Autorijden. na een ziekte of met een handicap

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Autorijden. na een ziekte of met een handicap"

Transcriptie

1 Autorijden na een ziekte of met een handicap

2 Deze folder is bestemd voor revalidanten (en hun familie) die meer willen weten over het zelf weer gaan autorijden na een ziekte of met een handicap. Is mijn rijbewijs nog geldig? Om te mogen autorijden heeft u een rijbewijs nodig. In de Nederlandse wet staat dat het rijbewijs afgegeven wordt aan iemand die rijvaardig en rijgeschikt is. De rijvaardigheid wordt beoordeeld tijdens een praktijkexamen, het rij-examen. De rijgeschiktheid wordt bepaald door iemands gezondheid. Een verminderde gezondheid kan namelijk het autorijden nadelig beïnvloeden. Voor het aanvragen van het rijbewijs heeft u twee verklaringen nodig: Verklaring van rijvaardigheid Verklaring van geschiktheid De Verklaring voor rijvaardigheid krijgt u als u slaagt voor het rij-examen. Voor de Verklaring van rijgeschiktheid moet u een Eigen verklaring invullen. Eigen verklaring De Eigen verklaring is een lijst met vragen over uw gezondheid. Door het insturen van een Eigen verklaring vraagt u het CBR uw rijgeschiktheid opnieuw te beoordelen. Naast een medische rapportage is hiervoor vaak ook een praktische beoordeling nodig. In een aantal situaties zijn uw beperkingen te compenseren door aanpassingen in de auto. Meestal is ook een rijtest nodig om de rijgeschiktheid in de praktijk te beoordelen. Als alles bekeken is en goed bevonden, geeft het CBR een nieuwe Verklaring van geschiktheid af. 2

3 Wie bepaalt of ik weer mag autorijden? Het CBR is door de minister aangewezen als de instantie die bepaalt of u wel of niet mag autorijden. Anderen, zoals de huisarts, de revalidatiearts, de politie, de ANWB of uw verzekeringsadviseur mogen niet bepalen of u weer mag rijden. Zij weten onvoldoende welke invloed de veranderingen in uw gezondheid kunnen hebben op uw rijgeschiktheid. Hetzelfde geldt voor de rijschool waar u vroeger rijles heeft gehad of onlangs weer eens een les genomen heeft. Met de informatie uit de door u ingevulde Eigen verklaring bepaalt het CBR of u weer mag rijden. Wat is er voor nodig en wat kost het? Om te bepalen of u weer mag autorijden heeft het CBR de volgende gegevens nodig: een ingevulde en ondertekende Eigen verklaring een fotokopie van uw huidige rijbewijs Eigen verklaring Het formulier Eigen verklaring kunt u verkrijgen bij de gemeente. U moet dit formulier zelf invullen en ondertekenen. Bij reden aanvraag vult u (bij III) de categorie in waarvoor het rijbewijs aangevraagd wordt, bijvoorbeeld: categorie B. U moet alle vragen aan de achterkant beantwoorden. Omdat u ongetwijfeld een of meerdere vragen met Ja beantwoordt, is er ook een aantekening van een arts of een revalidatierapport nodig. Revalidatiearts Uw revalidatiearts mag deze aantekening geven, omdat hij als uw verantwoordelijk behandelaar de gevolgen van uw ziekte of handicap kent. Soms maakt de revalidatiearts in plaats van een aantekening een rapport voor het CBR. In de aantekening of in het rapport geeft de arts de aard, de ernst en de oorzaak van uw ziekte of handicap aan. 3

4 Andere specialist Bij bepaalde ziektebeelden kan het CBR, naast het rapport van de revalidatiearts, ook een rapport van een andere specialist (bijvoorbeeld de neuroloog of oogarts) vragen. Als dit in uw situatie van toepassing is, hoort u dit van het CBR. Het CBR geeft u dan ook een naam van een specialist, waar u een afspraak voor een rijbewijskeuring kunt maken. De kosten van een dergelijke keuring moet u zelf betalen. Fotokopie rijbewijs Uit een fotokopie van uw rijbewijs blijkt welke rijbewijzen u heeft. De medische eisen voor het rijbewijs voor de personenauto (categorie B) verschillen van die voor een motor (categorie A), vrachtauto of bus (categorie C en D). Voor de beoordeling van de rijgeschiktheid voor de categorieën C en D is een uitgebreide rapportage van een arts nodig. Het is verstandig om hierover eerst te informeren op het spreekuur van de deskundige praktische rijgeschiktheid. Voor meer informatie over dit spreekuur verwijzen wij u graag naar onze folder Autorijden, informatie over het CBR-spreekuur. U vindt deze folder bij het Informatiepunt van onze locaties Leijpark of Blixembosch en op de website: of Beoordeling Nadat u de Eigen verklaring en de kopie van het rijbewijs heeft opgestuurd naar het CBR of ingeleverd op het CBR-spreekuur, kan de beoordeling beginnen. Meestal is er eerst een gesprek met de deskundige van het CBR om het verdere traject af te spreken. Een eventuele test volgt later. Aan de hand van de rapportage van de (revalidatie)arts bepaalt de medisch adviseur van het CBR allereerst de medische geschiktheid. Hij gaat hierbij uit van de Regeling eisen geschiktheid 2000 met de in juli 2010 gewijzigde paragraaf

5 Uw revalidatiearts of de deskundige praktische rijgeschiktheid kan u vertellen wat in deze regeling van toepassing is op uw situatie. Testrit Zodra vaststaat dat er geen medische bezwaren bestaan tegen zelfstandig autorijden kan de deskundige van het CBR de praktische rijgeschiktheid gaan beoordelen. In de volgende situaties wordt een testrit uitgevoerd: bij functiestoornissen in armen en/of benen; bij cognitieve stoornissen na bijvoorbeeld hersenletsel of beroerte; bij problemen met zien (verminderde gezichtsscherpte of uitval van een deel van het gezichtsveld); bij andere problemen die het autorijden kunnen bemoeilijken. De praktische beoordeling vindt meestal plaats in een lesauto. Deze is uitgerust met een dubbele bediening. Tijdens de eerste ontmoeting - doorgaans op het CBR-spreekuur - wordt dit met u besproken. Aangepaste lesauto Als er uitgebreide of ingewikkelde aanpassingen nodig zijn (bijvoorbeeld bij een hoge dwarslaesie), wordt een passing bij een aanpasbedrijf afgesproken. Dergelijke bedrijven hebben meestal een lesauto waarin alle mogelijke aanpassingen ingebouwd kunnen worden. In korte tijd, circa 1,5 uur, kunnen dan de noodzakelijke aanpassingen bepaald worden. Ook is een testrit met de aangepaste auto mogelijk, vaak nadat u een aantal proeflessen gevolgd hebt. Een beoordeling van de rijgeschiktheid is - afhankelijk van de soort en mate van aandoening - mogelijk voor alle voertuigen waarvoor een rijbewijs vereist is, dus voor motor, personenauto, vrachtwagen en bus. Kosten Het CBR brengt voor de medische en praktische beoordeling geen kosten in rekening. De Eigen verklaring en alle overige kosten, 5

6 zoals de kosten voor een eventuele specialistische medische keuring, het huren van een lesauto en eventuele autorijlessen, moet u zelf betalen. Kan ik nog rijden? Tijdens de revalidatie ontstaat soms al snel de vraag: "Kan ik nog rijden? Rijlessen Aan de hand van een eerste gesprek kan het CBR adviseren eerst een aantal rijlessen te nemen. Op deze manier kunt u onder begeleiding wennen aan de veranderde situatie die uw ziekte of handicap heeft op het autorijden. Na een aantal lessen volgt dan een testrit om te beoordelen of u inmiddels rijgeschikt bent. Indien u in een aangepaste auto moet gaan rijden, zijn er vrijwel altijd een aantal lessen nodig om met de andere bediening om te kunnen gaan (denk bijvoorbeeld aan bediening met de linkervoet in een automaat, waar het gaspedaal links naast het rempedaal is geplaatst). Alle rijlessen komen voor eigen rekening, ook als deze gevolgd worden op advies van het CBR. Rijscholen Er zijn diverse gespecialiseerde rijscholen. Voor meer informatie kunt u terecht bij het Informatiepunt van Libra Revalidatie & Audiologie locatie Leijpark of Blixembosch, of bij het CBR. Zijn er aanpassingen aan de auto nodig? Afhankelijk van uw beperkingen zijn aanpassingen aan de auto noodzakelijk. Er zijn veel mogelijkheden op dit gebied, specifiek gericht op uw behoeften als bestuurder. Denk hierbij aan bekrachtiging van rem, stuur en/of gas, éénhandige bediening van stuur en schakelaars, maar ook aan aanpassingen van de stoel of toegankelijk maken van een rolstoel. De deskundige rijgeschiktheid van het CBR bepaalt de noodzaak en de aard van 6

7 de aanpassingen. Voor meer informatie over aanpassingsbedrijven bij u in de buurt, kunt u terecht bij het Informatiepunt van onze locaties Blixembosch en Leijpark of bij het CBR. Als er sprake is van beperkingen door cognitieve stoornissen, is het van belang dat de bestuurder inzicht heeft in het bestaan van de stoornis. De bestuurder moet laten zien dat hij er in het verkeer rekening mee houdt. Het volgen van een of meer rijlessen kan hiervoor gewenst zijn. Ga hiervoor naar een rijschool die bekend is met de gevolgen van cognitieve stoornissen. Voor meer informatie kunt u terecht bij het Informatiepunt van onze locaties Leijpark en Blixembosch of bij het CBR. Wat is het CBR-spreekuur? Om de procedures rondom autorijden soepel en snel te laten verlopen zijn er CBR-spreekuren op onze locaties Leijpark en Blixembosch. Voor meer informatie, zie de folder Autorijden, informatie over het CBR-spreekuur. U vindt deze folder bij het Informatiepunt van onze locaties Leijpark of Blixembosch en op de website: of Procedures voor het aanvragen van vergoedingen Vervoersvergoedingen in het kader werk In verband met uw werk kunt u vergoeding aanvragen bij het UWV voor aanpassingen aan uw auto een bruikleenauto Een verzoek hiertoe kunt u aanvragen met het formulier Aanvraag vergoeding vervoer. Het UWV kan een vervoersvergoeding voor woon-werkverkeer uitbreiden tot de privékilometers die u maakt. Een vergoeding alléén voor privé-kilometers vraagt u bij de gemeente aan. 7

8 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) Vergoedingen in het kader van de Wmo Als u geen beroep kunt doen op het UWV, kunt u een individuele vervoersvoorziening aanvragen op grond van de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo). Veel gemeenten hebben een Wmo-loket voor vragen en advies. Meer informatie Meer informatie kunt u lezen in de CBR-brochure Met een handicap veilig achter het stuur. Deze brochure kunt u vinden bij het Informatiepunt op onze locaties Leijpark en Blixembosch of downloaden via de website Contactgegevens CBR: Divisie Rijgeschiktheid CBR regio Zuid Postbus 3012 Hoevenweg GA Rijswijk Postbus 7936 T SH Eindhoven W T LRA, december 2014

Autorijden na ziekte of met een handicap

Autorijden na ziekte of met een handicap Autorijden na ziekte of met een handicap 1 Inhoud Inleiding 3 Is mijn rijbewijs nog geldig? 4 Rijvaardigheid 4 Eigen verklaring 4 Verandering gezondheid 4 Wie beslist of ik weer mag autorijden? 5 Wat is

Nadere informatie

Met een handicap veilig achter het stuur

Met een handicap veilig achter het stuur Met een handicap veilig achter het stuur Een rijbewijs betekent mobiliteit en vooral zelfstandigheid. Maar wat als u afhankelijk bent van een rolstoel? Of een arm of been niet goed kunt gebruiken? Kunt

Nadere informatie

Met een handicap veilig achter het stuur

Met een handicap veilig achter het stuur Met een handicap veilig achter het stuur Een rijbewijs betekent mobiliteit en vooral zelfstandigheid. Maar wat als je afhankelijk bent van een rolstoel? Of een arm of been niet goed kunt gebruiken? Kun

Nadere informatie

Autorijden na een CVA of een TIA

Autorijden na een CVA of een TIA Autorijden na een CVA of een TIA AUTORIJDEN NA EEN CVA OF TIA Het rijbewijs is voor de meeste mensen een groot goed, want het staat voor mobiliteit en vooral voor zelfstandigheid. Bij het behalen van

Nadere informatie

CBR en rijgeschiktheid

CBR en rijgeschiktheid CBR en rijgeschiktheid Helmut van der Smitte Deskundige Praktische Rijgeschiktheid Breda, 5 februari 2015 Onderwerpen 1. Het CBR kerntaken 2. Rijgeschiktheid mobiliteit: wet- en regelgeving en praktische

Nadere informatie

Autorijden na een neurologische aandoening

Autorijden na een neurologische aandoening Neurologie en Neurochirurgie Autorijden na een neurologische aandoening www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl NEU014 / Autorijden na een neurologische

Nadere informatie

H.264339.0715. Autorijden na een beroerte (CVA) of een TIA

H.264339.0715. Autorijden na een beroerte (CVA) of een TIA H.264339.0715 Autorijden na een beroerte (CVA) of een TIA Inleiding Het rijbewijs is voor de meeste mensen een groot goed, want het staat voor mobiliteit en vooral voor zelfstandigheid. Bij het behalen

Nadere informatie

De Verklaring van geschiktheid na een rijtest

De Verklaring van geschiktheid na een rijtest De Verklaring van geschiktheid na een rijtest Sommige aanpassingen aan het voertuig zijn beter mondeling uit te leggen dan op papier. Onze deskundige zal dit met u bespreken. 1 Verklaring van geschiktheid

Nadere informatie

Autorijden na een TIA

Autorijden na een TIA Autorijden na een TIA Inleiding U heeft pasgeleden een TIA gehad. Een TIA is een kortdurende beroerte waarbij uitvalsverschijnselen, zoals een verlamming of een spraak- en/of taalstoornis, binnen 24 uur

Nadere informatie

Rijvaardigheid met of na een hersentumor

Rijvaardigheid met of na een hersentumor Rijvaardigheid met of na een hersentumor Inleiding Een aandoening aan de hersenen kan gevolgen hebben voor uw rijvaardigheid. Deze folder is bestemd voor patiënten die een hersentumor hebben (gehad) en

Nadere informatie

Rijvaardigheid na een hersenbloeding

Rijvaardigheid na een hersenbloeding Rijvaardigheid na een hersenbloeding Inleiding Een aandoening aan de hersenen kan gevolgen hebben voor uw rijvaardig heid. Deze folder is bestemd voor pa tiënten die een hersenbloeding hebben gehad en

Nadere informatie

Vier keer gezakt... dan een onderzoek rijvaardigheid

Vier keer gezakt... dan een onderzoek rijvaardigheid Vier keer gezakt... dan een onderzoek rijvaardigheid Niet iedereen slaagt in één keer voor het rijexamen. Sterker nog, ruim de helft van de kandidaten heeft één of meer herkansingen nodig om het examen

Nadere informatie

Examen doen voor de auto

Examen doen voor de auto Examen doen voor de auto Voor het autorijbewijs (categorie B) moet u theorieexamen en praktijkexamen doen. Het theorie-examen test of u beschikt over voldoende verkeersinzicht en kennis van de regels.

Nadere informatie

Op de vragen van het lid Slob over de procedures en kosten bij verlenging van rijbewijzen, kan ik u als volgt antwoorden.

Op de vragen van het lid Slob over de procedures en kosten bij verlenging van rijbewijzen, kan ik u als volgt antwoorden. > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Examen doen voor de brommobiel

Examen doen voor de brommobiel Examen doen voor de brommobiel Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het rijbewijs voor de brommobiel moet u slagen voor een theorie- en een praktijkexamen. Deze examens zijn ingevoerd

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Planning en afspraken. polikliniek kinderen

Libra R&A locatie Blixembosch. Planning en afspraken. polikliniek kinderen Libra R&A locatie Blixembosch Planning en afspraken polikliniek kinderen In deze folder vindt u informatie over de wijze waarop wij de behandeling van uw kind organiseren bij Libra Revalidatie & Audiologie

Nadere informatie

Examen doen voor de brommobiel

Examen doen voor de brommobiel Examen doen voor de brommobiel Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het rijbewijs voor de brommobiel moet u slagen voor een theorie- en een praktijkexamen. Deze examens zijn ingevoerd

Nadere informatie

Onderzoek naar de rijvaardigheid

Onderzoek naar de rijvaardigheid naar de rijvaardigheid en plichten in de vorderingsprocedure U hebt op een risicovolle manier aan het verkeer deelgenomen. Dit heeft de politie aan ons gemeld. Het CBR vermoedt daarom dat u onvoldoende

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch ALS/PSMA. Amyotrofische Laterale Sclerose/ Progressieve Spinale Musculaire Atrofie

Libra R&A locatie Blixembosch ALS/PSMA. Amyotrofische Laterale Sclerose/ Progressieve Spinale Musculaire Atrofie Libra R&A locatie Blixembosch ALS/PSMA Amyotrofische Laterale Sclerose/ Progressieve Spinale Musculaire Atrofie U heeft de diagnose Amyotrofische Laterale Sclerose (ALS) of Progressieve Spinale Musculaire

Nadere informatie

Je rijbewijs halen, ook als je autisme of ADHD, hebt. Het Kan!

Je rijbewijs halen, ook als je autisme of ADHD, hebt. Het Kan! Uitgebreid Artikel Rijles, autisme, adhd Je rijbewijs halen, ook als je autisme of ADHD, hebt. Het Kan! Inleiding Tegenwoordig kun je al starten met lessen als je 16,5 jaar bent. Iedere jongere wil wel

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA. Poliklinische revalidatie

Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA. Poliklinische revalidatie Libra R&A locatie Leijpark NAH/CVA Poliklinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie Leijpark voor poliklinische revalidatie.

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Specialistische Cognitieve Revalidatie. Informatie voor verwijzers

Libra R&A locatie Blixembosch. Specialistische Cognitieve Revalidatie. Informatie voor verwijzers Libra R&A locatie Blixembosch Specialistische Cognitieve Revalidatie Informatie voor verwijzers Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch heeft voor mensen met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH)

Nadere informatie

Autorijden na uw zeventigste?

Autorijden na uw zeventigste? Autorijden na uw zeventigste? Uitleg over de verplichte keuring Ga wijs op weg, blijf veilig mobiel! Ga wijs op weg, blijf veilig mobiel! Ook nu u wat ouder wordt, wilt u actief blijven. U doet blijven

Nadere informatie

Ontheffing autogordel medische gronden

Ontheffing autogordel medische gronden Aanvraagformulier: Ontheffing autogordel medische gronden Verzoek om ontheffing van de draagplicht autogordel op medische gronden. Indien u ontheffing vraagt in verband met medische redenen moet u, gelet

Nadere informatie

Nieuwe regels voor het rijbewijs C. Voor bestuurders van een vrachtauto

Nieuwe regels voor het rijbewijs C. Voor bestuurders van een vrachtauto Nieuwe regels voor het rijbewijs C Voor bestuurders van een vrachtauto Wilt u binnenkort uw rijbewijs gaan halen voor het besturen van een vrachtauto? Of beschikt u al over een rijbewijs C? Dan moet u

Nadere informatie

Examen doen voor de brommobiel

Examen doen voor de brommobiel Examen doen voor de brommobiel Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Vanaf 1 maart 2010 moet u voor het halen van het rijbewijs voor de brommobiel een theorie- en een praktijkexamen afleggen.

Nadere informatie

Voorzieningen en Aanpassingen

Voorzieningen en Aanpassingen Voorzieningen en Aanpassingen Na uw amputatie heeft u waarschijnlijk een aantal hulpmiddelen nodig. Gedurende de klinische revalidatieperiode voorziet De Vogellanden u van de nodige hulpmiddelen. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

al onze leerlingen hebben hun eigen verhaal... Rijbewijs B / aangepaste opleiding

al onze leerlingen hebben hun eigen verhaal... Rijbewijs B / aangepaste opleiding al onze leerlingen hebben hun eigen verhaal... Rijbewijs B / aangepaste opleiding Aangepaste rijopleiding Rijschool Mercator heeft zich door de jaren heen ook gespecialiseerd in het geven van rijlessen

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Hypermobiliteitsklachten HMS/EDS

Libra R&A locatie Blixembosch. Hypermobiliteitsklachten HMS/EDS Libra R&A locatie Blixembosch Hypermobiliteitsklachten HMS/EDS U bent door uw specialist of huisarts, vanwege klachten met betrekking tot hypermobiliteit, naar de revalidatiearts van Libra Revalidatie

Nadere informatie

Aanhangwagens en caravans trekken

Aanhangwagens en caravans trekken Aanhangwagens en caravans trekken Rijbewijs B en BE? Welk rijbewijs u nodig hebt om een aanhanger of een zware combinatie te trekken is niet altijd duidelijk. Deze folder zet de regels (bevoegdheden) van

Nadere informatie

Voorzieningen voor het volgen van onderwijs

Voorzieningen voor het volgen van onderwijs werk.nl uwv.nl Voorzieningen voor het volgen van onderwijs Vergoedingen en hulpmiddelen voor leerlingen en studenten met een ziekte of handicap Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie.

Nadere informatie

T-rijbewijs. Informatiebijeenkomst opleiders

T-rijbewijs. Informatiebijeenkomst opleiders T-rijbewijs Informatiebijeenkomst opleiders Pagina 2 Inhoud Kaders afgifte T-rijbewijs Rijvaardigheid Martina Pronk Pieter Steenhuis en - Theorie examen Martina Pronk - Praktijk examen Rijgeschiktheid

Nadere informatie

Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (LEMA)

Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (LEMA) Lichte Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (LEMA) U bent aangehouden omdat u reed onder invloed van alcohol. Om ervoor te zorgen dat u niet nog eens deelneemt aan het wegverkeer onder invloed van alcohol

Nadere informatie

het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen

het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen c Met ingang van 1 juni 1996 veranderen er regels rondom het rijbewijs en de rij-examens. De meeste veranderingen hebben te maken met het halen van een rijbewijs. Nieuw is bijvoorbeeld dat per voertuigcategorie

Nadere informatie

Om maar gelijk met de deur in huis te vallen.. wat kunnen wij voor jou betekenen? Een goede rijopleiding die duidelijk en omvattend is!

Om maar gelijk met de deur in huis te vallen.. wat kunnen wij voor jou betekenen? Een goede rijopleiding die duidelijk en omvattend is! Even vooraf.. De rijschool Harm Hoek (- Averdijk) bestaat sinds 1 april 1999. Wij geven rijles voor auto, motor, aanhangwagen en bromfiets. Om maar gelijk met de deur in huis te vallen.. wat kunnen wij

Nadere informatie

Aanhangwagens en caravans trekken. Rijbewijs B of BE? Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen

Aanhangwagens en caravans trekken. Rijbewijs B of BE? Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen Aanhangwagens en caravans trekken Rijbewijs B of BE? Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen Bestuurders van een combinatie van een personenauto of bestelauto met aanhangwagen beschikken niet altijd over

Nadere informatie

2toDrive. Proef begeleid rijden. Rijlessen voor 16.5 jarigen per 1 november 2011 van start! Autorijschool PVE Schönbergweg 57 1323 GT Almere

2toDrive. Proef begeleid rijden. Rijlessen voor 16.5 jarigen per 1 november 2011 van start! Autorijschool PVE Schönbergweg 57 1323 GT Almere 2toDrive Proef begeleid rijden Rijlessen voor 16.5 jarigen per 1 november 2011 van start! Disclaimer De informatie in deze presentatie over de proef Begeleid Rijden is grotendeels afkomstig van de presentatie,

Nadere informatie

Hersentumoren en rijbewijs. Naam: prof. dr. Jan J.Heimans Functie: Neuroloog VU medisch centrum

Hersentumoren en rijbewijs. Naam: prof. dr. Jan J.Heimans Functie: Neuroloog VU medisch centrum Hersentumoren en rijbewijs Naam: prof. dr. Jan J.Heimans Functie: Neuroloog VU medisch centrum Gezondheidsproblemen kunnen de rijvaardigheid beïnvloeden. Hiervoor zijn twee redenen: 1. Het vermogen om

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Praktische informatie poliklinische revalidatie. kinderen / jongeren

Libra R&A locatie Leijpark. Praktische informatie poliklinische revalidatie. kinderen / jongeren Libra R&A locatie Leijpark Praktische informatie poliklinische revalidatie kinderen / jongeren Uw kind start binnenkort met poliklinische revalidatie bij Libra Revalidatie & Audiologie locatie Leijpark.

Nadere informatie

Rijgeschiktheid van personen met chronische nierschade en nierfunctievervangende behandeling

Rijgeschiktheid van personen met chronische nierschade en nierfunctievervangende behandeling Rijgeschiktheid van personen met chronische nierschade en nierfunctievervangende behandeling Herziening van de regelgeving Dit advies is opgesteld door onderstaande leden van de Kwaliteitscommissie van

Nadere informatie

Het rijbewijs voor motor en motorscooter

Het rijbewijs voor motor en motorscooter Het rijbewijs voor motor en motorscooter Motorrijden is populair bij jong en oud. Als motorrijder ben je wel relatief kwetsbaar. Daarom is er in Europa een strenge wetgeving voor het motorrijbewijs van

Nadere informatie

Ondersteuning bij (het zoeken naar) werk

Ondersteuning bij (het zoeken naar) werk werk.nl uwv.nl Ondersteuning bij (het zoeken naar) werk Hulpmiddelen en vergoedingen als u een ziekte of handicap heeft Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u weten wat er in

Nadere informatie

Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA)

Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA) Educatieve Maatregel Alcohol en verkeer (EMA) U bent aangehouden omdat u reed onder invloed van alcohol. Het kan ook zijn dat u hebt geweigerd mee te werken aan een bloed- of adem onderzoek. Mogelijk bent

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Poliklinische revalidatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Poliklinische revalidatie Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA Poliklinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch voor poliklinische revalidatie.

Nadere informatie

Rapport. Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/242

Rapport. Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/242 Rapport Datum: 13 juli 2006 Rapportnummer: 2006/242 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen, regio Zuid te Eindhoven hem niet heeft geïnformeerd over het positieve

Nadere informatie

Ondersteuning bij (het zoeken naar) werk

Ondersteuning bij (het zoeken naar) werk werk.nl uwv.nl Ondersteuning bij (het zoeken naar) werk Hulpmiddelen en vergoedingen als u een ziekte of handicap heeft Wilt u meer weten? Deze brochure geeft algemene informatie. Wilt u weten wat er in

Nadere informatie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie

TIA / Beroerte. Aandachtspunten. Neurologie 00 TIA / Beroerte Aandachtspunten Neurologie 1 U gaat naar huis na opname in het ziekenhuis voor een Tia of beroerte. In deze folder staan de belangrijkste gevolgen en aandachtspunten voor u op een rij.

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie. klinische opname kinderen/jongeren

Libra R&A locatie Leijpark. Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie. klinische opname kinderen/jongeren Libra R&A locatie Leijpark Niet Aangeboren Hersenletsel Algemene revalidatie klinische opname kinderen/jongeren Deze folder is bedoeld voor kinderen/jongeren (of hun ouders/verzorgers) die met de diagnose

Nadere informatie

Aan jaren geen gebrek!

Aan jaren geen gebrek! Aan jaren geen gebrek! Autorijden ondanks fysieke beperkingen Ga wijs op weg, blijf veilig mobiel! Ga wijs op weg, blijf veilig mobiel! Ook nu u wat ouder wordt, wilt u actief blijven. U doet bood- Ouder

Nadere informatie

Informatieboekje. Verkeersschool Eddy Bouwhuis

Informatieboekje. Verkeersschool Eddy Bouwhuis Informatieboekje Verkeersschool Eddy Bouwhuis 1 Verkeersschool Eddy Bouwhuis Adres : Hugo de Grootstraat 6 7942 HA MEPPEL Telefoon : 0522 24 22 22 Fax : 0522 240 250 E-mail Website : info@eddybouwhuis.nl

Nadere informatie

Hallo mogen wij ons even voorstellen

Hallo mogen wij ons even voorstellen Hallo mogen wij ons even voorstellen Wij zijn Verkeersschool Janssen en bedanken je voor het benaderen van informatie over jou rijopleiding. Denk je nog steeds dat het behalen van je rijbewijs duur en

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Multiple Sclerose

Libra R&A locatie Blixembosch. Multiple Sclerose Libra R&A locatie Blixembosch MS Multiple Sclerose Deze folder is bedoeld voor mensen met multiple sclerose (MS) die worden behandeld bij Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch. Tijdens uw

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Klinische revalidatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Klinische revalidatie Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA Klinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent door de revalidatiearts in het ziekenhuis verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Gehoor en gehooronderzoek bij VIN-revalidanten. Informatie voor familie en naasten

Libra R&A locatie Leijpark. Gehoor en gehooronderzoek bij VIN-revalidanten. Informatie voor familie en naasten Libra R&A locatie Leijpark Gehoor en gehooronderzoek bij VIN-revalidanten Informatie voor familie en naasten Uw kind/partner/naaste volgt het programma Vroege Intensieve Neurorevalidatie (VIN) van Libra

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN van Rijschool Simon Timmermans.

ALGEMENE VOORWAARDEN van Rijschool Simon Timmermans. ALGEMENE VOORWAARDEN van Rijschool Simon Timmermans. per 1 januari 2013. Voor u ligt de algemene voorwaarden Rijschool Simon Timmermans. Deze zijn van toepassing op alle overeenkomsten die worden aangegaan

Nadere informatie

Geachte leden van de Vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu,

Geachte leden van de Vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu, Geachte leden van de Vaste commissie voor Infrastructuur en Milieu, Als arts die werkzaam is bij 26 thuiszorginstellingen met een totaal ledenbestand van circa 950.000, maak ik mij ernstig zorgen over

Nadere informatie

Richtlijn Commissie toelating examenvoertuigen

Richtlijn Commissie toelating examenvoertuigen Richtlijn Commissie toelating examenvoertuigen De commissie toelating examenvoertuigen (CTE) is samengesteld uit zowel afgevaardigden van rijschoolbranche, de overkoepelende autofabrikanten vertegenwoordiging

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. Mantelzorg

Libra R&A locatie Leijpark. Mantelzorg Libra R&A locatie Leijpark Mantelzorg Uw partner of naaste is of wordt binnenkort opgenomen in de kliniek van Libra Revalidatie & Audiologie locatie Leijpark. Als mantelzorger heeft u een belangrijke rol

Nadere informatie

Ontheffing autogordel

Ontheffing autogordel Ontheffing autogordel U wilt voor het dragen van een autogordel. Het CBR beoordeelt deze aanvragen altijd kritisch. Dit doen we omdat het veiliger is om een autogordel te dragen. Daarom raden we altijd

Nadere informatie

Verder na een beroerte

Verder na een beroerte Neurologie Verder na een beroerte Richtlijnen en adviezen ADVIES Verder na een beroerte U bent in het St. Antonius Ziekenhuis opgenomen vanwege een CVA (herseninfarct of hersenbloeding) of een TIA (tijdelijke

Nadere informatie

Nieuwe regels voor het rijbewijs A. Voor bestuurders van een motor of motorscooter

Nieuwe regels voor het rijbewijs A. Voor bestuurders van een motor of motorscooter Nieuwe regels voor het rijbewijs A Voor bestuurders van een motor of motorscooter Wilt u binnenkort uw rijbewijs halen voor het besturen van een motor of motorscooter? Dan moet u rekening houden met nieuwe

Nadere informatie

Je eerste rijles? Natuurlijk BIJ BLOM!

Je eerste rijles? Natuurlijk BIJ BLOM! Je eerste rijles? Natuurlijk BIJ BLOM! Binnenkort ga je jouw eerste rijles nemen, helemaal leuk! Kies vooral een rijschool die bij je past. Wij maken die keuze graag wat makkelijker voor je! Elk jaar leiden

Nadere informatie

Inhoud presentatie. Procedure CBR. Kerntaken CBR. Diabetes mellitus en het rijbewijs. Eigen Verklaring

Inhoud presentatie. Procedure CBR. Kerntaken CBR. Diabetes mellitus en het rijbewijs. Eigen Verklaring Inhoud presentatie Diabetes mellitus en het rijbewijs Kerntaken CBR Procedure aanvraag rijbewijs Vorderingsprocedure Regeling eisen geschiktheid 2000 in het bijzonder art 5.2 DM Rol diabetesverpleegkundige

Nadere informatie

Libra R&A locatie Leijpark. De Speelbergh. algemene informatie

Libra R&A locatie Leijpark. De Speelbergh. algemene informatie Libra R&A locatie Leijpark De Speelbergh algemene informatie Deze folder is bedoeld voor ouders en verzorgers van kinderen die motorische problemen hebben en voor vroegbehandeling naar de Speelbergh komen.

Nadere informatie

Aanhangswagens en caravans trekken

Aanhangswagens en caravans trekken Aanhangswagens en caravans trekken Welk rijbewijs u nodig hebt om een aanhanger of een zware combinatie te trekken is niet altijd duidelijk. Deze folder zet de regels (bevoegdheden) van de rijbewijzen

Nadere informatie

Het rijbewijs voor motor en motorscooter. Het rijbewijs voor motor en motorscooter maart 2011 1

Het rijbewijs voor motor en motorscooter. Het rijbewijs voor motor en motorscooter maart 2011 1 Het rijbewijs voor motor en motorscooter Motorrijden is populair bij jong en oud. Als motorrijder bent u wel kwetsbaar. Daarom heeft Europa een strenge wetgeving voor het motorrijbewijs. Wat u moet doen

Nadere informatie

Rapport. Datum: 10 januari 2003 Rapportnummer: 2003/003

Rapport. Datum: 10 januari 2003 Rapportnummer: 2003/003 Rapport Datum: 10 januari 2003 Rapportnummer: 2003/003 2 Klacht Verzoeker klaagt erover dat een met naam genoemde deskundige praktische rijgeschiktheid van de Stichting Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen

Nadere informatie

Libra R&A locatie Weert. Poliklinische revalidatie. volwassenen

Libra R&A locatie Weert. Poliklinische revalidatie. volwassenen Libra R&A locatie Weert Poliklinische revalidatie volwassenen Welkom bij Libra Revalidatie & Audiologie locatie Weert Deze brochure geeft informatie over poliklinische revalidatie voor volwassenen bij

Nadere informatie

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs. Informatie over het theorie- en het praktijkexamen

Examen doen voor het bromfietsrijbewijs. Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Examen doen voor het bromfietsrijbewijs Informatie over het theorie- en het praktijkexamen Voor het bromfietsrijbewijs moet u theorie-examen en praktijkexamen doen. test of u beschikt over voldoende verkeersinzicht

Nadere informatie

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Nieuwe regels voor het rijbewijs Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Wilt u binnenkort uw rijbewijs halen voor een of meerdere categorieën? Of beschikt u al over een

Nadere informatie

Aanhangwagens en caravans trekken

Aanhangwagens en caravans trekken Aanhangwagens en caravans trekken Rijbewijs B en BE? Welk rijbewijs u nodig hebt om een aanhanger of een zware combinatie te trekken is niet altijd duidelijk. Deze folder zet de regels (bevoegdheden) van

Nadere informatie

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn

Nieuwe regels voor het rijbewijs. Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Nieuwe regels voor het rijbewijs Het rijbewijs na implementatie van de derde Europese rijbewijsrichtlijn Wilt u binnenkort uw rijbewijs halen voor een of meerdere categorieën? Of beschikt u al over een

Nadere informatie

Libra R&A Revalidatie. Chronische pijnklachten van spieren en/of gewrichten. bij kinderen en jongeren

Libra R&A Revalidatie. Chronische pijnklachten van spieren en/of gewrichten. bij kinderen en jongeren Libra R&A Revalidatie Chronische pijnklachten van spieren en/of gewrichten bij kinderen en jongeren Deze folder is bedoeld voor kinderen en jongeren (of ouders/verzorgers), die in behandeling zijn bij

Nadere informatie

Informatie folder 2015 Rijbewijs C1- C- E

Informatie folder 2015 Rijbewijs C1- C- E Het adres voor al uw rijopleidingen Orionweg 6 8938 AH Leeuwarden Tel: 058-2880004 Fax: 058 2 88 00 05 www.berendknol.nl info@berendknol.nl Informatie folder 2015 Rijbewijs C1- C- E Voorwoord Zoekt u een

Nadere informatie

Juli 2015. Vraag en antwoord

Juli 2015. Vraag en antwoord Juli 2015 Vraag en antwoord Deze vragen en antwoorden geven de nodige uitleg over de invoering van het T-rijbewijs. De afkorting LBT staat voor land- en bosbouwtrekker en MMBS is een afkorting voor motorrijtuig

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Opname in de kliniek

Libra R&A locatie Blixembosch. Opname in de kliniek Libra R&A locatie Blixembosch Opname in de kliniek Welkom Binnenkort wordt u voor revalidatie opgenomen in de kliniek van Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch. Wij heten u van harte welkom

Nadere informatie

3. Je examen moet binnen twee weken nadat je dat aangevraagd en betaald hebt door de rijschool bij het CBR zijn aangevraagd.

3. Je examen moet binnen twee weken nadat je dat aangevraagd en betaald hebt door de rijschool bij het CBR zijn aangevraagd. ALGEMENE VOORWAARDEN van Pieters Rijopleidingen Per 1 augustus 2009 Artikel 1 De rijschool moet zich aan de volgende afspraken houden: 1. Je krijgt theorie- en praktijkles van een rij-instructeur die aan

Nadere informatie

HOOFDSTUK 12 SCHOLING LESSEN MET DE RIJSCHOOL

HOOFDSTUK 12 SCHOLING LESSEN MET DE RIJSCHOOL HOOFDSTUK 12 SCHOLING LESSEN MET DE RIJSCHOOL INHOUDSOPGAVE TITEL PAGINA I. THEORETISCHE LESSEN...2 II. PRAKTISCHE LESSEN EN GELDIGHEID...2 1. Verplichte lessen... 2 2. Vervolmakingslessen... 2 III. MINIMUM

Nadere informatie

Ervaring vanuit arbeidsgeneeskunde:

Ervaring vanuit arbeidsgeneeskunde: Ervaring vanuit arbeidsgeneeskunde: de praktijk van het gezondheidstoezicht Dr. Edelhart Y. Kempeneers Medisch directeur Vlaanderen & Brussel SPMT-AristA Studievoormiddag 8 oktober 2015 Situering Groep

Nadere informatie

Vraag en antwoord. Algemeen

Vraag en antwoord. Algemeen T-rijbewijs Rijd je wel eens op een trekker of motorrijtuig met beperkte snelheid? Let dan op: in Nederland is per 1 juli 2015 het trekkerrijbewijs ingevoerd. Vanaf dan moet iedere bestuurder van een landbouwof

Nadere informatie

HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A)

HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A) HET bromfiets- en motorrijbewijs * (rijbewijs A) * vanaf 1 mei 2013 Ervaring en vertrouwen Een ontspannen tochtje op zondag. Een weekendje weg. Elke dag vlot door de files. Er zijn redenen te over waarom

Nadere informatie

COGNITIEVE STOORNISSEN EN HET RIJBEWIJS

COGNITIEVE STOORNISSEN EN HET RIJBEWIJS COGNITIEVE STOORNISSEN EN HET RIJBEWIJS R.A. Bredewoud*) 2008 Inleiding Het Centraal Bureau Rijvaardigheidsbewijzen (CBR) is vooral bekend als rijexameninstituut. Minder bekend is dat het CBR sinds 1951

Nadere informatie

Gezichtsscherpte en nieuwe eisen voor het rijbewijs

Gezichtsscherpte en nieuwe eisen voor het rijbewijs prof.dr. Aart Kooijman em. Videologie, Koninklijke Visio Oogheelkunde, UMC Groningen Tijdens deze presentatie laat ik zien welke wijzigingen er zijn opgetreden in de eisen aan de gezichtsscherpte voor

Nadere informatie

Het neuropsychologisch onderzoek

Het neuropsychologisch onderzoek Het neuropsychologisch onderzoek Afdeling medische psychologie U bent doorverwezen door de behandelend arts of psycholoog voor een neuropsychologisch onderzoek. In deze folder informeren we u over dit

Nadere informatie

Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer

Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer Vakbekwaamheid van beroepsbestuurders voor personenvervoer Betreft: Koninklijk besluit van 4 mei 2007 betreffende het rijbewijs, de vakbekwaamheid en de nascholing van bestuurders van voertuigen van de

Nadere informatie

Libra R&A locatie Deurne. Poliklinische revalidatie. volwassenen

Libra R&A locatie Deurne. Poliklinische revalidatie. volwassenen Libra R&A locatie Deurne Poliklinische revalidatie volwassenen Welkom bij Libra Revalidatie & Audiologie locatie Deurne Deze brochure geeft informatie over poliklinische revalidatie voor volwassenen bij

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch. Dwarslaesie

Libra R&A locatie Blixembosch. Dwarslaesie Libra R&A locatie Blixembosch Dwarslaesie Deze folder is bedoeld voor mensen met een dwarslaesie die worden behandeld bij Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch. Als u een incomplete dwarslaesie

Nadere informatie

Epilepsie. en rijgeschiktheid

Epilepsie. en rijgeschiktheid Epilepsie en rijgeschiktheid Wat is epilepsie? Epilepsie is een aandoening die zich uit in de vorm van aanvallen. Deze aanvallen zijn het gevolg van een plotselinge, tijdelijke verstoring van het elektrisch

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER GEHANDICAPTENPARKEERKAART (GPK)

AANVRAAGFORMULIER GEHANDICAPTENPARKEERKAART (GPK) AANVRAAGFORMULIER GEHANDICAPTENPARKEERKAART (GPK) Aan: Ondergetekende, Naam en voorletters (voluit) Geboren op Te Adres Postcode en woonplaats Telefoonnummer (overdag) Nummer legitimatiebewijs Verzoekt

Nadere informatie

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer

Je rijbewijs. halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Je rijbewijs halen Verschillende wegen naar een rijbewijs voor auto en brommer Alles over je rijbewijs Belgisch Instituut voor Verkeersveiligheid tel. 02 244 15 11 www.bivv.be Groep van erkende Ondernemingen

Nadere informatie

Autorijden. Mark Tant en Guido Baten

Autorijden. Mark Tant en Guido Baten Autorijden Mark Tant en Guido Baten De auto op zich is soms, al dan niet terecht, een statussymbool. Het gebruik van de auto, als bestuurder, betekent echter meer dan louter het zich verplaatsen met dit

Nadere informatie

Veldhovense Rij-instructeurs Opleiding STUDIEGIDS

Veldhovense Rij-instructeurs Opleiding STUDIEGIDS Veldhovense Rij-instructeurs Opleiding STUDIEGIDS Wie zijn wij? Liesbeth en Wilbert van Beersum en het team docenten vormen al meer dan 18 jaren gezamenlijk het directie- en docententeam van de Veldhovense

Nadere informatie

Mobiel: 06 205 405 72. Voorinformatie

Mobiel: 06 205 405 72. Voorinformatie Voorinformatie Geachte cursist(e), In dit pakket vindt u de benodigde informatie voor uw totale rij-opleiding. Ik geef een kort overzicht van af te handelen zaken of te verwachten zaken. Ik graag de volgende

Nadere informatie

AANVRAAGFORMULIER Gehandicaptenparkeerkaart

AANVRAAGFORMULIER Gehandicaptenparkeerkaart Zorgloket WaalwijkWijzer Correspondentieadres: T 0416-683456 Postbus 10150 F 0416-683438 5140 GB waalwijk E zorgloket@waalwijk.nl W www.waalwijk.nl Bezoekadres: Taxandriaweg 6 5141 PA Waalwijk (bezoekersingang

Nadere informatie

Beoordeling. h2>klacht

Beoordeling. h2>klacht Rapport 2 h2>klacht Verzoekers klagen erover dat de Dienst Wegverkeer (RDW) hen met de zinsnede "met de Eigen Verklaring gaat u naar een (Arbo-)arts voor een medisch onderzoek" bij brief van 10 augustus

Nadere informatie

2) Ik heb geen rijbewijs en ik wil graag met de tractor rijden. Wat moet ik doen?

2) Ik heb geen rijbewijs en ik wil graag met de tractor rijden. Wat moet ik doen? December, 2014 Vraag en antwoord Deze vragen en antwoorden geven de nodige uitleg over de invoering van het T-rijbewijs. De afkorting LBT staat voor land- en bosbouwtrekker en MMBS is een afkorting voor

Nadere informatie

Aanvulling voor Het Theorieboek Personenauto 28 e DRUK

Aanvulling voor Het Theorieboek Personenauto 28 e DRUK Aanvulling voor Het Theorieboek Personenauto 28 e DRUK Door wijzigingen in de wet en de Europese regelgeving zijn er enkele verkeersregels veranderd. Toevoegen op pagina 25 De algemene norm Het is een

Nadere informatie