GESLAAGDE START-UP VOOR JONGE ONTWERPERS

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "GESLAAGDE START-UP VOOR JONGE ONTWERPERS"

Transcriptie

1 van Experiment naar Beroeps ervaring GESLAAGDE START-UP VOOR JONGE ONTWERPERS. Evaluatie Het Experiment en De Beroepservaring

2 architectuur stedenbouwkunde landschapsarchitectuur interieurarchitectuur

3 Inhoud Voorwoord door Frits van Dongen, Rijksbouwmeester 4 Samenvatting 6 Inleiding en vraagstelling 7 Resultaten Populatie Opleiding Werkverband Functie verschuiving van de ontwerpers Functie verschuiving van de zelfstandigen Overige statistieken Aantal leveranciers van deelnemers en mentoren 24 Reflectie van de onderzoeker 26 Verantwoording bronnen 27 Auteur: Dennis Wasch Opdrachtgever: Guus Enning Atelier Rijksbouwmeester Mei

4 Voorwoord De conclusies uit dit onderzoek zijn opmerkelijk. Maar liefst 95% van deelnemers aan Het Experiment en De Beroepservaring werkt nog steeds in de architectenbranche. Dat dat percentage zo hoog is had ik in deze crisisperiode absoluut niet verwacht. Al degenen die afgelopen jaren aan Het Experiment en De Beroepservaring hebben gewerkt verdienen dan ook een groot compliment, evenals alle deelnemers uiteraard. Piloten in opleiding moeten vlieguren maken, chirurgen moeten tijdens hun coschappen voldoende operaties ervaren om hun vak te leren. En studenten geneeskunde lopen al tijdens het eerste studiejaar stage bij een zorginstelling. Datzelfde geldt natuurlijk ook voor ons vak. Wie geen kennis heeft gemaakt met de cultuur van de bouwplaats en ook nog nooit op een architectenbureau heeft gewerkt, heeft een achterstand. Dat er in de opleidingen aandacht is voor de beroepspraktijk spreekt voor mij voor zichzelf. In de tijd dat ik studeerde waren er nog vier verplichte stages in de studie opgenomen. De eerste stage bestond uit zes weken op de bouwplaats, daarna volgde een stage van zes weken bij de opzichter en daarna nog twee stages van drie maanden bij twee architectenbureaus. Eind jaren 90 verdween de verplichte stage uit de curricula van de TU s. Maar de betekenis ervan als een eerste, korte kennismaking met het vak is er niet minder relevant om geworden, in tegendeel. De maatschappelijke condities zijn drastisch veranderd en zij leiden tot nieuwe opgaven. Herbestemming, duurzaamheid, kleinschaligheid worden belangrijke ingrediënten van het werk van de ontwerpers en zij vergen ook een aantal andere competenties van ontwerpers dan die bij de grote bouwstromen in de achter ons liggende jaren noodzakelijk waren. Het gaat nu meer dan voorheen om competenties zoals ondernemerschap, het vermogen direct te kunnen communiceren met gebruikers, bewoners en allerlei instanties, kennis en inzicht van de uitvoerende praktijk. Deze competenties vormen de rode draad in het curriculum van Het Experiment en De Beroepservaring. Zij zijn een aanvulling op de curricula van de reguliere opleidingen waarin het ontwerpen centraal staat. Natuurlijk vallen de positieve uitkomsten van dit onderzoek vooral te verklaren uit het talent en de motivatie van de individuele deelnemers. Maar de kennis en vaardigheden die de deelnemers gedurende twee jaar hebben opgedaan via de begeleiding door mentoren en het aanvullende programma zijn zeker een factor van betekenis geweest en hebben eraan bijgedragen dat het overgrote deel nog steeds in het vak werkzaam is. Toch wil ik twee kanttekeningen maken. Bij de 233 deelnemers aan Het Experiment en De Beroepservaring hebben we kennelijk te maken met een groep van getalenteerde en gedreven ontwerpers. Het gaat om een groep van bescheiden omvang want er zijn veel meer ontwerpers afgestudeerd. Wat is er gebeurd met degenen die niet hebben deelgenomen? In de afgelopen zeven jaar hebben de architectuur- en stedenbouw-opleidingen gemiddeld meer dan 550 ontwerpers per jaar afgeleverd. Hoe hebben zij hun weg gevonden en werken zij nog als ontwerper? Het zou behulpzaam zijn als de opleidingen een alumnibeleid voeren zodat zij een terugkoppeling krijgen over hun programma s. 4

5 De tweede kanttekening gaat over de financiering van de beroepservaringperiode. Tot nu toe hebben de deelnemers, de bureaus en een aantal subsidiënten de financiering voor hun rekening genomen en dat kon ook omdat we een aantal gouden jaren achter de rug hebben. Maar we zitten nu in totaal andere situatie. Ten eerste omdat de beroepservaring niet meer een vrijwillig traject is maar in 2015 verplicht wordt om ingeschreven te kunnen worden in het Architectenregister. En ten tweede zijn de salarissen voor jonge ontwerpers als gevolg van de economische crisis zo sterk gedaald dat de meesten de kosten voor de beroepservaringperiode niet zullen kunnen opbrengen. Daarom zou de beroepsgroep hiervoor als geheel een verantwoordelijkheid moeten nemen. Het wordt tijd dat wij daarover als beroepsgroep nu eens flink het debat aangaan. Voor de jonge generatie en daarmee voor het behoud van ons vak en de hoge kwaliteitsstandaard die wij in onze Nederlandse traditie hebben weten te bereiken. Laat deze voor de toekomst niet verloren gaan. Frits van Dongen Rijksbouwmeester 5

6 Samenvatting In 2011 is de nieuwe Wet op de Architectentitel in werking getreden. Beroepservaring wordt verplicht vanaf Jaren van debat over de relatie tussen opleiding en praktijk gingen daaraan vooraf. Opeenvolgende Rijksbouwmeesters vonden dat een introductie in de praktijk noodzakelijk is. Zo startte in 2003 Het Experiment I, daarna volgden Het Experiment 2 en 3, ook voor architecten. Aan De Beroepservaring SLA deden naast architecten ook stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten mee. In de periode werd De Beroepservaring ASLI aangeboden: een geïntegreerd programma voor architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en interieurarchitecten. Bij Atelier Rijksbouwmeester bestond de behoefte om meer te weten over het loopbaanverloop van de deelnemers. Dit rapport geeft een beeld van de in totaal 233 jonge ontwerpers die in de periode aan de vijf trajecten hebben deelgenomen. Het rapport is een weergave van de status quo van de alumni in april Welke zijn de belangrijkste conclusies: Van de deelnemers komt 86% van de Nederlandse universiteiten (TUD, TUE en WUR). Het overgrote deel van de deelnemers van Het Experiment 1, 2 en 3 werkte in loondienst (bijna 90%). Een klein deel begon als zelfstandige. Na 11 jaar Experiment en De Beroepservaring werkt 64% in loondienst. Bijna een derde is zelfstandig, waarvan 25% zelfstandig zonder personeel (ZZP) en 6% heeft een bureau met tenminste 1 werknemer in loondienst. 5% werkt in het vastgoed, of is naar een andere sector overgestapt, en 0,4% is werkloos. Opmerkelijk is dat na ruim 10 jaar Het Experiment en de Beroepservaring nog zo n 95 % werk heeft in de architectuursector. Van de deelnemers werkt nu nog ruim 53% bij hetzelfde bureau als ten tijde van deelname aan het beroepservaringstraject. Van de Nederlandse alumni zijn er 7 naar het buitenland gegaan, waarvan 3 naar buiten Europa (Dubai, Vietnam en de VS). De vijf belangrijkste leveranciers van deelnemers en mentoren zijn: Benthem Crouwel Architekten, Atelier PRO, Octatube, de Architekten Cie en Geurst & Schulze. 6

7 Inleiding en vraagstelling In 2011 is de nieuwe Wet op de Architectentitel in werking getreden. Beroepservaring wordt verplicht vanaf Jaren van debat over de relatie tussen opleiding en praktijk gingen daaraan vooraf. Opeenvolgende Rijksbouwmeesters vonden dat een introductie in de praktijk noodzakelijk is. Ook de beroepsorganisaties en de verantwoordelijke ministeries steunden het initiatief. Zo startte voormalig Rijksbouwmeester Jo Coenen vanuit Atelier Rijksbouwmeester in 2003 Het Experiment I ( ). In 2005 werd de Stichting Beroepservaring Jonge Architecten en Stedenbouwkundigen opgericht en volgden Het Experiment 2 ( ) en Het Experiment 3 ( ), beide voor architecten. Aan De Beroepservaring SLA ( ) deden naast architecten ook stedenbouwkundigen en landschapsarchitecten mee. In 2012 werd De Beroepservaring ASLI ( ) georganiseerd: een geïntegreerd programma voor architecten, stedenbouwkundigen, landschapsarchitecten en interieurarchitecten. Bij Atelier Rijksbouwmeester bestond de behoefte om meer te weten over het loopbaanverloop van de deelnemers. In opdracht van het Atelier heeft Dennis Wasch onderzocht hoe de loopbanen van de deelnemers van Experiment 1, 2 en 3, Beroepservaring SLA en Beroepservaring ASLI zijn verlopen en of zij nog steeds als ontwerper werkzaam zijn. De volgende onderzoeksvragen zijn gesteld: Bij welk bureau of dienst was de alumnus werkzaam tijdens deelname aan het traject? Bij welk bureau of dienst is de alumnus op dit moment (april 2014) werkzaam en in welke functie? Werkt de alumnus als zelfstandige? Zonder of met personeel? En zo ja, hoeveel mensen heeft hij / zij in dienst? Werkt de alumnus in Nederland of buiten Nederland en zo ja, waar? Wanneer de deelnemer niet meer werkzaam is op het gebied van de architectuur, in welke sector is de alumnus nu werkzaam? Wat is het aantal deelnemers en mentoren dat de bureaus hebben geleverd die hebben deelgenomen aan het traject? Wat is de verhouding van M/V, leeftijd, scholing van de onderzoeksgroep? 7

8 : Het Experiment : Het Experiment 2 8

9 : Het Experiment 3 Voormalig Minister van VROM, Jacqueline Cramer, ontvangt in januari 2010 het boek Van Experiment naar Beroepservaringperiode 9

10 : De Beroepservaring SLA : De Beroepservaring ASLI 10

11 RESULTATEN 11

12 1. Populatie De onderzochte populatie bestaat uit 233 ontwerpers. De trajecten Experiment 1, 2 en 3 bestonden uit enkel architecten. De ronde Beroepservaring SLA had naast 25 architecten ook 17 landschapsarchitecten en 16 stedenbouwers. In het traject Beroepservaring ASLI waren er 18 architecten, 7 landschaps architecten, 4 interieurarchitecten en 2 stedenbouwers. Experiment 3 was de grootste ronde waarbij er voor gekozen is om de groep te delen in noord en zuid. Beide groepen hadden hun eigen projectteam en bijeenkomsten. Trajecten Experiment 1: Experiment 2: Experiment 3: (Noord 45 / Zuid 22): Beroepservaring SLA: Beroepservaring ASLI: Totaal 233 Leeftijd 2014 ouder dan 40 jaar 4 tussen de 40 en 35 jaar 77 tussen de 35 en 30 jaar 72 tussen de 30 en 25 jaar 73 onbekend 7 Totaal

13 Trajecten (totaal 233 deelnemers) Experiment 1: Beroepservaring ASLI: Experiment 2: Beroepservaring SLA: Experiment 3: (Noord 45 / Zuid 22): Leeftijd 2014 ouder dan 40 jaar onbekend tussen de 30 en 25 jaar tussen de 35 en 30 jaar tussen de 40 en 35 jaar 13

14 TU Delft Overig (onbekend 3 en 3 HBO) Academies Wageningen University and Research Centre Buitenlandse opleiding (waarvan 8 Du) TU Eindhoven 86% van de populatie komt van Nederlandse universiteiten 14

15 2. Opleiding Van de populatie komt 79% van de TU Delft en TU Eindhoven. Met de komst van landschapsarchitectuur is ook Wageningen University and Research Centre (WUR) vertegenwoordigd (7%). Als we de WUR bij de twee andere universiteiten TUD en TUE voegen dan komt 86% van de Nederlandse universiteiten. Van de deelnemers met een TU-opleiding hebben 18 deelnemers een Hogere Technische School (HTS) achtergrond. Opleiding verdeling TU Delft ,5% TU Eindhoven 51 21,9% Buitenlandse opleiding (waarvan 8 Du) 16 6,9% Wageningen University and Research Centre 17 7,3% Academies 9 3,9% Overig (onbekend 3 en 3 HBO) 6 2,6% Totaal ,0% 15

16 3. Werkverband Bij Het Experiment 1, 2 en 3 werkt het overgrote deel in loondienst bij een bureau of dienst. Een klein deel begint als zelfstandige. Na 11 jaar Experiment en De Beroepservaring is bijna een derde zelfstandig, 24,5% is zelfstandig zonder personeel (ZZP) en 6% heeft een bureau met tenminste 1 werknemer in loondienst. 2,5% werkt in het vastgoed. Slechts 0,4% is werkloos. Slechts 6 deelnemers zijn uit de sector architectuur en vastgoed gestapt en werken in de zorg, retail of zijn beta docent op een middelbare school of zijn huismoeder. Opmerkelijk is dat op dit moment nog steeds 95% in de architectuursector betaald werk heeft. Dat percentage is erg hoog in het licht van de recente ontwikkelingen in de architectuurbranche. Werkverband tijdens deelname Loondienst % ZZP 1) 29 12%% Totaal 233 1) ZZP: zelfstandig architect /ondernemer zonder personeel Werkverband maart 2014 Loondienst ,2% ZZP 57 24,5% Eigen bureau 14 6,0% Vastgoed 6 2,5% Andere sector (Docenten, zorg en retail) 6 2,5% Werkloos 1 0,4% Totaal ,0% Verhouding sectoren maart 2014 Architectuur ,8% Vastgoed 6 2,6% Andere sector 6 2,6% Werkloos 1 0,4% Totaal ,0% Vastgoed Bedrijf Kontek Balance - Advies, Projecten, Interim Woonconcept VolkerInfra Rijnhart Wonen Groot Molenbeek Advies Functie Account manager Assistant projectleider Beleidsadviseur EMVI Redacteur (tender) Projectmanager Werknemer 16

17 na 11 jaar Experiment en De Beroepservaring heeft 95% op dit moment nog steeds betaald werk in de architectuur 17

18 ZZP Architecten Stedenbouwkundigen Landschapsarchitecten De 204 ontwerpers zijn nu: Ontwerper Werkloos Andere sectoren Vastgoed Overig (o.a. Bouwkundig ontwerpers) Directie ZZP Ontwerper Senior ontwerper 18

19 4. Functie verschuiving van de ontwerpers Van de 233 ontwerpers werken aan het begin van het traject 204 ontwerpers in loondienst. Dat zijn 167 architecten, 21 landschapsarchitecten en 17 stedenbouwers. Alle interieurarchitecten zijn ZZP ers. Overzicht ontwerpers in loondienst aan het begin van het traject. Nb. De ZZP ers die startten met het traject waren 18 architecten, 3 landschapsarchitecten, 1 stedenbouwer en 4 interieurarchitecten. De personen met een eigen bureau waren alle architecten. Architecten % Landschapsarchitecten 21 9% Stedenbouwkundigen 17 7% sub totaal ontwerpers 204 ZZP 29 12% Totaal 233 Nu, in april 2014, werken van deze 204 ontwerpers in loondienst nog ruim de helft (68,6%) in loondienst bij een architectenbureau. 9% heeft inmiddels een formele seniorfunctie. We kunnen ervan uitgaan dat van de 59,3% ontwerpers er veel senior ontwerpers tussen zitten. Dit komt omdat veel ontwerpbureaus geen hiërarchische titels gebruiken. Je start als - en blijft altijd - architect. Daarboven zit het management. De 204 ontwerpers zijn nu: Ontwerper ,3% Senior ontwerper 19 9,3% ZZP Ontwerper 40 19,6% Directie 5 2,5% Overig (o.a. Bouwkundig ontwerpers) 6 2,9% Vastgoed 6 2,9% Andere sectoren 6 2,9% Werkloos 1 0,4% Totaal ,0% 19

20 5. Functie verschuiving van de zelfstandigen Van de 233 ontwerpers werken aan het begin van het traject 29 zelfstandigen. Van de 29 ZZP ers zijn dat 21 architecten, 4 interieurarchitecten, 3 landschapsarchitecten en 1 stedenbouwkundige. Overzicht zelfstandigen aan het begin van het traject Ontwerper (in loondienst) 204 ZZP 29 Totaal 233 Inmiddels hebben 9 alumni een eigen bureau met personeel. Van de ZZP ers werken veel alumni samen in 1 bureau. Wanneer 2 alumni samen een bureau hebben zonder personeel dan zijn ze beide genoteerd als ZZP er. De bureaus met personeel zijn: Harald Schout architectuur GAJ architecten Aerde Borgert Architecten Posad Spatial Strategies Plein 06 Studio Schaeffer Architecten. Nu, in april 2014, werken van deze 29 zelfstandigen 17 als ZZP ontwerper. 10% is weer terug gegaan in loondienst bij een bureau of dienst. ZZP Ontwerper 17 Directie (meer dan 10 personeel) 5 Directie (minder dan 10 personeel) 4 Ontwerper in loondienst 3 Totaal 29 20

21 begin van het traject Ontwerper (in loondienst) ZZP Nu, april 2014 ZZP Ontwerper Ontwerper in loondienst Directie (minder dan 10 personeel) Directie (meer dan 10 personeel) 21

22 3 van de 233 Nederlandse alumni werken buiten Europa (Dubai, Vietnam en de VS) 22

23 6. Overige statistieken Van de 233 deelnemers werken na 11 jaar Experiment en De Beroepservaring nog meer dan de helft (53%) bij het zelfde bureau of dienst. Als je enkel kijkt naar de eerste ronde Experiment ( ) dan is dat 47%. Van de 233 deden 15 buitenlanders mee. Daarvan waren 8 Duits. In 2014 waren van deze 15 buitenlanders bijna de helft weer terug naar het land van herkomst. Zo ver dat te achter halen was, werken zij allen in de architectuur. Verandering van bureau Bij zelfde bureau gebleven % Bij ander bureau gaan werken % 233 Nationaliteit populatie Nederlandse 218 Binnen EU 15 Buiten EU Land van herkomst en het aantal dat terug is gegaan Duitsland 8 5 Denemarken 2 0 Frankrijk 1 0 Italie (naar Duitsland) 1 1 Polen 1 0 Portugal 1 0 Spanje 1 1 Totaal 15 7 Van de Nederlandse alumni zijn er 7 naar het buitenland gegaan om te werken. 4 binnen Europa, 3 buiten Europa: Dubai, Vietnam en de VS. Nederlandse architecten in het buitenland Functie Nickie van de Ven 1 Architect bij (Exp 2) werkt in België Bose Corporation (retail) Mireia Luna Alcaina 1 Architect bij (Exp 2) werkt in Dubai onbekend bureau Marijn Bokhorst 1 Architect bij (Exp 1) werkt in Rusland Blank Architects Robert Gabriël 1 Architect, ZZP (Exp. 2) werkt in de VS Rolf van Valkenburg 1 Design director (Exp. 1) werkt in Vietnam (vastgoed leisure & hotels) Katja Hogenboom 1 PHD aan de Umea School (Exp. 2) werkt in Zweden of Architecture Danny Bovens 1 Architect bij Calatrava (Exp. 1) werkt in Zwitserland Totaal 7 23

24 7. Aantal leveranciers van deelnemers en mentoren De laatste elf jaar hebben Benthem en Crouwel en Atelier Pro de meeste deelnemers geleverd en vrijwel constant over vijf trajecten. Sinds 2010 doen de steden bouwkundigen en de landschapsarchitecten ook mee. De gemeenten zijn hierdoor een belangrijke leverancier geworden van deelnemers (D) en mentoren (M). Bureau Stad D M Lichtingen Benthem en Crouwel Architekten A Amsterdam 15 6 Exp. 1, 2, 3 en BEP 10/12 en BEP 12/14 Gemeenten en Atelier Rijksbouwmeester SLA oa. A dam & R dam 12 8 Exp. 3, BEP 10/12 en BEP 12/14 Atelier PRO A Den Haag 11 3 Exp. 1, 2 en 3 Octatube A Delft 6 2 Exp. 2 en 3 en BEP 10/12 en BEP 12/14 De Architecten Cie A Amsterdam 5 5 Exp. 2, 3 en BEP 12/14 Geurts & Schulze A Den Haag 6 1 Exp. 1, 2, 3 en BEP 12/14 LIAG A Den Haag 5 3 Exp. 2 en 3 19 het Atelier A Zwolle 4 1 Exp. 1 en 3 Bakers Architecten A Utrecht 4 1 Exp. 1, 2 en 3 Broekbakema A Rotterdam 4 2 Exp. 1, 2 en BEP 10/12 en BEP 12/14 Döll A Rotterdam 4 1 Exp. 1, 2 en 3 MVSA Meyer en Van Schooten Architecten A Amsterdam 4 2 Exp. 2 en BEP 10/12 en BEP 12/14 Jo Coenen A Amsterdam 3 3 Exp. 1 Tarra A Den Bosch 3 1 Exp. 1 en 3 Van Herk & De Klein A Amsterdam 3 2 Exp. 1 en 3 H+N+S L Utrecht 3 2 BEP 10/12 en BEP 12/14 Feddes Olthof L Amersfoort 2 1 BEP 10/12 DOK A Amsterdam 3 1 Exp. 3 IAA Architecten A A dam & Ensch 3 1 BEP 10/12 en BEP 12/14 Tarra A Den Bosch 3 1 Exp. 1 en 3 Bierman Henket Architecten A Esch 2 2 Exp. 3 en BEP 10/12 Rudy Uytenhaak A Amsterdam 2 2 Exp. 3 Hans van Heeswijk A Amsterdam 2 2 Exp. 3 Quist Wintermans A Rotterdam 2 1 Exp. 1 en BEP 12/14 EGM A Dordrecht 2 2 Exp. 2 en 3 Mecanoo A Delft 1 1 Exp. 1 Arcadis A Amersfoort 1 1 Exp. 3 24

25 Reflectie van de onderzoeker Het onderzoek geeft een beeld van de status quo van alumni. Uit de persoonlijke contacten en gesprekken van de onderzoeker is gebleken dat de deelnemers aan het traject Het Experiment en de Beroepservaring boven gemiddeld gemotiveerde en getalenteerde architecten (en stedenbouwers, landschapsarchitecten en interieurarchitecten) zijn. Zij hebben zich gecommitteerd om mee te doen aan een tweejarig traject na hun studie. Niet zelden hebben zij dat deels zelf gefinancierd. De alumni zijn ook boven gemiddeld getalenteerd omdat de directie van het bureau de potentie erkende van deze ontwerpers en goedkeuring heeft gegeven voor deelname aan het traject, vaak geheel of deels gefinancierd door het bureau. Het is niet mogelijk om te stellen dat deelname aan het traject de kansen op de arbeidsmarkt verzekerd. Er is geen nulmeting gehouden met een populatie ontwerpers met dezelfde talenten en motivatie die niet het programma heeft doorlopen. Echter, het feit dat 95% van de populatie nog steeds werkzaam is in de sector geeft wel aan dat deelname aan het traject op zijn minst de kansen op de arbeidsmarkt versterkt en een netwerk geeft van getalenteerde en gemotiveerde ontwerpers. 25

26 Verantwoording bronnen De volgende onderzoeksmethoden en bronnen zijn gebruikt: Gegevens van het Experiment 1, 2, 3 en Beroepservaring SLA en Beroepservaring ASLI in het bezit van Stichting BEJAS en Stichting PAO in Delft. en telefoongesprekken met deelnemers en bureaus. Onderzoek op internet met behulp van sociale media, zoals Linked-In. Dennis Wasch is in 2009 als architect afgestudeerd aan de Faculteit Bouwkunde van de TU Delft. Hij was van 2009 tot 2014 projectmanager voor Het Experiment en De Beroepservaring bij het Atelier Rijksbouwmeester en de Stichting Beroepservaring Jonge Architecten en Stedenbouwkundigen. Nu is hij werkzaam als consultant bij Voluyt Interim & Consultancy in Amsterdam. Guus Enning is adviseur Onderwijs en Regelgeving bij het Atelier Rijksbouwmeester. Sedert 2003 is bij betrokken bij Het Experiment en De Beroepservaring. Tot 2013 was hij zakelijk coördinator. 26

27 . Evaluatie Het Experiment en De Beroepservaring

Quick Scan Instroom Beroepservaringperiode 2014. Definitieve presentatie Olaf Koops, Ruben Vogel maart/april 2014

Quick Scan Instroom Beroepservaringperiode 2014. Definitieve presentatie Olaf Koops, Ruben Vogel maart/april 2014 Quick Scan Instroom Beroepservaringperiode 2014 Definitieve presentatie Olaf Koops, Ruben Vogel maart/april 2014 2 Inleiding presentatie Quickscan 2014 is een update van Quickscan instroom BEP van begin

Nadere informatie

Wat bespreken we vandaag?

Wat bespreken we vandaag? Wat bespreken we vandaag? Kennismaking met de BNA Waarom is er een beroepservaringsperiode? Hoe is de beroepservaringsperiode geregeld? De nieuwe realiteit in de architectenbranche Hoe slaan we ons er

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 12110 22 juni 2012 Regeling van 19 juni 2012, nr. 2012-0000333818, de Ministers van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Nadere informatie

Jonge ontwerpers en beroepservaring

Jonge ontwerpers en beroepservaring Jonge ontwerpers en beroepservaring 2015-2017 Jonge ontwerpers en beroepservaring 2015-2017 14 november 2018 Inhoudsopgave Vooraf 07 1. Samenvatting en conclusies 09 2. Inleiding 10 3. Beroepservaring

Nadere informatie

De totale bruikbare landelijke respons onder de master- en doctoraalalumni was 18%. WUR is goed vertegenwoordigd met een respons van 23%.

De totale bruikbare landelijke respons onder de master- en doctoraalalumni was 18%. WUR is goed vertegenwoordigd met een respons van 23%. Resultaten NAE 2017 Samenvatting: De Nationale Alumni Enquete (NAE) is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (alumni die 1-2 jaar geleden zijn afgestudeerd) van de universiteiten

Nadere informatie

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010

Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting Feiten en trends 2010 Studentenhuisvesting - Feiten en trends 2010-1- Studenten Aantal ingeschreven voltijd studenten in bekostigde HBO- en WO-instellingen in Nederland 2009-2010 2008-2009

Nadere informatie

Van de 293 Wageningse respondenten zijn er 109 man (37%) en 184 vrouw (63%). De gemiddelde leeftijd van de respondenten is 28 jaar.

Van de 293 Wageningse respondenten zijn er 109 man (37%) en 184 vrouw (63%). De gemiddelde leeftijd van de respondenten is 28 jaar. Resultaten NAE 2016 Samenvatting: De NAE is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (1-1,5 jaar na afstuderen) van de universiteiten in Nederland. De NAE wordt uitgevoerd door DESAN,

Nadere informatie

Resultaten WO-monitor 2013

Resultaten WO-monitor 2013 Resultaten WO-monitor 2013 Samenvatting: De WO-Monitor is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (1-1,5 jaar na afstuderen) van de universiteiten in Nederland. De WO-monitor wordt

Nadere informatie

Gelet op artikel 12e, tweede lid, van de Wet op de architectentitel;

Gelet op artikel 12e, tweede lid, van de Wet op de architectentitel; Het bestuur van het bureau architectenregister; Gelet op artikel 12e, tweede lid, van de Wet op de architectentitel; Besluit: Hoofdstuk I Definities Artikel 1 In deze regeling wordt verstaan onder a. wet:

Nadere informatie

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken

Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken Veranderingen in de internationale positie van Nederlandse banken De Nederlandse bancaire vorderingen 1 op het buitenland zijn onder invloed van de economische crisis en het uiteenvallen van ABN AMRO tussen

Nadere informatie

Onderzoek Alumni Bètatechniek

Onderzoek Alumni Bètatechniek Onderzoek Alumni Bètatechniek 0 meting - Achtergrond Eén van de knelpunten op de Nederlandse arbeidsmarkt is een tekort aan technisch geschoolden. De Twentse situatie is hierin niet afwijkend. In de analyse

Nadere informatie

Van de 367 Wageningse respondenten zijn er 156 man (43%) en 211 vrouw (57%). De gemiddelde leeftijd van de respondenten is 27 jaar.

Van de 367 Wageningse respondenten zijn er 156 man (43%) en 211 vrouw (57%). De gemiddelde leeftijd van de respondenten is 27 jaar. Resultaten NAE 2015 Samenvatting: De NAE (vroeger: WO-Monitor) is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (1-1,5 jaar na afstuderen) van de universiteiten in Nederland. De NAE wordt

Nadere informatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie

Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14. Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Handelsstromen Rozenstruiken 2009 / 14 Zoetermeer, Maart 2009 Peter van der Salm Productschap Tuinbouw, Afdeling Markt en Innovatie Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête.

Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Inzicht en acties naar aanleiding van de enquête. Bureau Architectenregister heeft in het voorjaar van 2015 een onderzoek onder de ingeschrevenen in het register laten uitvoeren. Aan alle bij Bureau Architectenregister

Nadere informatie

Resultaten WO-monitor 2011

Resultaten WO-monitor 2011 Resultaten WO-monitor 2011 - kan met recht een werelduniversiteit genoemd worden, kijkend naar het afkomst van studenten. - Gemiddeld zijn Wageningers actiever dan de studenten in andere ederlandse studiesteden/andere

Nadere informatie

Masterdiploma Werk Mentor... 2 POP Logboek Modules Vrijstelling... 3

Masterdiploma Werk Mentor... 2 POP Logboek Modules Vrijstelling... 3 HANDLEIDING MIJN.BEROEPSERVARINGPERIODE.NL (ZELFSTANDIGE ROUTE) Dit document is de gebruikershandleiding voor deelnemers aan de zelfstandige route van de Beroepservaringperiode. Het bevat informatie over

Nadere informatie

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde

Arbeidsmarkt. Bedrijfskunde. Technische bedrijfskunde wo bedrijfskunde Goede managers komen altijd aan de bak, ook in tijden van crisis. Maar nu het herstel tegen lijkt te vallen moet je wel voorbereid zijn op verrassingen. Veel bedrijfskunde-opleidingen

Nadere informatie

Ellen Schild. Tineke Groen

Ellen Schild. Tineke Groen Ellen Schild Tineke Groen Jaar in jaar uit besteden we in Mebest aandacht aan fraaie afbouwprojecten. Achter elk van die projecten zitten vakmensen. Vakmensen die het bedenken, vakmensen die het maken.

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

BOUWLOKAAL ONDERNEMEN VOOR RUIMTELIJK ONTWERPERS

BOUWLOKAAL ONDERNEMEN VOOR RUIMTELIJK ONTWERPERS BOUWLOKAAL ONDERNEMEN VOOR RUIMTELIJK ONTWERPERS BOUWLOKAAL ondernemen voor ruimtelijk ontwerpers Ben je architect, landschapsarchitect, interieurarchitect, stedenbouwkundige of bouwkundige? Ben je er

Nadere informatie

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut.

Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. ONDERZOEKSRAPPORT Nederland zakt vier plaatsen op Human Capital Index: vaardigheden en kennis van oudere leeftijdscategorieën blijven onbenut. Introductie In het Human Capital 2015 report dat het World

Nadere informatie

Bijlage B4. Werken aan de start. Freek Bucx

Bijlage B4. Werken aan de start. Freek Bucx Bijlage B4 Werken aan de start Freek Bucx Inhoud Tabel B4.1... 3 Tabel B4.2... 5 Tabel B4.3... 6 Tabel B4.4... 7 Tabel B4.5... 8 Tabel B4.6... 9 Tabel B4.7... 10 Tabel B4.8... 11 Tabel B4.9... 12 Tabel

Nadere informatie

De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf

De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf De haperende groeimotor van het Nederlands kleinbedrijf Januari 2016 Justin Jansen, Erasmus Universiteit Rotterdam Occo Roelofsen, McKinsey & Company Poll: Hoe gaat het met ondernemerschap in Nederland?

Nadere informatie

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010

Toeristisch bezoek aan Leiden in 2010 April 2011 ugu Toeristisch bezoek aan in 2010 Al zeven jaar doet mee aan Toeristisch bezoek aan steden, onderdeel van het Continu Vakantie Onderzoek (CVO). Het CVO is een panelonderzoek waarbij Nederlanders

Nadere informatie

studio FRAME Heemraadssingel 26a 4 3021 DA Rotterdam www.studioframe.nl +31 (0)6 53974366 info@studioframe.nl

studio FRAME Heemraadssingel 26a 4 3021 DA Rotterdam www.studioframe.nl +31 (0)6 53974366 info@studioframe.nl studio FRAME Heemraadssingel 26a 4 3021 DA Rotterdam www.studioframe.nl +31 (0)6 53974366 info@studioframe.nl studio FRAME Studio FRAME is opgericht door Paul Voorbergen, na vele jaren ervaring te hebben

Nadere informatie

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011

Feiten en cijfers. HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo. juli 2011 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juli 2011 2 Feiten en cijfers HBO-Monitor 2010: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo Afgestudeerden

Nadere informatie

Vraag nr. 788 van 20 augustus 2013 van JOS DE MEYER

Vraag nr. 788 van 20 augustus 2013 van JOS DE MEYER VLAAMS PARLEMENT SCHRIFTELIJKE VRAGEN PASCAL SMET VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS, JEUGD, GELIJKE KANSEN EN BRUSSEL Vraag nr. 788 van 20 augustus 2013 van JOS DE MEYER Erasmusprogramma Evaluatie Het Erasmusprogramma

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA DEN HAAG >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Hoger Onderwijs en Studiefinanciering Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375

Nadere informatie

7. Deelname en slagen in het hoger onderwijs

7. Deelname en slagen in het hoger onderwijs 7. Deelname en slagen in het hoger onderwijs Vergeleken met autochtonen is de participatie in het hoger onderwijs van niet-westerse allochtonen ruim twee keer zo laag. Tussen studiejaar 1995/ 96 en 21/

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Beginmeting 2014 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, september

Nadere informatie

BNO Branchemonitor De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal

BNO Branchemonitor De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal 2019 De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal Inhoud Voorwoord 3 Infographic door Studio Suze Swarte 4 1 Bedrijven en mensen 6 2 Omzet en markten 8 3 Tarieven 11 4 Gefactureerde uren zzp ers 13 5

Nadere informatie

TOELICHTING. I. Algemeen. 1. Invoering van de tweejarige beroepservaringperiode

TOELICHTING. I. Algemeen. 1. Invoering van de tweejarige beroepservaringperiode TOELICHTING I. Algemeen 1. Invoering van de tweejarige beroepservaringperiode In de memorie van toelichting bij het wetsvoorstel tot wijziging van de Wet op de architectentitel (Kamerstukken II 2008-2009,

Nadere informatie

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy

Nationale DenkTank 2014 Big Data Academy Big Data Academy Achtergrond en uitwerking Big Data Academy (BDA) Management Summary Oplossing [Twintig] deelnemers waarvan [80%] masterstudenten en PhD s en[20%] werknemers die voldoen aan de voorkenniseisen

Nadere informatie

Verslag Toogdag Evaluatie BEP

Verslag Toogdag Evaluatie BEP Verslag Toogdag Evaluatie BEP Rijksvastgoedbedrijf 11 september 2017 1. Doel van de toogdag De titels architect, stedenbouwkundige, tuin- en landschapsarchitect en interieurarchitect zijn beschermd door

Nadere informatie

Baan in Beeld Banenmarkt

Baan in Beeld Banenmarkt Baan in Beeld Banenmarkt Brengt je baan dichtbij! BAAN IN BEELD BANENMARKT VIND JOUW BAAN IN DE BUURT Baan in Beeld Banenmarkt 2015 Arbeidsmarktregio Utrecht-Oost Amersfoort, Bunschoten-Spakenburg, Soest,

Nadere informatie

Wijnimport Nederland naar regio

Wijnimport Nederland naar regio DO RESEARCH Wijnimport Nederland naar regio Sterke opmars wijn uit Chili Jeroen den Ouden 1-10-2011 Inleiding en inhoudsopgave Pagina I De invoer van wijn in Nederland 1 II De invoer van wijn naar herkomst

Nadere informatie

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015

Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen. International Days 2015 Oriënteringssessie Op Erasmus gaan: een vlag met vele ladingen International Days 2015 Op Erasmus gaan: wereldwijde mogelijkheden Binnen Europa: 32 landen: 28 EU landen, Turkije, IJsland, Noorwegen, FYROM

Nadere informatie

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005

Hoe Europeanen denken over biotechnologie en genetisch gemodificeerd voedsel in 2005 Eens in de drie jaar wordt in de Europese Unie onderzoek verricht naar de publieksopvattingen over biotechnologie. Eind 05 zijn in totaal 25.000 respondenten in de 25 lidstaten van de EU ondervraagd. Hier

Nadere informatie

september 1997 - juni 2003 VWO, profiel E & M; keuzevakken: natuurkunde en scheikunde

september 1997 - juni 2003 VWO, profiel E & M; keuzevakken: natuurkunde en scheikunde Curriculum Vitae ing. Ard-Jan Lootens Persoonlijke gegevens: Achternaam: Lootens Voornaam: Jannis Adriaan; roepnaam: Ard-Jan Adres: Sonny Rollinsstraat 101, 3543 GR Utrecht Tel. nummer thuis: 030-785 17

Nadere informatie

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016

Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Terugkoppeling monitor subsidieregeling Versterking samenwerking lerarenopleidingen en scholen 2013-2016 Tussenmeting 2015 Portret samenwerkingsverband P029 Opdrachtgever: ministerie van OCW Utrecht, oktober

Nadere informatie

Het arbeidsmarktperspectief van sociologie studenten in Tilburg. Matthijs Kalmijn. Beroependag April 2009

Het arbeidsmarktperspectief van sociologie studenten in Tilburg. Matthijs Kalmijn. Beroependag April 2009 Het arbeidsmarktperspectief van sociologie studenten in Tilburg Matthijs Kalmijn April 09 2 3 Vragen Vragen > Hoe doen Tilburges afgestudeerden sociologie het op de arbeidsmarkt? > Bereidt de opleiding

Nadere informatie

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft

Lerende gebouwen. meer comfort & minder energie. 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft Lerende gebouwen meer comfort & minder energie 2e Expert meeting TAG, 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool, Delft 2 e Expert meeting Thermisch Actieve Gebouwen, woensdag 7 oktober 2015, Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler

Exportmonitor 2011. Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Exportmonitor 2011 Het noordelijke bedrijfsleven wordt steeds internationaler Uit de Exportmonitor 2011 blijkt dat het noordelijk bedrijfsleven steeds meer aansluiting vindt bij de wereldeconomie. De Exportmonitor

Nadere informatie

Zoek geen beren, zoek de weg

Zoek geen beren, zoek de weg KIEN Knooppunt Innovatie Elektrotechniek Nederland Wanda Kruijt wandakruijt@stichtingkien.nl Zoek geen beren, zoek de weg Programma 9:00 9:30 Ontvangst met koffie of thee 9:30 9:40 Welkom (Adrie van Duijne)

Nadere informatie

Herbestemming in het onderwijs

Herbestemming in het onderwijs Herbestemming in het onderwijs Overzicht opleidingen e s- f een sch 'Logo omgeving derden' op witte achtergrond 'Logo omgeving derden' op gekleurde of fotografisch achtergrond r oed alleen Uitzondering;

Nadere informatie

Eindevaluatie. Riga. Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke

Eindevaluatie. Riga. Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke Eindevaluatie Riga 2011 Begeleiders;Geert Daams en Remco Reijke Inhoud Inleiding... 3 Wat voor cijfer geef je de Riga reis?... 4 Wat was je voornaamste reden om naar Riga te gaan?... 4 Hoe heb je de heenreis

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 27a, vierde lid, van de Wet op de architectentitel;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 27a, vierde lid, van de Wet op de architectentitel; STAATSCOURANT Nr. Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. 1051 23 januari 2009 Regeling bij- en nascholing architecten Het bestuur van de Stichting bureau architectenregister,

Nadere informatie

d.d. 30 juni 2011 Overzicht Bestuurlijke Informatie voor Bilateraal Overleg 2011 Faculteit Wiskunde en Informatica

d.d. 30 juni 2011 Overzicht Bestuurlijke Informatie voor Bilateraal Overleg 2011 Faculteit Wiskunde en Informatica d.d. 3 juni Overzicht Bestuurlijke Informatie voor Bilateraal Overleg Faculteit Wiskunde en Informatica Inhoudsopgave Onderwijs - Faculteit Wiskunde en Informatica Nr Pag Titel Toelichting 3 Aantal Bachelorstudenten

Nadere informatie

Baan in Beeld Carrièrebeurs

Baan in Beeld Carrièrebeurs Baan in Beeld Carrièrebeurs Brengt je baan dichtbij! BAAN IN BEELD BANENMARKT VIND JOUW BAAN IN DE BUURT Baan in Beeld Carrièrebeurs Midden-Nederland Arbeidsmarktregio s Amersfoort, Food Valley, Stedendriehoek,

Nadere informatie

KWARTAALMONITOR JULI 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland

KWARTAALMONITOR JULI 2014. Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland KWARTAALMONITOR JULI 2014 Omzetontwikkeling van freelancers en flexwerkers in Nederland Inhoud 4 MEER JONGEREN FREELANCEN 5 OMZET FREELANCERS STIJGT 6 OMZET HAAGSE FREELANCER BLIJFT ACHTER OP REST VAN

Nadere informatie

DUURZAAM DUURZAAM INZETBAAR PERSONEEL DOOR IN- EN EXTERNE FLEXIBILITEIT: De overheid betaalt 50% mee! De overheid betaalt 50% mee!

DUURZAAM DUURZAAM INZETBAAR PERSONEEL DOOR IN- EN EXTERNE FLEXIBILITEIT: De overheid betaalt 50% mee! De overheid betaalt 50% mee! GA VOOR DUURZAAM DUURZAAM INZETBAAR PERSONEEL DOOR IN- EN EXTERNE FLEXIBILITEIT: 1 Duurzame inzetbaarheid door in- en externe flexibiliteit: de overheid betaalt 50% mee! De overheid zet in op zo lang mogelijk

Nadere informatie

BNO Branchemonitor De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal

BNO Branchemonitor De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal De Nederlandse ontwerpsector in beeld en getal Februari 2016 Voorwoord Herstel In lijn met de economische opleving veert ook de designsector weer op. De cijfers over 2015 bevestigen het herstel dat in

Nadere informatie

Stages in Europa. Erasmus+ Traineeship voor afgestudeerden

Stages in Europa. Erasmus+ Traineeship voor afgestudeerden Stages in Europa Erasmus+ Traineeship voor afgestudeerden Inhoud presentatie Waarom op internationale stage gaan? Beurzen? Stageplatform voor Vlaanderen: Reconfirm Erasmus+ programma - Doelgroep / voorwaarden

Nadere informatie

Gangbare loopbaanpaden. architectenbranche

Gangbare loopbaanpaden. architectenbranche Gangbare loopbaanpaden architectenbranche Uitgave 2009 Gangbare loopbaanpaden architectenbranche De SFA heeft in 2009 door middel van een enquête onder directies van architectenbureaus met personeel laten

Nadere informatie

ENTANGLE - Nieuwsbrief

ENTANGLE - Nieuwsbrief INHOUD Projectachtergrond 1 Projectomschrijving 2 Partners 3 Kick ck-off meeting in Brussel 4 Rethinking Education 4 Contactgegevens en LLP 5 ENTANGLE vindt zijn oorsprong in de dagelijkse praktijk binnen

Nadere informatie

OPLEIDING REGISTER FINANCIEEL ECHTSCHEIDINGS- ADVISEUR PARTICULIER

OPLEIDING REGISTER FINANCIEEL ECHTSCHEIDINGS- ADVISEUR PARTICULIER OPLEIDING REGISTER FINANCIEEL ECHTSCHEIDINGS- ADVISEUR PARTICULIER Deze opleiding wordt door eerdere deelnemers gewaardeerd met het rapportcijfer 8,4! 1 De ScheidingsDeskundige-Opleidingen en Bureau D

Nadere informatie

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG

BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG BIJ DIE WERELD WIL IK HOREN! HANS ROMKEMA 3 MAART 2010, DEN HAAG STUDENTEN DOEN UITSPRAKEN OVER DE ACADEMISCHE WERELD, HET VAKGEBIED EN HET BEROEPENVELD.. onderzoek niet zo saai als ik dacht werken in

Nadere informatie

Eindverslag School Ex Programma 2011

Eindverslag School Ex Programma 2011 Eindverslag School Ex Programma 2011 Inleiding Het School Ex Programma is de afgelopen twee jaren uitgevoerd met landelijke middelen voor jeugdwerkloosheid onder toezicht van de MBO-raad. In 2011 is het

Nadere informatie

Overzicht opleidingen

Overzicht opleidingen Overzicht opleidingen Stand van zaken oktober 2013 Opleiding Onderwijsinstelling Deeltijd Voltijd Duur Kosten Overig Leegstand Post-MA NRP Academie (transformatie) NRP, ism TU Delft, Nyenrode en Hogeschool

Nadere informatie

Baan in Beeld Banenmarkt

Baan in Beeld Banenmarkt Baan in Beeld Banenmarkt Brengt je baan dichtbij! BAAN IN BEELD BANENMARKT VIND JOUW BAAN IN DE BUURT Baan in Beeld Banenmarkt 2015 Datum Donderdag 28 mei 2015 14.00 21.30 uur Locatie Sporthal De Kuil

Nadere informatie

Presentatie Uitzendkracht contracten met Olympia en Randstad

Presentatie Uitzendkracht contracten met Olympia en Randstad Presentatie Uitzendkracht contracten met Olympia en Randstad 8 en 9 december 2009 Delft University of Technology Challenge the future Agenda Opening (P&O: Kees Schotsman/Wil Schuite) Introductie nieuwe

Nadere informatie

2. Beter nu dan later

2. Beter nu dan later Daarom Duits 1. Engels is niet voldoende Natuurlijk is kennis van de Engelse taal essentieel, maar: Englisch ist ein Muss, Deutsch ist ein Plus. Uit een enquête onder bedrijven die actief zijn in Duitsland

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Naam. : Ir. Dick Baggerman Adres

Curriculum Vitae. Naam. : Ir. Dick Baggerman Adres Curriculum Vitae Naam : Ir. Dick Baggerman Adres : Weigeliahof 16, 2665 RW Bleiswijk Telefoonnummer : 010 522 1977 / 06 25035991 Geboren : 16-02-1957 Email : dick.baggerman@upcmail.nl Web : www.dickbaggerman.nl

Nadere informatie

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR FEITEN EN CIJFERS Onderzoeksgegevens Onder wie: partners van de 30 grootste advocatenkantoren in Nederland Gezocht: 3 vrouwelijke en 3 mannelijke partners per

Nadere informatie

Financials met Meerwaarde

Financials met Meerwaarde Financials met Meerwaarde Bien Sûr Recruitment 2016 Bien Sûr Recruitment FINANCIELE KERNFUNCTIES Proactief financieel management en een alert risicomanagement is een dwingende noodzaak voor elke organisatie.

Nadere informatie

Onderwijs en Onderzoek

Onderwijs en Onderzoek Onderwijs en Onderzoek Albert Scherpbier Maastricht University Medical Centre Eenheid onderwijs en onderzoek Ja er is een probleem In de UMC s gaat het ook nog over patiëntenzorg Probleem heeft te maken

Nadere informatie

Resultaten WO-monitor 2012

Resultaten WO-monitor 2012 Resultaten WO-monitor 2012 Samenvatting: De WO-Monitor is een vragenlijst die wordt afgenomen onder recent afgestudeerden (1-1,5 jaar na afstuderen) van de universiteiten in ederland. De WO-monitor wordt

Nadere informatie

ERVARING 3 jaar Ingenieursbureau Evers & Partners 1990-1993. 3 jaar 2 Architectenbureaus in Noordwijk 1994-1997

ERVARING 3 jaar Ingenieursbureau Evers & Partners 1990-1993. 3 jaar 2 Architectenbureaus in Noordwijk 1994-1997 ERVARING 3 jaar Ingenieursbureau Evers & Partners 1990-1993 1 e tekenaar, projectleider: Cursus(sen) AutoCAD, diverse m.b.t. intern management, middenkader. Divers bouwkundig werk in de utiliteit. Enige

Nadere informatie

Erasmus Alumni inspirerende carrières

Erasmus Alumni inspirerende carrières Erasmus Alumni inspirerende carrières Ákos Károly Bagó Winnaar van de Hongaarse speciale prijs voor design in 2008 en Jonge ondernemer van het jaar in 2007 m Studeren in het buitenland was een geweldige

Nadere informatie

Ace! E-book. Ace! Management Partners Training Coaching Consulting Interim Management

Ace! E-book. Ace! Management Partners Training Coaching Consulting Interim Management Ace! Management Partners Training Coaching Consulting Interim Management Den Haag Amsterdam Den Bosch Rotterdam Zwolle Utrecht Arnhem Amersfoort Breda Eindhoven Maastricht Brussel Antwerpen Ace! E-book

Nadere informatie

KOSTENEFFECTIVITEIT RE-INTEGRATIETRAJECTEN

KOSTENEFFECTIVITEIT RE-INTEGRATIETRAJECTEN Gepubliceerd in: Maandblad Reïntegratie nr. 9, 2007, p. 6-10 KOSTENEFFECTIVITEIT RE-INTEGRATIETRAJECTEN Drs. Maikel Groenewoud 2007 Regioplan Beleidsonderzoek Nieuwezijds Voorburgwal 35 1012 RD Amsterdam

Nadere informatie

Factsheet persbericht

Factsheet persbericht Factsheet persbericht Nut vakbonden onbekend bij jongeren 30 november 2011 Inleiding Van oktober 2011 tot november 2011 hield Zoekbijbaan.nl het Nationale Bijbanen Onderzoek. Aan het onderzoek deden 2464

Nadere informatie

Antwoorden Aardrijkskunde Antwoorden Discovery par. 1

Antwoorden Aardrijkskunde Antwoorden Discovery par. 1 Antwoorden Aardrijkskunde Antwoorden Discovery par. 1 Antwoorden door een scholier 1209 woorden 24 februari 2013 4,8 4 keer beoordeeld Vak Methode Aardrijkskunde Terra Discovery 1: Noord- Europa IJsland

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie. Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

Herhuisvesting TNO TS locatie VMB Delft. Bestaande laboratoria en kantoren verplaatsen naar drie locaties

Herhuisvesting TNO TS locatie VMB Delft. Bestaande laboratoria en kantoren verplaatsen naar drie locaties CURRICULUM VITAE R. MULDER Naam Mulder Voornamen Rob Geboortedatum 17 februari 1963 Geboorteplaats Rotterdam, Nederland Nationaliteit Nederlands Opleiding 1985-1989 HBO, HTS, Bouwkunde, Nederland. Hogeschool

Nadere informatie

Aantal ingeschreven studenten per universiteit naar onderwijstaal, studiejaar

Aantal ingeschreven studenten per universiteit naar onderwijstaal, studiejaar Aantal per universiteit naar onderwijstaal, studiejaar 2015-2016 Bron: VSNU 1. Per instelling bachelor, studiejaar 2015-2016 +ENG Erasmus Universiteit Rotterdam 27,27% 3658 54,55% 7184 18,18% 3184 14026

Nadere informatie

céáíéå=éå=åáàñéêë= HBO-Monitor 2012: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2013

céáíéå=éå=åáàñéêë= HBO-Monitor 2012: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2013 céáíéå=éå=åáàñéêë= HBO-Monitor 2012: De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hbo juni 2013 céáíéå=éå=åáàñéêë 2 Inleiding In deze factsheet staan de arbeidsmarktresultaten van hbo-afgestudeerden

Nadere informatie

Eindevaluatie Het Experiment De wenselijkheid van een gestructureerde praktijkervaringperiode voor bouwkundige architecten

Eindevaluatie Het Experiment De wenselijkheid van een gestructureerde praktijkervaringperiode voor bouwkundige architecten Eindevaluatie Het Experiment De wenselijkheid van een gestructureerde praktijkervaringperiode voor bouwkundige architecten Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van: Atelier Rijksbouwmeester Auteurs:

Nadere informatie

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour

Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour Cijfermatige achtergrondinformatie ten behoeve van Slotconferentie HO-tour In deze bijlage zijn feiten en cijfers opgenomen over het hoger onderwijs die illustratief kunnen zijn voor de discussies in de

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 26 maart 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Curriculum Vitae & Projecten

Curriculum Vitae & Projecten Curriculum Vitae & Projecten Naam Geboortedatum Mojca Kuijpers-Ekart 27 april 1977 Maribor, Slovenië Opleidingen 2007-2008 Masteropleiding stedenbouw, Academie van Bouwkunst, Rotterdam 1996-2003 Landschapsarchitectuur,

Nadere informatie

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx

Bijlage B4. Eerste treden op de arbeidsmarkt. Freek Bucx Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt Freek Bucx Inhoud Tabel B4.1... 3 Tabel B4.2... 4 Tabel B4.3... 5 Tabel B4.4... 6 Tabel B4.5... 7 Tabel B4.6... 8 Bijlage B4 Eerste treden op de arbeidsmarkt

Nadere informatie

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken.

Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. ONDERWIJSVISIE OP HO OFDLIJNEN Geachte collega s, 1 Deze brochure schetst de onderwijsvisie van onze universiteit op hoofdlijnen. De doelen die horen bij die visie kunnen we alleen samen bereiken. We

Nadere informatie

De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs. HBO-Monitor 2007. G.W.M. Ramaekers

De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs. HBO-Monitor 2007. G.W.M. Ramaekers De arbeidsmarktpositie van afgestudeerden van het hoger beroepsonderwijs HBO-Monitor 2007 G.W.M. Ramaekers Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt Faculteit der Economische Wetenschappen en Bedrijfskunde

Nadere informatie

Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2014-2015 Samenvatting van de monitor 2014-2015 en de volgmodules najaar 2015

Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2014-2015 Samenvatting van de monitor 2014-2015 en de volgmodules najaar 2015 Uitstroommonitor praktijkonderwijs 2014-2015 Samenvatting van de monitor 2014-2015 en de volgmodules najaar 2015 Platform Praktijkonderwijs Rotterdam, januari 2016 1 Vooraf In de periode 1 september 31

Nadere informatie

Hoe binden we buitenlandse studenten?

Hoe binden we buitenlandse studenten? 13 Hoe binden we buitenlandse studenten? Het is belangrijk dat buitenlandse jongeren in Nederland komen studeren, maar het is minstens even belangrijk dat ze hier voor langere tijd blijven werken, ook

Nadere informatie

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven

PORTFOLIOPLAN 1/5. Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444. Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven 1/5 Student: Tim van Dartel Student nr: 0720444 Datum: Maart 2011 Plaats: Eindhoven Dit portfolioplan is gemaakt in het kader van het vak 7PF03 (Masterportfolio) aan de Technische Universiteit Eindhoven.

Nadere informatie

EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT. Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu

EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT. Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu EXPLORE EUROPE CHALLENGE YOUR TALENT Stage of leerbaan in het buitenland? Stagiaire uit het buitenland? www.eutrex.eu Noorderpoortcollege Postbus 530, 9700 AM Groningen Gerry Blaauw: g.blaauw@noorderpoort.nl

Nadere informatie

De Delftsche Ondernemersgids. ter ere van het 32e Lustrum van het DSC

De Delftsche Ondernemersgids. ter ere van het 32e Lustrum van het DSC De Delftsche Ondernemersgids ter ere van het 32e Lustrum van het DSC Colofon Hoofdredactie Chris de Vries Chef redactie Pauline Valk Eind redactie Joep Mutsaerts Redactie-adres Ruys de Beerenbrouckstraat

Nadere informatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie

Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Studieloopbaan en Loopbaanorientatie Nieke Campagne Studenten Loopbaan Service Universiteit Leiden Programma - Wat kan er in de opleiding - Hoe kies je? - Loopbaan oriëntatie en Studieloopbaankeuzes, binnen

Nadere informatie

CarrièreBoost. Praktische begeleiding voor werknemers die zich succesvol willen presenteren op de arbeidsmarkt anno nu

CarrièreBoost. Praktische begeleiding voor werknemers die zich succesvol willen presenteren op de arbeidsmarkt anno nu CarrièreBoost Praktische begeleiding voor werknemers die zich succesvol willen presenteren op de arbeidsmarkt anno nu Op zoek naar een nieuwe baan waar begin ik?! Reorganisatie, inkrimping, u bent ontslagen!

Nadere informatie

Gap Year onderzoek. 1. Uitkomsten Jongeren

Gap Year onderzoek. 1. Uitkomsten Jongeren Samenvatting Gap Year onderzoek Mei 2012 Gap Year onderzoek In april 2012 hebben het Europees Platform en de Nuffic onderzoek gedaan naar de toekomstplannen van leerlingen na hun eindexamen. De focus van

Nadere informatie

Regionetwerken. Wat kosten ze en wat leveren ze op? 1-6-2010 Kees Ampt 1

Regionetwerken. Wat kosten ze en wat leveren ze op? 1-6-2010 Kees Ampt 1 Regionetwerken Wat kosten ze en wat leveren ze op? 1-6-2010 Kees Ampt 1 BEGIN: e-mail 11 april 2002 1. Bent u erin geïnteresseerd om komend najaar aanwezig te zijn bij een bijeenkomst voor alumni en andere

Nadere informatie

POP. Persoonlijk Opleidings Plan. Tim Tegelaar. Lekkerkerk 07-10-2012. De Haagse Hogeschool

POP. Persoonlijk Opleidings Plan. Tim Tegelaar. Lekkerkerk 07-10-2012. De Haagse Hogeschool POP Persoonlijk Opleidings Plan Tim Tegelaar Lekkerkerk 07-10-2012 De Haagse Hogeschool Naam Tim Tegelaar Studentnummer 12090948 origineel 07-10-2012 update - bedrijfsmentor Dhr. P. den Ouden bedrijfscoach

Nadere informatie

Openbare raadpleging over de coördinatie van de sociale zekerheid in de EU

Openbare raadpleging over de coördinatie van de sociale zekerheid in de EU Openbare raadpleging over de coördinatie van de sociale zekerheid in de EU Velden met een zijn verplicht. I. Gezinsuitkeringen CONTEXT: Gezinsuitkeringen worden over het algemeen uit de belastingen gefinancierd

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Losbandig netwerken. Zakelijk netwerken voor zzp ers

Losbandig netwerken. Zakelijk netwerken voor zzp ers Losbandig netwerken Zakelijk netwerken voor zzp ers Eerste druk, juli 2012 2012 Mariska van Vondelen Uitgave in eigen beheer www.mariska-van-vondelen.nl Fotografie omslag: Mariska van Vondelen Fotografie

Nadere informatie

Arbeidsmarktontwikkelingen 2016

Arbeidsmarktontwikkelingen 2016 - Arbeidsmarktontwikkelingen 2016 Factsheet maart 2017 Het aantal banen van werknemers en zelfstandigen in Amsterdam nam het afgelopen jaar toe met bijna 14.000 tot bijna 524.000 banen, een groei van bijna

Nadere informatie

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030

HET APOLLO MODEL. Figuur 1: Ontwikkeling aantal studenten HBO en WO, Nederland, 2013-2030 Amersfoort HET APOLLO MODEL Het Apollo Model is tot stand gekomen op initiatief van Kences en de ministeries van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties. Met dit model

Nadere informatie

KENNISMAKING ZIJDEKWARTIER IN 15 PROJECTEN

KENNISMAKING ZIJDEKWARTIER IN 15 PROJECTEN KENNISMAKING ZIJDEKWARTIER IN 15 PROJECTEN 20180430 PARTICIPATIE EN DEBAT We zijn als architect graag de spin in het web. We zijn vaak niet alleen adviseur, maar ook projectleider en begeleiden een project

Nadere informatie