De kleine TMMi. Doelgericht testprocessen verbeteren. Erik van Veenendaal en Jan Jaap Cannegieter

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De kleine TMMi. Doelgericht testprocessen verbeteren. Erik van Veenendaal en Jan Jaap Cannegieter"

Transcriptie

1 De kleine TMMi Doelgericht testprocessen verbeteren Erik van Veenendaal en Jan Jaap Cannegieter

2 Inhoud Ten geleide 9 1 Inleiding Introductie Het Test Maturity Model integration Bronnen De kosten en baten van TMMi 18 2 TMMi: het model Inleiding De volwassenheidsniveaus van TMMi Niveau 1 Initieel Niveau 2 Beheerst Niveau 3 Gedefinieerd Niveau 4 Management en meting Niveau 5 Optimalisatie De structuur van een procesgebied Generieke componenten en samenhang met specifieke componenten 28 3 TMMi-procesgebieden, -doelstellingen en -toepassingen Inleiding Generieke doelstellingen en generieke toepassingen Specifieke doelstelling en specifieke toepassingen 36 Testbeleid en -strategie 36 Testplanning 37 Testbewaking en -beheersing 40 Testontwerp en -uitvoering 42 Testomgeving 45 Testorganisatie 46 Testopleidingsprogramma 49 Testfasering en -integratie 50 Niet-functioneel testen 52 Collegiale reviews 55 4 TMMi-assessments Inleiding Assessmenttypen TMMi-assessmentaanpak Certificering van TMMi-assessors 63 Inhoud

3 5 TMMi implementeren Inleiding Het veranderingsproces Succesfactoren TMMi-implementatie Opstarten verbeterproces Realiseren verbeteringen Test Process Improvement Manifesto 75 Bijlage 1 Relaties tussen TMMi en CMMI 78 Bijlage 2 Bronnen voor invulling van TMMi 82 Bronvermeldingen 88 Verklarende woordenlijst 91 Over de auteurs 100 Over de bedrijven 102 Register 104 De kleine TMMi

4 1 Inleiding 1.1 Introductie De afgelopen decennia laten zich kenmerken door de bewustwording in de IT-industrie dat continue kwaliteitsverbetering van doorslaggevende betekenis is om op langere termijn te kunnen overleven. Dit kan onder andere verklaard worden doordat de markt steeds hogere kwaliteitseisen stelt aan softwareproducten evenals het belang van software in de maatschappij als geheel. Voor een blijvende betrouwbare werking dienen softwareproducten van hoge kwaliteit te zijn. IT-organisaties en -afdelingen worden gedwongen om kwaliteitssystemen te ontwerpen en in te richten waarmee kwalitatief hoogwaardige producten worden voortgebracht. Het fenomeen software process improvement kwam in een stroomversnelling na de introductie van het Software Capability Maturity Model, afgekort CMM [Paulk e.a.]. Dit model gaf de nodige structuur en richting aan procesverbeteringstrajecten. CMM werd het middel om te bepalen waar een organisatie staat. Zoals Watts Humphrey het zelf graag beschreef: If you don t know where you are, a map won t help. Voor de testwereld bleek CMM echter onvoldoende. Op volwassenheidsniveau 3 van het CMM worden er weliswaar eisen aan het testproces gesteld, maar deze zijn van een te hoog abstractieniveau om daadwerkelijk bruikbaar te zijn. Deze beperkte diepgang is in tegenspraak met het feit dat testen zo n 30% tot 40% van het totale projectbudget voor zijn rekening neemt. De opvolger van het CMM, het Capability Maturity Model Integration for Development (CMMI) [CMMI DEV], heeft met de procesgebieden Verificatie en Validatie meer aandacht voor testen. CMMI blijft echter voor een stapsgewijze verbetering van het testproces te weinig gedetailleerde handvatten bieden. De nadruk van CMMI ligt op organisatorische en software engineering-processen en niet zozeer op de karakteristieken van het testproces. Als antwoord op deze problematiek is door de TMMi Foundation het Test Maturity Model integration (TMMi) ontwikkeld. TMMi is een model dat ten aanzien van CMMI als complementair wordt gepositioneerd en dat een kader schept voor het verbeteren van de kwaliteit van de testprocessen. 1.2 Het Test Maturity Model integration Oorsprong Het TMM-raamwerk is in de jaren negentig ontwikkeld door het Illinois Institute of Technology [Burnstein] als een model, complementair aan het CMM, specifiek gericht op het verbeteren van testprocessen. TMMi bouwt voort op het TMM-raamwerk en de praktijkervaringen in verschillende domeinen met TMM. Daarnaast zorgt TMMi voor afstemming Inleiding 13

5 en complementariteit ten aanzien van CMMI. Deze complementariteit is voor veel organisatie die CMMI gebruiken een belangrijke reden om voor TMMi te kiezen als testverbetermodel. Testen wordt binnen TMMi gedefinieerd in de meest brede zin van het woord en omvat alle productkwaliteitsgerelateerde verificatie- en validatieactiviteiten. Testen: Het proces bestaande uit alle levenscyclusactiviteiten, zowel statisch als dynamisch, die te maken hebben met planning, voorbereiding en evaluatie van producten en aanverwante zaken om aan te tonen dat ze aan de gespecificeerde eisen voldoen, dat er wordt voldaan aan de doelstelling en om fouten op te sporen [ISTQB Foundation Syllabus]. Structuur TMMi hanteert een aantal volwassenheidsniveaus die grotendeels sequentieel doorlopen moeten worden tijdens het verbeteren van een testproces. Binnen TMMi is een vijftal niveaus onderkend op basis waarvan kan worden bepaald hoe volwassen het testproces is en welke verbeteringen noodzakelijk zijn c.q. prioriteit dienen te krijgen. Op elk niveau van het model wordt een aantal procesgebieden onderkend en voor elk procesgebied is een aantal volwassenheidsdoelstellingen gedefinieerd. Een organisatie voldoet aan de eisen van een bepaald TMMiniveau als aan alle gedefinieerde doelstellingen van het betreffende niveau is voldaan. Voordelen Het toepassen van TMMi levert een gestructureerd en beheerst testproces, een positieve bijdrage aan productkwaliteit, een hogere productiviteit van de testorganisatie en veelal doorlooptijdverkorting (zie paragraaf 1.4). TMMi is ontwikkeld om organisaties te ondersteunen bij het evalueren en verbeteren van hun testproces. Binnen TMMi ontwikkelt testen zich van een chaotisch, ongestructureerd proces met een tekort aan goed opgeleide testers en tools, tot een volwassen en beheerst proces dat het voorkomen van fouten als belangrijkste doelstelling heeft. Scope De doelgroep van TMMi is net zoals bij CMMI zowel de software- als system engineering-discipline. TMMi richt zich op de testactiviteiten en het verbeteren van testprocessen in beide disciplines. System engineering betreft de ontwikkeling van totale, meestal multidisciplinaire, systemen, waar zowel software als hardware onderdeel van uit kunnen 14 De kleine TMMi

6 maken. Bij software engineering gaat het specifiek om de ontwikkeling van softwareproducten c.q. informatiesystemen. Sommige modellen voor testprocesverbeteren richten zich met name op de black-box testsoorten, zoals TPI [Koomen/Pol] of TPI Next [TPI Next], of slechts op één pijler van gestructureerd testen, zoals het Test Organization Maturity (TOM)-model gericht op het onderdeel testorganisatie. TMMi richt zich nadrukkelijk op alle testsoorten inclusief statisch testen en alle pijlers van gestructureerd testen. Ten aanzien van dynamisch testen zijn derhalve zowel white-box testen als black-box testen nadrukkelijk onderdeel van het verbeterproces binnen TMMi. Als men het model in detail bestudeert, komen nadrukkelijk alle vier de pijlers van gestructureerd testen (fasering, technieken, organisatie en infrastructuur [TMap]), alsmede de essenties uit TMapNext [TMapNext] aan bod. 1.3 Bronnen Capability Maturity Model Integration Bij de ontwikkeling van TMMi is nadrukkelijk gebruikgemaakt van het TMM-raamwerk zoals ontwikkeld door het Illinois Institute of Technology. Naast het TMM is ook CMMI een hele belangrijke bron geweest tijdens de ontwikkeling van TMMi. CMMI is inmiddels een de facto standaard voor procesverbeteren binnen de IT-industrie. Het CMMI-model onderkent zowel een stapsgewijze als een continue representatie. De stapsgewijze representatie gaat uit van een voorgedefinieerd groeipad langs verschillende volwassenheidsniveaus en procesgebieden. Bij de continue representatie wordt voor ieder procesgebied een aantal vaardigheidsniveaus beschreven. De volgorde waarin de procesgebieden worden geïmplementeerd dient de organisatie vervolgens zelf te bepalen en dat geldt tevens voor het gewenste vaardigheidsniveau per procesgebied. TMMi is ontwikkeld als een groeimodel met een stapsgewijze representatie. Het TMMi-model heeft een structuur waarbij procesgebieden, doelstellingen en toepassingen worden onderkend. CMMI is met name gebruikt bij de naamgeving en definities van de structuurelementen (zie paragraaf 2.3) alsmede de uitwerking van sommige procesgebieden. Zowel TMMi als CMMI maken gebruik van het overervingsprincipe: aan alle onderdelen van het onderliggende niveau dient te zijn voldaan, om te kunnen beginnen met het daaropvolgende niveau. TMMi is niet alleen qua structuur vergelijkbaar met CMMI, het is tevens een aanvulling op CMMI toegespitst op het testproces. Door de TMMi Foundation wordt aangegeven dat in een later stadium wellicht een continue representatie van TMMi wordt ontwikkeld. Dit zal naar alle waarschijnlijkheid de Inleiding 15

7 inhoud van het model niet veranderen. Het zal slechts van invloed zijn op de structuur en representatie. Door de TMMi Foundation is TMMi gepositioneerd als complementair aan CMMI. In veel gevallen heeft een te bereiken TMMi-niveau specifieke ondersteuning nodig vanuit procesgebieden binnen CMMI op een vergelijkbaar of lager niveau. In sommige gevallen zelfs vanuit een hoger CMMI-niveau. Procesgebieden en activiteiten die in detail zijn uitgewerkt binnen CMMI zijn over het algemeen niet opnieuw beschreven binnen TMMi. Naar deze procesgebieden wordt slechts verwezen. Een voorbeeld is het procesgebied Configuratiemanagement. Uiteraard is configuratiemanagement tevens van toepassing op testproducten (testware). Dit onderdeel is niet in detail uitgewerkt binnen TMMi; aan de configuratiemanagementactiviteiten binnen CMMI wordt gerefereerd en ze worden impliciet hergebruikt. Het procesgebied Collegiale reviews vormt een uitzondering op deze regel. Dit is zowel in CMMI als onderdeel van een procesgebied als in TMMi als procesgebied opgenomen aangezien TMMi ook als een zelfstandig testverbetermodel moet kunnen worden toegepast. Evolutionair testmodel Een andere belangrijke bron voor de ontwikkeling van TMMi is het evolutionaire testmodel, ontwikkeld door Gelperin en Hetzel [Gelperin/ Heztel], waarin de evolutie van het testproces wordt beschreven over een periode van veertig jaar. Ook is gebruikgemaakt van het door Beizer ontwikkelde model waarin de evolutie van de denkwijze van de individuele tester centraal staat [Beizer], en internationale teststandaarden zoals de IEEE 829-standaard voor softwaretestdocumenten [IEEE 829]. De testterminologie die wordt gebruikt in TMMi is volledig afgestemd op de wereldwijde terminologie zoals gedefinieerd door de ISTQB en vastgesteld in de ISTQB Standard Glossary of Terms Used in Software Testing [ISTQB Glossary of Terms]. De eerste fase in het evolutionaire testmodel van Gelperin en Hetzel is beschreven als debugging-oriented. Gedurende deze fase, te vergelijken met TMMi-niveau 1, kent de softwareorganisatie geen verschil tussen testen en debuggen. Testen wordt gezien als een debugging-activiteit. Het doel van testen is ervoor te zorgen dat de software draait zonder down te gaan. In de daaropvolgende demonstration-oriented fase wordt het testen losgekoppeld van debuggen. Beide activiteiten hebben hun eigen doelstelling: debuggen moet ervoor zorgen dat de software draait en testen heeft als doel te laten zien dat de software functioneert conform de specificaties. Tijdens deze fase worden testplanning en testtechnieken geïntroduceerd in de organisatie. Testen start echter pas 16 De kleine TMMi

8 relatief laat in het project. De demonstration-oriented fase en de hierop volgende destruction-oriented fase hebben een sterke relatie met TMMi-niveau 2. In de destruction-oriented fase wordt testen gezien als een activiteit om fouten te ontdekken. De stelling dat er altijd fouten zijn geldt hierbij als uitgangspunt. De testdoelstelling aantonen dat de software functioneert volgens de specificatie, wordt nadrukkelijk uitgebreid met het zogenoemde negatief testen. Negatief testen wordt hierbij gedefinieerd als testen om aan te tonen dat een component of systeem niet werkt [BNTQB]. Het negatief testen heeft meer te maken met de houding van de testers dan met een specifieke aanpak of een testontwerptechniek, zoals testen met ongeldige invoerwaarden of uitzondering. Tijdens de evaluation-oriented fase wordt testen geïntegreerd in het softwareontwikkelproces. Testen is nu een activiteit die al vroegtijdig in een project begint. De scope van testen wordt verruimd door ook het vinden van fouten in documentatie (bijv. requirements) met behulp van reviews als testen te beschouwen. Alle activiteiten die te maken hebben met het vinden van fouten, worden gezien als onderdeel van het testproces. De doelstelling van testen wordt geformuleerd als (kwantitatief) inzicht bieden in de kwaliteit van het product. De evaluation-oriented fase is te koppelen aan elementen uit TMMi-niveau 3 en gedeeltelijk zelfs aan TMMi-niveau 4. Het model wordt gecompleteerd door de prevention-oriented fase, vergelijkbaar met TMMi-niveau 5. Tijdens deze fase is testen een volledig gedefinieerd en beheerst proces. De focus van het testen is niet meer het vinden van fouten, maar het voorkomen van fouten, zowel in het product als het proces. De testactiviteiten zoals reviews, testplanning en testontwerp zijn dan ook hierop gericht. Tevens worden nieuwe testactiviteiten zoals causale analyse in de organisatie geïntroduceerd. De samenhang tussen het evolutionaire testmodel en TMMi is weergegeven in tabel 1.1. Tabel 1.1 Relatie evolutionair testmodel en TMMi Evolutionair testmodel Debugging-oriented fase Destruction-oriented fase Demonstration-oriented fase Evaluation-oriented fase Prevention-oriented fase TMMi niveau 1 Initieel niveau 2 Beheerst niveau 3 Gedefinieerd niveau 4 Management en meting niveau 5 Optimalisatie Inleiding 17

9 1.4 De kosten en baten van TMMi Het uitvoeren van een verbetertraject met behulp van TMMi vraagt om een investering. Wanneer men spreekt over kosten en opbrengsten van TMMi wordt doorgaans een onderscheid gemaakt tussen harde en zachte kosten, en harde en zachte opbrengsten. Harde kosten en opbrengsten zijn die zaken die direct aan het verbetertraject zijn toe te wijzen en tevens direct in geld zijn uit te drukken. Voorbeelden van harde kosten zijn inspanning van mensen (uren), training en externe ondersteuning. Voorbeelden van harde opbrengsten zijn toename in productiviteit en minder verstoringen tijdens productie en lagere herstelkosten als gevolg van het eerder vinden van fouten. Zachte kosten en opbrengsten zijn die zaken die op een indirecte manier met het verbetertraject te maken hebben of moeilijk in geld zijn uit te drukken. Voorbeelden van zachte kosten zijn de benodigde tijd voor een leercurve, inwerktijd door functieveranderingen en productiviteitsverlies door weerstand. Voorbeelden van zachte opbrengsten zijn toename in motivatie van personeel, trouwere klanten, hogere uitwisselbaarheid van medewerkers en een betere werksfeer. In de praktijk worden voor een Return on Investment (ROI)-berekening vaak alleen de harde kosten en harde opbrengsten meegenomen. Aan de ene kant is dat begrijpelijk omdat deze gegevens eenvoudiger te bepalen zijn dan de zachte kosten en opbrengsten. Aan de andere kant zijn de zachte opbrengsten soms groter of zelfs belangrijker dan de harde opbrengsten. Het is dan ook beter om te proberen ook de zachte opbrengsten mee te nemen wanneer de toegevoegde waarde van een TMMi-verbetertraject wordt bepaald. Aangezien investeringen in procesverbetereringen gedurende een langere periode om steun van het management vragen, is het cruciaal het rendement van een dergelijk verbetertraject te meten. Aangezien TMMi nog relatief jong is, is het aantal publicaties over kosten en opbrengsten vanuit de praktijk beperkt. Om hier toch een idee van te krijgen, is in tabel 1.2 een overzicht opgenomen van praktijkcijfers over verbetertrajecten in het algemeen. Let wel, dit zijn voornamelijk cijfers van CMM(I)-verbetertrajecten. De tabel is hier opgenomen onder de aanname dat TMMi-verbetertrajecten zich in enigszins vergelijkbare regionen bevinden. In de praktijk wordt vaak gezegd dat de opbrengsten van procesverbetering moeilijk te meten zijn. De meeste organisaties vinden het relatief eenvoudig om kosten te meten, maar hebben het moeilijk zodra het om de opbrengsten gaat. De harde opbrengsten van TMMi worden veelal gemeten door de oude situatie, de situatie van voor de implementatie van TMMi, te vergelijken met de nieuwe situatie. Het uitdrukken van zachte 18 De kleine TMMi

10 Tabel 1.2 Kengetallen van verbetertrajecten [Van Solingen] SPI-kengetallen Reële minimumwaarde Reële maximumwaarde Gemiddelde waarde Kosten Financiële uitgaven per medewerker Tijdsbesteding per medewerker C C C % 5% 3% Opbrengsten Financiële waardering per medewerker Return On Investment C C C opbrengsten, zoals toename van klanttevredenheid of meer motivatie bij personeel, kan door middel van interviews of vragenlijsten worden gemeten. Zoals eerder aangegeven is het expliciet meten van kosten en opbrengsten van een investering in TMMi belangrijk. Dit garandeert de continuïteit van het verbetertraject en stimuleert het commitment van zowel management als medewerkers. Om enigszins een beeld te geven van mogelijke resultaten (opbrengsten) wordt hierna een aantal resultaten weergegeven van organisaties die een TMMi-verbetertraject hebben uitgevoerd waarbij één van de auteurs betrokken was. Een organisatie in het domein van de technische automatisering, die uiteindelijk als één van de eerste testorganisaties wereldwijd TMMiniveau 3 bereikte, rapporteerde resultaten op het gebied van verkorting van de doorlooptijd van de testuitvoeringsfase (figuur 1.1) en een hogere foutvindeffectiviteit tijdens de systeemtest (figuur 1.2). De foutvindeffectiviteit is hierbij gedefinieerd als het aantal gevonden fouten in een testfase, gedeeld door het aantal gevonden fouten in de testfase plus de fouten die erna, op welke manier gevonden worden [ISTQB Glossary of Terms]. Bijna elke organisatie rapporteert na verloop van tijd een betere voorspelbaarheid van het testproces. Dit is onder andere te zien in figuur 1.3. Deze rapportage is eveneens afkomstig van een organisatie uit het technische domein; ditmaal een organisatie van TMMi-niveau 2. Uit het financiële domein ten slotte nogmaals een rapportage die een verbetering Inleiding 19

11 van de foutvindeffectiviteit tijdens de systeemtest laat zien (figuur 1.4). Deze organisatie was op weg naar TMMi-niveau Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Figuur 1.1 Testdoorlooptijd van de systeemtest (in weken) Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Jaar 4 Figuur 1.2 Foutvindeffectiviteit van de systeemtest (percentage) Figuur 1.3 Afwijking testtijd besteed versus begroot (percentage) Jaar 1 Jaar 2 Jaar 3 Figuur 1.4 Foutvindeffectiviteit van de systeemtest (percentage) 20 De kleine TMMi

Test Process Improvement Benchmark. SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden

Test Process Improvement Benchmark. SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden Test Process Improvement Benchmark SPIder Conferentie 23 september Wim van Uden Agenda Korte inleiding TPI -model TPI benchmark overall Vergelijking branches DO s& DON Ts Test Process Improvement Optimaliseren

Nadere informatie

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V.

PRINCE2 Symposium: Zin en Onzin van een Methode. PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen SYSQA B.V. PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen

PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen PRINCE2 Symposium: PRINCE 2 versus CMMI; raakvlakken, overlap en aanvullingen Jan Jaap Cannegieter SYSQA B.V. SYSQA B.V. Operationeel Tactisch Strategisch Testen Requirements Quality assurance Auditing

Nadere informatie

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA.

Handout. Pagina 1. SYSQA B.V. Almere. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven SYSQA SYSQA. Capability Maturity Model Integration (CMMI) Technische Universiteit Eindhoven Johan Zandhuis SYSQA Start: 1999 Onafhankelijk Quality Assurance in IT 150 medewerkers (en groeiend) 2 SYSQA Operationeel

Nadere informatie

CHECKLIST TESTING MATURITY MODEL. Doel. Toepassingsgebied

CHECKLIST TESTING MATURITY MODEL. Doel. Toepassingsgebied CHECKLIST TESTING MATURITY MODEL Doel Het doel van deze checklist is het bepalen van de sterke en zwakke punten van het huidige testproces ten op zichte van het Testing Maturity Model (TMM). Met behulp

Nadere informatie

ISACA round-table 7 december 2009 Rik Marselis

ISACA round-table 7 december 2009 Rik Marselis ISACA round-table 7 december 2009 Rik Marselis Senior Testconsultant bij Sogeti Penningmeester van BNTQB, de member board voor België en Nederland van de International Software Testing Qualifications Board

Nadere informatie

CMMI voor acquisitie

CMMI voor acquisitie softwareontwikkeling CMMI i CMMI voor acquisitie Volwassen heidsmodel garandeert goed opdrachtgeverschap Tot voor kort was er geen methodische aanpak om outsourcingprocessen in de praktijk op een gestructureerde

Nadere informatie

TPI Next Business Driven Test Process Improvement. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

TPI Next Business Driven Test Process Improvement. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. TPI Next Business Driven Test Process Improvement Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN...

Nadere informatie

CMMI voor ontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

CMMI voor ontwikkeling. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. CMMI voor ontwikkeling Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 12 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

STANDAARDS EN CERTIFICATIE door Erik van Veenendaal

STANDAARDS EN CERTIFICATIE door Erik van Veenendaal STANDAARDS EN CERTIFICATIE door Erik van Veenendaal In dit hoofdstuk wordt een gestructureerd overzicht gegeven van standaards die beschikbaar ter ondersteuning van het testproces. De diverse standaards

Nadere informatie

Testen. Presentatie. Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2

Testen. Presentatie. Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2 Testen Presentatie Open-i Software Services BV, Maarssen Datum : 06-07-2013 Versie : 1.2 Algemeen Tegenwoordig behoeft het belang van testen nauwelijks nog te worden uitgelegd. Binnen organisaties speelt

Nadere informatie

CMMI voor acquisitie. Een introductie. SYSQA B.V. Almere

CMMI voor acquisitie. Een introductie. SYSQA B.V. Almere CMMI voor acquisitie Een introductie SYSQA B.V. Almere Organisatie Sysqa BV Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Versiebeheer... 3 2 Continue representatie... 4 2.1 Procesmanagement

Nadere informatie

CMM(I) en CMM-assessments. Henk Westerink LogicaCMG Noord-Nederland SEI Authorized CBA IPI Lead Assessor

CMM(I) en CMM-assessments. Henk Westerink LogicaCMG Noord-Nederland SEI Authorized CBA IPI Lead Assessor CMM(I) en CMM-assessments Henk Westerink LogicaCMG Noord-Nederland SEI Authorized CBA IPI Lead Assessor 1 Doelstellingen 1. Inzicht geven in de CMM en CMMI procesmodellen voor systeemontwikkeling. Bespreken

Nadere informatie

CMMI voor diensten. Een introductie. SYSQA B.V. Almere

CMMI voor diensten. Een introductie. SYSQA B.V. Almere CMMI voor diensten Een introductie SYSQA B.V. Almere Organisatie Sysqa BV Pagina 2 van 13 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Algemeen... 3 1.2 Versiebeheer... 3 2 Continue representatie... 4 2.1 Procesmanagement

Nadere informatie

Testverbetering met TMM bij Philips

Testverbetering met TMM bij Philips Testverbetering met TMM bij Philips Medical Systems Cardio/Vascular Jurian van de Laar Improve Quality Services Wim van Rooij Philips Medical Systems Philips Medical Systems C/V Imaging Systems X-Ray Cardio/Vascular

Nadere informatie

TESTEN VOLGENS TMAP, EEN KORTE INTRODUCTIE. 1. Inleiding. 2. TMap methode. Kwaliteit zonder gestructureerd testen is toeval.

TESTEN VOLGENS TMAP, EEN KORTE INTRODUCTIE. 1. Inleiding. 2. TMap methode. Kwaliteit zonder gestructureerd testen is toeval. TESTEN VOLGENS TMAP, EEN KORTE INTRODUCTIE Kwaliteit zonder gestructureerd testen is toeval Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. De TMap methode 3. De fase Planning & Beheer 4. De fase testspecificatie 5. De

Nadere informatie

Expert level Improving the testing process

Expert level Improving the testing process Expert level Improving the testing process Eerste praktijkervaringen Smaakmaker voor najaarsevent www.improveqs.nl (info@improveqs.nl) Eduard Hartog Isabelle Robrechts Version 1.1 Agenda Opbouw training

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Chris Schotanus TestGrip: de aanpak voor testbeleid en testorganisatie

Chris Schotanus TestGrip: de aanpak voor testbeleid en testorganisatie Titel, samenvatting en biografie Chris Schotanus Samenvatting: In ICT in het algemeen en Software Testing in het bijzonder nemen we een aantal belangrijke zaken waar zoals Business eisen als een hoge quality-to-market

Nadere informatie

De kleine CMMI. voor ontwikkeling. De basisuitrusting voor continue prestatieverbetering. Derde, herziene druk. Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen

De kleine CMMI. voor ontwikkeling. De basisuitrusting voor continue prestatieverbetering. Derde, herziene druk. Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen De kleine CMMI voor ontwikkeling De basisuitrusting voor continue prestatieverbetering Derde, herziene druk Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen De kleine CMMI voor ontwikkeling De basisuitrusting voor

Nadere informatie

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl

TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Testers helpen ontwikkelaars of andersom? TestNet Voorjaarsevenement 2010 Jurian van de Laar 12 mei 2010 info@improveqs.nl Improve Quality Services B.V. 2 Agenda Hoe veilig is een muur? Past Scrum ook

Nadere informatie

ISTQB Foundation level. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISTQB Foundation level. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISTQB Foundation level Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

Jurian van de Laar & Wim van Rooij Toepassing van teststrategie in de praktijk met TMM

Jurian van de Laar & Wim van Rooij Toepassing van teststrategie in de praktijk met TMM Titel, samenvatting en biografie Jurian van de Laar & Wim van Rooij Toepassing van teststrategie in de praktijk met TMM Samenvatting: Sinds 2003 loopt bij Philips Medical Systems Cardio/Vascular een programma

Nadere informatie

De kleine CMMI. voor diensten. De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening. Jan Jaap Cannegieter Frank Niessink Rini van Solingen

De kleine CMMI. voor diensten. De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening. Jan Jaap Cannegieter Frank Niessink Rini van Solingen De kleine CMMI voor diensten De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening Jan Jaap Cannegieter Frank Niessink Rini van Solingen De kleine CMMI voor diensten De basisuitrusting voor succesvolle dienstverlening

Nadere informatie

25 Het CATS CM Maturity Model

25 Het CATS CM Maturity Model 25 Het CATS CM Maturity Model Op basis van de ervaringen die zijn opgedaan in het advies- en trainingswerk van CM Partners is, uitgaande van CATS CM, een volwassenheidsmodel opgesteld dat ingezet kan worden

Nadere informatie

Een duivelse samenwerking (Projectmanagement vs. Testmanagement) Albrie Beemer & Erik Bits 18 april 2012

Een duivelse samenwerking (Projectmanagement vs. Testmanagement) Albrie Beemer & Erik Bits 18 april 2012 Een duivelse samenwerking (Projectmanagement vs. Testmanagement) Albrie Beemer & Erik Bits 18 april 2012 Het duivelsvierkant Agenda Introductie 19.00u 19.10u Klassiek Projectmanagement: Prince 2 Testmanagement:

Nadere informatie

Examen TMPA Test Management Approach (TMap) Professional Advanced

Examen TMPA Test Management Approach (TMap) Professional Advanced Examen TMPA Test Management Approach (TMap) Professional Advanced Publicatiedatum Startdatum 6 juni 2003 1 mei 2003 Doelgroep De module is bestemd voor (beginnende) professionele testers met een ½ tot

Nadere informatie

Test rapportage Waarom eigenlijk?

Test rapportage Waarom eigenlijk? Testrapportage Boodschappers van de koning? Test rapportage Waarom eigenlijk? TestNet voorjaarsevenement 2015 Jurian van de Laar Jurian van de Laar @JurianvdL 30 april 2015 @JurianvdL Jurian van de Laar

Nadere informatie

Opleidingsaanbod: testopleidingen.com

Opleidingsaanbod: testopleidingen.com (Business, (IT) Projectmanagement, Quality Management, etc.) TMap NEXT Test Engineer(NL/ENG) Examentraining TMap NEXT Test Engineer E-learning TMap NEXT Test Engineer Certificering TMap NEXT Test Engineer

Nadere informatie

Werkgroep ISO29119. TestNet thema-avond 9 oktober 2014

Werkgroep ISO29119. TestNet thema-avond 9 oktober 2014 Werkgroep ISO29119 TestNet thema-avond 9 oktober 2014 Is dit n gezonde maaltijd? Ja toch!! Om jezelf een oordeel te kunnen vormen heb je informatie nodig!! Vandaag brengen we kennis en informatie bij elkaar

Nadere informatie

Jan Jaap Cannegieter. De kleine. Rini van Solingen CMMI. Wouter Raemaekers. voor acquisitie. De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden

Jan Jaap Cannegieter. De kleine. Rini van Solingen CMMI. Wouter Raemaekers. voor acquisitie. De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden De kleine CMMI voor acquisitie De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden Jan Jaap Cannegieter Rini van Solingen Wouter Raemaekers De kleine CMMI voor acquisitie De basisuitrusting voor succesvol uitbesteden

Nadere informatie

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV

Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Test Automatisering? Mislukken Slagen gegarandeerd! Ruud Teunissen - Polteq Test Services BV Mislukken Slagen gegarandeerd 2 Mislukken Slagen gegarandeerd Management verwacht onmiddellijk R.O.I. Doel:

Nadere informatie

Capability Maturity Model. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Capability Maturity Model. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Capability Maturity Model Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...FOUT!

Nadere informatie

Kwaliteitskosten onderzoek. Aanpak. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Kwaliteitskosten onderzoek. Aanpak. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Kwaliteitskosten onderzoek Aanpak Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 KWALITEITSKOSTEN...

Nadere informatie

Najaarsspecial Oktober 2013

Najaarsspecial Oktober 2013 Najaarsspecial Oktober 2013 Pagina 12 TESTEN IS GEEN KUNSTJE ; ADAPTIVITEIT MAAKT VAN TESTEN IN JOUW CONTEXT EEN KUNDE! Door Leo van der Aalst en Rik Marselis leo.vander.aalst@sogeti.nl rik.marselis@sogeti.nl

Nadere informatie

Tools die je móét hebben voor je (gaat) testen!

Tools die je móét hebben voor je (gaat) testen! Voorjaarsevenement 2008 Tools die je móét hebben voor je (gaat) testen! Jurian van de Laar (jla@improveqs.nl) 1 Improve Quality Services Dienstverlener Testen & Kwaliteitsmgt. Advisering, Detachering en

Nadere informatie

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Evo Evolutionary Project Management. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Evo Evolutionary Project Management Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. EVO... 4 3. FASERING...

Nadere informatie

Reviewtypen en reviewplanning. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Reviewtypen en reviewplanning. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Reviewtypen en reviewplanning Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 10 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 INLEIDING ALGEMEEN... 3 1.2 INTRODUCTIE

Nadere informatie

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig!

Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! Testgedreven ontwikkeling dat is pas veilig! INTRODUCTIE ANKO TIJMAN 2 Software tester sinds 1997 (TMap, ISEB Practitioner) Eerste agile ervaring in 2001 Presentaties op (inter)nationale congressen Nov

Nadere informatie

Testplan IpMEDT3 project

Testplan IpMEDT3 project Testplan IpMEDT3 project Versie: 1.0 Groepsbegeleider: Bob Zadok Blok Groepsleden: Luuk Gortzak (s1062708) Jens Brokaar (s1066589) Ellis Stroet (s1066586)

Nadere informatie

Test Management Assessment

Test Management Assessment Test Management Assessment Bart Knaack 1 Spreker wie ben ik? Bart Knaack Testmanager LogicaCMG Medewerker Test Research Centre Huidige opdracht: Legacy transformation testing bij Nationale Nederlanden.

Nadere informatie

Gestructureerd testen van embedded software

Gestructureerd testen van embedded software Gestructureerd testen van embedded software Erik van Veenendaal / Rob Hendriks (Improve Quality Services BV) De risicofactor bij embedded software is veelal erg groot. De economische, juridische of zelfs

Nadere informatie

René Tuinhout De verzwegen waarheid van Grenswaardenanalyse Najaarsevent Testnet: 16 september 2008

René Tuinhout De verzwegen waarheid van Grenswaardenanalyse Najaarsevent Testnet: 16 september 2008 Titel, samenvatting en biografie René Tuinhout De verzwegen waarheid van Grenswaardenanalyse Najaarsevent Testnet: 16 september 2008 Samenvatting: Grenswaardenanalyse, een techniek gebaseerd op equivalentieklassen,

Nadere informatie

Systems Engineering en de Modelgebaseerde aanpak. Eric Burgers

Systems Engineering en de Modelgebaseerde aanpak. Eric Burgers Systems Engineering en de Modelgebaseerde aanpak Eric Burgers 2 Context: Toepassing MBSE in tunnelprojecten Modelprecisie / formaliteit LST 1.2 LST 1.1 Nijverdal (2011) SysML Statisch model Dynamisch model

Nadere informatie

Product Risico Analyse

Product Risico Analyse Product Risico Analyse Jurian van de Laar TestNet Avond 9 oktober 2013 www.improveqs.nl (info@improveqs.nl) Versie 2.0 1 Herkenbaar? In ons testproces wordt product risico analyse toegepast Wij gebruiken

Nadere informatie

De tester als bruggenbouwer

De tester als bruggenbouwer De tester als bruggenbouwer Tim Koomen Testnet voorjaarsevenement 9 juni 2004 Agenda Bruggen Enkele bruggen toegelicht De bruggenbouwer Trends Sogeti Nederland B.V. Pagina 1 Bruggen Systeem Beheer Stuur

Nadere informatie

Regressietesten. De aanpak en aandachtspunten. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Regressietesten. De aanpak en aandachtspunten. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Regressietesten De aanpak en aandachtspunten Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING...3 1.1 ALGEMEEN...3 1.2 VERSIEBEHEER...3

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren Maart 2015 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 2 December 2014 Yannick Verschueren

Nadere informatie

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. ISO 9000:2000 en ISO 9001:2000 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER...

Nadere informatie

Tim Koomen Op weg naar een hoger niveau testorganisatie Najaarsevent TestNet: 22 september 2009

Tim Koomen Op weg naar een hoger niveau testorganisatie Najaarsevent TestNet: 22 september 2009 Titel, samenvatting en biografie Samenvatting Tim Koomen Najaarsevent TestNet: 22 september 2009 Veel organisaties beginnen met het verbeteren van testen door één of andere vorm van testorganisatie (test

Nadere informatie

CMMI voor ontwikkeling

CMMI voor ontwikkeling Organisatie SYSQA B.V. Pagina 1 van 14 CMMI voor ontwikkeling Doel Het doel van deze checklist is het ondersteunen van organisaties die de prestaties van systeemontwikkeling, hardwareontwikkeling en softwareontwikkeling

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink

Riskpoker - Confirmation - Planningpoker. Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink Riskpoker - Confirmation - Planningpoker 10-7-2013 Opfrissing TMap NEXT in scrum en toelichting op de opdracht Leo van der Aalst - Jos Punter - Hans Lantink 1 Presentatie (sprint) backlog items 1 2 3 4

Nadere informatie

CHECKLIST GESTRUCTUREERD TESTEN. Doel. Toepassingsgebied

CHECKLIST GESTRUCTUREERD TESTEN. Doel. Toepassingsgebied Gepubliceerd in: Checklist Informatiemangement, Aflevering 29, 1999 CHECKLIST GESTRUCTUREERD TESTEN Doel Het doel van deze checklist is het bepalen van de sterke en zwakke punten van de huidige werkwijze

Nadere informatie

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces

Software Processen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1. Het software proces Software Processen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 4 Slide 1 Het software proces Een gestructureerd set van activiteiten nodig om een software systeem te ontwikkelen Specificatie;

Nadere informatie

Functiepuntanalyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Functiepuntanalyse. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Functiepuntanalyse Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 WAT

Nadere informatie

Sjabloon testplan o.b.v. situationeel testen. <<Organisatie>>

Sjabloon testplan o.b.v. situationeel testen. <<Organisatie>> Sjabloon testplan o.b.v. situationeel testen SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 11 Over dit sjabloon Dit

Nadere informatie

Bijlage 3: Master testplan

Bijlage 3: Master testplan Bijlage 3: Master testplan KIS Testplan Inaxion Lelystad Adres: Jol -20 Postbus : 609 Postcode Plaats 8483 ED Lelystad I www.inaxion.nl Plaats Lelystad Datum 22 maart 200 Auteur Saidou Diallo Status Finaal.0

Nadere informatie

Opleidingsaanbod: testopleidingen.com

Opleidingsaanbod: testopleidingen.com TMap (Business, (IT) Projectmanagement, Quality Management, etc.) Softskills TMap Suite E-learning TMap NEXT Test Engineer Certificering TMap NEXT Test Manager NEXT Introductie Testen TMap Suite Test Engineer

Nadere informatie

Het Analytical Capability Maturity Model

Het Analytical Capability Maturity Model Het Analytical Capability Maturity Model De weg naar volwassenheid op het gebied van Business Intelligence. WHITEPAPER In deze whitepaper: Wat is het Analytical Capability Maturity Model (ACMM)? Een analyse

Nadere informatie

Op weg naar een hoger niveau testorganisatie. Tim Koomen TestNet najaarsevenement 2009

Op weg naar een hoger niveau testorganisatie. Tim Koomen TestNet najaarsevenement 2009 Op weg naar een hoger niveau testorganisatie Tim Koomen TestNet najaarsevenement 2009 1 Start Test resource pool Test factory Basic Change Method Seite 2 Einde Start Test resource pool Test factory Basic

Nadere informatie

IT Service CMM. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

IT Service CMM. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. IT Service CMM Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 2 GESCHIEDENIS EN ACHTERGROND...

Nadere informatie

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten

8-12-2015. Hoe test je een pen? Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentatie na afloop van elke les downloaden. Ga naar : www.gelsing.info Kies voor de map Acceptatietesten Hoe test je een pen? 1 Bekijk eerst het filmpje over

Nadere informatie

Software Test Plan. Yannick Verschueren

Software Test Plan. Yannick Verschueren Software Test Plan Yannick Verschueren November 2014 Document geschiedenis Versie Datum Auteur/co-auteur Beschrijving 1 November 2014 Yannick Verschueren Eerste versie 1 Inhoudstafel 1 Introductie 3 1.1

Nadere informatie

CMM 3: levert het wat op?

CMM 3: levert het wat op? CMM 3: levert het wat op? Philips Analytical De noodzaak en voordelen van Software Process Improvement Wie is Philips Analytical? Waarom is voor ons software proces verbetering zo essentieel? Hoe hebben

Nadere informatie

testen De weg naar hogere kwaliteit Deming-cirkel / PDCA-cyclus Martin Pol Hans van Loenhoud 9 juni 2004 TestNet voorjaarsevenement

testen De weg naar hogere kwaliteit Deming-cirkel / PDCA-cyclus Martin Pol Hans van Loenhoud 9 juni 2004 TestNet voorjaarsevenement Martin Pol testen voorjaarsevenement 9 juni 2004 Hans van Loenhoud 1 De weg naar hogere kwaliteit Deming-cirkel / PDCA-cyclus Act Verbeter A P Plan Bepaal doelen / aanpak / werkwijze C Check Controleer

Nadere informatie

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015

Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 ISO Revisions Nieuw en herzien Vergelijking van de eisen in ISO 9001:2008 met die in ISO FDIS 9001:2015 Inleiding Dit document maakt een vergelijking tussen ISO 9001:2008 en de Final Draft International

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Whitepaper Test Management Business case voor geautomatiseerd testen

Whitepaper Test Management Business case voor geautomatiseerd testen Whitepaper Test Management Business case voor geautomatiseerd testen Waarom we informatiesystemen testen behoeft geen uitleg: Testen is nodig om inzicht te geven in de kwaliteit. Het voorkomen van risico

Nadere informatie

IT Service CMM. White paper. Frank Niessink. Versie 1.0.2, 30 november 2001. Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved.

IT Service CMM. White paper. Frank Niessink. Versie 1.0.2, 30 november 2001. Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved. White paper Frank Niessink Versie 1.0.2, 30 november 2001 Copyright 2001 Software Engineering Research Centre All rights reserved. Software Engineering Research Centre Stichting SERC Postbus 424, 3500

Nadere informatie

TMap NEXT Test Manager

TMap NEXT Test Manager TMap NEXT Test Manager Preparation Guide Editie 201607 Copyright 2016 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system or

Nadere informatie

Eibert Dijkgraaf Kijk verder dan je test neus lang is: Life Cycle Testing Scan Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008

Eibert Dijkgraaf Kijk verder dan je test neus lang is: Life Cycle Testing Scan Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Titel, samenvatting en biografie Eibert Dijkgraaf Kijk verder dan je test neus lang is: Life Cycle Testing Scan Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Samenvatting: Eibert Dijkgraaf (testconsultant Test

Nadere informatie

1,3 miljoen regels mission critical code omzetten naar C++, hoe test je dat?

1,3 miljoen regels mission critical code omzetten naar C++, hoe test je dat? 1,3 miljoen regels mission critical code omzetten naar C++, hoe test je dat? XXXXXX Najaarsevenement 2016 Jaap Kuilman 11 oktober 2016 Introductie Jaap Kuilman Testconsultant bij InTraffic Ervaring in

Nadere informatie

Jurian van de Laar Technieken voor plannen en begroten van test projecten Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009

Jurian van de Laar Technieken voor plannen en begroten van test projecten Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009 Titel, samenvatting en biografie Jurian van de Laar Technieken voor plannen en begroten van test projecten Voorjaarsevent Testnet: 22 juni 2009 Samenvatting: Over plannen en begroten wordt veel gesproken,

Nadere informatie

Ontwikkelen en testen van e-business: beheerste dynamiek

Ontwikkelen en testen van e-business: beheerste dynamiek Ontwikkelen en testen van e-business: beheerste dynamiek Het ontwikkelen en gestructureerd testen van administratieve systemen is gebaseerd het watervalprincipe. Bij het ontwikkelen volgens het watervalprincipe

Nadere informatie

Grenzeloos vertrouwen in een tool!?

Grenzeloos vertrouwen in een tool!? Grenzeloos vertrouwen in een tool!? TestNet voorjaarsevenement Maandag 30 juni 2008 Rick de Jong Agenda Korte introductie Kritische kijk op het gebruik van tools Intake en selectie van tools Het omarmen

Nadere informatie

Mastertestplan <<Naam project>> <<Organisatie>>

Mastertestplan <<Naam project>> <<Organisatie>> Mastertestplan SYSQA B.V. Almere Datum : Status : Opgesteld door : Organisatie Pagina 2 van 17 Inhoudsopgave 1 Management

Nadere informatie

Trainingen 2013. Improve Quality Services

Trainingen 2013. Improve Quality Services Trainingen 2013 Improve Quality Services Trainingen Improve Quality Services Inhoudsopgave Algemeen IMPROVE QUALITY SERVICES BV... 4 TRAININGSVORMEN... 6 MAATWERKOPLEIDINGEN VAN IMPROVE QUALITY SERVICES...

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol. Datum: dd-mm-jj BUSINESS CASE: Versie Naam opdrachtgever Naam opsteller Datum: dd-mm-jj Voor akkoord: Datum: LET OP: De bedragen in deze business case zijn schattingen op grond van de nu beschikbare kennis en feiten.

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V.

weer wat nieuws KEMA KEMA Reden van verandering KLANT- & PRESTATIEGERICHT! Oude norm was onvoldoende 16-04-2003 KEMA Quality B.V. Ze hebben weer wat nieuws bedacht! 16-04-2003 Quality B.V. 1 Reden van verandering Oude norm was onvoldoende KLANT- & PRESTATIEGERICHT! 16-04-2003 Quality B.V. 2 1 Reden van verandering a. ISO normen iedere

Nadere informatie

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?!

De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! De nieuwe ISO norm 2015 Wat nu?! Stichting QualityMasters Nieuwland Parc 157 3351 LJ Papendrecht 078-3030060 info@qualitymasters.com www.qualitymasters.com 02-2015 Inhoud Inleiding pagina 3 Van Oud naar

Nadere informatie

Testen bij DWH-projecten

Testen bij DWH-projecten Testen bij DWH-projecten Snelheid, Kwaliteit, Flexibiliteit onder úw regie Armando Dörsek, Software Control 18-09-2007 Wat gaat u horen? Testen van DW/BI > Structureren & Plannen Project- en teamstructuur

Nadere informatie

Statistisch Testen Voorwaarden voor succesvolle toepassing ontbreken

Statistisch Testen Voorwaarden voor succesvolle toepassing ontbreken Statistisch Testen Voorwaarden voor succesvolle toepassing ontbreken Erik van Veenendaal (Improve Quality Services BV) Natuurlijk is statistisch testen een uitstekend idee. De vraag is echter of we als

Nadere informatie

Extended ISO 9126: 2001. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

Extended ISO 9126: 2001. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Extended ISO 9126: 2001 Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 8 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3

Nadere informatie

TestNet Thema-avond. avond. Planning en begroting van testtrajecten Jurian van de Laar 25 januari 2007

TestNet Thema-avond. avond. Planning en begroting van testtrajecten Jurian van de Laar 25 januari 2007 TestNet Thema-avond avond Planning en begroting van testtrajecten Jurian van de Laar 25 januari 2007 1 Agenda Goede voornemens! Nut van plannen en begroten? Toepassingen in de praktijk Testverbetering

Nadere informatie

Aqua: agile verbeteren voor teams. TestNet Zomer Workshops 2017 Huib Schoots

Aqua: agile verbeteren voor teams. TestNet Zomer Workshops 2017 Huib Schoots Aqua: agile verbeteren voor teams TestNet Zomer Workshops 2017 Huib Schoots Programma Zomer Workshops TestNet 2017 13:45 uur - start workshop 15:15 uur - thee pauze 15:30 uur - vervolg 17:00 - einde TestNet

Nadere informatie

Woordenlijst bij TMap

Woordenlijst bij TMap Woordenlijst bij TMap Acceptatietest De door de toekomstige gebruiker(s) en beheerder(s) in een zoveel mogelijk als-ware-het-productie omgeving uitgevoerde test, die moet aantonen dat het ontwikkelde systeem

Nadere informatie

Marc Koper/ Bas M. Dam A Tool with a Fool is only a tool Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008

Marc Koper/ Bas M. Dam A Tool with a Fool is only a tool Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Titel, samenvatting en biografie Samenvatting: Marc Koper/ Bas M. Dam A Tool with a Fool is only a tool Voorjaarsevent Testnet: 30 juni 2008 Voor het uitvoeren van testen zijn diverse uitstekende tools

Nadere informatie

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2)

Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Onderdelen module 3 (gesplitst in delen 1 en 2) Deel 1 1. Prelude 8 13 2. Achtergrond en Context MARIJ (leerdoel 3; duur 1-2 uur) 14-25 3. Eén architectuur voor de Rijksdienst (leerdoel 3; duur 1 uur)

Nadere informatie

Business case Digikoppeling

Business case Digikoppeling Business case Digikoppeling Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900

Nadere informatie

Transparantie = Key!

Transparantie = Key! Transparantie = Key! Basis voor een inzichtelijk testproces Net Voorjaarsevenement 2012 Patrick Duisters Improve Quality Services BV info@improveqs.nl 1 Ervaringen Improve Quality Services B.V. 2 Observaties

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl

Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl (fr)agile Balance Cecile Davis & Leo van der Aalst cecile.davis@sogeti.nl & leo.vander.aalst@sogeti.nl Voorstelronde Naam Organisatie Ervaring met testen in agile omgevingen Verwachting 2 Agenda 09:30

Nadere informatie

TMap Process Template voor Visual Studio Het

TMap Process Template voor Visual Studio Het Testen TMap Process Template voor Visual Studio 2010 TESTAANPAK VOOR EFFICIËNT GEBRUIK VS2010 ALM TOOLS Rob Kuijt en Clemens Reijnen Begin jaren 90 brak het besef door dat testen niet iets is dat een ontwikkelaar

Nadere informatie

TMap NEXT Test Engineer

TMap NEXT Test Engineer Voorbeeldexamen TMap NEXT Test Engineer Editie juni 2013 Copyright 2013 EXIN All rights reserved. No part of this publication may be published, reproduced, copied or stored in a data processing system

Nadere informatie

Handout. Hoe testers de kwaliteit van requirements kunnen beïnvloeden. Slechte requirements zijn overal. Testnet thema-avond Requirements.

Handout. Hoe testers de kwaliteit van requirements kunnen beïnvloeden. Slechte requirements zijn overal. Testnet thema-avond Requirements. Hoe testers de kwaliteit van requirements kunnen beïnvloeden Testnet thema-avond Slechte requirements zijn overal 2 Pagina 1 En dan heb je goede requirements 3 proces proces ontwikkeling validatie management

Nadere informatie

Digikoppeling adapter

Digikoppeling adapter Digikoppeling adapter Versie 1.0 Datum 02/06/2014 Status Definitief Van toepassing op Digikoppeling versies: 1.0, 1.1, 2.0, 3.0 Colofon Logius Servicecentrum: Postbus 96810 2509 JE Den Haag t. 0900 555

Nadere informatie

Titel, samenvatting en biografie

Titel, samenvatting en biografie Titel, samenvatting en biografie Nathalie Rooseboom de Vries van Delft Teststrategie prioritering gedaan door middel van mens georiënteerde analyse Najaarsevent Testnet: 16 september 2008 Samenvatting:

Nadere informatie