PPS/Esco Praktijkdag 2014

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "PPS/Esco Praktijkdag 2014"

Transcriptie

1 PPS/Esco Praktijkdag 2014 Samenwerken als driver voor innovatie 10 december 2014 Private financiering en PPS financieringsprogramma Bert Mulders en Ronald Pereboom 1 1

2 Innovatieve financieringsvormen Inventarisatie projecten en vragen: 5 min Financiering: structuur en randvoorwaarden: 5 min PPS Financieringsprogramma: 5 min Discussie: 20 min 11 dec 14 2

3 Inventarisatie projecten en vragen Infrastructuur Weginfrastructuur Tunnels Ondergrondse infrastructuur, oa riolering, bekabeling Natte infrastructuur Veiligheidsopgaven Sluizen Dijken Vastgoed Onderwijshuisvesting Gemeentehuizen, stadskantoren Hulpdiensten: brandweerkazernes Zorginstellingen Musea Parkeergarages Sportcomplexen, oa zwembaden Energie Energie Service Compagnies Energietransport Energievoorzieningen WKO Combinatieprojecten: gebiedsontwikkeling Binnenstedelijke herontwikkeling Transformatieprojecten Havens Natuurontwikkeling 11 dec

4 Project Financiering Structuur Gouden regel Project Finance: Risico s moeten komen te liggen bij de partij die dit het beste kan dragen 11 dec 14 4

5 Voordelen PPS/ DBFMO Gespreide betaling van de investering in de vorm van beschikbaarheidsvergoedingen. Geen druk op bestaande financieringslijnen en investeringsbudgetten. Off balance financiering. Value for Money. Bestaande PPS/DBFMO projecten laten een efficiency voordeel zien van 10 tot 15%. In een PPS/DBFMO contract wordt het risico van constructiekostenoverschrijdingen en te laat opleveren neergelegd bij de project vennootschap en niet bij de aanbestedende overheid. De discipline die externe partijen de project vennootschap opleveren werkt hier versterkend. De constructie en het onderhoud zijn geïntegreerd in een contract. Hierdoor zal voor een levenscyclus benadering gekozen worden. In het PPS/DBFMO contract zijn clausules opgenomen voor bench marking en market testing. Hierdoor zit de aanbestedende overheid niet vast aan een te duur onderhoudscontract. 11 dec 14 5

6 Belangrijkste randvoorwaarden PPS/DBFMO Minimum projectomvang (>EUR 10mln). Betrokken partijen bij een PPS/DBFMO dienen (grote) kredietwaardige partijen te zijn. De bouw / onderhoudspartij moet voldoende kredietwaardig zijn om op te kunnen financieren. Gedurende de constructie en de operationele fase wordt er door de banken zekerheden geeist van de bouw / onderhoudspartij. Deze zekerheden zijn, onder meer, bankgaranties en bedrijfsgaranties. 11 dec 14 6

7 Nieuwe financieringsvormen voor middelgrote en kleine PPS projecten. 11 dec 14 7

8 De weg naar het creëren van een gestandaardiseerde PPS markt in NL Financiering steeds vaker bottleneck bij DBFM met hoge transactiekosten Interesse van marktpartijen: beleggers en financiers willen investeren, mits Beheersbaar risicoprofiel (debiteuren, project, etc.) Voldoende omvang/aantal projecten Directe investering Beheer in exploitatiefase op orde Interesse van opdrachtgevers: nieuwe projecten opstarten, met Heldere business case en passend in bekostiging/begroting structuur, inclusief langjarig onderhoud Heldere governance structuur, verdeling verantwoordelijkheden en risico s Off Balance financiering Kennis delen en advies over optimale structuur en aanbestedingsproces (kostenoptimalisatie/-reductie) 11 dec 14 8

9 Proces: van programma naar beheer Go - No go Aanmelden projecten Selectie PPS Programma Financiering Voorbereiding Aanbesteding Realisatie Exploitatie Project 1 Project 1 Project 2 Project 3 Project 4 PPS Netwerk Projectscan Organisatiescan Projectanalyse Optimalisatie contractvorm Advies aanbesteding Inpassing begroting Besluitvorming Project 2 Project 4 Project n Project n Aanbesteding financiering: commitment Standaardosatie/kennisdeling Leidraden, outputspecs, contracten Concurrentie Gerichte Dialoog Bouwfase Beheer SOK Financierings Contract beheer Rapportage en financiële verantwoording Monitoring en aansturing arrangement 11 dec 14 9

10 Van latente vraag naar reële vraag: markt maken Nieuw: efficiënte voorbereiding, financiering en besluitvorming Eerder, sneller en beter: samenbrengen van projecten, opdrachtgevers en financiers Duidelijke governance structuur, verantwoordelijkheden en risicoverdeling Heldere business case: scope, financierbaarheid en bekostiging Financiering: vooraf en gezamenlijk organiseren, combinatie van eigen middelen en externe beleggers/financiers Heldere besluitvorming over structuur en proces: Go/No-go Na besluitvorming volgt de aanbesteding en realisatie van het project met een DBM contractstructuur 11 dec 14 10

11 Discussie Kansen voor kleinere projecten? Maatschappelijk vastgoed Infrastructuur Onderwijs Zorg Gebiedsontwikkeling Energie 11 dec 14 11

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten

Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden. Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden van Vliet Een interactieve kennismaking met DBFMOcontracten April 2011 7 april 2009 2 April 2011 - Slimmer met vastgoed - innovatief aanbesteden 3 April 2011

Nadere informatie

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed?

BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV. PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? BIJEENKOMST KMVG 26 JANUARI 2012 FREYA VAN DER KROEF, DIRECTEUR TENMAN BV PPS-DBFM(O) kansen voor maatschappelijk vastgoed? OVERZICHT PRESENTATIE Wat is PPS Integrale contactvormen Kenmerken Toepassingen

Nadere informatie

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management

4 juni Ministerie van Financiën, PPS & Asset management De Waarheid over DBFM PIANOo-congres 4 juni 2009 Wie zijn wij? Erik Jan Snik Merlijn Nijhof Ministerie van Financiën, PPS & Asset management www.minfin.nl/onderwerpen/publiek_private_samenwerking Voorheen:

Nadere informatie

PPS en maatschappelijk vastgoed

PPS en maatschappelijk vastgoed PPS en maatschappelijk vastgoed 19 april 2011 Peter Oussoren Tenman Inhoud: Is er een probleem? Wat verwachten we van een oplosssing Even herhalen :PPS PPS nieuwe stijl : lean en mean Probleemstelling:

Nadere informatie

Financiering van maatschappelijk vastgoed

Financiering van maatschappelijk vastgoed van maatschappelijk vastgoed Naar nieuwe vormen van financiering? Arie van Oord KMVG Congres, 19 april 2011 BNG en maatschappelijk vastgoed Klantgroepen Gemeenten Woningcorporaties Zorginstellingen Onderwijsinstellingen

Nadere informatie

Slimmer samenwerken: PPS light

Slimmer samenwerken: PPS light PUBLIC FINANCE CONGRES 2011 van Vliet Slimmer samenwerken: PPS light Karin Heijenrath ROC Leiden Caspar Boendermaker - BNG 13 oktober 2011 Agenda Publieke investeringsprojecten Publiek-private samenwerking

Nadere informatie

PPS Lindeplein Brunssum

PPS Lindeplein Brunssum PPS Lindeplein Brunssum De huiskamer Math Feijen, OPPS Brunssum 10 maart 2009 Deze presentatie Wat is PPS en wat is DBFMO? Waarom DBFMO Lindeplein? Concurrentiegerichte dialoog als aanbestedingsvorm Wat

Nadere informatie

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd

Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Een comfortabel en duurzaam gebouw, gegarandeerd Ministerie van Financiën, Den Haag Manesco helpt gebouweigenaren met comfortverbetering, energiebesparing én, tegen lagere exploitatiekosten. Manesco is

Nadere informatie

Slim aanbesteden en financiering

Slim aanbesteden en financiering Caspar Boendermaker BNG Advies, oktober 2013 Onderwerpen: BNG en duurzaamheid Valkuilen bij verduurzaming Financiering verduurzaming corporatiewoningen; 2 Onze missie: Lage financieringskosten voor maatschappelijke

Nadere informatie

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers

Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen. Amersfoort Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Life Cycle Denken & Integraal Ontwerpen Amersfoort 2-2-2009 Roderik Schunck Eric Bom Danny Boers Agenda Deel 1 Terugblik bijeenkomst 2008 Waarom Life Cycle Denken en Integraal Ontwerpen? (Marktvraag) Verbinding

Nadere informatie

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6

Marktdag 22 november 2012. Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Marktdag 22 november 2012 Ondernemend aanbesteden gericht op lage TCO WELKOM SESSIE 6 Even voorstellen Paul Kuijpers (1961) Partner bij Balance & Result adviseurs, (Deventer) Ervaringen Haal het beste

Nadere informatie

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement

Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen. IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Risicomanagement bij geïntegreerde contractvormen IPMA-NL Interessegroep Risicomanagement Jeroen Mieris, Project Manager 1 Inhoud Even voorstellen.. Veranderende bouwwereld Geïntegreerde contracten Risicomanagement

Nadere informatie

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011

contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Innovatieve contractvorming in de onderwijshuisvesting Louk Heijnders Congres PIANOo 26 mei 2011 Servicecentrum Scholenbouw Opdrachtgevers OCW VNG VO raad PO raad Ketenpartners Steunpunt Seu brede scholen

Nadere informatie

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas

Duurzame energie. Leveranciersdag Rijk 27 november 2015. Piet Glas Duurzame energie Leveranciersdag Rijk 27 november 2015 Piet Glas P.Glas@mindef.nl Categoriemanager Energie Frans van Beek frans.beek@minbzk.nl BZK - DG Organisatie Bedrijfsvoering Rijk Opzet workshop 1.

Nadere informatie

De opdrachtgever van DBFM(O)

De opdrachtgever van DBFM(O) De opdrachtgever van DBFM(O) Rob Peters DACE contactbijeenkomst Soest Innovatieve contractvormen DBFM(O) Innovatief aanbesteden Life cycle Fysieke beschikbaarheid Operationele beschikbaarheid Bezettingsgraad

Nadere informatie

10/09/2013. 4 Maatregelen Nederrijn. Wie zijn we. Wat doen we. Wat doen we anders. Waarom doen we dit? Rijkswaterstaat Boskalis.

10/09/2013. 4 Maatregelen Nederrijn. Wie zijn we. Wat doen we. Wat doen we anders. Waarom doen we dit? Rijkswaterstaat Boskalis. Nederland efficiënter beschermen tegen hoogwater 4 Maatregelen Nederrijn 10 september 2013 Waterschap Rivierenland, Tiel Dirk-Jan Zwemmer (PM Boskalis) Jeroen Eikholt (CM ) Wie zijn we Wat doen we Wat

Nadere informatie

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg

AT OSBORNE. Masterclass Energiebesparing in de zorg. Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011. Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT OSBORNE www.atosborne.nl Masterclass Energiebesparing in de zorg Professioneel opdrachtgeverschap 16 november 2011 Marjolijn Kroon adviseur gezondheidszorg AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Permanent Theater

Voortgangsrapportage Permanent Theater Voortgangsrapportage Permanent Theater 18 februari 2013 Agenda Rapportage - pauze - Marktconsultatie Vervolgproces 1 Rapportage Afspraken met de raad Vragen vooraf Financiën Theaterconcepten Locaties Investering

Nadere informatie

Innovatief opdrachtgeverschap

Innovatief opdrachtgeverschap Innovatief opdrachtgeverschap CBZ Bouwdag Verpleging en Verzorging Bussum, 6 maart 2008 Inhoud TNO en innovatief opdrachtgeverschap Waarom geïntegreerd contract? Wat kunnen we leren uit andere sectoren?

Nadere informatie

PPS Zuidas Amsterdam Elco Brinkman

PPS Zuidas Amsterdam Elco Brinkman PPS Zuidas Amsterdam Elco Brinkman 15 september 2008 NVBK en DACE Inhoud Bestuurlijke voorgeschiedenis Gebiedsontwikkeling Zuidas en doelstellingen Private betrokkenheid Businesscase Risico s en uitdagingen

Nadere informatie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie

Financieren van duurzaamheid. Servicepunt Duurzame Energie Financieren van duurzaamheid Peter Borghstijn BNG Bank Hans Hörter Servicepunt Duurzame Energie Inhoud BNG Bank Verduurzaming Financiering verduurzaming Geschiedenis 1914 Instituut voor de Rijksverrekening

Nadere informatie

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage

PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk. PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPS in Aruba: PPS contracten in de praktijk PPP Knowledge Center Aruba Marcelle van Valkenburg Pels Rijcken & Droogleever Fortuijn Mark Birnage PPP Knowledge Center Aruba Ambition Promote and facilitate

Nadere informatie

Een contractvorm voor meerwaarde

Een contractvorm voor meerwaarde Een contractvorm voor meerwaarde PRAKTIJKCASUS INTERNATIONALE SCHOOL EINDHOVEN (DBFMO)» Martie Jacobs Directeur OPPS Content» Introductie Praktijkcase: Internationale School Eindhoven» Keuze voor PPS DBFMO»

Nadere informatie

Richard van Breukelen CFO Rijkswaterstaat

Richard van Breukelen CFO Rijkswaterstaat Richard van Breukelen CFO 30-05-2013 Thema s 1. Kabinetsbeleid 2. Dealflow 3. Uitdagingen: versobering en efficiency 4. Contractering en gunningstrategie 5. Marktontwikkeling: Financiering DBFM 6. Marktontwikkeling:

Nadere informatie

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel

Westluidense Poort. Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Westluidense Poort Het nieuwe cultuurcluster van Tiel Arjan Verboom, OPPS (Ine van den Hurk, gemeente Tiel) Apeldoorn, 16 oktober 2013 Inhoud Gebiedsontwikkeling Westluidense Poort Hoe in de markt gezet?

Nadere informatie

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure

Publiek Private Samenwerking. Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede lokale openbare sector-studiedag Sint-Niklaas, hotel Serwir, 25 oktober 2007 Eric Van Herzele, Senior Advisor Dexia Infrastructure Tweede Lokale

Nadere informatie

Straatman Koster advocaten

Straatman Koster advocaten PT Finance Bouw- en Vastgoedcursus Nieuwe contractvormen voor het managen van projecten Door: Thijs Straatman en Wilfried Koster Zeist, 12 juni 2014 Doel bijeenkomst Nieuwe contractvormen in vogelvlucht

Nadere informatie

Presentatie Rijksvastgoedbedrijf

Presentatie Rijksvastgoedbedrijf Presentatie Rijksvastgoedbedrijf 13-10-2016 Projectorganisatie Zuidasdok 1 Inhoud Wat is Zuidasdok? Feiten Samenwerken! 2 Historie Lange tijd groots plan met privaat geld Crisis 2008 betekende einde plan

Nadere informatie

De waterbouwer van de toekomst

De waterbouwer van de toekomst De waterbouwer van de toekomst Op zoek naar zijn bagage Sander Dekker, Van Oord Nederland, 7 maart 2013 Copyright Van Oord 2012 1 Toch zouden de watertovenaars machteloos zijn, wanneer ze, om hun grote

Nadere informatie

Samen naar een beter resultaat! Marktconsultatie Hondsrugwegtunnel 23 april 2010

Samen naar een beter resultaat! Marktconsultatie Hondsrugwegtunnel 23 april 2010 Samen naar een beter resultaat! Marktconsultatie Hondsrugwegtunnel 23 april 2010 Programma 9.00 9.15 Plenaire opening, Wethouder J. Kuper 9.15 10.00 Plenaire presentatie project HRW-tunnel en beoogde marktbenadering,

Nadere informatie

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie}

Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} Aan: Naam adviesbureau, ter attentie van, adres { } Betreft: Offerte uitvraag {adviseur en opsteller outputspecificatie} {Plaatsnaam en datum} Geachte heer, mevrouw, { } De gemeente { } en het schoolbestuur

Nadere informatie

Bijlage 2 Indicatieve doorlooptijden (open) aanbesteding(svarianten)

Bijlage 2 Indicatieve doorlooptijden (open) aanbesteding(svarianten) Bijlage 2 Indicatieve doorlooptijden (open) aanbesteding(svarianten) Wanneer duidelijkheid burger* Aanbestedings dossier gereed Opties 0 en 1 Optie 2 Optie 3 Optie 4 DT Noord (verlegd en verdiept**) met

Nadere informatie

Energy Service Company: een kans voor u?

Energy Service Company: een kans voor u? 1 Energy Service Company: een kans voor u? Stand van zaken provinciale pilot & Kansen voor de installatiebranche Hans van der Heide Pilot provincie Friesland (1) Doel: Ervaring opdoen met het opzetten

Nadere informatie

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn

PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn PPS: It s a service, not a building! Jos Barnhoorn Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Facto Congres 26 mei 2011 Jos Barnhoorn Snr. Project Mgr. Johnson Controls Wie is Jos Barnhoorn?

Nadere informatie

Investeren in nieuwe sportinfrastructuur? Scenario s

Investeren in nieuwe sportinfrastructuur? Scenario s Investeren in nieuwe sportinfrastructuur? Scenario s Beslissingskader scenario s nieuwe sportinfrastructuur 10 vragen voor een optimale lokale keuze David Nassen Vooraf 10-tal scenario s (of combinaties)

Nadere informatie

De kracht van pps in lightrail

De kracht van pps in lightrail De kracht van pps in lightrail Over de groeiende noodzaak van lightrail in stedelijke gebieden, de voordelen van publiek-private samenwerking en de gebundelde krachten van Strukton. Strukton pleit voor

Nadere informatie

Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s. Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies

Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s. Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies 18-12-2012 1 Het verduurzamen van maatschappelijk vastgoed m.b.v. ESCO s Hans Hörter, Commercieel Adviseur DWA installatie- en energieadvies Onderwerpen Achtergrond: waarom gebeurt er zo weinig? Wat is

Nadere informatie

Financiering van Openbare Duurzame Verlichting voor Gemeenten

Financiering van Openbare Duurzame Verlichting voor Gemeenten Financiering van Openbare Duurzame Verlichting voor Gemeenten Den Haag 9 september 2015 Intoductie BNG Bank Leo Valkenburg & Pieter Oppermann 2 Duurzame verlichting voor gemeenten Pieter Oppermann 01/03/2012

Nadere informatie

Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen

Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen Geïntegreerde contracten hulpmiddel voor decentrale overheden en maatschappelijke ondernemingen Jean-Paul Schaaij, PPSsupport Bijeenkomst TU Delft 03-10-2012 PPSsupport Kennis van pps binnen Rijk beschikbaar

Nadere informatie

Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013

Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013 Stadsregio Arnhem Nijmegen De heer J. Matthijsse Postbus 6578 6503 GB Nijmegen Datum : 4 februari 2013 Onze referentie : G-004/EG Onderwerp : gedachte-experiment OVRO concessie Stadsregio AN 2013 Geachte

Nadere informatie

Hart van Zuid. PPS bij gebiedsontwikkeling. De Rotterdamse aanpak. presentatie DO SO. Hans van Rossum 27 augustus 2013

Hart van Zuid. PPS bij gebiedsontwikkeling. De Rotterdamse aanpak. presentatie DO SO. Hans van Rossum 27 augustus 2013 Hans van Rossum 27 augustus 2013 Hart van Zuid presentatie DO SO PPS bij gebiedsontwikkeling De Rotterdamse aanpak 1 Agenda 1. Wie het weet mag het zeggen 2. 3 voorbeelden in de praktijk Rotterdam Central

Nadere informatie

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed

AT OSBORNE. Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later. 19 september 2012. Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed AT OSBORNE www.atosborne.nl Practice what you preach: Hoofdkantoor AT Osborne 3 jaar later Gerhard Jacobs Directeur Huisvesting & Vastgoed 19 september 2012 AT Osborne Huisvesting en Vastgoed Infrastructuur

Nadere informatie

Vastleggen budget Openbare verlichting

Vastleggen budget Openbare verlichting Openbaar Onderwerp Vastleggen budget Openbare verlichting Programma Openbare Ruimte Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert Samenvatting Kwaliteitsverbeteringen door investeringen van de markt in ruil voor

Nadere informatie

Expert meeting geintegreerde contracten

Expert meeting geintegreerde contracten Expert meeting geintegreerde contracten 18-10-2012 Delft University of Technology Challenge the future Programma 15.30-15.45 uur: Opening door de decaan van de faculteit Bouwkunde, prof.ir. Karin Laglas

Nadere informatie

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland

meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland meer werk of meerwaarde? Pps bij scholenbouw in Nederland Overweegt u nieuwbouw of renovatie van een school? Deze folder geeft u inzicht in wat publiekprivate samenwerking (pps) bij scholen inhoudt. Wanneer

Nadere informatie

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen?

Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? Slimmer met vastgoed hoe kunnen gemeente de sociale opgave accommoderen in tijden van bezuinigingen? van Vliet FAMO Regiobijeenkomsten 2011 April 2011 #1282874 Agenda BNG missie Trends en ontwikkelingen

Nadere informatie

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Meer risico s voor staat bij megaproject Zuidas? 1

Vraag 1 Bent u bekend met het artikel Meer risico s voor staat bij megaproject Zuidas? 1 Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456 0000

Nadere informatie

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking

Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Meerwaarde met het concessiemodel een model voor Publiek-Private Samenwerking Uitgangspunten PPS-concessiemodel De overheid zet een geïntegreerd investeringsproject in de markt: ontwerp, aanleg, onderhoud

Nadere informatie

M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Begeleiders:

M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Begeleiders: Samenvatting M voorop in DBFM Vanuit het onderhoud risico s beheersen in Nederlandse DBFM contracten. Opgesteld door Marianne Oostveen april 2013 Individueel bedrijfskundig onderzoek in het kader van Executive

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Persoonsgegevens Naam:

Curriculum Vitae. Persoonsgegevens Naam: Curriculum Vitae Persoonsgegevens Naam: B. (Bob) Langendoen Geboortedatum: 30 januari 1965 Adres kantoor: Bredaseweg 108a sectie 11 4902 NS Oosterhout (NB) Telefoon: +31 6 1350 7872 Telefoon kantoor: +31

Nadere informatie

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG

VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG VASTGOEDFINANCIERING IN DE ZORG PIM DIEPSTRATEN Doorn, 1 december 2015 AGENDA 1 Financieringsstrategie zorginstelling 2 Huidige financiers en het WFZ 3 Perspectief investeerder op de zorgmarkt 4 Alternatieve

Nadere informatie

DBFM. Contractmanagement DBFM. contractmanagement. De 5 speerpunten van het pentagram

DBFM. Contractmanagement DBFM. contractmanagement. De 5 speerpunten van het pentagram DBFM contractmanagement DBFM Contractmanagement De 5 speerpunten van het pentagram Adrie Franken, contractmanager A15 Peter Franken, pl SCB 2e Coentunnel Evert Schuurman, PPS Kennispool 17 maart 2011 Programma

Nadere informatie

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben?

Programma. Ontwikkelingen. Kansen. Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? ICT en Vastgoed Programma Ontwikkelingen Kansen Hoe pak je dat aan? Waar willen jullie het over hebben? Wie ben ik? Loopbaan IT biedt vastgoedbedrijven concurrentievoordelen RealEstateIT helpt deze voordelen

Nadere informatie

PPS Zuidas investeren in een duurzame toekomst

PPS Zuidas investeren in een duurzame toekomst PPS Zuidas investeren in een duurzame toekomst leden Ir. J.D. Doets 8 februari 2007 PLANVORMING EN DOELSTELLING ZUIDAS 2 8 februari 2007 3 8 februari 2007 Zuidasopgave Integrale gebiedsontwikkeling Totaalprogramma

Nadere informatie

Klaar voor een veranderende zorgmarkt? Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014

Klaar voor een veranderende zorgmarkt? Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014 Themabijeenkomst PT Finance, DHK Tax & Legal en InterCare management 27 november 2014 Agenda BNG Bank in het kort Bancaire kredietverstrekking zorgsector Toetsingskader financiers Bancaire kredietverstrekking

Nadere informatie

Hoe samenwerking, verandering en voorlichting zorgen voor meer en betere ESCo projecten in Nederland P5 presentatie Christine van Oeveren

Hoe samenwerking, verandering en voorlichting zorgen voor meer en betere ESCo projecten in Nederland P5 presentatie Christine van Oeveren Hoe samenwerking, verandering en voorlichting zorgen voor meer en betere ESCo projecten in Nederland 17-04-2014 P5 presentatie Christine van Oeveren 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Wat zijn ESCo s? 2. Meer?

Nadere informatie

Gebied, locatie of lijn!? Projectontwikkeling ViA15

Gebied, locatie of lijn!? Projectontwikkeling ViA15 Gebied, locatie of lijn!? Projectontwikkeling ViA15 David van Hasselt Projectbureau ViA15 t.b.v. Kennismiddag RO & bereikbaarheid LEF Futurcenter Rijkswaterstaat d.d. 22 oktober 2008 Problemen rond Arnhem

Nadere informatie

Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig

Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig Jan Hendrik Dronkers, directeur-generaal Rijkswaterstaat. Foto: Rijkswaterstaat Rijkswaterstaat over de rol van de architect Voor infrastructuur zijn óók architecten nodig 10 BLAD #03/13 Bij Rijkswaterstaat

Nadere informatie

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory.

Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Groen? Het is te doen! Audit.Tax.Consulting.Financial Advisory. Een uitdagend klimaat 20 20 2020 In 2020 moet de uitstoot van CO 2 in de EU met 20% zijn teruggebracht ten opzichte van het 1990 niveau.

Nadere informatie

PPS & Alternatieve Financiering Enkele aanbevelingen voor de Praktijk. 2 december 2013 BDO

PPS & Alternatieve Financiering Enkele aanbevelingen voor de Praktijk. 2 december 2013 BDO PPS & Alternatieve Financiering Enkele aanbevelingen voor de Praktijk 2 december 2013 BDO Presentation Outline Introduc)e - PPS aandachtspunten vanuit een gewijzigde financiële markt - Bedenkingen voor

Nadere informatie

Lunch event 3 juni Transformatie & verduurzaaming van vastgoed PROVADA 2015 (Re) Building the Business

Lunch event 3 juni Transformatie & verduurzaaming van vastgoed PROVADA 2015 (Re) Building the Business Lunch event 3 juni 2015 - Transformatie & verduurzaaming van vastgoed PROVADA 2015 (Re) Building the Business Transformatie & Verduurzaming van Vastgoed André Kuipers zei het al: We moeten zuinig zijn

Nadere informatie

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever

De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever De meest geschikte contractvorm voor een duurzame natuurvriendelijke oever Moderne Contract Vormen ing. Maureen de Munck ir. David Wattjes Amsterdam, 6 juni 2013 Natuurvriendelijke oevers Doelen : het

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam

Ministerie van Infrastructuur en Milieu. Duurzaamheid. Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker. Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid Ervaringen van een Rijkswaterstaat medewerker Harald Versteeg Programmamanager RWS Duurzaam Duurzaamheid maatschapelijke meerwaarde leveren PPP samenhang (met alle maatschappelijke doelen)

Nadere informatie

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl Samenwerken in een SSC Ton Bernts Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Achtergrond 49% Energy 2 Het netwerkbedrijf Alliander wordt gevormd door de onderdelen Liander, Liandon en Endinet.

Nadere informatie

Waalwijk havenontwikkeling - ontwikkelstrategie

Waalwijk havenontwikkeling - ontwikkelstrategie Bijlage 2 bij raadsvoorstel Aanbestedingsopzet Project Haven Waalwijk Waalwijk havenontwikkeling - ontwikkelstrategie Gemeente Waalwijk Author Rebel Date Status Client 13.05.13 Concept Gemeente Waalwijk

Nadere informatie

Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm

Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm Willen en kunnen bepalen de samenwerkingsvorm ing. Michel van Rooyen en ing. Marcel van Rosmalen Alhoewel de crisis in de markt voor vastgoed zich in volle hevigheid manifesteert worden aan de andere kant

Nadere informatie

Funding & value capturing:

Funding & value capturing: Funding & value capturing: Innovatieve instrumenten voor de finance & governance van knooppuntontwikkeling Dr. Sander Lenferink Institute for Management Research 28 maart 2014 Achtergrond: Value capturing

Nadere informatie

PPS in sport is volwassen

PPS in sport is volwassen 36 // VLAAMS TIJDSCHRIFT VOOR SPORTBEHEER / 2016 / N 251 Sportoase Stede Akkers Hoogstraten PPS in sport is volwassen David Nassen directeur ISB david.nassen@isbvzw.be In 2003 opende het eerste zwembad

Nadere informatie

Het Grote Aanbestedingswet Congres Utrecht / 14 maart 2013 / Cilly Jansen / Architectuur Lokaal

Het Grote Aanbestedingswet Congres Utrecht / 14 maart 2013 / Cilly Jansen / Architectuur Lokaal Het Grote Aanbestedingswet Congres Utrecht / 14 maart 2013 / Cilly Jansen / Architectuur Lokaal kenniscentrum bouwcultuur verbinding cultuur-/architectuur-/bouwbeleid verbeteren (publiek) opdrachtgeverschap

Nadere informatie

Adding value to test tooling Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert

Adding value to test tooling Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert Hoe en waarom DevOps de wereld van performance testen verandert Najaarsevenement 14 oktober 2015 Inleiding Wie zijn we Marc Koper: Specialist in performancetesten / testautomatisering HenkJaap van den

Nadere informatie

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS

Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS 1 Openbare VerLichting (OVL) en energiebesparende technologie binnen PPS Syndeks een combinatie van ingenieurs- en inkoopactiviteiten Materiekennis Syndeks b.v. Son & Europese Aanbestedingen Lid van 2

Nadere informatie

Winst behalen met PPSconstructies

Winst behalen met PPSconstructies Winst behalen met PPSconstructies Er valt veel winst te behalen met PPS-constructies. Maar dan moeten opdrachtgever en opdrachtnemer goed samenwerken. Daar komt wel wat bij kijken. Het denken in PPS is

Nadere informatie

PPS / DBFM(O) toezichtafspraken

PPS / DBFM(O) toezichtafspraken PPS / DBFM(O) toezichtafspraken Onderdeel 1: afspraken I&M Financiën, 28-05-2013 Onderdeel 2: afspraken BZK/Rgd Financiën, juli 2013 Onderdeel 3: afspraken Defensie Financiën, 29-08-2013 Ministerie van

Nadere informatie

PPS Kennispool RWS-leergang PPS. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat.

PPS Kennispool RWS-leergang PPS. Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. PPS Kennispool RWS-leergang PPS Water. Wegen. Werken. Rijkswaterstaat. Contract voorbereiding Realisatiefase Aanbesteding Realisatie Verkenningenfase Planuitwerkingsfase Beheerfase Dagen Introductie PPS

Nadere informatie

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject

Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject Instrument: Projectfinanciering bij een warmte-uitwisselingsproject 1. WAT IS PROJECTFINANCIERING?...1 2. HET DOEL VAN PROJECTFINANCIERING...1 3. EISEN VAN FINANCIERS...2 4. PROJECTFINANCIERING BIJ WARMTE-UITWISSELINGSPROJECTEN...3

Nadere informatie

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed

Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed Nationaal Debat Maatschappelijk Vastgoed 15 december 2011 PPS in de praktijk: zorg en onderwijs Programma: Hoe, wat en waarom? Irma Langeraert, directeur Ilfa Treasury Support Jacques van Gaal, voormalig

Nadere informatie

De Vrijheid om anders te denken

De Vrijheid om anders te denken De Vrijheid om anders te denken GREEN REAL ESTATE MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Bart Witzier 14 juni 2012 Zorginstelling Stichting Elisabeth, Leuvenaarstraat te Breda Onderwijs Universiteit Leiden, te Den Haag

Nadere informatie

Werkkapitaal Management & Marktontwikkelingen

Werkkapitaal Management & Marktontwikkelingen Advisory Finance Infrastructure Werkkapitaal Management & Marktontwikkelingen Investments 4 maart, 2010 Principal Financial Company B.V. Inhoud 1. Oorzaken kredietcrises 2. Katalysator kredietcrises 3.

Nadere informatie

DAADKRACHT IN CIVIELE TECHNIEK

DAADKRACHT IN CIVIELE TECHNIEK DAADKRACHT IN CIVIELE TECHNIEK Welkom Fagus Projectmanagement en Trita Engineering zijn twee zelfstandige ondernemingen met hun eigen expertise, die onderdeel uitmaken van de Burdock Group. Fagus is gespecialiseerd

Nadere informatie

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten

Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten Directe investeringen Investeren buiten traditionele financiële markten CLAVIS Vermogensstructurering Directievoering Trustdiensten Vermogensbeheer (Infra)structuur Vermogensplanning Transactiebegeleiding

Nadere informatie

Open Convenant 12 november 2015

Open Convenant 12 november 2015 12 november 2015 Cees Buijs Albert Martinus Geert Jan Verkade René de Kwaadsteniet 1 3 2,5 2 1,5 1 0,5 0 13-11-15 Duurzaam GWW begint bij ambitie en focus Winst in integrale gebiedsontwikkeling; Focus

Nadere informatie

wijzer in aanbesteden

wijzer in aanbesteden wijzer in aanbesteden investeren in Het voortraject betaalt zich later uit Lisa Bloem, Danny Bosman Een architect of adviseur inhuren (dienst), nieuw kantoormeubilair kopen (levering) of een nieuw gemeentehuis

Nadere informatie

Financiering van zorgvastgoed

Financiering van zorgvastgoed Financiering van zorgvastgoed Hoe en wanneer kunt u aannemers en banken het best in uw bouwplannen betrekken om uw financieringsaanvraag te laten slagen? Hevo Kennisevent 19 april 2012 Financiering in

Nadere informatie

Paulussen Advocaten. Masterclass voor PIANOo. Hoe maken we van aanbesteden en C2C een succes: enkele aanbestedingsrechtelijke aspecten

Paulussen Advocaten. Masterclass voor PIANOo. Hoe maken we van aanbesteden en C2C een succes: enkele aanbestedingsrechtelijke aspecten Paulussen Advocaten Masterclass voor PIANOo Hoe maken we van aanbesteden en C2C een succes: enkele aanbestedingsrechtelijke aspecten Door Bert Lejeune en Roger Cox Duurzaamheid contracteren (3 pijlers)

Nadere informatie

Aardgasvrije nieuwbouw

Aardgasvrije nieuwbouw Aardgasvrije nieuwbouw Het kan, nu alleen nog doen Peter-Paul Smoor/Wienand van Dijk 02-10-2017 Doel van vandaag Komen tot commitment voor een gezamenlijke aanpak om z.s.m. aardgasvrije nieuwbouw te realiseren

Nadere informatie

Samenvatting bijeenkomst Succesfactoren en dillema s bij PPS contracten - 3 juni 2015 Utrecht

Samenvatting bijeenkomst Succesfactoren en dillema s bij PPS contracten - 3 juni 2015 Utrecht Samenvatting bijeenkomst Succesfactoren en dillema s bij PPS contracten - 3 juni 2015 Utrecht DBFM(O)- contracten worden al enige jaren ingezet door opdrachtgevers (met name de Rijksoverheid) om samen

Nadere informatie

Intelligente verlichting Beter beheersen door beter beheren. Hedzer de Boer Smart Energy Regions, 18 november 2011

Intelligente verlichting Beter beheersen door beter beheren. Hedzer de Boer Smart Energy Regions, 18 november 2011 Intelligente verlichting Beter beheersen door beter beheren Hedzer de Boer Smart Energy Regions, 18 november 2011 1 2 Sociale veiligheid Gemiddeld 2.5 % van de Nederlanders voelt zich onveilig in zijn

Nadere informatie

De zorgvastgoedcoöperatie

De zorgvastgoedcoöperatie De zorgvastgoedcoöperatie in de care sector onderzoek over De zorgvastgoedcoöperatie Een dochter voor vele moeders René Middelkoop 16 mei 2013 1 Programma van vandaag 1. Een dochter voor vele moeders,

Nadere informatie

Marktconsultatie. Verkenning en aanbevelingen

Marktconsultatie. Verkenning en aanbevelingen Marktconsultatie Verkenning en aanbevelingen Inhoud 1. Inleiding en vraagstelling... 3 2. Doel en verwachting van uitgevoerde marktconsultaties... 5 3. Het nut van marktconsultaties... 7 4. Het wanneer

Nadere informatie

Wendbaar organisatiemodel essentieel in de transitie!

Wendbaar organisatiemodel essentieel in de transitie! Wendbaar organisatiemodel essentieel in de transitie! Sectordag VVT 20 november 2014 Learn, share & innovate PwC 1 Agenda 1. Introductie 2. Waarom is wendbaarheid essentieel? De voordelen voor uw zorgorganisatie

Nadere informatie

Samenwerkingsverband Marker Wadden

Samenwerkingsverband Marker Wadden Samenwerkingsverband Marker Wadden Programma Informatiebijeenkomst 2 oktober 2013 Welkom Introductie Toelichting Eerste fase Marker Wadden Toelichting uitnodiging toetreding samenwerkingsverband Vragen

Nadere informatie

Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed

Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed Marlies Pierik en Ciaran O Connor* Verduurzaming van gemeentelijk vastgoed Kansen voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed door middel van geïntegreerde contracten Gemeenten kunnen aanzienlijke (kosten)besparingen

Nadere informatie

Forum Spoor & Infra; de tijdlijn. 14 februari 2014 Koene Talsma Wim Holleman

Forum Spoor & Infra; de tijdlijn. 14 februari 2014 Koene Talsma Wim Holleman Forum Spoor & Infra Forum Spoor & Infra; de tijdlijn 14 februari 2014 Koene Talsma Wim Holleman De Tijdlijn Instelling Regieraad Bouw 2004 Innovatiebrief 2 e Kamer 2006 Tunnelproblematiek! 2009 Haardvuursessies

Nadere informatie

DBFM kan ook Light. DBFM Light: sturen op beschikbaarheid bij projecten met een beperkte financiële omvang.

DBFM kan ook Light. DBFM Light: sturen op beschikbaarheid bij projecten met een beperkte financiële omvang. DBFM kan ook Light DBFM Light: sturen op beschikbaarheid bij projecten met een beperkte financiële omvang. Inclusief case Groningen Airport Eelde Max van Heijst Martin van der Horst Jan Ochtman DBFM Light

Nadere informatie

Best Value @Rijkswaterstaat. Gül Ören Wouter Smits

Best Value @Rijkswaterstaat. Gül Ören Wouter Smits Best Value @ Gül Ören Wouter Smits Programma 14.30 14.40 Toelichting strategisch plan 14.40 14.55 Afwegingskader 14.55 15.50 Casus voorbereidingsfase 15.50 16.00 Pauze 16.00 16.15 Metrics BVP projecten

Nadere informatie

Bereikbaarheid, MKBA en bekostiging

Bereikbaarheid, MKBA en bekostiging Bereikbaarheid, MKBA en bekostiging De MKBA is meer dan alleen maar een instrument om subsidie op te halen Dag van de lightrail, 28 Januari 2015 Barry Ubbels www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525

Nadere informatie

Greenspread. realising sustainable connections

Greenspread. realising sustainable connections Greenspread realising sustainable connections Greenspread, het Energieakkoord en CoopDeZon Inleiding Inleiding Greenspread richt zich op het ontwikkelen van lokale duurzame-energieproductiemiddelen. Greenspread

Nadere informatie

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder

Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Contractmanagement bij NS Mirjam Kop/André Mulder Wij helpen u graag Onze medewerkers staan voor u klaar om u een goede reis te bezorgen Agenda Even voorstellen Wat is contractmanagement Hoe heeft NS dit

Nadere informatie

Innovatief aanbesteden is niet eng

Innovatief aanbesteden is niet eng Nationaal Sportvelden Congres 22 november 2012 Innovatief aanbesteden is niet eng Raymond Schuurkes i.s.m. Annette Biesboer en Thidder Fimerius Onderwerpen vandaag Een stukje historie en ontwikkelingen

Nadere informatie

Online Adviestool Aanbesteden (LEA-DSS)

Online Adviestool Aanbesteden (LEA-DSS) Online Adviestool Aanbesteden (LEA-DSS) Met het Decision Support Systeem naar het juist geïntegreerde contract Teun van Reeuwijk, CROW Marten van de Hoeve, De Stichtse Rijnlanden Inhoud workshop Inhoud

Nadere informatie