OTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen"

Transcriptie

1 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 10 maart 2009 (12.03) (OR. en) 7322/09 UEM 77 OTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen Voor de delegaties gaat hierbij het advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen, dat op 10 maart 2009 door de Raad (ECOFIN) is aangenomen. Bijlage: 7322/09 wat/pw/sd 1 DG G I L

2 BIJLAGE ADVIES VA DE RAAD over het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, Gelet op Verordening (EG) nr. 1466/97 van de Raad van 7 juli 1997 over versterking van het toezicht op begrotingssituaties en het toezicht op en de coördinatie van het economisch beleid 1, en met name op artikel 9, lid 3, Gezien de aanbeveling van de Commissie, Na raadpleging van het Economisch en Financieel Comité, BRENGT HET VOLGENDE ADVIES UIT: (1) Op 10 maart 2009 heeft de Raad het geactualiseerde convergentieprogramma van Polen voor de periode behandeld. (2) Volgens de tussentijdse prognoses van januari 2009 van de diensten van de Commissie loopt de bbp-groei terug van 5% in 2008 naar rond de 2% in Dit komt voornamelijk door de financiële crisis. De Poolse exportsectoren worden geraakt door het inzakken van de wereldhandel, terwijl de financiële crisis een rem zet op de BDI en ervoor zorgt dat voor zowel de financiële als de niet-financiële sector minder externe financiering beschikbaar is. Gezien de forse daling van de wisselkoers komt de particuliere consumptie vanwege het 1 PB L 209 van , blz. 1. Alle documenten waarnaar in deze tekst wordt verwezen, zijn te vinden op: 7322/09 teu/lep/rv 2

3 betrekkelijk grote aandeel van hypotheken in vreemde valuta nog eens extra onder druk te staan, terwijl de Poolse bouwsector te kampen heeft met een daling van de prijzen en een vermindering van de vraag op de huizenmarkt. Na de verhoging van de rente in de eerste helft van 2008 (van 5,25% in januari 2008 naar 6% in juni 2008) versoepelde de centrale bank van Polen het monetaire beleid in de laatste twee maanden van 2008 door de rente te verlagen tot 5%. De nominale effectieve wisselkoers van de Poolse zloty is in de loop van 2008 met 11,2% gedaald. Vanwege de economische inzinking heeft de regering zowel voordat de crisis uitbrak als toen de gevolgen ervan merkbaar werden, een reeks expansieve maatregelen getroffen (hoofdzakelijk belastingverlagingen en meer overheidsinvesteringen). Dankzij de geplande fiscale maatregelen wordt op korte termijn de algehele vraag gestimuleerd en wordt op langere termijn de aanbodzijde van de Poolse economie versterkt. Volgens de tussentijdse prognoses van januari 2009 van de diensten van de Commissie verslechtert het overheidstekort in 2009 met ongeveer 1 procentpunt tot 3½% van het bbp. Zonder correctiemaatregelen zal het tekort in 2010 slechts licht teruglopen. (3) Volgens het macro-economische scenario van het programma vertraagt de reële bbp-groei van 5,1% in 2008 tot 3,7% in 2009 en herstelt deze zich tot gemiddeld 4,2% in het resterende deel van de programmaperiode. Afgaande op de thans beschikbare informatie 2 berust dit scenario voor 2009 en daarna op uitgesproken optimistische groeiaannamen, omdat wordt uitgegaan van een vrij hoge groei van de exportmarkt en niet ten volle rekening wordt gehouden met recentere informatie die op een verdere verslechtering van de economische situatie wijst. Met name wordt weinig aandacht besteed aan de situatie dat leningen in vreemde valuta zijn aangegaan, en aan de ontwikkelingen op de huizenmarkt. Ook blijven de gevolgen van de afnemende groei van de kredietverlening voor de particuliere investeringen in het programma onderbelicht. De programmaprognoses voor de inflatie zijn realistisch. (4) In de tussentijdse prognoses van januari 2008 van de diensten van de Commissie wordt het overheidstekort voor 2008 geraamd op 2,5% van het bbp, gelijk aan het streefcijfer van de vorige actualisering van het convergentieprogramma.. Weliswaar valt de groei van de ontvangsten in 2008 (conform de lagere bbp-groeiraming) lager uit, maar daar staan minder dynamische uitgaven tegenover. 2 In de beoordeling wordt met name rekening gehouden met de prognoses van januari 2009 van de diensten van de Commissie, maar ook met andere informatie die sindsdien beschikbaar is gekomen. 7322/09 teu/lep/rv 3

4 (5) Volgens het convergentieprogramma van december 2008 verbetert het overheidstekort in 2009 tot 2½% van het bbp, maar de diensten van de Commissie rekenen in hun tussentijdse prognoses juist op een verslechtering van dit tekort tot 3½% omdat zij een minder gunstig macro-economisch scenario hanteren. De discretionaire maatregelen hebben een geraamd netto expansief effect van meer dan 1 procentpunt op de begroting. Daarbij is rekening gehouden met de maatregelen die in verband met de economische inzinking zijn getroffen (in het kader van het zogeheten stabiliteits- en ontwikkelingsplan van 30 november 2008). Dankzij een veranderende samenstelling van de belastingontvangsten in Polen leidt dit niet tot een overeenkomstige structurele verslechtering, die op circa ⅓ procentpunt wordt geraamd. (6) Met het convergentieprogramma van december 2008 wordt beoogd de overheidssaldo's op middellange termijn blijvend onder de 3% van het bbp te houden en in de programmaperiode geleidelijk terug te dringen. Daarbij zou het nominale overheidssaldo in 2011 moeten uitkomen op -1,9%. Door de duidelijke verslechtering van het macro-economische scenario wordt de verwezenlijking van de met de nominale tekortdoelstellingen in de pas lopende budgettaire middellangetermijndoelstelling, namelijk een structureel overheidssaldo (d.w.z. een conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen) van -1% van het bbp, uitgesteld tot na 2011, het streefjaar van de vorige actualisering. Het aanpassingstraject berust op omvangrijke bezuinigingen op de uitgaven van 1,5 procentpunt van het bbp, terwijl de ontvangstenquote met 1 procentpunt daalt. De maatregelen die tot een vermindering van de uitgaven moeten leiden, worden echter niet in het programma vermeld. De schuldquote loopt in het programma terug van bijna 46% van het bbp in 2008 naar minder dan 45% in 2011 (met een vermindering van 0,7 procentpunt in het laatste programmajaar), maar de diensten van de Commissie rekenen in hun tussentijdse prognoses juist op een sterke stijging van de bruto schuldquote, namelijk van 45½% in 2008 naar iets minder dan 50% in De verschillen worden hoofdzakelijk veroorzaakt door de uiteenlopende projecties voor de ontwikkeling van het primaire tekort. 7322/09 teu/lep/rv 4

5 (7) De begrotingsresultaten van het programma zijn aan neerwaartse risico's onderhevig. De optimistische aannamen voor de bbp-groei leiden over de gehele programmaperiode tot een nogal hoge raming van de ontvangstengroei. Met name voor 2009 zijn de verwachte ontvangsten uit de directe belastingen en de ramingen van andere ontvangsten dan de ontvangsten uit belastingen, sociale bijdragen of inkomen uit vermogen aan de hoge kant. Gezien het macro-economische scenario van het programma wordt van de fiscale stimuleringsmaatregelen in 2009 (verlaging van de inkomstenbelasting en verhoging van de overheidsinvesteringen) een sterk positief groei-effect verwacht. Deze verwachting zal mogelijk niet geheel uitkomen omdat de hoge inkomens met hun betrekkelijk sterke spaarzin het meest profiteren van de belastinghervorming en het niet uitgesloten is dat de investeringen evenals in voorgaande jaren achterblijven. Voorts kunnen bepaalde uitgaven, zoals sociale overdrachten en subsidies, in 2009 sterker stijgen dan verwacht. Voor de laatste jaren is de beoogde uitgavenbeheersing aan risico's onderhevig vanwege i) verkiezingen en ii) het gebrek aan informatie over concrete hervormingsmaatregelen. (8) Hoewel in het convergentieprogramma wordt uitgegaan van een gering structureel primair tekort in 2008, behoort Polen volgens de projecties van 2005 die berusten op de gemeenschappelijke methode, tot de EU-landen waar de vergrijzing zich over de lange termijn budgettair het minst doet gevoelen. Door recente hervormingen zullen de uitgaven echter op lange termijn een stijgende trend vertonen. Door de primaire overschotten op middellange termijn op een hoog niveau te houden, kunnen de thans al geringe risico's voor de langetermijnhoudbaarheid van de overheidsfinanciën nog deels worden ondervangen. (9) Het begrotingskader heeft, wat de naleving van de begrotingsdoelstellingen betreft, over het geheel genomen een goede staat van dienst. Dit was echter grotendeels het gevolg van de krachtige groei en omvangrijke inkomstenmeevallers in de afgelopen jaren en van onverwacht lagere uitgaven dan begroot (voornamelijk bij de investeringen). In het convergentieprogramma wordt gewezen op een geplande wijziging van de wet op de overheidsfinanciën. Daarbij wordt onder meer gekort op de middelen van autonome publieke fondsen waarover de centrale overheid of de decentrale overheden geen rechtstreekse zeggenschap hebben, worden voor de begroting van de centrale overheid en voor de decentrale overheden meerjarige begrotingsplannen verplicht gesteld en wordt bepaalde budgettaire regelgeving gewijzigd. Bovendien wordt in het programma bevestigd dat het de bedoeling is om prestatiebudgettering uit te breiden tot steeds meer instellingen. Dit zijn stappen in de goede richting, hoewel het effect ervan vermoedelijk beperkt blijft. 7322/09 teu/lep/rv 5

6 (10) In verband met de financiële crisis heeft de Poolse regering een reeks maatregelen getroffen om de stabiliteit van de financiële sector te waarborgen. De garanties voor bankdeposito's zijn fors opgetrokken tot EUR. De voornaamste maatregel, namelijk een verhoging van het plafond voor garanties voor interbancaire en bedrijfsleningen (met bijna 2% van het bbp), is alleen voor 2009 bedoeld en dus van tijdelijke aard. Voorts is de door de regering geplande kapitaalinjectie (van circa 0,15% van het bbp) in staatsbank BGK bedoeld om de kredietverlening aan kleine en middelgrote ondernemingen (het mkb) te vergroten. (11) Conform het Europees economisch herstelplan van december van de Europese Raad zullen de fiscale stimuleringsmaatregelen die de Poolse regering wil treffen en die erop gericht zijn de algehele vraag te vergroten door de overheidsinvesteringen in infrastructuur op te voeren, waarschijnlijk ook gunstig uitpakken voor de potentiële langetermijngroei en dus voor de overheidsfinanciën. Met de verlaging van de inkomstenbelasting wordt de loonwig verkleind, zij het voornamelijk voor de hoge inkomens. Deze stimuleringsmaatregelen hebben geen tijdelijk karakter. Aangezien de groei blijkens de tussentijdse prognoses van de diensten van de Commissie nog betrekkelijk veerkrachtig blijft, heeft Polen met de fiscale stimulering voor 2009 ondanks het risico op een hoog begrotingstekort adequaat gereageerd op de economische terugval. Wel moeten de geplande maatregelen tijdig door regering en parlement worden goedgekeurd en uitgevoerd. Wat de structurele maatregelen betreft, zal de houdbaarheid van de overheidsfinanciën verbeteren met de vervanging van vervroegde pensioenen door minder kostende "brugpensioenen". Polen heeft ook maatregelen getroffen om de kwaliteit van de overheidsfinanciën te verbeteren (middels een nieuwe wet op de overheidsfinanciën, waarbij de budgettaire regelgeving wordt verzwaard, de zeggenschap over autonome fondsen wordt vergroot en prestatiebudgettering wordt uitgebreid). Deze maatregelen hangen samen met de hervormingsagenda voor de middellange termijn en met de landenspecifieke aanbevelingen van de Commissie van 28 januari 2009 in het kader van de Lissabonstrategie voor groei en werkgelegenheid. (12) Het begrotingsbeleid is in 2009 expansief en in 2010 restrictief. Een hoger tekort in 2009 kan leiden tot hogere rentelasten vanwege de risicoaversie jegens opkomende markten. De geplande maatregelen kunnen ontoereikend blijken om de aanpassing die wordt beoogd voor de jaren na 2009, te realiseren. Voorts moet de begrotingsstrategie worden geflankeerd met concrete maatregelen die tot een vermindering van het tekort in 2010 en 2011 leiden. 7322/09 teu/lep/rv 6

7 (13) Wat de in de gedragscode voor stabiliteits- en convergentieprogramma's gespecificeerde gegevensvereisten betreft, bevat het programma alle verplichte en de meeste facultatieve gegevens 3. De algehele conclusie luidt dat Polen voornemens is een adequate fiscale impuls te geven, waarbij sommige maatregelen een niet-tijdelijk karakter dragen. Dankzij de geplande maatregelen zal op korte termijn de algehele vraag worden gestimuleerd en op langere termijn de aanbodzijde van de Poolse economie worden versterkt. Gezien de optimistische bbp-groeiramingen zijn de begrotingsprojecties van het programma volgens de prognoses van de Commissie in de gehele periode van de huidige actualisering aan neerwaartse risico's onderhevig. Voorts zal de beoogde uitgavenbeheersing voor de laatste jaren geflankeerd moeten worden met concrete maatregelen. Gezien de bovenstaande beoordeling en ook gezien de noodzaak een duurzame convergentie te realiseren, wordt Polen verzocht om: i) de fiscale plannen voor 2009 uit te voeren, met inbegrip van de conform het Europees economisch herstelplan en het SGP geplande stimuleringsmaatregelen, en daarbij een overschrijding van de door de regering bepaalde referentiewaarde te vermijden ; ii) iii) de consolidatiestrategie voor 2010 en 2011 met concrete tekortverminderende maatregelen te flankeren; het begrotingskader te versterken door een betere beheersing van de uitgaven en daartoe onder meer de gewijzigde wet op de overheidsfinanciën, alsook prestatiebudgettering snel in te voeren. 3 Daarnaast bevat het programma facultatieve gegevens waarvan de juistheid moet worden geverifieerd. 7322/09 teu/lep/rv 7

8 Vergelijking van de belangrijkste macro-economische en budgettaire prognoses Reëel bbp (verandering in %) HICP-inflatie (%) Output gap 1 (% van het potentiële bbp) CP dec ,7 5,1 3,7 4,0 4,5 COM jan ,7 5,0 2,0 2,4 n.b. CP mrt ,5 5,3 5,0 5,0 n.b. CP dec ,6 4,2 2,9 2,5 2,5 COM jan ,6 4,2 2,9 2,5 n.b. CP mrt ,6 3,5 2,9 2,5 n.b. CP dec ,3 1,0 0,1 0,6 0,5 COM jan ,2 2,2 0,1 1,1 n.b. CP mrt ,1 0,7 0,2 0,9 n.b. Netto financieringsoverschot/ CP dec ,6 4,0 1,8 1,3 1,5 -tekort t.o.v. het buitenland COM jan ,6 4,1 3,5 2,9 n.b. CP mrt ,6 3,5 4,2 4,6 n.b. Overheidsontvangsten Overheidsuitgaven Overheidssaldo Primair saldo Conjunctuurgezuiverd saldo 1 Structureel saldo 3 Bruto overheidsschuld Noten: CP dec ,0 39,8 40,7 40,0 39,7 COM jan ,0 39,6 40,2 40,3 n.b. CP mrt ,0 40,0 39,2 38,7 n.b. CP dec ,0 42,6 43,2 42,4 41,7 COM jan ,0 42,1 43,8 43,7 n.b. CP mrt ,0 42,5 41,2 40,1 n.b. CP dec ,0 2,7 2,5 2,3 1,9 COM jan ,0 2,5 3,6 3,5 n.b. CP mrt ,0 2,5 2,0 1,5 n.b. CP dec ,5 0,3 0,1 0,2 0,5 COM jan ,5 0,2 1,2 1,3 n.b. CP mrt ,2 0,2 0,3 0,8 n.b. CP dec ,5 3,1 2,5 2,1 1,7 COM jan ,8 3,4 3,7 3,0 n.b. CP mrt ,6 0,5 0,1 0,1 n.b. CP dec ,5 3,1 2,5 1,9 1,7 COM jan ,8 3,4 3,7 2,9 n.b. CP mrt ,2 2,7 2,1 1,4 n.b. CP dec ,9 45,9 45,8 45,5 44,8 COM jan ,9 45,5 47,7 49,7 n.b. CP mrt ,9 44,2 43,3 42,3 n.b. 1 In de programma's vermelde output gaps en conjunctuurgezuiverde saldi, zoals herberekend door de diensten van de Commissie op basis van de in de programma's voorkomende informatie. 2 Op basis van een geraamde potentiële groei van achtereenvolgens 5,2%, 4,9%, 4,2% en 3,7% in de periode Conjunctuurgezuiverd saldo, ongerekend eenmalige en andere tijdelijke maatregelen. Volgens het meest recente programma en volgens de tussentijdse prognoses van januari 2009 van de diensten van de Commissie zijn de eenmalige en andere tijdelijke maatregelen goed voor 0,2% in 2010 (tekortverhogend) en 0% in alle andere jaren. Bronnen: Convergentieprogramma (CP); tussentijdse prognoses van januari 2009 van de diensten van de Commissie (COM); berekeningen van de diensten van de Commissie. 7322/09 teu/lep/rv 8

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 december 2009 (08.12) (OR. en) 17115/09 UEM 315

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 december 2009 (08.12) (OR. en) 17115/09 UEM 315 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 3 december (08.2) (OR. en) 75/09 UEM 35 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over de aanvulling op het geactualiseerde

Nadere informatie

OTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Frankrijk

OTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma van Frankrijk RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 0 maart 2009 (2.03) (OR. en) 734/09 UEM 70 OTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde stabiliteitsprogramma

Nadere informatie

NOTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Roemenië

NOTA het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde convergentieprogramma van Roemenië RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 12 februari 2008 (14.02) (OR. en) 6318/08 UEM 62 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Advies van de Raad over het geactualiseerde

Nadere informatie

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind

Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Europese Commissie - Persbericht Economische voorjaarsprognoses 2015: herstel wint aan kracht dankzij economische rugwind Brussel, 05 mei 2015 De economie in de Europese Unie profiteert dit jaar van een

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 14 juni 2012 (21.06) (OR. en) 11002/12 UEM 168 ECOFI 528 SOC 516 COMPET 384 E V 477 EDUC 168 RECH 228 E ER 253

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 14 juni 2012 (21.06) (OR. en) 11002/12 UEM 168 ECOFI 528 SOC 516 COMPET 384 E V 477 EDUC 168 RECH 228 E ER 253 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 14 juni 2012 (21.06) (OR. en) 11002/12 UEM 168 ECOFI 528 SOC 516 COMPET 384 E V 477 EDUC 168 RECH 228 E ER 253 OTA van: het secretariaat-generaal van de Raad aan: het

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11400/11 UEM 155 ECOFI 379 SOC 525 COMPET 284 E V 498 EDUC 165 RECH 200 E ER 200

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11400/11 UEM 155 ECOFI 379 SOC 525 COMPET 284 E V 498 EDUC 165 RECH 200 E ER 200 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11400/11 UEM 155 ECOFI 379 SOC 525 COMPET 284 E V 498 EDUC 165 RECH 200 E ER 200 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: AANBEVELING VAN

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 6 juli 2012 (OR. en) 11275/12 UEM 226 ECOFI 600 SOC 577 COMPET 445 E V 541 EDUC 218 RECH 281 E ER 310

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 6 juli 2012 (OR. en) 11275/12 UEM 226 ECOFI 600 SOC 577 COMPET 445 E V 541 EDUC 218 RECH 281 E ER 310 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 6 juli 2012 (OR. en) 11275/12 UEM 226 ECOFI 600 SOC 577 COMPET 445 E V 541 EDUC 218 RECH 281 E ER 310 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: AANBEVELING VAN

Nadere informatie

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Nederland

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Nederland EUROPESE COMMISSIE Brussel, 13.5.2015 COM(2015) 268 final Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2015 van Nederland en met een advies van de Raad over het

Nadere informatie

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2011 van de Tsjechische Republiek. en met een advies van de Raad

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2011 van de Tsjechische Republiek. en met een advies van de Raad EUROPESE COMMISSIE Brussel, 7.6.2011 SEC(2011) 819 definitief Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2011 van de Tsjechische Republiek en met een advies van

Nadere informatie

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2014 van Nederland

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2014 van Nederland EUROPESE COMMISSIE Brussel, XXX [ ](2014) XXX draft Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2014 van Nederland en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11386/11 UEM 143 ECOFI 367 SOC 513 COMPET 272 E V 486 EDUC 153 RECH 188 E ER 188

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11386/11 UEM 143 ECOFI 367 SOC 513 COMPET 272 E V 486 EDUC 153 RECH 188 E ER 188 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11386/11 UEM 143 ECOFI 367 SOC 513 COMPET 272 E V 486 EDUC 153 RECH 188 E ER 188 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: AANBEVELING VAN

Nadere informatie

Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen

Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen 1997R1467 NL 13.12.2011 002.001 1 Dit document vormt slechts een documentatiehulpmiddel en verschijnt buiten de verantwoordelijkheid van de instellingen B VERORDENING (EG) Nr. 1467/97 VAN DE RAAD van 7 juli

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11389/11 ECOFI 369 UEM 145 SOC 515 COMPET 274 E V 488 EDUC 155 RECH 190 E ER 190

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11389/11 ECOFI 369 UEM 145 SOC 515 COMPET 274 E V 488 EDUC 155 RECH 190 E ER 190 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11389/11 ECOFI 369 UEM 145 SOC 515 COMPET 274 E V 488 EDUC 155 RECH 190 E ER 190 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: AANBEVELING VAN

Nadere informatie

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2015 van België

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2015 van België EUROPESE COMMISSIE Brussel, 13.5.2015 COM(2015) 252 final Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2015 van België en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma

Nadere informatie

PUBLIC LIMITE L RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 12 maart 2012 (13.03) (OR. en) 7566/12 LIMITE ECOFI 246 UEM 58

PUBLIC LIMITE L RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 12 maart 2012 (13.03) (OR. en) 7566/12 LIMITE ECOFI 246 UEM 58 eil UE PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 12 maart 2012 (13.03) (OR. en) 7566/12 LIMITE ECOFI 246 UEM 58 I GEKOME DOCUME T van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 november 2003 (14.11) (OR. fr) 14725/03 Interinstitutioneel dossier: (CNS) 2003/0271 AGRIORG 73 AGRIFIN 143

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 november 2003 (14.11) (OR. fr) 14725/03 Interinstitutioneel dossier: (CNS) 2003/0271 AGRIORG 73 AGRIFIN 143 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 november 2003 (14.11) (OR. fr) 14725/03 Interinstitutioneel dossier: (CNS) 2003/0271 AGRIORG 73 AGRIFIN 143 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 12 november 2003 Betreft:

Nadere informatie

EEN NIEUW KADER VOOR HET BEGROTINGSBELEID

EEN NIEUW KADER VOOR HET BEGROTINGSBELEID EEN NIEUW KADER VOOR HET BEGROTINGSBELEID De staatsschuldencrisis die de Economische en Monetaire Unie momenteel op haar grondvesten doet schudden, is het pijnlijke bewijs dat het roer van het begrotingsbeleid

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 4 januari 2006 (14.02) (OR. en) 5053/06 FIN 1

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 4 januari 2006 (14.02) (OR. en) 5053/06 FIN 1 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 4 januari 2006 (14.02) (OR. en) 5053/06 FIN 1 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese Commissie

Nadere informatie

PUBLIC LIMITE L RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 12 maart 2012 (OR. en) 7504/12 LIMITE ECOFI 238 UEM 55

PUBLIC LIMITE L RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 12 maart 2012 (OR. en) 7504/12 LIMITE ECOFI 238 UEM 55 eil UE PUBLIC RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 12 maart 2012 (OR. en) 7504/12 LIMITE ECOFI 238 UEM 55 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD tot wijziging van Besluit 2011/734/EU

Nadere informatie

11316/11 JVS/mg DG G

11316/11 JVS/mg DG G RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11316/11 UEM 133 ECOFIN 353 SOC 500 COMPET 263 ENV 476 EDUC 143 RECH 179 ENER 180 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: AANBEVELING

Nadere informatie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie

Perscommuniqué. Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de Belgische economie Federaal Planbureau Economische analyses en vooruitzichten Perscommuniqué Brussel, 15 september 2000 Het Federaal Planbureau evalueert de gevolgen van de duurdere dollar en de hogere olieprijzen voor de

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan Moldavië

WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad tot toekenning van aanvullende macro-financiële bijstand aan Moldavië RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 juni 2000 (OR. en) Interinstitutioneel dossier: 99/0213 (CNS) 9028/00 LIMITE ECOFIN 137 NIS 66 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 22 mei 2007 (06.06) (OR. en) 9696/07 UEM 103 ECOFIN 209

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 22 mei 2007 (06.06) (OR. en) 9696/07 UEM 103 ECOFIN 209 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 22 mei 2007 (06.06) (OR. en) 9696/07 UEM 103 ECOFIN 209 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese

Nadere informatie

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd?

Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Waarom is er besloten om te bezuinigen? Wordt de economie kapot bezuinigd? Wat is de essentie van het 6 miljard pakket? Er is een pakket van 6 miljard euro aan aanvullende bezuinigingen overeenkomen. De bezuinigingen worden hoofdzakelijk gevonden via uitgavenbeperkingen binnen

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11319/11 UEM 136 ECOFI 356 SOC 503 COMPET 266 E V 479 EDUC 146 RECH 182 E ER 183

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11319/11 UEM 136 ECOFI 356 SOC 503 COMPET 266 E V 479 EDUC 146 RECH 182 E ER 183 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 20 juni 2011 (OR. en) 11319/11 UEM 136 ECOFI 356 SOC 503 COMPET 266 E V 479 EDUC 146 RECH 182 E ER 183 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: AANBEVELING VAN

Nadere informatie

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing

Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Macro-economische uitdagingen ten gevolge van de vergrijzing Gert Peersman Universiteit Gent Seminarie VGD Accountants 3 november 2014 Dé grootste uitdaging voor de regering Alsmaar stijgende Noordzeespiegel

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 maart 2000 (OR. en) 6485/00 Interinstitutioneel dossier: 99/0172 (CNS) LIMITE ECOFIN 56 NIS 30

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 13 maart 2000 (OR. en) 6485/00 Interinstitutioneel dossier: 99/0172 (CNS) LIMITE ECOFIN 56 NIS 30 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 13 maart 2000 (OR. en) 6485/00 Interinstitutioneel dossier: 99/0172 (CNS) LIMITE ECOFIN 56 NIS 30 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van de Raad

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2012 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2013-2045

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 14 juni 2012 (20.06) (OR. en) 10997/12 UEM 165 ECOFI 525 SOC 512 COMPET 381 E V 474 EDUC 165 RECH 225 E ER 250

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 14 juni 2012 (20.06) (OR. en) 10997/12 UEM 165 ECOFI 525 SOC 512 COMPET 381 E V 474 EDUC 165 RECH 225 E ER 250 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 14 juni 2012 (20.06) (OR. en) 10997/12 UEM 165 ECOFI 525 SOC 512 COMPET 381 E V 474 EDUC 165 RECH 225 E ER 250 OTA van: aan: nr. Comv.: Betreft: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 1 juni 2012 (05.06) (OR. en) 10548/12 UEM 131 ECOFI 466 SOC 449 COMPET 343 E V 431 EDUC 140 RECH 192 E ER 218

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 1 juni 2012 (05.06) (OR. en) 10548/12 UEM 131 ECOFI 466 SOC 449 COMPET 343 E V 431 EDUC 140 RECH 192 E ER 218 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 1 juni 2012 (05.06) (OR. en) 10548/12 UEM 131 ECOFI 466 SOC 449 COMPET 343 E V 431 EDUC 140 RECH 192 E ER 218 I GEKOME DOCUME T van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur,

Nadere informatie

Over de passage tussen haken op de bladzijden 2-3 is nog geen overeenstemming bereikt.

Over de passage tussen haken op de bladzijden 2-3 is nog geen overeenstemming bereikt. RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 19 november 2003 (21.11) (OR. en) 15014/03 ECOFIN 353 FIN 519 RELEX 437 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad het Coreper/de RAAD Ontwerp-verslag

Nadere informatie

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2013 van Nederland

Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD. over het nationale hervormingsprogramma 2013 van Nederland EUROPESE COMMISSIE Brussel, XXX COM(2013) 369 Aanbeveling voor een AANBEVELING VAN DE RAAD over het nationale hervormingsprogramma 2013 van Nederland en met een advies van de Raad over het stabiliteitsprogramma

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2014 Sarajane Marilfa Omouth Paramaribo, juni 2015 1. Inleiding De totale

Nadere informatie

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone

Eurogroep. 1. Economische situatie in de eurozone Eurogroep 1. Economische situatie in de eurozone Toelichting: De Eurogroep zal van gedachten wisselen over de economische situatie in de eurozone. De groei van de economie lijkt verder aan te trekken terwijl

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden 9 december 2013 pagina 1 Inleiding Door de uitbraak van de kredietcrisis in 2008 en de daaropvolgende Europese schuldencrisis is het duidelijk geworden dat

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 27 maart 2006 (29.03) (OR. en) 7813/06 Interinstitutioneel dossier: 2006/0037 (CNS) N 20 CORDROGUE 27 FISC 45 BUDGET 13 SAN 71 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 14 maart

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 6 juli 2012 (OR. en) 11276/12 UEM 227 ECOFI 601 SOC 578 COMPET 446 E V 542 EDUC 219 RECH 282 E ER 311

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 6 juli 2012 (OR. en) 11276/12 UEM 227 ECOFI 601 SOC 578 COMPET 446 E V 542 EDUC 219 RECH 282 E ER 311 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 6 juli 2012 (OR. en) 11276/12 UEM 227 ECOFI 601 SOC 578 COMPET 446 E V 542 EDUC 219 RECH 282 E ER 311 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: AANBEVELING VAN

Nadere informatie

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen

Instituut voor de nationale rekeningen. Nationale rekeningen Instituut voor de nationale rekeningen Nationale rekeningen Rekeningen van de overheid 2013 Inhoud van de publicatie De rekeningen van de Belgische overheid worden opgesteld volgens de definities van het

Nadere informatie

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering

Europa in crisis. George Gelauff. Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Europa in crisis George Gelauff Rijksacademie voor Financiën, Economie en Bedrijfsvoering Opzet Baten en kosten van Europa Banken en overheden Muntunie en schulden Conclusie 2 Europa in crisis Europa veruit

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14.3.2003 COM(2003) 114 definitief 2003/0050 (CNS) Voorstel voor een BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de statistische gegevens die moeten worden gebruikt

Nadere informatie

(Wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN

(Wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN 23.11.2011 Publicatieblad van de Europese Unie L 306/1 I (Wetgevingshandelingen) VERORDENINGEN VERORDENING (EU) Nr. 1173/2011 VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD van 16 november 2011 inzake de effectieve

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden

Centraal Bureau voor de Statistiek Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden Factsheet Macro-economische onevenwichtigheden 10 april 2014 pagina 1 Inleiding Door de uitbraak van de kredietcrisis in 2008 en de daaropvolgende Europese schuldencrisis is het duidelijk geworden dat

Nadere informatie

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering.

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering. Top 100 vragen. De antwoorden! 1 Als de lonen stijgen, stijgen de productiekosten. De producent rekent de hogere productiekosten door in de eindprijs. Daardoor daalt de vraag naar producten. De productie

Nadere informatie

Europees semester 2015: beslissingen van het college

Europees semester 2015: beslissingen van het college Europese Commissie - Persbericht Europees semester 2015: beslissingen van het college Brussel, 25 februari 2015 Vandaag heeft de Europese Commissie een krachtig signaal afgegeven aan de lidstaten: er moeten

Nadere informatie

VERDRAG INZAKE STABILITEIT, COÖRDINATIE EN BESTUUR IN DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE TUSSEN HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, HET

VERDRAG INZAKE STABILITEIT, COÖRDINATIE EN BESTUUR IN DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE TUSSEN HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, HET VERDRAG INZAKE STABILITEIT, COÖRDINATIE EN BESTUUR IN DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE TUSSEN HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REPUBLIEK

Nadere informatie

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2013

BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD. Suriname Debt Management Office. Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2013 BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Kosten en Risico analyse van de Surinaamse schuldportefeuille per ultimo 2013 Een vooruitblik op de schuld, de schuldenlastbetalingen in 2014-2050

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 september 2008 (18.09) (OR. en) 13187/08 FSTR 20 FC 5 REGIO 25 SOC 516 VOORSTEL van: de Commissie d.d.: 16 september 2008 Betreft: Voorstel voor een Verordening (EG)

Nadere informatie

Debt Sustainability Analysis (DSA)

Debt Sustainability Analysis (DSA) BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Debt Sustainability Analysis (DSA) Een analyse naar de kwetsbaarheid van de Surinaamse Staatsschuld in 2013-2017 Malty Shanti-Devi Dwarkasing

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Kwijting 2011: Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie

Kwijting 2011: Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie P7_TA-PROV(203)037 Kwijting 20: Vertaalbureau voor de organen van de Europese Unie. Besluit van het Europees Parlement van 7 april 203 over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Straatsburg, 13.1.2015 COM(2015) 12 final

Straatsburg, 13.1.2015 COM(2015) 12 final EUROPESE COMMISSIE Straatsburg, 13.1.2015 COM(2015) 12 final MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, DE EUROPESE CENTRALE BANK, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ, HET COMITÉ

Nadere informatie

Macro-economisch scorebord 2015K4

Macro-economisch scorebord 2015K4 Macro-economisch scorebord 2015K4 Saldo lopende rekening als % bbp Netto extern vermogen als % bbp Reële effectieve wisselkoers (36 handelspartners) 3-jaars voortschrijdend gemiddelde 3-jaars mutatie in

Nadere informatie

Publicatieblad L 306. van de Europese Unie. Wetgeving. Wetgevingshandelingen. 54e jaargang 23 november 2011. Uitgave in de Nederlandse taal.

Publicatieblad L 306. van de Europese Unie. Wetgeving. Wetgevingshandelingen. 54e jaargang 23 november 2011. Uitgave in de Nederlandse taal. Publicatieblad van de Europese Unie ISSN 1977-0758 L 306 Uitgave in de Nederlandse taal Wetgeving 54e jaargang 23 november 2011 Inhoud I Wetgevingshandelingen VERORDENINGEN Verordening (EU) nr. 1173/2011

Nadere informatie

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 213,

Gelet op het Verdrag tot oprichting van de Europese Gemeenschap, inzonderheid op artikel 213, Ontwerp voor een VERORDENING (EG) VAN DE RAAD betreffende de toerekening van de indirect gemeten diensten van financiële intermediairs (IGDFI) in het kader van het Europees systeem van nationale en regionale

Nadere informatie

VERDRAG INZAKE STABILITEIT, COÖRDINATIE EN BESTUUR IN DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE TUSSEN HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, HET

VERDRAG INZAKE STABILITEIT, COÖRDINATIE EN BESTUUR IN DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE TUSSEN HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, HET VERDRAG INZAKE STABILITEIT, COÖRDINATIE EN BESTUUR IN DE ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE TUSSEN HET KONINKRIJK BELGIË, DE REPUBLIEK BULGARIJE, HET KONINKRIJK DENEMARKEN, DE BONDSREPUBLIEK DUITSLAND, DE REPUBLIEK

Nadere informatie

EUROPEES PARLEMENT. Commissie economische en monetaire zaken. MEDEDELING AAN DE LEDEN nr. 22/2005

EUROPEES PARLEMENT. Commissie economische en monetaire zaken. MEDEDELING AAN DE LEDEN nr. 22/2005 EUROPEES PARLEMENT 2004 ««««««««««««2009 Commissie economische en monetaire zaken MEDEDELING AAN DE LEDEN nr. 22/2005 Betreft: Bijdrage van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Bijgevoegd vindt u de bijdrage

Nadere informatie

EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T

EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T EUROPESE U IE HET EUROPEES PARLEME T DE RAAD Brussel, 13 december 2011 (OR. en) 2011/0209 (COD) PE-CO S 70/11 CODEC 2165 AGRI 804 AGRISTR 74 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 juli 2003 (08.07) (OR. fr) 11193/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0142 (CNB) ECOFIN 206 UEM 120

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 7 juli 2003 (08.07) (OR. fr) 11193/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0142 (CNB) ECOFIN 206 UEM 120 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 7 juli 2003 (08.07) (OR. fr) 11193/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0142 (CNB) ECOFIN 206 UEM 120 INGEKOMEN DOCUMENT van: mevrouw Patricia BUGNOT, directeur, namens

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D015695/01.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument D015695/01. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 19 september 2011 (21.09) (OR. en) 14391/11 E V 685 I GEKOME DOCUME T van: de Europese Commissie ingekomen: 14 september 2011 aan: het secretariaat-generaal van de Raad

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 26 mei 13.30 16.30 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 26 mei 13.30 16.30 uur Economische wetenschappen 1 en recht Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Woensdag 26 mei 13.30 16.30 uur 19 99 Dit examen bestaat uit 34 vragen. Voor elk vraagnummer is aangegeven

Nadere informatie

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT 2003/0293 (COD) PE-CONS 3682/04 AUDIO 42 CODEC 1016

EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT 2003/0293 (COD) PE-CONS 3682/04 AUDIO 42 CODEC 1016 EUROPESE UNIE HET EUROPEES PARLEMENT DE RAAD Brussel, 13 oktober 2004 (OR. en) 2003/0293 (COD) PE-CONS 3682/04 AUDIO 42 CODEC 1016 WETGEVINGSBESLUITEN EN ANDERE INSTRUMENTEN Betreft: Besluit van het Europees

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 mei 2003 (23.06) (OR. fr) 9770/03 UEM 103 ECOFIN 154

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 26 mei 2003 (23.06) (OR. fr) 9770/03 UEM 103 ECOFIN 154 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 26 mei 2003 (23.06) (OR. fr) 9770/03 UEM 103 ECOFIN 154 VERTALING BRIEF van: mevrouw Patricia BUGNOT, directeur, namens de secretaris-generaal van de Europese Commissie

Nadere informatie

Debt Sustainability Analysis (DSA)

Debt Sustainability Analysis (DSA) BUREAU VOOR DE STAATSSCHULD Suriname Debt Management Office Debt Sustainability Analysis (DSA) Een analyse naar de kwetsbaarheid van de Surinaamse Staatsschuld in 2014-2018 Malty Dwarkasing Sarajane Omouth

Nadere informatie

De conclusies van het IMF betreffende de betalingsbalans en het monetair beleid zijn onderverdeeld in drie aspecten:

De conclusies van het IMF betreffende de betalingsbalans en het monetair beleid zijn onderverdeeld in drie aspecten: SAMENVATTING BELANGRIJKSTE CONCLUSIES IN HET RAPPORT D.D. 19 SEPTEMBER 2011 NAAR AANLEIDING VAN DE BESPREKINGEN IN HET KADER VAN DE 2011 ARTIKEL IV CONSULTATIES VAN HET IMF 1. HOOFDTHEMA Het belangrijkste

Nadere informatie

Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014

Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014 PERSBERICHT NR. 2013-009 Curaçao Economische ontwikkelingen in 2013 en vooruitzichten voor 2014 Na de economische krimp van 0,1% in 2012, neemt naar verwachting het reële Bruto Binnenlands Product van

Nadere informatie

Evaluatie van de effecten van bepaalde regeringsmaatregelen op de economische groei en de werkgelegenheid

Evaluatie van de effecten van bepaalde regeringsmaatregelen op de economische groei en de werkgelegenheid Hoorzitting van de commissie Sociale Zaken van de Kamer van volksvertegenwoordigers Evaluatie van de effecten van bepaalde regeringsmaatregelen op de economische groei en de werkgelegenheid 4 februari

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 juni 2008 (12.06) (OR. en) 10616/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0095 (COD)

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 juni 2008 (12.06) (OR. en) 10616/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0095 (COD) RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 juni 2008 (12.06) (OR. en) 10616/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0095 (COD) COEST 125 COMAG 16 PESC 778 RELEX 441 FIN 225 DEVGEN 108 MED 36 VOORSTEL van: de Europese

Nadere informatie

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-I

Eindexamen economie 1-2 havo 2004-I 4 Beoordelingsmodel Opmerking Algemene regel 3.6 is ook van toepassing als gevraagd wordt een gegeven antwoord toe te lichten, te beschrijven en dergelijke. Opgave 1 1 Een voorbeeld van een juist antwoord

Nadere informatie

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011

Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 13 oktober 2011 Hoe (slecht) gaat het met de conjunctuur? Edwin De Boeck Fedustria 3 oktober Grote Recessie was geen Grote Depressie Wereldhandel Aandelenmarkt 9 8 7 8 VS - S&P-5 vergelijking met crash 99 Wereld industriële

Nadere informatie

Nederlandse economie in zicht

Nederlandse economie in zicht Nederlandse economie in zicht BBP-groei krijgt bredere basis Economisch Bureau Nederland 22 april 215 Aandeel flexibele arbeidscontracten groeit 1% 8% 6% 4% 2% % 3 4 5 6 7 8 9 1 11 12 13 14 Werknemer vast

Nadere informatie

Visiedocument Neutralis. Visiedocument Neutralis 2013-06- 07

Visiedocument Neutralis. Visiedocument Neutralis 2013-06- 07 Visiedocument Neutralis 1 Inhoudsopgave: 1. Doel Visiedocument.... 3 2. Ontwikkelingen in de wereldeconomie... 4 3. Ontwikkelingen in de Nederlandse economie. 6 4. Ontwikkelingen binnen de financiële branche

Nadere informatie

Projecties betreffende het internationale klimaat. Projecties voor de reële bbp-groei

Projecties betreffende het internationale klimaat. Projecties voor de reële bbp-groei Kader DOOR MEDEWERKERS VAN DE SAMENGESTELDE MACRO-ECONOMISCHE PROJECTIES VOOR HET EUROGEBIED Op basis van de tot 23 augustus 2013 beschikbare informatie, hebben medewerkers van de projecties samengesteld

Nadere informatie

PUBLIC 9406/10 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 5 mei 2010 (10.05) (OR. en) LIMITE ECOFIN 244 UEM 167

PUBLIC 9406/10 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 5 mei 2010 (10.05) (OR. en) LIMITE ECOFIN 244 UEM 167 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 5 mei 2010 (10.05) (OR. en) PUBLIC 9406/10 LIMITE ECOFIN 244 UEM 167 INGEKOMEN DOCUMENT van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal

Nadere informatie

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE

L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE L 120/20 Publicatieblad van de Europese Unie 7.5.2008 AANBEVELINGEN COMMISSIE AANBEVELING VAN DE COMMISSIE van 6 mei 2008 inzake de externe kwaliteitsborging voor wettelijke auditors en auditkantoren die

Nadere informatie

BIJLAGE A bij het. voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

BIJLAGE A bij het. voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD NL NL NL EUROPESE COMMISSIE Brussel, 20.12.2010 COM(2010) 774 definitief Bijlage A/Hoofdstuk 14 BIJLAGE A bij het voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende het Europees

Nadere informatie

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent

DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent DE PERFECTE STORM Hoe de economische crisis de wereld overviel en vooral: hoe we eruit geraken Gert Peersman & Koen Schoors Universiteit Gent 1 2 De Perfecte Storm Samenloop van drie crisissen die economische

Nadere informatie

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD

pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD pdf18 MACRO-VRAAG EN MACRO-AANBOD De macro-vraaglijn of geaggregeerde vraaglijn geeft het verband weer tussen het algemeen prijspeil en de gevraagde hoeveelheid binnenlands product. De macro-vraaglijn

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN KREDIETOVERSCHRIJVING NR. DEC 42/2009 NIET-VERPLICHTE UITGAVEN

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN KREDIETOVERSCHRIJVING NR. DEC 42/2009 NIET-VERPLICHTE UITGAVEN COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN ALGEMENE BEGROTING 2009 AFDELING III COMMISSIE TITELS 01, 21 BRUSSEL, 16/10/2009 KREDIETOVERSCHRIJVING NR. DEC 42/2009 NIET-VERPLICHTE UITGAVEN EUR VAN HOOFDSTUK

Nadere informatie

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 november 2008 (OR. en) 15311/08 E V 781 MAR 199 MED 76

RAAD VA DE EUROPESE U IE. Brussel, 18 november 2008 (OR. en) 15311/08 E V 781 MAR 199 MED 76 RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 18 november 2008 (OR. en) 15311/08 E V 781 MAR 199 MED 76 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: BESLUIT VAN DE RAAD betreffende de ondertekening, namens de

Nadere informatie

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen

Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn betreffende bescherming rechten op aanvullend pensioen Richtlijn 98/49/EG van de Raad van 29 juni 1998 betreffende de bescherming van de rechten op aanvullend pensioen van werknemers en zelfstandigen

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 14.12.2006 COM(2006) 802 definitief Voorstel voor een BESCHIKKING VAN DE RAAD waarbij Estland, Slovenië, Zweden en het Verenigd Koninkrijk worden gemachtigd

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inkomen huishoudens gecorrigeerd voor inflatie licht gedaald. Meer inkomen uit vermogen en pensioen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-074 13 juli 2006 9.30 uur Uitgaven huishoudens hoger dan inkomsten De Nederlandse economie is in 2005 met 1,5 procent gegroeid. Het voor inflatie gecorrigeerde

Nadere informatie

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)!

Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Slechts 1 antwoord is juist, alle andere zijn fout (en bevatten heel vaak onzin)! Vragen aangeduid met een * toetsen in het bijzonder het inzicht en toepassingsvermogen. Deze vragenreeksen zijn vrij beschikbaar.

Nadere informatie

1. De conjunctuurcycli

1. De conjunctuurcycli 1. De conjunctuurcycli De economie evolueert in cycli: periodes van economische groei en tijden van recessie wisselen elkaar af. Het begrip recessie verwijst naar de vertraging van de economische groei,

Nadere informatie

Visie op 2010 Hoop op herstel

Visie op 2010 Hoop op herstel Visie op 21 Hoop op herstel Dr. A.E. (Annelies) Hogenbirk 15 december 29 Rabobank Economisch Onderzoek Agenda Terugblik op de recessie Mondiale economische ontwikkelingen Groene loten Waar zit de groei?

Nadere informatie

Mededeling 6 (tweede herziene versie)

Mededeling 6 (tweede herziene versie) WERKGROEP ECONOMISCHE EN MONETAIRE UNIE Mededeling 6 (tweede herziene versie) Opgesteld door het Directoraat-generaal studies Afdeling economische zaken De weergegeven standpunten zijn die van de auteurs

Nadere informatie

HET STABILITEITSPROGRAMMA

HET STABILITEITSPROGRAMMA HET STABILITEITSPROGRAMMA VAN BELGIË (2013-2016) Voorwoord Het Belgisch stabiliteitsprogramma legt de krachtlijnen en doelstellingen vast voor het budgettair beleid voor de periode 2013-2016. Het moet

Nadere informatie

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s

Internationale Economie. Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Internationale Economie Doorzettend, maar mager groeiherstel, veel neerwaartse risico s Wim Boonstra, 27 november 2014 Basisscenario: Magere groei wereldeconomie, neerwaartse risico s De wereldeconomie

Nadere informatie

Eindexamen economie 1 vwo 2001-II

Eindexamen economie 1 vwo 2001-II Opgave 1 CAO-overleg: loon of werk? Bij de CAO-onderhandelingen voor een komend jaar in de industrie wordt uitgegaan van de volgende prognose: inflatie 2,3% stijging arbeidsproductiviteit in de industrie

Nadere informatie

Werkgeversbijdragen - 25% (schokeffect economie) -6,3. Werknemersbijdragen - 25% (gespreid in de tijd) -3,0

Werkgeversbijdragen - 25% (schokeffect economie) -6,3. Werknemersbijdragen - 25% (gespreid in de tijd) -3,0 [#VK2014] Verlagen sociale lasten Venn.B : lager tarief ipv NIA -6,3-3,0 Werkgeversbijdragen - 25% (schokeffect economie) -6,3 Werknemersbijdragen - 25% (gespreid in de tijd) -3,0-3,0 +6,0 Verlaging nominaal

Nadere informatie

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen HAVO. economie. tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen HAVO 2010 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30-16.00 uur economie tevens oud programma economie 1,2 Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 19.9.2007 COM(2007) 544 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD over de ontwikkeling van de uitgaven uit het ELGF Alarmsysteem

Nadere informatie

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/2234(DEC) 6.2.2012

ONTWERPVERSLAG. NL In verscheidenheid verenigd NL 2011/2234(DEC) 6.2.2012 EUROPEES PARLEMENT 2009-2014 Commissie begrotingscontrole 2011/2234(DEC) 6.2.2012 ONTWERPVERSLAG over het verlenen van kwijting voor de uitvoering van de begroting van het Communautair Bureau voor visserijcontrole

Nadere informatie

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument COM(2008) 507 definitief.

Hierbij gaat voor de delegaties Commissiedocument COM(2008) 507 definitief. RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 26 augustus 2008 (27.08) (OR. fr) 12514/08 RECH 237 ATO 66 USA 35 I GEKOME DOCUME T van: de heer Jordi AYET PUIGARNAU, directeur, namens de secretarisgeneraal van de Europese

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN. Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, 8.7.2004 COM(2004) 468 definitief 2003/0091 (CNS) Gewijzigd voorstel voor een RICHTLIJN VAN DE RAAD tot wijziging van Richtlijn 77/388/EEG wat betreft

Nadere informatie