Suïcidaal gedrag: Omvang van het probleem, oorzaken en risicofactoren, en mogelijkheden tot preventie. G. Portzky

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Suïcidaal gedrag: Omvang van het probleem, oorzaken en risicofactoren, en mogelijkheden tot preventie. G. Portzky"

Transcriptie

1 Suïcidaal gedrag: Omvang van het probleem, oorzaken en risicofactoren, en mogelijkheden tot preventie G. Portzky

2 1. OMVANG VAN HET PROBLEEM

3 2.1. Suïcide Suïcide rates in Vlaanderen 2010 (Bron: Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid)

4 Geografische verdeling suïcide Vlaanderen

5

6 Situering Vlaamse cijfers binnen EU? Bron: Eurostat

7 Situering Vlaamse cijfers wereldwijd? Suïcide rates mannen Suïcide rates vrouwen 1, Litouwen 58,5/100,000 1, Japan 14,3/100,000 2, Kazakhstan 46,2/100,000 2, Guyana 11,6/100,000 3, Oekraïne 40,9/100,000 3, Servië 11,1/100,000 4, Letland 37,6/100,000 4, Finland 9,5/100,000 5, Japan 36,5/100,000 5, België 9,3/100,000 15, België 26,5/100,000 Bron: WHO

8 Belgen in het buitenland? Figuur: Suïcide rates Nederland naar herkomst en leeftijd,

9 Evolutie suïcidecijfers Vlaanderen Figuur: Evolutie suïcidecijfers Vlaanderen (Bron: sterftecertificaten, Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid) (Bron: Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid)

10 2.2. Suïcidepogingen Suïcidepoging? Moet er suïcidale intentie aanwezig zijn om van poging te spreken? Europa (niet) VS (wel) Def. WHO (gebruikt in Europa): Opzettelijk, niet-fataal, niethabitueel gedrag, ongeacht suïcidale intentie Belangrijkste risicofactor voor suïcide; hoe meer pogingen, hoe groter het risico Belangrijk binnen suïcidaal proces

11 Omvang van het probleem? Vlaanderen 2012: 10,500 per jaar via spoedopname gemiddeld 28 suïcidepogingen per dag

12 Geografische verspreiding suïcidepogingen 143/100, /100,00 174/100, /100, /100,000

13 2. OORZAKEN EN RISICOFACTOREN

14 3. Oorzaken en risicofactoren Complex en multifactorieel bepaald probleem combinatie oorzaken en risicofactoren Suïcidaal gedrag: resultaat van gelijktijdig voorkomende: - Permanent aanwezige factoren (trait) - Tijdelijke, toestandsgebonden factoren (state) - Afwezigheid beschermende factoren

15 Neurobiologische factoren: - Trait-afhankelijk: invloed van verminderd functioneren serotonerge neurotransmissiesysteem - State-afhankelijk: Invloed neurobiologische systemen betrokken in respons stressvolle gebeurtenissen Hyperactiviteit HPA-as - Stressfactoren ontregelen cortisolmetabolisme en dit geeft ook verstoring in serotonine - Invloed van deze stoffen op emoties en cognities? Via frontale hersenschors - Frontale hersenschors zeer belangrijke rol id regeling van gedrag, emoties en cognities - Delen vd frontale hersenschors spelen rol bij motoriek/beweging, bij activatie van aandacht, bij inhibitie van impulsief gedrag, bij executieve functies (planning van gedrag, aanpassingsvermogen, probleemoplossend vermogen) Hopeloosheid

16 Als frontale schors minder actief is (door oa verminderde stimulatie door serotonine) worden een aantal functies vd frontale schors verminderd: inhibitie impulsief gedrag, planning en strategisch denken minder inhibitie impulsief gedrag, minder adequaat probleem-oplossend vermogen

17 Psychologische factoren: weerslag v neurobiologische factoren Impulsiviteit (jongeren!) Cognitieve factoren Dichotoom denken Rigide denken, besluitvorming en probleemoplossend vermogen Hopeloosheid

18 Sociale factoren: Gezinskenmerken: verlieservaringen, alleen komen te staan, problemen, familiale psychopathologie Sociaal netwerk Traumatische/stressvolle factoren (bij jongeren vaak 1ste keer confrontatie) Maatschappelijke factoren Psychiatrische factoren (90%): Depressieve stoornis Middelenmisbruik Eetstoornissen Schizofrenie Persoonlijkheidsstoornissen

19 Een verklarend model voor suïcidaal gedrag (Portzky, 2006) Genetische belasting Vroege levenservaringen Biologische factoren Sociale Stressoren Psychologische factoren Trait/Kwetsbaarheid Psychiatrische factoren State/stress Drempelverhogende of verlagende factoren* Suïcidaal gedrag * Drempelverlagend *Drempelverhogend Media Kennis en attitude (G)GZ Voorbeelden suïcide in omgeving Toegankelijkheid (G)GZ Beschikbaarheid middelen Sociale steun Gebrekkige sociale steun Diagnostiek en behandeling

20 3. MOGELIJKHEDEN PREVENTIE

21 Preventie? 3 verschillende niveaus preventie Universele Preventie Selectieve Preventie Geïndiceerde Preventie Gericht naar algemene bevolking vb. sensibiliseringscampagne omtrent mentale veerkracht Gericht naar populatiegroepen met verhoogd risico vb. deskundigheidsbevordering bij huisartsen inzake herkenning en behandeling van depressieve symptomen Gericht naar personen die suïcidaal zijn. vb. goede opvang van suïcidepogers

22 Suïcidepreventiestrategieën met aangetoonde evidentie

23 GGZ-bevordering Effectief in bevordering van veerkracht, sociale vaardigheden, probleem-oplossende vaardigheden beschermende factoren voor suïcidaal gedrag Via schoolprogramma s, online zelf-hulp tools, sociale netwerkondersteuning, publieke campagnes Vlaanderen: Logo s VIGeZ Fit in Je Hoofd, NokNok, Zilverwijzer,

24 Laagdrempelige telehulp Verhoogt toegankelijkheid tot hulp voor personen met verhoogd risico of suïcidale personen. Anonimiteit verhoogt laagdrempeligheid Telefonische hulplijnen Online hulp: chat, , serious games, app s Vlaanderen: zelfmoordlijn1813

25 Deskundigheidbevordering Vorming omtrent suïcidepreventie is effectief in het verbeteren van kennis, attitude en vertrouwen in suïcide preventie Verschillende doelgroepen Huisartsen training in herkennen en behandelen van depressie en suïcidaliteit is één vd meest effectieve suïcidepreventiestrategieën Ook bij verpleegkundigen, psychologiestudenten positieve effecten

26 Ook leerkrachten, politie, gevangenissen, apothekers, Aparte groep: journalisten Mediarichtlijnen omtrent berichtgeving suïcide! Vlaanderen: CGG-SP: deskundigheidsbevordering verschillende doelgroepen Centrum ter Preventie van Zelfdoding Werkgroep Verder: mediarichtlijnen

27 Programma s gericht naar kwetsbare groepen Kwetsbare groepen: sommige populaties hebben een verhoogd risico om suïcidale gedachten en gedrag te ontwikkelen. Bij ontwikkelen van preventiestrategieën moet er specifieke aandacht naar deze groepen komen Nabestaanden, holebi s, ouderen, jongeren, bepaalde beroepsgroepen,

28 Mogelijkheden: Veerkracht versterken Specifieke ondersteuning (via ondersteuningsgroepen, telefonische hulpverlening, brochures, ) Toegankelijkheid tot hulp vergroten Bewustzijn rond het verhoogd risico vergroten door deskundigheidsbevordering Vlaanderen: Awel, Cavaria, Werkgroep Verder, NokNok, Zilverwijzer

29 Programma s gericht op hoogrisicogroepen Gericht op ontwikkeling van strategieën voor de vroegdetectie, vroeginterventie en behandeling van individuen met hoog risico Personen met een psychiatrische stoornis Personen met suïcidale ideatie en na een suïcidepoging Vlaanderen: Zorg voor Suïcidepogers, IPEO en KIPEO

30 Toegang tot dodelijke middelen beperken Beperking van hoeveelheid barbituraten en paracetamol (UK) Beperking gebruik pesticides (UK) Beperking toegang tot hoge gebouwen en treinsporen Beperking gebruik wapens Gebruik van nieuwe, minder toxische AD

31 Conclusie Omvang van het probleem: Vlaanderen relatief hoge cijfers Oorzaken en risicofactoren: complex samengaan van verschillende factoren met belangrijke rol van biopsychosociale factoren Preventie: verschillende preventiestrategieën maar vooral belang van een beleid waarin de verschillende elementen en niveaus aanwezig zijn

Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015. G. Portzky

Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015. G. Portzky Suïcide bij jongeren Studiedag Depressiepreventie bij adolescenten, Oss, 27/11/2015 G. Portzky 1. INLEIDING 1. Definiëring Suïcide Suïcidepoging: Moet er suïcidale intentie aanwezig zijn om van poging

Nadere informatie

Profiel van de jonge suïcidepoger

Profiel van de jonge suïcidepoger Profiel van de jonge suïcidepoger Eva De Jaegere Eenheid voor Zelfmoordonderzoek Univeristeit Gent Prof. Dr. C. van Heeringen Studiedag Schemerjongeren: schaduw én licht 1. Definitie suïcidepoging 2. Suïcidecijfers

Nadere informatie

SUÏCIDEPREVENTIE IN VLAANDEREN:

SUÏCIDEPREVENTIE IN VLAANDEREN: SUÏCIDEPREVENTIE IN VLAANDEREN: Eva De Jaegere Preventiemanager VLESP CIJFERS EN FEITEN Zomerschool 2016 VLESP? Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie Partnerorganisatie Vlaamse Overheid Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag. G. Portzky

Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag. G. Portzky Detectie en behandeling van suïcidaal gedrag G. Portzky 1. Prevalentie suïcidaal gedrag in Vlaanderen 0-4 jaar 5-9 jaar 10-14 jaar 15-19 jaar 20-24 jaar 25-29 jaar 30-34 jaar 35-39 jaar 40-44 jaar 45-49

Nadere informatie

1. Epidemiologie 1.1. Global suicide rates

1. Epidemiologie 1.1. Global suicide rates Studiedag Asster, DAGG en CGG-SP 4 mei 2017 Goingviral: epidemiologie van suïcide en algemene preventie G. Portzky 1. Epidemiologie 1.1. Global suicide rates WHO, 2015: 788.000 suïcides in 2015 (10.7/100.000

Nadere informatie

Suïcidecijfers 2012 Vlaanderen

Suïcidecijfers 2012 Vlaanderen Suïcidecijfers 2012 Vlaanderen Vlaanderen suïcidecijfers 2012 Er overleden in Vlaanderen 1.114 personen door suïcide in 2012. Wanneer wordt vergeleken met het jaar 2011, overleden in 2012 1% minder mannen

Nadere informatie

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex

30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag. #SP_reflex 30 maart 2017 Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag #SP_reflex Lancering Vlaamse richtlijn Detectie en Behandeling van Suïcidaal gedrag Basisprincipes in de zorg voor

Nadere informatie

PROGRAMMA 1. INTRODUCTIE AWEL, IK ZIE HET NIET MEER ZITTEN. Introductie Epidemiologie 19/12/2014. Introductie Verklarend model voor suïcidaal gedrag*

PROGRAMMA 1. INTRODUCTIE AWEL, IK ZIE HET NIET MEER ZITTEN. Introductie Epidemiologie 19/12/2014. Introductie Verklarend model voor suïcidaal gedrag* AWEL, IK ZIE HET NIET MEER ZITTEN Kwalitatieve analyse van chatgesprekken, e mailen forumberichten m.b.t. suïcide Eva Dumon Eenheid voor Zelfmoordonderzoek KeKi Research on Stage 9/10/ 14 PROGRAMMA 1.

Nadere informatie

Nieuwe gezondheidsdoelstelling: 20% minder zelfdodingen tegen 2020 in vergelijking met 2000.

Nieuwe gezondheidsdoelstelling: 20% minder zelfdodingen tegen 2020 in vergelijking met 2000. Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 17 december 2011 Gezondheidsconferentie Suïcidepreventie www.gezondheidsconferentie-suicidepreventie.be E-mail: consortium.suicidepreventie@gmail.com

Nadere informatie

DE EPIDEMIOLOGIE VAN SUÏCIDEPOGINGEN VLAANDEREN, 2012

DE EPIDEMIOLOGIE VAN SUÏCIDEPOGINGEN VLAANDEREN, 2012 DE EPIDEMIOLOGIE VAN SUÏCIDEPOGINGEN VLAANDEREN, 2012 E E N H E I D V O O R Z E L F M O O R D O N D E R Z O E K, U N I V E R S I T E I T G E N T E v a De Jaegere In samenwerking met Zorg voor Suïcidepogers

Nadere informatie

Voorstel voor de GEZONDHEIDSDOELSTELLING PREVENTIE VAN ZELFDODING. & een VLAAMS ACTIEPLAN voor de preventie van zelfdoding 2012-2020

Voorstel voor de GEZONDHEIDSDOELSTELLING PREVENTIE VAN ZELFDODING. & een VLAAMS ACTIEPLAN voor de preventie van zelfdoding 2012-2020 Voorstel voor de GEZONDHEIDSDOELSTELLING PREVENTIE VAN ZELFDODING & een VLAAMS ACTIEPLAN voor de preventie van zelfdoding 2012-2020 1 Executive summary... 5 1. Situering gezondheidsprobleem... 7 Wereldwijd...

Nadere informatie

Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin

Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin Dinsdag 11 december 2012 Commissie Welzijn, Volksgezondheid, Gezin en Armoedebeleid Toelichting gezondheidsdoelstelling en actieplan

Nadere informatie

Suïcidepreven2e (in Vlaanderen): waar staan we? 1. Suïcidepreven2e? USI- model 8/12/16. G. Portzky

Suïcidepreven2e (in Vlaanderen): waar staan we? 1. Suïcidepreven2e? USI- model 8/12/16. G. Portzky Suïcidepreven2e (in Vlaanderen): waar staan we? G. Portzky 1. Suïcidepreven2e? Suïcidaal gedrag complex; mul2ple risicofactoren (cfr. Stress- kwetsbaarheidsmodel) Breed mul2level benadering voor preven2e

Nadere informatie

Module Adolescent 2de jaar Leefstijl en psychosociale gezondheid Suïcide bij jongeren

Module Adolescent 2de jaar Leefstijl en psychosociale gezondheid Suïcide bij jongeren Module Adolescent 2de jaar Leefstijl en psychosociale gezondheid Suïcide bij jongeren Dr. G. Portzky Eenheid voor Zelfmoordonderzoek Universiteit Gent Prof. Dr. C. van Heeringen Inhoud Inleiding Definiëring

Nadere informatie

Kan correcte berichtgeving. C. van Heeringen

Kan correcte berichtgeving. C. van Heeringen Kan correcte berichtgeving suïcide ïid voorkomen? G.Portzky C. van Heeringen Inhoud Wetenschappelijke evidentie effect media? Negatief (Werther) effect Positief (Papageno) effect Mogelijke mechanismen?

Nadere informatie

Avondsymposium UZ Adviezen voor de detec-e en behandeling van suïcidaal gedrag. G. Portzky

Avondsymposium UZ Adviezen voor de detec-e en behandeling van suïcidaal gedrag. G. Portzky Avondsymposium UZ Adviezen voor de detec-e en behandeling van suïcidaal gedrag G. Portzky 1. WAT? - SITUERING VH PROBLEEM: DEFINIËRING EN PREVALENTIE SUÏCIDAAL GEDRAG - OORZAKEN EN RISICOFACTOREN - SUÏCIDEPREVENTIE?

Nadere informatie

Bijlage 2. Achtergrondinformatie 1

Bijlage 2. Achtergrondinformatie 1 Bijlage 2. Achtergrondinformatie 1 Onderstaande tekst biedt een kort overzicht van recente bevindingen over suïcidaliteit bij jongeren. Voor je aan de slag gaat met het opmaken van een draaiboek suïcidepreventie

Nadere informatie

Zelfmoord1813.be digitaal platform voor de preventie van zelfdoding

Zelfmoord1813.be digitaal platform voor de preventie van zelfdoding Zelfmoord1813.be digitaal platform voor de preventie van zelfdoding Livia Anquinet, Werkgroep Verder Peter Beks, Zorg voor Suïcidepogers Leen Devlieghere, Tele-Onthaal Kirsten Pauwels, Centrum ter Preventie

Nadere informatie

Suïcidepreventie op de werkvloer: van signaalherkenning tot nabestaanden

Suïcidepreventie op de werkvloer: van signaalherkenning tot nabestaanden Suïcidepreventie op de werkvloer: van signaalherkenning tot nabestaanden Studiedag Wel-zijn of niet-zijn op het werk - 18/03/2016 Stefanie Ghekiere Coördinator Suïcidepreventiewerking CGG Anwerpen Ine

Nadere informatie

Zelfdoding en preventie in Vlaanderen

Zelfdoding en preventie in Vlaanderen Zelfdoding en preventie in Vlaanderen Kirsten Pauwels, directeur Centrum ter Preventie van Zelfdoding; Ekke Muijzers, stafmedewerker Centrum ter Preventie van Zelfdoding; Patrick Vanderreydt, stafmedewerker

Nadere informatie

Ik heb al dikwijls gedacht, ik wou dat ik niet meer wakker werd. Elke avond bid ik dat ik bij mijn overleden man mag zijn.

Ik heb al dikwijls gedacht, ik wou dat ik niet meer wakker werd. Elke avond bid ik dat ik bij mijn overleden man mag zijn. Ouderen in nood: wat zie je, wat kan je doen? Anke Bonnewyn Ik zie het niet meer zitten. Voor wie ben ik hier eigenlijk nog? Ik hoop dat ze mij snel komen halen? Ik heb al dikwijls gedacht, ik wou dat

Nadere informatie

Tussentijdse evaluatie

Tussentijdse evaluatie Vlaams Actieplan Suïcidepreventie II 2012-2020 Tussentijdse evaluatie Rotsaert Ine Kirsten Pauwels Prof. dr. Cornelis van Heeringen Prof. dr. Gwendolyn Portzky Vlaams Expertisecentrum Suïcidepreventie

Nadere informatie

Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017

Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017 Wat kan je doen na een suïcide of suïcidepoging? Multidisciplinaire Richtlijn: Detectie & Behandeling van Suïcidaal Gedrag Gent 30/03/2017 Wat kan je doen na een suïcidepoging? Peter Beks - Zorg voor Suïcidepogers

Nadere informatie

EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS

EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS EFFECTIEF OMGAAN MET SUÏCIDALITEIT BIJ PATIËNTEN MET SCHIZOFRENIE OF EEN AANVERWANTE PSYCHOTISCHE STOORNIS Dr. Berno van Meijel Lector GGZ-verpleegkunde Hogeschool INHOLLAND Congres Zorg voor mensen met

Nadere informatie

Suïcide en suïcidepreventie

Suïcide en suïcidepreventie Suïcide en suïcidepreventie D. Linszen, psychiater Suïcide(preventie), de rol van verpleegkundigen en verzorgenden Reehorst, Ede 2017 Amsterdam First Episode Study: Critical Period RCT (1998-2007): relapse

Nadere informatie

ZORG VOOR JONGE SUÏCIDEPOGERS

ZORG VOOR JONGE SUÏCIDEPOGERS ZORG VOOR JONGE SUÏCIDEPOGERS In opdracht en met de steun van het Vlaams Ministerie Welzijn, Volksgezondheid en Gezin, samenwerking EZO en CGGSP www.zorgvoorsuicidepogers.be 1 VAN WAAR DIT PROJECT? Vlaams

Nadere informatie

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1

Voorwoord. deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 Inhoud Voorwoord XI deel i: begrippen, cijfers en verklaringen 1 1 Terminologie en definities 3 1.1 Inleiding 4 1.2 Suïcide of zelfdoding 4 1.3 Suïcidepoging of poging tot zelfdoding 13 1.4 Doodsgedachten

Nadere informatie

1. Situering van het onderzoek 4. 2. Literatuurstudie 6

1. Situering van het onderzoek 4. 2. Literatuurstudie 6 2 1. Situering van het onderzoek 4 1.1. Aanleiding voor het onderzoek 4 1.2. Omschrijving van het onderzoek 5 2. Literatuurstudie 6 2.1. Suïcidaliteit bij jongeren: epidemiologie 6 2.1.1. Suïcides bij

Nadere informatie

Rondom Suïcide. Nieuwe inzichten over preventie en ondersteuning van nabestaanden. 26 oktober Jos de Keijser

Rondom Suïcide. Nieuwe inzichten over preventie en ondersteuning van nabestaanden. 26 oktober Jos de Keijser Rondom Suïcide Nieuwe inzichten over preventie en ondersteuning van nabestaanden 26 oktober 2016 Jos de Keijser onderdelen Suïcide in Nederland anno 2016 Preventie Richtlijnen Contact maken Impact van

Nadere informatie

Financiering preventieve gezondheidsbeleid (niet overdraagbare aandoeningen) vanaf 2012: Beleidsonderdeel: Suïcidepreventie.

Financiering preventieve gezondheidsbeleid (niet overdraagbare aandoeningen) vanaf 2012: Beleidsonderdeel: Suïcidepreventie. Financiering preventieve gezondheidsbeleid (niet overdraagbare aandoeningen) vanaf 2012: Beleidsonderdeel: Suïcidepreventie versie 30/11/2016 Beleidsonderdelen waarover dergelijk overzicht beschikbaar

Nadere informatie

DETECTIE EN BEHANDELING VAN SUÏCIDAAL GEDRAG DE ONTWIKKELING VAN EEN MULTIDISCIPLINAIRE RICHTLIJN Saskia Aerts en Eva Dumon

DETECTIE EN BEHANDELING VAN SUÏCIDAAL GEDRAG DE ONTWIKKELING VAN EEN MULTIDISCIPLINAIRE RICHTLIJN Saskia Aerts en Eva Dumon DETECTIE EN BEHANDELING VAN SUÏCIDAAL GEDRAG DE ONTWIKKELING VAN EEN MULTIDISCIPLINAIRE RICHTLIJN Saskia Aerts en Eva Dumon Studiedag VVP 10 november 2015 Programma Introductie Ontwikkeling en planning

Nadere informatie

prevalentie en risicofactoren

prevalentie en risicofactoren Suïcidaliteit in de Vlaamse gevangenissen: prevalentie en risicofactoren 8 e Vlaams Geestelijke Gezondheidscongres 21 september 2016 Universiteit Gent INLEIDING: algemene populatie 2 Suïcide als ernstig

Nadere informatie

DE PLAATS VAN EEN DRAAIBOEK BIJ SUÏCIDEPREVENTIE OP SCHOOL

DE PLAATS VAN EEN DRAAIBOEK BIJ SUÏCIDEPREVENTIE OP SCHOOL Universiteit Gent Academiejaar 2013-2014 Tweedesemesterexamenperiode DE PLAATS VAN EEN DRAAIBOEK BIJ SUÏCIDEPREVENTIE OP SCHOOL EEN SINGLE CASE STUDY IN HET REGULIER SECUNDAIR ONDERWIJS Masterproef neergelegd

Nadere informatie

Voorkomen van. bij suïcidaliteit. Rol huisar ts. Vervolg Trimbos, Preventie. Voorkomen van suïcide

Voorkomen van. bij suïcidaliteit. Rol huisar ts. Vervolg Trimbos, Preventie. Voorkomen van suïcide Suïcidaliteit Voorkomen van suïcidaliteit Remco de Winter: introductie Bert van Hemert: workshop met mindmapping mindmapping Voorkomen van suïcidaliteit Trimbos instituut iov Min. VWS Vermindering van

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen

DESKUNDIG AAN HET WERK. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen DESKUNDIG AAN HET WERK Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid bij volwassenen 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen nodig?! 4 Praktische informatie 5 Zicht op

Nadere informatie

GEESTIG GEZOND OP DE PLANKEN

GEESTIG GEZOND OP DE PLANKEN GEESTIG GEZOND OP DE PLANKEN AANDACHTSPUNTEN BIJ HET GEBRUIK VAN TONEELVOORSTELLINGEN IN DE SCHOOLCONTEXT Zelfmoord is een belangrijk maatschappelijk probleem. In Vlaanderen overlijden er gemiddeld drie

Nadere informatie

GEESTIG GEZOND OP DE PLANKEN

GEESTIG GEZOND OP DE PLANKEN GEESTIG GEZOND OP DE PLANKEN AANDACHTSPUNTEN BIJ HET GEBRUIK VAN TONEELVOORSTELLINGEN IN DE SCHOOLCONTEXT Zelfmoord is een belangrijk maatschappelijk probleem. In Vlaanderen overlijden er gemiddeld drie

Nadere informatie

Nederlandse Samenvatting

Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting Titel: Cognitieve Kwetsbaarheid voor Depressie: Genetische en Omgevingsinvloeden Het onderwerp van dit proefschrift is cognitieve kwetsbaarheid voor depressie en de wisselwerking

Nadere informatie

Ad Kerkhof. Klinisch psycholoog VU Amsterdam

Ad Kerkhof. Klinisch psycholoog VU Amsterdam De rol van GZ-psycholoog in de preventie van suïcide De nieuwe richtlijn Ad Kerkhof Klinisch psycholoog VU Amsterdam Multidisciplinaire richtlijnen Depressie 2007 Schizofrenie 2007 Angst 2007 Persoonlijkheidsstoornissen

Nadere informatie

DE EVALUATIE VAN HET VLAAMS ACTIEPLAN SUÏCIDEPREVENTIE (2006-2010)

DE EVALUATIE VAN HET VLAAMS ACTIEPLAN SUÏCIDEPREVENTIE (2006-2010) Kapucijnenvoer 35 3000 Leuven +32(0)16 33 69 10 fax: +32(0)16 33 69 22 www.kuleuven.be/lucas DE EVALUATIE VAN HET VLAAMS ACTIEPLAN SUÏCIDEPREVENTIE (2006-2010) Dr. Evelien Coppens Dr. Gert Scheerder Prof.

Nadere informatie

Zorgen voor jezelf 1

Zorgen voor jezelf 1 Zorgen voor jezelf 1 1 op 3 personen (15+) voelt zich slecht in z n vel. Ik ben angstig Ik voel me depressief Ik maak me ernstig zorgen 2 Vlaanderen in Europa Bron: Vlaams Agenschap Zorg en Gezondheid,

Nadere informatie

Zelfdoding: acute therapie en psychische preventie Suïcidepogers: motieven en methoden

Zelfdoding: acute therapie en psychische preventie Suïcidepogers: motieven en methoden Eenheid voor Zelfmoordonderzoek Universiteit Gent Zelfdoding: acute therapie en psychische preventie Suïcidepogers: motieven en methoden Dr. G. Portzky Prof. C. van Heeringen Suïcidepogingen in Vlaanderen

Nadere informatie

Psychologische problemen bij volwassenen met Klinefeltersyndroom. Nathalie Vanderbruggen

Psychologische problemen bij volwassenen met Klinefeltersyndroom. Nathalie Vanderbruggen Psychologische problemen bij volwassenen met Klinefeltersyndroom Nathalie Vanderbruggen Psychoneurologisch functioneren in KS ( Verri et al. 2010) Cognitief functioneren: Psychopathologische kwetsbaarheid:

Nadere informatie

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog/onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant

Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog/onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Preventie van depressie bij adolescenten: wat is de beste weg? Dr. Daan Creemers Gz-psycholoog/onderzoekscoordinator K&J GGZ Oost Brabant Film: fragmenten Iedereen depressief (VPRO) Wat is een depressie?

Nadere informatie

4. JAARPLAN BEGROTING INDICATOREN 2012 Dienst Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg JAARPLAN 2012

4. JAARPLAN BEGROTING INDICATOREN 2012 Dienst Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg JAARPLAN 2012 4. JAARPLAN BEGROTING INDICATOREN 2012 Dienst Ambulante Geestelijke Gezondheidszorg DAGG vzw, Guffenslaan 22-3500 Hasselt Adelberg 31-3920 LOMMEL Tel. 011 54 72 43 - Fax. 011 54 72 44 e-mail: administratie@dagg-cgg.be

Nadere informatie

Inleiding. Familiale kwetsbaarheid en geslacht. Samenvatting

Inleiding. Familiale kwetsbaarheid en geslacht. Samenvatting Inleiding Depressie en angst zijn veel voorkomende psychische stoornissen. Het ontstaan van deze stoornissen is gerelateerd aan een breed scala van risicofactoren, zoals genetische kwetsbaarheid, neurofysiologisch

Nadere informatie

ZELFDODING OP DE WERKVLOER PRE EN POSTVENTIE

ZELFDODING OP DE WERKVLOER PRE EN POSTVENTIE ZELFDODING OP DE WERKVLOER PRE EN POSTVENTIE IMPOSSIBLE IS NOTHING. Nico De fauw Psycholoog Beleidsmedewerker Voorzitter Werkgroep Verder www.passant.be www.werkgroepverder.be WELZIJN OP HET WERK Welzijnswet

Nadere informatie

Suïcidaal gedrag: Hersenen in beeld en mogelijkheden voor behandeling

Suïcidaal gedrag: Hersenen in beeld en mogelijkheden voor behandeling Suïcidaal gedrag: Hersenen in beeld en mogelijkheden voor behandeling Prof. Dr. K. Audenaert Hoogleraar Universiteit Gent Kliniekhoofd Volwassenen Psychiatrie UZ Gent Neurobiologie en suïcidaal gedrag

Nadere informatie

Minister Vandeurzen lanceert een nieuw actieplan om zelfdodingen te doen dalen

Minister Vandeurzen lanceert een nieuw actieplan om zelfdodingen te doen dalen PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 7 september 2012 Minister Vandeurzen lanceert een nieuw actieplan om zelfdodingen te doen dalen De Vlaamse Regering

Nadere informatie

EPIDEMIOLOGISCH RAPPORT

EPIDEMIOLOGISCH RAPPORT EPIDEMIOLOGISCH RAPPORT Omtrent geestelijke gezondheidsproblemen, suïcide suïcidepogingen en suïcidale ideatie in Vlaanderen De Vlaamse cijfers in een regionale, nationale en internationale context Juni

Nadere informatie

Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove

Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove Preventie van suïcide bij de hoog risicogroep suïcidepogers Rita Vanhove www.zorgvoorsuicidepogers.be Rita.vanhove@dagg-cgg.be GGZ congres 2014 Symposium Suïcidepreventie Waarom en wat doet Zorg voor Suïcidepogers?

Nadere informatie

Incidentie van suïcidepogingen. Methoden van suïcide(pogingen) Verhoogd risico na een suïcidepoging. Definitie van een suïcidepoging

Incidentie van suïcidepogingen. Methoden van suïcide(pogingen) Verhoogd risico na een suïcidepoging. Definitie van een suïcidepoging Incidentie van suïcidepogingen Naast de hoge incidentie van dodelijke slachtoffers van suïcidaal gedrag vormt het voorkomen van niet-dodelijke suïcidepogingen in België een aanzienlijk probleem. De incidentie

Nadere informatie

Risicotaxatie Suïcidaliteit. achtergronden. Suïcide. José Schneider Els Govers Bert van Hemert Remco de Winter

Risicotaxatie Suïcidaliteit. achtergronden. Suïcide. José Schneider Els Govers Bert van Hemert Remco de Winter Risicotaxatie Suïcidaliteit José Schneider Els Govers Bert van Hemert Remco de Winter achtergronden Nota behandeling van de suïcidale patiënt Zelfdoding is eigen keus 1986 regeringsstandpunt: suïcide is

Nadere informatie

Vlaamse logo s in een notendop

Vlaamse logo s in een notendop Vlaamse logo s in een notendop Logo = Lokaal gezondheidsoverleg Onze opdracht: Mee instaan voor de realisatie van het Vlaams preventief gezondheidsbeleid Bv Vigez, Vlesp Logo s Bv CGG s Met de Fit in je

Nadere informatie

Suïcidepreventie; een lokaal plan van aanpak

Suïcidepreventie; een lokaal plan van aanpak Suïcidepreventie; een lokaal plan van aanpak GGD Amsterdam Cluster Epidemiologie, Documentatie en Gezondheidsbevordering September 2010 José ten Haaf Marcel Buster Stephan Cremer 51 COLOFON GGD Amsterdam

Nadere informatie

Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk

Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk Suïcidaliteit Screening, risicotaxatie en preventie Symposium huisarts en poh-ggz samen sterk Ietje de Vries John Pot Aanhaken of afhaken! Programma Informatie suïcide: feiten en cijfers Suïcidaal proces

Nadere informatie

KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL WEST-VLAANDEREN. Kortrijk, donderdag 12 februari 2015

KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL WEST-VLAANDEREN. Kortrijk, donderdag 12 februari 2015 KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL WEST-VLAANDEREN Kortrijk, donderdag 12 februari 2015 EEN KENNISMAKING MET TELE-ONTHAAL 2 TELEFONISCHE EN CHATHULP TELEFONISCHE HULP 24 uur op 24 uur 7 dagen op 7 Via het gratis

Nadere informatie

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid

Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Pantone 430C Pantone 7426C Vormingsaanbod geestelijke gezondheid Eenheid voor Zelfmoordonderzoek Locoregionale Uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Hoe blijf jij fit in je hoofd?

Nadere informatie

Suïcidepreventie bij holebi s en transgenders

Suïcidepreventie bij holebi s en transgenders Suïcidepreventie bij holebi s en transgenders Bart Witvrouwen CGG PassAnt vzw, afdeling Leuven Bart.witvrouwen@passant.be Sara Van Rossem CGG PassAnt vzw, afdeling Haacht Sara.vanrossem@passant.be Programma

Nadere informatie

Geestelijke Gezondheid in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC)

Geestelijke Gezondheid in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Geestelijke Gezondheid in de beleids- en beheerscyclus van gemeenten en OCMW s (BBC) Geestelijke Gezondheid in de BBC Goed in je vel zitten is belangrijk voor iedereen. Want wie zich mentaal goed voelt

Nadere informatie

Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP. Gezondheidsconferentie 2016

Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP. Gezondheidsconferentie 2016 Kinderen van ouders met een afhankelijkheidsprobleem KOAP Gezondheidsconferentie 2016 Probleem KOAP? Aandacht voor KOAP Herkenning geven Opgroeien in een gezin met stress en negatieve interacties Jonge

Nadere informatie

Stress, depressie en cognitie gedurende de levensloop

Stress, depressie en cognitie gedurende de levensloop SAMENVATTING Stress, depressie en cognitie gedurende de levensloop Inleiding Cognitief functioneren omvat verschillende processen zoals informatieverwerkingssnelheid, geheugen en executief functioneren,

Nadere informatie

Suïcidepreventie bij depressie, suïcide bespreekbaar maken

Suïcidepreventie bij depressie, suïcide bespreekbaar maken Suïcidepreventie bij depressie, suïcide bespreekbaar maken Remco de Winter MD PhD, psychiater ParnassiaGroep, kennisdomeinleider acuut en verder oa onderzoeker VU & nationaal vertegenwoordiger IASP www.suicidaliteit.nl

Nadere informatie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie

WELKOM. 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie WELKOM 113Online Stichting voor zelfmoordpreventie 1 DAG VAN DE VERPLEGING Thema: pluis / niet pluis Datum: 12 mei 2016 Organisatie: DJI / V en VN - VJ 2 Even voorstellen Han Smit - Psychotherapeut Sanne

Nadere informatie

Workshops geestelijke gezondheid. Locoregionale uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen

Workshops geestelijke gezondheid. Locoregionale uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Workshops geestelijke gezondheid Locoregionale uitvoering Vlaams Actieplan Suïcidepreventie Oost-Vlaanderen Work shop Voel je goed met NokNok! Je goed in je vel voelen en sterk in je schoenen staan, kan

Nadere informatie

Zorg voor jonge suïcidepogers

Zorg voor jonge suïcidepogers Zorg voor jonge suïcidepogers Heldere communicatie in de ketenzorg Marie Van Broeckhoven / Peter Emmery 24 april 2013 Iemand die er over spreekt, doet het niet. Waar Niet waar Iemand die er over spreekt,

Nadere informatie

Minister Vandeurzen lanceert nieuw actieplan om zelfdodingen te verminderen

Minister Vandeurzen lanceert nieuw actieplan om zelfdodingen te verminderen PERSMEDEDELING VAN JO VANDEURZEN VLAAMS MINISTER VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN GEZIN 7 september 2012 Minister Vandeurzen lanceert nieuw actieplan om zelfdodingen te verminderen De Vlaamse regering heeft

Nadere informatie

Samenvatting (summary in Dutch)

Samenvatting (summary in Dutch) Samenvatting (summary in Dutch) 149 Samenvatting (summary in Dutch) Één van de meest voorkomende en slopende ziektes is depressie. De impact op het dagelijks functioneren en op de samenleving is enorm,

Nadere informatie

Wat kan er iemand van weerhouden om zelfmoord te plegen? WELZIJN. Hoe suïcidepreventie voorkomen? Welzijn, warm aanbevolen,10/10, PREVIA

Wat kan er iemand van weerhouden om zelfmoord te plegen? WELZIJN. Hoe suïcidepreventie voorkomen? Welzijn, warm aanbevolen,10/10, PREVIA Hoe suïcidepreventie voorkomen? Welzijn, warm aanbevolen,10/10, PREVIA Suïcidepreventiewerking van de CGG Jo Tambuyzer CGG De Pont Hanswijkstraat 48 2800 Mechelen 015/42 08 32 jo.tambuyzer@cggdepont.be

Nadere informatie

Suicidaal gedrag bij jongeren

Suicidaal gedrag bij jongeren Suicidaal gedrag bij jongeren Voorkomen RINO 15 december 2016 Ad Kerkhof Suïcide in Nederland : 1980-2015 absolute aantallen 2000 1800 1600 1400 1200 1000 800 600 400 200 0 1982 1986 1990 1994 1998 2002

Nadere informatie

Het manipuleren van de serotonine functie bij depressies Een depressie is een van de meest invaliderende stoornissen ter wereld. Ongeveer een op de

Het manipuleren van de serotonine functie bij depressies Een depressie is een van de meest invaliderende stoornissen ter wereld. Ongeveer een op de Samenvatting Het manipuleren van de serotonine functie bij depressies Een depressie is een van de meest invaliderende stoornissen ter wereld. Ongeveer een op de zes mensen in Amerika krijgt op enig punt

Nadere informatie

De Reehorst 22 september Peter Vonk, Huisarts Studentenartsen Universiteit van Amsterdam, The Netherlands

De Reehorst 22 september Peter Vonk, Huisarts Studentenartsen Universiteit van Amsterdam, The Netherlands De Reehorst 22 september 2017 Peter Vonk, Huisarts Studentenartsen Universiteit van Amsterdam, The Netherlands Desperate, Panic, Suffering, Distress, Psychotic, Sadness, Alcohol, Fear, Angry, Guilt, Unbearable

Nadere informatie

Dutch summary/ Samenvatting

Dutch summary/ Samenvatting Dutch summary/ Samenvatting Het manipuleren van de serotonine functie bij depressies Een depressie is een van de meest invaliderende stoornissen ter wereld. Ongeveer een op de zes mensen in Amerika krijgt

Nadere informatie

Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit?

Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit? Hoe bouw je een sterk suïcidepreventiebeleid uit? Omgaan met suïciderisico. Lancering Vlaamse richtlijn en website voor hulpverleners - 30 maart 2017 Sarah Holemans - CGG-SP Antwerpen Ine Vermeersch -

Nadere informatie

Suïcide bij ouderen in Nederland

Suïcide bij ouderen in Nederland Suïcide bij ouderen in Nederland 19-27 AJFM Kerkhof ajfm.kerkhof@psy.vu.nl www.kerkhofpsychotherapie.nl Afdeling Klinische Psychologie Vrije Universiteit Amsterdam 2 18 16 14 12 1 8 6 4 2 19 196 Suïcide

Nadere informatie

Negatieve wilsverklaring: interpretatieproblemen. Prof. Dr. Patrick Cras Dienst Neurologie Universiteit Antwerpen

Negatieve wilsverklaring: interpretatieproblemen. Prof. Dr. Patrick Cras Dienst Neurologie Universiteit Antwerpen Negatieve wilsverklaring: interpretatieproblemen Prof. Dr. Patrick Cras Dienst Neurologie Universiteit Antwerpen Vraagstelling Voldoet een verklaring in het kader van een geplande zelfmoord aan de definitie

Nadere informatie

Maak kennis. met GGZ Friesland

Maak kennis. met GGZ Friesland Maak kennis met GGZ Friesland Psychische klachten hebben veel invloed op het dagelijks leven. Elke dag is een uitdaging en het is moeilijk om een normaal leven te leiden, contacten te onder houden, naar

Nadere informatie

Suïcidaal gedrag bij jongeren

Suïcidaal gedrag bij jongeren Bij suïcide, en vooral wanneer het een jong slachtoffer betreft, is de meest gestelde vraag: Waarom? Wat zijn de oorzaken en risicofactoren voor suïcidaal gedrag? En hoe kan de school inzetten op preventie?

Nadere informatie

Verslaving apart? Dubbele diagnostiek als standaardbehandeling. dr. C.A. Loth

Verslaving apart? Dubbele diagnostiek als standaardbehandeling. dr. C.A. Loth Verslaving apart? Dubbele diagnostiek als standaardbehandeling in de GGz dr. C.A. Loth Cijfers 1,2 miljoen alcoholisten/problematische drinkers 1,8 miljoen dagelijkse gebruikers benzo s, 22 % gebruikt

Nadere informatie

KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN

KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN / Rapport cijfers KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN Vlaams Gewest 2015 / 30.06.2017 30.06.2017 Kenmerken suïcidepogingen in Gent en Vlaanderen 1/12 Gepubliceerd op: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers

Nadere informatie

Verminderen van suïcidaliteit

Verminderen van suïcidaliteit Improving Mental Health by Sharing Knowledge Verminderen van suïcidaliteit Van beleidsadvies naar uitvoering Judith Blekman 11 mei 2010 De aanloop naar nieuw beleid Start buiten de overheid: Ivonne van

Nadere informatie

Suïcidepreventie op de werkvloer

Suïcidepreventie op de werkvloer Suïcidepreventie op de werkvloer Gezonde marktplaats - Logo Antwerpen - 25/11/2015 Ine Vermeersch Coördinator Suïcidepreventiewerking CGG Oost-Vlaanderen Inhoud 1. Inleiding 2. Suïcidepreventie op de werkvloer:

Nadere informatie

De Zelfmoordlijn in cijfers 2012

De Zelfmoordlijn in cijfers 2012 De Zelfmoordlijn in cijfers De Zelfmoordlijn is een erkende en anonieme nooddienst voor mensen die aan zelfdoding denken, hun omgeving en nabestaanden na zelfdoding. De vrijwillige beantwoorder tracht

Nadere informatie

KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN

KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN / Rapport cijfers KENMERKEN SUÏCIDEPOGINGEN IN GENT EN VLAANDEREN Vlaams Gewest 2014 / 15.02.2016 15.02.2016 Kenmerken suïcidepogingen in Gent en Vlaanderen 1/12 Gepubliceerd op: http://www.zorg-en-gezondheid.be/cijfers

Nadere informatie

Na een s uïcide s Jos de Keijser

Na een s uïcide s Jos de Keijser Na een suïcide Jos de Keijser 20-9-2013 2013 overzicht Rouw en gecompliceerde rouw professioneel handelen na een suïcide, volgens de MD richtlijn ihlij ( veilig melden ) Gz psycholoog als nabestaande Normale

Nadere informatie

Suïcide bij jongeren

Suïcide bij jongeren serie Beide auteurs zijn werkzaam bij de Unit for Suicide Research van de Universiteit Gent. Correspondentieadres: G. Portzky, Unit for Suicide Research, Universitair Ziekenhuis Gent, De Pintelaan 185,

Nadere informatie

RISICOMANAGEMENT SUÏCIDALITEIT PROCEDURE VAN DE PRAKTISCHE GGZ (SEPTEMBER 2014)

RISICOMANAGEMENT SUÏCIDALITEIT PROCEDURE VAN DE PRAKTISCHE GGZ (SEPTEMBER 2014) RISICOMANAGEMENT SUÏCIDALITEIT PROCEDURE VAN DE PRAKTISCHE GGZ (SEPTEMBER 2014) DOELSTELLING Het doel van deze procedure is om beleid te bepalen en de kaders aan te geven voor systematische risicomanagement

Nadere informatie

VROEGDETECTIE PSYCHOLOGISCHE PROBLEMEN. Wat moeten we daarmee?

VROEGDETECTIE PSYCHOLOGISCHE PROBLEMEN. Wat moeten we daarmee? VROEGDETECTIE PSYCHOLOGISCHE PROBLEMEN Wat moeten we daarmee? VDIP ZUID LIMBURG Medewerkers Katrien Bonneu (LITP) Riet Van Dyck (VGGZ) KERNOPDRACHT VROEGDETECTIE, TIJDIGE INTERVENTIE EN GEPASTE TOELEIDING

Nadere informatie

Samenwerken aan Suïcidepreventie : MAAK HET VERSCHIL

Samenwerken aan Suïcidepreventie : MAAK HET VERSCHIL Samenwerken aan Suïcidepreventie : MAAK HET VERSCHIL Workshopdag voor hulpverleners Dinsdag 22 oktober 2013 Aankondiging de Suïcidepreventiewerking van de Centra voor Geestelijke Gezondheidszorg (SP CGG)

Nadere informatie

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo

Aanbod suïcidepreventiewerking voor scholen vanuit Cgg Largo Inleiding Geconfronteerd worden met geestelijke gezondheidsproblemen is niet gemakkelijk. Erover praten is vaak al even moeilijk. Het taboe dat rust op psychische aandoeningen is nog lang de wereld niet

Nadere informatie

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de dames Anne Marie Hoebeke, Vera Van der Borght, Els Robeyns en Vera Jans en de heren Piet De Bruyn en Eloi Glorieux

VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van de dames Anne Marie Hoebeke, Vera Van der Borght, Els Robeyns en Vera Jans en de heren Piet De Bruyn en Eloi Glorieux Zitting 2008-2009 2 april 2009 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van de dames Anne Marie Hoebeke, Vera Van der Borght, Els Robeyns en Vera Jans en de heren Piet De Bruyn en Eloi Glorieux betreffende zelfdoding in

Nadere informatie

Risicotaxatie Suïcidaliteit. Suïcide en suïcidepogingen. Aantallen. 345 suïcidepogingen. Middel. Dr. Bert van Hemert, psychiater

Risicotaxatie Suïcidaliteit. Suïcide en suïcidepogingen. Aantallen. 345 suïcidepogingen. Middel. Dr. Bert van Hemert, psychiater Risicotaxatie Suïcidaliteit Dr. Bert van Hemert, psychiater Zorgservice Bureau 24 uurszorg Opleiding Sociale Psychiatrie 1/30 2/30 Aantallen Suïcide en suïcidepogingen Suïcidegedachten Suïcidepoging bevolking

Nadere informatie

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos

Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos Bijlage 2 Onderwerpen/deelprojecten regionaal uitvoeringsprogramma depressiepreventie 2008 t/m 2011 Gelderse Roos A1 Uitbrengen jaarkrant A2 Advertentie huis aan huis bladen A3 Consultatie B1 Brochures

Nadere informatie

DE ZESDE GEZONDHEIDSDOELSTELLING...

DE ZESDE GEZONDHEIDSDOELSTELLING... Gezondheidsdoelstelling preventie van zelfdoding en Vlaams actieplan 2006-2010 De sterfte door zelfdoding moet tegen 2010 verminderd zijn met 8% ten opzichte van 2000 1 INLEIDING... 3 1.1 ZELFDODING...

Nadere informatie

Diagnose en classificatie in de psychiatrie

Diagnose en classificatie in de psychiatrie Diagnose en classificatie in de psychiatrie Klinische Validiteit Research Betrouwbaarheid Prof dr Bert van Hemert psychiater en epidemioloog Afdelingshoofd psychiatrie DBC Kosten-baten 2 Diagnosen in de

Nadere informatie

Training Psychiatrie en Palliatieve Zorg

Training Psychiatrie en Palliatieve Zorg Training Psychiatrie en Palliatieve Zorg Voorwoord Het netwerk palliatieve zorg Eemland is een samenwerkingsverband van zorginstellingen dat sinds 2004 gezamenlijk werkt aan de verbetering van de kwaliteit

Nadere informatie

Voorwoord... 5. Hoofdstuk 1: Ontwikkeling... 7 1.1. Doel 1.2 Achtergrond 1.2.1 Definitie suïcidepoging 1.2.2 Opbouw instrument

Voorwoord... 5. Hoofdstuk 1: Ontwikkeling... 7 1.1. Doel 1.2 Achtergrond 1.2.1 Definitie suïcidepoging 1.2.2 Opbouw instrument 2 INDEX Voorwoord............................................................ 5 Hoofdstuk 1: Ontwikkeling................................................ 7 1.1. Doel 1.2 Achtergrond 1.2.1 Definitie suïcidepoging

Nadere informatie

HELP, MIJN PATIËNT KAN EN WIL NIET MEER! DEPRESSIVITEIT EN SUÏCIDE IN DE THUISZORG

HELP, MIJN PATIËNT KAN EN WIL NIET MEER! DEPRESSIVITEIT EN SUÏCIDE IN DE THUISZORG HELP, MIJN PATIËNT KAN EN WIL NIET MEER! DEPRESSIVITEIT EN SUÏCIDE IN DE THUISZORG IVO TODTS, BACHELOR VERPLEEGKUNDE, AUTICOACH EN VERPLEEGKUNDIG SPECIALIST GGZ WIT-GELE-KRUIS LIMBURG MET DANK AAN NOOLIM

Nadere informatie

Fonds GavoorGeluk: inzetten op preventie van depressie en suïcide

Fonds GavoorGeluk: inzetten op preventie van depressie en suïcide DATUM 28/03/2014 5 AANTAL BLZ. Fonds GavoorGeluk: inzetten op preventie van depressie en suïcide Recent werd het Fonds GavoorGeluk opgericht onder de vleugels van de Koning Boudewijnstichting. Het Fonds

Nadere informatie

Behandeling van de suïcidale patiënt

Behandeling van de suïcidale patiënt Behandeling van de suïcidale patiënt Parnassia Groep José Schneider september 2007 behandelingsuicidalepatient 1 Inhoud Inleiding -3 Het begrip suïcidaliteit -4 Risicotaxatie -4 Factoren die het risico

Nadere informatie