Bestuurders van ziekenhuizen zijn door de afschaffing

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Bestuurders van ziekenhuizen zijn door de afschaffing"

Transcriptie

1 STUREN OP TOEGEVOEGDE WAARDE VAN ZIEKENHUISVASTGOED Vastgoed is een van de middelen waarop organisaties kunnen sturen om de organisatiedoelen te realiseren en waarde toe te voegen aan de organisatie. Door de stelselwijziging wordt het voor ziekenhuisdirecties steeds belangrijker om gericht te sturen op de toegevoegde waarde van hun vastgoed. Welke keuzes maken zij hierin en waarom? Welke maatregelen dragen bij aan welke waarden? Een eerste serie gesprekken met bestuurders en vastgoedmanagers laat zien dat gebruikerstevredenheid, innovatie en verbetering van de organisatiecultuur vaak hoog op het prioriteitenlijstje staan. Johan van der Zwart en Theo van der Voordt Bestuurders van ziekenhuizen zijn door de afschaffing van het bouwregime en de invoering van integrale tarieven in de gezondheidszorg volledig verantwoordelijk geworden voor het eigen vastgoed. In deze sector bestaat veel onzekerheid de over de politieke besluitvorming en demografische, technische en economische ontwikkelingen. Door toenemende marktwerking neemt ook de concurrentie tussen ziekenhuizen toe. Daarnaast ontstaan er financieringsrisico s doordat verzekeraars stoppen met het betalen van voorschotten. De veranderende context creëert nieuwe mogelijkheden maar brengt ook risico s met zich mee. Door al deze veranderingen verschuift huisvesting in de zorgsector steeds meer van risicoloos object naar vastgoed als strategisch productiemiddel dat, net als andere middelen zoals HRM en technologie, waarde moet toevoegen aan de organisatie. Dit vraagt om het ontwikkelen van een huisvestingsstrategie die aansluit bij de organisatiestrategie van ziekenhuizen. Toegevoegde waarden van vastgoed Er zijn veel verschillende manieren waarop organisatiedoelen kunnen worden vertaald naar een huisvestingsstrategie. De mate waarin vastgoedingrepen bijdragen aan het realiseren van de organisatiedoelen en de investeringen die hiervoor nodig zijn bepalen of en hoeveel waarde het vastgoed toevoegt aan de organisatie. In de literatuur over Corporate Real Estate Management (CREM) worden door diverse onderzoekers verschillende lijstjes van toegevoegde waarden gepresenteerd, die elkaar deels overlappen en deels aanvullen. Tabel 1 laat zien hoe de toegevoegde waarden van vastgoed in de laatste twintig jaar zijn gedefinieerd, herdefinieerd, opgesplitst en weer samengevoegd. Hieruit zijn negen toegevoegde waarden gedestilleerd (Figuur 1).en voorgelegd aan bestuurders en vastgoedbeheerders van tien Nederlandse ziekenhuizen. Stakeholderperspectief Waarde als concept komt oorspronkelijk uit de economie waarin de financiële waarde bestaat uit het verschil tussen kosten en opbrengsten. Binnen de economie wordt waarde voor een klant ook wel gedefinieerd als de voorkeur van een klant voor een product of dienst en de mate waarin (het gebruik van) het product beantwoordt aan de door de klant gestelde doelen. Opvallend is dat deze definitie waarde benoemt als subjectieve perceptie door een specifieke stakeholder, namelijk de klant, of in bredere zin de consument of gebruiker. In de CREM-literatuur wordt toegevoegde waarde van vastgoed vaak omschreven als de mate waarin vastgoedbeslissingen aandeelhouderswaarde creëren. Andere auteurs volgen een bredere benadering en spreken van stakeholders waarde, bijvoorbeeld de mate waarin vastgoed bijdraagt aan de kwaliteit van de leefomgeving. Deze benadering sluit aan op de beschrijving van vastgoedwaarde in de Real Estate Lexicon: vastgoedwaarde is niet éénduidig maar afhankelijk van de subjectieve waardering van verschillende stakeholders. De stakeholders die betrokken zijn bij vastgoedbeslissingen zijn door Den Heijer (2012) in navolging van De Jonge (1997) onderverdeeld in vier categorieën, elk met een eigen perspectief op vastgoed: De bestuurder / strategisch perspectief. De controller / financieel perspectief. De gebruiker / functioneel perspectief. De vastgoedmanager / vastgoed als fysiek object.

2 Deze perspectieven op vastgoed zijn mede bepalend voor de waarde die de verschillende stakeholders hechten aan de toegevoegde waarden van vastgoed (Figuur 2). Huisvestingsstrategieën van ziekenhuizen Over de manier waarop ziekenhuizen sturen op toegevoegde waarde van hun vastgoed is nog niet zo veel bekend. Om meer inzicht te krijgen op welke waarden ziekenhuizen sturen als onderdeel van de huisvestingsstrategie, is de afdeling Real Esatte & Housing van de TU Delft in 2008 een onderzoek gestart naar Hospital real estate in a changing context. In het kader van dit onderzoek zijn gesprekken gevoerd met bestuurders en projectleiders nieuwbouw over de mogelijkheden en beperkingen om te Figuur 1. Mogelijke toegevoegde waarden van vastgoed. Tabel 1. Overzicht van toegevoegde waarden in de CREM-literatuur.

3 Tabel 2. maatregelen om waarde toe te voegen voor verschillende stakeholders.

4 sturen op toegevoegde waarde van vastgoed voor zorgorganisaties. In 2010 is een de eerste reeks interviews gehouden met bestuurders van 10 ziekenhuizen in Nederland die in de periode van 2004 tot 2010 bezig zijn (geweest) met nieuwbouw. Centraal in deze interviews stond de huisvestingsstrategie en de rol van toegevoegde waarde van vastgoed gedurende de life-cycle van het gebouw. In de gesprekken zijn drie onderwerpen aan de orde gesteld: Wat zijn belangrijke strategische vastgoed doelstellingen van het ziekenhuis? Hoe worden toegevoegde waarden van vastgoed door bestuurders van ziekenhuizen geprioriteerd? Hoe zijn doelstellingen voor vastgoed vertaald in het ontwerp van het ziekenhuisgebouw? Uit de interviews komt een aantal leerzame lessen naar voren: De mens in het gebouw staat centraal Patiënt- en medewerkerstevredenheid, innovatie stimuleren, en de organisatiecultuur verbeteren worden vaak in de top drie van belangrijkste waarden geplaatst. Deze waarden hebben betrekking op gebruik en beleving van het gebouw en proberen vooral sturing te geven aan de communicatie en interactie tussen mensen in het gebouw. Innovatie stimuleren werd door velen omschreven als (één van) de belangrijkste toegevoegde waarden. In de woorden van één van de respondenten: andere waarden, zoals het verbeteren van de organisatiecultuur, zijn ondersteunend aan het bevorderen van het innovatieve vermogen binnen de organisatie. Ook was het opvallend dat innovatie stimuleren en cultuur verbeteren op dezelfde manier bouwkundig worden ingevuld: door het creëren van ontmoetingsplekken waar zorgprofessionals informatie en ideeën kunnen uitwisselen. Hierbij werd expliciet verwezen naar het gebruik van innovatieve kantoorconcepten en het creëren van een backoffice door de spreekkamer van de specialist los te koppelen van de werkkamer. Patiënttevredenheid werd veelal gekoppeld aan gastvrijheid, healing environment en het planetree concept, met als uiteindelijk doel het bijdragen aan het welzijn van de patiënt. Figuur 2. Verschillende stakeholdersperspectieven (Den Heijer, 2011). Sectorspecifieke invulling van waarden In ziekenhuizen heeft wordt gebruikerstevredenheid vaak opgesplitst in patiënttevredenheid en medewerkerstevredenheid, als twee verschillende toegevoegde waarden van vastgoed. Het inzetten van overwaarde van vastgoed voor financieringsmogelijkheden in het primaire proces, is een waarde die niet herkend werd binnen de context van ziekenhuisvastgoed. Eén respondent omschreef dit zeer expliciet: Wij zijn hier op aarde om zorg te leveren en niet om te verdienen aan de waardestijging van ons vastgoed. Financieringsmogelijkheden en risico beheersen werden vaak op eenzelfde manier werd beschreven: door het opdelen van het vastgoed in een hotfloor, kantoor, hotel en fabriek volgens de schillen methode om zo het gebouw meer courant te maken in de vastgoedmarkt. Strategische versus tactische waarden Naast de hiervoor beschreven toegevoegde waarden die vooral als strategisch zijn te omschrijven, kwamen in de gesprekken ook meer tactische waarden van vastgoed naar voren. Tactische waarden hebben invloed op het primaire proces in de vorm van het leveren van goede zorg aan de patiënt voor een redelijke prijs. Hieronder vallen productiviteit vergroten, maar ook kosten verlagen, omdat de vastgoedkosten uiteindelijk in de integrale kostprijs van de zorg moeten worden verrekend. Ook flexibiliteit optimaliseren en het daardoor gemakkelijk kunnen aanpassen van het gebouw aan veranderende zorgprocessen, om op die manier de zorgprocessen optimaal te laten verlopen, is een tactische toegevoegde waarde van vastgoed. Een flexibel gebouw maakt het mogelijk om het vastgoed aan te passen om zo de productiviteit te vergroten en het reduceren van kapitaalslasten verlaagt uiteindelijk de prijs van zorgproducten en -diensten. Een citaat: Misschien is het niet zo verrassend dat het verhogen van productiviteit in het centrum ligt, sommige toegevoegde waarden dragen bij aan het verhogen van productiviteit (enablers), andere waarden zijn vervolgens het resultaat van hogere productiviteit (ablers). In verschillende fasen anders sturen op waarde Opvallend is dat een aantal toegevoegde waarden van vastgoed, die zich na voltooiing van het gebouw nog moeilijk laten aanpassen en daarom vooral in de initiatieffase en tijdens het ontwerpen van het gebouw prioriteit krijgen, in de beheerfase snel in belang lijken af te nemen. De mogelijkheden om financieringsmogelijkheden te vergroten door de overwaarde van vastgoed in te zetten in het primaire proces, en risico s te beheersen, worden immers sterk bepaald door de fysieke verschijningsvorm van het gebouw en de gekozen locatie. Wanneer deze eenmaal vastliggen, zijn de sturingsmogelijkheden hierop zeer beperkt. Ook het imago ondersteunen door middel

5 van het gebouw is een toegevoegde waarde van vastgoed die sterk met locatie verbonden is en zich vooral in de initiatieffase en het ontwerp laat vastleggen: Ik kan me goed voorstellen dat als je in een grote stad zit, je als bestuurder bereid bent meer geld aan de gevel uit te geven voor het verbeteren van je imago, maar het ziekenhuis als organisatie is van zichzelf al een imago en vastgoed kan daar maar beperkt aan bijdragen Waarde voor verschillende stakeholders In de interviews is doorgevraagd naar concrete maatregelen waarmee door middel van vastgoed geprobeerd wordt om waarde toe te voegen voor de organisatie en of en hoe dit concreet in het ziekenhuisgebouw zichtbaar is. Wanneer we de ontwerpoplossingen koppelen aan de vier perspectieven op vastgoed uit figuur 1, wordt duidelijker welke waarden vanuit welk perspectief het meest relevant zijn. Dit is zichtbaar gemaakt in tabel 2, waarin vastgoedingrepen zijn geplaatst ten opzichte van de toegevoegde waarden van vastgoed in de rijen en het perspectief op vastgoed vanuit verschillende stakeholders in de kolommen. Verder onderzoek De bevindingen kunnen als referentiekader dienen voor de besluitvorming over vastgoed op strategisch en tactisch niveau en daarmee belangrijke input leveren voor het ontwikkelen en implementeren van een professionele huisvestingsstrategie. De bevindingen uit een vergelijkbaar onderzoek onder hoofden van facilitaire diensten kunnen voor aanvulling en verdieping zorgen (Prevosth en Van der Voordt, 2011). Vervolgonderzoek richt zich op het verder operationaliseren van de toegevoegde waarden op de schaal van het gebouw en het gebruik. Voorts is een start gemaakt met ontwerpanalyses van recent gebouwde ziekenhuizen. In dit tekenonderzoek wordt gekeken hoe verschillende toegevoegde waarden van vastgoed zichtbaar zijn in de architectuur van het ziekenhuis, door deze waarden systematisch zichtbaar en daardoor tussen ziekenhuizen vergelijkbaar te maken. Daarnaast wordt in een nieuwe ronde interviews dieper ingegaan worden op de toegevoegde waarden van vastgoed die hoog scoren op de prioriteitenlijst van ziekenhuisbestuurders en een belangrijke rol spelen in de interactie tussen mens en gebouw: innovatie stimuleren, patiënt- en medewerkerstevredenheid vergroten en cultuur verbeteren. In een online chatroom sessie wordt aan verschillende gebruikersgroepen gevraagd om te reageren op deze thema s, om zo meer inzicht te krijgen in de mogelijke bijdrage aan het innovatieve vermogen van een ziekenhuis, de tevredenheid en het welzijn van patiënten en medewerkers, en het ondersteunen van de organisatiecultuur. Literatuur De Jonge, H. (1996). De toegevoegde waarde van concernhuisvesting. Paper presented at the NSCconference. Den Heijer, A. C. (2011). Managing the university campus, information to support real estate decisions. Delft: Eburon. Keeris, W. G. (1997). Vastgoedbeheer lexicon (real estate management lexicon): Ten Hagen Stam uitgevers. Nourse, H. O., & Roulac, S. E. (1993). Linking Real Estate Decisions to Corporate Strategy. Journal of Corporate real Estate Research 8(4), Prevosth, J. en van der Voordt, T. (2011), De toegevoegde waarde van FM. Begrippen, maatregelen, en prioriteiten in de zorgsector. Naarden: Vereniging Facility Management Nederland. Scheffer, J. L., Singer, B. P., & Van Meerwijk, M. C. C. (2006). Enhancing the contribution of corporate real estate to corporate strategy. Journal of Corporate Real Estate, 8(4). Woodruff, R. B. (1997). Customer value: the next source for competitive advantage. Journal of the Acadamy of Marketing Science, 25 (2), Johan van der Zwart is promovendus aan de afdeling Real Estate & Housing van de faculteit Bouwkunde TU Delft. Theo van der Voordt is universitair hoofddocent vastgoedbeheer en -ontwikkeling aan dezelfde afdeling.

Sturen op Toegevoegde waarde van zorgvastgoed

Sturen op Toegevoegde waarde van zorgvastgoed Sturen op Toegevoegde waarde van zorgvastgoed Merijn Wetzels & Theo van der Voordt Challenge the future 1 Inhoud CREM Toegevoegde waarde van huisvesting Onderzoek in de GGZ sector Vergelijking met ander

Nadere informatie

Sturen op toegevoegde waarde van (zorg)huisvesting

Sturen op toegevoegde waarde van (zorg)huisvesting Sturen op toegevoegde waarde van (zorg)huisvesting Theo van der Voordt In de Barometer Maatschappelijk Vastgoed 2013 wordt veel aandacht besteed aan waarde van vastgoed, getuige hoofdstuktitels als Waardefactoren

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

De link tussen organisatie- en huisvestingsdoelen. Jan Gerard Hoendervanger

De link tussen organisatie- en huisvestingsdoelen. Jan Gerard Hoendervanger De link tussen organisatie- en huisvestingsdoelen Jan Gerard Hoendervanger 1. Huisvesting als managementopgave - Huisvesting als strategisch bedrijfsmiddel - Speelveld en spelers - Integrale aansturing

Nadere informatie

Tevredenheid en productiviteit op de radiologie afdeling

Tevredenheid en productiviteit op de radiologie afdeling Tevredenheid en productiviteit op de radiologie afdeling De invloed van fysieke omgevingsfactoren Adding value by Corporate Real Estate Anne-Marie Lommerse Technische Universiteit Januari 2015 Technische

Nadere informatie

Minder verhuisbewegingen wordt ook gewenst door de directeuren en medewerkers, maar de

Minder verhuisbewegingen wordt ook gewenst door de directeuren en medewerkers, maar de Renovatie en innovatie? Een onderzoek naar het gebruik en de beleving van twee Haagse locaties van het ministerie van LNV Auteurs: M. Maarleveld, D.J.M. van der Voordt Center for People and Buildings Samenvatting

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van fm

De toegevoegde waarde van fm De toegevoegde waarde van fm Begrippen, maatregelen en prioriteiten in de zorgsector De toegevoegde waarde van fm Begrippen, maatregelen en prioriteiten in de zorgsector Jet Prevosth en Theo van der Voordt

Nadere informatie

Inspelen op veranderingen vereist strategisch sturen op ontwerp en beheer van zorgvastgoed

Inspelen op veranderingen vereist strategisch sturen op ontwerp en beheer van zorgvastgoed Inspelen op veranderingen vereist strategisch sturen op ontwerp en beheer van zorgvastgoed Theo van der Voordt en Johan van der Zwart De zorgsector is continu aan veranderingen onderhevig. Dat leidt tot

Nadere informatie

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven

Wie zijn we Wat is onze visie Meer informatie. Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Visie aanpak verduurzaming vastgoed gemeente Eindhoven Wie zijn we? Gestart in 1986 Duurzaamheid zit in onze genen Ruim 110 medewerkers Woningbouw, utiliteit, overheid, gezondheidszorg, onderwijs, monumenten,

Nadere informatie

FM in de zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen.

FM in de zorg. Syllabus. Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Syllabus FM in de zorg Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief best practices bij onder meer UMC Utrecht, GGZ ingeest en Domus Medica.

Nadere informatie

Competitieve strategie voor woningcorporaties

Competitieve strategie voor woningcorporaties Waardedenken & Besturen van woningcorporaties. De perceptie van waardesturing van maatschappelijk vastgoed in het publieke domein: een (des)illusie? Competitieve strategie voor woningcorporaties Het besturen

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

Vastgoedfinanciering in de cure-sector

Vastgoedfinanciering in de cure-sector Vastgoedfinanciering in de cure-sector Een onderzoek naar de potentie van financieringsconstructies voor investeringen in ziekenhuisvastgoed P4 Presentatie Simone Campman 4 oktober 2013 Inhoudsopgave Onderzoeksopzet

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Inhoud. FM 6-pack zorgt voor Europese normalisatie 3. Visie op de ontwikkeling van de NEN

Inhoud. FM 6-pack zorgt voor Europese normalisatie 3. Visie op de ontwikkeling van de NEN NEN 15221 Inhoud FM 6-pack zorgt voor Europese normalisatie 3 Visie op de ontwikkeling van de NEN 15221-6 10 Kwaliteit facilitaire dienst beter meetbaar maken 14 2 FM 6-pack zorgt voor Europese normalisatie

Nadere informatie

Ruimte voor de Rechterlijke Organisatie Breda

Ruimte voor de Rechterlijke Organisatie Breda Ruimte voor de Rechterlijke Organisatie Breda Naar een passende en geschikte werkomgeving; een onderzoek over specificaties voor diversiteit en functionaliteit van ruimten Evi De Bruyne, Sandra Brunia

Nadere informatie

De eerste associatie bij rendement

De eerste associatie bij rendement MEER RENDEMENT UIT PUBLIEK VASTGOED Organisaties kunnen beter sturen op hun vastgoedprestaties Om te toetsen of nieuwe of bestaande gebouwen passen bij de visie, missie en strategie van de organisatie

Nadere informatie

Het nieuwe werken ontrafeld

Het nieuwe werken ontrafeld Het nieuwe werken ontrafeld Over Bricks, Bytes & Behavior HR Festival 14 april 2011 Ruurd Baane Het onderzoek naar het nieuwe werken Deze presentatie is gebaseerd op de resultaten van een onderzoek dat

Nadere informatie

Het faciliteren van innovatie Hoe vastgoed een rol kan spelenin het succes van jonge start-ups

Het faciliteren van innovatie Hoe vastgoed een rol kan spelenin het succes van jonge start-ups Het faciliteren van innovatie Hoe vastgoed een rol kan spelenin het succes van jonge start-ups Real Estate Management P4 Go / No Go Date: 04-03-2015 1st mentor: 2nd mentor: Committee: Alexandra den Heijer

Nadere informatie

Gastvrijheid in de zorg maakt het verschil

Gastvrijheid in de zorg maakt het verschil 1 Gastvrijheid in de zorg maakt het verschil Facto congres 8 juni 2010 Amersfoort 4 juni 2010 Claudia Alflen Duo presentatie: het kader en de praktijk Het kader Belang voor facilitaire organisatie om toegevoegde

Nadere informatie

Corporate Real Estate Management en portefeuille sturing

Corporate Real Estate Management en portefeuille sturing Corporate Real Estate Management en portefeuille sturing Lectoraat (Maatschappelijk) Vastgoed Annette Tjeerdsma MSc en dr.ing Jan Veuger MRE FRICS 17 maart 2017 netwerk Vastgoedsturing bij gemeenten VIB-managementmodel

Nadere informatie

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector 1 Inhoudsopgave Introductie Onderzoekskader Methodologie Resultaten Conclusie Aanbevelingen 2 Introductie

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van fm

De toegevoegde waarde van fm De toegevoegde waarde van fm Begrippen, maatregelen en prioriteiten in de zorgsector De toegevoegde waarde van fm Begrippen, maatregelen en prioriteiten in de zorgsector Jet Prevosth en Theo van der Voordt

Nadere informatie

Organisatieaspecten van publiek opdrachtgeverschap in de bouw

Organisatieaspecten van publiek opdrachtgeverschap in de bouw Organisatieaspecten van publiek opdrachtgeverschap in de bouw Prof.dr.ir. Marleen Hermans Dr.ir. Leentje Volker TU Delft / Bouwkunde / RE&H Leerstoel Publiek Opdrachtgeverschap in de Bouw Publiek opdrachtgeverschap

Nadere informatie

Imagoschade door het achterlaten van leegstaand vastgoed. Martin Mentink

Imagoschade door het achterlaten van leegstaand vastgoed. Martin Mentink Imagoschade door het achterlaten van leegstaand vastgoed Martin Mentink Colofon Naam Martin Mentink Product P5 presentatie Titel Imagoschade door het achterlaten van leegstaand vastgoed Datum 9 april

Nadere informatie

Presentatie. CORPORATE Real Estate Management Barometer 2008 en 2009 Onderzoek gemeenten Noord Nederland. Resultaten onderzoek

Presentatie. CORPORATE Real Estate Management Barometer 2008 en 2009 Onderzoek gemeenten Noord Nederland. Resultaten onderzoek Presentatie CORPORATE Real Estate Management Barometer 2008 en 2009 Onderzoek gemeenten Noord Nederland (Gordon Vos Hanzehogeschool Groningen) Resultaten onderzoek Vastgoedkolom Corporate Real Estate Management

Nadere informatie

Graduation Document. General Information. Master of Science Architecture, Urbanism & Building Sciences. Student Number

Graduation Document. General Information. Master of Science Architecture, Urbanism & Building Sciences. Student Number Graduation Document Master of Science Architecture, Urbanism & Building Sciences General Information Student Number 4106105 Student Name Nicky Joy Sargentini E. nickysargentini@gmail.com T. 06 10 56 52

Nadere informatie

Het nieuwe werken en flexibiliteit

Het nieuwe werken en flexibiliteit Het nieuwe werken en flexibiliteit Het nieuwe werken, flexibiliteit en voorzieningen Anneke Mezger (Royal HaskoningDHV), Claudine van Vlimmeren (Philips) Theo van der Voordt (TU Delft) Programma Het nieuwe

Nadere informatie

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Professioneel beheer voor beter rendement Een veranderende financiële omgeving vraagt om ander vastgoedbeheer Het onderwijsvastgoed, het zorgvastgoed, het gemeentelijk

Nadere informatie

DE TOEGEVOEGDE WAARDE VAN FACILITY MANAGEMENT VOOR ZIEKENHUIZEN

DE TOEGEVOEGDE WAARDE VAN FACILITY MANAGEMENT VOOR ZIEKENHUIZEN DE TOEGEVOEGDE WAARDE VAN FACILITY MANAGEMENT VOOR ZIEKENHUIZEN Jet Prevosth, 2011 DE TOEGEVOEGDE WAARDE VAN FACILITY MANAGEMENT VOOR ZIEKENHUIZEN Auteur J.M. (Jet) Prevosth, 0784301 Opleiding Module

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS Live begins at the end of your comfort zone Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden

Nadere informatie

De invloed van fysieke omgevingsfactoren In de backoffice van poliklinieken van het Ziekenhuis

De invloed van fysieke omgevingsfactoren In de backoffice van poliklinieken van het Ziekenhuis De invloed van fysieke omgevingsfactoren In de backoffice van poliklinieken van het Ziekenhuis Marcel Westerveld 31 januari 2017 Faculty of Architecture, TU Delft Real Estate Management Laboratory Auteur:

Nadere informatie

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner

In 8 stappen naar bedrijfskundig FM. Van FM-specialist tot strategisch businesspartner In 8 stappen naar bedrijfskundig FM Van FM-specialist tot strategisch businesspartner Inhoud STAP 1. Maak een businessplan voor FM STAP 2. Zorg voor een optimale werkomgeving STAP 3. Zorg voor een flexibele

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek 2013 Facilitair Bedrijf UT

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek 2013 Facilitair Bedrijf UT Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek 2013 Facilitair Bedrijf UT Het Facilitair Bedrijf heeft in oktober van 2013 een klanttevredenheidsonderzoek gehouden onder haar gebruikers. Dit rapport is een samenvatting

Nadere informatie

Synergie van FM en CREM

Synergie van FM en CREM Syllabus Synergie van FM en CREM Een inspirerende bundeling van theorie en praktijk, tips en ervaringen, kansen en bedreigingen. Inclusief artikelen over integraal vastgoedmanagement en facility management,

Nadere informatie

THE LIFESTYLE OFFICE

THE LIFESTYLE OFFICE THE LIFESTYLE OFFICE The Lifestyle Office W elke levensstijl past bij mij? Bij welke groep wil ik horen? Hoe wil ik werken? Dit zijn de belangrijkste vragen van jonge mensen die op zoek gaan naar werk.

Nadere informatie

Wilt u continu verbeteren én besparen?

Wilt u continu verbeteren én besparen? Wilt u continu verbeteren én besparen? RORE staat voor Return on Real Estate; continu verbeteren en besparen mét uw vastgoedportefeuille. Middels de RORE-raamovereenkomst wordt afgesproken dat wij risicodragend,

Nadere informatie

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg

Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Banken en verzekeraars zijn niet onderscheidend genoeg Werk aan de winkel wat betreft openheid, onderscheidingsvermogen en communicatiekanalen from Accenture and Microsoft 1 Werk aan de winkel wat betreft

Nadere informatie

Bedrijfsverzamelgebouwen

Bedrijfsverzamelgebouwen Bedrijfsverzamelgebouwen Een onderzoek naar de toegevoegde waarde van bedrijfsverzamelgebouwen P5 presentatie 2 juli 2014 Student: Jeroen Ketting, 4168860 Faculteit TU Delft, Bouwkunde Afdeling: Real Estate

Nadere informatie

Onderwijs. Huisvesting die kennis in beweging brengt

Onderwijs. Huisvesting die kennis in beweging brengt Onderwijs Huisvesting die kennis in beweging brengt Onderwijs Huisvesting die kennis in beweging brengt Wat is de essentie van een onderwijsgebouw? En wat gebeurt daar precies? De core business van onderwijs

Nadere informatie

Managementsamenvatting

Managementsamenvatting Managementsamenvatting Erasmus Universiteit Rotterdam: CSR paper De route naar Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen in algemene ziekenhuizen. De strategische verankering van MVO in de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

CRM vanuit organisatorisch perspectief

CRM vanuit organisatorisch perspectief Highlights survey CRM in Nederland 2009/2010 CRM vanuit organisatorisch perspectief MarketCap International BV 13 Januari 2010 AGENDA o over de survey en de populatie o actief met en focus op CRM o hulp

Nadere informatie

Overzicht opleidingen

Overzicht opleidingen Overzicht opleidingen Stand van zaken oktober 2013 Opleiding Onderwijsinstelling Deeltijd Voltijd Duur Kosten Overig Leegstand Post-MA NRP Academie (transformatie) NRP, ism TU Delft, Nyenrode en Hogeschool

Nadere informatie

Presteren door vastgoed Onderzoek naar de gevolgen van vastgoedingrepen voor de prestatie van hogescholen

Presteren door vastgoed Onderzoek naar de gevolgen van vastgoedingrepen voor de prestatie van hogescholen Voorwoord Presteren door Vastgoed Presteren door vastgoed Onderzoek naar de gevolgen van vastgoedingrepen voor de prestatie van hogescholen Voorwoord Mensen en organisaties hebben vastgoed nodig om hun

Nadere informatie

Whitepaper. Omgaan met risico s in vastgoedportefeuilles van zorginstellingen. bbn adviseurs 2013. www.bbn.nl info@bbn.nl

Whitepaper. Omgaan met risico s in vastgoedportefeuilles van zorginstellingen. bbn adviseurs 2013. www.bbn.nl info@bbn.nl Whitepaper Omgaan met risico s in vastgoedportefeuilles van zorginstellingen bbn adviseurs 2013 www.bbn.nl info@bbn.nl Risico s in vastgoedportefeuille Marktwerking, zorgzwaartepakketten, normatieve huisvestingscomponent

Nadere informatie

AR3R030 Nick de Lange 2

AR3R030 Nick de Lange 2 De wensen van stakeholders in een (her)huisvestingsproces (Ikiz Koppejan, Van der Voordt, & Hartjes Gosselink, 2012) 18 juni 2012 Nick de Lange, 1329340 Technische Universiteit Delft Faculteit Bouwkunde

Nadere informatie

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle

03 november 2011. Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle 03 november 2011 Bart Brink manager business development / corporate coördinator Cradle to Cradle Voor meer informatie: b.brink@royalhaskoning.com of 06-55885393 Duurzaam ontwerpen Geïnspireerd door Cradle

Nadere informatie

Management samenvatting inventarisatie Research support UT. Achtergrond

Management samenvatting inventarisatie Research support UT. Achtergrond Management samenvatting inventarisatie Research support UT Achtergrond Research support omvat alle ondersteuning gedurende het hele onderzoeksproces. Dat wil zeggen van het ontwikkelen van nieuwe ideeën,

Nadere informatie

Strategisch handelen BUS3

Strategisch handelen BUS3 Strategisch handelen BUS3 College 2010 Docent Roland Hiemstra College Criteria paper strategisch management BUS3 De acht sleutelconcepten van strategie Informatiestrategie en informatieplanning Werkafspraken

Nadere informatie

Congres Vastgoedbeheer door regio s

Congres Vastgoedbeheer door regio s Congres Vastgoedbeheer door regio s Benchmarking van vastgoed en facilities September 2017 Onbegonnen werk bij de veiligheidsregio s? Facility Management Consultancy De Colliers Real Estate & Facility

Nadere informatie

SPC360: specificeren, programmeren en contracteren. SPC360 en AT Osborne 2016 Q1

SPC360: specificeren, programmeren en contracteren. SPC360 en AT Osborne 2016 Q1 SPC360: specificeren, programmeren en contracteren Andere contractvormen In de utiliteitsbouw worden steeds vaker andere contractvormen toegepast. Het zijn tools die hun oorsprong vinden in de wereld van

Nadere informatie

HET SUCCES VAN DE VERGRIJZING

HET SUCCES VAN DE VERGRIJZING HET SUCCES VAN DE VERGRIJZING E EN VIS IE O P DE TO E KOMS T VA N W ER K, Z OR G, WO NE N EN VO O RZ IEN I N GEN HET D EN H A AG C EN TRU M VO O R S T R AT E G I S CHE S T UDI E S EN TN O HET SUCCES VAN

Nadere informatie

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl

Samenwerken in een SSC. Ton Bernts. Congres 2011 Samenwerken aan FM. www.factomagazine.nl Samenwerken in een SSC Ton Bernts Congres 2011 Samenwerken aan FM www.factomagazine.nl Achtergrond 49% Energy 2 Het netwerkbedrijf Alliander wordt gevormd door de onderdelen Liander, Liandon en Endinet.

Nadere informatie

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 HRM-scorecard HRM SCORECARD PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 Een korte introductie Wat doet WATCH-Consultancy op het gebied van HRM-Consultancy?

Nadere informatie

Welkom in de nieuwe wereld. Felix van Baal Paul van Rooijen

Welkom in de nieuwe wereld. Felix van Baal Paul van Rooijen Welkom in de nieuwe wereld Felix van Baal Paul van Rooijen Welkom in de nieuwe wereld Welkom in de nieuwe wereld 1. UMC St Radboud, Bedrijf Huisvesting 2. Terugblik naar de oude wereld 3. Welkom in de

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken is voor iedereen

Het Nieuwe Werken is voor iedereen Het Nieuwe Werken is voor iedereen Lessen uit 10 Best Practices 2010 Corporate Facility Partners Het Nieuwe Werken inhoud Korte Introductie Het Nieuwe Werken is voor iedereen Gefaseerde aanpak van Het

Nadere informatie

Kennismaken met Planetree info@planetree.nl www.planetree.nl

Kennismaken met Planetree info@planetree.nl www.planetree.nl Kennismaken met Planetree info@planetree.nl www.planetree.nl ONDERWIJS & PLANETREE Interesse in het mee doorvertalen van Planetree naar onderwijs en onderwijs organisaties? Neem neem contact op met jim@planetree.nl

Nadere informatie

Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc

Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc Servicedesking! Hot or Not? Egbert van der Steege MSc FACTO CONGRES 2013 Servicedesking! Hot or Not? 11 juni 2013 BENT U TEVREDEN OVER DE PERFORMANCE VAN UW (FACILITAIRE) SERVICEDESK? DRAAGT UW (FACILITAIRE)

Nadere informatie

Horizontale Focusklinieken & Management van ziekenhuizen

Horizontale Focusklinieken & Management van ziekenhuizen Horizontale Focusklinieken & Management van ziekenhuizen ZORG ACCESS Contact informatie P.O. Box 1004 5004 BA Tilburg Genemuidenstraat 9 5043LS Tilburg, The Netherlands T +31 638673502 E info@prometheushealthcare.nl

Nadere informatie

Tevredenheid en productiviteit op de radiologie afdeling

Tevredenheid en productiviteit op de radiologie afdeling Tevredenheid en productiviteit op de radiologie afdeling De invloed van fysieke omgevingsfactoren P5 presentatie 30 januari 2015 Adding value by Corporate Real Estate Anne-Marie Lommerse Hoofdmentor: Dr.

Nadere informatie

Huisvestingskosten en facility management 1

Huisvestingskosten en facility management 1 Huisvestingskosten en facility management 1 Huisvestingskosten en facility management Wat kost mijn kantoorruimte? Wat betalen met ons vergelijkbare organisaties voor hun huisvesting? Wat valt daaronder

Nadere informatie

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting

Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting xvii Invloed van IT uitbesteding op bedrijfsvoering & IT aansluiting Samenvatting IT uitbesteding doet er niet toe vanuit het perspectief aansluiting tussen bedrijfsvoering en IT Dit proefschrift is het

Nadere informatie

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN

HET ANTWOORD OP UW VRAGEN HET ANTWOORD OP UW VRAGEN Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn actueel en bieden onze opdrachtgevers daarmee het beste

Nadere informatie

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link)

Afstudeeronderzoek van E. van Bunningen BSc (Het volledige Engelstalige onderzoeksrapport kunt downloaden via deze link) CONCENTRATIE VAN MAATSCHAPPELIJKE DIENSTEN IN GEMEENTELIJK VASTGOED NAAR AANLEIDING VAN DEMOGRAFISCHE TRANSITIE Een casestudie in landelijke gemeenten in Noord-Brabant, Nederland Afstudeeronderzoek van

Nadere informatie

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE

Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Prof.dr. Henk W. Volberda Rotterdam School of Management, Erasmus University Wetenschappelijk directeur INSCOPE Bevindingen Erasmus Innovatiemonitor Zorg Eindhoven, 5 oktober 2012 TOP INSTITUTE INSCOPE

Nadere informatie

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com

Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers. Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Massive Open Online Courses voor de professionele ontwikkeling van medewerkers Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com EMMA Pilots MOOCs Meerdere talen #EUMoocs Aggregator http://europeanmoocs.eu/

Nadere informatie

Onderzoek vitaliteit en arbeidsmotivatie in de zorg Achtergrond van het Odyssee onderzoek

Onderzoek vitaliteit en arbeidsmotivatie in de zorg Achtergrond van het Odyssee onderzoek Onderzoek vitaliteit en arbeidsmotivatie in de zorg Achtergrond van het Odyssee onderzoek Bij onze opdrachtgevers en relaties in de zorg zien wij een veelheid aan discussies en projecten die ons inziens

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject

HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject HET NIEUWE WERKEN: gestart op idealen, gereduceerd tot huisvestingsproject Resultaten Het Nieuwe Werken Barometer Auteurs: Nynke Willemsen en Sawan Bruins Eurogroup Consulting Oktober 2013 INTRODUCTIE

Nadere informatie

NCOI. Disconnected. BPM-context. BPM-lagenmodel. Strategisch Tactisch Operationeel (Hardjono blz 124) Totaalmodel in t Veld

NCOI. Disconnected. BPM-context. BPM-lagenmodel. Strategisch Tactisch Operationeel (Hardjono blz 124) Totaalmodel in t Veld NCOI Bedrijfskundig Procesmanagement Hessel Visser hesselvisser@chello.nl Do you have four No, volt Yes! two! watt bulbs? Disconnected To For No! what? what? 1 How do we often loose our customers 2 Strategisch

Nadere informatie

Waarde creëren met zorgvastgoed

Waarde creëren met zorgvastgoed Waarde creëren met zorgvastgoed Door G.W. Wedding, SDB Groep Vier fundamenten voor een vastgoedstrategie die een betere zorgverlening faciliteert Inleiding De omslag naar een meer marktconforme benadering

Nadere informatie

EEN VAN ONZE EXPERTS

EEN VAN ONZE EXPERTS EEN VAN ONZE EXPERTS For every situation, there is a suitable line from a song Een netwerk van hoog opgeleide, ervaren zelfstandig FM-professionals. Wij zijn gepassioneerd bezig met ons vakgebied, zijn

Nadere informatie

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.

Sander Donkers. Profiel. Opleiding Training. Kerncompetenties. 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate. CURRICULUM VITAE Sander Donkers 3 december 1979, woonachtig te Rotterdam 06 28 25 10 42 s.donkers@facilityestate.nl Profiel Sander Donkers is een gedreven professional die zijn ervaring heeft opgedaan

Nadere informatie

Visie op duurzaam Veranderen

Visie op duurzaam Veranderen Visie op duurzaam Veranderen Ruysdael Ruysdael is een gerenommeerd bureau dat zich sinds haar oprichting in 1994 heeft gespecialiseerd in het managen van veranderingen. Onze dienstverlening kent talloze

Nadere informatie

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer

Virtual Design & Construction. Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Virtual Design & Construction Sneller, beter, slimmer Royal HaskoningDHV biedt u met Virtual Design & Construction (VDC) een unieke methode om integraal

Nadere informatie

Waarom investeren in architectuur?

Waarom investeren in architectuur? Waarom investeren in architectuur? Marlies van Steenbergen De vraag wat levert architectuur ons op? is een weerbarstige vraag. Enerzijds is hij makkelijk te beantwoorden: toekomstvastheid, samenhang, complexiteitsbeheersing.

Nadere informatie

Strategie & omgeving. Bram Baselmans Brenda Meusen-den Ouden

Strategie & omgeving. Bram Baselmans Brenda Meusen-den Ouden IVVU: Leergang innoveren locaties intramurale zorg Strategie & omgeving Bram Baselmans Brenda Meusen-den Ouden Programma leergang Blok 1: Strategie & omgeving Blok 2: Zorg & bedrijfsvoering Blok 3: Wonen

Nadere informatie

SOM= Effectief en plezierig werken

SOM= Effectief en plezierig werken SOM= Effectief en plezierig werken 1 VRAGEN AAN U: Wordt in uw organisatie de werkplek effectief gebruikt? Zitten de collega s met een glimlach achter hun bureau? Vindt er bij u veel samenwerking tussen

Nadere informatie

IMAGO ZORG CONSUMENTEN 2013

IMAGO ZORG CONSUMENTEN 2013 IMAGO ZORG CONSUMENTEN 2013 Wat vindt Nederland van de ziekenhuizen en de ziekenhuiszorg? Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen IMAGO ZORG CONSUMENTEN 2013 Wat vindt Nederland van de ziekenhuizen en

Nadere informatie

Het besluitvormingsproces over gemeentelijk vastgoed

Het besluitvormingsproces over gemeentelijk vastgoed 1 Het besluitvormingsproces over gemeentelijk vastgoed Het besluitvormingsproces binnen de gemeentelijke organisatie tijdens een huisvestingsvraag over beleidsondersteunend vastgoed Timo van den Noort

Nadere informatie

VASTGOEDSTRATEGIE VOOR HOGESCHOLEN

VASTGOEDSTRATEGIE VOOR HOGESCHOLEN VASTGOEDSTRATEGIE VOOR HOGESCHOLEN Een onderzoek naar de afstelling van de vastgoedstrategie van een hogeschool op de ondernemingsstrategie. Rob Veenhoven 2012 Definitieve versie VASTGOEDSTRATEGIE VOOR

Nadere informatie

Benchmark communicatiefunctie

Benchmark communicatiefunctie Benchmark communicatiefunctie Hoe vergelijkje de communicatiefunctievan bedrijven? CommunicatieLab Logeion Caroline Wehrmann 19 November 2013 1 VOORSTELRONDJE 2 Programma Communicatiebenchmark Waarom?

Nadere informatie

Barometer Vastgoedmanagement Nederland 2014

Barometer Vastgoedmanagement Nederland 2014 IX LAST BUT NOT LEAST Barometer Vastgoedmanagement Nederland 2014 Meer vastgoedmanagement uitbesteden Annette Tjeerdsma en Jan Veuger In het voorjaar (mei/juni) van 2014 is voor het eerst een vragenlijst

Nadere informatie

ert Harm ten Bolscher

ert Harm ten Bolscher Bent u toeschouwer of doet u mee? ert Harm ten Bolscher 21-3- Inhoud Trends voor de bouw-/ vastgoedwereld? Anders denken Aanpak vanuit F2F-/Citadel-netwerk Wat betekenen trends voor de vastgoed- en bouwwereld?

Nadere informatie

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A

Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A Presentatie Tekst Top plan (talentontwikkelingsplan) Amy Kouwenberg OABCE1A INLEIDING Ik heb vandaag een cadeautje meegenomen. Niet voor jullie, maar voor mijzelf. Het cadeautje staat voor de verrassingen

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van maatschappelijk vastgoed, samenwerken aan vastgoed met maatschappelijk en economisch rendement.

De toegevoegde waarde van maatschappelijk vastgoed, samenwerken aan vastgoed met maatschappelijk en economisch rendement. Congres van Het Nederlands Vastgoedinstituut d.d. 23 mei 2006 te Eindhoven. De toegevoegde waarde van maatschappelijk vastgoed, samenwerken aan vastgoed met maatschappelijk en economisch rendement. Openingswoord

Nadere informatie

De initiële vraag van USG People ten behoeve van De Speeddates

De initiële vraag van USG People ten behoeve van De Speeddates De initiële vraag van USG People ten behoeve van De Speeddates Welk consortium helpt USG People en andere corporates om invulling te geven aan hun dynamische huisvestingsvraag, waarbij gebruik centraal

Nadere informatie

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB

M200616. De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB M200616 De winstpotentie van personeelsbeleid in het MKB dr. J.M.P. de Kok drs. J.M.J. Telussa Zoetermeer, december 2006 Prestatieverhogend HRM-systeem MKB-bedrijven met een zogeheten 'prestatieverhogend

Nadere informatie

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces

Professioneel facility management. Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Professioneel facility management Competenties en veranderstrategieën om waarde toe te voegen aan het primaire proces Inhoud Voorwoord Professionele frontliners 1. Theoretisch kader 2. Competenties en

Nadere informatie

Marketing in de zorg

Marketing in de zorg Marketing in de zorg 4 Inhoud Waarom marketing in de zorg? 1 2 3 4 De marketinguitdaging bij Pluryn Van visie naar actie naar resultaat Strategische positie van marketing P. 9 - Marktgerichtheid en

Nadere informatie

Vastgoed en Ontwikkeling

Vastgoed en Ontwikkeling Vastgoed en Ontwikkeling in de Zorg Door: Henk Brinkman MBA Raad van Bestuur Breda, 29 november 2012 Onderwerpen presentatie 1. Bestuurlijke visie op het veranderde zorglandschap 2. Voorbeeld Business

Nadere informatie

Herbestemming in het onderwijs

Herbestemming in het onderwijs Herbestemming in het onderwijs Aanzet tot profielen voor herbestemmingsprofessionals e s- f een sch 'Logo omgeving derden' op witte achtergrond 'Logo omgeving derden' op gekleurde of fotografisch achtergrond

Nadere informatie

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008

Goed werkgeverschap loont. Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Goed werkgeverschap loont Rob Gründemann (kenniscentrum sociale innovatie) Themabijeenkomst Management FMR, 31 januari 2008 Leeftijdsopbouw HBO, overheid en totaal in 2005 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5%

Nadere informatie

JAARGANG 21 NUMMER 2 MAART 2014 MAGAZINE. Thema Tijdelijke toekomst

JAARGANG 21 NUMMER 2 MAART 2014 MAGAZINE. Thema Tijdelijke toekomst JAARGANG 21 NUMMER 2 MAART 2014 MAGAZINE Thema Tijdelijke toekomst Sharing economy verovert vastgoed Interview met Bianca Seekles Nieuwe leaseaccounting: klaar voor de toekomst? Inhoud 6 4 Lectori Salutem

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal

Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in studiemateriaal Antwoordmodel Aan dit antwoordmodel kunnen geen rechten worden ontleend. Het antwoordmodel dient als indicatie voor de corrector. Meerkeuzevragen (40 punten) Vraag Antwoord Verwijzing naar vindplaats in

Nadere informatie

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek AGENDA I. Kenmerken van een vastgoedfinanciering II. De vastgoedfinancieringsmarkt in Nederland III. Herontwikkelingsopgave De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek IV. Financiering bij transformatie

Nadere informatie

Centralisatie vastgoedbeheer alleen leidt niet tot strategisch handelen

Centralisatie vastgoedbeheer alleen leidt niet tot strategisch handelen Centralisatie vastgoedbeheer alleen leidt niet tot handelen Steeds meer gemeenten hebben gekozen voor de oprichting van een sterk gecentraliseerd vastgoedbedrijf. Dit zou moeten leiden tot efficiënter

Nadere informatie

Indicator meet tevredenheid

Indicator meet tevredenheid HUISVESTING INDICATOR Benchmarken op waardering huisvesting Indicator meet Om adequaat te kunnen sturen op de huisvesting heeft een organisatie goede informatie nodig. Onderzoeksresultaten over gebruik

Nadere informatie

Zorginnovatie bij CZ

Zorginnovatie bij CZ Zorginnovatie bij CZ Het zorglandschap verandert snel, innovatie is nodig CZ groep wil de zorg nu en op lange termijn breed toegankelijk, goed en betaalbaar houden. Wij voelen een grote verantwoordelijkheid

Nadere informatie