MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING"

Transcriptie

1 MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING P5, 30 januari 2014 TU DELFT - BK - RE&H/UAD Wilson Wong

2 INHOUD - Onderwerp en context - Onderzoeksopzet - Theoretisch kader - Veldonderzoek - Conclusie en aanbevelingen 2 / 28

3 ONDERWERP & CONTEXT Het is onmiskenbaar dat mensen in onze huidige netwerk- en informatiesamenleving mondiger en zelfstandiger zijn dan vroeger. Gecombineerd met de noodzaak om het tekort van de overheid terug te dringen, leidt dit ertoe dat de klassieke verzorgingsstaat langzaam maar zeker verandert in een participatiesamenleving. Van iedereen die dat kan, wordt gevraagd verantwoordelijkheid te nemen voor zijn of haar eigen leven en omgeving. Koning Willem-Alexander, Troonrede op Prinsjesdag, 17 september / 28

4 ONDERWERP & CONTEXT - Financiële crisis gebruikersgericht ontwikkelen - Participatiesamenleving, burgerinitiatief centraal - Toenemende emancipatie - Faciliterende overheid en instituties 4 / 28

5 PARTICIPATIE - Definitie: Het deelnemen van bewoners aan processen die direct of indirect invloed hebben op de fysieke en/of maatschappelijke stedelijke leefomgeving - Verschillende doeleinden en vormen - Voor dit onderzoek gaat het om participatie bij stedelijke ontwikkelingsprojecten 5 / 28

6 ONDERZOEKSVRAAG Welke vormen van bewonersparticipatie zijn aan te treffen bij de huidige stedelijke ontwikkelingen en wat is de toegevoegde waarde voor instituties? 6 / 28

7 ONDERZOEKSOPZET - Drie casussen Locatie & actoren: stedelijke belangen gecombineerd met lokale belangen Vorm: zeer verschillende projecten en processen Inhoudelijk: bijzondere processen Herinrichting van het Proveniersplein (noordzijde Rotterdam CS) Herinrichting van het binnenterrein Pieter de Raadtstraat/Van der Sluystraat Het initiatief van de Luchtsingel - Documentenanalyse - Interviews met sleutelpersonen - Enquête (casus 3) - Stage bij Havensteder, vergelijking praktijk met bevindingen 7 / 28

8 ANALYSEKADER Kenmerken van participatie 1. Proceseigenschappen 2. Rol van bewoners 3. Rol van het instituut Ruimtelijke context Beleidsmatige context 8 / 28

9 1. PROCESEIGENSCHAPPEN - A. Participatievorm - B. Communicatiemogelijkheden - C. Moment van participeren - D. Onderwerpen Formeel of informeel Top-down of bottom-up Vorm Initiatief Planvorming Realisatie Onderhoud Moment van participeren 9 / 28

10 2. BEWONERS 0. Informeren 1. Raadplegen - A. Wie participeren? - B. Namens wie? - C. Machtspositie - D. Activiteitsniveau - E. Type burgerschap - F. Motivering 2. Adviseren 3. Coproduceren 4. Beslissen/produceren Participatieladder (Edelenbos et al., 2001) Inactief Afhankelijk Conformistisch Maatschappijkritisch Burgerschap (Van den Brink, 2002) Sociale stijgers Stedelijk georiënteerd Terugkerende Rotterdammers Middengroepen in Rotterdam (Karsten et al., 2006) 10 / 28

11 3. HET INSTITUUT - A. Machtspositie - B. Motivering Sterke mogelijkheid tot participatie en invloed Zwakke mogelijkheid tot participatie en invloed Vroeg toelaten van bewoners tot besluitsprocessen, steunen van bottom-up initiatieven,meerekenen van alle lagen in de bevolking (faciliterend, coöperatief, welwillend) Eigen ambities en doelen opstellen, maar burgers laten meebeslissen Niet meer dan verschaffen van informatie, laatste woord in planning, volledig initiatief- en procescontrole (beperkend, oncoöperatief) Eerste generatie Tweede generatie Derde generatie 70-80, inspraak 90, meebeslissen, coproductie 00, burgerinitiatief, faciliterende overheid Generaties van participatie (Lenos et al., 2006; Van der Pennen, 2010) 11 / 28

12 VELDONDERZOEK: CASUS 1 Herinrichting van het Proveniersplein (noordzijde Rotterdam CS) (2008-heden) 12 / 28

13 VELDONDERZOEK: CASUS 1 - Stedelijke belangen - Top-down formeel proces - Vertragingen, ongewenst gedrag - Enkele verbeteringen aan het plan - Ingetrokken bevoegdheden deelgemeente Herinrichting van het Proveniersplein (noordzijde Rotterdam CS) (2008-heden) 13 / 28

14 OBSERVATIES - Niet-representatieve participanten gevolg van formele participatie Stedelijk georiënteerd, hoog opgeleid, blank, 40+ Conformistisch en maatschappijkritisch - Weinig daadwerkelijke invloed (bewoners hadden meer verwacht) - Geen toegevoegde binding, het voelt niet eigen aan - Geen duidelijkheid vanuit de deelgemeente Herinrichting van het Proveniersplein (noordzijde Rotterdam CS) (2008-heden) 14 / 28

15 VELDONDERZOEK: CASUS 2 Herinrichting van het binnenterrein Pieter de Raadtstraat/Van de Sluysstraat (2010-heden) 15 / 28

16 VELDONDERZOEK: CASUS 2 - Lokale belangen - Top-down informeel proces - Intensief contact met bewoners - Leidt tot activatie van een aantal bewoners - Open proces voor alle geïnteresseerden Stedelijk georiënteerd, gemengde afkomst, leeftijden en huishoudens Afhankelijk, conformistisch, sommigen later kritisch Herinrichting van het binnenterrein Pieter de Raadtstraat/Van de Sluysstraat (2010-heden) 16 / 28

17 OBSERVATIES - Persoonlijke, informele aanpak heeft gezorgd voor meer diversiteit in participanten - Veel participanten hielden het bij meepraten - Project activeerde twee bewoonsters die de tuin onderhouden en activiteiten organiseren: meer dan alleen ruimtelijke verbetering - Meer zorg voor gebied, maar niet iedereen doet mee - Afhankelijk, conformistisch en maatschappijkritisch: eigenbelang en maatschappelijke motivaties Herinrichting van het binnenterrein Pieter de Raadtstraat/Van de Sluysstraat (2010-heden) 17 / 28

18 VELDONDERZOEK: CASUS 3 Het initiatief van de Luchtsingel (2010-heden) 18 / 28

19 VELDONDERZOEK: CASUS 3 - Stedelijke belangen - Bottom-up informeel proces, faciliterende gemeente - Noodzaak waargenomen vanuit de samenleving - Draagkracht gegenereerd door crowdfunding, marketing en lokaal netwerk Het initiatief van de Luchtsingel (2010-heden) 19 / 28

20 OBSERVATIES - Overheid faciliteert, geheel ontwikkelproces buiten de gemeente om - Crowdfunding als een nieuwe manier om draagkracht te creëren - Op een nieuwe wijze stedelijke ontwikkelingen aanwakkeren - Niet mogelijk geweest zonder gemeente - Faciliteren van stedelijke ontwikkelingen: richten op vaardige organisaties Het initiatief van de Luchtsingel (2010-heden) 20 / 28

21 BEWONERS Type bewoners Type burgerschap Type bewoners Type burgerschap Type bewoners Type burgerschap Proveniersplein Stedelijk georiënteerde huishoudens, vrijwel alleen blanke 40-plussers Veelal conformistisch, kritisch. Binnenterrein Stedelijk georiënteerde huishoudens, gemengd afkomst, leeftijden en gezinssituaties Afhankelijk, enkelen zijn conformistich en maatschappijkritisch Luchtsingel Sterk gemengd Onbekend/ZUS: maatschappijkritisch 21 / 28

22 VERGELIJKING CASUSSEN 1 ste generatie Inspraak 2 de generatie Interactief beleid & coproductie 3 de generatie Burgerinitiatief Proveniersplein Luchtsingel Binnenterrein Informeren Informeren Raadplegen Raadplegen Meefinancieren/stemmen Adviseren Adviseren Coproduceren Coproduceren Beslissen/produceren Beslissen/produceren Participatieladder Participatieladder 22 / 28

23 IN PRAKTIJK - Havensteder: woningcorporatie in Rotterdam - Formele participatie verminderen - Informele participatie vaker toepassen - Experimenten met crowdfunding (-platforms) - Experimenten met nieuwe informele manieren om bewoners te activeren - Problemen met o.a. - Verwachtingen van bewoners, activeren/bereiken doelgroepen - Onnodige uitgaven (aan formele organisaties) 23 / 28

24 CONCLUSIES 24 / 28

25 CONCLUSIES Welke vormen van bewonersparticipatie zijn aan te treffen bij de huidige stedelijke ontwikkelingen en wat is de toegevoegde waarde voor instituties? - Rekening gehouden met: Binding met de buurt en stad Motivatie om te participeren Rollen bewoners en institutie Effect op de stad en bewoners 25 / 28

26 CONCLUSIES - Formele participatie zal steeds minder belangrijk worden - Participatie niet alleen voor planvorming, maar ook maatschappelijke doelen - Steeds meer mogelijkheden voor bewoners - Meer participerende burgers, maar nog steeds weinig mensen - Eigenbelang voorop - Participatie voor stedelijke ontwikkelingen een realiteit, maar alleen voor vaardige organisaties 26 / 28

27 AANBEVELINGEN - Naar actief faciliteren: - Actief op zoek naar kansen - Open zijn voor kansen - Biedt mogelijkheden voor sterke ideeën; maar beloof niet meer dan mogelijk is - Leren los te laten wanneer het kan; maar ondersteuning blijft nodig - Leer bewoners kennen - Leer van bewoners over hun buurt - Rekening houden met diepere motieven - Participatie aangepast op doelgroepen 27 / 28

28 Ik geloof dat de samenleving krachtig en vitaal is, als je mensen maar de gelegenheid geeft die kracht en vitaliteit te ontplooien Melanie Schultz, Minister van Infrastructuur en Milieu 28 / 28

Van verzorgingsstaat naar

Van verzorgingsstaat naar 1. Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving Het is onmiskenbaar dat mensen in onze huidige netwerk- en informatie-samenleving mondiger en zelfstandiger zijn dan vroeger. Gecombineerd met de noodzaak

Nadere informatie

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj

Naam project. Participatie- en communicatieplan. Versie concept dd-mm-jjjj Kerngegevens Hier kan je een uitspraak of overkoepelende tekst over je onderwerp plaatsen, met evt. de naam van degene die de uitspraak heeft gedaan. Maar dat hoeft niet; je kunt deze tekst ook gewoon

Nadere informatie

Nico de Boer Jos van der Lans. decentraal. De stad als sociaal laboratorium. Uitgeverij Atlas Contact Amsterdam/Antwerpen

Nico de Boer Jos van der Lans. decentraal. De stad als sociaal laboratorium. Uitgeverij Atlas Contact Amsterdam/Antwerpen Nico de Boer Jos van der Lans decentraal De stad als sociaal laboratorium Uitgeverij Atlas Contact Amsterdam/Antwerpen Inhoud Vooraf 7 [1] De verzorgingsstaat voorbij 11 [2] Geef ons de sleutels 33 [3]

Nadere informatie

Meer zielen, meer ideeën, meer oplossingen

Meer zielen, meer ideeën, meer oplossingen TU DELFT BOUWKUNDE REAL ESTATE & HOUSING URBAN AREA DEVELOPMENT LAB Meer zielen, meer ideeën, meer oplossingen Participatie in stedelijke ontwikkeling Wilson Wong Wilson Wong Wai Yep Studentnummer 1320122

Nadere informatie

Foresight Insight Action De Toekomst van Veiligheid. FutureFlock Consulting Bart Götte

Foresight Insight Action De Toekomst van Veiligheid. FutureFlock Consulting Bart Götte Foresight Insight Action De Toekomst van Veiligheid FutureFlock Consulting Bart Götte Insight Risicoperceptie: 3 vragen A. Wat denkt u, zal in 2023 uw gezondheid ten opzichte van anderen :? beter zijn

Nadere informatie

De mistige belofte van zelfbeheer

De mistige belofte van zelfbeheer De mistige belofte van zelfbeheer Expertmeeting Burgerkracht Frank van Steenbergen 13-06-2013 DRIFT in Carnisse Sociale innovatie op wijkniveau Consortium van vier actiegerichte partijen die experimenteren

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Rekenkameronderzoek: Actief burgerschap in de gemeente Amersfoort Plan van aanpak, juni 2015

Rekenkameronderzoek: Actief burgerschap in de gemeente Amersfoort Plan van aanpak, juni 2015 Rekenkameronderzoek: Actief burgerschap in de gemeente Amersfoort Plan van aanpak, juni 2015 I Inleiding Samen maken we de stad is de titel van het Coalitieakkoord 2014-2018 voor de gemeente Amersfoort.

Nadere informatie

Burgerkracht in steden: Verleden, heden en toekomst. 25 April 2014 Bas Denters

Burgerkracht in steden: Verleden, heden en toekomst. 25 April 2014 Bas Denters Burgerkracht in steden: Verleden, heden en toekomst 25 April 2014 Bas Denters 1 Stad en burgerschap In Westerse wereld denken over staat, democratie en burgerschap onlosmakelijk verbonden met steden o

Nadere informatie

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels.

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. 06 Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. tekst: Erik van co- Laar en Therèse van t Westende-de Bijl 26 vm juni 2013 creatie

Nadere informatie

Zo kijkt VVJ naar participatie 1

Zo kijkt VVJ naar participatie 1 Zo kijkt VVJ naar participatie Groeien naar meer participatief besturen Groeien naar, want kun je niet snel snel, en niet in je eentje Participatief besturen : is voor VVJ een voorwaarde voor goed beleid

Nadere informatie

Terugkoppeling EVI-raadstafel Maastricht-Heuvelland 15 juli 2015

Terugkoppeling EVI-raadstafel Maastricht-Heuvelland 15 juli 2015 Terugkoppeling EVI-raadstafel Maastricht-Heuvelland 15 juli 2015 Op de agenda vandaag EVI panels proces Bespreken van uw input aan de hand van thema s Ter herinnering Doel: beleidsdocument 2016 2017;;

Nadere informatie

Interactief werken gemeente Zeist:

Interactief werken gemeente Zeist: Interactief werken gemeente Zeist: 'Samen doen door interactie' 1. Inleiding Eén van de projecten van Op Weg Naar De Kern ging om het vormgeven van interactieve planvorming. In dat kader hebben we het

Nadere informatie

Welkom. A-avond 22 maart Thema samenlevingsopbouw en uitvoering participatiewet vanuit Stichting WIJeindhoven

Welkom. A-avond 22 maart Thema samenlevingsopbouw en uitvoering participatiewet vanuit Stichting WIJeindhoven Welkom A-avond 22 maart Thema samenlevingsopbouw en uitvoering participatiewet vanuit Stichting WIJeindhoven Een tijdperk van veranderingen of een verandering van tijdperk? 2016: van 60 100% Taakvolwassenheid

Nadere informatie

6STAP BELEIDSBEÏNVLOEDING ZELFBEHEER MEEBESLISSEN COPRODUCEREN ADVISEREN RAADPLEGEN INFORMEREN. actie vanuit de burger naar overheid

6STAP BELEIDSBEÏNVLOEDING ZELFBEHEER MEEBESLISSEN COPRODUCEREN ADVISEREN RAADPLEGEN INFORMEREN. actie vanuit de burger naar overheid introductie 3 10 tips succesvolle online beleidsbeïnvloeding 3 ONLINE BELEIDSBEÏNVLOEDING VORMEN & VOORBEELDEN actie vanuit de burger naar overheid 6STAP MEEBESLISSEN 4STAP ADVISEREN 2STAP ZELFBEHEER 5STAP

Nadere informatie

Community Planning. Draagvlak, participatie en sturing in de Nederlandse stedelijke gebiedsontwikkeling. 20-09-2007. planning.

Community Planning. Draagvlak, participatie en sturing in de Nederlandse stedelijke gebiedsontwikkeling. 20-09-2007. planning. Community Planning Draagvlak, participatie en sturing in de Nederlandse stedelijke gebiedsontwikkeling. organiserend vermogen visie plan community planning ruimtelijke kwaliteit loep ISmaatwerk-presentatie

Nadere informatie

Inspiratiemiddag Huurdersparticipatie nieuwe stijl. 21 mei 2015

Inspiratiemiddag Huurdersparticipatie nieuwe stijl. 21 mei 2015 Inspiratiemiddag Huurdersparticipatie nieuwe stijl 21 mei 2015 Welkom Interactieve start Jasper van der Wal VanNimwegen Huurdersparticipatie in een veranderende samenleving Trevor James VanNimwegen Waar

Nadere informatie

elimineer De Burger!

elimineer De Burger! elimineer De Burger! (tegenover de Tweede Kamer in Den Haag) Geen Tijdperk van Veranderingen, maar een Verandering van Tijdperken (Prof. Dr. Ir. Jan Rotmans, Erasmus Universiteit) When the winds of change

Nadere informatie

onderzoeksopzet burgerparticipatie

onderzoeksopzet burgerparticipatie onderzoeksopzet burgerparticipatie 2 burgerparticipatie 1 inleiding aanleiding Op 7 oktober 2015 heeft de Rekenkamer Capelle aan den IJssel een zogenoemde stemkastsessie georganiseerd met de raad. Op basis

Nadere informatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie

Imrat Verhoeven Uva/AISSR. Vormgeven aan overheidsparticipatie Imrat Verhoeven Uva/AISSR Vormgeven aan overheidsparticipatie In een notendop Activerende verzorgingsstaat leidt tot meer nadruk verhoudingen burgers onderling Hoe democratisch zijn die verhoudingen eigenlijk?

Nadere informatie

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg

Bouwstenen voor Burgerkracht. Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Bouwstenen voor Burgerkracht Dag van de transities, 19 november 2014 Helga Koper en Lydia Sterrenberg Even voorstellen: Platform 31 Wie zijn we? Een kennis- en netwerkorganisatie voor stedelijke en regionale

Nadere informatie

Participatie, waarom niet? Misschien draaien we de vraag waarom participatie? beter om. Dan wordt het: waarom zou je er niet aan beginnen?

Participatie, waarom niet? Misschien draaien we de vraag waarom participatie? beter om. Dan wordt het: waarom zou je er niet aan beginnen? Participatie, waarom niet? Misschien draaien we de vraag waarom participatie? beter om. Dan wordt het: waarom zou je er niet aan beginnen? Zijn er gegronde redenen om participatie geen plaats te geven?

Nadere informatie

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar

Burgerparticipatie in Alkmaar. Gemeente Alkmaar Burgerparticipatie in Alkmaar Gemeente Alkmaar 1 Burgerparticipatie in Alkmaar Aanleiding en ambitie In het kader van het programma Harmonisatie is ook het burgerparticipatiebeleid opnieuw bekeken. Voor

Nadere informatie

Locatie Het Mozaïek / De Haag

Locatie Het Mozaïek / De Haag Locatie Het Mozaïek / De Haag Informatie avond omwonenden 4 maart 2014 Agenda voor vanavond Opening en welkomstwoord door wethouder Van Dalen Doel van deze avond Wijziging bevolkingsopbouw -> wijzigen

Nadere informatie

Examen VWO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage.

Examen VWO. maatschappijwetenschappen (pilot) tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Examen VWO 2015 tijdvak 1 vrijdag 22 mei 13.30-16.30 uur maatschappijwetenschappen (pilot) Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 30 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 68 punten te

Nadere informatie

Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Januari 2014

Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Januari 2014 Veranderingen in de langdurige ondersteuning en zorg. Januari 2014 Van een klassieke verzorgingsstaat naar een participerende samenleving klonk het vanaf de troon op Prinsjesdag. Dat klinkt best mooi,

Nadere informatie

Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015. CIVINET, Antwerpen

Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015. CIVINET, Antwerpen Workshop Stakeholderparticipatie Hoe betrekken van verschillende doelgroepen bij het ontwikkelen van (beleids)plannen? 15/09/2015 CIVINET, Antwerpen Welkom! Programma van de workshop Theoretische achtergrond

Nadere informatie

elimineer De Burger! Ferenc van Damme Elimineer De Burger Geen Tijdperk van Veranderingen, maar een Verandering van Tijdperken

elimineer De Burger! Ferenc van Damme Elimineer De Burger Geen Tijdperk van Veranderingen, maar een Verandering van Tijdperken elimineer De Burger! (tegenover de Tweede Kamer in Den Haag) Geen Tijdperk van Veranderingen, maar een Verandering van Tijdperken (Prof. Dr. Ir. Jan Rotmans, Erasmus Universiteit) 1 Compactere overheid,

Nadere informatie

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, beëdiging burgemeester Peter den Oudsten, Stadhuis Groningen, 6 januari 2015

Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, beëdiging burgemeester Peter den Oudsten, Stadhuis Groningen, 6 januari 2015 Toespraak commissaris van de Koning Max van den Berg, beëdiging burgemeester Peter den Oudsten, Stadhuis Groningen, 6 januari 2015 Burgemeester Den Oudsten, beste Peter, beste mevrouw van Hulsen, geachte

Nadere informatie

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I

maatschappijwetenschappen pilot vwo 2015-I Opgave 2 Van verzorgingsstaat naar participatiesamenleving Bij deze opgave horen teksten 4 tot en met 6, tabel 1 tot en met 3 en figuur 2. Inleiding In de Troonrede 2013 van het kabinet-rutte II stond

Nadere informatie

Stappenplan Participatie & Inspraak in Rotterdam

Stappenplan Participatie & Inspraak in Rotterdam Stappenplan Participatie & Inspraak in Rotterdam Auteurs: Anne Boomsluiter, Annemarie de Rotte Versiedatum: 3 oktober 2013 1 Inleiding Stappenplan Participatie & Inspraak Rotterdam De rol van onze gemeentelijke

Nadere informatie

update kennisagenda krimp

update kennisagenda krimp update kennisagenda krimp update van de kennisagenda van het KKNN Waarom een update van de kennisagenda? Het KKNN is gebaseerd op drie pijlers, te weten: kennisnetwerk opzetten, kennis delen en kennis

Nadere informatie

elimineer De Burger! When the winds of change are blowing some people are building shelters, while others are building windmills

elimineer De Burger! When the winds of change are blowing some people are building shelters, while others are building windmills (tegenover de Tweede Kamer in Den Haag) elimineer De Burger! When the winds of change are blowing some people are building shelters, while others are building windmills Compactere overheid, sterkere inwoner

Nadere informatie

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Participatie en social media Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Futurawonen E: info@politiekonline.nl www.politiekonline.nl 21 april 2011 1 Inhoud

Nadere informatie

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016

PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 PROCESPLAN INTERACTIEF WERKEN LANGEDIJK ONTWIKKELT MET WATER Vastgesteld door college van B&W d.d. 26 april 2016 Conform: De Langedijker werkwijze, Notitie interactief werken gemeente Langedijk op basis

Nadere informatie

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam

This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam This is APP! Jongerenparticipatie Gemeente Appingedam ! De gemeente Appingedam wil jongeren actiever laten participeren in beleidsvorming, zodat ze beter kan inspelen op de behoeften van jongeren. Om dit

Nadere informatie

Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad

Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad De stad als bevolkingsmagneet Koos van Dijken functie 29 januari 2013 1 Betekenisvol beleid voor een aantrekkelijke stad Wat maakt de stad aantrekkelijk

Nadere informatie

SchiedamsDOEN, brug tussen burger en gemeente?

SchiedamsDOEN, brug tussen burger en gemeente? SchiedamsDOEN, brug tussen burger en gemeente? Moniek Stout Studentnummer: 374967 Masterscriptie Master: Beleid en politiek Begeleider: A. van Sluis Datum: 18-1-2017 1 Voorwoord Voor u ligt het resultaat

Nadere informatie

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg

(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg (Burger) participatie De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli Tessa van den Berg AGENDA - Welke soorten en vormen van (burger)participatie zijn er? - Een korte theoretische introductie - Wat is en

Nadere informatie

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap

Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap 10 Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Vernieuwing geeft méér waarde aan medezeggenschap Kim van der Hoeven 1. Inleiding Ontwikkelingen in maatschappij en samenleving denk met name aan de

Nadere informatie

Who knows better than residents what goes wrong and what should be done in the areas where they live? (Blanc & Beaumont, 2005)

Who knows better than residents what goes wrong and what should be done in the areas where they live? (Blanc & Beaumont, 2005) Who knows better than residents what goes wrong and what should be done in the areas where they live? (Blanc & Beaumont, 2005) Deel 1 Persoonlijke motivatie/ aanleiding Probleem Doel Vraagstelling Onderzoeksmodel

Nadere informatie

In Bergeijk heel gewoon, maar daardoor niet minder bijzonder

In Bergeijk heel gewoon, maar daardoor niet minder bijzonder Doe-democratie In Bergeijk heel gewoon, maar daardoor niet minder bijzonder Wethouder Frank van der Meijden Gemeente Bergeijk Bergeijk, 100 km2 groen en gastvrij Grensgemeente 18.000 inwoners, verspreid

Nadere informatie

Burgerschap en ouderen

Burgerschap en ouderen Burgerschap en ouderen Susan van Hees 11 april 2014 Health Services Research Health Services Research Focusing on Chronic Care and Ageing 1 Focusing on Chronic Care and Ageing Van verzorgingsstaat naar

Nadere informatie

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT

5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT 5 CRUCIALE COMPETENTIES VOOR EEN DUURZAAM HRM/L&D DIMITRI MAENHOUDT WAT BETEKENT DUURZAAM? Duurzaam betekent aansluiten op de behoeften van het heden zonder het vermogen van toekomstige generaties om in

Nadere informatie

Aan de Gemeenteraad AFRONDEN EVALUATIE INTERACTIEF BELEID EN START VAN HET VERVOLGPROGPROGRAMMA BURGERPARTICIPATIE.

Aan de Gemeenteraad AFRONDEN EVALUATIE INTERACTIEF BELEID EN START VAN HET VERVOLGPROGPROGRAMMA BURGERPARTICIPATIE. Aan de Gemeenteraad AFRONDEN EVALUATIE INTERACTIEF BELEID EN START VAN HET VERVOLGPROGPROGRAMMA BURGERPARTICIPATIE. Wat er aan vooraf ging: Nota interactief beleid (Titel: Van twee kanten) 2005 Twee experimenten

Nadere informatie

Ontwikkeling Ketenaanpak Taal en Activering voor Allochtone Vrouwen. InterConnect

Ontwikkeling Ketenaanpak Taal en Activering voor Allochtone Vrouwen. InterConnect Ontwikkeling Ketenaanpak Taal en Activering voor Allochtone Vrouwen InterConnect OKTAAV De overheid heeft de wens dat inburgeraars, naast hun inburgeringtraject, duurzaam participeren in de samenleving

Nadere informatie

opdrachten bij thema participatiesamenleving

opdrachten bij thema participatiesamenleving opdrachten bij thema participatiesamenleving Wie gaat straks de Tena-luier van jouw moeder vervangen? opwarmen en oriënteren Opdracht 1 Placemat 1 Vorm een viertal en zorg voor één blanco A4 tje. 2 Beantwoord

Nadere informatie

Modern Besturen. In de Vereniging van de Toekomst. Huibert Brands Adviseur Organisatieontwikkeling NOC*NSF

Modern Besturen. In de Vereniging van de Toekomst. Huibert Brands Adviseur Organisatieontwikkeling NOC*NSF Modern Besturen In de Vereniging van de Toekomst Huibert Brands Adviseur Organisatieontwikkeling NOC*NSF Agenda 1. Waarheen Waarvoor 2. Sport in Transitie 3. Vereniging van de Toekomst 4. Modern Besturen

Nadere informatie

Vermaatschappelijking van zorg

Vermaatschappelijking van zorg Vermaatschappelijking van zorg Een zorgethische verkenning. 07/03/17 jhoy.dassen@zuyd.nl Inhoud. Kennismaking De participatiesamenleving (in NL) INTERMEZZO Vermaatschappelijking van zorg INTERMEZZO Zorgethiek

Nadere informatie

Onderwerp Participatiebijeenkomst The Green Village (TGV) d.d. 3 oktober 2017

Onderwerp Participatiebijeenkomst The Green Village (TGV) d.d. 3 oktober 2017 Ruimte en Economie Advies Aanwezig Afwezig Verslag Datum 05-10-2017 Ons kenmerk Opsteller Bianca de Witvan Bijlage Veen Onderwerp Participatiebijeenkomst The Green Village (TGV) d.d. 3 oktober 2017 1.

Nadere informatie

DE KRACHT VAN DE STAD DE PRAKTIJK VAN ZELFORGANISATIES. Thaddeus Müller De Warme Stad dewarmestad@aol.nl

DE KRACHT VAN DE STAD DE PRAKTIJK VAN ZELFORGANISATIES. Thaddeus Müller De Warme Stad dewarmestad@aol.nl DE KRACHT VAN DE STAD DE PRAKTIJK VAN ZELFORGANISATIES Thaddeus Müller De Warme Stad dewarmestad@aol.nl Maatschappelijk Café van Beter Wonen Almelo, 25-11-2014 Opzet Introductie Inleiding Onderzoek Realiseren

Nadere informatie

Afdeling Samenleving Februari Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem

Afdeling Samenleving Februari Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem Afdeling Samenleving Februari 2012 Concept-nota burgerparticipatie gemeente Woudrichem Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 1.1 Aanleiding 3 1.2 Wat is burgerparticipatie? 3 2. Doelen burgerparticipatie 3 3. Participatievormen

Nadere informatie

Verbind Oud-Charlois!

Verbind Oud-Charlois! Een intregrale aanpak om de samenhang in de wijk te verbeteren 1 / 24 Door de verschillende barrières is de verbinding met de voorzieningen niet toereikend. Dit gaat ten koste van de vitaliteit van Oud-

Nadere informatie

elimineer De Burger!

elimineer De Burger! elimineer De Burger! (tegenover de Tweede Kamer in Den Haag) When the winds of change are blowing some people are building shelters, while others are building windmills (Chinees gezegde) Compactere overheid,

Nadere informatie

hallo leefwereld! aansluiten bij burgerinitiatieven

hallo leefwereld! aansluiten bij burgerinitiatieven hallo leefwereld! aansluiten bij burgerinitiatieven driedaagse training voor gemeente ambtenaren die verbindend samenwerken met burgerinitiatieven organisatie: de wakkere stad en de all inclusive wijk

Nadere informatie

Benchmark Burgerparticipatie

Benchmark Burgerparticipatie Benchmark Burgerparticipatie meten, vergelijken, leren en ontwikkelen Jaarbijeenkomst 18 juni 2012 13.00 tot 17.30 uur Stadhuis, gemeente Almere hein albeda Jaarrapport De 11 deelnemende gemeenten in beeld

Nadere informatie

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015

Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 Wmo en hulpvragers Een training voor betrokkenen Gerard Nass Martin Schuurman Andries Lever Kennismarkt Gehandicaptensector 6 maart 2015 1 Doel en opzet van de training Beoogd wordt het opstarten en ondersteunen

Nadere informatie

Lorem Ipsum JOPA. JOngerenPArticipatie in de praktijk

Lorem Ipsum JOPA. JOngerenPArticipatie in de praktijk Lorem Ipsum JOPA JOngerenPArticipatie in de praktijk Lorem Ipsum 2 Inhoudsopgave Pg 3 De participatieladder Model Uitleg Pg 6 Het alternatief participatiemodel Uitleg Model Pg 8 Praktische tips Top tips

Nadere informatie

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector 1 Inhoudsopgave Introductie Onderzoekskader Methodologie Resultaten Conclusie Aanbevelingen 2 Introductie

Nadere informatie

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen

Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Voor het Huis voor democratie en rechtsstaat wordt geëxperimenteerd met proeftuinen Het Huis voor democratie en rechtsstaat is een nog op te richten instelling. Het Huis wil kennis van burgers over onze

Nadere informatie

DOSSIER. Cliëntenparticipatie

DOSSIER. Cliëntenparticipatie DOSSIER Cliëntenparticipatie CLIËNTENPARTICIPATIE BETREKKEN VAN KWETSBARE BURGERS VRAAGT OM: van ervaring naar doelgerichte actie (idee of agenda) systeemwereld overheid & organisaties veiligheid nodig

Nadere informatie

In hoeverre kunnen personen met een verstandelijke handicap daadwerkelijk participeren via de gebruikersraad (GBR) van die voorziening?

In hoeverre kunnen personen met een verstandelijke handicap daadwerkelijk participeren via de gebruikersraad (GBR) van die voorziening? 'Op zoek naar de grenzen van participatie. Een kwalitatief onderzoek naar de gebruikersraad in voorzieningen voor volwassenen met een verstandelijke beperking.' Lien Van de Wiel 1. SITUERING VAN HET ONDERZOEK

Nadere informatie

Startoverleg klankbordgroep structuurvisie Weurt. 5 april 2006

Startoverleg klankbordgroep structuurvisie Weurt. 5 april 2006 Startoverleg klankbordgroep structuurvisie Weurt 5 april 2006 Inhoud presentatie SAB wie zijn wij toelichting plan van aanpak structuurvisie Weurt werkwijze eerste stap verkenning en analyse input vanuit

Nadere informatie

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE De Monitor Burgerparticipatie wordt tweejaarlijks uitgevoerd om het gemeentelijk beleid en activiteiten op het gebied van burgerparticipatie landelijk in kaart te

Nadere informatie

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share

Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Onderzoeksopdracht Crossmedialab Titel Communities online en offline: casus Roots2Share Probleemomgeving Roots2Share is een internationaal samenwerkingsverband van twee Nederlandse musea (Museum Volkenkunde

Nadere informatie

LEAN MANAGEMENT TOOLS ARBEIDSPRODUCTIVITEIT

LEAN MANAGEMENT TOOLS ARBEIDSPRODUCTIVITEIT LEAN MANAGEMENT TOOLS ARBEIDSPRODUCTIVITEIT HOE LEAN MANAGEMENT TOOLS ARBEIDSPRODUCTIVITEIT OP DE BOUWPLAATS KUNNEN VERHOGEN N i c k y S a r g e n t i n i Design & Construction Management Real Estate &

Nadere informatie

De Utrechtse Participatiestandaard

De Utrechtse Participatiestandaard De Utrechtse Participatiestandaard Participatie leidt tot betere projecten, betere afwegingen en besluitvorming en tot meer draagvlak. Bij ieder project is de vraag aan de orde wanneer en in welke mate

Nadere informatie

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk!

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! NOTA BEWONERSPARTICIPATIE GEMEENTE BEST Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! Refnummer: INT12-0110 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Waarom bewonersparticipatie? 3 3. Maatwerk 4 4. Kaders Best

Nadere informatie

Plaatselijk Belang Scharsterbrug. Missie, Visie en Strategie

Plaatselijk Belang Scharsterbrug. Missie, Visie en Strategie Plaatselijk Belang Scharsterbrug Missie, Visie en Strategie Missie Als Plaatselijk Belang hebben we bestaansrecht omdat we gezamenlijk en gecoördineerd meer kunnen bereiken voor het dorp Scharsterbrug

Nadere informatie

Concept Gebiedsagenda Zuid

Concept Gebiedsagenda Zuid Concept 2015 1 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1. Gebiedsagenda Museumkwartier, Apollo- en Willemsparkbuurt... 4... 4... 6 2. Gebiedsagenda Schinkel-, Stadion- en Hoofddorppleinbuurt... 10... 10... 12 3.

Nadere informatie

Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN

Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN Karuur vzw JEUGDBELEIDSPARTICIPATIE BINNEN LOKALE BESTUREN Wat is Karuur? Ontstaan in 2009 Gesubsidieerd door de Vlaamse overheid (decreet Vlaams jeugd- en kinderrechtenbeleid) 3 vaste stafmedewerkers,

Nadere informatie

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers Gemeente Leusden Bomenplan 2012-2021 Module E: Bomen en burgers Colofon Gemeente Leusden 't Erf 1 3831 NA LEUSDEN september 2011 Samenvatting Goede communicatie is een van de peilers van goed bomenbeleid.

Nadere informatie

Hoe geef je nieuwe gastheren de ruimte bij beheer van en initiatieven in de buitenruimte?

Hoe geef je nieuwe gastheren de ruimte bij beheer van en initiatieven in de buitenruimte? Oude gastheren, nieuwe gastheren! Hoe geef je nieuwe gastheren de ruimte bij beheer van en initiatieven in de buitenruimte? Hanneke Schreuders (Projectleider, Platform31) Conferentie Nieuwe Uitdagingen

Nadere informatie

DIT IS EEN UITGAVE VAN

DIT IS EEN UITGAVE VAN Colofon DIT IS EEN UITGAVE VAN Stichting Maatschappij en Onderneming Lange Voorhout 92 2514 EJ Den Haag Telefoon: +31(0)70 3528 528 Email: contact@smo.nl Redactie: Simone Langeweg Tekst- en Communicatieadvies

Nadere informatie

Woonstad Rotterdam Woonstad Rotterdam Onze missie Wonen in een stad waar je trots op kunt zijn. Woonstad Rotterdam heeft de ervaring en het vernuft om dat te realiseren. De mensen van Woonstad Rotterdam

Nadere informatie

Welkom. Workshop Thuis in portiek of flat

Welkom. Workshop Thuis in portiek of flat Welkom Workshop Thuis in portiek of flat Deel 1 : Presentaties (25 min) Maurice Caniels Klant- en marktonderzoeker Strategische staf Portaal Buitenpromovendus Universiteit van Amsterdam Introductie thema

Nadere informatie

KERK, WMO EN ZORG VOOR ELKAAR

KERK, WMO EN ZORG VOOR ELKAAR Stimuland Vilsterseweg 11 7734 PD Vilsteren Tel (0529) 47 81 80 Fax (0529) 45 20 02 info@stimuland.nl www.stimuland.nl KERK, WMO EN ZORG VOOR ELKAAR Een notitie voor kerken in Deventer over hun mogelijke

Nadere informatie

VERTREKPUNT AAN DE SLAG PLANNING OVER 2 JAAR

VERTREKPUNT AAN DE SLAG PLANNING OVER 2 JAAR Mee DENK WERK SCHRIJF LEEF MEE MET DOE SPEEL KIJK CHAT PRAAT LEIDEN met Leiden Plan van aanpak publieksparticipatie 2013-2015 AANLEIDING VISIE UITGANGSPUNTEN PLAN VAN AANPAK AANLEIDING De gemeente Leiden

Nadere informatie

Het (verder) versterken van de leefbaarheid in multiculturele buurten, wijken en regio s, een en ander in de ruimste zin.

Het (verder) versterken van de leefbaarheid in multiculturele buurten, wijken en regio s, een en ander in de ruimste zin. Stichting De Wijk is van ons Allemaal is opgericht op 24 februari 1997. De roepnaam van de stichting is WijkAlliantie. De statuten omschrijven het doel van de stichting als volgt: Het (verder) versterken

Nadere informatie

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol]

VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] VRAGENBOOM INTERACTIEF WERKEN [IBO-protocol] Inleiding De vragenboom is een hulpmiddel om weloverwogen te bepalen of en in welke vorm interactief wordt gewerkt. Bij het aanbieden van de ingevulde vragenboom

Nadere informatie

Vrijwilligerswerk is een instrument geworden voor een bezuinigende overheid aldus socioloog

Vrijwilligerswerk is een instrument geworden voor een bezuinigende overheid aldus socioloog Van: Present Nederland Aan: Programcommissies lokale CDA-afdelingen Datum: mei 2017 Betreft: Vrijwilligers en professionals samen voor goede zorg Het CDA weet als geen andere partij dat vrijwilligers goud

Nadere informatie

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel

Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel Checklist afsprakenkader en actieplan Brede School in Brussel De 'Checklist voor afsprakenkader en actieplan Brede School is een instrument om Brede Schoolcoördinatoren en hun partners te ondersteunen

Nadere informatie

Jong en medezeggenschap: minder vorm, meer inhoud

Jong en medezeggenschap: minder vorm, meer inhoud Jong en medezeggenschap: minder vorm, meer inhoud Jongeren willen participeren in medezeggenschap en zoeken naar wegen die daartoe voldoende mogelijkheden bieden. Jongeren zien vooral perspectief in meedenken,

Nadere informatie

» Informatiebijeenkomst Hoven II

» Informatiebijeenkomst Hoven II » Informatiebijeenkomst Hoven II Herontwikkeling Hoven II Sfeerverslag informatiebijeenkomst 19 mei 2015 Sfeerverslag Opening en doel van de avond Onno de Vries, communicatieadviseur gemeente Capelle aan

Nadere informatie

Participatie en ervaringsdeskundigheid: hand in hand. Nathalie Albert Ervaringsdeskundige Alexianen Zorggroep Tienen DENK Leuven & UilenSpiegel vzw

Participatie en ervaringsdeskundigheid: hand in hand. Nathalie Albert Ervaringsdeskundige Alexianen Zorggroep Tienen DENK Leuven & UilenSpiegel vzw Participatie en ervaringsdeskundigheid: hand in hand Nathalie Albert Ervaringsdeskundige Alexianen Zorggroep Tienen DENK Leuven & UilenSpiegel vzw Ik ben Nathalie Ik ben Mama Ik ben Oma Ik ben ervaringsdeskundige

Nadere informatie

Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid

Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid Wat kunnen we bereiken met participatie in het integraal waterbeheer? Jan Van Damme, Instituut voor de Overheid Overzicht Over burgerzin en burgerparticipatie Waarom doen wij het? Wat willen we bereiken

Nadere informatie

Participatie in het (decreet) integraal waterbeleid. Iedereen doet mee. Jan Vanvelk Bekkencoördinator Demerbekken

Participatie in het (decreet) integraal waterbeleid. Iedereen doet mee. Jan Vanvelk Bekkencoördinator Demerbekken Participatie in het (decreet) integraal waterbeleid Iedereen doet mee Jan Vanvelk Bekkencoördinator Demerbekken 1 Participatie in het (decreet) integraal waterbeleid 1. Integraal Waterbeleid in Vlaanderen

Nadere informatie

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota

Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Analyse Prinsjesdag 2016 Troonrede & Miljoenennota Inhoud 1. Samenvatting Miljoenennota en Troonrede 2. Advies Raad van State 3. Budgettair beleid per Ministerie 4. Vervolg 2016 Samenvatting Miljoenennota

Nadere informatie

Burgerkapitaal. Op weg naar zelfbestuur uit bevlogenheid of frustratie. Een onderzoek naar burgerinitiatieven in de gemeente Den Haag

Burgerkapitaal. Op weg naar zelfbestuur uit bevlogenheid of frustratie. Een onderzoek naar burgerinitiatieven in de gemeente Den Haag Burgerkapitaal Op weg naar zelfbestuur uit bevlogenheid of frustratie Een onderzoek naar burgerinitiatieven in de gemeente Den Haag Instituut Erasmus Universiteit Rotterdam (EUR) Faculteit Faculteit der

Nadere informatie

Vraagstuk: Sterk vermoeden dat de communicatie van de school niet meer bij de cursisten doelgroep past en verbeterd kan worden.

Vraagstuk: Sterk vermoeden dat de communicatie van de school niet meer bij de cursisten doelgroep past en verbeterd kan worden. Vraagstuk: Sterk vermoeden dat de communicatie van de school niet meer bij de cursisten doelgroep past en verbeterd kan worden. Huidige communicatie school : Electronische Leer Omgeving (ELO): informatie

Nadere informatie

Sport en de omgevingswet VSG bijeenkomst 21 april Ruimte voor Sport Dennis Ruijgt

Sport en de omgevingswet VSG bijeenkomst 21 april Ruimte voor Sport Dennis Ruijgt Sport en de omgevingswet VSG bijeenkomst 21 april 2017 Ruimte voor Sport Dennis Ruijgt Observaties Ik heb het al drie keer proberen uit te leggen aan de collega s van ruimte. Buitenruimte inzetten voor

Nadere informatie

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken

Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL. SESSIE Stad maken Achtergrondinformatie Woonsymposium WONEN IN STAD.NL SESSIE Stad maken donderdag 19 maart 2015 Stad maken Duiding en context De traditionele rollen binnen het ontwikkeltraject veranderen. De corporaties,

Nadere informatie

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving 3D COMMUNICATIE & PARTICIPATIE Samenleven in Leiderdorp Met elkaar voor een sterke samenleving 1 Inhoud De opgave... 3 Communicatiedoelstellingen... 3 Communicatieaanpak... 5 Doelgroepen, belangen en invloed...

Nadere informatie

Gemeentelijke regisseurs. Regisseren en de kunst van de verleiding

Gemeentelijke regisseurs. Regisseren en de kunst van de verleiding Gemeentelijke regisseurs Regisseren en de kunst van de verleiding Van traditioneel management naar modern regisseren De gemeente heeft de regie dat gebeurt niet zomaar, en ook niet van de ene op de andere

Nadere informatie

Trendsportal Slimme mobiliteit voor morgen

Trendsportal Slimme mobiliteit voor morgen Trendsportal Slimme mobiliteit voor morgen Geachte partijprogrammamakers voor de gemeenteraadsverkiezingen in 2018, U werkt momenteel aan het verkiezingsprogramma van uw partij voor de gemeenteraadsverkiezingen

Nadere informatie

Samen Sterk in Best. Inhoudsopgave

Samen Sterk in Best. Inhoudsopgave Srb PvA Samen sterk in Best 20140217 / 17-2-14 / blz. 1 van 5 Samen Sterk in Best Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Vraagstelling en achtergrond 3. Doelstelling 4. Op te leveren resultaten 5. Afbakening 6.

Nadere informatie

Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013. Samenvatting en conclusies

Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013. Samenvatting en conclusies Participatie binnen het gemeentelijk mobiliteitsbeleid Specialisatiecursus VSV 28ǀ02ǀ2013 Samenvatting en conclusies Bart Meert Projectmanager Verkeer en Mobiliteit Imagine the result Inhoudsopgave 1.

Nadere informatie

Maatschappelijke vorming

Maatschappelijke vorming toelichting Hoe kan de school de leerling helpen om zich te ontwikkelen tot een actieve, verantwoordelijke en sociale burger? Een belangrijke taak van de school is om leerlingen voor te bereiden op hun

Nadere informatie

Mediawijsheid en de e-cultuursector Naar nieuwe vormen van expressieve en reflectieve mediawijsheid

Mediawijsheid en de e-cultuursector Naar nieuwe vormen van expressieve en reflectieve mediawijsheid Mediawijsheid en de e-cultuursector Naar nieuwe vormen van expressieve en reflectieve mediawijsheid door Levien Nordeman Wat betekent mediawijsheid voor de e-cultuursector? De afgelopen maanden heeft Virtueel

Nadere informatie

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife)

Een participatieve en klimaatneutrale gemeente Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) Een participatieve en klimaatneutrale gemeente 241116 Trefdag Lokale besturen Bernard Govaert (BBL) Tina Baert (Ecolife) 1 Programma 1. 2. 3. 4. 5. Inleiding en voorstelling BBL en Ecolife. Wie heeft ervaring

Nadere informatie