EUROPESE COMMISSIE. HET SCOREBORD VOOR DE CONSUMENTENMARKTEN Markten laten werken voor consumenten Zesde uitgave oktober 2011

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EUROPESE COMMISSIE. HET SCOREBORD VOOR DE CONSUMENTENMARKTEN Markten laten werken voor consumenten Zesde uitgave oktober 2011"

Transcriptie

1 EUROPESE COMMISSIE HET SCOREBORD VOOR DE CONSUMENTENMARKTEN Markten laten werken voor consumenten Zesde uitgave oktober 2011

2 Scorebord voor de consumentenmarkten Markten laten werken voor consumenten SEC(2011) 1271 definitief De Europese Commissie noch enige persoon die namens de Commissie optreedt, kan aansprakelijk worden gesteld voor het gebruik dat van de informatie in deze publicatie wordt gemaakt. De daarin geuite meningen geven slechts de opvatting van de auteur weer en mogen in geen geval worden beschouwd als het officiële standpunt van de Europese Commissie. Foto s: Heb je vragen over de Europese Unie? Neem dan contact op met de dienst Europe Direct Gratis telefoonnummer (*): (*) Sommige mobiele belbedrijven bieden geen toegang tot nummers of brengen verbindingen met deze nummers in rekening. Nog meer informatie over de Europese Unie vindt u op internet via de Europa-server (http://europa.eu). Europese Unie 2012 Overneming met bronvermelding toegestaan. Bibliografische gegevens bevinden zich aan het einde van deze publicatie. Luxemburg: Bureau voor publicaties van de Europese Unie, 2012 ISBN doi: /79322 Gedrukt in België GEDRUKT OP CHLOORVRIJ GEBLEEKT PAPIER

3 Europese Commissie HET SCOREBORD VOOR DE CONSUMENTENMARKTEN Markten laten werken voor consumenten Zesde uitgave oktober 2011 INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING RESULTATEN VAN HET MARKTMONITORINGONDERZOEK Marktprestatie-indicator (MPI) Vergelijkbaarheid Vertrouwen Problemen Klachten Algehele tevredenheid Overstappen Marktprestatie-index inclusief overstappen (MPIS) Keuzemogelijkheden Marktprestatie-index inclusief keuzemogelijkheden (MPIC) PRIJZEN KLACHTEN VEILIGHEID CONCLUSIES EN VOLGENDE STAPPEN Bijlage I Prijzen...36 Bijlage II Nationale ranglijsten van markten...44 Bijlage III Marktnamen...58

4 Inleiding 1. INLEIDING 4

5 Inleiding 1. INLEIDING De toekomstige groei van Europa hangt af van de bevordering van innovatie en de verbetering van de werking van de interne markt. De vraagzijde van de interne markt kan een belangrijke bijdrage leveren aan deze doelstellingen. Bewuste consumenten die de overvloed en complexiteit begrijpen van de keuzemogelijkheden waarmee zij geconfronteerd worden, belonen efficiënte en innovatieve ondernemingen, waardoor de concurrentie wordt verscherpt en de innovatie wordt bevorderd. Daarom is het belangrijk om de markten en sectoren aan te wijzen waar consumenten het moeilijk vinden om de juiste keuzen te maken, waar het consumentenvertrouwen laag is en de problemen velerlei zijn, en waar consumenten moeilijk kunnen overschakelen of weinig concurrentie waarnemen. Daarvoor is het scorebord bedoeld. Algemeen wordt erkend dat het nodig is om die delen van de interne markt aan te wijzen die voor consumenten niet goed functioneren. In de Europa 2020-strategie 1 wordt dat onderkend: Om de interne markt op de doelstellingen van Europa 2020 te kunnen afstemmen, heeft de EU goed functionerende en onderling verbonden markten nodig, waarop groei en innovatie worden gestimuleerd door concurrentie en toegangsmogelijkheden voor de consument. Richtsnoer 6 van de geïntegreerde richtsnoeren van Europa 2020, die betrekking heeft op verbetering van het ondernemings- en consumentenklimaat, benadrukt dat de lidstaten dienen te verzekeren dat de markt goed werkt voor burgers, consumenten en ondernemers. In de jaarlijkse groeianalyse van de Commissie over de voortgang van Europa 2020 worden stimuli voor groei of randvoorwaarden voor groei eveneens tot de voorwaarden voor consumenten gerekend. Het scorebord voor de consumentenmarkten is het belangrijkste hulpmiddel waarmee de Commissie mogelijk achterblijvende sectoren van de interne markt kan aanwijzen. In een tweede fase worden de ogenschijnlijk achterblijvende markten diepgaand geanalyseerd om een beter inzicht in de problemen te verwerven en maatregelen te bepalen waarmee zij kunnen worden aangepakt. De meeste gegevens voor het scorebord zijn de uitkomst van een consumentenonderzoek dat vergelijkbare standpunten van consumenten oplevert, in alle EU-landen, voor 51 consumentenmarkten die verantwoordelijk zijn voor meer dan 60 % van het huishoudbudget. Het onderzoek laat huisvesting, onderwijs en de meeste medische producten en diensten buiten beschouwing. Uitvoering van dit onderzoek op EU-niveau leidt tot aanzienlijke schaalvoordelen en een brede vergelijkbaarheid van de marktprestaties. Ook kunnen hierdoor beste praktijken worden bepaald. Het onderzoek is uitgevoerd bij consumenten met een recente of actuele koopervaring op een van de markten, waardoor de weergave van relevante ervaringen in plaats van ongegronde meningen is gewaarborgd. Omdat dit de tweede keer is dat het onderzoek is uitgevoerd, kunnen de uitkomsten worden vergeleken met die van Percepties van consumenten beïnvloeden het gedrag van ondernemingen omdat zij een duidelijke indicatie vormen dat de markt vanuit het oogpunt van de consument niet werkt. Ook andere indicatoren worden gebruikt om de verschillende aspecten van marktwerking in aanmerking te nemen en de analyse te completeren. Het onderzoek is gebaseerd op aselecte steekproeven. De telefonische interviews zijn van maart tot en met mei 2011 gevoerd met een steekproef van 500 mensen (leeftijd 18 jaar en ouder) voor elk van de 51 markten en in elke EU-lidstaat (250 mensen in Cyprus, Luxemburg en Malta). In totaal zijn meer dan individuele marktevaluaties uitgevoerd. De resultaten op EU-niveau zijn gebaseerd op een mate van betrouwbaarheid van 95 % met een foutenmarge van maximaal +/-0,85 %. Alle onderzoeksdata zijn opgenomen in het onderzoeksverslag 2. De prijzen van vergelijkbare en representatieve goederen en diensten in de gehele EU zijn verschaft door Eurostat en andere bronnen (Europese Centrale Bank, waarnemingspost voor energie van de Commissie, directoraat-generaal Concurrentie van de Commissie). De lidstaten hebben de gegevens betreffende klachten verschaft. De Commissie werkt momenteel met nationale geschillenorganen aan de tenuitvoerlegging van de verordening voor klachtenafhandeling 3, die het mogelijk maakt om in de toekomst in het scorebord volledig vergelijkbare klachtengegevens op te nemen voor de gehele EU. Het vergelijkenderwijs rangschikken van verschillende markten op basis van de visie van consumenten op hun functioneren verschaft belangrijke aanwijzingen voor de punten waarop de consument ontevreden is over de markten. De afzonderlijke kenmerken per markt worden uitvoerig belicht in de diepgravende studies. 1 COM(2010) Het onderzoek en een dashboard dat eenvoudig toegang geeft tot de uitkomsten zijn beschikbaar op 3 C(2010) 3021 definitief. 5

6 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek 2. RESULTATEN VAN HET MARKTMONITORINGONDERZOEK 6

7 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek 2. RESULTATEN VAN HET MARKTMONITORINGONDERZOEK 2.1. MARKTPRESTATIE-INDICATOR (MPI) De marktprestatie-indicator (MPI) is een samengestelde index op basis van de uitkomsten van onderzoeksvragen over de vier belangrijkste aspecten van de consumentenervaring: 1) het gemak waarmee goederen of diensten kunnen worden vergeleken; 2) het vertrouwen van consumenten dat detaillisten/leveranciers zich houden aan de regels voor consumentenbescherming; 3) de beleving van problemen en de mate waarin deze tot klachten hebben geleid; 4) de tevredenheid van consumenten (de mate waarin de markt hun verwachtingen waarmaakt). De vier componenten van de index hebben hetzelfde gewicht. De MPI rangschikt 51 consumentenmarkten op EU-niveau naar de beoordelingen door consumenten. Hij signaleert veeleer de consumentenperceptie van markten dan dat hij een volledig oordeel over hun functioneren inhoudt. Nationale rangordes op basis van de MPI zijn opgenomen in bijlage II. Bijlage III bevat beschrijvingen van elk van de markten. In het algemeen was de MPI in 2011 hoger dan in 2010 en vrijwel alle markten vertonen vooruitgang in de absolute resultaten. Om een mogelijk extern effect te neutraliseren dat de index als geheel zou kunnen beïnvloeden en de relatieve veranderingen in de prestaties van elke markt te isoleren, worden de MPI-resultaten op EU- en nationaal niveau genormaliseerd. Daarbij wordt de afzonderlijke score van elke markt gedeeld door het gemiddelde van de desbetreffende groep markten (te weten producten of diensten). Dat vereenvoudigt tevens de vergelijkende marktanalyse door de positie van de markten in verhouding tot het gemiddelde (boven of onder 100) aan te geven. 4 Figuur 1 toont de genormaliseerde MPI-scores op EU-niveau, gewogen naar de bevolkingsomvang per land. Zo hebben de standpunten van consumenten uit grotere lidstaten een grotere invloed op deze resultaten 5. Lagere MPI-scores zijn een indicatie dat de markt wellicht slecht functioneert. Rechts van de grafiek worden de verschillen getoond tussen de 4 Daarbij moet wel worden bedacht dat cijfers die zijn genormaliseerd met verschillende gemiddelden (d.w.z. in verschillende landentabellen of in producten vergeleken met diensten) strikt genomen niet vergelijkbaar zijn. 5 Wanneer de MPI wordt berekend op basis van gelijke landengewichten en laat zien in welke mate problemen in verschillende landen voorkomen, zijn de uitkomsten grotendeels gelijkaardig, behalve dat treinen en postdiensten aanzienlijk slechter presteren in grotere lidstaten (net als in 2010). Aan de andere kant presteren watervoorziening en woning- en tuinonderhoud beter in grotere EU-landen. In tegenstelling tot 2010, toen brandstoffen en autoverzekering lager scoorden in grotere EU-landen, eindigen deze markten in 2011 door de bank genomen respectievelijk lager en hoger. Figuur 1: Genormaliseerde MPI (marktprestatie-indicator) op het niveau van de EU-27 Woning- en tuinonderhoudsproducten Juridische en boekhoudkundige diensten Woning- en tuinonderhoudsdiensten 107,1 106,1 105,6 105,2 105,1 105,1 105,1 104,4 104,3 104,3 103,8 103,8 103,6 103,5 103,1 102,8 102,7 102,6 102,4 102,3 101,8 101,4 101,4 101,4 101,2 100,8 100,7 100,5 100,3 100,2 99,5 99,4 97,8 97,4 97,3 97,3 97,3 97,2 96,5 96,2 96,0 94,9 94,6 94,6 94,2 93,8 93,3 93,2 92,9 92,5 91, verschil , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

8 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek genormaliseerde MPI-scores van 2011 en 2010, en de plaats op de ranglijst van de vergeleken markten in die beide jaren 6. Figuur 2: Genormaliseerde MPI op het niveau van de EU-27 met subgroepen Figuur 2 laat de genormaliseerde MPI op het niveau van de EU-27 zien, verdeeld in twee subgroepen van goederen en diensten. De MPI van 2011 bevestigt grotendeels het beeld dat in 2010 voor het eerst is waargenomen. Dienstenmarkten blijven onderpresteren, waarbij alle netwerkdiensten en financiële diensten onder het gemiddelde scoren. Met een paar uitzonderingen (gebruikte auto s, voertuigbrandstof) lijken de goederenmarkten in het algemeen aanzienlijk beter te functioneren. Dit kan deels het geval zijn omdat goederenmarkten intrinsiek helderder en tastbaarder zijn voor consumenten. Vandaar dat de MPI verder is onderverdeeld in goederen en diensten om een extra analytische dimensie te genereren, teneinde gelijksoortige markten te kunnen vergelijken en achterblijvende goederenmarkten eenvoudiger te kunnen aanwijzen. De grootste verbeteringen worden geconstateerd bij beleggingen, pensioenen, effecten, cafés, bars en restaurants en vrijetijdsproducten. Ondanks deze verbeteringen neemt de markt van beleggingen, pensioenen, effecten nog steeds de laatste plaats in. en elektriciteit beleefden de grootste verslechtering in hun relatieve MPI-score, die een afspiegeling kan zijn van het negatieve sentiment van de consumenten ten aanzien van de prijzen van elektriciteit en olie. Bij de analyse van consumentenmarkten moet hun aandeel in de consumentenbestedingen in aanmerking worden genomen. Zo wordt adequaat rekening gehouden met het risico van grotere schade voor markten waarop consumenten meer besteden. Figuur 3 toont de MPI-scores (genormaliseerd op EU-niveau zonder subgroepen) in verhouding tot het aandeel per markt in het huishoudbudget (gegevens afkomstig van budgetonderzoek 7 ). De budgetonderzoekscijfers zijn voor sommige markten (bijvoorbeeld hypotheken) laag omdat zij alleen de administratie- en andere kosten voor de terugbetaling van leningen omvatten. Ook weerspiegelen zij het feit dat een kleiner aandeel van de EU-bevolking van de diensten in kwestie gebruikmaakt. Figuur 3 laat zien dat beleggingen, pensioenen, effecten, onroerendgoeddiensten, hypotheken, elektriciteitsdiensten, gebruikte auto s en brandstoffen bijzondere aandacht verdienen wanneer hun MPI-score en hun aandeel in het huishoudbudget in aanmerking worden genomen. 6 Met het oog op de vergelijking zijn de scores van 2010 genormaliseerd. 7 Eurostat-cijfers voor 2005 en ramingen voor ontbrekende categorieën. DIENSTEN PRODUCTEN Juridische en boekhoudkundige diensten Woning- en tuinonderhoudsdiensten Woning- en tuinonderhoudsproducten 108,1 107,0 105,6 104,8 104,3 104,2 103,4 102,7 102,7 102,4 102,2 101,5 101,4 99,3 99,3 99,2 99,2 99,1 98,5 98,1 98,0 96,9 96,6 96,1 95,7 95,2 95,2 94,9 94,5 93,7 104,3 102,8 102,4 102,3 102,3 101,5 101,5 101,5 101,0 101,0 100,6 100,2 99,9 99,8 99,0 98,6 98,6 98,4 97,4 95,0 91, verschil , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

9 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek Figuur 3: Marktprestatie-indicator en huishoudbudget Aandeel in het huishoudbudget 5% 3% 2% Markten 5 8 Woning- en tuinonderhoudsproducten Persoonlijke verzorgingsproducten 21 Woning- en tuinonderhoudsdiensten Juridische en boekhoudkundige diensten % ICTproducten % Marktprestatie-indicator 2011 (gewogen naar bevolkingsomvang en genormaliseerd) 9

10 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek De figuren 4 tot en met 8 tonen de componenten van de MPI. Deze omvatten het percentage respondenten die een bepaalde mening zijn toegedaan over vergelijkbaarheid, vertrouwen, problemen en klachten, algehele tevredenheid, de gemiddelde score per markt op een schaal van 0 (laagste) tot 10 (hoogste), en de scores in Om de weergave van de scores inzichtelijker te maken, zijn de scores op de schaal heringedeeld in drie categorieën: score 0 4 (laag), score 5 7 (gemiddeld) en score 8 10 (hoog). De gemiddelden van de EU-27 zijn voor elke indicator gebaseerd op alle landen en alle markten bij elkaar VERGELIJKBAARHEID De vergelijkbaarheidsindicator weerspiegelt de mate waarin consumenten in staat zijn om met kennis van zaken beslissingen te nemen en heeft impliciet betrekking op zowel prijs als kwaliteit. Op markten met een grote vergelijkbaarheid kunnen consumenten goede keuzen maken en innovatie en efficiëntie belonen, terwijl markten met een geringe vergelijkbaarheid eerder wijzen op een verkeerde besteding van middelen. Als consumenten hun welzijn niet kunnen optimaliseren door middel van een geïnformeerde keuze, wordt de doelmatigheid van concurrerende markten ondermijnd. Al met al is de vergelijkbaarheid van consumentenmarkten dit jaar iets groter dan in 2010 met een zeer goede beoordeling door meer dan de helft (54 %) van de respondenten (52 % in 2010). 12 % van de consumenten beschouwt de vergelijkbaarheid nog als zeer slecht (scores van 0 tot 4). De grootste verbeteringen kunnen worden waargenomen voor de markten van vrijetijdsproducten, woning- en tuinonderhoudsproducten en cafés, bars en restaurants (+0,3)., watervoorziening en treindiensten boekten de grootste daling in hun vergelijkbaarheidsscore ( 0,3). Consumenten vinden het moeilijker om diensten dan om goederen te vergelijken. Dit kan deels komen doordat aanbiedingen, tarieven en contractvoorwaarden van diensten complexer zijn. Bovendien is onzeker welke kwaliteit dienstenaanbieders in de toekomst zullen leveren. Ongeveer een op de vier consumenten vindt het moeilijk om beleggingen, pensioenen, effecten en elektriciteitsdiensten te vergelijken, terwijl een op de vijf consumenten problemen heeft met watervoorziening, hypotheken en treindiensten. Sommige van deze diensten vereisen gespecialiseerde kennis, terwijl andere een beperkt aantal leveranciers hebben. De hoogste vergelijkbaarheidsscores worden toegekend aan de markten voor boeken, tijdschriften en dagbladen en kleine huishoudelijke apparaten, waar productkenmerken eenvoudiger te beoordelen zijn. Figuur 4: Vergelijkbaarheid Hoe gemakkelijk of moeilijk, op een schaal van 0 tot 10, was het om de <diensten/producten> van verschillende <aanbieders/detaillisten> te vergelijken? EU-27: alle markten 7% 8% 7% 7% 7% 7% 8% 7% 7% 7% 12% 8% 8% 7% 10% 11% 12% 1 13% 12% 1 12% 1 15% 15% 13% 17% 15% 1 17% 1 18% 1 18% 1 20% 20% 21% % 28% 30% 28% 31% 30% 2 31% 30% 30% 32% 32% 32% 33% 30% 32% 3 30% 3 32% 31% 32% 37% 35% % % 35% 33% % 37% 38% 3 35% 38% 40% 38% 42% 37% 43% 42% 3 38% 37% 42% 37% 42% % % 63% 63% 61% 62% 61% 60% 62% 60% 60% 62% 58% 5 60% 60% 57% % 55% 52% 4 53% 4 48% 48% 47% 48% 48% 47% 4 45% 42% 45% 41% 41% 42% 43% 3 42% 3 33% ,2 7,1 7,9 7,9 7,9 7,7 7,8 7,6 7,8 7,6 7,8 7,7 7,8 7,6 7,7 7,4 7,7 7,7 7,7 7,7 7,5 7,7 7,5 7,7 7,5 7,7 7,4 7,7 7,5 7,6 7,5 7,6 7,3 7,6 7,6 7,6 7,6 7,5 7,5 7,3 7,5 7,3 7,5 7,3 7,5 7,3 7,4 7,2 7,3 7,3 7,3 7,2 7,2 7,1 7,2 7,1 7,1 7,3 7,1 7,0 7,0 6,9 7,0 7,1 7,0 6,9 6,9 6,7 6,9 6,8 6,9 6,8 6,9 6,9 6,7 6,8 7,0 6,8 6,8 6,6 6,6 6,6 6,5 6,5 6,5 6,4 6,5 6,5 6,4 6,7 6,3 6,2 6,5 6,1 6,4 6,0 5,8 10

11 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek In termen van vergelijkbaarheid scoren gebruikte auto s, tv-voorziening en internetvoorziening hoger dan in de MPI. Voor sommige andere markten geldt juist dat de vergelijkbaarheidsindicator de MPI-score verlaagt: niet-receptgeneesmiddelen, watervoorziening, brillen en lenzen, culturele diensten en vermaak, juridische en boekhoudkundige diensten en postdiensten VERTROUWEN Vertrouwen brengt aan het licht of consumenten ervan overtuigd zijn dat ondernemingen zich houden aan de consumentenwetgeving. Het is gebaseerd op ervaringen van consumenten met overtredingen van aanbieders, misleidende of oneerlijke handelspraktijken, ondoorzichtige informatie of onredelijke contractvoorwaarden. Consumentenvertrouwen is een essentiële component van een goed functionerende markt. Het vertrouwen van consumenten in de naleving van de regels voor consumentenbescherming door leveranciers is licht gestegen in 2011, met zeer goede scores voor deze indicator van 45 % van de respondenten (43 % in 2010). Toch is meer dan de helft van de consumenten niet helemaal overtuigd van zijn leveranciers. Vertrouwen boekte de laagste totaalscore van alle indicatoren (d.w.z. lager dan vergelijkbaarheid, tevredenheid en keuze). In 2011 werden de belangrijkste verbeteringen in de vertrouwensscore geboekt door de markten van beleggingen, pensioenen, effecten, niet-receptgeneesmiddelen, vrijetijdsproducten, kleding en schoeisel, niet-alcoholische dranken en woning- en tuinonderhoudsproducten. Diensten behalen een lagere vertrouwensscore dan producten. Dit houdt verband met de intrinsieke complexiteit van deze markten en met de moeilijke beoordeling van hun kwaliteit ten tijde van de aanschaf. Figuur 5 laat zien dat meer dan een kwart van de respondenten een slechte beoordeling gaf aan de markten van gebruikte auto s en hypotheken. Voor gebruikte auto s is het percentage consumenten dat een slecht cijfer geeft zelfs hoger dan het percentage dat een zeer goed cijfer geeft. Naast deze twee markten zijn de markten met de laagste scores voor consumentenvertrouwen onroerendgoeddiensten, beleggingen, pensioenen, effecten en mobiele telefoondiensten. Voor veel van deze markten zijn de betrokken bedragen substantieel, wat in combinatie met de behoefte aan gespecialiseerde kennis een stimulans kan zijn voor oneerlijke praktijken. Aan het andere uiteinde van het spectrum zijn de best scorende markten boeken, tijdschriften en dagbladen, brillen en lenzen, persoonlijke verzorgingsdiensten en culturele diensten en vermaak. Figuur 5: Vertrouwen In welke mate, op een schaal van 0 tot 10, vertrouwt u erop dat <leveranciers/detaillisten> van <diensten/producten> zich houden aan de regels voor consumentenbescherming? EU-27: alle markten 8% 8% 10% 8% 10% 10% 8% 1 12% 10% 10% 12% 12% 12% 1 13% 13% % 15% 15% 18% 18% % 21% 21% 20% 20% 2 23% 2 22% % 32% % 37% 41% 38% 35% 38% 3 37% 3 41% 40% 42% 42% 42% 41% 47% 4 40% % 42% % 42% 37% 42% 42% 40% 40% 42% 40% 42% 4 42% 42% 45% 40% 40% 3 45% 4 41% 40% 3 45% % 62% 60% 60% 53% 55% 53% 5 55% 5 52% 52% 52% 51% 52% % 45% 47% % % % 43% 4 45% 42% 42% 41% 38% % 38% 38% 35% 35% 38% % 37% 31% ,8 6,7 7,7 7,7 7,6 7,6 7,4 7,4 7,3 7,3 7,2 7,3 7,2 7,3 7,3 6,9 7,3 7,0 7,2 7,1 7,2 7,2 7,2 7,1 7,2 7,0 7,2 6,8 7,1 7,0 7,1 6,9 7,1 7,0 7,0 7,0 7,0 6,8 7,0 7,0 7,0 6,9 6,9 6,8 6,9 6,6 6,9 6,8 6,8 6,8 6,8 6,8 6,7 6,8 6,8 6,8 6,4 6,8 6,7 6,8 6,6 6,7 6,7 6,7 6,6 6,6 6,6 6,5 6,4 6,5 6,3 6,5 6,6 6,4 6,6 6,4 6,1 6,3 6,3 6,2 6,2 6,2 6,4 6,2 6,1 6,3 6,1 6,2 6,1 6,1 6,0 5,6 6,0 5,9 5,8 5,6 5,6 11

12 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek In vergelijking met hun positie op de MPI-ranglijst scoren postdiensten en lokale tram-, bus- en metrodiensten wat betreft vertrouwen beter. De markten met een veel lagere positie in de vertrouwenslijst dan in de MPI zijn alcoholische dranken en brandstoffen. Op de laatstgenoemde markt zou het consumentenvertrouwen kunnen zijn aangetast door de selectieve aanpassing van de brandstofprijzen aan de ontwikkeling van de olieprijzen PROBLEMEN De probleemindicator is belangrijk omdat daarmee zaken aan het licht kunnen komen die niet uit klachtenstatistieken blijken. Hij is met name bruikbaar voor markten waar klachtenmechanismen omslachtig zijn of niet bestaan, of waar de betrokken bedragen te klein zijn om mensen ertoe te brengen een klacht in te dienen. Deze indicator geeft ook duidelijk aan welke sectoren hun prestaties moeten verbeteren door een betere klantenservice. In 2011 heeft één tiende van de EU-consumenten een of meer problemen ervaren met de onderzochte markten waarbij zij vonden dat zij een gegronde reden tot klagen hadden. Vergeleken met 2010 is het totale probleemcijfer slechts zeer licht gedaald; het blijft vrijwel ongewijzigd. Op marktniveau werd de grootste toename van het percentage consumenten met problemen geregistreerd voor mobiele telefoondiensten. De markt voor beleggingen, pensioenen, effecten gaf de grootste verbetering te zien, wat tot op zekere hoogte kan worden verklaard door een geleidelijk herstel van de financiële sector. Andere markten waarop minder problemen werden geregistreerd zijn vrijetijdsproducten, treindiensten, onroerendgoeddiensten, auto-onderhoud en -reparatie en woning- en tuinonderhoudsproducten. Meer dan een kwart van de consumenten heeft problemen gehad met de internet- en tvvoorziening. Eén op de vijf consumenten meldt problemen met mobiele telefoondiensten. De markten die consumenten de minste problemen lijken op te leveren zijn niet-alcoholische dranken, culturele diensten en vermaak en gok- en loterijdiensten. In vergelijking met het zeer geringe percentage consumenten dat op die markt problemen meldt, eindigt de categorie gok- en loterijdiensten veel lager dan in de MPI. Andere markten die ook veel lager scoren in de MPI dan in de probleemranglijst zijn levensverzekeringen en brandstoffen. Daarentegen komen veel problemen voor in de categorieën grote huishoudelijke apparaten en overige elektronische producten. Figuur 6: Problemen Hebt u een probleem ervaren met een <dienst/product> of de <leverancier/detaillist> ervan, terwijl u vond dat u een gegronde reden tot klagen had? EU-27: alle markten Woning- en tuinonderhoudsdiensten 3% 3% 3% 3% 5% 3% 3% 5% 5% 5% 7% 8% 7% 7% 7% 7% 8% 8% 8% 8% 8% 8% 11% 11% 10% 11% 11% 10% 10% 10%11% 10% 11% 10% 11% 10% 10% 10% 11% 10% 11% 12% 11% 10% 12%13% 12% 13% 13% 13% 13% 13% 15% 13% 13% 1 12% 1 20% 15% 17% 15% 18% 17% 17% 17% 1 17% 21% 18% 1 18% 21% 21% Ja 2011 Ja

13 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek 2.5. KLACHTEN Klachten zijn een belangrijke indicator voor het functioneren van markten vanuit het oogpunt van consumenten. Tot wie consumenten hun klachten richten, zegt iets over de ernst van het probleem, aangezien er meer tijd en inspanning nodig is om bij een officieel orgaan te klagen dan bij familie of vrienden. In 2011 heeft een op de vijf consumenten met een probleem daarover niet geklaagd bij de betrokken onderneming, een klachtenorgaan, vrienden of familie. Dat consumenten niet klagen zou kunnen worden verklaard uit het beperkte bedrag dat het probleem kost, uit de geringe omvang van het probleem of uit de (al dan niet terechte) overweging van consumenten dat zij niet over de nodige instrumenten beschikken op het probleem op te lossen. Van de consumenten die wel klaagden, wendden meer dan twee van de drie zich met hun klachten tot detaillisten/leveranciers. De kloof tussen problemen en klachten is het grootst op de markten voor treindiensten, juridische en boekhoudkundige diensten, tram-, bus- en metrodiensten, luchtvaartdiensten en gebruikte auto s. Ondernemingen en klachtenorganen in deze sectoren moeten overwegen de toegankelijkheid van hun diensten te verbeteren. Figuur 7 laat zien dat consumenten die problemen ervaren, het vaakst klagen over internetvoorziening, mobiele telefoondiensten, tv-voorziening, bankrekeningen en. De markten die onder aan de lijst eindigen en waarover consumenten minder klagen zijn tram-, bus- en metrodiensten, treindiensten en culturele diensten en vermaak. Figuur 7: Klachten Hebt u geklaagd over <dit probleem/een van deze problemen>? EU-27: alle markten Georganiseerde vak. en reizen Persoonlijke verzorgingsprod. 1 37% 33% 32% 31% 30% 27% 25% % 23% 23% 23% 22% 22% 22% 22% 22% 22% 21% 21% 21% 20% 20% 20% 20% 20% % 18% 18% 18% 17% 17% % 1 13% 13% 13% 12% 12% 11% 67% 40% 7% 4 7% 4 55% % 1 58% % 7% 5 11% 63% 8% 63% 63% 10% 58% 58% 5 7% 3 67% % 7% 2 68% 10% 6 11% 61% 12% % % 67% 13% 3 70% 12% 70% 65% 4 67% 8% 3 70% % 6 11% 4 70% 7% 6 71% 67% 13% 13% 71% 1 68% 11% 73% 12% 7 80% % 18% 18% 17% 17% 27% 73% 13% 3 72% 72% 7 73% 7 78% 10% 7% 82% 8% 35% 33% 35% 25% 2 23% 22% 20% 25% 31% % 32% 25% 27% 31% 35% 32% 3 30% 33% 15% % 31% 3 27% 33% 18% 1 35% 33% 33% 31% 30% 40% 37% 31% 30% 28% 35% 30% 3 31% 35% 37% Nee Ja derde Ja detaillist/leverancier Ja vrienden/familie Ja fabrikant 13

14 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek 2.6. ALGEHELE TEVREDENHEID De antwoorden op de vraag of markten aan de verwachtingen van consumenten voldoen, leveren een algemene indruk van de consumententevredenheid op. Zij geven ook aanwijzingen voor de omvang van andere tekortkomingen die niet uit specifieke indicatoren blijken. De nauwe overeenstemming tussen de uitkomsten van deze indicator en de totale MPI lijkt erop te duiden dat de gekozen specifieke indicatoren een goed beeld schetsen van de consumentenwaardering van specifieke sectoren. In 2011 gaf 58 % van de consumenten de onderzochte markten zeer goede scores in termen van tevredenheid. De totale score van 2011 (7,5) is gelijk aan die van 2010, hoewel er sprake is van een lichte toename van de extreme beoordelingen en een daling van de gemiddelde scores. De markt voor vrijetijdsproducten behaalde de grootste scoreverbetering (+0,3). Consumenten zijn het meest tevreden over boeken, tijdschriften en dagbladen, persoonlijke verzorgingsdiensten en brillen en lenzen. De laagste tevredenheidsscores worden toegekend aan beleggingen, pensioenen, effecten, hypotheken en onroerendgoeddiensten. trekken het hoogste percentage consumenten dat een zeer slechte score uitdeelt (16 %). In verhouding tot de positie op de MPI-ranglijst is de tevredenheid met name laag op de markten voor gok- en loterijdiensten en brandstoffen. Ten opzichte van de MPI-scores zien wij het grootste verschil met de tevredenheid bij nieuwe auto s, wat wellicht wordt veroorzaakt door het intrinsieke statuseffect van nieuwe auto s. Figuur 8: Algehele tevredenheid In hoeverre, op een schaal van 0 tot 10, voldeden de door verschillende <leveranciers/detaillisten> aangeboden <diensten/producten> aan uw wensen in <de afgelopen periode>? EU-27: alle markten Woning- en tuinonderhoudsdiensten 3% 3% 3% 3% 3% 5% 5% 5% 7% 7% 8% 10% 8% 10% 10% 10% 10% 12% 12% 13% 12% 1 15% 15% 1 25% 27% 25% 28% 2 31% 28% 2 28% 2 32% 32% 31% 2 31% 30% 32% 32% 32% 32% 33% 35% 35% 3 33% 35% 3 38% 38% 37% % 35% 3 38% 37% 37% 38% 38% 40% 40% 37% 37% 37% 41% 4 43% 4 42% 48% 58% 72% 70% 71% 68% 68% 6 68% 68% 67% 67% 65% 65% 65% 6 65% 6 65% 6 63% 63% 62% 62% 60% 61% 58% 5 57% % % 53% 53% 53% 52% 51% 4 51% 51% 50% 48% 45% 41% 41% 43% ,5 7,5 8,2 8,0 8,1 7,9 8,1 8,0 7,8 8,0 7,9 8,0 7,9 7,8 7,9 7,7 7,9 7,8 7,9 7,8 7,9 7,7 7,9 7,8 7,9 7,8 7,9 7,8 7,9 7,7 7,8 7,7 7,8 7,8 7,8 7,7 7,7 7,7 7,7 7,6 7,7 7,6 7,7 7,5 7,6 7,5 7,6 7,6 7,5 7,5 7,5 7,5 7,5 7,4 7,5 7,4 7,5 7,4 7,4 7,4 7,4 7,3 7,4 7,5 7,3 7,3 7,3 7,3 7,3 7,2 7,3 7,2 7,2 7,2 7,2 7,2 7,2 7,1 7,1 7,1 7,0 7,1 7,0 7,3 7,0 6,9 6,9 7,2 6,9 6,9 6,6 6,7 6,6 6,5 6,5 6,4 6,

15 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek 2.7. OVERSTAPPEN Overstappen weerspiegelt concurrentievermogen en het vermogen van consumenten om een zinvolle keuze te maken. In bepaalde dienstenmarkten speelt overstappen een fundamentele rol bij het bevorderen van concurrentie, omdat het leveranciers stimuleert om hun efficiëntie en service te verbeteren teneinde de loyaliteit van hun klanten te behouden. Dit is vooral belangrijk in recentelijk geliberaliseerde markten, waar lage percentages overstappers en een als moeilijk beschouwd overstapproces de voordelen van liberalisering voor consumenten teniet kunnen doen. In markten waar concurrentie al jarenlang bestaat, kan de overstapindicator de aanwezigheid van belemmeringen signaleren ondanks het feit dat consumenten voldoende keuzemogelijkheden binnen handbereik hebben. Het percentage overstappers blijft voor de meeste diensten laag. In 2011 veranderde 85 % van de consumenten niet van leverancier of dienst, wat vergelijkbaar is met de situatie in Slechts 9 % van de consumenten stapte over op een andere leverancier en 7 % koos voor een andere dienst zonder van leverancier te veranderen. De grootste daling van het percentage consumenten dat in 2011 overstapte in vergelijking met 2010 werd geregistreerd op de markt voor beleggingen, pensioenen, effecten (-6 %), misschien een afspiegeling van de afname van de angst die consumenten ervoeren op het hoogtepunt van de financiële crisis. staan aan het andere uiteinde van de schaal met een stijging van meer dan 2 % van het aantal consumenten dat besloot over te stappen (voornamelijk naar een andere leverancier). Het vaakst kiezen consumenten voor de overstap naar een andere abonnementsvorm voor hun mobiele telefoon terwijl ze bij dezelfde aanbieder blijven. Het gedrag op deze markt wijkt af van dat van andere markten, waar een groter percentage consumenten van leverancier dan van dienst verandert. en levensverzekeringen zijn de diensten waarbij consumenten minder vaak overstappen. Figuur 9: Werkelijke overstappers 81 Bent u voor <diensten> overgestapt op een andere <abonnementsvorm> of <leverancier> in <de afgelopen periode>? EU-27: alle markten Beleggingen, pens., eff Mobiele telefoondnst Woonhuisverzek % 5% 3% 10% 8% 10% 8% 8% 12% 8% 12% 10% 10% 12% 12% 11% 10% 10% 7% 8% 5% 5% 1 13% 7% 7% 3% 7% 3% 7% 11% 10% Ja product/dienst, zelfde leverancier Ja leverancier Nee 85% 87% 82% 8 82% 7 77% 78% 81% 82% 83% 8 83% 85% 8 85% % 8 87% 8 88% 8 90% 90% 8 De overstapperiode per dienst is beschikbaar in het marktmonitoronderzoek dat beschikbaar is op 15

16 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek In aanvulling op hun feitelijke overstapgedrag is de respondenten ook gevraagd het overstapgemak te beoordelen. Figuur 10 weerspiegelt het vermeende overstapgemak voor consumenten die niet zijn overgestapt en het feitelijke gemak voor hen die wel zijn overgestapt. In 2011 meent 47 % van de consumenten dat overstappen eenvoudig is, terwijl 15 % meent dat het moeilijk is. Er is sprake van een lichte verbetering sinds Het is opmerkelijk dat een veel hoger percentage consumenten meent dat het eenvoudiger is om van leverancier te veranderen (69 %) dan om van product of dienst te veranderen bij dezelfde leverancier (44 %). Het lijkt erop dat als leveranciers consumenten eenmaal hebben overgehaald om hun dienst af te nemen, ze weinig gemotiveerd zijn om consumenten aan te moedigen op een ander product over te stappen. De sector hypotheken boekte qua vermeend overstapgemak de grootste daling van 2010 op 2011, en tevens de laagste score van alle markten. Bij woonhuisverzekeringen werd de belangrijkste stijging geconstateerd wat betreft het gemak om van leverancier te veranderen. en autoverzekeringen behalen de beste scores. De aan het werkelijke/vermeende overstapgemak toegekende scores lopen aanmerkelijk uiteen tussen de groep consumenten die van leverancier is veranderd en de groep consumenten die niet van leverancier is veranderd. Onder de niet-overstappers worden de markten voor hypotheken, elektriciteits- en gasdiensten gezien als de moeilijkste markten om van leverancier te veranderen, terwijl de markten voor internet- en tv-voorziening als de moeilijkste markten worden ervaren door de consumenten die werkelijk van leverancier veranderden. Het scoreverschil geeft aan dat percepties en werkelijke ervaringen niet altijd overeenstemmen. Figuur 10: Vermeend overstapgemak Hoe gemakkelijk, op een schaal van 0 tot 10, <denkt u dat het was/was het> om over te stappen in <de afgelopen periode>? EU-27: alle markten Bankrek. Bel., pens., effecten Woon- huisverz. Auto- verz. Vaste tel. Mobiele tel. Internet Sport en ontsp. Elektr.- diensten Gas- diensten Hypo- theken Levens- verz. Tv-voorz. Leningen en creditc. zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier zelfde leverancier veranderd van leverancier 7% 12% 13% 11% 11% 8% 10% 7% 10% 18% 17% 15% 13% 12% 1 15% 1 15% 20% 17% % % 20% 1 18% 18% 25% 21% 25% 2 28% 3 27% 2 31% 2 28% 27% 22% 2 40% 40% 3 30% 38% % 4 40% 43% 4 67% % 41% 42% 47% % % 4 58% 51% 60% 4 50% 60% 75% 37% 6 40% 62% 33% 5 40% 57% 4 58% 43% 58% ,5 6,7 7,8 7,5 6,9 6,9 7,6 7,5 6,4 6,2 7,2 7,0 7,0 6,9 8,3 7,8 7,4 7,2 8,3 8,2 6,7 6,6 7,3 7,2 7,1 7,0 7,3 7,1 6,8 6,6 6,9 7,0 7,5 7,3 8,3 8,3 6,0 6,1 7,8 7,7 6,0 6,2 7,8 7,7 5,7 6,4 6,9 7,1 6,5 7,2 6,7 7,2 6,6 7,4 16

17 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek Figuur 11: MPIS (marktprestatie-index inclusief overstappen) Genormaliseerde MPIS per markt EU ,8 104,6 102,5 101,0 100,0 99,9 99,6 99,5 99,2 98,9 97,9 97,4 96,6 96, verschil , , , , , , , , , , MARKTPRESTATIE-INDEX INCLUSIEF OVERSTAPPEN (MPIS) De overstapindicator is beschikbaar voor 14 van de 51 onderzochte consumentenmarkten. De MPIS-index ( Market Performance Index including Switching ) is gebaseerd op vijf gelijk gewogen dimensies: die van de MPI, plus een aanvullende overstapindicator die is samengesteld uit de uitkomsten van het onderzoek naar werkelijk overstappen en vermeend overstapgemak. heeft de hoogste MPIS-score en hypotheken de laagste. Bij beleggingen, pensioenen, effecten wordt de grootste verbetering ten opzichte van de MPIS-score van 2010 vastgesteld. De categorie mobiele telefoondiensten staat hoger in de MPIS-ranglijst dan in de MPI, terwijl het omgekeerde geldt voor levensverzekeringen. 17

18 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek Figuur 12: Keuzemogelijkheden Vindt u, op een schaal van 0 tot 10, dat er genoeg verschillende <leveranciers/detaillisten> voor de <diensten/producten> zijn waaruit u kunt kiezen? EU-27: alle markten Woning- en tuinonderhoudsproducten Current Bank Accounts 3% 3% 3% 3% 3% 5% 3% 3% 3% 5% 5% 5% 5% 5% 7% 7% 8% 8% 7% 5% 8% 7% 8% 7% 11% 10% 11% 10% 11% 11% 18% 20% 21% 22% 21% 21% 22% 21% 21% 22% 23% 22% 2 23% 23% 23% 23% % % 25% 27% 27% 27% % 27% 2 28% 27% 28% 28% 31% 2 31% 32% 33% 28% 31% 38% 33% 40% 32% % % 32% 33% 30% 31% % 75% 75% % 73% 73% 72% 72% 72% 71% 71% % 68% 68% 68% 68% % 65% 65% % 62% 61% 60% 61% 60% 58% 57% % 4 41% 42% 42% 32% average ,7 8,5 8,5 8,4 8,4 8,4 8,4 8,3 8,3 8,3 8,3 8,3 8,3 8,3 8,3 8,3 8,2 8,2 8,2 8,1 8,1 8,1 8,1 8,1 8,0 8,0 8,0 8,0 7,9 7,9 7,9 7,9 7,9 7,9 7,8 7,8 7,7 7,6 7,5 7,5 7,5 7,4 7,4 7,4 7,3 6,8 6,6 6,2 6,1 6,1 5,1 5, KEUZEMOGELIJKHEDEN De rol die concurrentie speelt bij het waarborgen van doelmatige marktwerking is ruimschoots bewezen en algemeen aanvaard. De meeste consumenten geven de voorkeur aan het gemak van een lokale leverancier met het oog op de tijd en vervoerskosten die zijn gemoeid met het bereiken van verder gevestigde leveranciers. De afstand die consumenten bereid zijn te reizen om alternatieve leveranciers te bereiken, verschilt van markt tot markt (in verband met de waarde van de aankoop) en per consument. In het geval van netwerksectoren is ook de dekking van het netwerk een keuzefactor. Omdat er behoefte bestaat aan een indicator die de mate van lokale concurrentie weerspiegelt, bevat het marktonderzoek voor 2011 een nieuwe vraag: of consumenten vinden dat er in elke markt genoeg verschillende leveranciers zijn om hun keuze uit te maken. Keuze uit verschillende leveranciers is, met andere indicatoren zoals prijzen, kwaliteit van de dienstverlening enzovoort, een belangrijke component van eerlijke concurrentie. Voor alle markten tezamen is 64 % van de consumenten tevreden met het niveau van de keuze die beschikbaar is, terwijl 9 % hiervoor een laag cijfer geeft. Hierbij moet worden aangetekend dat de keuzecomponent de hoogste gemiddelde score behaalt van alle in het onderzoek opgenomen componenten. Dit kan erop duiden dat keuze uit verschillende leveranciers op zich minder problematisch voor consumenten is dan zaken als vertrouwen of vergelijkbaarheid. De laagste cijfers voor keuzemogelijkheden gaan naar treindiensten en watervoorziening, waar ongeveer vier van de tien consumenten menen dat de keuze ontoereikend is, wat meer is dan het aantal consumenten dat gelukkig is met de status-quo. Meer dan een kwart van de consumenten geeft lage scores aan elektriciteitsdiensten en tram-, bus- en metrodiensten. Verbeteringen zijn ook nodig bij gasdiensten, postdiensten en tv-voorziening, die van ongeveer een op de vijf consumenten een lage score krijgen. De meeste van deze uitkomsten zijn niet verrassend, aangezien sommige van deze markten monopolies zijn geweest, terwijl andere nog altijd worden gedomineerd door één grote leverancier. 18

19 Resultaten van het marktmonitoringonderzoek Figuur 13: MPI inclusief keuzemogelijkheden MARKTPRESTATIE-INDEX INCLUSIEF KEUZEMOGELIJKHEDEN (MPIC) DIENSTEN Juridische en boekhoudkundige diensten Woning- en tuinonderhoudsdiensten 82,9 80,4 80,4 79,9 79,3 78,6 78,4 78,3 77,7 77,1 76,7 74,9 74,9 74,7 74,0 74,0 73,7 73,6 73,2 73,0 72,8 71,5 71,5 70,8 70,3 69,9 69,4 69,3 68,5 65,9 verschil MPI+ MPI 0, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , De categorie gebruikte auto s staat veel hoger in de MPIC-index ( Market Performance Index including Choice ) dan in de MPI, wat erop wijst dat de problemen op deze markt minder met keuzemogelijkheden dan met asymmetrische informatie te maken hebben. Aan het andere uiteinde van het spectrum lijken vooral culturele diensten en vermaak en sport en ontspanning te worden getroffen door de beschikbaarheid van keuzemogelijkheden. PRODUCTEN Woning- en tuinonderhoudsproducten 83,6 82,6 82,3 82,0 81,9 81,6 81,4 81,4 81,1 81,0 80,7 79,8 79,8 79,9 79,1 79,0 78,9 78,3 77,3 75,3 73, , , , , , , , , , , , , , , , , , , , , ,

20 Prijzen 3. PRIJZEN 20

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN?

HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? HOE BETAALT U? HOE ZOU U WILLEN BETALEN? 2/09/2008-22/10/2008 Er zijn 329 antwoorden op 329 die voldoen aan uw criteria DEELNAME Land DE - Duitsland 55 (16.7%) PL - Polen 41 (12.5%) DK - Denemarken 20

Nadere informatie

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen

Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen Grensoverschrijdende aftrek van fiscale verliezen 20.01.2006-20.02.2006 220 antwoorden. Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 58 26,4% G - Groothandel en kleinhandel; reparatie

Nadere informatie

Handelsmerken 0 - DEELNAME

Handelsmerken 0 - DEELNAME Handelsmerken 29/10/2008-31/12/2008 391 antwoorden 0 - DEELNAME Land DE - Duitsland 72 (18.4%) PL - Polen 48 (12.3%) NL - Nederland 31 (7.9%) UK - Verenigd Koninkrijk 23 (5.9%) DA - Denemarken 22 (5.6%)

Nadere informatie

Betalingsachterstand bij handelstransacties

Betalingsachterstand bij handelstransacties Betalingsachterstand bij handelstransacties 13/05/2008-20/06/2008 408 antwoorden 0. Uw gegevens Land DE - Duitsland 48 (11,8%) PL - Polen 44 (10,8%) NL - Nederland 33 (8,1%) UK - Verenigd Koninkrijk 29

Nadere informatie

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten

Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten IP/08/1397 Brussel, 25 september 2008 Breedbandinternet voor alle Europeanen: de Commissie geeft het startsein voor een debat over de toekomst van universele diensten Hoe kan de EU bereiken dat alle Europeanen

Nadere informatie

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant

Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant IP/04/285 Brussel, 2 maart 2004 Autoprijzen: ondanks prijsconvergentie blijft kopen in buitenland vaak nog interessant Het jongste verslag over autoprijzen toont aan dat op alle markten de prijsconvergentie

Nadere informatie

Technische toelichting

Technische toelichting Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB00-080 7 april 2000 10.30 uur Inflatie ook in maart stabiel De inflatie is in maart 2000 uitgekomen op 1,9 procent. Dat is ongeveer even hoog als in de

Nadere informatie

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen:

Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden op de prejudiciële vragen: Gemeenschappelijke mededeling over de tenuitvoerlegging van IP Translator v1.2, 20 februari 2014 1 Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak in zaak C-307/10 IP Translator en gaf daarbij de volgende antwoorden

Nadere informatie

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso,

Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Prioriteiten op energiegebied voor Europa Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 22 mei 2013 Nieuwe omstandigheden op de wereldwijde energiemarkt

Nadere informatie

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar

CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Persbericht PB15-001 8 januari 2015 9.30 uur CBS: Inflatie december naar laagste niveau in ruim 5 jaar Inflatie december daalt naar 0,7 procent Goedkopere autobrandstoffen verlagen inflatie Inflatie eurozone

Nadere informatie

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT

ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT ENQUÊTE OVER DIVERSITEIT OP HET WERK EN ANTIDISCRIMINAT 14.06.2005-15.07.2005 803 antwoorden Geef aan op welk gebied uw hoofdactiviteit ligt D - Industrie 225 K - Exploitatie van en handel in onroerend

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Prijsontwikkeling autobrandstoffen en groenten remt inflatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Prijsontwikkeling autobrandstoffen en groenten remt inflatie Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB05-014 10 februari 2005 9.30 uur Inflatie in januari hoger door energieprijzen De Nederlandse inflatie is in januari 2005 uitgekomen op 1,5 procent. In

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum West-Vlaanderen Kortrijk - 24 februari 2015 Jan Smets A. De stand van

Nadere informatie

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België

Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Recepten voor duurzame groei Beschouwingen naar aanleiding van het Jaarverslag 2014 van de Nationale Bank van België Financieel Forum Gent - 26 februari 2015 Jan Smets A. De stand van zaken 1. De (lange)

Nadere informatie

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites

Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites #sweep2013 Gecoördineerde handhavingsmaatregelen voor betere naleving consumentenrechten op reiswebsites Brussel, 14 april 2014 In 2013 bleek uit een gezamenlijke, door de Europese Commissie gecoördineerde

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014

PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 7 november 2014 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015

PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 13 mei 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex

Nadere informatie

Code Geboorteland Straatnaam

Code Geboorteland Straatnaam Uitwisseling van informatie op grond van artikel 10, eerste lid van de Landsverordening spaarvermogensheffing Info Beneficial owner (1) Data Beneficial owner (2) Naamgegevens(3) Geboortegegevens (4) Adresgegevens

Nadere informatie

NL SANCO/B1-524894 NL NL

NL SANCO/B1-524894 NL NL NL SANCO/B1-524894 NL NL EUROPESE COMMISSIE Brussel, 22.10.2010 SEC (2010) 1257 WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Markten laten werken voor consumenten Vierde editie van het scorebord voor

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in juli 2,1 procent. Prijsontwikkeling volgens Europese norm

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in juli 2,1 procent. Prijsontwikkeling volgens Europese norm Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB03-165 9 september 2003 9.30 uur Inflatie in juli 2,1 procent De inflatie in Nederland is in juli 2003 uitgekomen op 2,1 procent. Dit is 0,1 procentpunt

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015

PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 PERSBERICHT Brussel, 11 december 2015 Geharmoniseerde consumptieprijsindex - november 2015 De Belgische inflatie volgens de Europees geharmoniseerde consumptieprijsindex stijgt in november naar 1,4%, ten

Nadere informatie

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen.

Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. Verhoging tabaksaccijnzen : meer inkomsten en minder rokers PERSBERICHT Verhoging fiscale inkomsten op tabak kan staatskas 200 à 300 miljoen opbrengen. In België werden er in 2009 11.617 miljoen sigaretten

Nadere informatie

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT

Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT IP/08/641 Brussel, 25 april 2008 Onderzoek naar e-gezondheidszorg in Europa: artsen moeten meer gebruik maken van ICT De Europese Commissie heeft vandaag de resultaten bekendgemaakt van een pan-europees

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2012 Inhoud Inleiding en leeswijzer... 4 1 Tevredenheid en vertrouwen van de consument... 5 2 Tevredenheid over

Nadere informatie

van Nice v1.1, 20 februari 2014

van Nice v1.1, 20 februari 2014 Gemeenschappelijke mededeling over de gemeenschappelijke praktijk inzake de algemene benamingen van de hoofdklassen van de classificatie 1 van Nice v1.1, 20 februari 2014 Op 19 juni 2012 deed het Hof uitspraak

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016

PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 01/2010 05/2010 09/2010 01/2011 05/2011 09/2011 01/2012 05/2012 09/2012 01/2013 05/2013 09/2013 01/2014 05/2014 09/2014 01/2015 05/2015 09/2015 Inflatie (%) PERSBERICHT Brussel, 19 januari 2016 Geharmoniseerde

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Benzineprijzen zorgen voor lichte stijging inflatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Benzineprijzen zorgen voor lichte stijging inflatie Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB06-112 7 december 2006 9.30 uur Inflatie blijft laag De inflatie is in november 2006 uitgekomen op 1,0 procent. Dat is iets hoger dan in oktober. Toen lagen

Nadere informatie

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA

ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA ENERGIEPRIORITEITEN VOOR EUROPA Presentatie door de heer J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, voor de Europese Raad van 4 februari 2011 Inhoud 1 I. Waarom energiebeleid ertoe doet II. Waarom

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie lager in december

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie lager in december Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB12-001 5 januari 2012 9.30 uur Inflatie lager in december Inflatie in december omlaag naar 2,4 procent Benzineprijzen en beltarieven verlagen inflatie Inflatie

Nadere informatie

Werkloosheid in de Europese Unie

Werkloosheid in de Europese Unie in de Europese Unie Diana Janjetovic en Bart Nauta De werkloosheid in de Europese Unie vertoont sinds 2 als gevolg van de conjunctuur een wisselend verloop. Door de economische malaise in de jaren 21 23

Nadere informatie

CBS: Inflatie daalt licht

CBS: Inflatie daalt licht Persbericht PB14-077 4 december 2014 9.30 uur CBS: Inflatie daalt licht Inflatie in november 1 procent Benzine goedkoper Inflatie in Nederland gelijk aan die in de eurozone De inflatie is in november gedaald

Nadere informatie

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken

Convergentie. Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken EN NL Convergentie Vaak gestelde vragen (FAQ) over de gemeenschappelijke praktijk CP4 Mate van bescherming van zwart-witmerken 1. Als de merken niet gelijk (identiek) zijn, kunnen zij dan niettemin met

Nadere informatie

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid

Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Pan-Europese opiniepeiling over beroepsveiligheid en -gezondheid Resultaten in Europa en Nederland - Mei 2013 Representatieve resultaten in 31 deelnemende Europese landen voor het Europees Agentschap voor

Nadere informatie

Persbericht. Inflatie in juni gedaald. Centraal Bureau voor de Statistiek

Persbericht. Inflatie in juni gedaald. Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB01-146 6 juli 2001 9.30 uur Inflatie in juni gedaald In juni is de inflatie gedaald tot 4,5 procent. Vorige maand bedroeg de inflatie nog 4,9 procent. De

Nadere informatie

Positieve impact nieuwe groepsvrijstellingsverordening blijft volgens laatste verslag autoprijzen voorlopig uit

Positieve impact nieuwe groepsvrijstellingsverordening blijft volgens laatste verslag autoprijzen voorlopig uit IP/03/1117 Brussel, 25 juli 2003 Positieve impact nieuwe groepsvrijstellingsverordening blijft volgens laatste verslag autoprijzen voorlopig uit In haar jongste verslag over autoprijzen heeft de Europese

Nadere informatie

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015

De toekomst van de welvaartsstaat. Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De toekomst van de welvaartsstaat Frank Vandenbroucke Kortrijk 18 maart 2015 De actieve welvaartsstaat herbekeken De duurzaamheid van het succes van de welvaartsstaat Investeren in kinderen Beleidsuitdagingen

Nadere informatie

De buitenlandse handel van België - 2009 -

De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België - 2009 - De buitenlandse handel van België in 2009 (Bron: NBB communautair concept*) Analyse van de cijfers van 2009 Zoals lang gevreesd, werden in 2009 de gevolgen van

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in februari iets hoger. Inflatie gestegen door hogere benzineprijzen

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Inflatie in februari iets hoger. Inflatie gestegen door hogere benzineprijzen Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB07-017 8 maart 2007 9.30 uur Inflatie in februari iets hoger De inflatie is in februari 2007 uitgekomen op 1,5 procent. Dat is iets hoger dan in januari.

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S

VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S EUROPESE COMMISSIE Brussel, 17.6.2011 COM(2011) 352 definitief VERSLAG VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET EUROPEES ECONOMISCH EN SOCIAAL COMITÉ EN HET COMITÉ VAN DE REGIO'S Tweede

Nadere informatie

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie?

Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? MEMO/11/406 Brussel, 16 juni 2011 Gezondheid: uw Europese ziekteverzekeringskaart altijd mee op vakantie? Vakantie verwacht het onverwachte. Gaat u binnenkort op reis in de EU of naar IJsland, Liechtenstein,

Nadere informatie

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58%

Huishoudens. Huishoudens zonder kinderen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Huishoudens met kinderen Huishoudens zonder kinderen Huishoudens Geïsoleerde personen 95% 93% 80% 78% 75% 72% 62% 58% Computer Internet Individuen Individuen die behoren tot de achtergestelde bevolkingsgroepen

Nadere informatie

Energie Rapport Stand van zaken op de consumentenmarkt Eerste halfjaar 2011

Energie Rapport Stand van zaken op de consumentenmarkt Eerste halfjaar 2011 Energie Rapport Stand van zaken op de consumentenmarkt Eerste halfjaar 2011 Energiekamer Nederlandse Mededingingsautoriteit Den Haag, september 2011 Inhoud Inleiding en leeswijzer...3 1 Vraag naar producten...

Nadere informatie

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij:

1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 9. ENERGIE 1. 31958 Q 1101: EAEC Raad: De Statuten van het Voorzieningsagentschap van Euratom (PB 27 van 6.12.1958, blz. 534), gewijzigd bij: 31973 D 0045: Besluit 73/45/Euratom van de Raad van 8 maart

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2013

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2013 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Eerste halfjaar 2013 Den Haag, november 2013 Samenvatting Meer actieve consumenten Voor het tweede jaar op rij stijgt het aantal

Nadere informatie

Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa

Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa Onconventionele fossiele brandstoffen (bijv. schaliegas) in Europa De opsporing en winning van aardgas en aardolie in Europa richtte zich in het verleden vooral op conventionele brandstoffen. De mogelijkheden

Nadere informatie

INTRASTAT BRIEF NR. 12

INTRASTAT BRIEF NR. 12 INSTITUUT VOOR DE NATIONALE REKENINGEN DECEMBER 2003 INTRASTAT BRIEF NR. 12 Algemene inlichtingen Belgostat On-Line Publicatie Mei 2004: Uitbreiding van de Europese Unie! Zoals u waarschijnlijk weet, treden

Nadere informatie

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE

BIJLAGEN. bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE EUROPESE COMMISSIE Brussel,.3.5 COM(5) 8 final ANNEXES to 3 BIJLAGEN bij het VERSLAG VAN DE COMMISSIE Solidariteitsfonds van de Europese Unie Jaarverslag 3 NL NL BIJLAGE I: EU-SOLIDARITEITSFONDS - IN 3

Nadere informatie

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU?

Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Factsheet 1 WAAROM EEN INVESTERINGSPLAN VOOR DE EU? Als gevolg van de wereldwijde economische en financiële crisis heeft de EU met een laag investeringsniveau te kampen. Alleen met gezamenlijke gecoördineerde

Nadere informatie

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel

ECC-Net: Travel app. Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland. Informatieblad app - ECC-Net: Travel 1 ECC-Net: Travel app Een nieuwe mobiele applicatie voor de Europese consument bij zijn reizen in het buitenland Een gezamenlijk project van het Netwerk van Europese Consumentencentra Naam van de APP ECC-Net:

Nadere informatie

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey

Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey Samenwerking en innovatie in het MKB in Europa en Nederland Een exploratie op basis van het European Company Survey ICOON Paper #1 Ferry Koster December 2015 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in de relatie

Nadere informatie

Verticale relaties in de voedselvoorzieningsketen: Beginselen van goede praktijken

Verticale relaties in de voedselvoorzieningsketen: Beginselen van goede praktijken Verticale relaties in de voedselvoorzieningsketen: Beginselen van goede praktijken Een voorstel van de onderstaande kernleden van het B2B-platform AIM CEJA CELCAA CLITRAVI Copa Cogeca ERRT EuroCommerce

Nadere informatie

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies NMa: Voordeel van Shoppen bij Financiële Producten - I - Oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 3 2.1 Jaarlijkse besparing per product voor de gemiddelde consument 4 2.2 Jaarlijks

Nadere informatie

Achtergrond van de basisverlegging CPI 2010

Achtergrond van de basisverlegging CPI 2010 Achtergrond van de basisverlegging CPI 2010 Jaarlijkse basisverlegging CPI De Consumentenprijsindex (CPI) meet de prijsontwikkeling van het pakket van goederen en diensten dat de gemiddelde consument afneemt.

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2013

De agrarische handel van Nederland in 2013 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale handelsoverschot groeit met 4,5 miljard; aandeel agrarische producten 2 miljard Nederlandse agrarische export neemt in opnieuw

Nadere informatie

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu

www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu KE-80-09-930-NL-C www.2010againstpoverty.eu 2010againstpoverty@ec.europa.eu U kunt de publicaties van het directoraat-generaal Werkgelegenheid, sociale zaken en gelijke kansen downloaden of een gratis

Nadere informatie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie

Standaard Eurobarometer 84. Die publieke opinie in de Europese Unie Die publieke opinie in de Europese Unie Opiniepeiling besteld en gecoördineerd door de Europese Commissie, Directoraat-generaal Communicatie. Dit werd opgesteld voor de Vertegenwoordiging van de Europese

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) 6792/10. Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) LIMITE Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 maart 2010 (17.03) (OR. en) PUBLIC Interinstitutioneel dossier: 2009/0157 (COD) 6792/10 LIMITE JUSTCIV 34 CODEC 142 NOTA van: het secretariaat-generaal

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Tweede halfjaar 12 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant 14 uari 13

Nadere informatie

De agrarische handel van Nederland in 2014

De agrarische handel van Nederland in 2014 De agrarische handel van Nederland in 1. Opvallende ontwikkelingen Totale Nederlandse handelsoverschot is in gelijk gebleven aan het niveau van ( 47,6 mld.); handelsoverschot agrarische producten komt

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2014

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Tweede halfjaar 2014 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Tweede halfjaar 2014 Den Haag, april 2015 Samenvatting Meer overstappers, met een grote intentie om nogmaals over te stappen In

Nadere informatie

het Nederlandse dse spoor?

het Nederlandse dse spoor? 08 e08 Hoe druk is 0h het nu werkelijk op het Nederlandse dse spoor? Het Nederlandse spoorgebruik in vergelijking met de rest van de EU-27 Pascal Ramaekers, Tessa de Wit en Maarten Pouwels Publicatiedatum

Nadere informatie

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets

Jeugdwerkloosheid. Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013. Jan Smets Jeugdwerkloosheid Koninklijke Vlaamse Academie van België voor Wetenschappen en Kunsten 11 december 2013 Jan Smets Overzicht van de uiteenzetting 1. Dramatische jongerenwerkloosheidscijfers... 2 Werkloosheidsgraad

Nadere informatie

Internationale handel in goederen van Nederland 2012

Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Webartikel 2013 Internationale handel in goederen van Nederland 2012 Wiel Packbier 11-11-2013 gepubliceerd op cbs.nl Samenvatting De internationale handel in goederen is in 2012 wederom minder hard gegroeid.

Nadere informatie

PERSBERICHT. Eerste publicatie van MFI-rentestatistieken voor het eurogebied 1

PERSBERICHT. Eerste publicatie van MFI-rentestatistieken voor het eurogebied 1 10 december 2003 PERSBERICHT Eerste publicatie van MFI-rentestatistieken voor het eurogebied 1 Vandaag introduceert de Europese Centrale Bank (ECB) een nieuwe reeks geharmoniseerde statistieken betreffende

Nadere informatie

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid?

Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? vbo-analyse Hoeveel dragen onze bedrijven bij aan de schatkist en de sociale zekerheid? September 2014 I Raf Van Bulck 39,2% II Aandeel van de netto toegevoegde waarde gegenereerd door bedrijven dat naar

Nadere informatie

Onderzoek gunstige prijsligging.

Onderzoek gunstige prijsligging. Onderzoek gunstige prijsligging. BMW 3 Serie Model 320D. 22 Eu-Lidstaten. Jordy Reijers Marketing/Onderzoek P van. Prijs 1 Inhoud Opgave Onderzoek informatie over Eu landen Welke landen hanteren de euro?

Nadere informatie

GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN

GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN GROEI EN BANEN: DE VOLGENDE STAPPEN Presentatie door J.M. Barroso, Voorzitter van de Europese Commissie, aan de informele Europese Raad van 30 januari 2012 De "vicieuze cirkels" in Europa doorbreken Europa

Nadere informatie

FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012

FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012 3URGXFWGDWDVKHHW +,*+/,*+76 FIAT RADIONAV - Europe. SD 2012 Beschikbaarheid: 04/2011 Merk Fiat Systeem Instant NAV Onderdeelnummer klant 51900429 Onderdeelnummer NAVTEQ T1000-17913 Dekkingsoverzicht Inclusief

Nadere informatie

Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context

Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context Globalisering: gunstig of net niet? Opinie van de Vlaming in EU-context Myriam Vanweddingen 2011/16 D/2011/3241/269 Samenvatting In 2009 hebben bijna twee op de drie Vlamingen een algemene positieve perceptie

Nadere informatie

11562/08 CS/lg DG H 1 A

11562/08 CS/lg DG H 1 A RAAD VA DE EUROPESE U IE Brussel, 22 juli 2008 (OR. en) 11562/08 Interinstitutioneel dossier: 2008/0074 (C S) VISA 239 COMIX 554 WETGEVI GSBESLUITE E A DERE I STRUME TE Betreft: VERORDENING VAN DE RAAD

Nadere informatie

Wat kan men meer bepaald voor aanhangwagens afleiden uit die definitie?

Wat kan men meer bepaald voor aanhangwagens afleiden uit die definitie? DE PROBLEMATIEK VAN DE AANHANGWAGENS De eerste Europese richtlijn betreffende verplichte verzekering van de burgerlijke aansprakelijkheid voor motorrijtuigen 1 bepaalt dat alle Lidstaten de nodige maatregelen

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DUITSLAND

LANDEN ANALYSE DUITSLAND LANDEN ANALYSE DUITSLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012. Koro Enveloppen & Koro PackVision

Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012. Koro Enveloppen & Koro PackVision Rapportage klanttevredenheidsonderzoek Inclusief vergelijk 2012 Opdrachtgever: Uitvoering: Koro Enveloppen & Koro PackVision Tema BV December 2014 1 I N L E I D I N G In 2014 heeft Tema voor de vijfde

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE SPANJE

LANDEN ANALYSE SPANJE LANDEN ANALYSE SPANJE Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen

Einde aan roaming-afzetterij: tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen IP/09/1064 Brussel, 1 juli 2009 Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen Met ingang van vandaag

Nadere informatie

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015

Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Een pensioenhervorming in het teken van defined ambition? Frank Vandenbroucke Jaarevent Alumni & Friends, Actuariaat Leuven 28 september 2015 Documentatie European Commission, The 2015 Ageing Report, European

Nadere informatie

HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER OP DE SPOORVERVOERSSECTOR IN DE EUROPESE UNIE

HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER OP DE SPOORVERVOERSSECTOR IN DE EUROPESE UNIE DIRECTORAAT-GENERAAL INTERN BELEID VAN DE UNIE BELEIDSONDERSTEUNENDE AFDELING B: STRUCTUURBELEID EN COHESIE VERVOER EN TOERISME HET EFFECT VAN DE SCHEIDING TUSSEN INFRASTRUCTUURBEHEER EN VERVOERSBEHEER

Nadere informatie

Monitor Financiële Sector:

Monitor Financiële Sector: Nederlandse Mededingingsautoriteit Monitor Financiële Sector: Notitie bij Sectorstudie Vastgoedfinanciering, SEO Economisch Onderzoek oktober 2011 Nederlandse Mededingingsautoriteit Postbus 16326 2500

Nadere informatie

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2014

Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt. Eerste halfjaar 2014 Trendrapportage Marktwerking en Consumentenvertrouwen in de energiemarkt Eerste halfjaar 2014 Den Haag, november 2014 Samenvatting Mispercepties over de energiemarkt zorgt voor afhakers Consumenten die

Nadere informatie

.bedomeinnamen. onder de loep 2011

.bedomeinnamen. onder de loep 2011 1.bedomeinnamen onder de loep 2011 2 Aantal nieuwe.be-registraties Evolutie van de.be-domeinnamen 471.453 602.607 736.498 859.474 977.998 1.101.668 1.219.935 131.588 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637

Nadere informatie

Europese Commissie. Tweede editie van het scorebord voor de consumentenmarkten

Europese Commissie. Tweede editie van het scorebord voor de consumentenmarkten Europese Commissie Tweede editie van het scorebord voor de consumentenmarkten Noch de Europese Commissie, noch personen die namens haar optreden, zijn verantwoordelijk voor het gebruik dat eventueel van

Nadere informatie

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks

Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 2010 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks ANNEX Voortgangsrapportage Onderwijs en Opleiding 21 Beschrijving prestaties Nederland en andere lidstaten op EU benchmarks 1. Deelname voor- en vroegschoolse educatie (VVE) De Nederlandse waarde voor

Nadere informatie

Innoveren in het digitale tijdperk: Europa weer op gang brengen Presentatie van J.M. Barroso,

Innoveren in het digitale tijdperk: Europa weer op gang brengen Presentatie van J.M. Barroso, Innoveren in het digitale tijdperk: Europa weer op gang brengen Presentatie van J.M. Barroso, voorzitter van de Europese Commissie, bij de Europese Raad van 24 en 25 oktober 213 Global Competitiveness

Nadere informatie

Kopen in het buitenland: vrijstellingen voor reizigers - 2011 - Federale Overheidsdienst FINANCIEN

Kopen in het buitenland: vrijstellingen voor reizigers - 2011 - Federale Overheidsdienst FINANCIEN EENDRACHT MAAKT MACHT Kopen in het buitenland: vrijstellingen voor reizigers - 2011 - Federale Overheidsdienst FINANCIEN Hoeveel kan ik belastingvrij kopen als ik uit een land kom dat geen lid is van de

Nadere informatie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie

1.4 Factoren die bepalend zijn voor reële convergentie Productiviteit, concurrentiekracht en economische ontwikkeling Concurrentiekracht wordt vaak beschouwd als een indicatie voor succes of mislukking van economisch beleid. Letterlijk verwijst het begrip

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE ITALIË

LANDEN ANALYSE ITALIË LANDEN ANALYSE ITALIË Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

FEDERATION EUROPEENNE DE LA MANUTENTION Productgroep. industriële trucks. Een leidraad voor identificatie van nietconforme

FEDERATION EUROPEENNE DE LA MANUTENTION Productgroep. industriële trucks. Een leidraad voor identificatie van nietconforme FEM-IT-T/N855 FEDERATION EUROPEENNE DE LA MANUTENTION Productgroep Industriële trucks FEM Een leidraad voor identificatie van nietconforme industriële trucks 11.2010 (NL) - Emissie van uitlaatgassen -

Nadere informatie

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100

RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100 RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 11 november 2010 (16.11) (OR. en) 15697/1/10 REV 1 ENER 301 CONSOM 100 NOTA van: aan: Betreft: het secretariaat-generaal van de Raad de delegaties Een energiebeleid voor

Nadere informatie

Barometer van de informatiemaatschappij

Barometer van de informatiemaatschappij Barometer van de informatiemaatschappij BAROMETER VAN DE INFORMATIEMAATSCHAPPIJ (2014) http://economie.fgov.be De editie 2014 van de Barometer van de informatiemaatschappij is beschikbaar op de website

Nadere informatie

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk

67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk ALGEMENE DIRECTIE STATISTIEK EN ECONOMISCHE INFORMATIE PERSBERICHT 28 oktober 67,3% van de 20-64-jarigen aan het werk Tegen 2020 moet 75% van de Europeanen van 20 tot en met 64 jaar aan het werk zijn.

Nadere informatie

De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013

De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013 De FOD Economie publiceert zijn Barometer van de informatiemaatschappij 2013 Brussel, 25 juni 2013 De FOD Economie publiceert jaarlijks een globale barometer van de informatiemaatschappij. De resultaten

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2014 2 Aantal nieuwe.be-registraties 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 264.930 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 Evolutie van de.be-domeinnamen 736.498

Nadere informatie

Kortcyclische arbeid, Op de teller!

Kortcyclische arbeid, Op de teller! Kortcyclische arbeid, Op de teller! 1 Doel Doel van dit instrument is inzicht bieden in de prevalentie (mate van voorkomen) en de effecten van kortcylische arbeid. Dit laat toe een duidelijke definiëring

Nadere informatie

Rapportage Consumentenmarkt

Rapportage Consumentenmarkt Rapportage Consumentenmarkt Elektriciteit en gas Eerste helft 2015 Informatie in deze rapportage is afkomstig van energieleveranciers en van het consumentenonderzoek dat de ACM laat doen in juni en december

Nadere informatie

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid

Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Europese vergelijking systemen van volwasseneneducatie en aanpak laaggeletterdheid Dr. Maurice de Greef Prof. dr. Mien Segers 06-2016 Maastricht University, Educational Research & Development (ERD) School

Nadere informatie

REGLEMENTEN VAN ORDE EN REGLEMENTEN VOOR DE PROCESVOERING

REGLEMENTEN VAN ORDE EN REGLEMENTEN VOOR DE PROCESVOERING L 82/56 2.6.204 REGLEMENTEN VAN ORDE EN REGLEMENTEN VOOR DE PROCESVOERING REGLEMENT VAN ORDE VAN DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK DE RAAD VAN TOEZICHT VAN DE EUROPESE CENTRALE BANK, Gezien

Nadere informatie

.bedomeinnamen. & registrars

.bedomeinnamen. & registrars .bedomeinnamen & registrars 2013 2 Aantal nieuwe.be-registraties 147.022 193.659 222.919 232.746 257.637 267.780 306.341 299.846 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Evolutie van de.be-domeinnamen 602.607

Nadere informatie

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen

Richtsnoeren voor de behandeling. van klachten door. verzekeringsondernemingen EIOPA-BoS-12/069 NL Richtsnoeren voor de behandeling van klachten door verzekeringsondernemingen 1/8 1. Richtsnoeren Inleiding 1. Artikel 16 van de Eiopa-verordening 1 (European Insurance and Occupational

Nadere informatie