Het is jouw bedrijf, maar het is mijn brand

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Het is jouw bedrijf, maar het is mijn brand"

Transcriptie

1 Het is jouw bedrijf, maar het is mijn brand De relatie tussen bedrijfscontinuïteit en de crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid Januari 2013 Thesis Master of Crisis and Public order Management (MCPM) Auteur: ing. R.J van Gerven Studentnummer: Begeleider: drs. E. Braakhekke

2 Inhoud Voorwoord... 4 Samenvatting... 5 Hoofdstuk 1 Inleiding Aanleiding Probleemstelling Onderzoeksontwerp Relevantie Leeswijzer... 8 Hoofdstuk 2 Introductie bedrijfscontinuïteit en de crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid Inleiding Begrippen Introductie bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) Wet- en regelgeving Nederlandse overheid en bedrijfscontinuïteit Crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid Crisisbestrijdingsorganisatie van bedrijven en overheidsinstanties...20 Hoofdstuk 3 Theoretisch kader Inleiding Crisisbestrijding Besluitvorming en Naturalistic Decision Making (NDM) Netwerkmanagement Veerkracht en weerbaarheid in relatie tot bedrijfscontinuïteit...30 Hoofdstuk 4 Operationalisering Inleiding Element 1: Repressieve fase Element 2: Voorbereidende fase Element 3: Weerbaarheid en veerkracht...33 Hoofdstuk 5 Casestudie Inleiding Casus Stroomuitval in de Bommeler- en Tielerwaard Casus Brand Sell plastics, Nijkerk Casus Aswolk Schiphol Casus Ontruiming Geinsche Hof, Nieuwegein...40 Hoofdstuk 6 Respondentenonderzoek

3 Hoofdstuk 7 Conclusie...45 Beantwoording hoofdonderzoeksvraag en deelvragen...45 Aanbevelingen...46 Discussie...47 Bijlage 1 Literatuur...48 Bijlage 2 Respondenten...50 Bijlage 3 Vragenlijst respondentenonderzoek

4 Voorwoord Deze scriptie vormt de afsluiting van de studie Master of Crisis and Public order Management, leergang 2. De gemeente Lingewaard heeft mij in de gelegenheid gesteld om deze studie te volgen. Het schrijven ervan bracht voor mijzelf in elk geval een bewustwordingsproces op gang op het gebied van het multidisciplinair denken. Vooral over wat de hulpverleners van de verschillende hulpverleningskolommen nog verder kunnen bijdragen aan de veerkracht van de maatschappij in het algemeen en de weerbaarheid van bedrijven bij crises in het bijzonder. In de afgelopen jaren heb ik ervaren dat het interessant is om het terrein van crisismanagement te verbreden tot buiten de brandweer. De contacten met de andere partners in de crisisbestrijding heb ik daarbij als leerzaam ervaren. Mijn dank gaat uit naar de decanen Menno van Duin en Erie Braakhekke. De motiverende opmerkingen van Erie, die begeleider was bij deze masterthesis, gaven mij bij het schrijven soms net het zetje in de goede richting. Daarnaast dank ik iedereen die heeft meegewerkt aan het tot stand komen van deze scriptie en last but not least ben ik het thuisfront veel dank verschuldigd voor het geduld en de vele uren die ik aan de studie heb kunnen besteden. Arnhem, januari 2012 Rolf van Gerven 4

5 Samenvatting Waarom gaat een groot gedeelte van de bedrijven die getroffen worden door een crisis binnen een korte tijd failliet of houden zij op te bestaan? Eén van de belangrijkste oorzaken hiervan is dat bedrijven hun kritische bedrijfsprocessen onvoldoende hebben beschermd tegen crises. Er zijn namelijk verschillende risico s die de continuïteit van een instelling bedreigen zoals terrorisme, diefstal, brand, een pandemie etc. Een belangrijk managementproces ter voorbereiding op een crisis is bedrijfscontinuïteitsmanagement dat tot doel heeft om een crisis te voorkomen of om de bedrijfsprocessen weer binnen een acceptabele periode te herstellen. De overheid heeft al getracht door campagnes de kritische bedrijfsprocessen tijdens crises beter te beschermen op het gebied van menselijk kapitaal (grieppandemie) en materieel (elektriciteit en ICT). Dit met als uiteindelijk doel de maatschappij veerkrachtiger te maken. Vanzelfsprekend is begonnen met de vitale infrastructuur die voor 80% in particuliere handen is. De verwachting daarbij was dat ook andere bedrijven en overheidsinstellingen bedrijfscontinuïteitsmanagement in enige vorm zouden invoeren om bij te dragen aan dit doel. De crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid heeft als hoofddoel het stabiel maken van een crisis en niet in eerste instantie het beschermen van de kritische bedrijfsprocessen van een bedrijf dat getroffen wordt door een crisis. De vraag die in deze scriptie gesteld wordt is of bedrijfscontinuïteitsmanagement van bedrijven en overheidsinstellingen effect heeft op het optreden van de crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid. In deze scriptie wordt aan de hand van een kwalitatief verkennend onderzoek een antwoord gegeven op deze vraag. Hiertoe is eerst een literatuuronderzoek verricht en zijn met de inzichten in de operationalisering elementen vastgesteld. Met deze elementen zijn in een casestudie een aantal evaluaties van relevante crises onderzocht. Aansluitend is een respondentenonderzoek uitgevoerd om het beeld van de huidige situatie te complementeren en een beeld van de gewenste situatie te krijgen. Als laatste zijn bij de conclusie de deelvragen en hoofdvraag beantwoord en de aanbevelingen geformuleerd. De conclusie is dat een gedegen voorbereiding met behulp van bedrijfscontinuïteitsmanagement als managementproces in welke vorm dan ook voor een bedrijf of overheidsinstelling zeker zinvol is voor de bestrijding van een crisis. De crisisbestrijdingsorganisatie kan hierdoor vooral in de repressieve fase effectiever optreden en daarmee de kritische bedrijfsprocessen beschermen. Hiermee kan een bijdrage aan de veerkracht van het bedrijf en in een groter geheel gezien aan de veerkracht van de maatschappij geleverd worden. Wil dit echter in de toekomst meer vorm gaan krijgen dan zullen ten eerste de kritische bedrijfsprocessen van de crisisbestrijdingsorganisatie zelf beter beschermd moeten worden. Dit onderwerp zou in de beleidsplannen van de veiligheidsregio s meer aandacht moeten krijgen en geconcretiseerd moeten worden. Ten tweede dienen bedrijven zelf ook meer initiatief te nemen door in de voorbereidende fase de crisisbestrijdingsorganisatie te betrekken bij het opstellen van de bedrijfscontinuïteitsplannen. 5

6 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1 Aanleiding Op 7 september 2008 brandde in Huissen het kunststofverwerkende bedrijf DOGRO tot de grond toe af. De eigenaar kreeg de belofte van zijn klanten dat deze hem de tijd zouden geven om de zaak weer te herstarten. Toen echter bleek dat de mallen om de kunststofproducten te produceren verloren waren gegaan, waren binnen drie weken nog maar vier van de 40 klanten over. De rest van de klanten had de productie al naar concurrenten overgebracht. Er bleek in dit geval geen enkel plan uitgewerkt te zijn om de kritische bedrijfsprocessen te beschrijven en te beschermen. Er waren dus geen maatregelen genomen om te voorkomen dat een crisis het failliet van het bedrijf zou betekenen. Als bijvoorbeeld de mallen om de kunststof producten te fabriceren wel goed in een kluis waren gestald hadden deze wellicht na een alternatieve inzet van de brandweer gered kunnen worden. Hierdoor had elders snel de productie weer hervat kunnen worden waardoor de meeste klanten behouden waren gebleven. Tijdens een crisis handelt de crisisbestrijdingsorganisatie enkel met het doel het incident of de crisis in een stabiele situatie te brengen. De verantwoordelijkheid wordt aansluitend overgedragen aan het bedrijf of de instelling zonder dat de bedrijfscontinuïteit van het bedrijf aan de orde is geweest of tijdens de overdracht aan het bedrijf nog aan de orde komt. Treffend is hierbij de uitspraak van een brandweercommandant tijdens een sessie over bedrijfscontinuïteit die luidde: Het is jouw bedrijf, maar het is mijn brand. Hoewel bedrijfscontinuïteitsmanagement sinds het begin van deze eeuw een grote vlucht heeft genomen zijn er nog veel bedrijven die nog geen maatregelen hebben genomen om de kritische bedrijfsprocessen te beschermen. Onderzoek door de Tameside Metropolitan Borough Council (2011) heeft uitgewezen dat nog steeds 80% van de bedrijven die getroffen worden door een groot incident, binnen achttien maanden failliet gaat. In april 2012 werd in Scheveningen de internationale conferentie Resilient citizens in a resilient society gehouden. Lyndon Bird (2012) van het Business Continuity Institute beschrijft hier de relatie tussen bedrijfscontinuïteit en de weerbaarheid van de maatschappij. Hij stelde dat een organisatie pas volledige organisatorische weerbaarheid kan bereiken als ook de maatschappij voldoende weerbaar is. Aan de andere kant kunnen alleen bedrijven en overheidsinstanties die hun eigen interne weerbaarheid op orde hebben deel uitmaken van de noodzakelijke samenhang binnen de maatschappij die nodig is voor een adequate weerbaarheid. Ook noemde hij het voorbeeld van het Verenigd Koninkrijk waar de overheid de verantwoording neemt op dit gebied. Vanuit de Civil Contingencie Act uit 2004 is de verantwoordelijkheid voor bedrijfscontinuïteitsmanagement bij de lokale overheid neergelegd. In lokale platforms worden hiermee afspraken gemaakt over de voorbereiding op crises. In de toekomst zou bedrijfscontinuïteit een grotere rol kunnen gaan spelen voor de multidisciplinaire hulpverleningsdiensten. De crisisbestrijdingsorganisatie zou in de voorbereiding maar vooral tijdens crisisbestrijding voordeel kunnen halen uit de ontwikkelingen op het gebied van bedrijfscontinuïteit. Tijdens de crisisbestrijding kan de continuering van de kritische bedrijfsprocessen al meegenomen worden in de besluitvorming binnen de verschillende teams die tijdens de crisisbestrijding opereren. Hierdoor zou grotere schade of faillissement voor een bedrijf of instelling voorkomen kunnen worden en zou de weerbaarheid van de maatschappij als geheel vergroot kunnen worden. Het is echter onbekend of de aanwezigheid van BCM positief effect heeft op de voorbereiding en het optreden van de crisisbestrijdingsorganisatie. 6

7 1.2 Probleemstelling De hoofdonderzoeksvraag luidt: Is er effect van bedrijfscontinuïteitsmanagement bij bedrijven en overheidsinstanties op het optreden van de crisisbestrijdingsorganisatie van de Nederlandse overheid in de voorbereidings- en repressieve fase. Zo ja, welk effect? De drie deelvragen, die van belang zijn om bovenstaande onderzoeksvraag te beantwoorden, zijn: Wat houdt bedrijfscontinuïteitsmanagement in en wordt bedrijfscontinuïteitsmanagement anders toegepast in bedrijven en overheidsinstanties dan in de crisisbestrijdingsorganisatie? In welke mate en door wie worden bedrijfscontinuïteitsplannen geactualiseerd en beoefend en hebben deze factoren invloed op de bruikbaarheid voor de crisisbestrijdingsorganisatie? Wat zijn de ervaren belemmeringen van het gebruik van bedrijfscontinuïteitsplannen door de crisisbestrijdingsorganisatie en hoe zijn deze op te lossen? 1.3 Onderzoeksontwerp Dit onderzoek is een verkennend kwalitatief onderzoek dat antwoord tracht te geven op de onderzoeksvraag en de deelvragen. Allereerst zal een introductie van het onderwerp plaatsvinden. Daarna wordt aan de hand van literatuuronderzoek het onderwerp verkend en een verdieping en verbreding van het onderwerp verkregen. Met deze informatie kunnen bij de operationalisering de elementen geabstraheerd worden uit de theorie. Aan de hand van deze elementen wordt een casestudie verricht door de evaluaties van een aantal crisissituaties te onderzoeken. De evaluaties hebben betrekking op incidenten uit het verleden waar bedrijfscontinuïteit een rol of juist geen rol speelde bij de crisisbestrijding. Op deze wijze wordt een beeld geschetst van de huidige situatie. Om dit beeld van de huidige situatie te completeren maar voornamelijk om een beeld te krijgen van de toekomstige gewenste situaties wordt een respondentenonderzoek uitgevoerd. Het respondentenonderzoek vindt plaats aan de hand van een standaardlijst van open vragen. Alle respondenten wordt vanuit de verschillende disciplines gevraagd wat bedrijfscontinuïteit voor de crisisbestrijdingsorganisatie betekent, kan gaan betekenen en hoe eventuele belemmeringen op te lossen zijn. De respondenten zijn vertegenwoordigers van bedrijven en overheidsinstanties die zich in het dagelijks leven bezighouden met bedrijfscontinuïteitsmanagement. Ook worden hulpverleners en medewerkers van bedrijven/overheidsinstanties, die betrokken zijn geweest bij incidenten waar de bedrijfscontinuïteit in gevaar is geweest, bevraagd. Als laatste worden bij de conclusie de hoofd- en deelvragen beantwoord. De beperking van dit onderzoek is ten eerste dat er geen uitgebreid onderzoek plaatsvindt met hoe te komen tot de gewenste situatie. Ten tweede worden in deze scriptie bedrijfsnoodplannen ook gerekend tot het instrument van BCM. Ten derde zijn de beleidsteams op provinciaal en landelijk niveau in dit onderzoek buiten beschouwing gelaten. Ten vierde valt het overleg tijdens een crisis in de zogenaamde driehoek (Officier van Justitie, Politiecommissaris en Korpsbeheerder) ook niet binnen de reikwijdte van dit onderzoek. Als laatste is de imagoschade aan bedrijven na een crisis niet meegenomen in dit onderzoek omdat de crisisbestrijdingsorganisatie hier weinig of geen invloed op heeft. 7

8 1.4 Relevantie Als tijdens een crisis bij de crisesbestrijdingsorganisatie duidelijk is dat in het betreffende bedrijf of instelling BCM gebruikt wordt en de plannen die daaruit voort zijn gekomen ook regelmatig beoefend worden, zouden deze plannen een rol kunnen spelen bij de incidentafhandeling. Daarnaast zou het in de toekomst ook kunnen betekenen dat bedrijven en overheidsinstanties deze plannen niet enkel opstellen voor hun eigen organisatie maar ook kijken wat dit betekent voor de crisisbestrijdingsorganisatie en waarmee ook het eigen doel sneller en efficiënter bereikt wordt. Uiteindelijk wordt de maatschappij hierdoor weerbaarder. 1.5 Leeswijzer Hoofdstuk 1 geeft aan welke verwondering aanleiding was voor het schrijven van deze scriptie en de in het verlengde daarvan het stellen van de hoofdonderzoeksvraag en de deelvragen. In hoofdstuk 2 vindt een introductie plaats van het onderwerp bedrijfscontinuïteit en de rol van de overheid daarin. Daarnaast vindt ook een korte introductie van de crisisbestrijdingsorganisatie plaats. Het literatuuronderzoek betreffende de onderwerpen die relevant zijn voor deze thesis vindt plaats in hoofdstuk 3. Hoofdstuk 4 beschrijft de operationalisering van de informatie uit de introductie en het theoretisch kader door het opstellen van elementen. In hoofdstuk 5 vindt aan de hand van deze elementen een casestudie plaats door de evaluaties van een aantal crisissituaties te onderzoeken om op deze wijze een beeld van de huidige situatie te verkrijgen. Hoofdstuk 6 beschrijft de resultaten van het respondentenonderzoek. Dit leidt dan in hoofdstuk 7 tot de conclusie die bestaat uit het beantwoorden van de hoofdonderzoeksvraag en de deelvragen, de aanbevelingen en de discussie. 8

9 Hoofdstuk 2 Introductie bedrijfscontinuïteit en de crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid 2.1 Inleiding Na een incident, crisis of ramp is het voor een bedrijf of instelling vaak zeer moeilijk om de draad weer op te pakken. Het duurt lang voordat de productie of het leveren van een dienst weer op het niveau liggen van voor het incident. Dit kan verschillende oorzaken hebben. Al decennia lang zijn er methodes voor bedrijven en overheidsinstanties om zich zo goed mogelijk voor te bereiden op een crisis. Bedrijfscontinuïteitsmanagement lijkt nu de beste wijze van voorbereiding maar ook daar zijn weer verschillende methodes voor. Een Googleronde leert dat vele organisaties zich aanbieden om bedrijven en overheidsinstanties bij te staan om dit onheil af te wenden met BCM. In dit hoofdstuk wordt eerst een verkenning uitgevoerd van het begrip bedrijfscontinuïteitmanagement en de wijze waarop dit in bedrijven en overheidsinstanties tot stand komt en wat de ontwikkelingen zijn. De begripsbepaling die volgt is een voorwaarde voor het goed uitvoeren van het onderzoek. Vervolgens is wet en regelgeving natuurlijk belangrijk om te kijken wat verplichtingen zijn. Aansluitend wordt de rol van de overheid in dit kader bezien in het verleden, heden en in de toekomst. De huidige crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid wordt op relevante onderwerpen behandeld en als laatste wordt de crisisorganisatie van bedrijven en instellingen belicht. 2.2 Begrippen Een aantal begrippen dient op voorhand gedefinieerd te worden omdat dit een voorwaarde is om een duidelijk beeld te schetsen en vooral om elementen te kunnen gebruiken bij de operationalisering. Bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) De meest gebruikte definitie van BCM komt uit de Britse norm British Standard (BS) (Hiles, 2011, p. 121): BCM is een holistisch managementproces waarin potentiele bedreigingen voor een organisatie en de gevolgen daarvan indien ze werkelijkheid worden, worden geïdentificeerd. Het biedt een kader voor het bewerkstelligen van organisatorische weerbaarheid waarbij de middelen voorhanden zijn om effectief te reageren en zo de belangen van de belangrijkste stakeholders, de reputatie, het merk en de waardecreërende activiteiten te waarborgen. Bedrijfscontinuïteitsplan (BCP) Een BCP is een set van documenten die preventief wordt uitgewerkt om in geval van ramp een organisatie toe te laten zijn kritieke diensten te blijven leveren op een vooraf bepaald aanvaardbaar niveau binnen een bepaalde tijd. Het is een belangrijk onderdeel in het BCM van een organisatie (Bot, 2012). Bedrijfsnoodplan Een bedrijfsnoodplan is een plan van aanpak waarmee calamiteiten of incidenten vanaf het ontstaan, binnen een organisatie, kunnen worden aangepakt tot het moment dat professionele hulpverleners aanwezig zijn om de taak over te nemen. Het plan beschrijft hoe de calamiteit of incident planmatig binnen een organisatie aangepakt dient te worden. Een bedrijfsnoodplan moet voldoende flexibiliteit hebben om ook in onvoorziene omstandigheden een handvat te bieden voor aanpak van 9

10 calamiteiten of incidenten. Vaak maakt het bedrijfsnoodplan onderdeel uit van het BCP als dat aanwezig is. Ramp, crisis, ongeval, incident, gebeurtenis Veel is al geschreven over de begrippen ramp, crisis, ongeval en incident. Voor deze scriptie gaat het om een gebeurtenis die maakt dat op enig moment een Commando Plaats Incident (COPI), Regionaal Operationeel Team (ROT), Gemeentelijk Beleidsteam (GBT) of Regionaal Beleidsteam (RBT) in het leven wordt geroepen. Deze gremia worden operationeel bij een landelijk toegepaste opschaling. De opschaling wordt de Gecoördineerde Regionale IncidentbestrijdingsProcedure (GRIP) genoemd en loopt van GRIP1 tot GRIP4. Crisisbestrijdingsorganisatie: In de voorbereidingsfase wordt hiermee de planvorming van de afzonderlijk operationele diensten van politie, brandweer, Geneeskundige Hulpverlening bij Ongevallen en Rampen (GHOR) en gemeente bedoeld. In de repressieve fase wordt bedoeld een COPI, ROT, GBT of RBT. De beleidsteams op provinciaal en landelijk niveau zijn in dit onderzoek buiten beschouwing gebleven. In uitzonderlijke gevallen kan BCM van individuele bedrijven wel een onderwerp zijn op de agenda van deze beleidsteams op provinciaal en nationale niveau, zoals bij een bedrijf als Schiphol. Toch zullen bij de meeste crises binnen een specifiek bedrijf deze beleidsteams geen rol hebben. Indien de interne crisisbestrijdingsorganisatie van een bedrijf of overheidsinstantie wordt bedoeld, wordt dit expliciet vermeldt. Het gaat dan om het crisisteam en de BHV organisatie en alles wat daar verder nog mogelijk deel van uitmaakt. 2.3 Introductie bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) Waarom BCM Er zijn verschillende risico s die de continuïteit van een instelling bedreigen en het aantal neemt toe. Waren het voorheen enkel natuurrampen, brand en diefstal, recent zijn daar nog meer bedreigingen bijgekomen zoals pandemie, fysiek- en cyberterrorisme, bestuurlijke crisis, diefstal of verlies van informatie, sabotage, en lekken binnen organisaties. De gevolgen van de risico s kunnen een crisis voor de organisatie tot gevolg hebben waarvan de gevolgen desastreus zijn. Het belang van bedrijfscontinuïteitsmanagement is daarom steeds groter geworden Wat is BCM De definitie is al bij de begrippen behandeld. Het product van BCM bestaat uit een samenhangend stelsel van maatregelen, die zowel preventief, detectief, repressief als correctief werkzaam zijn. In preventieve zin hebben maatregelen tot doel te voorkómen dat zich situaties voordoen die de continuïteit van de organisatie kunnen aantasten. Indien een dergelijke situatie zich toch voordoet, zorgen detectieve maatregelen ervoor dat zo spoedig mogelijk bekend wordt dát een bedreiging zich voordoet. Om de bedreiging zo snel mogelijk te stoppen en de gevolgschade zo veel mogelijk te beperken treden repressieve maatregelen in werking. Correctieve maatregelen zorgen er vervolgens voor dat de bedrijfsprocessen weer binnen acceptabele periode hersteld kunnen worden. Modellen en realisatie van BCM Op het gebied van BCM zijn verschillende standaarden, methodieken en codes of practice te gebruiken. Ploeg (Ploeg, 2009) schrijft dat de meest gebruikte de British Standard is. 10

11 Deze is ook het uitgangspunt voor de in 2012 uitgekomen ISO De wijze van aanpak verschilt weinig van elkaar. Er wordt min of meer dezelfde handelswijze gebruikt. Omdat de Britse norm British Standard het meest gebruikt wordt voor het opstellen van BCM zal deze kort behandeld worden om inzicht te krijgen van het ontstaan van BCM voor een bedrijf. British Standard De BS beschrijft vier fases om te komen tot BCM nadat het BCM-beleid is opgesteld: Begrijp de organisatie. BCM strategie vaststellen. Ontwikkelen en implementeren BCM-reactie. Trainen, onderhouden en evalueren. Programmamanagement en bewustwording/cultuurverandering zijn de processen die de totstandkoming van BCM ondersteunen. Afbeelding 1: BCM Bron: British Standard Fase 1: begrijp de organisatie In de eerste fase staat het "begrijpen van de organisatie" centraal. Vragen die aan de orde komen zijn: Wat zijn de belangrijke producten en services van de organisatie? Welke processen brengen deze producten en services tot stand? Wat is de impact als een proces (deels) stil komt te liggen en de producten/services niet geleverd kunnen worden (een business impact analyse)? Wat kan het stilvallen van het proces veroorzaken (een dreigingsanalyse)? 11

12 Welke maatregelen kunnen genomen worden om dreiging en de impact van de dreiging te doen afnemen? Vervolgens wordt, op basis van een kosten-batenanalyse, besloten wat er kan worden gedaan om de bedrijfscontinuïteit te garanderen: Accepteren we het risico (de kosten zijn te groot om de dreiging te voorkomen c.q. de impact van de dreiging te verkleinen)? Kunnen we het risico overdragen (bijv. via een verzekering)? Moet de productie van het betrokken product (tijdelijk) stilgelegd worden? Moet de bedrijfscontinuïteit van het product geregeld worden? Uit de kosten-batenanalyse wordt per product of service gekozen uit bovengenoemde maatregelen. In het uiterste geval kan dus geconstateerd worden dat de kosten, die gepaard gaan met het waarborgen van de continuïteit van een product of service, te hoog zijn en dat daarom het risico geaccepteerd wordt. Afbeelding 2: fase 1 begrijp de organisatie (BS 25999) Fase 2: Vaststellen Continuïteitstrategie Voor de processen en producten, waarvoor in de eerste fase is besloten dat de bedrijfscontinuïteit geregeld moet worden, wordt een strategie vastgesteld. Voor die processen wordt gekeken naar: materialen, gereedschappen, grondstoffen, transport, personeel, gebouwen, techniek, informatie en stakeholders. In deze fase wordt vastgesteld: 12

13 Wat is minimaal nodig om als organisatie te kunnen functioneren? Met welke strategie wordt dit gerealiseerd? Fase 3: Ontwikkelen en implementeren van BCM Nadat in fase 1 begrip is vastgesteld voor welke processen/producten de continuïteit moet worden geregeld en in fase 2 voor die processen/producten een strategie is bepaald, worden in de 3e fase de maatregelen uitgevoerd die de vastgestelde strategie mogelijk maken. De maatregelen zijn een samenhangende set van maatregelen: Preventieve maatregelen; maatregelen die de kans verkleinen dat een dreiging zich voordoet; Detectieve maatregelen; maatregelen die de organisatie in staat stellen om snel te kunnen vaststellen dat een dreiging zich voordoet; Repressieve maatregelen; maatregelen die ervoor zorgen dat de dreiging snel kan worden gestopt.. Correctieve maatregelen; maatregelen die ervoor zorgen dat, als de dreiging zich voordoet, maatregelen kunnen worden genomen om de getroffen processen weer snel in de lucht te krijgen. Afbeelding 3: fase 3, BCM (BS 25999) Fase 4: Trainen, onderhouden en evalueren De laatste fase van de BS beschrijft de maatregelen en activiteiten die 13

14 benodigd zijn om de BCM-maatregelen te oefenen en te trainen. Daarnaast wordt een proces van evaluatie en beheer opgezet. Het oefenen en trainen van de BCM-reactie heeft twee doelen: Het betrokken personeel kan, in geval een dreiging zich daadwerkelijk voordoet, snel en adequaat reageren (men is getraind). Tijdens het trainen en oefenen wordt zicht gekregen op de vraag of de BCM reactie nog wel de juiste is. Nieuwe situaties als gevolg van nieuwe omstandigheden worden zichtbaar en kunnen leiden tot aanpassingen. Door periodiek de continuïteitstrategie en reactie te evalueren, wordt bereikt dat de strategie en de plannen up to date zijn. Bedrijfscontinuïteitsplannen (BCP s) Volgens Bot (2012) is een BCP is een set van documenten die preventief wordt uitgewerkt om in geval van ramp een organisatie toe te laten zijn kritieke diensten te blijven leveren op een vooraf bepaald aanvaardbaar niveau binnen een bepaalde tijd. Het is een belangrijk onderdeel in het BCM van een organisatie. De plannen worden gemaakt door de verschillende afdelingen binnen een bedrijf voor de eigen kritische processen. Eerst worden een aantal scenario s benoemd die relevant zijn voor de bepaalde afdeling. In het algemeen zijn uitval van locatie, voorzieningen en medewerkers bruikbaar als startpunt. Aan de hand hiervan worden de noodoplossingen uitgewerkt die in het BCP aan de orde komen: Activering en alarmering; Commando, controle en communicatie; Noodoplossing (Beschrijving processen, bemensing, benodigdheden); Inrichting van de noodoplossing; Locatiedetails; Logistieke details; Registratie, rapportage.; Bijlagen( alarmeringslijst, leden crisismanagementteam, checklists, draaiboeken) Zoals al aangegeven onder BCM moeten de BCP s regelmatig geoefend worden. 2.4 Wet- en regelgeving De wet en regelgeving zijn voor de onderzoeksvragen en deelvragen op twee onderwerpen interessant. Ten eerste is dit de wet- en regelgeving op het gebied van crisisbestrijding en ten tweede die op het gebied van bedrijfscontinuïteitsmanagement. Crisisbestrijding Wet Veiligheidsregio s (WVR) Allereerst geeft de wet een definitie voor een aantal termen: Ramp: een zwaar ongeval of andere gebeurtenis waarbij het leven en de gezondheid van veel personen, het milieu of grote materiële belangen in ernstige mate zijn geschaad of worden bedreigd. Een gecoördineerde inzet van diensten of organisaties van verschillende disciplines is vereist om de dreiging weg te nemen of de schadelijke gevolgen te beperken. Rampenbestrijding: het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het gemeentebestuur of het bestuur van een 14

15 veiligheidsregio treft met het oog op een ramp, het voorkomen van een ramp en het beperken van de gevolgen van een ramp. Crisis: een situatie waarin een vitaal belang van de samenleving is aangetast of dreigt te worden aangetast. Crisisbeheersing: het geheel van maatregelen en voorzieningen, met inbegrip van de voorbereiding daarop, dat het gemeentebestuur of het bestuur van een veiligheidsregio in een crisis treft ter handhaving van de openbare orde, indien van toepassing in samenhang met maatregelen en voorzieningen die op basis van een bij of krachtens enige andere wet toegekende bevoegdheid ter zake van een crisis worden getroffen. Het onderscheid tussen rampen en crisis wordt in de Memorie van Toelichting (p.53/54) bij de WVR behandeld. Bij een crisis gaat het vaak over een serie van gebeurtenissen waarvan de oorsprong vaak diffuser is en een crisis beslaat een langere periode van verstoring van de openbare veiligheid. De bevoegdheid tot het opperbevel ligt volgens de WVR bij crisissituaties bij de burgemeester waarbij openbare orde en veiligheid aan de orde is. Voor overige crises ligt deze bevoegdheid bij bestuursorganen die beschikken over de bevoegdheden om maatregelen te nemen. Ook verplicht de WVR het bestuur van de veiligheidsregio om een beleidsplan vast te stellen waarin het beleid van de taken zijn vastgelegd. Dit beleidsplan moet gebaseerd zijn op een risicoprofiel. Eenmaal in de vier jaar stelt de veiligheidsregio een crisisplan vast waarin in ieder geval de organisatie, de verantwoordelijkheden, de taken en bevoegdheden in het kader van de rampenbestrijding en crisisbeheersing worden beschreven. Besluit Veiligheidsregio s (BVR): Geeft aan waar het COPI en ROT uit moeten bestaan en wat hun taken zijn: BT: Een beleidsteam ondersteunt de burgemeester bij de rampenbestrijding en crisisbeheersing. COPI: Een Commando plaats incident is belast met de operationele leiding ter plaatse, de afstemming met andere partijen, als bedoeld in art.16, tweede lid van de wet,(partijen die mogelijk betrokken zijn bij rampen en crises) en het adviseren van het ROT. ROT: Een regionaal operationeel team is belast met de operationele leiding, de afstemming met andere bij de ramp of crisis betrokken partijen en het adviseren van het gemeentelijk of regionaal beleidsteam. BCM In Nederland is over BCM momenteel niets direct in de wet te vinden. Toch liggen veel taken van verschillende overheidsinstanties, maar daardoor ook bij bedrijven, vast in de wet. Hierdoor ligt er ook een verplichting voor continuïteit van deze taak. Een voorbeeld hiervan is de overheid die in het kader van de telecomwet (i.c. de buitengewone omstandigheden) vergaande afspraken heeft gemaakt met de aanbieders van telecomdiensten Intermezzo In Groot-Brittannië is na een aantal crises en terrorismeaanslagen de The Civil Contingencies Act (2004) in het leven geroepen. Deze wet introduceerde de eis voor hulpverleningsdiensten om BCM maatregelen te ontwikkelen. Vanaf 2006 wordt vanuit de wet de overheid gedwongen om BCM maatregelen te promoten voor bedrijven en vrijwillige organisaties. Hiertoe is de BC ontwikkeld. In navolging van de BC is in 2012 de ISO ontwikkeld 15

16 Wet-, regelgeving en jurisprudentie, met name de misbruikwet, maken dat van de bestuurder van een organisatie bij ernstige bedrijfsschade of faillissement, de correctheid en effectiviteit van de handelswijze tijdens het incident door de aandeelhouders en andere belanghebbenden in twijfel getrokken kan worden. Er dient te allen tijde zorgvuldig gehandeld te worden en in het bedrijfsbelang. Kennelijk onbehoorlijk bestuur kan leiden tot juridische, individuele aansprakelijkheid van de bestuurder. Voorgaande gaat wellicht wat ver maar banken en verzekeraars nemen in toenemende mate een positieve houding aan ten opzichte van BCM-gecertificeerde organisaties. 2.5 Nederlandse overheid en bedrijfscontinuïteit Voor en tijdens en na de millenniumproblematiek ontstond bij de Nederlandse bevolking en daarmee ook de Nederlandse overheid, onzekerheid over de vanzelfsprekendheid, zoals een geïnterviewde, schetste. Deze onzekerheid werd nog versterkt door aanslagen van 9/11 en die in Madrid en London. West-Europa bleek kwetsbaar en het leek erop dat dit de komende jaren niet vanzelf zou veranderen. Verscherpte controles op luchthavens etc. konden niet voorkomen dat de onzekerheid bleef. De bescherming van de vitale infrastructuur, en daarmee bedrijfscontinuïteit, is sinds 2001 echt op de politieke- en beleidsagenda gekomen. De Europese Commissie heeft in eerste instantie het initiatief genomen om te komen tot het European Programme Critical Infrastructure Protection. Dit heeft in 2005 geleid tot een Beleidsbrief bescherming vitale infrastructuur met daarin de eerste inhoudelijke analyse van de bescherming van de vitale infrastructuur in Nederland en de daarin gekoppelde maatregelen voor vier jaar. Intermezzo Vitale infrastructuur zijn de bedrijven en delen van de overheid die producten en diensten leveren die van essentieel belang zijn voor het dagelijkse leven van de meeste mensen in Nederland. De vitale infrastructuur is ingedeeld in 12 vitale sectoren met in totaal 31 onmisbare producten of diensten, namelijk: -energie: elektriciteit, aardgas en olie; -telecommunicatie en ict: vaste en mobiele telefonie, radio, omroep en internet; -drinkwater: het leveren van drinkwater; -voedsel: voedselvoorziening (onder andere supermarkten) en voedselveiligheid; -gezondheid: spoedeisende hulp en andere ziekenhuiszorg, geneesmiddelen, vaccins; -financiële sector: betalingen, financiële overdracht overheid; -beheer oppervlaktewater: waterkwaliteit, waterkwantiteit ( keren en beheren ); -openbare orde en veiligheid; -rechtsorde: rechtspraak en detentie, rechtshandhaving; -openbaar bestuur: diplomatie, informatieverstrekking overheid, krijgsmacht, besluitvorming; -transport: vliegveld Schiphol, haven Rotterdam, hoofdwegen en hoofdvaarwegennet, spoor; -chemische en nucleaire industrie: vervoer, opslag, productie en verwerking van stoffen. Het bedrijfsleven beheert het grootste deel (70 à 80%) van de vitale infrastructuur. Omdat het uitvallen van (bedrijfs-)processen economische schade en imagoschade oplevert, hebben bedrijven vanuit hun eigen belang veelal al maatregelen getroffen. Maar bij ditzelfde bedrijfsleven wordt ook een maatschappelijke verantwoordelijkheid gevoeld, die wordt vertaald in (extra) maatregelen ten behoeve van de vitale infrastructuur. Soms echter zijn de maatregelen en ook de regels die dit moeten waarborgen onvoldoende. In het geval de overheid zelf eigenaar is van de vitale infrastructuur, kan zij in die hoedanigheid wel zelf extra maatregelen treffen maar indien de vitale infrastructuur in handen is van particulieren niet. Dit is de belangrijkste reden dat vanaf 2005 het Strategisch 16

17 Overleg Vitale Infrastructuur (SOVI) is opgericht waarin zowel de overheid als het bedrijfsleven vertegenwoordigd zijn. In 2010 is de derde voortgangsbrief aan de tweede kamer gestuurd. Zo waren er diverse afzonderlijke overleggen gestart tussen overheid en bedrijfsleven zoals het platform BCVIF (Business Continuity Vitale Infrastructuur Financiële sector), NCO-T (Nationaal Continuïteitsoverleg Telecom) en voor de sector energie in het Platform Integrale Veiligheid. Op het specifieke gebied van cybersecurity komen sinds 2006 overheid en bedrijfsleven samen in de informatieknooppunten (IKC s) van het programma NICC (Nationale Infrastructuur ter bestrijding van Cyber Crime). Een gerichte en door de overheid geleide campagne betreffende stimulering van bedrijfscontinuïteit is de voorbereiding en aanpak van de grieppandemie. Medio 2007 is door de ministeries van BZK en VWS het project 'Griep en Maatschappij' ingesteld. Het startte als voorbereiding op een grieppandemie bij de eigen ministeries en bij decentrale overheden. Vervolgens is het daar ontwikkelde product 'Handleiding Rijksoverheid' overgenomen als basis voor het uitwerken van het landelijk uitgedragen principe van continuïteitsmanagement. In 2008 werd het project "Continuïteitsplanning Grieppandemie Rijksoverheid" ingeluid. Departementen en kritieke uitvoeringsorganisaties hebben gezamenlijk een Leidraad continuïteitsplan kerndepartementen en uitvoeringsorganisaties ontwikkeld. De sector medeoverheden (provincies, gemeenten en waterschappen) en de sector OOV (de veiligheidsregio s en de politieregio s) zijn hierbij ook als deelprojecten meegenomen. Om vitale organisaties te ondersteunen bij het opstellen van een continuïteitsplan is door de ministeries van BZK en VWS een toolbox samengesteld. Deze toolbox is vervolgens gedistribueerd onder alle organisaties die zijn aangeduid als behorend bij een 'vitale sector'. In diezelfde periode heeft toenmalig minister Ter Horst de organisaties binnen de vitale sectoren in een brief gevraagd om een continuïteitsplan op te stellen en in te voeren, dat rekening houdt met het scenario van een grieppandemie. Sinds eind 2009 hebben bijna alle belangrijke organisaties, zoals ziekenhuizen, energiebedrijven en overheidsinstanties een continuïteitsplan dat rekening houdt met een grieppandemie. Of deze sindsdien geactualiseerd en beoefend is kan worden betwijfeld. Uit onderzoek na de grootschalige stroomuitval in Haaksbergen in 2005 en in de Bommeleren Tielerwaard in 2007 bleek dat vitale sectoren beter beschermd moesten worden tegen uitval van communicatie (ict) en elektriciteit. Dit punt kwam ook voort uit de nationale risicobeoordeling. Intermezzo Voor de uitvoering de risicobeoordeling in het kader van de strategie nationale veiligheid is een wetenschappelijk verantwoorde methode opgesteld door een werkgroep bestaande uit experts van de overheid, kennisinstituten en het bedrijfsleven. De methode wordt, gezamenlijk met aanwijzingen voor het opstellen van scenario s en de capaciteitenanalyse, beschreven in de leidraad Werken met scenario s, risicobeoordeling en capaciteiten. Nadat scenario s zijn uitgewerkt worden ze volgens deze vaste methodiek gescoord op hun waarschijnlijkheid en impact in de nationale risicobeoordeling (NRB). Het ministerie van Veiligheid en Justitie zag het ontwikkelen en vaststellen van een continuïteitsplan als een effectieve methode om toekomstige situaties met grootschalige uitval van ICT en/of elektriciteit te beheersen en de continuïteit van de primaire dienstverlening te borgen. De aanname was dat de overheidsorganisatie die een plan 17

18 opstelt, zich (meer) bewust wordt van de problematiek en inzicht krijgt in de risico s en consequenties. Dit biedt vervolgens de mogelijkheid om afspraken te maken met partners en in praktijk te testen of te oefenen hoe het werkt. Om overheidsorganisaties te ondersteunen bij het opstellen van continuïteitsplannen heeft het ministerie van Veiligheid en Justitie formats laten ontwikkelen en een groot aantal schrijfsessies georganiseerd. De formats (2011) zijn een hulpmiddel voor zelfanalyse en vervolgacties. Er worden tien waarborgen gepresenteerd die de continuering van organisatie realiseren bij uitval van ICT en elektriciteit. De schrijfsessies zijn goed bezocht, positief beoordeeld en zijn georganiseerd voor: organisaties met een vitale maatschappelijke functie, gemeenten, provincies, Rijk, waterschappen, politie en veiligheidsregio s. Recent onderzoek van het Wetenschappelijk Onderzoeks- en Documentatiecentrum (Dorssen, 2012) heeft echter aangetoond dat slechts 19% van de organisaties binnen de sectoren OB en OOV inmiddels in het bezit is van een continuïteitsplan ten behoeve van uitval van ICT/elektriciteit terwijl de verwachting voor eind 2011, 80% was. Wel is meer dan de helft van de organisaties van plan om in 2012 jaar een continuïteitsplan op te stellen. Volgens een respondent (Kaouass) is de strategie achter de hiervoor beschreven projecten de volgende: Als de betreffende overheden de voorbereiding op uitval van elektriciteit en ICT en de grieppandemie goed hebben geborgd binnen de organisatie er een bewustwordingsproces op gang wordt gebracht. Andere kritische bedrijfsprocessen zullen dan ook als zodanig benaderd worden. Bij de grieppandemie ging het om de menselijke kant en bij de formats elektriciteit en ICT om de systeemkant. Voor het ministerie Veiligheid en Justitie, die de weerbaarheid van de maatschappij tracht te stimuleren, is vooral de gedachtenvorming belangrijk. De hoop is dat bedrijven zelf de stap maken om zichzelf weerbaar te maken. Opmerkelijk is dat wat betreft de voorbereiding voor de grieppandemie bedrijven actiever zijn betrokken dan bij de voorbereiding op uitval van elektriciteit. De reden daarvoor is niet duidelijk. Er is weinig geschreven door de afzonderlijke landelijke hulpverleningskolommen voor wat betreft de toekomstvisie (strategie) over de relatie tussen de bedrijfscontinuïteit van bedrijven en de hulpverleningsdiensten of crisisbestrijdingsorganisatie. Vanuit de Politie en GHOR is op dit gebied geen visie gevonden. De brandweer schrijft in De Brandweer over morgen (NVBR, 2009, p. 70) dat Door de brandweer meer in te zetten op zelfredzame en veiligheidsbewuste burgers en bedrijven zij haar maatschappelijk rendement vergroot. De NVBR ziet de brandweer in de toekomst als primair verantwoordelijke voor de brandveiligheid waar zij een publieke rol als continuïteitsborger op zich neemt. Zij dient te acteren als een netwerkspeler. Om een impressie te krijgen van de beleidsvoornemens van de verschillende veiligheidsregio s is een klein onderzoek verricht. In de van kracht zijnde beleidsplannen van de veiligheidsregio s Gelderland-Midden, Rijnmond, Groningen, Amstelland en Utrecht is op vijf relevante zoektermen gezocht naar beleidsvoornemens die betrekking hadden op de hoofdvraag. De zoektermen waren veerkracht, zelfredzaamheid, continuïteit, bedrijven en herstel. 18

19 De term continuïteit leverde weinig tot geen resultaten op. De termen herstel, bedrijven, veerkracht en zelfredzaamheid gaven meer informatie die in verband kon worden gebracht met de relatie tussen bedrijfscontinuïteit en de crisisbestrijdingsorganisatie. Als eerste werd de term veerkracht verschillende keren gebruikt maar wel in een verschillende context. Zo werd in een beleidsplan onder veerkracht verstaan: Het vermogen van de veiligheidsregio en netwerkpartners om flexibel in te spelen op de risico s en mogelijke rampen en crises in het verzorgingsgebied. Een goed functionerende en professionele crisisorganisatie werd daarvoor een voorwaarde genoemd. Ten tweede spraken verschillende plannen over de verantwoording die ook bij bedrijven ligt om zich voor te bereiden op een crisis maar vooral vanuit de gedachte dat van bedrijven zelfredzaamheid mag worden verwacht. Er werd niet gesproken over bedrijfscontinuïteit of de bescherming van de kritische bedrijfsprocessen. Ten derde werd gesteld dat er meer aandacht moet zijn voor de herstelfase. Om het leed en de maatschappelijke schade zoveel mogelijk te beperken wordt het van belang geacht dat het proces herstel zowel in de fase van risicobeheersing als van incidentenbestrijding tijdig op de agenda staat. Expliciet staat in een beleidsplan dat in de bestrijdingsfase herstel op de agenda s van alle teams moet staan en vooral die van het ROT en BT. In de preparatieve fase moet worden nagedacht over de te nemen maatregelen om de duur van de herstelfase te beperken. Er wordt echter niet gesproken over bedrijven of bedrijfscontinuïteit maar meer over de burger in het algemeen. Het is daarom de vraag of de crisisbestrijdingsorganisatie onder de herstelfase ook de bescherming van de kritische bedrijfsprocessen van bedrijven rekent. In de uitwerking van de beleidsplannen zijn geen uitwerkingsprogramma s aangekondigd over de hierboven beschreven onderwerpen. Er worden dus ook geen concrete stappen ondernomen om de kritische bedrijfsprocessen van bedrijven actiever te beschermen in de voorbereidings- en repressieve fase. 2.6 Crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid Om praktische uitvoering te geven aan de bevoegdheid als opperbevelhebber van de burgemeester vindt de crisisbestrijding in Nederland plaats aan de hand van de regionale hoofdstructuur. Deze bestaat uit: -de uitvoerende hulpverleningsdiensten brandweer, politie, gemeentelijke diensten en door organisaties die betrokken zijn bij de geneeskundige zorg. Deze laatsten gecoördineerd door de GHOR. Voor specifieke crisis hebben ook andere partijen taken zoals Waterschappen, Rijkswaterstaat en Defensie. -een multidisciplinaire drielagen commando- of coördinatiestructuur die beoogt multidisciplinaire sturing te geven aan deze uitvoerende diensten waardoor deze als één samenhangende organisatie de crisis kunnen bestrijden. Zoals al aangegeven liggen de taken en bemensing van het BT, ROT en COPI vast in de Wet op de veiligheidsregio s. De werkzaamheden tijdens rampen en crisis behoren niet tot de dagelijkse werkzaamheden en de organisaties hebben in het dagelijks werk niet of weinig met elkaar te maken. Dit maakt dat het een gelegenheidsorganisatie is die in crisissituaties aangewezen is op elkaar. Om zich goed voor te bereiden oefenen bovengenoemde organisatie daarom regelmatig met elkaar. 19

20 Er is geen eenduidige doctrine van werken in deze teams. Er is dus geen landelijk vastgesteld reglement of procedure. In de praktijk werken deze teams wel op een gelijke wijze. Dit is deels te danken aan het door het ministerie van Veiligheid en Justitie opgelegde netcentrisch werken waardoor het werken volgens een vastgestelde agenda gemeengoed is. 2.7 Crisisbestrijdingsorganisatie van bedrijven en overheidsinstanties Er is geen vast omschreven model voor een crisisbestrijdingsorganisatie bij bedrijven. Wel zijn er wettelijke kaders voor het hebben van een bedrijfshulpverleningsorganisatie (BHV) en wordt bij een crisis bij een groot bedrijf of overheidsinstantie wel een crisisteam in het leven geroepen. Cazemier, PLoeg, & Leegwater (2010) beschrijven de drie fases van de crisis in een bedrijf. Bij een crisis in een bedrijf gaat men van een chaotische fase via een fase met noodoplossingen naar een normale fase. De bestrijding van een crisis is voor een bedrijf in principe niets anders dan voor de hulpverleningsdiensten van de overheid. Ook hier is er een verschil tussen een zogenaamd pats-boemscenario en een smeulende, langzaam ontwikkelende crisis. De fase waarin men zich in een bedrijf tijdens een crisis bevindt kan anders zijn dan men zich als crisisbestrijdingsorganisatie van de overheid bevindt. Dit wordt echter niet van belang geacht voor de beantwoording van de hoofdonderzoeksvraag. 20

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen

Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen AGENDAPUNT 2 Algemeen bestuur Veiligheidsregio Groningen Vergadering 12 december 2014 Strategische Agenda Crisisbeheersing In Veiligheidsregio Groningen werken wij met acht crisispartners (Brandweer, Politie,

Nadere informatie

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s

Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s Kennispublicatie Referentiekader GRIP en eisen Wet veiligheidsregio s 1 Infopunt Veiligheid In 2006 heeft de toenmalige Veiligheidskoepel een landelijk Referentiekader GRIP opgesteld. De op 1 oktober 2010

Nadere informatie

Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT

Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT Expertmeeting uitval telecommunicatie / ICT Veiligheidsregio Brabant-Zuidoost is een organisatie waarin brandweer, GHOR en RAV (Regionale Ambulancevoorziening) samenwerken om incidenten en rampen te voorkomen,

Nadere informatie

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES

CONVENANT. SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES CONVENANT SLOTERVAART ZIEKENHUIS VEILIGHEIDSREGIO Amsterdam-Amstelland SAMENWERKINGSAFSPRAKEN VOOR RAMPEN EN CRISES 2012 Ondergetekenden: 1. Het Slotervaart, gevestigd te Amsterdam, in deze rechtsgeldig

Nadere informatie

Veiligheidsregio Fryslân. Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012

Veiligheidsregio Fryslân. Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012 Veiligheidsregio Fryslân Netwerkbijeenkomst crisispartners i.h.k.v. de risico s 2012 Programma bijeenkomst 1. Risicoprofiel en uitval elektriciteitsvoorziening (VRF) 2. Impact stroomstoring (Liander) 3.

Nadere informatie

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen?

2. Wat zijn per sector/doelgroep de algemene inzichten ten aanzien van de inhoud van de continuïteitsplannen? Samenvatting Aanleiding en onderzoeksvragen ICT en elektriciteit spelen een steeds grotere rol bij het dagelijks functioneren van de maatschappij. Het Ministerie van Veiligheid en Justitie (hierna: Ministerie

Nadere informatie

Vragenlijst Continuïteitsverstoringen

Vragenlijst Continuïteitsverstoringen Vragenlijst Continuïteitsverstoringen Hieronder vindt u een overzicht van de vragen uit het webformulier en de telefonische aanname voor het meldpunt Continuïteitsverstoringen. Pagina 1: Administratieve

Nadere informatie

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3)

Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan. All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Visie op crisismanagement in de zorgsector en de toegevoegde waarde van een Integraal Crisisplan All hazard voorbereid zijn (1 van 3) Versie 1.0 11 november 2014 Voorwoord Zorginstellingen zijn vanuit

Nadere informatie

Addendum Beleidsplan 2012-2015 Bestuursvisie op fysieke veiligheid in Zeeland

Addendum Beleidsplan 2012-2015 Bestuursvisie op fysieke veiligheid in Zeeland Addendum Beleidsplan 2012-2015 Bestuursvisie op fysieke veiligheid in Zeeland Waarom een addendum? Het beleidsplan 2012-2015 is op 7 juli 2011 in een periode waarop de organisatie volop in ontwikkeling

Nadere informatie

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen

De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht. 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen De Veiligheidsregio NHN in vogelvlucht 28-03-2011 Commissie Bestuur en middelen Welkom Veiligheidsregio NHN Wet veiligheidsregios Bezuinigingen Regionalisering brandweer Praktijk Veiligheidsregio Noord-Holland

Nadere informatie

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding

Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding CVDR Officiële uitgave van Leek. Nr. CVDR54284_1 1 juni 2016 Verordening brandveilidheid en brandweerzorg en rampenbestrijding De raad van de gemeente Leek; gelet op: - artikel 1, tweede lid, artikel 12

Nadere informatie

Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB

Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB Bestuurlijk resumé Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio MWB Aanleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio s in werking getreden. Deze wet bepaalt dat elke veiligheidsregio per april 2011

Nadere informatie

Toets uw eigen continuïteitsplan

Toets uw eigen continuïteitsplan Inspectiebericht Inspectie Openbare Orde en Veiligheid Jaargang 6, nummer 1 (maart 2010) 9 Toets uw eigen continuïteitsplan Deze vragenlijst is een gecomprimeerde en op onderdelen aangepaste versie van

Nadere informatie

Namens het Kabinet informeer ik u hierbij over de in 2012 ontwikkelde scenario s en de te versterken capaciteiten die daar uit voortvloeien.

Namens het Kabinet informeer ik u hierbij over de in 2012 ontwikkelde scenario s en de te versterken capaciteiten die daar uit voortvloeien. 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de voorzitter van de Tweede Kamer Der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Aan de voorzitter van de Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301

Nadere informatie

SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS

SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS SYMPOSIUM ONDERWIJS EN CRISIS Paul Geurts Bestuursadviseur openbare orde en veiligheid gemeente Tilburg Niko van den Hout Coördinator BHV & crisismanagement Onderwijsgroep Tilburg Fysieke calamiteiten

Nadere informatie

Multidisciplinair Opleiden en Oefenen

Multidisciplinair Opleiden en Oefenen Toetsingskader en positiebepalingssystematiek (definitieve versie) Inhoudsopgave Inleiding. Verdeling in oordeel, hoofdonderwerpen, onderwerpen, hoofd- en subaspecten. Banden voor positiebepaling. Prestatieniveaus.

Nadere informatie

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten.

De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband tussen 26 gemeenten. BELEIDSPLAN 2011-2015 VEILIGHEIDSREGIO MIDDEN- EN WEST-BRABANT Bijlage 3. Sturing en organisatie De veiligheidsregio Midden- en West-Brabant is gebaseerd op verlengd lokaal bestuur en is een samenwerkingsverband

Nadere informatie

GRIP-teams en kernbezetting

GRIP-teams en kernbezetting GR P Wat is GRIP? GRIP is de afkorting van Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings Procedure en staat voor: het snel en multidisciplinair organiseren van de juiste mensen en middelen die nodig

Nadere informatie

Business Continuity Management

Business Continuity Management Business Continuity Management Aart Bitter - 14 januari 2014 SAFER, SMARTER, GREENER Praktijk case Wij zijn als bierbrouwerij voorgedragen om onze producten te leveren aan het Holland House tijdens het

Nadere informatie

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP)

Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Inleiding Een goede coördinatie tussen betrokken hulpdiensten is bij de bestrijding van complexe incidenten van groot belang. Het model voor

Nadere informatie

Crisismanagement Groningen. Basismodule

Crisismanagement Groningen. Basismodule Crisismanagement Groningen Basismodule Doel van de module Kennismaken met crisismanagement Groningen Inzicht krijgen in rollen en taken Beeld krijgen bij samenwerken in de crisis-organisatie Programma

Nadere informatie

In the hot seat. NIBHV Ede 24 november 2015. de crisis samen de baas

In the hot seat. NIBHV Ede 24 november 2015. de crisis samen de baas In the hot seat NIBHV Ede 24 november 2015 de crisis samen de baas Programma: Inleiding workshop Film: Samenwerking tijdens een GRIP incident Sitting in the hot seat: CoPI Even voorstellen Ymko Attema

Nadere informatie

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013

SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 SAMENWERKING IN DE VEILIGHEIDSREGIO Uitwerking van criterium 8 uit het Slotdocument VGS-congres 2013 In het Slotdocument van het VGS-congres 2013 Gemeentesecretaris in Veiligheid staat een leidraad voor

Nadere informatie

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk

GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk GRIP-regeling 1 t/m 5 en GRIP Rijk Al jaren is het de dagelijkse praktijk om bij grote, complexe incidenten op te schalen binnen de GRIP-structuur. Deze structuur beschrijft in vier fasen de organisatie

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisiscommunicatie Kadering

Bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisiscommunicatie Kadering Bedrijfscontinuïteitsmanagement en crisiscommunicatie Kadering Carolina Stevens Departement Bestuurszaken Seminarie crisis- en reputatiemanagement Consciencegebouw 6 oktober 2009 Inhoud 1. Wat is bedrijfscontinuïteitsmanagement?

Nadere informatie

Een raamwerk voor het effectief evalueren van crisisoefeningen

Een raamwerk voor het effectief evalueren van crisisoefeningen Een raamwerk voor het effectief evalueren van crisisoefeningen Samenvatting Drs. Bertruke Wein Drs. Rob Willems 2013 Radboud Universiteit Nijmegen/ITS Samenvatting Evaluaties van crisisoefeningen vanaf

Nadere informatie

Veiligheidregio s en zorginstellingen Samen werken aan zorgcontinuïteit

Veiligheidregio s en zorginstellingen Samen werken aan zorgcontinuïteit Veiligheidregio s en zorginstellingen Samen werken aan zorgcontinuïteit Ivonne Vliek Veiligheidsregio Utrecht i.vliek@vru.nl / 088-878 4137 GHOR BGC Geneeskundige Hulpverlening Bureau Gemeentelijke Crisisbeheersing

Nadere informatie

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden

Nationale crisisbeheersing en CIMIC. Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Nationale crisisbeheersing en CIMIC Prof. dr. Rob de Wijk Directeur HCSS en HSD Hoogleraar IB Leiden Van klassieke rampenbestrijding naar moderne crisisbeheersing Interne en externe veiligheid raken verweven

Nadere informatie

Beslispunten: 1. In te stemmen met het (concept) Regionaal Risicoprofiel 2010 van de Veiligheidsregio

Beslispunten: 1. In te stemmen met het (concept) Regionaal Risicoprofiel 2010 van de Veiligheidsregio Raadsvoorstel Nr. 2010-048 (gewijzigd) Houten, 26 oktober 2010 Onderwerp: (concept) Regionaal Risicoprofiel Veiligheidsregio Utrecht Beslispunten: 1. In te stemmen met het (concept) Regionaal Risicoprofiel

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 21 - Telecommunicatie 21 Telecommunicatie Voor media/omroepen, zie bestuurlijke netwerkkaart media Versie april 2012 crisistypen (dreigende) uitval van

Nadere informatie

Aan de slag met continuïteitsplanning, crisisbeheersing en crisiscommunicatie.

Aan de slag met continuïteitsplanning, crisisbeheersing en crisiscommunicatie. Aan de slag met continuïteitsplanning, crisisbeheersing en crisiscommunicatie. Praktische cursus Operationeel Crisiscoördinator Zorginstellingen De stroom valt uit. Een lekkage in een zuurstoftank. Uitslaande

Nadere informatie

Het Rotterdam-scenario

Het Rotterdam-scenario Het Rotterdam-scenario De directe humanitaire gevolgen van een 12 kiloton nucleaire explosie in de haven van Rotterdam Zoet is de oorlog, voor wie hem niet kent Erasmus van Rotterdam Wilbert van der Zeijden

Nadere informatie

Ministerie van Veiligheid en Justitie

Ministerie van Veiligheid en Justitie Ministerie van Veiligheid en Justitie > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Het Veiligheidsberaad t.a.v. de voorzitter mw. G. Faber Postbus 7010 6801 HA ARNHEM Minister van Veiligheid en Justitie

Nadere informatie

B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord

B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord B2 - Hoofdproces Coördinatie en Commandovoering: GRIP Noord-Holland Noord B2-0 Overzicht Samenvatting In dit deel is de Gecoördineerde Regionale Incidentenbestrijdings- Procedure (GRIP) Noord-Holland Noord

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013

NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 NIEUWSBRIEF INTERGEMEENTELIJKE CRISISORGANISATIE I VIJFDE EDITIE I mei 2013 Beste medewerkers van Bevolkingszorg Kennemerland, Hierbij ontvangen jullie een nieuwe editie van de nieuwsbrief van Bevolkingszorg

Nadere informatie

Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten

Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten Drinkwater met natte voeten. Continuïteit van de Drinkwatervoorziening bij Rampen en grote Incidenten Movaris Utrecht, 4 november 2013 Eric Adamse Vitens Water Security, Risk & Crisis Management Vitens

Nadere informatie

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428

Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428 Preadvies Portefeuillehouder : W.C. Luijendijk Datum collegebesluit : 24 mei 2011 Corr. nr.: 2011.06428 Onderwerp : Voorstel om met instemming kennis te nemen van het regionaal risicoprofiel Veiligheidsregio

Nadere informatie

Communicatie: functies & uitdagingen. Expertmeeting Veiligheidsberaad 13 februari 2014

Communicatie: functies & uitdagingen. Expertmeeting Veiligheidsberaad 13 februari 2014 Communicatie: functies & uitdagingen Expertmeeting Veiligheidsberaad 13 februari 2014 Vraag: wie is verantwoordelijk voor de crisiscommunicatie? Scenario: oproep demonstratie op internet Er circuleert

Nadere informatie

Doorstarten na een calamiteit. J.F.Lukkien/ Hanzehogeschool Groningen 6 november 2013

Doorstarten na een calamiteit. J.F.Lukkien/ Hanzehogeschool Groningen 6 november 2013 Doorstarten na een calamiteit J.F.Lukkien/ Hanzehogeschool Groningen 6 november 2013 Doorstarten na een calamiteit: Agenda Wat is een calamiteit Gevolgen calamiteit Voorbeelden BedrijfsContinuiteitsManagement

Nadere informatie

Begroting 2015. V Ą Vėiligheidsregio. ^ Drenthe

Begroting 2015. V Ą Vėiligheidsregio. ^ Drenthe Begroting 215 V Ą Vėiligheidsregio ^ Drenthe VOORWOORD Dit is d e t w e e d e b e g r o t i n g v a n V e i l i g h e i d s r e g i o D r e n t h e ( V R D ). Hierin is h e t v o l i e d i g e b u d g

Nadere informatie

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden

MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden MOED brandweer VNOG T.b.v. de 22 gemeenteraden ü Aanleiding MOED ü Algemene informatie brandweer in de veiligheidsregio ü Inhoud MOED ü Samenvatting uitspraken algemeen bestuur 1. Aanleiding MOED De wereld

Nadere informatie

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS

Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS Bedrijfscontinuïteit met behulp van een BCMS 26 november 2014 Aart Bitter@ISGcom.nl www.information-security-governance.com Disaster Recovery Plan 2 The Bitter Brew Case To Brew or not to Brew, That s

Nadere informatie

Ferwert, 28 mei 2013.

Ferwert, 28 mei 2013. AAN: de raad van de gemeente Ferwerderadiel Sector : I Nr. : 15/36.13 Onderwerp : Brandrisicoprofiel Veiligheidsregio Fryslân Ferwert, 28 mei 2013. 1. Inleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio

Nadere informatie

WERKEN IN CRISISSITUATIES DAAR MOET JE OP TRAINEN. Onderdeel van Twente Safety Campus

WERKEN IN CRISISSITUATIES DAAR MOET JE OP TRAINEN. Onderdeel van Twente Safety Campus WERKEN IN CRISISSITUATIES DAAR MOET JE OP TRAINEN Onderdeel van Twente Safety Campus 1 2 De totstandkoming van Safety Care Center is ontstaan na een gedeelde behoefte om specifiek voor organisaties in

Nadere informatie

Eagle One: Gebruik van geoinformatie bij crisismanagement. gineke.snoeren@eagle4s.com

Eagle One: Gebruik van geoinformatie bij crisismanagement. gineke.snoeren@eagle4s.com Eagle One: Gebruik van geoinformatie bij crisismanagement gineke.snoeren@eagle4s.com Kenmerken van een crisis De rol van informatievoorziening & GIS Eagle One theorie Eagle One - Praktijk Lessons Learned

Nadere informatie

Aangenomen en overgenomen amendementen

Aangenomen en overgenomen amendementen Overzicht van stemmingen in de Tweede Kamer afdeling Inhoudelijke Ondersteuning aan De leden van de vaste commissie voor Veiligheid en Justitie Datum 14 februari 2012 Betreffende wetsvoorstel: 32841 Wijziging

Nadere informatie

Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval. Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing

Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval. Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing Netwerkdag NVBR 20-9-2012 Workshop stroomuitval Peter Uithol, Sr. Beleidsmedewerker Risico- en Crisisbeheersing 1 Waarom een plan? Operationele behoefte uit de praktijk Gelegenheid om de in het convenant

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen

DOEN WAAR JE GOED IN BENT. De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DOEN WAAR JE GOED IN BENT De crisisorganisatie in Drenthe op hoofdlijnen DIT MOET ANDERS In 2009 besloot het bestuur van de Veiligheidsregio Drenthe om crisisbeheersing op een andere manier vorm te geven

Nadere informatie

VERSLAG Workshop Samen Werken aan Vitaal BZK Veiligheidscongres 13 november 2008

VERSLAG Workshop Samen Werken aan Vitaal BZK Veiligheidscongres 13 november 2008 VERSLAG Workshop Samen Werken aan Vitaal BZK Veiligheidscongres 13 november 2008 Op donderdag 13 november 2008 vond het BZK Veiligheidscongres plaats met het thema Veiligheid een gedeelde verantwoordelijkheid.

Nadere informatie

Plan van aanpak Onderzoek Kwaliteit Brandweerzorg 2015

Plan van aanpak Onderzoek Kwaliteit Brandweerzorg 2015 Plan van aanpak Onderzoek Kwaliteit Brandweerzorg 2015 Februari 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding en aanleiding onderzoek... 3 1.1 Inleiding... 3 1.2 Aanleiding... 3 1.3 Scope van het onderzoek... 4 2 Doel-

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 26 956 Beleidsnota Rampenbestrijding 2000 2004 31 117 Bepalingen over de brandweerzorg, de rampenbestrijding, de crisisbeheersing en de geneeskundige

Nadere informatie

Aan Regiegroep 17.02.2014. Aan Veiligheidsdirectie 27.02.2014. Goedkeuring Dagelijks bestuur 26.03.2014. Vaststelling Algemeen Bestuur 09.04.

Aan Regiegroep 17.02.2014. Aan Veiligheidsdirectie 27.02.2014. Goedkeuring Dagelijks bestuur 26.03.2014. Vaststelling Algemeen Bestuur 09.04. Voorstel CONCEPT AGP 12 Aan : Algemeen Bestuur Datum : 9 april 2014 Bijlage : 1 Steller : Ruud Huveneers Onderwerp : Continuïteitsplan sleutelfunctionarissen hoofdstructuur Algemene toelichting De Veiligheidsregio

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 26 956 Beleidsnota Rampenbestrijding 2000 2004 29 754 Terrorismebestrijding Nr. 63 BRIEF VAN DE MINISTER VAN BINNENLANDSE ZAKEN EN KONINKRIJKSRELATIES

Nadere informatie

Deel 3. Gecoördineerde rampenbestrijding. Versie 2.0

Deel 3. Gecoördineerde rampenbestrijding. Versie 2.0 Deel 3 Gecoördineerde rampenbestrijding en samenwerking met de GHOR Versie 2.0 Inhoudsopgave 1. Gecoördineerde Regionale Incidenten bestrijdingsprocedure (GRIP)... 3 2. Multidisciplinaire samenwerking

Nadere informatie

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen

Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Rapport Concept Nota Vervoer Gevaarlijke Stoffen Datum behandeling OVW i : 1 juni 2005 Kenmerk: OVW-2005-484 Aanleiding Het ministerie heeft het Overlegorgaan Goederenvervoer (OGV) advies gevraagd over

Nadere informatie

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998

Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Verordening brandveiligheid en hulpverlening Coevorden 1998 Wetstechnische informatie Gegevens van de regeling Overheidsorganisatie gemeente Coevorden Officiële naam regeling Verordening brandveiligheid

Nadere informatie

Borging van continuïteit in het veiligheidsdomein

Borging van continuïteit in het veiligheidsdomein Borging van continuïteit in het veiligheidsdomein Hoe continuïteitsmanagement bijdraagt aan de veiligheid in de maatschappij Hoe kan de continuïteit van kritische processen in het veiligheidsdomein worden

Nadere informatie

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services

Digital Independence. Plan Today to be ready for Tomorrow. Grip op uw continuïteit! Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Plan Today to be ready for Tomorrow Information Security and Continuity Services Digital Independence Grip op uw continuïteit! Weet u welke risico s uw bedrijf

Nadere informatie

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna

Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Crisiscommunicatie: wie neemt de lead? Door: Roy Johannink & Eveline Heijna Als het misgaat bij de communicatie in een crisis, dan is dit vaak een gebrek aan duidelijkheid op de vragen: wie doet wat, wie

Nadere informatie

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers

Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Bedrijfshulpverlening: informatie voor werknemers Elk bedrijf heeft één of meerdere bedrijfshulpverleners nodig. De bedrijfshulpverleners hebben een voorpostfunctie: zij treden op als voorpost van brandweer,

Nadere informatie

Voor de inhoud van het Regionaal Crisisplan en de aanpassingen, wordt u verwezen naar de bijlage.

Voor de inhoud van het Regionaal Crisisplan en de aanpassingen, wordt u verwezen naar de bijlage. Voorstel AGP 10 Aan : Algemeen Bestuur Datum : 3 november 2014 Bijlagen : 1 Steller : Christel Verschuren Onderwerp : Regionaal Crisisplan 2014 Algemene toelichting Aanleiding Voor u ligt het. Veiligheidsregio

Nadere informatie

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS

Reactie op rapport loov en ADD over ICMS Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-eneraal 6;^ Datum DV/CB Inlichtingen mr. M.S. van Eek T 070.4268844 F Uw kenmerk Onderwerp op rapport

Nadere informatie

Concept-raadsvoorstel. Onderwerp: Brandrisicoprofiel veiligheidsregio Fryslân. Aan: de Raad

Concept-raadsvoorstel. Onderwerp: Brandrisicoprofiel veiligheidsregio Fryslân. Aan: de Raad Concept-raadsvoorstel Plaats X, Datum X Onderwerp: Brandrisicoprofiel veiligheidsregio Fryslân Aan: de Raad 1. Inleiding Op 1 oktober 2010 is de Wet veiligheidsregio s (Wvr) met het daaraan gekoppelde

Nadere informatie

DNB Business Continuity en Crisis Management Seminar

DNB Business Continuity en Crisis Management Seminar DNB Business Continuity en Crisis Management Seminar 26-11-2014 Henrick Bos kolonel Kmar Bestuursstaf Defensie Alg projectleider veiligheid NSS Secr NSS DG-overleg Adj secr MC NSS Waar, wanneer, wie? Locatie

Nadere informatie

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014

Integrale veiligheid. Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Integrale veiligheid Uitvoeringsplan 2013 / 2014 Inleiding In het integraal veiligheidsbeleid is vastgelegd dat er tweejaarlijks een operationeel integraal veiligheidsprogramma wordt opgesteld. Daar is

Nadere informatie

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007;

gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007; 07.0003314 De raad van de gemeente Son en Breugel; gezien het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 10 april 2007, bijlage nr. : 24-2007; gelet op artikel 1, tweede lid, en artikel

Nadere informatie

2 7 ^OV. 2012 2012-49.430/48/A.24, BJC 425023 Gerritsen N. (050)316 4026 n.gerritsen(gprovinciegroningen.nl 1

2 7 ^OV. 2012 2012-49.430/48/A.24, BJC 425023 Gerritsen N. (050)316 4026 n.gerritsen(gprovinciegroningen.nl 1 iii»;»b».«33!.g3iffl:ba3aiieiba Martinikerkhof 12 Aan Provinciale Staten Postbus 610 9700 AP Groningen 050 316 49 II Jt t / 1

Nadere informatie

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Zaaknummer: BVJL11. Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Brabant-Noord

Collegevoorstel. Inleiding. Feitelijke informatie. Zaaknummer: BVJL11. Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Brabant-Noord Zaaknummer: BVJL11 Onderwerp Regionaal Crisisplan Veiligheidsregio Brabant-Noord Collegevoorstel Inleiding Met de vaststelling van de Wet veiligheidsregio s heeft de veiligheidsregio Brabant-Noord de verplichting

Nadere informatie

Coördinatieplan Uitval Gasvoorziening

Coördinatieplan Uitval Gasvoorziening Coördinatieplan Uitval Gasvoorziening Veiligheidsregio Brabant-Noord Versie : 1.0, d.d. 14 oktober 2014 Vastgesteld : Veiligheidsdirectie d.d. 17 november 2014 Inwerking per : 1 maart 2015 Toetsen op herziening

Nadere informatie

Geen stroom, wel spanning

Geen stroom, wel spanning Geen stroom, wel spanning Netwerkdag Calamiteitenplannen 20 september 2012 Maaike Bok (Crisisbeheersing) Inhoud presentatie Netbeheer in Nederland Rol netbeheerder in koude en warme fase Impact stroomstoring

Nadere informatie

Een raamwerk voor het effectief evalueren van crisisoefeningen

Een raamwerk voor het effectief evalueren van crisisoefeningen Een raamwerk voor het effectief evalueren van crisisoefeningen Verkorte versie Drs. Bertruke Wein Drs. Rob Willems 2013 Radboud Universiteit Nijmegen/ITS 2013 Radboud Universiteit Nijmegen/ITS. B.G.J.T.

Nadere informatie

VITALE INFRASTRUCTUUR EN EVACUATIE

VITALE INFRASTRUCTUUR EN EVACUATIE VITALE INFRASTRUCTUUR EN EVACUATIE Een kenmerk van Westerse samenlevingen als de onze is dat wij voor ons dagelijks functioneren sterk afhankelijk zijn van infrastructuren zoals elektriciteit, transport,

Nadere informatie

Waterschap en bluswatervoorziening. Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg

Waterschap en bluswatervoorziening. Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg 1 Presentatie door Niels Robbemont, beleidsadviseur calamiteitenzorg 2 waterschap Hollandse Delta is, naast Rijkswaterstaat en de waterbedrijven, één van de mogelijke leveranciers van bluswater op de Zuid-Hollandse

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG a 1 1 > Retouradres: Postbus 20901, 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGeneraal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 16 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070

Nadere informatie

De Nederlandsche Bank N.V. mei 2011. Toetsingskader Business Continuity Management Financiële Kerninfrastructuur

De Nederlandsche Bank N.V. mei 2011. Toetsingskader Business Continuity Management Financiële Kerninfrastructuur De Nederlandsche Bank N.V. mei 2011 Toetsingskader Business Continuity Management Financiële Kerninfrastructuur Inhoud INLEIDING... 3 NORMEN BUSINESS CONTINUITY MANAGEMENT FKI... 5 1. STRATEGIE / BELEID...

Nadere informatie

Hans Wijnbergen CCZ. Adviseur Veiligheid. Afdeling Advies & Monitoring

Hans Wijnbergen CCZ. Adviseur Veiligheid. Afdeling Advies & Monitoring Hans Wijnbergen CCZ Adviseur Veiligheid Afdeling Advies & Monitoring 1 Doelstelling van de afdeling Advies & Monitoring Ondersteunen van regiodirecteuren op het gebied van naleving van normen die s Heeren

Nadere informatie

Business Continuity Management conform ISO 22301

Business Continuity Management conform ISO 22301 Business Continuity Management conform ISO 22301 Onderzoek naar effecten op de prestaties van organisaties Business continuity management gaat over systematische aandacht voor de continuïteit van de onderneming,

Nadere informatie

DE NIEUWE GHOR. 24 NOVEMBER 2011 Jan Woldman

DE NIEUWE GHOR. 24 NOVEMBER 2011 Jan Woldman DE NIEUWE GHOR 24 NOVEMBER 2011 Jan Woldman De GHOR komt in de pubertijd 13 jaar WAT NU? Andere omgeving Nieuwe Rector Nieuwe conrectrice De werelden van zorg en veiligheid Wetgeving Departement Sturing

Nadere informatie

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing

Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Bestuurlijke Netwerkkaarten Crisisbeheersing Kaart 12 - Nooddrinkwater en noodwater 12 Nooddrinkwater en noodwater Versie oktober 2013 Crisistypen (dreigende) verstoring van de openbare drinkwatervoorziening

Nadere informatie

Eindrapportage Sleipnir

Eindrapportage Sleipnir Eindrapportage Sleipnir Een oefening van het Ministerie van EL&I en de paardensector over de uitbraak van Afrikaanse paardenpest In opdracht van Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Nadere informatie

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND

STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND STAPPENPLAN IMPLEMENTATIE WATERRAND HOE TE KOMEN TOT EEN ADEQUATE ORGANISATIE VAN INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER? IN AANSLUITING OP HET HANDBOEK INCIDENTBESTRIJDING OP HET WATER Uitgave van het Projectbureau

Nadere informatie

Nationale evenementen congres. 26 november 2012

Nationale evenementen congres. 26 november 2012 Nationale evenementen congres 26 november 2012 Inhoud Inleiding Actuele dreiging Prioriteiten De NCTV *Vitaal *ATb *NSCS Inleiding Actuele dreiging Nederlandse jihadisten en internationale terroristische

Nadere informatie

Plan van aanpak Vervolgonderzoek vergunningverlening publieksevenementen

Plan van aanpak Vervolgonderzoek vergunningverlening publieksevenementen Plan van aanpak Vervolgonderzoek vergunningverlening publieksevenementen Inleiding Jaarlijks vindt er in Nederland een groot aantal publieksevenementen plaats. Hierbij is een ontwikkeling zichtbaar dat

Nadere informatie

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid

Taak en invloed gemeenteraad op de. Integrale veiligheid Taak en invloed gemeenteraad op de Integrale veiligheid 1 Definitie veiligheid Veiligheid is de mate van afwezigheid van potentiële oorzaken van een gevaarlijke situatie of de mate van aanwezigheid van

Nadere informatie

Samenhang. GHOR Zuid-Holland Zuid. uw veiligheid, onze zorg

Samenhang. GHOR Zuid-Holland Zuid. uw veiligheid, onze zorg Samenhang GHOR Zuid-Holland Zuid uw veiligheid, onze zorg De GHOR (geneeskundige hulpverleningsorganisatie in de regio) is belast met de coördinatie, aansturing en regie van de geneeskundige hulpverlening

Nadere informatie

Risicoprofiel Evenementen 1.1

Risicoprofiel Evenementen 1.1 Risicoprofiel Evenementen 1.1 Evenementenveiligheid 1.1 Instrument Risicoprofiel Evenementen 1.1 In Nederland worden steeds meer evenementen georganiseerd. Het openbaar bestuur wordt geadviseerd over de

Nadere informatie

Protocol Schuilen of ontruimen/evacueren

Protocol Schuilen of ontruimen/evacueren Protocol Schuilen of ontruimen/evacueren Bij incidenten met gevaarlijke stoffen Johan de Cock Kenniscongressen Protocol Leren 2007 Dinsdag 20 februari, Ede Dinsdag 27 februari, Den Haag Dinsdag 6 maart,

Nadere informatie

Rapport Fatale Woningbranden 2011 en Rapport Fatale woningbranden 2003 en 2008 t/m 2011: een vergelijking 1

Rapport Fatale Woningbranden 2011 en Rapport Fatale woningbranden 2003 en 2008 t/m 2011: een vergelijking 1 29517 Veiligheidsregio s 30821 Nationale Veiligheid Nr. 62 Brief van de minister van Veiligheid en Justitie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 juli 2012 Met deze brief

Nadere informatie

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur

NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur NTA 8595 Beroepsprofiel Erkend Risicoadviseur Erik van de Crommenacker, projectleider NTA 8595 Nationale-Nederlanden Overzicht Vraag vanuit de markt NTA 8595: stap voor stap Resumerend Beroepsprofiel Erkend

Nadere informatie

PROGRAMMA NATUURBRANDEN VGGM PROJECT GEZONDHEIDSZORG. Jan Kuyvenhoven

PROGRAMMA NATUURBRANDEN VGGM PROJECT GEZONDHEIDSZORG. Jan Kuyvenhoven PROGRAMMA NATUURBRANDEN VGGM PROJECT GEZONDHEIDSZORG Jan Kuyvenhoven 2 Natuurbrand Prioritair risico in risicoprofiel Gelderland-Midden Worst-case scenario's Waarschijnlijkheid Zeer onwaarschijnlijk Onwaarschijnlijk

Nadere informatie

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra

Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12. onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Commissie Bestuur en Veiligheid, 5 februari 2007, agendapunt 12 onderwerp: Calamiteitenplannen storing gas en elektra Inleiding Middels een rondje langs de veiligheidsregio s (in oprichting) is Essent

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst. Huisartsenzorg. GHOR Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond

Samenwerkingsovereenkomst. Huisartsenzorg. GHOR Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond Samenwerkingsovereenkomst Huisartsenzorg en GHOR Veiligheidsregio Rotterdam Rijnmond Vastgesteld op 1 juli 2013 te Rotterdam Inhoudsopgave I. Partijen... 3 II. Overwegingen... 3 III. Doel en begrippen...

Nadere informatie

REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009. Procesmodellen

REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009. Procesmodellen REFERENTIEKADER REGIONAAL CRISISPLAN 2009 Het Referentiekader Regionaal Crisisplan 2009 Leeswijzer Begin vorig jaar is het projectteam Regionaal Crisisplan, in opdracht van de Veiligheidskoepels, gestart

Nadere informatie

Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden

Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden 33 Bijlage 1 Advies brandweer Veiligheidsregio Haaglanden Wijzigingsplan "Emmastraat Pijnacker" (vastgesteld) Wijzigingsplan "Emmastraat Pijnacker" (vastgesteld) 34 Veiligheidsregio Haaglanden HlMlIIlil

Nadere informatie

De oranje kolom in de Veiligheidsregio

De oranje kolom in de Veiligheidsregio De oranje kolom in de Veiligheidsregio Visiedocument voor de verankering van de gemeentelijke kolom in de Veiligheidsregio Zeeland - Vastgesteld in Kring van Zeeuwse gemeentesecretarissen d.d. 12 april

Nadere informatie

Wij wensen u veel leesplezier en hopen dat u de informatie in de praktijk kunt toepassen.

Wij wensen u veel leesplezier en hopen dat u de informatie in de praktijk kunt toepassen. Geachte lezer, Met veel plezier bieden wij u informatie aan inzake: - Bedrijfscontinuïteitsmanagement (BCM) Deze informatie is met de grootst mogelijke zorg samengesteld. Actuele ontwikkelingen kunnen

Nadere informatie

Agendapunt 5 Onderwerp Bevolkingszorg op orde 2.0 Datum 9 april 2015 Algemeen Bestuur Van Telefoon E-mailadres. Adviesnota.

Agendapunt 5 Onderwerp Bevolkingszorg op orde 2.0 Datum 9 april 2015 Algemeen Bestuur Van Telefoon E-mailadres. Adviesnota. Agendapunt 5 Onderwerp Bevolkingszorg op orde 2.0 Datum 9 april 2015 Aan Algemeen Bestuur Van Telefoon E-mailadres Beslispunten Adviesnota 1. Instemming met de visie in het rapport Bevolkingszorg op orde

Nadere informatie

Checklist voor controle (audit) NEN 4000

Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Rigaweg 26, 9723 TH Groningen T: (050) 54 45 112 // F: (050) 54 45 110 E: info@precare.nl // www.precare.nl Checklist voor controle (audit) NEN 4000 Nalooplijst hoofdstuk 4 Elementen in de beheersing van

Nadere informatie

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging

Bijlage 2 Beveiligingsplan. Informatiebeveiliging Bijlage 2 Beveiligingsplan Informatiebeveiliging De verantwoordelijkheid voor informatiebeveiliging ligt bij het dagelijks bestuur. In de DB-vergadering van 31 augustus 2015 is stilgestaan bij een aantal

Nadere informatie