De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag. Datum 20 november 2012 Betreft Toelichting op Wet Hof

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 november 2012 Betreft Toelichting op Wet Hof"

Transcriptie

1 > Retouradres Postbus EA Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte Voorhout CW Den Haag Postbus EA Den Haag Contactpersoon Gerber van Nijendaal T Betreft Toelichting op Wet Hof Geachte voorzitter, De Raad voor de financiële verhoudingen (Rfv) maakt graag van de gelegenheid gebruik om nader te reflecteren op de Wet houdbare overheidsfinanciën (Wet HOF). 1 De Raad heeft hier eerder dit jaar een advies over uitgebracht. 2 Deze bijdrage gaat met name in op de wijze waarop invulling wordt gegeven aan de Europese afspraken die moeten leiden tot een beheersing van de EMU-schuld en het EMU-saldo, voor zover die de decentrale overheden raken. 1. Stelsel van financiële verhoudingen De Raad betreurt het dat er nu een geïsoleerd voorstel komt zonder dat daarbij de gevolgen voor de financiële verhoudingen goed in kaart zijn gebracht. De Raad heeft eerder een meer samenhangende benadering bepleit die bijdraagt aan een doelmatig functioneren van de overheid als geheel. 3 De overheidsfinanciën staan onder zware druk. Rijk, provincies, gemeenten en waterschappen zullen niet ontkomen aan het (blijven) treffen van ingrijpende maatregelen. Bezuinigingen, hervormingen en taakwijzigingen zijn noodzakelijk. In zijn rapport Verdelen, vertrouwen en verantwoorden heeft de Raad aangegeven welke spelregels daarbij in acht genomen moeten worden. 4 Gemeenten, provincies en waterschappen zijn binnen het bestuurlijke stelsel volwaardige democratisch gelegitimeerde bestuurslagen. Dat houdt in dat zij zelfstandig in staat moeten worden gesteld vraagstukken ter hand te nemen en de volle verantwoordelijkheid daarvoor te nemen. De budgettaire vrijheden van decentrale 1 Tweede Kamer , Rfv, Advies houdbare overheidsfiancien (Wet Hof) 19 maart Rfv, Inzet komende kabinetsperiode voor de financiëe verhoudingen, 26 september Rfv, Verdelen, vertrouwen en verantwoorden, november Pagina 1 van 6

2 overheden worden bepaald door de Provinciewet, de Gemeentewet, de Waterschapswet, de wet Financiering decentrale overheden (Fido) en het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV). Daarnaast worden decentrale overheden gehouden aan afspraken over beperking lokale lastenstijging. Er bestaan overigens nu al afspraken over beheersing van het EMU-saldo door decentrale overheden. In aanvulling daarop komt nu de Wet Hof, waarmee begrotingsvrijheid van decentrale overheden verder wordt ingeperkt. Het is in dit licht een gemiste kans dat de afspraken niet in de Provinciewet, de Gemeentewet en de Waterschapswet worden vastgelegd. Dat had een meer integrale benadering bevorderd. 2. Probleem verschil kasstelsel en stelsel van baten en lasten Decentrale overheden hanteren, in tegenstelling tot het Rijk dat een kasstelsel kent, een baten-lastenslelsel. Het baten-lasten stelsel heeft grote voordelen. Het draagt bij aan spreiding van lasten over de tijd en generaties en het voorkomt pieken en dalen in belastingen als gevolg van investeringen. Kern van het probleem dat de Wet Hof oproept, is dat EMU-norm, die uitgaat van het moment van transactie, bedoeld is om schuldreductie te bewerkstelligen. De Nederlandse overheid heeft de kans laten lopen om in Europees verband vast te leggen dat benutting van opgebouwde reserves en het aanwenden van eigen vrij beschikbare vermogens buiten de definitie van de EMU-normen dient te blijven. Hierdoor is een onbedoeld effect van het sturen op tekortnormen geïntroduceerd, namelijk dat het aanwenden opgebouwde reserves maar ook van eigen vrij beschikbare vermogens, effect heeft op het EMU-saldo. Dit terwijl er geen sprake is van een toename van de schuld. Aanscherping norm op twee aspecten De Raad stelt vast dat voor decentrale overheden al een macro-norm voor het EMU-tekort geldt. De huidige wettelijke verankering van de EMU-tekortnormen in de wet Hof betekent echter een aanscherping op twee aspecten. A) De Europese begrotingsregels gelden voor alle overheidslagen samen. Al in 2004 hebben Rijk en decentrale overheden in Nederland bestuurlijke afspraken gemaakt om het maximaal toegestane tekort van 3 procent bbp te verdelen. De decentrale overheden hebben destijds 0,5 procent van het bbp toegewezen gekregen als maximaal begrotingstekort. Voor de rijksoverheid bleef zo 2,5 procent van het bbp over. De 0,5 procent voor de decentrale overheden werd voor het leeuwendeel toegewezen aan de gemeenten (0,38 procent). Provincies kregen 0,07 procent en waterschappen 0,05 procent. Uitgaande van een maximaal toekomstig EMU-saldo van nul zou dat betekenen dat decentrale overheden niet meer mogen uitgeven (in kastermen) dan zij aan inkomsten in een jaar binnenkrijgen. Decentrale overheden moeten voortaan sturen Pagina 2 van 6

3 op twee saldo's en kunnen daardoor in de knel komen. Dit treft ook de realisatie van rijksdoelen die decentraal zijn belegd. Toelichting: - Boekhoudkundige aansluitverschillen tussen het transactiemoment bij het kasstelsel (Rijk) en het baten-lastenstelsel (decentrale overheden). Er blijft behoefte aan structurele EMU-tekortnorm voor decentrale overheden om de investeringen op peil te houden. Decentrale overheden schrijven af op historische boekwaarden, maar moeten herinvesteren op nieuwwaarden. Het CPB heeft berekend dat decentrale overheden alleen al om het huidige investeringsvolume in stand te houden, zij een ruimte nodig hebben van 2 mld euro 5. - Het niet mogen aanwenden van beschikbare vermogens door decentrale overheden frustreert langjarig de beoogde investeringen van decentrale overheden. Dit geldt vooral voor provincies omdat zij beschikken over veel vrij aanwendbaar vermogen door de verkoop van de aandelen van energiebedrijven. - Waterschappen staan aan de lat voor investeringen ter ontlasting van de rijksbegroting (Hoogwaterbeschermingsprogramma Water). Dit alles kan leiden tot bestuurlijk en maatschappelijk gezien ongewenste effecten. Zo dreigt een verlies van economisch potentieel: het uitblijven van investeringen heeft gevolgen voor de lokale, regionale en nationale economie. Een gelijkwaardige inspanning van de decentrale overheden waarbij zij ook hun EMU-tekort terug moeten brengen tot nul is daarom niet mogelijk zonder het investeringspotentieel van decentrale overheden aan te tasten. B) Het huidige wetsvoorstel voorziet in de mogelijkheid om de decentrale overheden een boete op te leggen voor een negatief EMU-saldo, ook in het geval dat het Rijk zelf geen boete heeft gekregen, en zelfs als de totale Nederlandse overheid onder de normen van 3% tekort en 60% schuld blijft. De achterliggende gedachte is dat de decentrale overheden de EMU-ruimte die de Rijksoverheid creëert, zouden kunnen misbruiken. De Wet Hof gaat daarmee echter onnodig verder dan Europese afspraken. 3. Nadere toelichting op het advies van de Raad De Raad is van oordeel dat gegeven de verplichtingen die voortvloeien uit de Europees afspraken over beheersing van de EMU-schuld en het EMU-saldo, gezocht zal moeten worden naar een praktische oplossing voor de geconstateerde knelpunten. Het begint met de erkenning van het bestaan van knelpunten in de toepassing van de strikte EMU-normen op decentrale overheden. Deels zijn deze knelpunten wellicht op te vangen door decentrale overheden zelf bijvboorbeeld door 5 CPB, Varianten voor verdeling toegstande tekort tussen Rijk en lokale overheid, CPB notitie, 10 oktober Pagina 3 van 6

4 het aangaan van oneigenlijke constructies om de begrotingsregels te omzeilen (niet verboden maar feitelijk ongewenst, zoals leaseconstructies). De nu voorliggende tekst van de Wet Hof wijkt niet wezenlijk af van de eerdere concept-tekst. Wel is de individuele tekortnorm voor decentrale overheden geschrapt. Het wetsvoorstel legt de nadruk op het maken van bestuurlijke afspraken tussen de rijksoverheid en de decentrale overheden. Dit is lijn met de opzet van de bestuurlijke afspraken zoals door de Raad in zijn advies verwoord. De Raad bepleit een betere wettelijke borging van de afspraken in de Wet HOF. Dit om onnodige sancties te vermijden. Ook is in de tekst nu erkenning voor specifieke situaties die kunnen leiden tot een overschrijding (toestaan van investeringen die bijdragen aan het ontlasten van de rijksbegroting doordat bijvoorbeeld waterschappen en provincies die rijksinvesteringen overnemen) en het toepassen van een soort hardheidsclausule achteraf. De Raad acht dit niet meer dan redelijk maar wijst er op dat hiermee het gevaar dreigt dat de rijksoverheid sluipenderwijs mee gaat sturen door aan te geven welke investeringsuitgaven door decentrale overheden al dan niet geoorloofd zijn. Dat is strijdig met de wettelijk verankerde autonomie en open huishouding van decentrale overheden. De Raad stelt voor om in de wet Hof (art. 3) uitdrukkelijk vast te leggen dat aan het begin van elke kabinetsperiode bestuurlijk overleg plaatsvindt waarin de rijksoverheid vaststelt wat als een gelijkwaardige inspanning van de decentrale overheden kan worden aangemerkt in de ontwikkeling van het feitelijke EMU-saldo. Het dient te gaan om een macronorm voor decentrale overheden gezamenlijk. Het gaat om de verdeling van het toegestane tekort. Een apart aandachtspunt daarbij is dat weliswaar gesproken wordt over een meerjarige EMU-norm voor decentrale overheden, maar daarbij moet worden opgelet hoe dit inpasbaar is in de Europese systematiek. In de Europese systematiek is immers sprake van een jaarlijkse overschrijding van de EMU-norm (weliswaar gecorrigeerd voor conjuncturele invloeden, maar deze conjuncturele component ontbreekt in de norm voor decentrale overheden). Ook moet op voorhand ruimte worden gemaakt voor de invloed van investeringsbeslissingen die voortvloeien uit rijksbeleid (zoals investeringsopgaven of het afschaffen van het BTW-compensatiefonds) of macro-economische ontwikkelingen. De Raad acht het verder logisch om in de Wet Hof te erkennen dat decentrale overheden een structurele tekortruimte nodig hebben. Een gespecificeerde EMUnorm voor decentrale overheden maakt nu geen onderdeel uit van de Wet Hof. Het is evenwel wenselijk om in het wetsvoorstel een bepaling op te nemen waarin de tekortnorm voor decentrale overheden wordt uitgesplitst. Een dergelijke uitsplitsing is nodig om te bepalen in welke mate welke overheid bijdraagt aan overschrijding van de EMU-normen. Dit is ook van belang omdat de situatie voor provincies, gemeenten en waterschappen onderling sterk verschilt. Voor gemeenten is het Pagina 4 van 6

5 belangrijkste praktische bezwaar dat bij een toelaatbaar EMU-tekort van nul, in de toekomst zij de ruimte missen voor het doen van vervangings- en uitbreidingsinvesteringen. Naast dit probleem is het belangrijkste knelpunt voor provincies de beperking om het beschikbare vermogen aan te wenden voor (geplande) investeringen. Voor waterschappen geldt dat zij door een investeringsintensieve huishouding (mede door het deelakkoord Water) gevoelig zijn voor overschrijdingen. Tegelijkertijd zal moeten worden voorkomen dat individuele decentrale overheden uiteindelijk bijdragen aan een overschrijding van de macro EMU-norm. Het is ook van belang om voor elk overheid een individuele norm (referentiewaarde) te hebben. Decentrale overheden moeten daar niet op voorhand op sturen want anders leidt dat tot een vergaande onderinvestering. Als elke overheid zijn eigen referentiewaarde als uitgangspunt houdt, blijft veel economische investeringspotentieel onbenut. Het dient slecht als signaal. In het eerste kwart van het lopende jaar kan op basis van het totaal van begrotingen van de decentrale overheden inzicht worden verkregen of de macro EMU-norm dreigt te worden overschreden. Globaal zal er een uitruil plaatsvinden tussen overschrijdingen bij de ene overheid(slaag) en onderschrijdingen bij de andere overheid(slaag). Bij eventuele overschrijding kan in bestuurlijk overleg, op basis van een analyse (eenmalige of structurele overschrijdingen), worden bezien welke maatregelen genomen moeten of kunnen worden. Indien aan het einde van de cyclus blijkt dat er sprake is van een overschrijding van het EMU-saldo door Nederland, ligt het in de rede eerst de individuele overheid die de norm overtreedt aan te spreken, en niet het collectief van overheden van een bestuurslaag. In het bestuurlijk overleg zal verder moeten worden bezien of deze overschrijding onontkoombaar was. Het sanctiemechanisme moet alleen in werking treden bij overschrijding van de macronorm en de sanctie moet alleen neerslaan bij de overheid die haar micronorm overschrijdt op niet-verschoonbare gronden. Decentrale overheden die zich aan de norm hebben gehouden, moeten s niet alsnog getroffen kunnen worden door een korting op het gemeentefonds of provinciefonds. 4. Aparte aandachtspunten - De op handen zijnde decentralisaties (Jeugd, AWBZ-WMO, Participatiewet) vragen om extra investeringen. Deze decentralisaties zijn weliswaar niet kapitaalsintensief, maar vergen in de aanloop wel enige investeringen van gemeenten die uit de bestaande EMU-ruimte opgevangen moeten worden. - Afschaffing van het BTW-compensatiefonds leidt volgens de huidige voornemens tot een overschrijding van de EMU norm (ruim 2,5 mld euro). - Nog afgezien van de vraag of boetes tussen overheden de meest aangewezen weg is om overheidshandelen te reguleren is de Raad van oordeel dat de boete Pagina 5 van 6

6 exorbitant hoog is, namelijk maximaal de hoogte van de overschrijding. Daarbij is er geen sprake van wederkerigheid. Als de rijksoverheid de norm overschrijdt is geen boete aan decentrale overheden verschuldigd. De Raad voor de financiële verhoudingen, Mr. M.A.P. van Haersma Buma, voorzitter Dr. C.J.M. Breed, secretaris Pagina 6 van 6

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 416 Wet inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën) Nr. 5 BRIEF VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR FINANCIËN

Nadere informatie

Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale overheid Op verzoek van het Ministerie van Financiën

Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale overheid Op verzoek van het Ministerie van Financiën CPB Notitie 10 oktober 2012 Variant voor verdeling toegestane tekort tussen Rijk en lokale Op verzoek van het Ministerie van Financiën Aan: Overleg Ministerie van Financien en lokale overheden Centraal

Nadere informatie

Europese begrotingsregels en investeringen

Europese begrotingsregels en investeringen Europese begrotingsregels en investeringen Maarten Allers 1 Gerber van Nijendaal 2 Verschenen in Openbaar Bestuur, oktober 2012, blz. 13-20 De aangescherpte Europese begrotingsregels hebben vergaande,

Nadere informatie

Wet houdbare overheidsfinanciën

Wet houdbare overheidsfinanciën Wet houdbare overheidsfinanciën Foto: Fred van Assendelft, bron: Panoramio In Europees verband is afgesproken dat een lidstaat een maximum begrotingstekort heeft van 3% en een staatsschuld van 60%. In

Nadere informatie

Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving

Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving Investeren in (frisse) scholen en svz rijksregelgeving Joop Pennings Directie Woon- en Leefomgeving DG Wonen en Bouwen 20 maart 2013 Inhoud 1. Wet hof 2. Schatkistbankieren 3. BTW-compensatiefonds 4. Ten

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Bijlage 1: Definities... 14

Inhoudsopgave. Bijlage 1: Definities... 14 WET HOF in EDE? 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Voorgeschiedenis wet HOF...4 3. Theorie omzetten naar de Edese praktijk: wat gaan we doen en wat brengt het ons?7 3.1. EMU-saldo in Ede...7 3.2. EMU-schuldquote

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 123 IXB Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Financiën (IXB) voor het jaar 2010 Nr. 4 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN

Nadere informatie

schriftelijke ronde 070 351 98 68

schriftelijke ronde 070 351 98 68 De leden van de Commissie bestuurszaken, communicatie en financiën datum ons kenmerk contactpersoon 11 januari 2012 62188/IP M.A.H. Esch bijlage(n) uw kenmerk e-mail CBCF 12-1 t/m 3 - resch@uvw.nl betreft

Nadere informatie

WET HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN

WET HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN WET HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN REKENKAMERBRIEF REKENKAMER UTRECHT 24 mei 2013 LEDEN Watze de Boer (voorzitter) Hans van den Broek Gerard Bukkems MEDEWERKER ONDERZOEK Floris Roijackers (secretaris) CONTACTGEGEVENS:

Nadere informatie

De minister van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag

De minister van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De minister van Binnenlandse Zaken en koninkrijksrelaties dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte Voorhout

Nadere informatie

Inhoudsopgave Deel 1: Hoofdrapport. Colofon Rekenkamer Lelystad. Leden Robert Douma, voorzitter Ing Yoe Tan, lid Iris Koopmans, lid

Inhoudsopgave Deel 1: Hoofdrapport. Colofon Rekenkamer Lelystad. Leden Robert Douma, voorzitter Ing Yoe Tan, lid Iris Koopmans, lid Inhoudsopgave Deel 1: Hoofdrapport Colofon Rekenkamer Lelystad Leden Robert Douma, voorzitter Ing Yoe Tan, lid Iris Koopmans, lid Dit onderzoek is uitgevoerd door Baker Tilly Berk N.V.: drs. Jankhim Han

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9

Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Aan de raad AGENDAPUNT 6.9 Treasurystatuut 2010 Voorstel: het Treasurystatuut 2010 vaststellen. Inleiding In februari 2009 hebben wij u geïnformeerd over de treasury bij onze gemeente. Aanleiding hiervoor

Nadere informatie

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823

Raadsstuk. Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 Raadsstuk Onderwerp: Actualisatie financiële verordening Haarlem BBV nr: 2015/98823 1. Inleiding De gemeenteraad stelt kaders vast o.a. in de vorm van gemeentelijke verordeningen. De financiële beheersverordening

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 33 416 Wet inzake houdbare financiën van de collectieve sector (Wet houdbare overheidsfinanciën) B VOORLOPIG VERSLAG VAN DE VASTE COMMISSIE VOOR

Nadere informatie

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015.

Advies: Kennis te nemen van de treasuryrapportage 2014 inclusief de geactualiseerde liquiditeitsprognose 2014-2015. VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS Van: B.J. Zondag Tel.nr. : Datum: 25 september 2014 8416 Team: Financiën Tekenstukken: Nee Bijlagen: 2 Afschrift aan: N.a.v. (evt. briefnrs.): B.Duindam, V. Griessler,

Nadere informatie

De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag

De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Mevrouw drs. J. Klijnsma Postbus 90801 2509 LV Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte

Nadere informatie

Begrotingsregels kabinet Balkenende IV

Begrotingsregels kabinet Balkenende IV Begrotingsregels kabinet Balkenende IV De Nederlandse begrotingsregels zijn de budgettaire spelregels waaraan het kabinet en de coalitiepartijen zich aan het begin van een vierjarige regeringsperiode committeren

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP

Doorkiesnummer : (0495) 575 521 Agendapunt: 8 ONDERWERP Wijnen, Peter FIN S3 RAD: RAD131106 2013-11-06T00:00:00+01:00 BW: BW131001 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 6 november 2013 Portefeuillehouder : J.M. Cardinaal Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 20 maart 2013 Betreft Beantwoording vragen lid Van Hijum > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

UNIÜ VAN WATTRSCHAPPIIN

UNIÜ VAN WATTRSCHAPPIIN UNIÜ VAN WATTRSCHAPPIIN Bezoekadres Koningskade 40 2596 AA Den Haag Postadres Postbus 93218 2509 AE Den Haag Telefoon 070351 97 5i Fax 0703544642 De leden-waterschappen datum 16 mei 2012 ons kenmerk 63544/EV

Nadere informatie

Bijlagen 1 Voorjaarsnota

Bijlagen 1 Voorjaarsnota Raadsvoorstel Agendapunt: Onderwerp Voorjaarsnota 2012 Datum voorstel 10 april 2012 Datum raadsvergadering 15 mei 2012 Bijlagen 1 Voorjaarsnota Ter inzage Aan de gemeenteraad, 0. Samenvatting De voorjaarsnota

Nadere informatie

Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie

Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie Bijlage - Omvang Bruto EMU-schuldreductie 1. Inleiding Het brutoschuldbegrip is een internationale standaard. Financiële marktpartijen en kredietbeoordelaars maken internationale vergelijkingen op basis

Nadere informatie

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte Voorhout

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 50 00 Agendapunt: - ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Meijer, Jacco FIN S3 RAD: RAD150701 woensdag 1 juli 2015 BW: BW150526 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 1 juli 2015 Portefeuillehouder : H.A. Litjens Behandelend ambtenaar : Jacco

Nadere informatie

Portefeuillehouder(s): J.A.C.M. Eibers. ū Burgemeester

Portefeuillehouder(s): J.A.C.M. Eibers. ū Burgemeester Advies/Voŕa Afdeling: Bedrijfsvoering Adviseur: W. Gerritsen Code: WG535 OPENBAAR Medeadviseur(s): M. Bosman Datum: 25 januari 2013 Regnr..: BW13.0015/WG Portefeuille(s): Financien Portefeuillehouder(s):

Nadere informatie

CPB Notitie 3 oktober 2011. Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting 2012 SP. Op verzoek van de SP

CPB Notitie 3 oktober 2011. Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting 2012 SP. Op verzoek van de SP CPB Notitie 3 oktober 2011 Ex-ante budgettaire effecten tegenbegroting 2012 SP Op verzoek van de SP. CPB Notitie Aan: Tweede Kamerfractie SP Centraal Planbureau Van Stolkweg 14 Postbus 80510 2508 GM Den

Nadere informatie

EMU-SALDO DECENTRALE OVERHEDEN

EMU-SALDO DECENTRALE OVERHEDEN EMU-SALDO DECENTRALE OVERHEDEN Inhoudsopgave 1. HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN... 3 1.1 WAT ZIJN DE EUROPESE REGELS?... 3 1.2 WETTELIJKE VERANKERING EUROPESE REGELS: WET HOUDBARE OVERHEIDSFINANCIËN... 4 2.

Nadere informatie

Nederlands overheidstekort- en schuld in Europees perspectief

Nederlands overheidstekort- en schuld in Europees perspectief Nederlands overheidstekort- en schuld in Europees perspectief G.J. Eding, L.P.A. Haakman en M.N. Koymans Twee belangrijke pijlers van het Europese monetaire beleid zijn het overheidstekort en de overheidsschuld.

Nadere informatie

Wethouder. Aan de Dagelijks Besturen van de Gemeenschappelijke Regelingen in de regio Hollands Midden Ter attentie van de Secretaris DIV-2012-17992

Wethouder. Aan de Dagelijks Besturen van de Gemeenschappelijke Regelingen in de regio Hollands Midden Ter attentie van de Secretaris DIV-2012-17992 Wethouder Bereikbaarheid, Financiën en Economie Retouradres: Postbus 9100, 2300 PC Leiden Aan de Dagelijks Besturen van de Gemeenschappelijke Regelingen in de regio Hollands Midden Ter attentie van de

Nadere informatie

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control

Grip op Financiën. 13 januari 2015 Sector Control Grip op Financiën 13 januari 2015 Sector Control Opbouw presentatie Inzicht in ontwikkeling leningenportefeuille en rente Normenkader van de gemeente Eindhoven Beheersmaatregelen Huidige leningenportefeuille

Nadere informatie

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel.

P R O V 1 N su È F R VS l! Ä N. Doe. nr.: Class, nr. * Ingek.: AfdelirrT. Beh. door; Afd. Hoofd AWB.. weken. voor kenn isg. aangenomen/tel. Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Gedeputeerde Staten van Fryslan Postbus 20120 8900 HM LEEUWARDEN Datum 18 december 2014 Betreft Begroting

Nadere informatie

Lange Voorhout 8 Voorzitter van de Tweede Kamer

Lange Voorhout 8 Voorzitter van de Tweede Kamer Algemene Rekenkamer Lange Voorhout 8 Voorzitter van de Tweede Kamer Postbus 20015 der Staten-Generaal 2500 EA Den Haag Binnenhof 4 r 070-342 43 44 DEN HAAG E voorlichbng@rekenkamer.nl w www.rekenkamer.ni

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 360 Wijziging van de Wet financiering decentrale overheden en enkele andere wetten ten behoeve van een verbeterde werking van de financieringsfunctie

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 300 VII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties (VII) voor het jaar 2016 Nr. 11

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2007 2008 31 360 Wijziging van de Wet financiering decentrale overheden en enkele andere wetten ten behoeve van een verbeterde werking van de financieringsfunctie

Nadere informatie

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus EA Den Haag

De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag Raad voor het openbaar bestuur Korte Voorhout 7

Nadere informatie

VERGADERING HAMERRAAD d.d. 19 juni 2012 AGENDA NR. III / 4

VERGADERING HAMERRAAD d.d. 19 juni 2012 AGENDA NR. III / 4 VERGADERING HAMERRAAD d.d. 19 juni 2012 AGENDA NR. III / 4 VOORSTEL 1. tot vaststelling van de verordening voorziening maatschappelijke ondersteuning Gemeente Gennep en intrekking van het raadsbesluit

Nadere informatie

Datum 24 april 2015 Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het aanbrengen van enkele inhoudelijke wijzigingen van diverse aard (34146)

Datum 24 april 2015 Wijziging van diverse onderwijswetten in verband met het aanbrengen van enkele inhoudelijke wijzigingen van diverse aard (34146) >Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Wetgeving en Juridische Zaken Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500

Nadere informatie

Datum 10 april 2013 Betreft Kamervragen van de leden Smits en Ulenbelt (SP) over de heffing van leges voor het registeren van gastouders

Datum 10 april 2013 Betreft Kamervragen van de leden Smits en Ulenbelt (SP) over de heffing van leges voor het registeren van gastouders > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Hoogheemraadschap van Delfland

Hoogheemraadschap van Delfland J^tA/ü4U^ Beleidsveld: Aard voorstel: Besluitvormend Vergaderdatum: 18 december 2008 Kenmerk VV: 710059 Aantal bijlagen: 1 Aan de verenigde vergadering van Delfland, Besluit: - het geactualiseerde normenkader

Nadere informatie

Ons kenmerk Rfv/1999079288 Doorkiesnummer 070-3027232

Ons kenmerk Rfv/1999079288 Doorkiesnummer 070-3027232 De staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20011 2500 EA DEN HAAG Bijlagen Inlichtingen bij G.A. van Nijendaal Onderwerp Stimulering kinderopvang Uw kenmerk DJB/PJB-993207 Ons kenmerk

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1a 2513 AA s-gravenhage Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4 Telefoon

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01885 Dossiernummer 12.44.651 30 oktober 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen (overige domeinen) Inleiding Om te kunnen sturen op onze

Nadere informatie

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden

2. Financieel kader gemeenschappelijke regelingen in de regio van Hollands-Midden 1. Inleiding Ten tijde van het schrijven van de kadernota 2016 wordt nog volop gewerkt aan de uitwerking van het proces Kracht#15. Voor het besluitvormingsproces dient de Kadernota 2016 in januari 2015

Nadere informatie

2010D16438 Voorlopige rekening 2009

2010D16438 Voorlopige rekening 2009 2010D16438 Voorlopige rekening 2009 LIJST VAN VRAGEN EN ANTWOORDEN Vastgesteld { april 2010 De vaste commissie voor Financiën 1, heeft over de Voorlopige rekening 2009 (Kamerstuknummer 32326, nr. 1) de

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 268 Wijziging van de Wet op de Raad voor het openbaar bestuur en intrekking van de Wet op de Raad voor de financiële verhoudingen in verband

Nadere informatie

agendapunt 3.b.18 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden GR AQUON Datum 21 augustus 2012 CTL/MCTL Bijlagen 6 Zaaknummer 28220

agendapunt 3.b.18 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden GR AQUON Datum 21 augustus 2012 CTL/MCTL Bijlagen 6 Zaaknummer 28220 agendapunt 3.b.18 1016526 Aan College van Dijkgraaf en Hoogheemraden GR AQUON Portefeuillehouder Ende, P. van der Datum 21 augustus 2012 Aard bespreking Besluitvormend Afstemming BDV/JVI CTL/MCTL Bijlagen

Nadere informatie

F. Buijserd burgemeester

F. Buijserd burgemeester Gemeente Nieuwkoop College van Burgemeester en Wethouders raadsvoorstel portefeuillehouder opgesteld door Registratienummer A. Muilwijk Vergunningen, Voorzieningen en Handhaving / Freke Kerkvliet collegebesluit

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's GRAVENHAGE Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012

No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 ... No.W06.12.0456/III 's-gravenhage, 7 december 2012 Bij Kabinetsmissive van 8 november 2012, no.12.002573, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Financiën, mede namens de Minister van

Nadere informatie

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering

Kanttekeningen bij de Begroting 2015. Paragraaf 4 Financiering Kanttekeningen bij de Begroting 2015 Paragraaf 4 Financiering Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Financieringsbehoefte = Schuldgroei... 4 3 Oorzaak van Schuldgroei : Investeringen en Exploitatietekort... 5 4 Hoe

Nadere informatie

ECGF/U201400005 Lbr. 14/005

ECGF/U201400005 Lbr. 14/005 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Wet Houdbare Overheidsfinancien uw kenmerk ons kenmerk ECGF/U201400005 Lbr. 14/005 bijlage(n) 1 datum 21 januari

Nadere informatie

Collegevoorstel 193/2002. Registratienummer 2.51404. Fatale datum raadsbesluit 18 december 2002

Collegevoorstel 193/2002. Registratienummer 2.51404. Fatale datum raadsbesluit 18 december 2002 Collegevoorstel 193/2002 Registratienummer 2.51404 Fatale datum raadsbesluit 18 december 2002 Opgesteld door, telefoonnummer L. Deurloo, 2230 en O. van Dijk, 2452 Programma Openbare gezondheid Portefeuillehouders

Nadere informatie

http://wetten.overheid.nl/bwbr0011987/geldigheidsdatum_15-01-2015/afdrukken

http://wetten.overheid.nl/bwbr0011987/geldigheidsdatum_15-01-2015/afdrukken http://wetten.overheid.nl/bwbr0011987/geldigheidsdatum_/afdrukken Page 1 of 5 Wet financiering decentrale overheden (Tekst geldend op: ) Wet van 14 december 2000, houdende nieuwe bepalingen inzake het

Nadere informatie

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS

FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS FINANCIËLE VERORDENING RECREATIESCHAP DOBBEPLAS Het Algemeen Bestuur van het recreatieschap Dobbeplas; Gezien het voorstel van het Dagelijks Bestuur van 13 oktober 2014; Gelet op het bepaalde in de artikelen

Nadere informatie

Schatkistbankieren: Centen wijs, Eurodom

Schatkistbankieren: Centen wijs, Eurodom Schatkistbankieren: Centen wijs, Eurodom Aan : alle wethouders financiën c.c. VNG, IPO, NWB, BNG, UvW Geachte wethouder, Het zal u niet ontgaan zijn dat de laatste weken de nodige commotie in bestuurlijk

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 755 Wijziging van de Algemene wet inzake rijksbelastingen en van de Invorderingswet 1990 in verband met de wijziging van de percentages belasting-

Nadere informatie

(Door de Commissie ingediend op 18 oktober 1996) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE,

(Door de Commissie ingediend op 18 oktober 1996) DE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE, Voorstel voor een VERORDENING (EG) VAN DE RAAD over bespoediging en verduidelijking van de tenuitvoerlegging van de procedure bij buitensporige tekorten /* COM/96/0496 DEF - CNS 96/0248 */ Publicatieblad

Nadere informatie

1. Inleiding en richtlijnen

1. Inleiding en richtlijnen NOTITIE RENTE 2017 1. Inleiding en richtlijnen 1.1 Inleiding Bij de wijzigingen van het Besluit Begroting en Verantwoording (BBV) en de invoering van de Vennootschapsbelasting (VPB) voor de lagere overheden

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 25 april 2013 Betreft Verdeling middelen zorgafspraken

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 25 april 2013 Betreft Verdeling middelen zorgafspraken > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Het (ontwerp) wetsvoorstel kwaliteitsborging voor het bouwen is ter consultatie voorgelegd. Vereniging Eigen Huis reageert daarop als volgt.

Het (ontwerp) wetsvoorstel kwaliteitsborging voor het bouwen is ter consultatie voorgelegd. Vereniging Eigen Huis reageert daarop als volgt. Van: Vereniging Eigen Huis Het (ontwerp) wetsvoorstel kwaliteitsborging voor het bouwen is ter consultatie voorgelegd. Vereniging Eigen Huis reageert daarop als volgt. I. Inwerkingtreding Het wetsvoorstel

Nadere informatie

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG

Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus 20301 2500 EH DEN HAAG Post Bits of Freedom Bank 55 47 06 512 M +31 613380036 Postbus 10746 KvK 34 12 12 86 E ton.siedsma@bof.nl 1001 ES Amsterdam W https://www.bof.nl Ivo Opstelten Minister van Veiligheid en Justitie Postbus

Nadere informatie

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën

Grip op de begroting. Het financiële roer in handen. Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Grip op de begroting Het financiële roer in handen Bijdrage Melchior Kerklaan/VNG Gemeentefinanciën Enquête 2014 1164 Deelnemers 742 Raadsleden Hoe staat mijn gemeente er financieel voor? Reserves en toch

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 18 december 2014 Betreft Evaluatie Verantwoord Begroten

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Datum 18 december 2014 Betreft Evaluatie Verantwoord Begroten > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard

Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels. Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Reserve Ontwikkelingsprojecten Spelregels Gemeente Albrandswaard Datum: 18 mei 2012 Afdeling: Bestuur, team ontwikkeling Afdelingshoofd:

Nadere informatie

VOORSTEL VAN HET HOOFDBESTUUR TOT WIJZIGING VAN HET STELSEL VAN CONTRIBUTIEAFDRACHTEN (AFSCHAFFING 100% INCASSORISICO VOOR AFDELINGEN)

VOORSTEL VAN HET HOOFDBESTUUR TOT WIJZIGING VAN HET STELSEL VAN CONTRIBUTIEAFDRACHTEN (AFSCHAFFING 100% INCASSORISICO VOOR AFDELINGEN) VOORSTEL VAN HET HOOFDBESTUUR TOT WIJZIGING VAN HET STELSEL VAN CONTRIBUTIEAFDRACHTEN (AFSCHAFFING 100% INCASSORISICO VOOR AFDELINGEN) Voorgesteld wordt Hoofdstuk 4 (Geldmiddelen), artikel 29 (Geldmiddelen

Nadere informatie

provincie GELDERLAND Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 14ink18939

provincie GELDERLAND Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 14ink18939 Gemeente Oude IJsselstreek Ontvangen: 18/12/2014 provincie 14ink18939 De Raad van de gemeente Oude IJsselstreek Postbus 42 7080 AA GENDRINGEN Bezoekadres Huis der Provincie Markt 11 6811 CG Arnhem telefoonnummer

Nadere informatie

P O S I T I O N P A P E R

P O S I T I O N P A P E R Pensioenfederatie Prinses Margrietplantsoen 90 2595 BR Den Haag Postbus 93158 2509 AD Den Haag T +31 (0)70 76 20 220 info@pensioenfederatie.nl www.pensioenfederatie.nl P O S I T I O N P A P E R KvK Haaglanden

Nadere informatie

Iv3 toetsingsbeleid en begrotingsgegevens EMU

Iv3 toetsingsbeleid en begrotingsgegevens EMU Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Datum 19 lull 2005 Ons kenmerk 2005-0000139706 Colleges van B&W en Provinciale staten Onderdeel DGKB/FOBB inlichtingen J. Nijenhuis T (070)4268603

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Turfmarkt 147 2511 DP Den Haag Postbus 20301 2500 EH Den Haag www.rijksoverheid.nl/venj

Nadere informatie

Beleidsregels WWB/IOAW/IOAZschriftelijke. verminderde verwijtbaarheid gemeente Tholen 2013

Beleidsregels WWB/IOAW/IOAZschriftelijke. verminderde verwijtbaarheid gemeente Tholen 2013 Beleidsregels WWB/IOAW/IOAZschriftelijke waarschuwing en verminderde verwijtbaarheid gemeente Tholen 2013 Burgemeester en wethouders van de gemeente Tholen; Gelet op artikel 18a van de Wet werk en bijstand

Nadere informatie

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein

Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Commissie Bestuurlijk Domein. Commissie Ruimtelijk Domein. Commissie Sociaal en Economisch Domein Raad VOORBLAD Onderwerp Bestemming opbrengst verkochte Nuon aandelen. Agendering x Commissie Bestuurlijk Domein x Gemeenteraad Commissie Ruimtelijk Domein Lijst ingekomen stukken Commissie Sociaal en Economisch

Nadere informatie

Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dhr. dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag

Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dhr. dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Dhr. dr. R.H.A. Plasterk Postbus 20011 2500 EA Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte Voorhout

Nadere informatie

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6

Investeringskasstroom: Investeringen maatschappelijk nut -25,5 Investeringen economisch nut -83,4 Investeringen grondexploitaties (netto) -0,6 2.7 Financiering Algemeen Deze paragraaf informeert de raad over het treasurybeleid en het risicobeheer van de financieringsportefeuille. De kaders hiervoor zijn vastgelegd in de wet Financiering Decentrale

Nadere informatie

.., Algemene Rekenkamer. BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Gen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag

.., Algemene Rekenkamer. BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Gen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Algemene Rekenkamer.., BEZORGEN De Voorzitter van de Tweede Kamer der StatenGen era a Binnenhof 4 2513 AA Den Haag Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA Den Haag T 070 3424344 070 3424130 voorlichting@rekenkamer.nl

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid CPB Notitie 10 juni 2011 Sociaal akkoord aow en Witteveenkader Op verzoek van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. CPB Notitie Aan: Ministerie van SZW Centraal Planbureau Van Stolkweg

Nadere informatie

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel

Gemeente Breda ~Q~ ~,,~ Registratienr: [ 40523] Raadsvoorstel ~,,~ Raadsvoorstel Agendapuntnummer: Registratienr: [ 40523] Onderwerp Instemmen met het doonoeren van een stelselwijziging voor de verantwoording- en dekkingswijze van investeringen met maatschappelijk

Nadere informatie

De Rijksbegroting voor dokters

De Rijksbegroting voor dokters Medisch Contact Live 11 december 2013 De Rijksbegroting voor dokters Marco Varkevisser Universitair hoofddocent Economie en Beleid van de Gezondheidszorg Erasmus Universiteit Rotterdam Contact: varkevisser@bmg.eur.nl

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 juni 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 juni 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a

Raadsvoorstel. Bevoegdheid Raad. Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Raadsvoorstel Bevoegdheid Raad Vergadering Gemeenteraad Oirschot Vergaderdatum: 28 oktober 2014 Registratienummer: 2014/44 Agendapunt nummer: 5a Onderwerp Scenario's dekkingsplan begroting 2015-2018 Voorstel

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA Den Haag

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA Den Haag > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1A 2513 AA Den Haag Raad voor de financiële verhoudingen Korte Voorhout 7 Den Haag Postbus 20011

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

a a o~co zo1~ provincie HOLLAND ZUID Gedeputeerde Staten 11 DECEMBER 2014 Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Gemeente Molenwaard

a a o~co zo1~ provincie HOLLAND ZUID Gedeputeerde Staten 11 DECEMBER 2014 Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Gemeente Molenwaard 11 DECEMBER 2014 De raad van de gemeente MOLENWAARD Postbus 5 2970 AA BLESKENSGRAAF Gemeente Molenwaard N OW N Gedeputeerde Staten Directie Leefomgeving en Bestuur Afdeling Bestuur Contact A. van den Berg

Nadere informatie

Aan de voorzitter van Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Aan de voorzitter van Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Aan de voorzitter van Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

(pagina 3) (pagina 6)

(pagina 3) (pagina 6) JAARREKENING 2014 Tijdigheid Is de jaarrekening op tijd (voor 15 april) ontvangen? Accountantsverklaringen Is de verklaring aanwezig (ja /nee) en welke soort verklaring? Weerstandsvermogen Hoogte algemene

Nadere informatie

Gedragscode Medewerkers Eumedion

Gedragscode Medewerkers Eumedion Gedragscode Medewerkers Eumedion Herzien op 19 december 2011 1. Definities Artikel 1 In deze Gedragscode wordt verstaan onder: Medewerkers: alle medewerkers van Eumedion, onafhankelijk van de duur waarvoor

Nadere informatie

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1

Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Kwaliteit begrotingsprogramma's Gemeente Dordrecht Bijlage 1 Beoordelingskader, ofwel hoe wij gekeken en geoordeeld hebben Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 2 Uitgangspunten 2 3 Beoordelingscriteria 3 4 Hoe

Nadere informatie

Vereniging van Zeeuwse Gemeenten. Aan de colleges van burgemeester en wethouders van de Zeeuwse gemeenten. ledenbrief

Vereniging van Zeeuwse Gemeenten. Aan de colleges van burgemeester en wethouders van de Zeeuwse gemeenten. ledenbrief Vereniging van Zeeuwse Gemeenten Aan de colleges van burgemeester en wethouders van de Zeeuwse gemeenten ledenbrief 2016-001 status standpuntbepaling ons kenmerk BO bijlage(n) -2- contactpersoon bezoekadres

Nadere informatie

Verordening individuele bijzondere bijstand RSDHW 2015

Verordening individuele bijzondere bijstand RSDHW 2015 Verordening individuele bijzondere bijstand RSDHW 2015 Het algemeen bestuur van de Regionale Sociale Dienst Hoeksche Waard (RSDHW); Gelezen het voorstel van het dagelijks bestuur van de RSDHW d.d. 22 december

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 Nota over de toestand van s Rijks Financiën Nr. 42 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad. Vergadering: 17 februari Agendanummer: 14

Aan de gemeenteraad. Vergadering: 17 februari Agendanummer: 14 Vergadering: 17 februari 2009 Agendanummer: 14 Status: Hamerstuk Portefeuillehouder: N.R. Werkman Behandelend ambtenaar W.J. de Boer, 0595-447725 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. W.J. de Boer) Aan de

Nadere informatie

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013

Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Controleprotocol Het Waterschapshuis vanaf boekjaar 2013 Versie 1.1 21 mei 2013 Adrie-Jan de Korte Kenmerk: V0050/H1516 Inhoud 1. Inleiding 3 1.1 Doelstelling 3 1.2 Wettelijk kader 3 2. Algemene uitgangspunten

Nadere informatie

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen

Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen Deloitte Insight Financiële trendanalyse Gemeenten, Provincies en Waterschappen Drs. F. ten Have Drs. P.G.M.J. Jussen RA Drs. R.M.J. van Vugt RA Drs. F.J. Wijnstok RA Rotterdam 23 januari 2015 2 Voorwoord

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag. Datum 14 oktober 2015 Jaarverslag Wet op de huurtoeslag

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018. 2500 EA Den Haag. Datum 14 oktober 2015 Jaarverslag Wet op de huurtoeslag > Retouradres Postbus 200 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag DirectoraatGeneraal Wonen en Bouwen Directie Woningmarkt Turfmarkt 147

Nadere informatie

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief

Financiën Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Concern Financiën. Ons kenmerk FA20/13.0012907. Datum uw brief Ingekomen stuk D5 (PA 13 november 2013) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 323 59 92 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal van minister Plasterk (Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties) (ontvangen 24 november 2014) 1 Heeft u kennisgenomen van berichten dat gemeenten, provincies en waterschappen

Nadere informatie