WATT? Jaarplan O&O fonds Productie- en leveringsbedrijven O&O fonds Netwerkbedrijven O&O fonds Afval & Milieubedrijven. Baarn, november 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "WATT? Jaarplan 2014. O&O fonds Productie- en leveringsbedrijven O&O fonds Netwerkbedrijven O&O fonds Afval & Milieubedrijven. Baarn, november 2013"

Transcriptie

1 WATT? Jaarplan 2014 O&O fonds Productie- en leveringsbedrijven O&O fonds Netwerkbedrijven O&O fonds Afval & Milieubedrijven Baarn, november 2013

2 Inhoudsopgave Toelichting bij dit jaarplan Inleiding 4 Technici gezocht! 5 Techniek algemeen 5 Energiesector 5 Schematische weergave WATT?-campagne 7 The Golden Circle van Simon Sinek 7 Schema werkwijze 8 Uitwerking jaarplan Persoonlijke contacten met jongeren, docenten en decanen Voorlichtingsmiddelen Promotie Organisatie 18 Middelenmix 20 Begroting 21 Uitgangspunten WATT? 9 Doelstelling 9 Communicatie via het onderwijs 9 Strategische keuzes 9 Inhoudelijke criteria 9 Het effect van de campagne 10 Samenvatting WATT?-activiteiten Persoonlijke contacten met jongeren, docenten en decanen Voorlichtingsmiddelen Promotie Organisatie 12 Activiteiten WATT? Jaarplan

3 Toelichting bij dit jaarplan 2014 Toelichting bij dit jaarplan 2014 Op 5 november jl. is bij het O&O fonds in Arnhem dit jaarplan 2014 van WATT? besproken in een vergadering van de Commissie Communicatie Energiesector. Het jaarplan is voorafgaand aan deze vergadering toegestuurd aan de leden van de opleidingscommissies PLb, NWb en AMb, met het verzoek om eventuele reacties voor of tijdens de vergadering in te brengen. Het jaarplan is tijdens de vergadering goedgekeurd met inachtneming van de afspraak dat bij de uitvoering van het plan de volgende aandachtspunten worden meegenomen: Zowel vanuit de bedrijven als vanuit de WATT?-campagne vinden contacten met opleidingen (van vmbo tot wo) plaats. Het is van belang dat deze contacten goed op elkaar aansluiten, zodat ze elkaar versterken. Dit vraagt een goede afstemming van de vertegenwoordigers in de Commissie Communicatie Energiesector met de collega s in hun bedrijf en het WATT?-team. Bedrijven kunnen dit punt uiteraard aan de orde brengen in de vergaderingen van de Commissie Communicatie Energiesector, maar hierover desgewenst ook een afspraak maken met een medewerker van het WATT?-team. Aansluitend bij het vorige punt bepalen de bedrijven of ze gebruik maken van de excursieservice (waarbij vanuit de WATT?-campagne gratis busvervoer wordt geregeld) en zo ja, hoe daarover wordt gecommuniceerd. Bijvoorbeeld: Voor welke doelgroepen is de excursielocatie bedoeld? Geven scholen zich op via WATT? of rechtstreeks bij het bedrijf? Hoeveel excursies kunnen worden uitgevoerd en wanneer? In het kader van de doelgroeponderzoeken bij leerlingen vmbo, havo/vwo, mbo en docenten techniek, is er bij de bedrijven ook behoefte om in gesprek te gaan met hbo- en wo-studenten. In de doelgroepgesprekken voor 2014 nemen we dit mee, en wellicht kunnen we er in 2015 (als de gesprekken weer vastgelegd worden) weer een filmpje van maken. Om vast te kunnen stellen of de WATT?-campagne het gewenste resultaat oplevert, is het goed om voor een aantal activiteiten te bepalen welk (meetbaar) doel daarbij wordt gesteld. Bijvoorbeeld: het aantal mensen dat de nieuwsbrief leest of het aantal downloads op de website. Tevens ontving het O&O fonds een reactie vanuit de opleidingscommissie PLb: Zoals terecht in het jaarplan staat aangegeven, zijn de ouders een belangrijke doelgroep om jongeren te bereiken in verband met hun studie- en beroepskeuze. Het is van belang dat in de WATT?-campagne zichtbaar wordt gemaakt wat de contacten met de ouders aan resultaat opleveren. Deze aandachtspunten komen in de eerstvolgende vergadering van de Commissie Communicatie Energiesector (begin 2013) aan de orde, waarbij per punt wordt besproken hoe dit het komende jaar zal worden aangepakt. WATT? Jaarplan

4 Inleiding Inleiding In opdracht van het O&O fonds Productie- en Leveringsbedrijven, het O&O fonds Netwerkbedrijven en het O&O fonds Afval en Milieubedrijven, voert DST de voorlichting WATT? uit. Deze campagne heeft tot doel om jongeren in toenemende mate bekend te maken met het werken in de energiesector. Dit door in en rond het onderwijs aandacht te schenken aan het werken in de energiesector. In dit rapport beschrijven we de doelstellingen van de campagne, de strategie en met welke activiteiten we deze doelstellingen willen realiseren in Deze activiteiten zijn afgestemd op de verschillende doelgroepen, die zelf bij de ontwikkeling en uitvoering ervan betrokken worden. Vervolgens bespreken we een samenvatting van de activiteiten inclusief de doelen (pag. 11) zoals we die in 2014 willen aanpakken, gevolgd door de uitgewerkte activiteiten (pag. 13) en de middelenmix. Het plan eindigt met de begroting (pag. 21). Met vriendelijke groet, Het WATT?-team De voorstellen zoals die in dit plan zijn opgenomen, zijn gebaseerd op de regelmatige besprekingen van de Commissie Communicatie Energiesector. Aan deze commissie nemen vertegenwoordigers van energiebedrijven (en afvalbedrijven voor zover ze zich ook bezighouden met energieproductie) deel zoals medewerkers (arbeidsmarkt)communicatie, HR, P&O, recruitment, etc. Tijdens de vergaderingen van deze commissie worden verschillende wensen op het gebied van voorlichting naar voren gebracht, met elkaar besproken in het perspectief van de doelstellingen van WATT? en vervolgens vertaald naar concrete producten en activiteiten. Het jaarplan 2014 begint met een korte beschrijving van de huidige en te verwachten situatie op de technische banenmarkt in het algemeen en de energiesector in het bijzonder (pag. 5). Met als doel om deze campagne in het brede perspectief van de hele sector te plaatsen. Daarna volgt een korte schematische weergave van de WATT?-campagne (pag. 7) in de vorm van het Golden Circle model van Sinek en een overzichtelijke weergave van de werkwijze. Bij de uitgangspunten (pag. 9) behandelen we vervolgens de doelstelling, de redenen waarom we het onderwijs als communicatiekanaal gebruiken, welke strategische keuzes er zijn gemaakt, wat de inhoudelijke criteria zijn en hoe het effect van de campagne wordt gemeten. WATT? Jaarplan

5 Technici gezocht! Technici gezocht! De energiesector werkt al jaren samen met andere technische bedrijfstakken om voldoende en adequaat geschoolde werknemers te waarborgen om de vacatures op korte en lange termijn te kunnen invullen. Tijd voor een actuele stand van zaken. Techniek algemeen Het totale aantal banen voor technisch opgeleiden neemt in Nederland tot 2016 naar verwachting toe met 0,53% per jaar. 1 Het totale aantal gediplomeerden in ons land groeit al enkele jaren: zowel in het voortgezet onderwijs, het mbo als hbo/wo. Maar de groei van het aantal gediplomeerden met een technische opleiding stijgt niet evenredig mee met de totale groei. 2 Op dit moment blijft het aanbod van technisch talent achter bij de verwachte vraag, vanwege de grote vervangingsvraag en (vooral voor hoger opgeleiden) de verwachte uitbreidingsvraag. 3 Voor technische beroepen is het totale aantal baanopeningen tot 2016 naar verwachting twee keer zo groot als kan worden gerealiseerd met nieuwe aanwas. 4 Zo zijn maar liefst 5000 extra technici in de elektro- en automatiseringstechniek nodig om te voldoen aan het groeiende aantal vacatures (in Nederland, als totaal van alle bedrijfstakken) tot Dit is ruim een keer zoveel als de huidige jaarlijkse uitstroom van mbo ers met een diploma op dat vakgebied. Voor werktuigbouwkundigen (mbo en hbo), projectleiders/uitvoerders (mbo+/hbo) en werkvoorbereiders (mbo+/hbo) gelden vergelijkbare cijfers. 6 In de periode tot 2016 ontstaat een tekort van maar liefst leerlingen uit technische opleidingen ten opzichte van de openstaande vacatures in Nederlandse technische sectoren. 7 Daarvan komt bijna 80 procent voor rekening van een tekort uit technische (v)mbo-opleidingen. Om deze instroom te waarborgen, zou het aantal gediplomeerden in de technische opleidingen moeten stijgen tot 40% van het totaal aantal gediplomeerden. Dat percentage schommelt nu nog rond de 30% voor het (v)mbo, en rond de 17% voor hbo/wo. 8 Energiesector In de energiesector geldt op dit moment dat het aantal vacatures voor technische beroepen gedaald is. Dit ligt niet zozeer aan het gestegen aanbod, maar aan de vraagkant. Mede dankzij het huidige financiële klimaat hebben bedrijven op dit moment relatief weinig nieuw personeel nodig, en staan vacatures korter open. Voor sommige beroepen waren vakmensen vijf jaar geleden niet aan te slepen, terwijl nu zelfs sprake is van een (conjunctureel) overschot. In de energiesector zijn dat vooral beroepen die een raakvlak hebben met de bouw en infra. Installatiemonteurs bijvoorbeeld. Maar ook onder operationeel technici (mbo), procestechnici (mbo) en ict ers (mbo) wordt tot 2016 een licht overschot verwacht. 9 Naar verwachting zijn deze veranderingen tijdelijk: zodra de economie aantrekt, ontstaat geleidelijk weer een groeiende vraag. 10 Op jaarbasis wordt een groei van 6 procent verwacht (1.000 fte) in het technische personeelsbestand Techniekmonitor, Techniekmonitor, Naar 4 op de 10, Ruim baan voor de toekomst, Ruim Baan, Ruim Baan, Naar 4 op de 10, Naar 4 op de 10, Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven, Ruim Baan, Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven, WATT? Jaarplan

6 Technici gezocht! Deze ontwikkelingen gelden voor heel Nederland. Toch zijn regionaal in sommige specifieke beroepsgroepen grote verschillen merkbaar. 12 Op mbo-niveau blijft bijvoorbeeld de instroom van elektrotechnici in het noorden en zuiden van het land verder achter dan de rest van het land. 13 Het lange-termijn vooruitzicht wijst nog steeds op een onveranderd tekort aan technisch gekwalificeerd personeel. Belangrijkste oorzaak behalve de onvoldoende instroom uit enkele technische opleidingen, is de relatief hoge leeftijd in de sector 14 (bijna de helft van de werknemers is boven de 50 jaar 15 ). Dat betekent over enkele jaren een forse uitstroom van medewerkers die met pensioen gaan. Op korte termijn (tot 2016) is vooral behoefte aan elektrotechnici, werktuigbouwkundigen en civiel technici op mbo en hbo-niveau. Ook universitair onderlegde werktuigbouwkundigen zijn dun gezaaid. Tot slot blijft op kwalitatief gebied het kwantitatief op zich voldoende aanbod van ict ers (mbo, hbo) achter bij wat energiebedrijven zoeken Ruim Baan, Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven, Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven, YDP Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven, WATT? Jaarplan

7 Schematische weergave WATT?-campagne Schematische weergave WATT?-campagne The Golden Circle van Simon Sinek The Golden Circle is een denkmodel dat Simon Sinek ontwikkelde om zichtbaar te maken hoe succesvolle merken denken, handelen en communiceren, in tegenstelling tot hoe de meerderheid denkt, handelt en communiceert. The Golden Circle bestaat uit drie cirkels. De kern is why, daarna volgt how en de buitenste cirkel vertegenwoordigt what. De meeste bedrijven werken van buiten naar binnen. Ze beginnen met what en komen dan via how bij why. Sinek stelt dat geïnspireerde bedrijven werken van binnen naar buiten. Zij beginnen bij why, gevolgd door how en what. De WATT?-campagne is een voorbeeld van een project met een benadering van binnen naar buiten. WATT? Jaarplan

8 Schematische weergave WATT?-campagne Schema werkwijze WATT? Jaarplan

9 Uitgangspunten WATT? Uitgangspunten WATT? Doelstelling Het doel van de voorlichtingscampagne WATT? is dat jongeren die nog moeten kiezen voor een vervolgopleiding en/of beroep, kennis hebben gemaakt met beroepen in de energiesector. Zodat zij in hun overwegingen ook de technische opleidingen en beroepen in de energiesector meenemen. Communicatie via het onderwijs Er is bewust voor gekozen om de jongeren te benaderen via het onderwijs en aan het onderwijs gerelateerde communicatiekanalen. Redenen hiervoor zijn onder meer: In het onderwijs is de doelgroep (mede vanwege de Wet op de leerplicht) relatief eenvoudig te bereiken. Het onderwijs biedt inhoudelijk diverse mogelijkheden om jongeren met werken in de energiesector in contact te brengen. Bijvoorbeeld: als onderdeel van loopbaanoriëntatie en -begeleiding (waarvoor de decaan eindverantwoordelijke is), praktische sector oriëntatie (PSO) of als onderdeel van specifieke vakgebieden (zoals het vak techniek). Het onderwijs biedt (didactisch) verschillende soorten mogelijkheden om voorlichtingsactiviteiten vorm te geven. Bijvoorbeeld: (al dan niet individuele) gesprekken met leerlingen over hun toekomstperspectief; lessen waarbij de bestaande lesstof met behulp van aantrekkelijk, actueel lesmateriaal wordt aangevuld; gastlessen; bedrijfsbezoeken; voorlichtingsbijeenkomsten bij vervolgopleidingen; studiebeurzen, enzovoort. Strategische keuzes De communicatiestrategie van WATT? is onder meer gebaseerd op de volgende strategische keuzes: Om jongeren via het onderwijs te bereiken hebben we medewerking van de vakdocenten en decanen nodig (uiteraard afgezien van de schooldirectie, maar die vertrouwt in de meeste gevallen op het deskundig oordeel van haar medewerkers). Het gaat er dus om dat WATT? communicatiemiddelen en - activiteiten aanbiedt, die door docenten en decanen als welkome aanvulling op hun (behoorlijk overbelaste) schoolagenda worden ervaren. Hoe directer en concreter jongeren kennismaken met het werken in de energiesector, des te beter het is. Dit betekent dat van bedrijfsbezoeken (mits deze zijn afgestemd op de doelgroep) het meeste effect mag worden verwacht. Omdat het om praktische (organisatorische en financiële) redenen ondoenlijk is om voor alle leerlingen en studenten uit onze doelgroep bedrijfsbezoeken te verzorgen, probeert WATT? ook via andere communicatiemiddelen en - activiteiten de praktijk van het werken in de energiesector zo concreet en zichtbaar mogelijk te maken. Bijvoorbeeld via praktijkopstellingen en simulaties op beurzen, door middel van filmpjes en via aanschouwelijk voorlichtings- en lesmateriaal. Communicatie is maatwerk. Dit betekent dat WATT? voor elke subdoelgroep en voor verschillende onderwijskundige situaties, in nauw overleg met de betreffende doelgroep(en), voorlichtingsmateriaal ontwikkelt. Inhoudelijke criteria Niet alleen vanwege de afzenders van WATT? (de verschillende, (afval)energiebedrijven die participeren in de drie O&O fondsen), maar ook om jongeren een zo goed mogelijk beeld te geven van de technische beroepen in de energiesector, worden bij de ontwikkeling en uitvoering van de communicatiemiddelen en -activiteiten verschillende criteria aangehouden. Dit betekent dat WATT? als volgt aandacht besteedt aan de energiesector: Het hele spectrum van de energieketen. Dus zowel aandacht voor de productie/levering als de distributie (transport/netwerk) en het gebruik van energie. Aandacht voor verschillende soorten energie: elektriciteit, gas en warmte. De diversiteit aan bronnen van energie: zowel fossiele brandstoffen als duurzame energiebronnen. Dus ook aandacht voor energie uit afval. WATT? Jaarplan

10 Uitgangspunten WATT? De verschillende niveaus van energietransport: hoog-, midden- en laagspanning. Energieopwekking centraal en decentraal. Naast de grote energie-opwekkers komen er steeds meer particulieren en bedrijven met zonnepanelen, windturbines en biovergisters die als energie-producenten een bijdrage leveren aan de energievoorziening. De technische beroepen die met de hiervoor genoemde aspecten van energie te maken hebben. Het effect van de campagne Direct bij de start van de voorlichtingscampagne WATT? in 2006 is (onafhankelijk) onderzoek gedaan naar de mate waarin techniekdocenten en decanen op school aandacht besteedden aan het werken in de energiesector. Dat was toen ongeveer 20%, waarbij als toelichting werd gegeven dat men zelf onvoldoende bekend was met de beroepen in de energiesector om hun leerlingen daarover goed te kunnen informeren. Vandaar dat op hun verzoek begonnen werd met onder meer de ontwikkeling van voorlichtingsmateriaal in de vorm van magazines en beroepenboekjes. Het gevolg was dat enkele jaren later het percentage docenten en decanen dat op school aandacht schonk aan het werken in de energiesector was toegenomen tot respectievelijk 60% en 80%. Aansluitend bij het doel van WATT? om jongeren in het voortgezet onderwijs kennis te laten maken met beroepen in de energiesector. over de excursies en de reacties van docenten en decanen op de beurzen, congressen en open dagen. Wat dat betreft is de conclusie gerechtvaardigd dat WATT? voorziet in een behoefte. Het effect van de voorlichtingscampagne WATT? op de instroom in (energie)technische opleidingen en beroepen in de energiesector is helaas niet te meten. Deze instroom is van veel meer factoren afhankelijk dan alleen van WATT?, zoals economische factoren, de invloed van andere voorlichtingscampagnes (die bijvoorbeeld gericht zijn op technische opleidingen en beroepen in het algemeen) en de manieren waarop en de mate waarin opleidingen en bedrijven zelf hun werving aanpakken. Onderzoek naar de effectiviteit van de WATT?-campagne of delen daarvan, vindt plaats op initiatief van de O&O Fondsen PLb, NWb en AMb en wordt uitgevoerd door een onafhankelijk onderzoeksbureau. Vandaar dat dit niet is opgenomen als onderdeel van dit jaarplan en bijbehorende begroting. In het schooljaar 2011/2012 is bovendien onderzocht hoe docenten en decanen aankijken tegen het aanbod van voorlichtingsmaterialen en communicatieactiviteiten van WATT? en wat vmbo-leerlingen inhoudelijk opsteken van het magazine dat speciaal voor hen over de energiesector is gemaakt. Docenten en decanen gaven aan dat het overzicht van communicatiemiddelen en activiteiten niet helemaal duidelijk is. Dit is vervolgens aangepast. Het onderzoek onder vmboleerlingen liet zien dat het vmbo-magazine goed bij de doelgroep aansluit qua vorm en inhoud. Ten aanzien van het effect van WATT? kan daarnaast veel worden afgeleid uit het aantal voorlichtingsmaterialen dat scholen (blijven) bestellen, het enthousiasme WATT? Jaarplan

11 Samenvatting WATT?-activiteiten 2014 Samenvatting WATT?-activiteiten Persoonlijke contacten met jongeren, docenten en decanen Doelen De doelgroepen hebben op een effectieve manier kennisgemaakt met (beroepen in) de energiesector. De boodschap (het werken in de energiesector) is duidelijk overgebracht. De doelgroepen zijn bereikt met vormen en op plaatsen waar ze ontvankelijk zijn voor de boodschap van WATT?. 1.1 Excursieservice (scholen op bedrijfsbezoek) Geheel verzorgde excursies voor kennismaking met de energiesector, waarbij WATT? de vervoerskosten betaalt. 50 excursies per jaar, gelijkmatig verdeeld over de bedrijven (afhankelijk van de mogelijkheden). 1.2 WATT?-stand op regionale onderwijsbeurzen (studie- en beroepskeuzevoorlichting) Zichtbaar maken van de energiesector voor jongeren die zich oriënteren op hun toekomst en hun ouders. Platform voor persoonlijk contact tussen bedrijven en jongeren en hun ouders. Concrete informatieverstrekking over opleidingen. 10 verschillende regiobeurzen (van 1 à 2 dagen) verspreid over Nederland. 1.3 Presentaties (infostand en/of workshop) op bijeenkomsten voor techniekdocenten en decanen Zichtbaar maken van (beroepen in) de energiesector voor techniekdocenten en decanen. Informeren over manieren om (beroepen in) de energiesector onder de aandacht te brengen bij leerlingen. Elke landelijke bijeenkomst voor techniekdocenten en/of decanen. Vijf regionale presentaties voor techniekdocenten of decanen. 1.4 WATT?-scholen- en collegetour Samenstelling aanbod voor gastlessen en aanbieden aan (v)mbo, havo/vwo, hbo en wo. Ervaring opdoen met de organisatie en uitvoering van vijf gastlessen op verschillende scholen op verschillend niveau. 1.5 Klankbordgesprekken en bijeenkomsten met doelgroepen Minimaal 5 bijeenkomsten met techniekdocenten en/of decanen en minimaal vijf met jongeren, ter toetsing van activiteiten, plannen en middelen. Tijdens persoonlijke contacten (beurzen, presentaties, enz.). 2. Voorlichtingsmiddelen Doelen Beroepen in de energiesector zijn zichtbaar gemaakt. Docenten en decanen blijven positief staan tegenover de beschikbaarheid en kwaliteit van het WATT?-voorlichtingsmateriaal. De kwaliteit, actualiteit en diversiteit van de website blijft op niveau. 2.1 Schriftelijk materiaal Ontwikkeling van 40 flyers met informatie over beroepen en bijbehorende opleidingen. 2.2 Actualisering website Actualisering website betreft: open dagen, contactgegevens (bedrijven en opleidingen), excursielocaties, quiz en actuele gebeurtenissen. WATT? Jaarplan

12 Samenvatting WATT?-activiteiten Promotie Doelen De doelgroepen bekend maken met: de energiesector, WATT? en de beschikbare voorlichtingsmiddelen en lesmaterialen. De verschillende doelgroepen zo direct mogelijk bereiken (per post en ). Tussentijds aandacht vestigen op (de boodschap van) WATT?. 3.1 Overzichtsfolder WATT?-middelen en - activiteiten Eens per jaar (in het voorjaar) een mailingkaart over een specifieke WATT?- activiteit naar docenten, decanen en mentoren van (v)mbo, havo/vwo, hbo en wo. Eens per jaar (in het najaar) een overzichtsbrochure met alle WATT?-activiteiten en materialen. 3.2 Nieuwsbrieven (digitaal en per post) voor respectievelijk jongeren en decanen/docenten Wisselende groep van rond de 500 jongeren en een vaste (groeiende) groep van ruim 1000 techniekdocenten en decanen ontvangen 6 x per jaar een digitale nieuwsbrief. (Energiebedrijven leveren input.) 3.3 Advertenties en advertorials (print en online) Actuele informatie in veelgelezen onderwijs-/jongerenbladen. Filmpjes met energieberoepen op onderwijs-gerelateerde websites. 4. Organisatie Doelen Aangaan en onderhouden van contacten met de doelgroep. Bedrijven en onderwijsinstellingen ondersteunen bij voorlichtingsactiviteiten. De opdrachtgever(s) betrekken bij en informeren over de voortgang van WATT?. Samen met betrokken bedrijven en de doelgroep halfjaarlijkse plannen ontwikkelen. 4.1 Ondersteuning voorlichtingsactiviteiten Uitlenen en verstrekken van voorlichtingsmateriaal (ongeveer 50x). Persberichten, artikelen en presentaties verzorgen voor de in- en externe communicatie van bedrijven en opleidingen. 4.2 Vergaderingen Commissie Communicatie Energiesector Zes keer per jaar een vergadering met de Projectgroep Promotie (die WATT? begeleidt), inclusief voorbereiding en samenvatting. Presenteren van voorstellen, lopende zaken en het uitzoeken van initiatieven. 4.3 Voortgangsrapportages aan O&O fondsen Tussentijdse presentaties van concepten en drukklare versies van communicatie-uitingen ter accordering. Maandrapportages, voortgangsrapportages en jaarverslagen. Nauwkeurige projectadministratie onder meer voor accountantscontrole. 4.4 Ontwikkeling plannen Jaarlijks plan van aanpak, gebaseerd op overleg met Commissie Communicatie Energiesector. Specifieke omschrijving van alle activiteiten en begroting van verwachte uren en kosten. 4.5 Verwerking bestellingen en beantwoorden vragen Bestellingen per post en invoeren, materialen leveren en vragen beantwoorden. Verwerken van ongeveer 400 bestellingen. Bestand van bestellers opbouwen voor tussentijdse evaluaties en ondersteuning. WATT? Jaarplan

13 Activiteiten 2014 Activiteiten Persoonlijke contacten met jongeren, docenten en decanen 1.1. Excursieservice 1.2. Regionale onderwijsbeurzen 1.3. Presentaties op bijeenkomsten techniekdocenten en decanen 1.4. WATT?-scholen- en college-tour 1.5. Klankbordgesprekken en -bijeenkomsten doelgroepen 2. Voorlichtingsmiddelen 2.1. Schriftelijk materiaal 2.2. Actualisering website 3. Promotie 3.1. Overzichtsfolder WATT?-middelen en -activiteiten 3.2. Nieuwsbrieven voor jongeren en decanen/docenten 3.3. Advertenties en advertorials Skills Naast de WATT?-campagne die wordt uitgevoerd in opdracht van de O&O fondsen PLb, NWb, AMb, is in 2013 in opdracht van het O&O fonds NWb een pilot uitgevoerd voor Skills. Skills is een jaarlijks terugkerend beroepskeuze-evenement waar een brug wordt geslagen tussen de school en de beroepspraktijk. In onze pilot ging het om de strijd om de vaardigheid van het maken van kabelmoffen. Een activiteit die goed (een aspect van) het werk bij een netwerkbedrijf illustreert. De pilot wordt uitgevoerd in (de ruime omgeving van) Noord-Brabant in nauwe samenwerking met verschillende netwerkbedrijven. De voorrondes eindigen in een finale, die in januari wordt gehouden in Ahoy Rotterdam. De evaluatie van de pilot leidt wellicht tot vervolgactiviteiten met Skills, die dan net als de pilot afzonderlijk worden voorgesteld aan het betreffende O&O fonds. Een activiteit die inhoudelijk weliswaar aansluit bij WATT?, maar vanwege het specifieke onderwerp daar los van staat. En daarom dus ook niet bij de activiteiten van WATT? in dit jaarplan is opgenomen. 4. Organisatie 4.1. Ondersteuning voorlichtingsactiviteiten 4.2. Vergaderingen Commissie Communicatie Energiesector 4.3. Voortgangsrapportages aan O&O fondsen 4.4. Ontwikkeling plannen 4.5. Verwerking bestellingen en beantwoorden vragen WATT? Jaarplan

14 Uitwerking jaarplan 2014 Uitwerking jaarplan Persoonlijke contacten met jongeren, docenten en decanen De meest effectieve manier om de doelgroepen kennis te laten maken met beroepen in de energiesector is door middel van direct persoonlijk contact. Hoe concreter de kennismaking, des te duidelijker komt de boodschap over. Op verschillende manieren wil WATT? deze persoonlijke contacten realiseren. 1.1 Excursieservice Het verzorgen van busvervoer voor leerlingen van hun school naar een excursielocatie bij een energiebedrijf of afvalenergiecentrale, voorziet duidelijk in een behoefte. Zowel bedrijven als scholen reageren heel positief op deze excursieservice. Hoewel het aanbod van excursielocaties enigszins verandert in de loop der tijd (er vallen locaties af en anderen komen erbij), kan WATT? nog steeds een aantal verschillende mogelijkheden presenteren. Om het aantal excursielocaties op peil te houden en ook de voorlichting over studie- en beroepsmogelijkheden op hbo- en wo-niveau te versterken, willen we hogescholen en universiteiten uitnodigen om ook excursieprogramma s via WATT? aan het onderwijs aan te bieden. Het liefst in nauwe samenwerking met energiebedrijven en uiteraard rekening houdend met de kwaliteitseisen die door WATT? aan de excursies worden gesteld. 1.2 Regionale onderwijsbeurzen De regionale onderwijsbeurzen bieden bij uitstek de mogelijkheid om direct in persoonlijk contact te komen met jongeren uit het voortgezet en middelbaar onderwijs die zich oriënteren op hun opleiding- en beroepsmogelijkheden. Bovendien komen veel ouders met de jongeren mee naar de beurzen, zodat we ook met hen in gesprek kunnen komen. Heel belangrijk, omdat uit onderzoek is gebleken dat ouders van de grootste betekenis zijn als het gaat om de keuzes die jongeren maken over hun vervolgopleiding en/of beroep. De WATT?-stand bestaat uit een aantal losse elementen (wandpanelen, verschillende educatieve spellen, diverse voorlichtingsmaterialen), zodat op elke locatie een aantrekkelijke stand op maat kan worden gebouwd. Vaak zijn op de stand ook werknemers van energiebedrijven en afvalenergiecentrales aanwezig, variërend van (leerling)monteurs gas en elektra, praktijkopleiders en operators, tot teamleiders en technisch specialisten. In 2014 is WATT? met een stand aanwezig op tien regionale onderwijs- en studie-/ beroepskeuzebeurzen. In 2012 organiseren we vijftig excursies. Leerlingen op excursie bij het opleidingscentrum. Een opleider en leerlingenmonteur van Enexis op de WATT?-stand in Eindhoven, WATT? Jaarplan

15 Uitwerking jaarplan Presentaties op bijeenkomsten techniekdocenten en decanen WATT? is met een stand en/of workshop aanwezig bij alle landelijke en een aantal regionale bijeenkomsten waar techniekdocenten en decanen komen. Met techniekdocenten gaan we in op de manieren waarop zij op school aandacht kunnen schenken aan werken in de energiesector. Al dan niet gebruikmakend van het lesmateriaal dat WATT? daarvoor ontwikkelde. Doordat WATT? steeds weer op dit soort momenten aanwezig is, leidt dit zowel tot intensivering van persoonlijke contacten tussen WATT?-medewerkers en techniekdocenten, als tot nieuwe kennismakingen met techniekdocenten die nog niet eerder met WATT? te maken hebben gehad. Decanen bieden we de nodige voorlichtingsmaterialen waarmee ze, in het kader van loopbaanoriëntatie en begeleiding, hun leerlingen kunnen informeren over de studie- en beroepsmogelijkheden die de afval- en energiesector biedt. Tevens proberen we de relatie tussen de decanen en (contactpersonen bij) bedrijven in hun omgeving te leggen of te versterken. Met als gevolg dat de drempel lager wordt om bijvoorbeeld bedrijfsbezoeken (via de WATT?-excursieservice) te organiseren. digitaal schoolbord) met groepen gespeeld kunnen worden, filmpjes waarin medewerkers bij afval- en energiebedrijven over hun beroep vertellen (en naar aanleiding waarvan met de leerlingen en studenten over hun eigen competenties en beroepsperspectieven gesproken kan worden), enzovoort. Door dit aanbod in overleg met docenten te bespreken en te presenteren als één samenhangend gastlessenaanbod, zou het mogelijk moeten zijn om de belangstelling voor gastlessen op scholen te vergroten. In 2014 stelt WATT? een overzichtelijk aanbod voor gastlessen samen en presenteert dit aan het onderwijs, dat afgestemd kan worden op de interesses en het niveau van de leerlingen en studenten op (v)mbo-, havo/vwo-, hbo- en woniveau. In 2014 doen we ervaring op met de organisatie en uitvoering van vijf gastlessen op verschillende scholen en op verschillende niveaus. In 2014 is WATT? met een stand en/of workshop aanwezig op elke landelijke bijeenkomst waar techniekdocenten en decanen bijeenkomen. Bovendien houden we vijf regionale presentaties voor techniekdocenten of decanen over het werken in de energiesector (en de mogelijkheden van WATT?). 1.4 WATT?-scholen- en college-tour Het komt heel weinig voor dat op scholen gastlessen worden gegeven over werken in de energiesector. Uit gesprekken met decanen en docenten lijkt dit verschillende oorzaken te hebben, zoals: slechte ervaringen met gastdocenten (die presentaties hielden die niet aansluiten bij het niveau van de doelgroep), beperkte mogelijkheden in het lesprogramma en onbekendheid met de mogelijkheden. In de WATT?-campagne zijn de afgelopen jaren allerlei (deels interactieve) communicatiemiddelen ontwikkeld die het mogelijk maken om aantrekkelijke en informatieve gastlessen te verzorgen op verschillende opleidingsniveaus. We hebben werkbladen bij magazines, quizzen en spellen die (met behulp van een WATT? Jaarplan

16 Uitwerking jaarplan Klankbordgesprekken en -bijeenkomsten met doelgroepen Het WATT?-team heeft voortdurend contact met de verschillende doelgroepen: jongeren en hun ouders, docenten en decanen. Dit contact vindt veel plaats op beurzen, tijdens conferenties en studiedagen, maar ook naar aanleiding van bestellingen van materiaal en de excursieservice. Ook wanneer het WATT?-team communicatiemiddelen (zoals voorlichtings- of lesmateriaal) ontwikkelt, worden de doelgroepen regelmatig geconsulteerd om het materiaal te toetsen op taal- en illustratiegebruik en/of vormgeving. Op deze manier streven we naar optimale kwaliteit en effectiviteit van de producten en activiteiten van WATT?. In 2014 organiseert WATT?, naast de gesprekken tijdens reguliere contacten, minimaal vijf klankbordgesprekken met techniekdocenten en/of decanen en eveneens minimaal vijf klankbordgesprekken met jongeren. 2. Voorlichtingsmiddelen De afgelopen jaren heeft WATT? verschillende les- en voorlichtingsmaterialen ontwikkeld waarmee de verschillende doelgroepen zo concreet mogelijk worden geïnformeerd over de beroepen in de energiesector. Uit onderzoek dat in 2012 is gehouden en uit het aantal (terugkerende) bestellingen en downloads, blijkt dat deze voorlichtingsmaterialen duidelijk in een behoefte voorzien en de kwaliteit ervan positief wordt gewaardeerd. 2.1 Schriftelijk materiaal Om de relatie tussen beroepen in de energiesector en de bijbehorende opleiding(en) nog beter te communiceren, willen we flyers ontwikkelen waarop aan de ene kant een beroep bij een bedrijf in de energiesector en op de andere kant een bijbehorende opleiding (op een bepaalde school) wordt beschreven. We komen hiermee tegemoet aan de wens van met name beursbezoekers (leerlingen en hun ouders!) om zo concreet mogelijke informatie te ontvangen. Bovendien kunnen we hiermee de aandacht (en daarmee de instroom) in de opleidingen verhogen. Vmbo-leerlingen tijdens een klankbordgesprek in WATT? Jaarplan

17 Uitwerking jaarplan 2014 In 2014 ontwikkelt WATT? ongeveer 40 flyers, met informatie (tekst, foto s en logo s) over verschillende beroepen bij (afval en) energiebedrijven en (tekst en logo s) van verschillende opleidingen (op mbo-, hbo- en wo-niveau). 2.2 Actualisering website De website speelt een belangrijke rol in de communicatie met docenten en decanen als intermediairs naar de leerlingen. In toenemende mate worden materialen online besteld en gedownload (en op het digitale schoolbord gepresenteerd). Tijdens beurzen blijkt ook hoezeer de website, vanwege de inhoudelijke diversiteit, een handig hulpmiddel is om beursbezoekers (vooral ouders) van informatie te voorzien. In 2014 betreft de actualisering van de website onder meer de informatie over open dagen bij bedrijven, afvalenergiecentrales en onderwijsinstellingen, namen en contactgegevens bij opleidingen (op mbo-, hboen wo-niveau) en bedrijven, excursielocaties, de quiz en actuele gebeurtenissen. 3. Promotie Het blijkt dat het werkt als docenten en decanen regelmatig op de hoogte worden gehouden van de (afval en) energiesector als interessant opleiding- en beroepsperspectief. Na elke uiting in de vorm van een maling per post, een digitale nieuwsbrief of een advertorial is te zien dat dit resulteert in meer websitebezoek, meer downloads en meer bestellingen. 3.1 Overzichtsfolder WATT?-middelen en -activiteiten Door middel van een mailingkaart in het voorjaar, geven we speciale aandacht aan één WATT?-activiteit. Dit kan bijvoorbeeld gaan over de excursieservice, de mogelijkheid om met een decanenkring een energielocatie te bezoeken of een nieuwe voorlichtingsuitgave. Door in deze mailingkaart te verwijzen naar de gehele WATT?-campagne en de website, blijkt een dergelijke bondige uiting altijd de nodige respons op te leveren. De overzichtsbrochure biedt een totaaloverzicht van alle WATT?-activiteiten en materialen die er voor docenten en decanen beschikbaar zijn. In 2014 sturen we docenten en decanen één keer (in het voorjaar) een mailingkaart om hen van een speciale activiteit van WATT? op de hoogte te brengen en één keer (in het najaar, de eerste helft van het nieuwe schooljaar) een overzichtsbrochure met alle WATT?-activiteiten en materialen. 3.2 Nieuwsbrieven (voor jongeren en decanen/docenten) WATT? beschikt over een bestand van een wisselende groep van ongeveer 500 jongeren en een vaste (groeiende) groep van ruim 1000 techniekdocenten en decanen die hebben aangegeven de digitale nieuwsbrief van WATT? te willen ontvangen. Zowel de jongeren als de decanen en docenten ontvangen deze nieuwsbrief een paar keer per jaar met daarin informatie over bijvoorbeeld nieuwe activiteiten of uitgaven van WATT? en lokale activiteiten bij bedrijven en (afval)energiecentrales of open dagen bij (energie)technische opleidingen. In 2014 versturen we zes digitale nieuwsbrieven aan jongeren en zes aan docenten en decanen. WATT? Jaarplan

18 Uitwerking jaarplan Advertenties en advertorials Ondanks de digitalisering van de samenleving en (deels) het onderwijs, blijken veel scholen nog geabonneerd op één of meer onderwijsbladen. Om de activiteiten van WATT? en de mogelijkheden van het werken in de energiesector regelmatig bij de lezers van deze bladen onder de aandacht te brengen, plaatsen we advertorials (advertenties in artikelvorm) en redactionele artikelen in enkele veelgelezen onderwijsbladen. Voor de leerlingen (die steeds minder interesse lijken te hebben in geprinte uitgaven) zorgen we ervoor dat de filmpjes over beroepen in de energiesector via verschillende websites van onderwijs(gerelateerde) organisaties te vinden zijn. In 2014 plaatsen we advertenties in Terugkoppeling (techniekdocenten vo en mbo), Bij de Les (decanen en mentoren vo en mbo), Didactief (docenten vo en mbo) en Technoloog (hbo en wo). Voor jongeren presenteren we beroepenfilmpjes via verschillende websites. 4. Organisatie De organisatie van de WATT?-campagne betreft het onderhouden van contacten met zowel de participerende bedrijven als de scholen en onderwijs-gerelateerde organisaties en diverse voorwaardenscheppende activiteiten. 4.1 Ondersteuning voorlichtingsactiviteiten Ongeveer 50 keer per jaar verstrekt het WATT?-team op verzoek van energiebedrijven, afvalenergiecentrales en onderwijsinstellingen (waaronder ROC s en hogescholen) voorlichtingsmateriaal voor presentaties, open dagen en gastlessen. Het gaat daarbij om standmateriaal, zoals het WATT?-productiespel en het WATT?-storingenspel, maar ook bijvoorbeeld om brochures met opleidingen en beroepen op mbo- of hbo/wo-niveau. Aan het uitlenen en verstrekken van voorlichtingsmateriaal wordt wel als voorwaarde gesteld dat dit bijdraagt aan de doelstelling van de WATT?-campagne: het geven van voorlichting over beroepen in de energiesector. Zo worden bijvoorbeeld alleen interactieve spellen (gratis) ter beschikking gesteld, als er iemand van een energiebedrijf of afvalenergiecentrale aanwezig is om de relatie te leggen tussen het spel en de beroepspraktijk. In 2014 continueren we de ondersteuning van de voorlichtingsactiviteiten van energiebedrijven, afvalenergiecentrales en onderwijsinstellingen. Foto: Niels Broekema De Bibberspiraal tijdens een voorlichtingsactiviteit van Essent. WATT? Jaarplan

19 Uitwerking jaarplan Vergaderingen Commissie Communicatie Energiesector De Commissie Communicatie Energiesector (voorheen: Projectgroep Promotie) bespreekt zes keer per jaar met het WATT?-team (medewerkers van DST) de voortgang van de campagne, de prioriteiten, verzoeken en nieuwe initiatieven. De voorzitter van deze vergadering, afkomstig van Enexis, treedt namens de bedrijven op als projectleider van WATT?. De vergaderingen worden in overleg met haar en de algemeen secretaris van de O&O fondsen voorbereid en verslagen. In 2014 laten we de vergaderingen, net als de afgelopen jaren, zes keer plaatsvinden. 4.3 Voortgangsrapportages aan O&O fondsen Op verschillende manieren legt het WATT?-team aan de projectleider en de O&O fondsen verantwoording af: Concepten en definitieve versies van de verschillende communicatiemiddelen worden voorgelegd; elke maand wordt verslag gedaan van de werkzaamheden (uren en kosten); input wordt geleverd voor rapportages zoals jaarverslagen en artikelen. Ook is de projectadministratie van de hele WATT?- campagne zodanig ingericht dat, ten behoeve van transparantie (en een accountantscontrole) alle uren en kosten per deelproject worden geregistreerd. 4.5 Verwerken bestellingen en beantwoorden vragen De bestellingen van materialen die bij WATT? zowel per post als online binnenkomen worden (deel automatisch) verwerkt. Het gaat om ongeveer 400 bestellingen per jaar (naast de bijna 300 downloads). Daarnaast komen meestal via de website vragen binnen over (werken in) de energiesector, de mogelijkheden voor excursies, het verstrekken van promotiemateriaal of de medewerking aan open dagen. Alle vragen worden persoonlijk beantwoord, soms met medewerking van één van de participerende bedrijven. In 2014 verbeteren we de automatisering van de afhandeling van bestellingen verder en continueren we de persoonlijke beantwoording van vragen. In 2014 continueren we de voortgangsrapportages aan de O&O fondsen op de gebruikelijke wijze. 4.4 Ontwikkeling plannen Naast het Jaarplan, waarin alle activiteiten voor het komende jaar in algemene termen staan beschreven, worden deze in een uitgewerkte begroting specifiek benoemd: aan welke beurzen wordt deelgenomen, in welke onderwijsuitgaven geadverteerd gaat worden, enzovoort. Bovendien worden alle activiteiten zo specifiek mogelijk begroot in termen van verwachte uren voor de verschillende medewerkers en kosten. Bij de ontwikkeling van de plannen worden ook wensen voor nieuwe initiatieven onderzocht, besproken en verwerkt. In 2014 ontwikkelen we de plannen op dezelfde manier zoals tot nu toe is gedaan. WATT? Jaarplan

20 Uitwerking jaarplan 2014 Middelenmix Een overzichtelijke weergave van de huidige middelen ten opzichte van de verschillende doelgroepen. WATT? Jaarplan

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf!

Meer jonge mensen in de techniek. Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Meer jonge mensen in de techniek Daarbij ondersteunen we uw school of bedrijf! Over TechniekTalent.nu TechniekTalent.nu is een samenwerkingsverband van acht technische sectoren met één doel: meer instroom

Nadere informatie

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland

Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland BIJLAGE: Samenvatting effecten en resultaten Masterplan CGO Zuid-Holland Pagina 1: Effecten bij leerlingen Effecten bedrijven - onderwijs Toelichting: De percentages onder het kopje Nul zijn de uitersten

Nadere informatie

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken

Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Informatie over gastlessen en bedrijfsbezoeken Carrosseriebouw en het vmbo Carrosseriebouw en het vmbo Waarom dit informatiepakket? Carrosseriebouwbedrijven zijn hard op zoek naar gemotiveerde leerlingen

Nadere informatie

Inventarisatie educatie in Nederlandse musea

Inventarisatie educatie in Nederlandse musea Inventarisatie educatie in Nederlandse musea Afstudeerproject HAS Den Bosch, onderdeel van KIGO-project Educatie en Dierenwelzijn Studenten HAS Den Bosch: Claudia Liedecke Anneloek van Lieshout Opdrachtgever:

Nadere informatie

Woerdens Techniek Talent

Woerdens Techniek Talent Woerdens Techniek Talent Werkgroep Promotie en werving Concept Activiteitenplan 2013/2014 versie 3.0, Woerden, 23-08- 2013 Aanleiding Het Woerdens Techniek Talent is een initiatief van onderwijsinstellingen,

Nadere informatie

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602

Functieprofiel: Medewerker Marketing en Communicatie Functiecode: 0602 Functieprofiel: Communicatie Functiecode: 0602 Doel Verzorgen van activiteiten op het gebied van communicatie en/of voorlichting voor Hogeschool Utrecht of onderdelen daarvan, aan verschillende in- en

Nadere informatie

Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland

Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland Basisprincipe DAP 2014 Bij het Districtsactiviteitenplan 2014, hierna DAP 2014, zijn de volgende aspecten van belang: Centrale thema s 2014 Kansen grijpen

Nadere informatie

Jobfabriek Automotive presenteert: Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012

Jobfabriek Automotive presenteert: Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012 Jobfabriek Automotive presenteert: Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012 Automotive Open Dagen 17 t/m 31 maart 2012 Introductie Jobfabriekautomotive.nl is een vacaturesite, specifiek ingericht rond

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers

Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten. Tweede meting werkgevers en werknemers Samenvatting Benchmark O&O beleid gemeenten Tweede meting werkgevers en werknemers 2 Inleiding In deze brochure vindt u de belangrijkste resultaten van de benchmark Opleiden en Ontwikkelen. De benchmark

Nadere informatie

DeDecaan.net. DeDecaan.net. uw decanaat online. DeDecaan.net info@dedecaan.net 030 3200 324

DeDecaan.net. DeDecaan.net. uw decanaat online. DeDecaan.net info@dedecaan.net 030 3200 324 DeDecaan.net DeDecaan.net uw decanaat online Scholieren die een gegronde pakket- en studiekeuze maken. Dat is het doel van iedere decaan. DeDecaan.net ondersteunt u en uw leerlingen om dat doel te bereiken.

Nadere informatie

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat

LOB in klas. Klas 3GT. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Gemengde / Theoretische - Leerweg. het decanaat LOB in klas 3 Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding Klas 3GT Gemengde / Theoretische - Leerweg het decanaat 1 lob klas 3GT ORS Lek en Linge vestiging Lingeborgh 2015 2016 Aan de ouders en

Nadere informatie

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen:

9 COMMUNICATIEPLAN. Een communicatieplan bestaat uit de volgende onderdelen: 59 9 COMMUNICATIEPLAN Op het moment dat een afdeling de beoordeling zwak of zeer zwak krijgt, komt er meteen veel op de schoolleiding af. Een zeer zwakke school heeft zes weken de tijd om een verbeterplan

Nadere informatie

Je maakt t op het Vakcollege Noordoostpolder

Je maakt t op het Vakcollege Noordoostpolder Je maakt t op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 16/17 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa

Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa Beleid Horizontale dialoog Hogeschool Viaa Vastgesteld door het college van bestuur op 4 januari 2016 Positief advies beleidsoverleg 13 oktober 2015 Goedgekeurd door de raad van toezicht 18 december 2015

Nadere informatie

Enquête stichting Parentes Zoetermeer

Enquête stichting Parentes Zoetermeer Enquête stichting Parentes Zoetermeer In de afgelopen weken hebt u de mogelijkheid gehad om d.m.v. onze enquête uw stem te laten horen over diverse punten die spelen binnen onze stichting Parentes. In

Nadere informatie

toekomstopwielen.be toekomstopwielen.be

toekomstopwielen.be toekomstopwielen.be V.U. Luc De Moor, J. Bordetlaan 164-1140 BRUSSEL toekomstopwielen.be J. Bordetlaan 164-1140 BRUSSEL tel 02 778 63 30 fax 02 779 11 32 info@toekomstopwielen.be www.toekomstopwielen.be Inleiding toekomstopwielen.be,

Nadere informatie

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16

Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Je maakt het op het Vakcollege Noordoostpolder Schooljaar 15/16 Onderwijs voor jongeren met gouden handen die aan een gouden toekomst willen werken. Dat is het Vakcollege Noordoostpolder. Leerlingen die

Nadere informatie

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact

Techniekpact; waarom, wat en hoe. Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Techniekpact; waarom, wat en hoe Jurgen Geelhoed Projectleider Techniekpact Vraag van de technische arbeidsmarkt Waarom het techniekpact? Schaarste aan goed opgeleide technici (alle niveaus) loopt op

Nadere informatie

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant

index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant index Technocentrum Kwantitatieve regioanalyse technisch beroepsonderwijs Provincie Noord-Brabant Inhoudsopgave 1. Mbo Techniek... 3 1.1 Deelnemers mbo techniek... 3 1.1.1 Onderwijsinstellingen... 3 1.1.2

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Samenwerken aan LOB Jongeren beter toerusten voor het maken van passende keuzes in de eigen loopbaan door bewust

Nadere informatie

Bouwen, Wonen en Interieur Beroepenoriëntatie. Voorlichtingsactiviteiten

Bouwen, Wonen en Interieur Beroepenoriëntatie. Voorlichtingsactiviteiten Beroepenoriëntatie Voorlichtingsactiviteiten kiezen Adviseur Neem voor een verdere uitwerking van de activiteiten gerust contact op met een van onze adviseurs. Zij kunnen meedenken bij het selecteren,

Nadere informatie

Wat willen de leerlingen?

Wat willen de leerlingen? Metje Jantje Groeneveld is sinds 2005 programmaleider Onderwijs bij Hiteq, het expertisecentrum voor technisch vakmanschap in de toekomst. Voor die tijd was zij projectleider examens bij Kenteq en vervulde

Nadere informatie

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden

COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR. Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden COMMUNICATIEPLAN EN STRUCTUUR Samenwerkingsverband Passend Onderwijs Drechtsteden Concept versie; d.d. 28.01.2014 Inhoud: 1. Verantwoording 2. Doelen en gebruikswaarde van het Communicatieplan 3. Organisatie

Nadere informatie

Nieuwsbrief VO nr. 5 11 februari 2008

Nieuwsbrief VO nr. 5 11 februari 2008 Nieuwsbrief VO nr. 5 11 februari 2008 In dit nummer Onderzoek bestuurlijke verzelfstandiging /1 Conferentie verbindend leren in Eindhoven /1 Wegens succes: vierde leergang P&O /2 Bijna alle scholen zijn

Nadere informatie

Wat? Hoe? Doelstelling:

Wat? Hoe? Doelstelling: Jaarplan OTP 2014 Wat? Hoe? Doelstelling: Events/activiteiten: 2x Jouw bedrijf, mijn school, onze leerling organiseren ChecktheBizz voor havo/vwo-3 leerlingen Duurzame relatie opbouwen onderwijs en ondernemers

Nadere informatie

Wat? Hoe? Doelstelling:

Wat? Hoe? Doelstelling: Jaarplan OTP 2014 Wat? Hoe? Doelstelling: Events/activiteiten: 2x Jouw bedrijf, mijn school, onze leerling organiseren ChecktheBizz voor havo/vwo-3 leerlingen Duurzame relatie opbouwen onderwijs en ondernemers

Nadere informatie

Projectplan Verleiden tot het kiezen voor groen VMBO

Projectplan Verleiden tot het kiezen voor groen VMBO Projectplan Verleiden tot het kiezen voor groen VMBO Inleiding Arbeidsmarktonderzoek, in de hoveniers- en groenvoorzieningsbranche, laat zien dat er op korte en middellange termijn een groeiende vraag

Nadere informatie

Platform voor vmbo scholen. Bouwen Wonen Interieur

Platform voor vmbo scholen. Bouwen Wonen Interieur Platform voor vmbo scholen Bouwen Wonen Interieur Inhoudsopgave Wie zijn wij? 4 Professionalisering en Advies 6 Deskundigheidsbevordering 7 Netwerkbijeenkomsten, landelijk en regionaal 7 Lidmaatschap Platform

Nadere informatie

BPV-monitor vragenlijst praktijkopleiders leerbedrijven [definitief]

BPV-monitor vragenlijst praktijkopleiders leerbedrijven [definitief] BPV-monitor vragenlijst praktijkopleiders leerbedrijven [definitief] Intro In voorliggende enquête stellen we u een aantal vragen over uw ervaring met de bpv binnen uw opleiding. Het kan zijn dat u enkele

Nadere informatie

Evaluatie Online Doorstroomdossier (regio Eem)

Evaluatie Online Doorstroomdossier (regio Eem) Evaluatie Online Doorstroomdossier (regio Eem) 13-09-2012 1. Voorwoord In het najaar van 2011 is begonnen met de implementatie van het online doorstroomdossier. Het al eerder ontwikkelde pdf was de basis

Nadere informatie

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer

Contact. particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs. bezoekadres Handelskade 75. postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer Contact bezoekadres Handelskade 75 postadres Postbus 2119 7420 AC Deventer telefoon 0570-60 30 83 fax 0570-60 37 05 e-mail info.next@saxion.nl particuliere hogeschool voor beroepsonderwijs Hbo Tweedegraadslerarenopleiding

Nadere informatie

Mediavormgever Art & Design

Mediavormgever Art & Design Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25201 4 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Thorbeckestraat, Arnhem DIT KUN JE DOEN NA JE STUDIE Om toegelaten te worden tot een middenkaderopleiding

Nadere informatie

Beursanalyse Onderwijsbeurs West-Nederland 2010

Beursanalyse Onderwijsbeurs West-Nederland 2010 Beursanalyse Onderwijsbeurs West-Nederland 2010 Bezoekersanalyse Hierbij de evaluatie van de vijfde editie van de Onderwijsbeurs West-Nederland 2010. Uit de enquêtes van voorgaande jaren is gebleken dat

Nadere informatie

PLAN VAN AANPAK CONVENANT LOONWERK-ONDERWIJS AOC S

PLAN VAN AANPAK CONVENANT LOONWERK-ONDERWIJS AOC S PLAN VAN AANPAK CONVENANT LOONWERK-ONDERWIJS AOC S 1. Inleiding Dit plan van aanpak vormt een onlosmakelijk onderdeel van het convenant loonwerkonderwijs AOC s. In dit plan van aanpak zijn de uit te voeren

Nadere informatie

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten.

Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. Onderzoek naar gebruik, waardering, impact en behoefte aan LOB onder scholieren en studenten. 1. Samenvatting Scholieren willen LOB! Dat is goed want loopbaanoriëntatie en begeleiding (LOB) is belangrijk.

Nadere informatie

Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs

Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs Jaarverslag 2014 Stichting Vluchtelingen Ambassadeurs (SVA) De Ontmoeting 49 3823 HH Amersfoort Contactpersoon: Linda Rook (voorzitter) T 06 244 34 397 E info@vluchtelingenambassadeurs.nl

Nadere informatie

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld

LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld LOB in het beroepsonderwijs drs. Metje Jantje Groeneveld Wat gaan we doen? Inventarisatie vragen / verwachtingen Presentatie Vragen / discussie Wat kan ik er mee? Afronding 24-3-2015 2 Vragen? Met welke

Nadere informatie

De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301

De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301 De Verticale Ondernemerskolom Twente: Project 301 ROC van Twente - Hengelo In januari 2004 is de afdeling Handel van het toenmalige ROC Oost- Nederland, School voor Economie en ICT, locatie Hengelo - nu

Nadere informatie

1. Voorronde op school

1. Voorronde op school Inhoudsopgave Pagina 1. Voorronde op school 2 1.1 Aanmelden 2 1.2 Kwalificatie voor het provinciaal kampioenschap 2 1.2 Voorronde organiseren 2 1.3 Wedstrijdopdrachten 2 2. Provinciaal kampioenschap 3

Nadere informatie

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan

Zeker van je Zaak op het mbo. 5 stappen. Stappenplan Zeker van je Zaak op het mbo Tijdens Zeker van je Zaak onderzoekt de student in vijf stappen waar zijn passie ligt en hoe hij vanuit die passie een eigen zaak start. Aan het einde van het programma weet

Nadere informatie

Wet Pensioencommunicatie White Paper

Wet Pensioencommunicatie White Paper White Paper December 15 Wat houdt deze wet in en wat is het doel? Deze nieuwe wet, die op 1 juli 2015 is ingegaan, wijzigt de Pensioenwet en de Wet Verplichte Beroepspensioenregelingen. De Wet is in het

Nadere informatie

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW

Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Datum: 20 februari 2012 Ons kenmerk: JK1.12.009 Begeleidingsmodel Werknemer in opleiding Opdrachtgever project Werknemer in opleiding : ministerie van OCW Wout Schafrat Gijs van de Beek Preventie en duurzaamheid

Nadere informatie

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals

Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Behoefteonderzoek onderwijs voor professionals Geachte heer, mevrouw, HBO-instelling Windesheim staat als kennisinstelling midden in de samenleving en volgt ontwikkelingen in het werkveld op de voet. Wij

Nadere informatie

2. Een gezamenlijke studiedag met ouders en docenten

2. Een gezamenlijke studiedag met ouders en docenten De Leon van Gelder, Groningen pagina 1 De Leon van Gelder: school, leerlingen en ouders samen op weg naar een passende schoolloopbaan De Leon van Gelder in Groningen, een vestiging van het Reitdiep College,

Nadere informatie

Voorschriften Voorlichting en Publiciteit

Voorschriften Voorlichting en Publiciteit Voorschriften Voorlichting en Publiciteit De Europese Unie vindt het belangrijk om het grote publiek te informeren over haar rol in de Europese regionale ontwikkelingen. Met de structuurfondsen laat de

Nadere informatie

Introductie. In deze nieuwsbrief. Agenda 2012

Introductie. In deze nieuwsbrief. Agenda 2012 In deze nieuwsbrief 1 Introductie 2 Woord van de Teamleider 3 Aankondiging opening nieuwe kantoor 4 Evaluatie Startdag SK1op1 5 Het VHTO Deze nieuwsbrief is mede mogelijk gemaakt door: Introductie Beste

Nadere informatie

Graag informeren wij u via deze e-nieuwsbrief over schoolzelfevaluatie voor SO en SBO, proeftoetsen VSO

Graag informeren wij u via deze e-nieuwsbrief over schoolzelfevaluatie voor SO en SBO, proeftoetsen VSO E-nieuwsbrief speciale leerlingen Graag informeren wij u via deze e-nieuwsbrief over schoolzelfevaluatie voor SO en SBO, proeftoetsen VSO Dagbesteding en Arbeid, Hét Congres en nog veel meer. Stuur deze

Nadere informatie

ONDERZOEK NAAR KEUZE VAN LEERLINGEN! VMBO-BASIS/KADER VOOR DE RICHTING BWI/BOUW!

ONDERZOEK NAAR KEUZE VAN LEERLINGEN! VMBO-BASIS/KADER VOOR DE RICHTING BWI/BOUW! ONDERZOEK NAAR KEUZE VAN LEERLINGEN VMBO-BASIS/KADER VOOR DE RICHTING BWI/BOUW 2 november 2015 Inleiding De instroom in de bouwopleidingen is de afgelopen jaren sterk afgenomen. De moeilijke tijden waarmee

Nadere informatie

Navigatie techniekpact

Navigatie techniekpact Navigatie techniekpact Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium EZ 1 Versie oktober 2015 Beleidsthema s en doelen techniekpact Zorgen voor voldoende gekwalificeerde technici

Nadere informatie

LOB in klas 3. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg. het decanaat

LOB in klas 3. Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding. Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg. het decanaat LOB in klas 3 Informatie over Loopbaan Oriëntatie en -Begeleiding Klas 3 Basisberoepsgerichte Leerweg het decanaat 1 LOB klas 3 BL ORS Lek en Linge vestiging Lingeborgh 1516 Aan de ouders/verzorgers van

Nadere informatie

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office)

Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) Tekorten op de ICT-arbeidsmarkt verklaard Door Has Bakker (beleidsadviseur ICT~Office) ICT~Office voorspelt een groeiend tekort aan hoger opgeleide ICT-professionals voor de komende jaren. Ondanks de economische

Nadere informatie

Helicon Opleidingen Mbo Nijmegen. M.H. Lemstra

Helicon Opleidingen Mbo Nijmegen. M.H. Lemstra 1 1. GEGEVENS AANVRAGER Onderwijsinstelling Naam Postadres Bezoekadres Energieweg 19 Postcode/plaats Website schoolorganisatie Postbankrekeningnummer Helicon Opleidingen Mbo Nijmegen 6541 cw Nijmegen www.helicon.nl

Nadere informatie

Venturaplus. Werkplan 2016 Dit willen wij in 2016 realiseren

Venturaplus. Werkplan 2016 Dit willen wij in 2016 realiseren Venturaplus Werkplan 2016 Dit willen wij in 2016 realiseren Venturaplus is een samenwerkingsverband van werkgevers in zorg en welzijn en beroepsopleidingen in Friesland. Onze focus is de arbeidsmarkt.

Nadere informatie

Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport

Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport Hand-out Maatschappelijke Stage in de sport Inleiding Jongeren hebben de toekomst. Met de Maatschappelijke Stage (MaS) wordt een hoop jonge energie aan het vrijwilligerscollectief toegevoegd. In Zwolle

Nadere informatie

Tussentijdse evaluatie pilot taalklas schooljaar

Tussentijdse evaluatie pilot taalklas schooljaar Tussentijdse evaluatie pilot taalklas schooljaar 2013-2014 Start taalklas In oktober 2013 is de gemeente Asten in samenwerking met het schoolbestuur van stichting PRODAS gestart met een pilot taalklas

Nadere informatie

Naam: Richard Schoot Uiterkamp Klas: MM1A Vak: COV Docent : Hillie de Jong

Naam: Richard Schoot Uiterkamp Klas: MM1A Vak: COV Docent : Hillie de Jong Naam: Richard Schoot Uiterkamp Klas: MM1A Vak: COV Docent : Hillie de Jong Inhoudsopgaven 1. Debriefing 3 2. Offerte grafisch vormgever 5 3. Voorstel 6 4. Planning 7 5. Begroting 8 6. Verslag klantgesprek

Nadere informatie

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO 2015-2016 1 Inhoudsopgave 1 Het onderwijs verandert blz 3 2 Kiezen in VMBO-2 blz 4 3 De opleidingen binnen het Minkema College blz 5 Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg

Nadere informatie

Jaarplan 2016 Het Groene Brein ROOTS

Jaarplan 2016 Het Groene Brein ROOTS Jaarplan 2016 Het Groene Brein ROOTS 1. De start van Roots Op initiatief van docenten en bestuurders van ROC s en AOC s hebben Antoine Heideveld (Directeur Het Groene Brein), Rob de Vrind (Duurzaam MBO),

Nadere informatie

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming.

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Tussen 16 december 2013 en 1 januari 2014 heeft GfK voor het ministerie van OCW een flitspeiling uitgevoerd gericht

Nadere informatie

Overzicht uitwisselingen schooljaar

Overzicht uitwisselingen schooljaar Overzicht uitwisselingen schooljaar 2010-2011 In schooljaar 2010-2011 zijn er 39 uitwisselingen geweest. Iedere uitwisseling heeft een verbeteradvies voor het praktijkleren opgeleverd. 1/2/3 Docent vmbo

Nadere informatie

Bibliotheken & Over het wat, hoe en wanneer van de Bibliotheek op school

Bibliotheken & Over het wat, hoe en wanneer van de Bibliotheek op school Bibliotheken & Over het wat, hoe en wanneer van de Bibliotheek op school Aanleiding Wat is dbos? De Bibliotheek op school is een gezamenlijke strategische aanpak van de bibliotheken, primair onderwijs

Nadere informatie

Stappenplan crowdfunding

Stappenplan crowdfunding Stappenplan crowdfunding Voordat je het crowdfundingsproject online zet, is het handig om over bepaalde aspecten na te denken. Denk bijvoorbeeld aan de presentatie van het project, het doelbedrag en de

Nadere informatie

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school

Een Positief. leer en leefklimaat. op uw school Een Positief leer en leefklimaat op uw school met TOPs! positief positief denken en doen Leerlingen op uw school ontwikkelen zich het beste in een positief leer- en leefklimaat; een klimaat waarin ze zich

Nadere informatie

Sectorale arbeidsmarktinformatie

Sectorale arbeidsmarktinformatie Sectorale arbeidsmarktinformatie Overschotten en tekorten Kansen en mogelijkheden Deel B: Sectorbeschrijvingen 6. Energie en nutsbedrijven Den Haag 20 december 2011 1 Inhoudsopgave Energie en nutsbedrijven...3

Nadere informatie

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014

Ouderbeleidsplan. Sbo de Bonte Vlinder. September 2014 Ouderbeleidsplan Sbo de Bonte Vlinder September 2014 1 Inleiding De meerwaarde van een ouderbeleidsplan Een ouderbeleidsplan vormt de grondslag voor de activiteiten die een school met en voor ouders ontplooit.

Nadere informatie

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen

Werving en contractering van kandidaten. Administratie, subsidies en voorzieningen Introductie Business case en visie op inclusief ondernemen Communicatie en interne organisatie Analyse van processen, rollen en taken voor plaatsing Werving en contractering van kandidaten Administratie,

Nadere informatie

Inhoudsopgave. 1 van 11

Inhoudsopgave. 1 van 11 Inhoudsopgave Leerlingen werven was nog nooit zo makkelijk... 2 Hoe komen we aan meer leerlingen? 2 Door wie wordt de schoolkeuze beïnvloed?. 2 Door wat wordt de schoolkeuze beïnvloed?...2 Hoe komen ouders

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Agenda 14:00 14:15. Opening 14:15-15:00. Resultaten analysefase. Pauze 15:00-15:15 15:15-15:30. Van analyses naar oplossingen 15:30-16:00

Agenda 14:00 14:15. Opening 14:15-15:00. Resultaten analysefase. Pauze 15:00-15:15 15:15-15:30. Van analyses naar oplossingen 15:30-16:00 Agenda 14:00 14:15 Opening 14:15-15:00 Resultaten analysefase 15:00-15:15 Pauze 15:15-15:30 Van analyses naar oplossingen 15:30-16:00 Vervolgstappen en discussie Wie waren we ook al weer? Brankele Frank

Nadere informatie

AANSLUITING PO-VO VIA ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO)

AANSLUITING PO-VO VIA ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO) PROCESBESCHRIJVING AANSLUITING PO-VO AANSLUITING PO-VO VIA ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO) LEERLINGEN VAN GROEP 8 IN HET PO MAKEN KENNIS MET HET WERKEN IN EEN ELEKTRONISCHE LEEROMGEVING (ELO) ZOALS DIE

Nadere informatie

Contextschets Techniek

Contextschets Techniek Contextschets Techniek Nationaal Techniekpact 2020... 2 Welke activiteiten ondernemen de hbo-instellingen?... 2 Welke activiteiten ondernemen de universiteiten?... 3 Welke activiteiten onderneemt de 3TU?...

Nadere informatie

Management Summary Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven

Management Summary Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven Management Summary Arbeidsmarktverkenning Netwerkbedrijven Management Summary Trends en ontwikkelingen (hoofdstuk 4 en 5) Om actuele informatie over de arbeidsmarkt waarop netwerkbedrijven zich begeven

Nadere informatie

MATCHMAKER: VAN BEWUST NAAR BETER

MATCHMAKER: VAN BEWUST NAAR BETER MATCHMAKER: VAN BEWUST NAAR BETER Pilot LOB in Groen VMBO en MBO, Citaverde College Opstellen actieplan Werving en selectie van deelnemers en begeleiders Matches maken Ouders Deelnemers VMBO (krijgt begeleiding)

Nadere informatie

PAL Student als Persoon lijk Assistent van Leraren. Voor vmbo, havo en vwo

PAL Student als Persoon lijk Assistent van Leraren. Voor vmbo, havo en vwo PAL Student als Persoon lijk Assistent van Leraren Voor vmbo, havo en vwo 3 Student als Persoonlijk Assistent van Leraren voor vmbo, havo en vwo is een initiatief van Platform Bèta Techniek, Sectorbestuur

Nadere informatie

Stapeling binnen Melanchthon

Stapeling binnen Melanchthon Stapeling binnen Melanchthon Na je examen doorstromen naar een ander niveau in het voortgezet onderwijs Marieke van den Vlekkert Maatje, MSc. Versie 3 februari 2013 Besproken in AD (18/12), MMT (18/12),

Nadere informatie

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo

Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Stimuleringsproject LOB in het mbo Versterking van LOB in de doorlopende leerlijn vmbo-mbo Visie ontwikkelen in regionale inspiratiebijeenkomsten Wat verstaan we eigenlijk onder loopbaanoriëntatie en -begeleiding

Nadere informatie

Kennismaken met hockey in het Voortgezet Onderwijs Organisatie: KNHB Contactpersoon: mevrouw Kara Meijer Contactpersoon 2: Erkenningen:

Kennismaken met hockey in het Voortgezet Onderwijs Organisatie: KNHB Contactpersoon: mevrouw Kara Meijer Contactpersoon 2: Erkenningen: Kennismaken met hockey in het Voortgezet Onderwijs Organisatie: KNHB Contactpersoon: mevrouw Kara Meijer Contactpersoon 2: Erkenningen: Sport- en beweegaanbod Achtergrond Samenvatting Kennismaken met hockey

Nadere informatie

Werken als specialist in de mode

Werken als specialist in de mode 1 2 3 4 5 Werken als specialist in de mode Specialist mode/maatkleding Wat laat je zien? Je toont passie voor het maken van mode Je zet je talenten in en staat open voor reacties Je ontwikkelt een eigen

Nadere informatie

Methoden: besturen van bedrijfsprocessen

Methoden: besturen van bedrijfsprocessen Case Entrance & Security Systems - case, analyse en conclusies (OLO) Hoofdstuk 12 Methoden: besturen van bedrijfsprocessen Het personeelsbestand van ESS is aan het vergrijzen; op niet al te lange termijn

Nadere informatie

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL

groene lyceum het Kom naar DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO WWW.GROENEWELLE.NL Kom naar het groene lyceum WWW.GROENEWELLE.NL SCHOOLJAAR 15/16 DE GROENE ROUTE NAAR HET HBO Ondernemend onderwijs voor slimme doeners in een groene omgeving. Dat is Het Groene Lyceum van De Groene Welle.

Nadere informatie

Communicatieplan CO 2 -reductie. Van Schoonhoven Infra B.V.

Communicatieplan CO 2 -reductie. Van Schoonhoven Infra B.V. Communicatieplan CO 2 -reductie B.V. Leusden, november 2013 Auteurs: G.J. van Schoonhoven D.J. van Boven Geaccordeerd door: D.J. van Boven Directeur eigenaar INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING 1.1 Over dit communicatieplan

Nadere informatie

MBO-beroep in beeld. Medewerker evenementenorganisatie mbo-beroep, niveau 4

MBO-beroep in beeld. Medewerker evenementenorganisatie mbo-beroep, niveau 4 MBO-beroep in beeld Medewerker evenementenorganisatie mbo-beroep, niveau 4 In deze uitgave beschrijven we de inhoud van een mbo-beroep. Zo weet u wat u van iemand mag verwachten die gediplomeerd is in

Nadere informatie

FedEC Certificaat Kwaliteits Borging EPA-U

FedEC Certificaat Kwaliteits Borging EPA-U FedEC Certificaat Kwaliteits Borging EPA-U 20 mei 2015 1 FedEC CKB (Certificaat Kwaliteits Borging) EPA-U voor adviseurs, 20 mei 2015 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 FedEC-Certificaat Kwaliteits Borging EPA-U...

Nadere informatie

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op van het volledige jaarverslag.

Een overzicht van de kerncijfers vindt u op <pagina 8 en 9> van het volledige jaarverslag. 12 vragen over het jaarverslag 2013 De hoofdpunten uit het jaarverslag van Stichting Pensioenfonds voor Verloskundigen (SPV) behandelen we aan de hand van 12 vragen en antwoorden. Een volledig exemplaar

Nadere informatie

(Studie)loopbaanadviseur

(Studie)loopbaanadviseur (Studie)loopbaanadviseur Doel Voorlichten, adviseren, begeleiden, testen en trainen van studenten omtrent (studie)loopbaankeuzes, alsmede waarborgen van de volledigheid, toegankelijkheid en actualiteit

Nadere informatie

Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken?

Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken? Helpt u mee technisch talent voor de toekomst te ontdekken? Bèta in bedrijf De terugloop van het aantal bètaleerlingen en -studenten is landelijk een bron van zorg. Ook u ervaart wellicht hoe moeilijk

Nadere informatie

LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat.

LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat. LOB op het Bonaventuracollege Mariënpoelstraat. Ik weet al wat ik word mezelf! Ouders zien vaak iets bijzonders in hun kinderen. Ze hebben gelijk, de mogelijkheden zijn onbeperkt. Waar staat LOB voor in

Nadere informatie

Ontmoeten met ambitie

Ontmoeten met ambitie Ontmoeten met ambitie Handleiding activiteiten Inleiding PerspectieF is een organisatie van christelijke jongeren die politiek actief zijn. PerspectieF wil stimuleren dat ook andere jongeren zich aansluiten

Nadere informatie

Scholingstraject "Docenten- en instructeurspool Technische Installatiebranche"

Scholingstraject Docenten- en instructeurspool Technische Installatiebranche Platform Technische Installatiebranche Onderwijs Gelderland en Overijssel Scholingstraject "Docenten- en instructeurspool Technische Installatiebranche" 28november 2016 Robert-Jan de Vries Regiomanager

Nadere informatie

BROCHURE TIENER COLLEGE

BROCHURE TIENER COLLEGE BROCHURE TIENER COLLEGE School is niet een voorbereiding op het leven, maar is het leven zelf. John Dewey loopbaan wilt vervolgen. Door het werken met een speciaal voor jou samengesteld programma willen

Nadere informatie

Intake. Audiovisuele productie. D te Nuijl, communicatie adviezen film en tv producties

Intake. Audiovisuele productie. D te Nuijl, communicatie adviezen film en tv producties Intake Audiovisuele productie D te Nuijl, communicatie adviezen film en tv producties 1 Productietraject van een AV - programma Fase 1 algemene fase 1 Opdrachtgever komt met een; Idee - research Doelstelling

Nadere informatie

Ruimtelijk vormgever TOELATING

Ruimtelijk vormgever TOELATING Crebo Duur Niveau Leerweg Start Locatie(s) 25212 4 jaar Niveau 4 BeroepsOpleidende Leerweg (BOL) Augustus Thorbeckestraat, Arnhem lbo-, vbo- of mavo-diploma vmbo KL, GL of TL basisberoepsopleiding (mbo)

Nadere informatie

Beleidsplan 2014-2018 Stichting Psycho Pastorale Toerusting

Beleidsplan 2014-2018 Stichting Psycho Pastorale Toerusting Beleidsplan 2014-2018 Stichting Psycho Pastorale Toerusting INHOUD Inleiding 2 1 Visie 2 2 Missie 2 3 Doelstelling 2 4 en plannen per taakgebied 3 4.a Cursussen en studiedagen 3 4.b Advisering en ondersteuning

Nadere informatie

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO

DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO DECANOLOGICA LEERJAAR 2 VMBO 2014-2015 1 Inhoudsopgave 1 Het onderwijs verandert blz 3 2 Kiezen in VMBO-2 blz 4 3 De opleidingen binnen het Minkema College blz 5 Basis- en kaderberoepsgerichte leerweg

Nadere informatie

PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN

PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN PROCESBESCHRIJVING AANSLUITING PO-VO PO-VO EN HET WAT EN HOE VAN TAAL EN REKENEN SAMEN LEREN OVER REFERENTIENIVEAUS EN DIDACTIEK OM DE INHOUDELIJKE AANSLUITING TUSSEN PO EN VO IN GORINCHEM EN OMSTREKEN

Nadere informatie

Ingekomen stuk D3. Ons kenmerk L110/07. Datum uw brief nvt

Ingekomen stuk D3. Ons kenmerk L110/07. Datum uw brief nvt Ingekomen stuk D3 Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 90 00 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500 HG Nijmegen

Nadere informatie

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan

Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Informatievaardighedenplan als onderdeelvan het Leesplan Binnen de landelijke aanpak van de Bibliotheek Leerlingen met goede informatievaardigheden maken betere werkstukken en houden interessantere spreekbeurten.

Nadere informatie

Doel van het onderzoek

Doel van het onderzoek Op weg naar JOB-monitor 2016 JOB, de Jongeren Organisatie Beroepsonderwijs is de belangenbehartiger van een half miljoen mbostudenten. JOB voert in 2016 voor de negende keer onderzoek uit naar de tevredenheid

Nadere informatie