Dag van de Eerstelijn! woensdag 9 september 2015

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dag van de Eerstelijn! woensdag 9 september 2015"

Transcriptie

1 Dag van de Eerstelijn! woensdag 9 september 2015 De Dag van de Eerstelijn (voor de 6e keer georganiseerd) op woensdag 21 januari jl. in Egmond aan Zee was een doorslaand succes. Om die reden heeft DOKh besloten het programma met als thema van 0 tot 18 in 1 dag! : van baby tot puber nogmaals te organiseren op woensdag 9 september 2015 in Claus Event Center, Bosweg 19 te Hoofddorp. Heeft u reeds in januari deelgenomen aan het programma, dan bent u uiteraard op 9 september ook van harte welkom. U kunt dan kiezen voor enkele workshops die u juist nog niet heeft gevolgd. Kinderen? Doe een Wens! Mijn wens is dat de zorg voor het kind goed genoeg is. En dat zieke en gezonde kinderen zich kunnen ontwikkelen en bij problemen geholpen worden op een manier die goed genoeg is. Het feit dat kinderen zich ontwikkelen is al een wonder om mee te maken en belemmeringen roepen dan ook veel emoties op. Over een aantal belemmeringen brengt de Dag van de Eerste Lijn 2015 een programma. DOKh richt zich daarbij op diversiteit, dus een aanbod op meerdere gebieden: somatisch, psychisch, relationeel en sociaal. Het is tevens een aanbod dat past bij de diversiteit van al die beroepen die op de Dag aanwezig zijn. Een aanbod waarin ruimte is voor verbetering van kennis, vaardigheden, attitudes en het ontwikkelen van een plezierig gevoel van: deze zorg voor het kind doen wij gezamenlijk! Mede namens alle medewerkers en docenten, Ad Bolhuis, oud directeur DOKh José Lentz Peters, algemeen directeur Hetty Cox, medisch directeur 2

2 Thema Van 0 tot 18 in 1 dag! Van baby tot puber! Datum woensdag 9 september 2015 Dag van de Eerstelijn Locatie Claus Event center, Bosweg 19, 2131 LX Hoofddorp (voorheen: Kruisweg 1405, 2131 MD) Programma uur inschrijving & ontvangst met koffie, thee en een broodje uur Ronde uur Ronde uur theepauze met een koekje uur Ronde uur Ronde uur dinerbuffet uur Ronde uur Ronde uur netwerk borrel Kosten Ongeacht het aantal te volgen lezingen: 110,00 indien u inschrijft vóór maandag 6 juli ,00 indien u inschrijft na zondag 5 juli 2015 Bij het afgeven van een automatische incasso krijgt u 5,00 korting op bovengenoemd tarief. Inschrijving geschiedt via de DOKh website. De datum van binnenkomst inschrijving via de website is leidend. Annuleren en annuleringsvoorwaarden Tot en met zondag 5 juli 2015 kunt u kosteloos annuleren. Dit kan uitsluitend aan adres: Bij annulering na zondag 5 juli 2015 vindt geen restitutie van het cursusgeld meer plaats! Bij inschrijving gaat u automatisch akkoord met deze annuleringsvoorwaarden. 3

3 Vakbeurs Gedurende de gehele dag is er een vakbeurs met marktkramen. Zie achterzijde van dit boekje voor de bedrijfslogo s van de aanwezige standhouders. Elke deelnemer volgt 1 netwerkronde (in ronde 2, 3 of 4). Voor wie is deze nascholing bedoeld? Apothekers Dië sten Doktersassistenten Eerstelijns psychologen Ergotherapeuten Fysiotherapeuten Huisartsen Jeugdartsen Kraamverzorgenden Logopedisten Manueel therapeuten Oefentherapeuten Praktijkondersteuners (POH) Specialisten ouderengeneeskunde Triagisten Verloskundigen overige geïnteresseerden/werkenden 1elijn Accreditering Elke lezing/workshop is voor 1 uur geaccrediteerd voor de hieronder genoemde doelgroepen in de genoemde registers. U kunt dus maximaal 6 punten krijgen. Voor alle doelgroepen geldt dat de uren bij het algemene deel vermeld staan. Accreditering is geregeld in de volgende registers voor de volgende beroepsgroepen: Register Doelgroep Status Uur ABC1 Huisartsen, Specialisten Geaccrediteerd max. 6 ouderengeneeskunde ADAP Diëtisten, Ergotherapeuten, Geaccrediteerd max. 6 Logopedisten, Oefentherapeuten NVDA Doktersassistenten, Triagisten Geaccrediteerd max. 6 KCKZ Kraamverzorgenden Geaccrediteerd max. 6 KNGF Fysiotherapeuten Geaccrediteerd register max. 6 Kinderfysiotherapeuten (Accr.nummer: 23163) KNMP Apothekers Geaccrediteerd max. 6 KNOV Verloskundigen Geaccrediteerd max. 6 NIP Eerstelijns psychologen Geaccrediteerd NIP max. 6 Eerstelijnspsychologie NVVPO POH somatiek Geaccrediteerd max. 6 Wij kunnen u alleen registreren in één van bovengenoemde registers als wij in het bezit zijn van uw juiste registratienummer. Bent u NIET geregistreerd in één van genoemde registers, dan zult u van ons uiterlijk medio november 2015 een bewijs van deelname ontvangen met daarop vermeld de door u gevolgde workshops/lezingen. 4

4 Inschrijving Voor inschrijving voor de Dag van de Eerstelijn verwijzen wij u naar onze website: Na ontvangst van uw inschrijving op de website, ontvangt u van ons een bevestiging met daarin vermeld de lezingen waarop u bent ingedeeld. Heeft u deze niet binnen 10 dagen na uw inschrijving ontvangen? Bel dan even met DOKh! Op de DAG zelf Voor elke deelnemer zal bij de ontvangstbalie een mapje klaarliggen waarop uw persoonlijke programma vermeld staat (welke workshops volgt u op welke tijdstippen). Om overvolle zalen te voorkomen kunt u niet zomaar bij een andere workshop aanschuiven. Alleen deelnemers met een vermelding van de juiste workshop/lezing worden toegelaten. U krijgt op uw programma een stempel bij aanvang van de workshop. Vergeet aan het einde van de dag niet uw kaart in te leveren. Alléén hiermee kunnen wij uw uren definitief registreren. Coördinatie vanuit DOKh Organisatie/logistiek: Irmgard Rietbroek, coördinator scholingsprojecten Programma/docenten: Brigitte Dolderman, Hoofd Afdeling Deskundigheidsbevordering Inschrijvingen/bevestigingen: Melisa Jongkind Karin Postma Irmgard Rietbroek Sabrina Stap Schrijft u zich in vóór maandag 6 juli 2015, dan maakt u tevens kans op gratis deelname! Op 6 juli zullen willekeurig 3 deelnemers uit de binnengekomen inschrijvingen getrokken worden. Zij zullen persoonlijk op de hoogte gebracht worden en hun namen zullen op de website gepubliceerd worden. 5

5 Schema lezingen en workshops Dag van de Eerstelijn op wo. 9 september inschrijving & ontvangst met koffie, thee en een broodje inschrijving & ontvangst met koffie, thee en een broodje Forumdiscussie jeugdhulp 3. Aandacht werkt!, mindfulness voor kinderen in de praktijk 2. 'Je kunt de golven niet tegenhouden, maar je kunt wel leren surfen' 4. Elementen van een succesvol advies aan (ouders van) tieners en adolescenten. 5. Het kind, de huid, de mishandeling 6. Dwalingen in de (kinder) allergologie 7. ENDOmetriose bij meisjes en adolescenten: WAT? 8. Nazorg door de huisarts bij jeugdigen met ADHD 9. Trauma Capites bij kinderen tot 18 jaar koffie & theepauze koffie & theepauze Social media & gamen: zegen of zorg? 21. Kinder en baby reanimatietraining 13. Het puberbrein: de grote verbouwing; wat kan er mis gaan 22. De normale seksuele ontwikkeling van kinderen van 0 18 jaar 14. Do s and Don ts bij brandwonden 23. Spaak, val en (grote) schaafwonden 15. Kind en hoofdpijn 24. Kinderen en Medicijnen 16. Multidisciplinaire aanpak van overgewicht en obesitas 25. Help, strijd aan tafel! 17. Psychotrauma bij kinderen 26. Enuresis nocturna 18. NHG StiP scholing ADHD (blok van 2 uur) Dinerbuffet Dinerbuffet Kinderziekten met vlekjes 36. Anticonceptie spreekuur voor doktersassistentes 29. Werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling 37. research chemicals; nieuwe drugs 30. Jeugd GGZ 38. Kinderkanker heeft late gevolgen 31. Kinderen met koorts, het blijft opletten 39. "O gaat dat kind naar de kinderfysiotherapeut" 32. Jeugd, Het middelpunt van aandacht 40. Excessief huilen en ontroostbaar huilen van een baby 33. Zindelijk worden gaat toch vanzelf? 41. Kinderen met astma Borrel Borrel 34. Motiveren van kinderen in verschillende levensfasen (blok van 2 uur) 10. Lactatie en spruw 19. Steriel waterinjecties (SWI) voor wie en door wie! (blok van 2 uur) 35. Newborn Life Support! (blok van 2uur) 6 7 netwerkronde

6 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS 8 Ronde 1: uur 1. Forumdiscussie jeugdhulp Er is in 2015 veel veranderd in de jeugdzorg. De gemeente is verantwoordelijk geworden voor deze zorg en de vraag is, hoe verloopt dit? De gemeente Uithoorn en de huisartsenzorg zijn met elkaar vroegtijdig aan tafel gaan zitten om dit gestalte te geven zodat begin 2015 de overgang van de jeugdzorg naar de gemeente niet zou worden gevoeld door de cliënten. In een open discussie met het publiek uit de zaal zal duidelijk gemaakt worden wat er terecht is gekomen van de plannen tot nu toe. Wat gaat er heel goed en wat zou nog beter kunnen. We hopen hiermee gesprekstof mee te geven voor de samenwerking tussen de Eerste lijn en andere gemeenten. Aan deze lezing kunnen maximaal 200 personen deelnemen. Door: Lena Apeldoorn, huisarts Pieter Bots, huisarts en gespreksleider Monique Snippert, POH GGZ Ria Zijlstra, wethouder Gemeente Uithoorn een beleidsmedewerker van de Gemeente Uithoorn (naam nog niet bekend) en een kinderpsychiater (naam nog niet bekend) 2. Je kunt de golven niet tegenhouden, maar je kunt wel leren surfen In het leven van ieder kind spelen stress, onzekerheid en een hoofd vol piekergedachten een grote rol. Ze hebben het druk. Vaak te druk. Net zoals wij. Er is onrust. Er zijn fikse concentratieproblemen. Ze kunnen niet slapen. De aan knop doet het wel, maar waar zit de stopknop? Door kinderen al jong in contact te brengen met aandachttraining, ofwel mindfulness, leren ze beter observeren en concentreren. De piekerfabriek tot rust te brengen en in contact te komen met hun lijf. Door zelf invloed uit te oefenen op de rust in je hoofd en je lijf neemt het innerlijk gevoel van welzijn toe, en gevoelens van faalangst en onrust af. Ze leren beter om te gaan met korte en langduriger spanning. Worden vriendelijker voor zichzelf en voor anderen. Maar bovenal: ze leren surfen, op de golven die er nu eenmaal altijd zullen zijn. Onderzoek wijst uit : Executieve functies worden versterkt Bewuste concentratie neemt toe en onbewuste onrust neemt af (evenals andere ADHD gerelateerde klachten). Het gevoel van welzijn neemt toe (angst en stemmingswisselingen verminderen, veerkracht en zelfvertrouwen nemen toe (Ik ben goed zoals ik ben!).

7 (zelf)compassie als kwaliteit wordt bewust ervaren, waardoor pestgedrag afneemt. Aan deze lezing kunnen maximaal 200 personen deelnemen. Door: Eline Snel, auteur van o.a. het boekje Stilzitten als een kikker, mindfulness trainer en oprichter van de Academie voor Mindful teaching Ronde 2: uur 3. Aandacht werkt!, mindfulness voor kinderen in de praktijk Aandacht werkt is een effectieve, 8 10 weekse mindfulness methode, ontwikkeld door Eline Snel voor kinderen van 4 19 jaar. De training wordt internationaal gegeven in scholen, ziekenhuizen, particuliere praktijk van de psycholoog of orthopedagoog en in revalidatiecentra. Door kinderen al jong te leren hoe ze om kunnen gaan met stormen of regenbuien in hun binnenwereld, kunnen ze het in de buitenwereld ook beter aan. Nieuwsgierig leren ze gevoelens en gedachten en lichaamssignalen te observeren, zodra ze er zijn en zolang ze er zijn. Door niets buiten te sluiten, weg te drukken of er helemaal door meegesleept te worden komen kinderen en jongeren veel te weten over hun binnenwereld. Hierdoor houden ze zich ook beter staande in de buitenwereld. Minder reactief. Aanwezig. Vriendelijk. Zonder te hoeven oordelen over zichzelf of anderen. Het begint allemaal met oefenen. Oefenen in bewust, niet oordelende aandacht voor dit moment. Dat is waar het om gaat. Door: Eline Snel, auteur van o.a. het boekje Stilzitten als een kikker, mindfulness trainer en oprichter van de Academie voor Mindful teaching 4. Elementen van een succesvol advies aan (ouders van) tieners en adolescenten. Een pedagogische insteek. In de eerstelijnszorg krijgt u vast te maken met tieners/adolescenten die gedrag vertonen dat voor henzelf problemen oplevert en/of voor hun ouders aanleiding tot bezorgdheid geeft. Indien u de aanzet wilt geven tot een gewenste gedragsverandering, vraagt dit om een aanpak die rekening houdt met de cognities, belangen en behoeften van de betrokken partijen. In deze workshop staan we stil bij deze zaken en schets ik kort een aantal belangrijke elementen die u mee kunt wegen bij het formuleren van een succesvol advies. Zoals: kenmerken van de leeftijdsfase tiener/adolescent, ouderscha p 9 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

8 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS en opvoederschap, relatie tussen ouder en tiener en de invloeden van peers en school op de leefstijl van de tiener/jongere. Aan de hand van casuïstiek bespreken we vervolgens een paar dilemma s uit de praktijk: Hoever gaat het zelfbeschikkingsrecht van de tiener/jongere? Waar mag je je als volwassene mee bemoeien? Wanneer roep je de hulp van een ouder in? Welke rechten hebben ouders van adolescenten eigenlijk nog, gaan zij in een klap van volledig verantwoordelijk naar toekijkend derde? Door: 10 drs. Mieke van Heerebeek, pedagoog en docent onderzoeker Hogeschool Inholland 5. Het kind, de huid, de mishandeling De huid is het meest toegankelijke orgaan van het lichaam. [Bilo, Oranje 1998] Het wordt daarom ook het makkelijkst beschadigd bij verschillende vormen van trauma zoals ook bij kindermishandeling. Huidafwijkingen zijn zichtbaar voor een ieder die er naar kijkt. Echter om de waarde in te schatten van de afwijking en te benoemen, is training in de dermatologie noodzakelijk. Diagnostische vergissingen kunnen voorkomen worden door nauwe samenwerking tussen de forensisch kinderarts en de kinderdermatoloog. Ook andere specialisten moeten geraadpleegd worden in moeilijke problematische klinische gevallen. Verschillende huidaandoeningen kunnen op kindermishandeling lijken. Het werk van de forensisch kinderarts focust niet op de diagnostiek en de behandeling van een specifieke aandoening, maar op de forensische interpretatie van de fysieke bevindingen en in het geval van de huid op de interpretatie van de huidafwijkingen. [Oranje en Bilo 2011] De huid heeft een vroeg signaliserende functie bij kindermishandeling. Het huid orgaan is makkelijk toegankelijk bij fysisch geweld en afwijkingen kunnen derhalve kritisch zijn in vroegdiagnostiek.. Huidbeschadigingen treden op bij bijna elke vorm van kindermishandeling. Aan de hand van voorbeelden wordt een systematische aanpak volgens het Kipling principe ( 5 W and 1 H ) geïllustreerd. Referentie: Oranje AP, Affourtit MJ, Teeuw AH, Bilo RAC. De huid in de Differentiaaldiagnose van kindermishandeling. Hoofdstuk 5 in: Medisch Handboek Kindermishande ling. Bohn Stafleu van Loghum, Door: Arnold P. Oranje, Dermicis Huidkliniek, Alkmaar

9 6. Dwalingen in de (kinder)allergologie Allergische aandoeningen komen op elke leeftijd veelvuldig voor. Door het aspecifieke karakter van klachten en de beperkingen van de diagnostisch onderzoek is het dikwijls moeilijk om de diagnose te stellen. In deze workshop komen op interactieve wijze 15 dwalingen, misvattingen en valkuilen uit de allergologie aan bod, waaronder: zin en onzin van behandeling van anafylaxie, gebruik van antihistaminica, evaluatie van voedsel en medicatieallergie, urticaria, allergische rhinitis, kippeneiallergie vs vaccinatie. Door: Niels Rutjes, kinder pulmonoloog, Kinder Allergie Centrum AMC, Afdeling Kinderlongziekten & Allergie Aan te bevelen voor: alle doelgroepen (excl. fysio, manueel en oefentherapeuten). 7. ENDOmetriose bij meisjes en adolescenten: WAT? Tieners en pubers met endometriose? Jazeker! Vaak wordt aangenomen dat endometriose ontstaat rond het 30 e levensjaar of nog later. Uit de nieuwste cijfers blijkt echter dat endometriose veelal in de pubertijd ontstaat. Deze chronische aandoening waarbij baarmoederslijmvlies buiten de baarmoeder voorkomt en zich nestelt op omliggende organen, komt bij ongeveer 1 op de 8 vrouwen voor en veroorzaakt cyclische pijnklachten en verminderde of onvruchtbaarheid. Niet alle menstruatieklachten zijn endometriose, maar evenmin zijn menstruatieklachten normaal! Voor u als eerstelijns zorgverlener ligt hier een grote signaleringstaak. Wanneer moet er nu bij jonge meisjes al gedacht worden aan endometriose, wat is endometriose en wat zijn gewone menstruatieklachten? In deze interactieve workshop gaan we gezamenlijk op zoek naar deze grens, de overeenkomsten en de verschillen. Als jonge meiden iedere maand opnieuw een dag school moeten verzuimen en door menstruatieklachten niet kunnen deelnemen aan sport en het sociale leven, is het tijd voor actie! Door: Bianca de Bie, projectleider en voorzitter Endometriose Stichting Dr. Arnold Simons, gepensioneerd gynaecoloog UMCG Jonna Rijpaard, vrijwillig projectleider jongerenproject Aan te bevelen voor: fysio, manueel & oefentherapeuten, huisartsen, doktersassistenten en praktijkondersteuners. 8. Nazorg door de huisarts bij jeugdigen met ADHD Vooruitlopend op de NHG standaard voor huisartsen is in de regio Westfriesland gestart met een samenwerking tussen kinderpsychiater en huisarts waar het de nazorg betreft van jeugdigen met ADHD die ingesteld zijn op medicatie. Deze groep heeft vaak uitgebreide kinderpsychiatrische behandeling gehad, ouderbegeleiding is vaak afgerond, maar medicatie wordt nog gebruikt. Om deze kinderen niet nodeloos binnen een centrum voor kinder en jeugdpsychiatrie te blijven behandelen is een nazorg traject bedacht is samenwerking met de huisartsen. De werkwijze is gebaseerd op het zorg 11 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

10 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS programma ADHD voor kinderen dat de samenwerkende zorgaanbieders in de regio Utrecht al een tijd gebruiken. Tijdens deze workshop zal worden ingegaan op deze werkwijze, een aantal casussen zal worden besproken met als doel de kennis over jongeren met ADHD en medicatie die een stabiel beeld vertonen in de huisartsenpraktijk te vergroten. Door: Carine den Boer, huisarts gezondheidscentrum Kersenboogerd, kaderarts GGZ Aan te bevelen voor: huisartsen, poh ggz en psychologen. 9. Trauma Capites bij kinderen tot 18 jaar Kinderen van verschillende leeftijden presenteren zich met een trauma capites. Van een klein schaafwondje tot een flinke val van hoogte, met een kind wat nu anders reageert. Wat is het valmechanisme bij de zuigelingen en peuters en wat voor gevolgen kan dit hebben voor het kind qua anatomie en fysiologie? Wat zijn alarmsignalen en wanneer wordt er nog een wekadvies meegegeven, of is dit obsoleet? Wat te doen met hoofdwonden en wanneer wordt er gehecht of geplakt, we gaan verschillende technieken presenteren. Verder willen we wat specifieke verwondingen passend bij kindermishandeling doornemen. Door: Tina de Beauvesier Watson, verpleegkundige Spoedpost Kennemerland Zuid Marleen Greven, verpleegkundige Spoedpost Kennemerland Zuid Aan te bevelen voor: doktersassistenten en triagisten. 10. Lactatie en spruw Niet alles wat pijn doet is candida. Pijnlijke tepels bij borstvoeding zijn voor veel vrouwen een reden om eerder te stoppen met voeden dan zij zelf gewild hadden. En kan een rol spelen bij het ontstaan van een postnatale depressie. Een klacht om serieus te nemen dus. Vaak is er een directe relatie met de manier van voeden, de aanlegtechniek. Maar ook een (huid)infectie kan een rol spelen. In dat geval zal de moeder terecht komen bij de huisarts. En in de praktijk wordt dan meestal een candidainfectie behandeld. Maar is dat terecht? Hoe maakt u onderscheid tussen een aanlegprobleem en een infectie? En wat zijn mogelijke andere oorzaken van pijn bij borstvoeding? Hoe kunnen we moeders met pijnklachten optimaal begeleiden zodat zij hun eigen wens met betrekking tot borstvoeding vorm kunnen geven? Door: Myrte van Lonkhuijsen, vrijgevestigd lactatiekundige IBCLC, voorzitter Nederlandse Vereniging van Lactatiekundigen Aan te bevelen voor: kraamverzorgenden, doktersassistenten en verloskundigen. 12

11 11. Netwerkronde In lezingrondes 2 t/m 4 kunnen de cursisten een rondgang maken om te netwerken bij de standhouders op de nascholingsmarkt. Iedere cursist dient zich voor in ieder geval één netwerkronde op te geven. Let wel: Als u op de website geen netwerkronde heeft aangegeven, dan delen wij u zelf op een netwerkronde in! Mede door de standhouders op de beurs kunnen we deze Dag van de Eerstelijn voor een aantrekkelijke cursusprijs aanbieden! Ronde 3: uur 12. Social media & gamen: zegen of zorg? Door de komst van computers is de vrijetijdsbesteding van veel jongeren veranderd: van passief tv kijken naar actief gamen en het gebruik van internet. Veel ouders hebben zorgen over het gamegedrag van hun kind. Inmiddels weten wij dat gamen geen trend is maar blijft. Dat betekent dat het aantal gamers eerder zal toenemen dan afnemen en dat ook het aantal mensen dat overmatig gamet, toeneemt. Bij Brijder Jeugd zien wij een toename van het aantal jongeren dat in behandeling komt voor overmatig gamen. Vaak hebben ouders eerder last van het overmatig gamen van hun kind dan de jongere zelf. Zorgen die ouders hebben over hun kind t.a.v. gamen kunnen zijn: slechte verzorging, gewichtsverlies of juist toename omkerend dag nachtritme, het niet kunnen komen tot het maken van keuzes m.b.t. studie of werk, spijbelen of slechte schoolprestaties, het niet aangaan van face to face relaties. In de workshop: social media & gamen: zegen of zorg? zullen wij u meenemen in de online wereld van jongeren. Daarbij zullen wij aandacht besteden aan opvoedtips voor ouders. Een belangrijk thema daarin is het geven van grenzen. Tenslotte zullen wij u een aantal tips geven t.a.v. gespreksvoering met de jongere zelf. De workshop zal interactief zijn en er is voldoende gelegenheid voor het stellen van vragen. Uw eigen casuïstiek kan binnen de workshop besproken worden. Door: Andrea Breebaart, preventiewerker Brijder Jeugd Ester Teunen, preventiewerker Brijder Jeugd 13 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

12 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS 13. Het puberbrein: de grote verbouwing; wat kan er mis gaan De puberteit is een zeer belangrijke periode in de ontwikkeling tot gezonde volwassene. De veranderingen in het puberbrein zijn te vergelijken met een zeer grote verbouwing. Iedere verbouwing biedt kansen en gevaren. In deze workshop wordt ingegaan op de gevaren die er op de loer liggen op GGZ gebied. Veel psychische en psychiatrische problemen ontwikkelen zich in de puberteit: de eerste psychose in het kader van schizofrenie. Depressieve klachten die bij jongeren te vaak uitmonden in zelfmoord, omdat ze niet tijdig hulp zoeken en impulsief zijn. Angstklachten en hierdoor schoolverzuim en isolement. Experimenteren met alcohol en drugs met als gevolg verslaving of schade door teveel pillen of ghb. Verslaving aan sociale media, bij jongens vaak internetgames, bij meisjes meer chatten of het aantal likes op facebook. Kinderen met autisme die zich buitengesloten voelen. Hoe herken je deze problemen bij pubers? Een puber zal niet zo snel uit zichzelf hulp zoeken, GGZ is niet cool. En hoe biedt je laagdrempelig hulp? Wat is de rol van e health en internet? In deze workshop krijg je meer informatie over hoe het puberbrein werkt, welke problemen er spelen in de puberteit en hoe je die kunt opsporen en aanpakken. Hierbij zal ook zeker gebruik worden gemaakt van de deskundigheid van de aanwezigen om tips en ervaringen te delen. Deze lezing is hoofdzakelijk bedoeld voor huisartsen, pohggz en psychologen. Door: Carine den Boer, huisarts gezondheidscentrum Kersenboogerd, kaderarts GGZ 14. Do s and Don ts bij brandwonden Per jaar melden zich ongeveer patiënten, waaronder veel kinderen zich bij de huisarts met brandwonden en ongeveer op een spoedeisende hulp of polikliniek. Niet elke patiënt hoeft te worden opgenomen of te worden behandeld in een van de drie brandwondencentra. In dat geval moet men er voor zorgen dat de wondbehandeling optimaal plaats vindt in het algemeen ziekenhuis, poliklinisch of door de huisarts. Wat moet men als hulpverlener doen en wat moet men laten? Wat is goed en wat is fout? De blaren laten zitten of er af halen? Is dit nou een tweede of een derde graads brandwond? Een gelaatsverbranding mag niet worden behandeld met een zalf: waar of niet waar? In deze interactieve presentatie geven wij veel voorbeelden uit de praktijk, tips en trics en de do s and don ts bij brandwonden. Door: 14 Jacoline Prudhomme van Reine, IC brandwonden verpleegkundige Karin Rozemeijer, MC brandwonden verpleegkundige

13 15. Kind en hoofdpijn Hoofdpijn bij kinderen komt vaker voor dan soms gedacht. Aan de hand van een goede anamnese is vaak al een duidelijke classificatie te maken. Er zijn veel factoren die bijdragen aan het ontstaan van hoofdpijnklachten bij kinderen en jeugdigen. Tijdens deze workshop leert u onderscheid maken tussen verschillende typen hoofdpijn en krijgt u een overzicht over de behandelingsmogelijkheden. Door: C.D. (Nienke) Scheurer, kinderarts kinderneuroloog Kennemer Gasthuis Gasthuis Haarlem Aan te bevelen voor: huisartsen. 16. Multidisciplinaire aanpak van overgewicht en obesitas Overgewicht en obesitas bij jeugdigen zijn belangrijke public health problemen voor nu en de toekomst. De afgelopen jaren is het aantal kinderen met overgewicht fors toegenomen. Tevens valt op dat kinderen met overgewicht relatief nog zwaarder worden. Twee kinderdiëtisten delen hun ervaringen en willen met u in gesprek over de multidisciplinaire samenwerking: wat doen zij en wat doet u? Welke rol kunt u spelen bij de diagnostiek en behandeling van overgewicht bij kinderen en adolescenten? Wat is de meerwaarde van de kinderdiëtist? Wat is de (multidisciplinaire) behandelstrategie bij kinderen en adolescenten met overgewicht/obesitas en wie voert deze uit? Door: Ellen Blom, Kinderdiëtist Voeding op Maat Esther Konijn, Kinderdiëtist De Bloei, Diëtistenpraktijk voor Jeugd en Gezin 15 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

14 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS 17. Psychotrauma bij kinderen Kinderen en adolescenten worden regelmatig blootgesteld aan diverse traumatiserende gebeurtenissen zoals een verkeersongeluk, geweld op school of seksueel misbruik. Het meemaken van een dergelijke gebeurtenis kan ernstige psychische gevolgen met zich meebrengen. De meest voorkomende psychische aandoening na het meemaken van een traumatiserende gebeurtenis is een posttraumatische stressstoornis (PTSS). Nog al te vaak wordt PTSS niet onderkend en blijft behandeling uit. Onbehandelde PTSS is van invloed op het dagelijks functioneren van een kind en kan een bedreiging vormen voor de sociale, emotionele, cognitieve en lichamelijke ontwikkeling. Vroegtijdige signalering van PTSS is om deze reden van groot belang ter preventie van chronische problematiek en om indien nodig kinderen tijdig een passende behandeling aan te bieden. Bovendien zijn effectieve traumabehandelingen voorhanden. In deze workshop besteden we aandacht aan het screenen, diagnosticeren en behandelen van kinderen en adolescenten met PTSS. Door: Dr. Eva Verlinden, orthopedagoog en onderzoeker AMC/de Bascule Drs. Maartje Kapteijns, gezondheidszorgpsycholoog Centrum voor Trauma en Gezin, de Bascule De Bascule is een academisch centrum voor kinder en jeugdpsychiatrie, gespecialiseerd in de behandeling van complexe psychiatrische problematiek bij kinderen, jongeren en gezinnen. 18. NHG StiP scholing ADHD (blok van 2 uur) De huisarts wordt vaak geconfronteerd met vragen rondom gedragingen van kinderen in verband met ADHD: ouders, leerkrachten of kinderen zelf vragen om diagnostiek en behandeling, (ortho)pedagogen of psychologen verzoeken ADHD medicatie te initiëren, psychiaters en kinderartsen verzoeken deze medicatie te continueren. Er is veel maatschappelijke aandacht voor ADHD, vooral omdat er zorgen zijn over mogelijke overdiagnostiek en overbehandeling van ADHD bij kinderen en over de mogelijke schade (op lange termijn) van medicatie. Anderzijds zijn er ook zorgen dat huisartsen ADHD niet (tijdig) herkennen, waardoor kinderen onnodig lijden en hun functioneren negatief wordt beïnvloed. De NHG Standaard ADHD bij kinderen verschijnt binnenkort. De standaard geeft richtlijnen voor de herkenning, diagnostiek en behandeling van de aandachtsdeficiëntie /hyperactiviteitsstoornis ( attention deficit/hyperactivity disorder, ADHD) bij kinderen tot 18 jaar. In de workshop wordt de thematiek besproken aan de hand van casuïstiek; naast diagnostiek en behandeling komt ook de voorlichting aan ouders en kinderen ter sprake. Let op: deze 2 uur durende blokcursus loopt van uur. Aan deze workshop kunnen maximaal 60 personen deelnemen. Door: 18 Ellen Kerseboom, kaderarts GGZ, SCEN arts (Nederlands Huisarts Genootschap) Aan te bevelen voor: huisartsen.

15 19. Steriel waterinjecties (SWI) voor wie en door wie! (blok van 2 uur) (1 uur theorie, 1 uur praktijk) Deze lezing/workshop is interactief van opzet en bevat theoretische en praktische informatie ter ondersteuning van de instructie van het gebruik van de SWI in de praktijk. SWI is een eenvoudige vaardigheid, maar het is belangrijk dat de professional die de SWI zet, weet bij welke indicatie SWI aangeboden wordt en kennis heeft van de onderliggende evidence, fysiologie/anatomie en vaardigheden om hun handelen/beleid te onderbouwen en om de juiste informatie te verstrekken aan de vrouwen (en omgeving) over SWI zodat de vrouw een geïnformeerde keuze kan maken als het gaat om pijnbehandeling. Hoofddoelstellingen: Aanleveren van kennis voor de verloskundige in Nederland om competent te worden in het uitvoeren van SWI Zorgen voor het veilig en efficiënt uitvoeren van SWI door de verloskundige in Nederland. Subdoelstellingen: Verloskundige heeft kennis van de relevante anatomie en fysiologie voor het zetten van SWI Verloskundige heeft kennis van de onderzoeken die er zijn op het gebied van SWI Verloskundige weet de indicatie voor SWI Verloskundige kan subcutaan/intracutaan injecteren Verloskundige kan de doelgroep informeren over SWI Verloskundige heeft kennis van de verslaglegging Let op: deze 2 uur durende blokcursus loopt van uur. Aan deze lezing kunnen maximaal 22 personen deelnemen. Door: Yvonne Strengers, verloskundige Josien de Boer, beleidsmedewerker KNOV Aan te bevelen voor: kraamverzorgenden en verloskundigen. 20. Netwerkronde In lezingrondes 2 t/m 4 kunnen de cursisten een rondgang maken om te netwerken bij de standhouders op de nascholingsmarkt. Iedere cursist dient zich voor in ieder geval één netwerkronde op te geven. Let wel: Als u op de website geen netwerkronde heeft aangegeven, dan delen wij u zelf op een netwerkronde in! Mede door de standhouders op de beurs kunnen we deze Dag van de Eerstelijn voor een aantrekkelijke cursusprijs aanbieden! 19 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

16 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS 20 Ronde 4: uur 21. Kinder en baby reanimatietraining Een reanimatiesetting bij kinderen of baby s, je moet er niet aan denken om het mee te maken en helemaal niet om dan ook nog niet de vaardigheden te beheersen. Het reanimeren van en het gebruik van de AED bij baby s en kinderen neemt een aparte plaats in. Dit komt door verschil in oorzaak, anatomie en het verschil in de uitvoering van de reanimatie. De reanimatie van baby s en kinderen vergt een speciale training. In deze workshop leert u volgens een 4 stappenmethode baby s en kinderen te reanimeren volgens de richtlijnen van de Nederlandse reanimatieraad. Aan deze lezing kunnen maximaal 16 personen deelnemen. Door: Mark Schelvis, docent AED/BLS 22. De normale seksuele ontwikkeling van kinderen van 0 18 jaar Hoe kun je weten wat afwijkt, als je niet weet wat normaal is? Kunnen peuters masturberen? Mijn zoontje heeft aan de piemel van de buurjongen gezeten, moet ik me zorgen maken? Mijn dochter vroeg laatst wat pijpen is, is ze niet veel te jong hiervoor? Ieder kind maakt naast een lichamelijke, ook een seksuele ontwikkeling door. Dit betekent dat ze, alleen of samen, hun lichaam en dat van anderen ontdekken. In deze workshop staan we stil bij de normale seksuele ontwikkeling van 0 tot 18. Het kind leert dat hij de baas is over zijn eigen lijf. Het creëren van een open klimaat op het gebied van seksualiteit draagt bij de weerbaarheid van het jonge kind. Het bewust en eenduidig benoemen van de geslachtsdelen, antwoord geven op vragen en het bieden van een veilig kader waarin het kind zijn eigen lijf mag ontdekken, dragen bij aan een positief lichaamsbeeld. Wat is in dit proces normaal? Doel van de workshop is om bij vragen van ouders/verzorgers over gedrag van kinderen dit beter in te kunnen schatten. Door: Melanie Linssen Meijer, huisarts, (aspirant)lid Huisarts Adviesgroep Seksuele Gezondheid en medeauteur van de weerbaarheidsboekjes In je blootje, Dat is fijn, Nee zeggen mag en recent gebundeld als De baas over je lijf. Voorzitter Stichting Kind en Seksualiteit en oprichter van de site: Aan te bevelen voor: alle doelgroepen (met name huisartsen, jeugdartsen, verloskundigen)

17 23. Spaak, val en (grote) schaafwonden Spaak val en grote schaafwonden aan armen en benen zijn vaak acute wonden. Veelal wordt deze zorg door familie, vrienden, mantelzorgers of vrijwilligers verleend (Nuldelijnszorg). Daarnaast is de behandeling van acute wonden aan de armen of benen een belangrijk onderdeel van de dagelijkse praktijk voor alle zorgprofessionals in de eerste, tweede en derde lijn. Wonden beginnen altijd als een acute (verse) wond en kunnen vanzelf genezen, maar er kunnen ook factoren zijn die de genezing belemmeren. Daardoor kunnen wonden in hun genezing (ernstige) vertraging oplopen of zelfs stagneren. Op zo n moment zou zo'n acute wond gecompliceerd/ chronisch worden. Wanneer is er sprake van een acute of een chronische wond? Wat betekent dit voor de vergoeding van de verbandmiddelen die worden toegepast bij de wondzorg? En kan een wond met kraanwater worden gereinigd? Hoe bereik je met wondverzorging de meest optimale toestand waardoor een wond aan armen of benen zo snel mogelijk geneest? Dat en meer komt aan bod in deze workshop. Het is van essentieel belang dat er vanaf het begin van de zorg een goede afweging plaats vindt over een eventuele inzet van behandeling. Bij de keuze van de inzet moet het kind voorop gesteld worden en de behandeling in samenspraak met het kind en zijn/haar ouders. Het is dan ook belangrijk om het te verwachte beloop vooraf kenbaar te maken. Door: Jolanda Alblas, Physician Assistant, BovenIJ Ziekenhuis, Amsterdam 24. Kinderen en Medicijnen Deze presentatie zal enerzijds gaan over welke aandachtspunten nodig zijn bij doseringen van geneesmiddelen bij kinderen en de afstemming die huisartsen en apothekers daarover zouden moeten hebben, anderzijds zal de docent als voorzitter van de stichting NKFK (Nederlands Kenniscentrum Farmacotherapie bij Kinderen) ingaan op de totstandkoming van de adviezen van het kinderformularium en de rol die het kinderformularium kan spelen in de te maken keuzes als het gaat om de toepassing van geneesmiddelen bij kinderen. Door: Mariëtte van de Lustgraaf Wielens, apotheker Aan te bevelen voor: huisartsen en apothekers. 21 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

18 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS 25. Help, strijd aan tafel! Lichte tot matige eetproblemen komen voor bij 25% tot 45% van de gezonde, normaal ontwikkelende jonge kinderen. Ouders kunnen het gevoel hebben dat de maaltijd een strijd is als kinderen niet willen eten of lastig gedrag vertonen. Sommige kinderen weigeren aan tafel te komen of lopen tijdens het eten weg. Anderen eten weer heel langzaam, knoeien veel of klagen dat ze het niet lusten. Hoe kun je goede eetgewoontes stimuleren en wanneer is het echt een eetprobleem? Wat is eigenlijk het verschil tussen een voedingsprobleem, eetprobleem en eetstoornis? Wat zijn de mogelijke oorzaken, hoe te signaleren en hoe te handelen? Is een verwijzing naar de kinderdiëtist op z n plaats; wanneer wel of niet? Wat kan de kinderdiëtist betekenen voor ouders en verwijzer? Door: 22 Ellen Blom, Kinderdiëtist Voeding op Maat Esther Konijn, Kinderdiëtist De Bloei, Diëtistenpraktijk voor Jeugd en Gezin 26. Enuresis nocturna De huisarts ziet niet vaak kinderen met enuresis. Daardoor bouwt hij beperkte expertise op. Jeugdartsen en verpleegkundigen hebben regelmatig te maken met kinderen met plasproblemen. Aan de huisarts de taak om een diagnose te stellen en eventueel te verwijzen naar de jeugdgezondheidszorg. Bij die verwijzing kan de huisarts teruggrijpen op de Landelijke Eerstelijns Samenwerkings Afspraak (LESA) Enuresis nocturna, die is opgesteld door huisartsen, jeugdartsen en jeugdverpleegkundigen over samenwerking bij diagnostiek, begeleiding en behandeling van kinderen met enuresis nocturna. In de LESA staan richtlijnen voor samenwerking bij het verlenen van zorg aan kinderen met enuresis nocturna en hun ouders, rekening houdend met de verschillen tussen de beroepsgroepen in taken en verantwoordelijkheden Deze LESA geeft richtlijnen die een overleg op regionaal of lokaal niveau kunnen structureren en vormt een uitnodiging voor huisartsen en het Jeugdgezondheidszorg (JGZ )team om samen regionaal werkafspraken te maken. Het doel van deze workshop is een aanzet te geven tot regionale werkafspraken middels casuïstiek en een stappenplan. Kinderen met enuresis nocturna en hun ouders vragen om eenduidige heldere informatie en afstemming van de zorg. Aan deze workshop kunnen maximaal 60 personen deelnemen. Door: een docent van het Nederlands Huisarts Genootschap Aan te bevelen voor: fysio, manueel en oefentherapeut, huisarts en doktersassistenten.

19 27. Netwerkronde In lezingrondes 2 t/m 4 kunnen de cursisten een rondgang maken om te netwerken bij de standhouders op de nascholingsmarkt. Iedere cursist dient zich voor in ieder geval één netwerkronde op te geven. Let wel: Als u op de website geen netwerkronde heeft aangegeven, dan delen wij u zelf op een netwerkronde in! Mede door de standhouders op de beurs kunnen we deze Dag van de Eerstelijn voor een aantrekkelijke cursusprijs aanbieden! Ronde 5: uur 28. Kinderziekten met vlekjes Wie t kleine niet eert. Mazelen, roodvonk, rodehond, vijfde ziekte en zesde ziekte. Hoe zat t ook al weer. Wel of niet naar de crèche? Vlekjes bij meningitis? Kleine kinderen, grote gevolgen. Wat is wat? Waarop letten? Echte eerstelijns vragen. Vijfde en zesde ziekte; wat waren dan de eerste, tweede en derde ziekte? Ze staan hierboven al in de juiste volgorde. De vierde ziekte is een apart verhaal. En hoe zit dat met vaccinaties? In deze bijscholing frissen we in een uurtje de kennis weer even op, zodat het je helder voor de geest staat. Door: Dr. Hans Schilder, SEH arts Aan te bevelen voor: huisartsen, kraamverzorgenden, doktersassistenten en praktijkondersteuners. 29. Werken met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Ruim kinderen worden per jaar mishandeld. Dat is ongeveer 1 op de 30 kinderen. Zeker 40 kinderen overlijden per jaar aan mishandeling of verwaarlozing. Sinds 1 juli 2013 is de Meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling verplicht voor alle beroepsgroepen die met kinderen en/of hun ouders werken. Signaleren van huiselijk geweld en kindermishandeling is niet makkelijk; Het gaat om het kunnen zien, willen zien en durven zien. Het is dus niet alleen belangrijk een meldcode te hebben geïmplementeerd binnen de eigen organisatie of praktijk, maar het is evenzo belangrijk dat men vaardig genoeg is om signalen van zorg op te vangen en alle stappen uit de meldcode goed te doorlopen zodat men zorgvuldig handelt. In deze workshop staan we stil bij de verschillende vormen van kindermishandeling, de prevalentie en de mogelijke risicofactoren. De verschillende stappen in de meldcode worden besproken. Tevens staan we stil bij de implementatie van de meldcode in de 23 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

20 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS eigen organisatie of praktijk en de rol die de Aandachtsfunctionaris daarin kan hebben. Door: Marleen Blokker, pedagoog en eigenaar van trainingsbureau Apanto 30. Jeugd GGZ Hoe krijgt de samenwerking op het thema jeugd, tussen het sociale domein en het zorgdomein gestalte na de decentralisatie? De sociale/jeugd teams installeerden zich in het sociale domein. Vinden deze multidisciplinaire teams hun weg naar elkaar en naar de cliënten? Hoe is het gesteld met de samenwerking met de eerste lijn? Waar lopen we tegen aan en welke vraagstukken duiken er op? In deze workshop komt u aan het woord door met elkaar in gesprek te gaan over dit thema. De workshopleider van Reos zal de door hun ontwikkelde methode om optimale werkprocessen uit te werken en in te regelen toelichten. Deze methode is de basis voor de advisering en begeleiding van Reos aan georganiseerde samenwerkingsverbanden om een integrale maatwerkaanpak op wijkniveau te realiseren die passend is voor de lokale partijen. Door: Marleen Kruijt de Ruijter, adviseur ouder en kindzorg bij Reos Aan te bevelen voor: zorgverleners die zich richten op de jeugd; huisartsen, kinderfysiotherapeuten, diëtisten, verloskundigen, eerstelijnspsychologen, logopedisten, POH GGZ jeugd, kraamverzorgenden, jeugdartsen en maatschappelijk werkers. Leden van het sociaal of jeugdteam. 31. Kinderen met koorts, het blijft opletten Koorts is een van de meest voorkomende symptomen van ziekte. Koorts wordt vrijwel altijd veroorzaakt door infectieziekten. Meestal gaat het om onschuldige virale infecties. Koorts kan echter ook op een ernstig ziektebeeld wijzen. Koorts is een van de belangrijkste redenen om de huisartspraktijk of de huisartsenpost te raadplegen. De NHG standaard Kinderen met koorts wordt momenteel herzien. Aan de hand van een aantal casus zullen belangrijke aandachtpunten bij kinderen met koorts met u worden besproken. Daarbij komen zaken aan de orde als de betrouwbaarheid van de oorthermometer of wat zegt de hoogte van de koorts over de ernst van het ziekzijn. Tevens wordt aandacht besteed aan de advisering en voorlichting aan ouders/verzorgers van kinderen met koorts. Door: Wietze Eizenga, huisarts en staflid Nederlands Huisartsen Genootschap, afdeling richtlijnontwikkeling. 24

21 32. Jeugd, Het middelpunt van aandacht! Er verandert erg veel erg snel in de zorg voor de jeugd. Hoe deze veranderingen ook uitwerken, zeker is dat kinderen en jongeren geholpen zijn bij een goede samenwerking tussen alle betrokken zorg en hulpverleners. Deze workshop gaat over de samenwerking met de Jeugdgezondheidszorg. Hoe kun jij je daarvoor inzetten? Door: Jan Sax van der Weijden, NVDA Elly Driessen Stensen, doktersassistent in de jeugdgezondheidzorg Aan te bevelen voor: doktersassistenten. 33. Zindelijk worden gaat toch vanzelf? Zijn apen zindelijk? Zijn vogels zindelijk? Zijn alle kinderen zindelijk? Zindelijk worden hoort vanzelf te gaan. Maar helaas is het bij kinderen toch vaak een groot probleem. Sommige kinderen moeten heel vaak plassen, anderen plassen weer bijna niet. Het ene kind heeft last van steeds terugkerende blaasontstekingen en het andere kind heeft voortdurend natte broeken. In deze lezing vertellen we u hoe dit nou eigenlijk in elkaar zit en wat de kinderbekkenfysiotherapeut kan betekenen voor deze kinderen. Praktische tips en leuke kleine weetjes komen zeker aan de orde! Door: Marleen Ramler, kinderbekkenfysiotherapeut Jolanda ter Woorst, kinderbekkenfysiotherapeut Aan te bevelen voor: fysio, manueel & oefentherapeuten, huisartsen en doktersassistenten. 34. Motiveren van kinderen in verschillende levensfasen (blok van 2 uur) In deze 2 uur durende workshop krijgt u na een inleiding over motivatie bij kinderen de gelegenheid om actief te oefenen met motiverende gesprekken. In deze workshop zullen methodieken uit NLP, oplossingsgericht werken en motiverende gespreksvoering aan de orde komen als hulpmiddel om in contact te komen met kinderen, pubers en jongeren. Let op: deze 2 uur durende blokcursus loopt uur. Door: Liesbeth van Zuiden, spirit2move 25 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

22 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS 35. Newborn Life Support! (blok van 2uur) Het is voor iedere hulpverlener die betrokken is bij acute verloskunde altijd spannend wanneer er onverwachte dingen gebeuren, of je nu in het ziekenhuis werkt of daarbuiten als verloskundige thuis bijvoorbeeld. Daar sta je dan met een kind met onverwacht een slechte start! Het gebeurt bijna nooit, maar wanneer het dan toch zo is...! Rustig blijven is dan makkelijker gezegd dan gedaan en toch is het belangrijk om je eigen hartslag onder controle te houden...voor jezelf, het kind en de ouders. Daarbij is de belangrijkste kapstok de kennis verworven tijdens de opleiding en in de praktijk, maar die is helaas aan slijtage onderhevig. Herhalen is het adagium dus! Wij kunnen je helpen weer extra vertrouwen te verkrijgen door die kennis en vaardigheden met betrekking tot NLS in een veilige omgeving de revue te laten passeren. Dit alles in een 2 uur durende zeer interactieve sessie. Daarbij zal ook de praktijk aan bod komen en er kan geoefend worden. Wij hopen jullie allemaal te begroeten op 9 september a.s. Aan deze lezing kunnen maximaal 16 personen deelnemen. Let op: deze 2 uur durende blokcursus duurt van uur. Door: 26 Dirk Jan van Zuidam kinderarts RKZ Beverwijk Mark Schelvis, docent AED/BLS/PBLS Aan te bevelen voor: huisartsen, kraamverzorgenden en verloskundigen.

23 Ronde 6: uur 36. Anticonceptie spreekuur voor doktersassistentes Als doktersassistent krijgt u misschien wel dagelijks vragen over anticonceptie. Maar hoe zat het ook al weer? Wat is er aan nieuwe anticonceptie? Wat kan ik zelf en wat is er voor de huisarts? In deze workshop gaan we antwoorden proberen te vinden op deze vragen. Aan deze lezing kunnen maximaal 40 personen deelnemen. Door: Pieter Barnhoorn, huisarts, seksuoloog, docent LUMC Aan te bevelen voor: doktersassistenten. 37. Research chemicals; nieuwe drugs Regelmatig komen er nieuwe partydrugs op de markt. Deze drugs worden vaak designer drugs of Research Chemicals (RC) genoemd. De drugs hebben deze naam om te verbergen dat het eigenlijk om verboden partydrugs gaat (of vervangers daarvan). Met deze Research Chemicals probeert men het effect van partydrugs (XTC, coke, amfetamine) en cannabis na te doen. Research chemicals zijn in te delen in: Opwekkende Research Chemicals XTC vervangers: Benzofury 4 FMP:4 fluoramfetamine Mephedrone Methylone Cocaïne vervanger: MDPV Tripmiddelen en verdovende stoffen: Vooral Arylcyclohexylamines Methoxetamine / MXE Methoxydine Synthetische cannabinoïden In deze workshop zullen wij aandacht besteden aan bovenstaande middelen. Daarbij zullen de werking en risico s besproken worden. We bespreken de klachten waarmee gebruikers mogelijk naar de huisarts of praktijkondersteuner komen. Onder andere HPPD (Hallucinogen persisting perception disorder) of gevoelens van de realisatie. Brijder Jeugd heeft een medisch spreekuur waar mensen met hppd klachten naar kunnen worden doorverwezen. De workshop zal interactief zijn en er is voldoende gelegenheid voor het stellen van vragen. Uw eigen casuïstiek kan binnen de workshop besproken 27 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

24 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS worden. Door: 28 Marion Kooij, preventiewerker Brijder Jeugd Henny van der Mark, preventiewerker Brijder Jeugd 38. Kinderkanker heeft late gevolgen Er wordt steeds meer bekend over de lange termijn effecten na kinderkanker. Patiënten worden op jonge leeftijd genezen verklaard, maar er komen geregeld complicaties voor op de veel langere termijn. Deze complicaties worden soms laat of niet herkend en ook vaak met vertraging gerelateerd aan de kinderkanker. In deze workshop krijgt u een overzicht van wat we nu weten over langetermijneffecten na kinderkanker, over wat dat betekent voor de patiënt maar ook voor de zorg in alle lijnen, dus ook de eerste lijn. Door: Martine Raphael, kinderarts oncoloog VU Medisch Centrum Aan te bevelen voor: huisartsen, jeugdartsen, fysio/oefentherapeuten, apothekers, psychologen, ergotherapeuten. 39. "O gaat dat kind naar de kinderfysiotherapeut" De deelnemers kunnen verwachten dat ze na deze lezing weten wanneer een kind tussen 0 en 18 jaar baat kan hebben bij kinderfysiotherapie. De docenten vertellen over de kennis en vaardigheden die we hebben, welke behandelmethodes en meetinstrumenten we kunnen gebruiken. Bij welke diagnose of beperking kunt u denken aan ondersteuning door een kinderfysiotherapeut. Door: Karin Wuijster, kinderfysiotherapeut Aan te bevelen voor: fysio, manueel & oefentherapeuten en huisartsen.

25 40. Excessief huilen en ontroostbaar huilen van een baby Oplossingen die werken en ouders helpen. Herder in Shakespeare s Winter s Tale: de jeugdperiode kan beter overgeslagen worden. Sliepen ze er maar doorheen. Baby's gedijen het beste in een omgeving waar veiligheid, liefde en zorg wordt geboden, waarbij de ouders en het kind op elkaar reageren in het fijnmazige spel van contact maken en laten vieren. Dat gaat in de meeste gezinnen goed. De wisselwerking tussen ouders en kind kan worden verstoord omdat de baby uren achter elkaar huilt. Excessief huilen kan een negatieve invloed hebben op de interactie tussen ouder en kind, grote spanning bij de ouders veroorzaken en bijdragen tot het ontwikkelen van gedrags en opvoedingsproblemen. Het lastige bij excessief huilen is dat er een natuurlijk beloop is. Veel hulpverleners dienen zich aan bij ouders als hun kind tussen 6 en 8 weken oud is en hebben dan wonderbaarlijk effect met hun interventie, wat dit ook is. Van Sleuwen (2008) heeft met financiering van ZonMw een gerandomiseerde trial met 398 excessief huilende baby s uitgevoerd. De helft kreeg na randomisatie adviezen van regelmaat, voorspelbaarheid en prikkelreductie en de andere helft kreeg deze zelfde adviezen aangevuld met inbakeren tijdens iedere slaap. Indrukwekkend zijn de resultaten in beide groepen; het aantal uur huilen neemt af met 42% al voor het eind van de eerste week en na de tweede week is het huilen met 50% afgenomen. In beide interventiegroepen zien we deze spectaculaire afname, die niet parallel loopt aan het normale beloop, maar op alle tijdstippen waarop de baby s in het onderzoek instroomden wordt hetzelfde effect gezien. In landelijk beleid staat beschreven dat eerst gestart wordt met advies over regelmaat, voorspelbaarheid en prikkelreductie; wanneer deze aanpak onvoldoende effect sorteert bij de baby of als dit ouders niet lukt, dan kan inbakeren worden toegevoegd. Dit laatste slechts tijdelijk en pas na zorgvuldige anamnese van de jeugdarts of kinderarts, ter uitsluiting van mogelijke contra indicaties. In de multidisciplinaire richtlijn Preventie, signalering, diagnostiek en behandeling van excessief huilen bij zuigelingen staat dit aanbod uitgebreid beschreven, naast eventueel aanvullend aanbod bij excessief huilen. In deze voordracht komt de evidentie die er is rond huilen, de waarde van rust en regelmaat (ook voor overgewicht preventie), de 5 Ss methodiek van Karp (The happiest baby on the block), de Dunstan methode, de prevalentie van inbakeren in Nederland, gehechtheid, ontroostbaar huilen en de begeleiding aan de soms wanhopige ouders. Door: Monique L Hoir, klinisch pedagoog, psychotherapeut, senior onderzoeker bij Child Health, TNO, Leiden Aan te bevelen voor: kraamverzorgenden en verloskundigen. 29 WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS WORKSHOPS

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf

Psychologische zorg voor kinderen en jongeren. De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren. Samen werken aan jezelf Psychologische zorg voor kinderen en jongeren De Golfbreker Preventie en psychologische zorg voor kinderen en jongeren Samen werken aan jezelf Inhoud Belang psychologische zorg voor jeugd Psychologische

Nadere informatie

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS

PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Informatie voor huisartsen PATIËNTEN VERWIJZEN BIJ PROBLEMEN MET ALCOHOL EN DRUGS Wanneer verwijst u naar de BasisGGZ (Novae) of de Specialistische GGZ (VNN)? WANNEER VERWIJST U NAAR DE BASISGGZ (NOVAE)

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 27 mei 2015 Sanne Louw Kikid & marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Kikid Het is als ouder jouw verantwoordelijkheid, dat je kind NEE kan zeggen tegen drank!

Nadere informatie

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd

21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83. www.twitter.com/brijderjeugd 21 mei 2015 marion.kooij@brijder.nl 08835 83880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de klas en aan docenten) ABC gesprekken Aanwezig bij verschillende ZAT

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Overmatig huilen. (excessief huilen) Opname van baby s

PATIËNTEN INFORMATIE. Overmatig huilen. (excessief huilen) Opname van baby s PATIËNTEN INFORMATIE Overmatig huilen (excessief huilen) Opname van baby s 2 PATIËNTENINFORMATIE Inleiding U bent met uw kind bij de kinderarts gekomen omdat het erg veel huilt en er is geadviseerd om

Nadere informatie

Wil jij als voedingsprofessional ook specialist worden op gebied van Emotie-eten de baas?

Wil jij als voedingsprofessional ook specialist worden op gebied van Emotie-eten de baas? Wil jij als voedingsprofessional ook specialist worden op gebied van Emotie-eten de baas? Fijn! Dan kom ik graag in contact met jou. Mijn wens is dat meer professionals in Nederland cliënten, die worstelen

Nadere informatie

Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld

Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld Op de Aanpak kindermishandeling en huiselijk geweld in de huisartsenzorg De aanpak van kindermishandeling en huiselijk geweld is een complex thema. Omdat het gaat om een kwetsbare groep patiënten en ingewikkelde

Nadere informatie

Vrouw&Zorg,+Amsterdam+ Overzicht+Incompany+scholingen+kraamzorg+2015+ blz+1+/+11" www.vrouwenzorg.nl+

Vrouw&Zorg,+Amsterdam+ Overzicht+Incompany+scholingen+kraamzorg+2015+ blz+1+/+11 www.vrouwenzorg.nl+ Vrouw&Zorg,Amsterdam OverzichtIncompanyscholingenkraamzorg2015 blz1/11" www.vrouwenzorg.nl Vrouw&Zorg,Amsterdam OverzichtIncompanyscholingenkraamzorg2015 blz2/11" www.vrouwenzorg.nl Opleidingslocatie:

Nadere informatie

Meer informatie MRS 0610-2

Meer informatie MRS 0610-2 Meer informatie Bij de VGCt zijn meer brochures verkrijgbaar, voor volwassenen bijvoorbeeld over depressie en angststoornissen. Speciaal voor kinderen zijn er brochures over veel piekeren, verlatingsangst,

Nadere informatie

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks

De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks De jeugdgezondheidszorg als bondgenoot bij preventie en begeleiding van jongeren en seks Vanessa Peters, GGD Gelderland Midden Marinka de Feijter, GGD N-O Gelderland Ineke van der Vlugt, Rutgers WPF 1

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi.

Patiënteninformatie. Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli. Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Patiënteninformatie Psychiatrie- Obstetrie- Paediatrie (POP)-poli Informatie voor patiënten over de POP-poli van Tergooi. Inhoudsopgave Pagina Inleiding 4 Psychiatrische aandoeningen en kinderwens of

Nadere informatie

Informatiebrochure ParkinsonNet

Informatiebrochure ParkinsonNet Informatiebrochure ParkinsonNet voor Zorgverleners Het ParkinsonNet concept wordt ondersteund door: 2 De ziekte van Parkinson De ziekte van Parkinson is een veel voorkomende en complexe aandoening. Parkinson

Nadere informatie

Wanneer in deze folder wordt gesproken over ouders en kinderen worden daar uiteraard ook respectievelijk verzorgers en jongeren mee bedoeld.

Wanneer in deze folder wordt gesproken over ouders en kinderen worden daar uiteraard ook respectievelijk verzorgers en jongeren mee bedoeld. ADHD poli Roermond Deze folder is bedoeld voor ouders van kinderen en jongeren met ADHD. In de folder wordt uitleg gegeven over het stellen van de diagnose en behandeling bij ADHD. Wanneer in deze folder

Nadere informatie

Combipoli Psychiatrie/Kinder- en Jeugdpsychiatrie

Combipoli Psychiatrie/Kinder- en Jeugdpsychiatrie Sophia Kinderziekenhuis U bent doorverwezen naar de combipoli Psychiatrie/Kinder- en Jeugdpsychiatrie om te onderzoeken of u extra hulp kunt gebruiken bij de omgang met uw kind. In deze folder leest u

Nadere informatie

Post-hbo opleiding seksuologie

Post-hbo opleiding seksuologie Post-hbo opleiding seksuologie mensenkennis Plezierige overdracht, de docent spreekt uit ervaring en brengt veiligheid en openheid in de groep door haar respectvolle wijze van benaderen. Top! Post-hbo

Nadere informatie

GGzE centrum psychotrauma

GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma Mensen helpen met complexe traumaproblematiek en het (her)vinden van hun weg in de samenleving. Algemene informatie >> Complexe trauma s kunnen grote

Nadere informatie

GGzE centrum psychotrauma

GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma Mensen helpen met complexe traumaproblematiek en het (her)vinden van hun weg in de samenleving. Algemene informatie >> COMPLEXE TRAUMA S KUNNEN GROTE

Nadere informatie

Congres: Kompas kinder- en jeugdpsychiatrie

Congres: Kompas kinder- en jeugdpsychiatrie Congres: Kompas kinder- en jeugdpsychiatrie Accreditatie Aangevraagd voor : Nederlandse Vereniging voor Psychiatrie Accreditatie Bureau Cluster 1 (Huisartsen, specialisten ouderengeneeskunde en artsen

Nadere informatie

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken

Trainingsaanbod. Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken Trainingsaanbod Studiecentrum Bureau Jeugdzorg Utrecht Voor beroepskrachten die met ouders en kinderen werken 1 Trainingsaanbod Als beroepskracht hoort en ziet u veel en bent u vaak de eerste die mogelijke

Nadere informatie

ZORGAANBODPLAN. Reflectie. Beweegprogramma. Hartfalen

ZORGAANBODPLAN. Reflectie. Beweegprogramma. Hartfalen ZORGAANBODPLAN 2010 2011 2012 2013 2014 2015 Reflectie Hartfalen Het hartfalenprogramma wordt in 4 huisartsenpraktijken geïmplementeerd. Er is een selectie gemaakt van patiënten die geïncludeerd moeten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015

KNOV-Visie. Voeding van de pasgeborene. Utrecht 2015 1 5 KNOV-Visie Voeding van de pasgeborene Utrecht 015 6 1 7 8 9 10 11 1 1 1 15 16 17 18 19 0 1 5 6 7 8 9 0 1 5 6 7 8 9 0 CLIËNTE De cliënte en haar partner maken een geïnformeerde keuze over de voeding

Nadere informatie

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK Een onmisbare handleiding voor eerstelijnspraktijken die de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling gaan implementeren. 4 INTRODUCTIE DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK 6 8 12

Nadere informatie

Voorwoord. JONG Nieuwsbrief Opvoedpraktijk Jong - November 2015. 1. Voorwoord 2. Nieuwsberichten 3. Thema 4. Aan het Woord 5. Agenda.

Voorwoord. JONG Nieuwsbrief Opvoedpraktijk Jong - November 2015. 1. Voorwoord 2. Nieuwsberichten 3. Thema 4. Aan het Woord 5. Agenda. JONG Nieuwsbrief Opvoedpraktijk Jong - November 2015 1. Voorwoord 2. Nieuwsberichten 3. Thema 4. Aan het Woord 5. Agenda Voorwoord Beste Lezers, We naderen al weer de laatste maand van het jaar, de maand

Nadere informatie

Aardbevingen en psychische klachten

Aardbevingen en psychische klachten Aardbevingen en psychische klachten (Karin Folkers, Klinisch Psycholoog) Jantien Mast, Verpleegkundig Specialist Peter Pijper en Coosje Klootwijk, verpleegkundigen Bouke Koopmans, psychiater Loppersum,

Nadere informatie

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij

preventie mentale ondersteuning direct en dichtbij preventie ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. mentale ondersteuning direct en dichtbij Indigo biedt niet alleen

Nadere informatie

Bijlage 1: Programma van Eisen

Bijlage 1: Programma van Eisen Bijlage 1: Programma van Eisen Functie: Stichting Nijmeegs Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid afdeling Jeugd < 18 jaar Toegangscriteria 1. Karakteristieken van het kind: De algemene karakteristieken

Nadere informatie

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173 Inhoud Inleiding 7 Deel 1: Theorie 1. Kindermishandeling in het kort 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Aard en omvang 13 1.3 Het ontstaan van mishandeling en verwaarlozing 18 1.4 Gevolgen van kindermishandeling

Nadere informatie

Praktijkondersteuner huisartsenzorg GGZ (POH-GGZ)

Praktijkondersteuner huisartsenzorg GGZ (POH-GGZ) Zorg en Welzijn Algemeen Door recente maatschappelijke ontwikkelingen in de 1e lijn is er een toenemende vraag naar deskundige hulpverlening bij psychische klachten. Hierbij speelt de POH-GGZ een belangrijke

Nadere informatie

Uw kind ook onze zorg

Uw kind ook onze zorg Uw kind ook onze zorg Veelzijdig in zorg Jeugdgezondheidszorg Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten. In elke levensfase kunt u op Vérian vertrouwen. Thuis en in uw

Nadere informatie

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken

voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken voor al uw vragen over opgroeien en opvoeden en voor gezondheidsonderzoeken Het Centrum voor Jeugd en Gezin is er voor iedereen Kinderen zijn voortdurend in ontwikkeling. Zowel lichamelijk, geestelijk

Nadere informatie

llochtone meiden en vrouwen in-zicht

llochtone meiden en vrouwen in-zicht 2010 PROJECTEN Nieuwsbrief INHOUD Allochtone meiden & vrouwen in-zicht (Vervolg project) Kinderen aan zet (Onderzoek naar de gevolgen voor kinderen van het hebben van een moeder die seksueel misbruikt

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN

LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN LEZINGEN EN WORKSHOPS OPVOEDEN GGD Kennemerland geeft diverse bijeenkomsten voor ouders. Over opvoeding, gezondheid en gedrag bij kinderen. Deze bijeenkomsten kunnen als school, peuterspeelzaal of kinderdagverblijf

Nadere informatie

1 Telefonisch triëren

1 Telefonisch triëren 1 Telefonisch triëren 1.1 Inleiding Telefonisch triëren is een nieuw begrip binnen de gezondheidszorg. Het woord triëren komt uit het Frans en betekent sorteren. In het Nederlandse leger en bij rampen

Nadere informatie

Florieke Stofmeel Training Coaching Advies

Florieke Stofmeel Training Coaching Advies Florieke Stofmeel Training Coaching Advies www.flexflow.nl Voor pr Wet meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling Aanpak van kindermishandeling! Visie Voorkomen is beter dan genezen Preventie, op

Nadere informatie

KINDERMISHANDELING EN

KINDERMISHANDELING EN DE TAAK VAN HET ZIEKENHUIS BIJ VERDENKING VAN KINDERMISHANDELING EN HUISELIJK GEWELD Laurentius Ziekenhuis, Roermond S. Potgieter (kinderarts) V. Janssen (Kindermishandelingsfunctionaris) Veldnorm 1 2

Nadere informatie

PREVENTIE VOOR POH-GGZ

PREVENTIE VOOR POH-GGZ PREVENTIE VOOR POH-GGZ ZORG BIEDEN DIRECT EN DICHTBIJ. DAAR STAAT INDIGO VOOR. HET LIEFST IN DE WIJK, LAAGDREMPELIG EN TOEGANKELIJK. VOOR IEDEREEN. MENTALE ONDERSTEUNING DIRECT EN DICHTBIJ INDIGO BIEDT

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. Pedagogische begeleiding van uw kind in het ziekenhuis

KINDERGENEESKUNDE. Pedagogische begeleiding van uw kind in het ziekenhuis KINDERGENEESKUNDE Pedagogisch team Pedagogische begeleiding van uw kind in het ziekenhuis Inleiding De kinderafdeling en de kinderpoli in het Laurentius ziekenhuis beschikken over een pedagogisch team.

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs

Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 16 oktober 2012 marion.kooij@brijder.nl 023 5307400 www.twitter.com/brijderjeugd Hoeveel alcoholspelletjes kent u? Kingsen Boeren Zap een

Nadere informatie

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG

MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG MEDINELLO POLIKLINISCHE REVALIDATIE ZORG Medinello is een nieuw ZBC, een zelfstandig behandelcentrum, voor poliklinische revalidatie in Amersfoort. Een multidisciplinair team behandelt hier cliënten met

Nadere informatie

De Seks, de Context en het Spreken. CLAS symposium Vrijdag 23 september 2011 Beatrixzaal, Rubicon jeugdzorg in Horn

De Seks, de Context en het Spreken. CLAS symposium Vrijdag 23 september 2011 Beatrixzaal, Rubicon jeugdzorg in Horn JUBILEUM CLAS 20 JAAR De Seks, de Context en het Spreken CLAS symposium Vrijdag 23 september 2011 Beatrixzaal, Rubicon jeugdzorg in Horn PROGRAMMA De Seks, de Context en het Spreken De CLAS methodiek wordt

Nadere informatie

Inspiratiedag. De Basis GGz: Doen wat werkt. Zaterdag 13 september 2014 World Forum in Den Haag www.dagvandecgt.nl

Inspiratiedag. De Basis GGz: Doen wat werkt. Zaterdag 13 september 2014 World Forum in Den Haag www.dagvandecgt.nl Inspiratiedag De Basis GGz: Doen wat werkt Voor huisartsen, kaderhuisartsen GGz, praktijkondersteuners huisarts (POH GGz), psychologen werkzaam in de Basis GGz Zaterdag 13 september 2014 World Forum in

Nadere informatie

E-LEARNING. Beroepsoriëntatie 2014/2015. HEART4HAPPINESS Eva Hendrix s1081296

E-LEARNING. Beroepsoriëntatie 2014/2015. HEART4HAPPINESS Eva Hendrix s1081296 E-LEARNING Beroepsoriëntatie / HEARTHAPPINESS Eva Hendrix s896 Voorwoord De zoektocht naar geluk is zo oud als de mensheid zelf en heeft in de loop van de geschiedenis verschillende vormen aangenomen.

Nadere informatie

Samen Psychische Klachten De Baas. Uitnodiging symposium. Borstvoeding en depressie MST Enschede Spectrumzaal. Dinsdag 21 april 2015 17.30-22.

Samen Psychische Klachten De Baas. Uitnodiging symposium. Borstvoeding en depressie MST Enschede Spectrumzaal. Dinsdag 21 april 2015 17.30-22. Samen Psychische Klachten De Baas Uitnodiging symposium Borstvoeding en depressie MST Enschede Spectrumzaal Dinsdag 21 april 2015 17.30-22.15 uur Samen psychische klachten de baas Wij zijn blij u te kunnen

Nadere informatie

(potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven. Geen

(potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven. Geen (potentiële) Belangenverstrengeling Voor bijeenkomst mogelijk relevante relaties met bedrijven Sponsoring of onderzoeksgeld Honorarium of andere (financiële) vergoeding Aandeelhouder Andere relatie, namelijk

Nadere informatie

Baby s die veel huilen Informatie voor ouders

Baby s die veel huilen Informatie voor ouders Baby s die veel huilen Informatie voor ouders Albert Schweitzer ziekenhuis november 2014 pavo 1177 Inleiding Als uw baby veel huilt gaat u van alles proberen om de oorzaak te vinden. Zeker als uw baby

Nadere informatie

Tactus Verslavingszorg. Programma. Tactus op De Rede. Gamen & Internet. Gamen. Bianca Swart Preventiewerker

Tactus Verslavingszorg. Programma. Tactus op De Rede. Gamen & Internet. Gamen. Bianca Swart Preventiewerker Tactus Verslavingszorg Stedendriehoek, Twente, Zwolle/Noord Veluwe en Flevoland Informatie, advies en hulp Alcohol, drugs, medicijnen, gamen, gokken Bianca Swart Preventiewerker Preventie basisonderwijs

Nadere informatie

Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat

Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat Waarom stigma rondom AD(H)D bestaat N.B.: de inhoud van dit programma is slechts van adviserende aard en dient niet als vervanging voor professioneel en/of medisch advies. Als u verdere consultatie wenst,

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen

COPD. Patiënten informatiefolder. verkoudheden en andere infecties zoals griep) - Jaarlijkse griepprik halen COPD Patiënten informatiefolder Wat is COPD? COPD is een afkorting voor het Engelse Chronic Obstructive Pulmonary Disease. Het is een verzamelnaam voor chronische bronchitis en longemfyseem. Klachten zijn

Nadere informatie

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014

Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Charlotte Penders, Verpleegkundig Specialist Marc Kamps, Medisch Maatschappelijk Werker 17 december 2014 Zorgpad Casus Cervixcarcinoom Follow up Supportive care Soorten zorg in de psychosociale ondersteuning

Nadere informatie

Verwijzen naar de GGZ. Wanneer verwijzen naar de Generalistische basis GGZ en Gespecialiseerde GGZ?

Verwijzen naar de GGZ. Wanneer verwijzen naar de Generalistische basis GGZ en Gespecialiseerde GGZ? Verwijzen naar de GGZ Wanneer verwijzen naar de Generalistische basis GGZ en Gespecialiseerde GGZ? Nieuwe structuur in de geestelijke gezondheidszorg Om de kwaliteit en de kostenbeheersing in de geestelijke

Nadere informatie

Moet mijn kind nog luisteren?

Moet mijn kind nog luisteren? Moet mijn kind nog luisteren? Grenzen stellen in de opvoeding Mauri Met dank aan M. Wysmans Schoolreglement uit 1848 Kaartspelen in de klas Vloeken Alcohol drinken op school Liegen Meisjes spelen met jongens

Nadere informatie

Poliklinische longrevalidatie

Poliklinische longrevalidatie Poliklinische longrevalidatie Inleiding De longaandoeningen COPD (chronische bronchitis en/of longemfyseem) en astma zijn chronische aandoeningen. Dat wil zeggen dat ze niet te genezen zijn. Deze beide

Nadere informatie

Programma. Dilemma s. Hoe gewelddadig is het? Moet het geweld direct stoppen? Duur van de situatie. Hoe lang speelt dit al? Ernst van de gevolgen.

Programma. Dilemma s. Hoe gewelddadig is het? Moet het geweld direct stoppen? Duur van de situatie. Hoe lang speelt dit al? Ernst van de gevolgen. Programma Rudy Bonnet Senior adviseur Trainer Coach Stade Advies Utrecht 1. Kennis maken 2. Opwarmer: Dilemma s 3. 4. De meldcode 5. in subgroepen 6. Pauze 7. Plenaire nabespreking 8. Conclusies 9. Evaluatie

Nadere informatie

Handleiding bouwstenen zorgpaden basis ggz

Handleiding bouwstenen zorgpaden basis ggz Handleiding bouwstenen zorgpaden basis ggz 3. Zorgpad Signaleren en Screenen Handleiding bouwstenen zorgpaden 2012-12 27 Signaleren en screenen van psychische klachten Inleiding 29 1. Signaleren en screenen

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

V&VN Dermatologiecongres

V&VN Dermatologiecongres V&VN Dermatologiecongres Vrijdag 8 april 2016 09.30-16.30 uur ReeHorst, Ede Voor alle (dermatologie- en wijk)verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, doktersassistenten, huidtherapeuten, verzorgenden

Nadere informatie

Follow-up spreekuur voor zuigelingen

Follow-up spreekuur voor zuigelingen Follow-up spreekuur voor zuigelingen Het Follow up spreekuur van Bernhoven biedt extra zorg en begeleiding aan u en uw baby, als uw baby op de couveuse afdeling heeft gelegen. Dit kan zijn doordat uw kind

Nadere informatie

Postmaster opleiding diagnostiek in de jeugdzorg en jeugdhulpverlening

Postmaster opleiding diagnostiek in de jeugdzorg en jeugdhulpverlening me nse nkennis Postmaster opleiding diagnostiek in de jeugdzorg en jeugdhulpverlening Door te werken met de laatste wetenschappelijke inzichten, vergroot je de kans dat je adviezen juist blijken. Postmaster

Nadere informatie

TKM Online, april 2012

TKM Online, april 2012 TKM- enquête onder ruim 1.400 professionals Het zwarte gat na een melding Marie-José Linders voor Tijdschrift Kindermishandeling 'Je ziet niet hoe het verder gaat met een kind. Wat gebeurt er? Wat doen

Nadere informatie

Workshop dementie diagnostiek

Workshop dementie diagnostiek Workshop dementie diagnostiek Bernard Prins, huisarts Medisch Centrum Gelderlandplein, lid Academisch Huisartsen Netwerk van het Vumc en Coöperatie Huisartsen in Amsterdam Zuid Karel Brühl, specialist

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid

DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD. Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid DESKUNDIG AAN HET WERK MET JEUGD Vergroten van kennis over psychiatrie en psychische gezondheid 2 INHOUDSOPGAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij jongeren nodig?! 4 Praktische informatie 5 Het

Nadere informatie

Zorgaanbod JuniorCare 2016

Zorgaanbod JuniorCare 2016 Wat maakt JuniorCare bijzonder? De zelfontwikkelde best practice-methodiek Samen aan de Slag. Zo kort als mogelijk en lang en intensief als nodig met oog voor nazorg of inzetbaar bij levensgebeurtenissen

Nadere informatie

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness in de praktijk Congres Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness Mindfulness mag zich de laatste

Nadere informatie

Stappenplan depressie

Stappenplan depressie Stappenplan depressie Vroegtijdige opsporing en behandeling van depressie bij zelfstandig wonende ouderen Stap 1: Screenen op depressie in de eerste lijn (kruis aan) GDS-2 1. Heeft u zich de afgelopen

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op.

Zelfmoordgedachten. Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Zelfmoordgedachten Praat over wat je denkt, voelt, ervaart. Praten lucht op. Alles over zelfmoordgedachten Zelfmoordlijn 1813 Die kan je bellen, chatten of mailen als je aan zelfdoding denkt. Op de website

Nadere informatie

De rol van school en samenwerking met hulpverlening. Anne-Freda Brouwer Gz-psycholoog / Systeemtherapeut Karakter, kinder- en jeugdpsychiatrie

De rol van school en samenwerking met hulpverlening. Anne-Freda Brouwer Gz-psycholoog / Systeemtherapeut Karakter, kinder- en jeugdpsychiatrie De rol van school en samenwerking met hulpverlening Anne-Freda Brouwer Gz-psycholoog / Systeemtherapeut Karakter, kinder- en jeugdpsychiatrie Casus Milan 13 jaar woont als enig kind bij zijn ouders Hij

Nadere informatie

Naar huis... De overgang naar de thuissituatie

Naar huis... De overgang naar de thuissituatie Naar huis... Na lang wachten wordt uw kind uit het ziekenhuis ontslagen. Veel ouders krijgen dan pas tijd en ruimte om stil te staan bij wat er allemaal is gebeurd. Allerlei vragen kunnen dan naar boven

Nadere informatie

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Psychologie Inovum Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Waarom psychologie Deze folder is om bewoners, hun naasten en medewerkers goed te informeren over de mogelijkheden

Nadere informatie

* deel deze informatie met uw eigen social network via bovenstaande buttons!

* deel deze informatie met uw eigen social network via bovenstaande buttons! * deel deze informatie met uw eigen social network via bovenstaande buttons! ACCREDITATIE Accreditatiebureau Verpleegkundig Specialisten Register (VSR) 6 punten - Scholing verpleegkundig specialist acute

Nadere informatie

ANGST, DWANG EN TICSTOORNISSEN BIJ KINDEREN

ANGST, DWANG EN TICSTOORNISSEN BIJ KINDEREN ANGST, DWANG EN TICSTOORNISSEN BIJ KINDEREN 10 maart 2015 CONGRES Regardz WTC Arnhem Angst, dwang en ticstoornissen Angst, dwang en tics komen bij meer dan 10% van alle kinderen en adolescenten voor. Maar

Nadere informatie

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet. Toeleiding naar gespecialiseerde zorg voor kinderen met een beperking

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet. Toeleiding naar gespecialiseerde zorg voor kinderen met een beperking Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet Toeleiding naar gespecialiseerde zorg voor kinderen met een beperking Belang van vroege signalering, vroege diagnostiek en vroege interventie Kinderen

Nadere informatie

6 a 8 controles afhankelijk van professionele noodzaak en/of behoefte vrouw. -Er is aandacht gegeven aan medische en psychosociale.

6 a 8 controles afhankelijk van professionele noodzaak en/of behoefte vrouw. -Er is aandacht gegeven aan medische en psychosociale. Time task matrix zorgproces SSRI gebruik in de zwangerschap Versie 10 maart 2015 Alles in rood is specifiek voor gebruik SSRI, alles in zwart is gebruikelijke zorg voor iedere zwangere (voor de meest recente

Nadere informatie

Poliklinische revalidatie programma s

Poliklinische revalidatie programma s Poliklinische revalidatie programma s Mensen met chronische pijnklachten van het bewegingsapparaat (rug, nek, schouder, knie) kunnen revalideren met behulp van gespecialiseerde revalidatieprogramma s.

Nadere informatie

POP als onderdeel van psychosociale zorg Almere 2009-2012. Monique Frohn, psychiater Gunilla Kleiverda, gynaecoloog Dianne Maingay, kinderarts

POP als onderdeel van psychosociale zorg Almere 2009-2012. Monique Frohn, psychiater Gunilla Kleiverda, gynaecoloog Dianne Maingay, kinderarts POP als onderdeel van psychosociale zorg Almere 2009-2012 Monique Frohn, psychiater Gunilla Kleiverda, gynaecoloog Dianne Maingay, kinderarts Almere algemeen Ongeveer 2000 bevallingen in FZ, 250 thuis,

Nadere informatie

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016

Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Visie op de Jeugd GGZ in de regio Groot Amsterdam 2015 2016 Versie 1, april 2015 SIGRA Netwerk Jeugd GGZ INHOUDSOPGAVE 1. Doelstelling 2. Psychische aandoeningen bij de jeugd in cijfers 3. Jeugd GGZ binnen

Nadere informatie

Kindermishandeling en Huiselijk Geweld

Kindermishandeling en Huiselijk Geweld V&VN Meldcode Kindermishandeling en Huiselijk Geweld Stappenplan voor verpleegkundigen en verzorgenden Samenvatting V&VN Samenvatting Meldcode Kindermishandeling en Huiselijk Geweld Pagina 1 Inhoud pag.

Nadere informatie

Samenwerken in de 1 e lijn. Samenwerken in de 1e lijn

Samenwerken in de 1 e lijn. Samenwerken in de 1e lijn 1 Samenwerken in de 1e lijn 2 Spreker Lucie Douwes Dekker www.cabbollerman.nl 3 Globaal Programma Inleiding - inventarisatie vragen, verwachtingen Samenwerkingstest Samenwerkingsprojecten: voorbeelden,

Nadere informatie

Leven met een amputatie. Chris Leegwater Vinke Psycholoog

Leven met een amputatie. Chris Leegwater Vinke Psycholoog Leven met een amputatie Chris Leegwater Vinke Psycholoog Amputatie 2 Amputatie is voor de geamputeerde meestal een ernstig trauma, niet alleen lichamelijk, maar ook geestelijk. Naast het verlies van de

Nadere informatie

OverEindse Dagen, Cascaïs, 15-18 april 2015

OverEindse Dagen, Cascaïs, 15-18 april 2015 Transitie jeugd-ggz OverEindse Dagen, Cascaïs, 15-18 april 2015 Bas Bakx, huisarts Tom Hendriks, kinderarts CZE Bas Zegers, kinderarts MMC in samenwerking met Mieke Bovens, POH-Jeugd Wat wil je leren en

Nadere informatie

Een verwijzing naar de polikliniek Kinderen Jeugdpsychiatrie

Een verwijzing naar de polikliniek Kinderen Jeugdpsychiatrie Een verwijzing naar de polikliniek Kinderen Jeugdpsychiatrie Algemene informatie Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Doelgroep 1 Aanmelding 2 Intake 2 Uitslag/advies 3 Aanvullend onderzoek

Nadere informatie

Kindermishandeling. Voor de minderjarige bedreigende of gewelddadige interactievan fysieke, psychische of seksuele aard,

Kindermishandeling. Voor de minderjarige bedreigende of gewelddadige interactievan fysieke, psychische of seksuele aard, Presentatie Kindermishandeling Is elke vorm van: Voor de minderjarige bedreigende of gewelddadige interactievan fysieke, psychische of seksuele aard, die de ouders of andere personen ten opzichte van wie

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Dr. Xavier M.H. Moonen

Dr. Xavier M.H. Moonen Dr. Xavier M.H. Moonen Orthopedagoog/GZ-psycholoog Bijzonder lector inclusie van mensen met een verstandelijke beperking Zuyd Hogeschool Docent en onderzoeker UvA in het bijzonder voor het vakgebied zorg

Nadere informatie

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg

Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking. Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Middelengebruik bij mensen met een verstandelijke beperking Arjetta Timmer Brijder Verslavingszorg Parnassia Bavo Groep Brijder Verslavingszorg Preventie Jeugd Zorg ambulant & klinisch Bereidheidliniaal

Nadere informatie

Open inschrijving 2012

Open inschrijving 2012 Open inschrijving 2012 Vrouw&Zorg, Amsterdam Overzicht scholingen kraamzorg blz 1 / 8 Opleidingslocatie: Vrouw&Zorg Vlaardingenlaan 9 1059GL Amsterdam Inschrijving online via: Vrouw&Zorg, Amsterdam Overzicht

Nadere informatie

Het Nazorgbureau Voor prematuur en dysmatuur geboren kinderen

Het Nazorgbureau Voor prematuur en dysmatuur geboren kinderen Het Nazorgbureau Voor prematuur en dysmatuur geboren kinderen Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2012 pavo 0757 Inleiding Baby s die te vroeg (prematuur) en/of te licht (dysmatuur) worden geboren, blijven

Nadere informatie

Er wel/niet zijn voor je pleegkind. Symposium Pleegzorg Waar blijft het kind 19 juni 2014 Ede

Er wel/niet zijn voor je pleegkind. Symposium Pleegzorg Waar blijft het kind 19 juni 2014 Ede Er wel/niet zijn voor je pleegkind Symposium Pleegzorg Waar blijft het kind 19 juni 2014 Ede 22-6-2014 de Zeeuw & Brok Inhoud 1. Lawaaiboek 2. Zorg voor het kind: houdt rekening met gevolgen van Verlating

Nadere informatie

Huiselijk Geweld & Kindermishandeling. Daniëlle Kerkhof & José Huis in t Veld

Huiselijk Geweld & Kindermishandeling. Daniëlle Kerkhof & José Huis in t Veld Huiselijk Geweld & Kindermishandeling Daniëlle Kerkhof & José Huis in t Veld Inhoud 1. Wat is kindermishandeling; Quiz 2. De meldcode; 5 stappen 3. AMK werkwijze 4. Signaleren in het basisonderwijs 5.

Nadere informatie

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar De specialisten van De Jeugdpraktijk geven kinderen en jongeren de persoonlijke en professionele aandacht die vereist is. De

Nadere informatie

ToP opleiding oktober 2014-2015

ToP opleiding oktober 2014-2015 -2015 Informatie voor belangstellenden uit het verzorgingsgebied van het Academisch Ziekenhuis Maastricht en het Maxima Medisch Centrum in Veldhoven. Expertisecentrum Ontwikkelingsondersteuning Prematuren

Nadere informatie

Multimorbiditeit & Klinisch redeneren. Karin Timm Hester Vermeulen

Multimorbiditeit & Klinisch redeneren. Karin Timm Hester Vermeulen Multimorbiditeit & Klinisch redeneren Karin Timm Hester Vermeulen Mw B Voorstellen Gezondheidsprobleem Multimorbiditeit Twee of meer (chronische) ziekten tegelijkertijd Bijna 2 miljoen mensen! Bij 2/3

Nadere informatie

Aanbod scholingen PEDI-NL November 2010 SCHOLINGEN PEDI-NL

Aanbod scholingen PEDI-NL November 2010 SCHOLINGEN PEDI-NL SCHOLINGEN PEDI-NL De PEDI-NL is de Nederlandse vertaling en bewerking van Pediatric Evaluation of Disability Inventory. Met de PEDI kan de mate van zelfstandigheid in het uitvoeren van de dagelijkse activiteiten

Nadere informatie

Dat doet mijn kind toch niet?!

Dat doet mijn kind toch niet?! Dat doet mijn kind toch niet?! Informatie over alcohol en drugs 17 maart 2016 marion.kooij@brijder.nl 088 3583 880 06 30 26 24 83 www.twitter.com/brijderjeugd Brijder jeugd Preventie Voorlichting (in de

Nadere informatie