Prof. dr. Steven Weyers Namens de werkgroep BVO naar baarmoederhalskanker ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie Bestuurslid VVOG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Prof. dr. Steven Weyers Namens de werkgroep BVO naar baarmoederhalskanker ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie Bestuurslid VVOG"

Transcriptie

1 Prof. dr. Steven Weyers Namens de werkgroep BVO naar baarmoederhalskanker ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie Bestuurslid VVOG Diensthoofd Vrouwenkliniek UZ Gent

2 Baarmoederhalskanker als ziekte HPV als etiologisch agens >70% bevolking ooit infectie Meeste klaren binnen 24 maanden Persisterende infectie met één van de hr types > hooggradige afwijkingen HPV 16 en 18 samen verantwoordelijk voor 70% Ca Voorstadia/vroeg invasief ca > geen symptomen Primaire preventie Vaccinatie Veilig vrijen Secundaire preventie

3 HPV gerelateerde letsels van de baarmoederhals in Europa jl > 30,000 Invasieve cervixcarcinomen HPV 16/18 gerelateerd jl >500,000 gevallen van CIN1 ~1,500 per dag jl >150,000 Precancereuze cervicale letsels (CIN2/3) 2 ~450 per dag Clifford et al, Vaccine 2006 jl miljoenen afwijkende uitstrijkjes

4 Risicofactoren Exogene factoren Hormonale contraceptiva Roken Pariteit Co infectie met andere SOA (CT, HSV) Virale factoren Infectie met meer oncogene HPV types (vb HPV 16 én 53) Virale lading Virale integratie Respons van de gastvrouw Hormonale factoren Genetische factoren Immuunrespons

5 Baarmoederhalskanker in België ± 600 gevallen van cervixca in 2010 (8/ ; 2% alle kankers) ± gevallen van borstca ~7.000 conisaties/lusexcisies ~ vrouwen met cervixdysplasie > afwijkende uitstrijkjes (herhalingsuitstrijkjes, colposcopiën, )

6 Baarmoederhalskanker in België Incidentie en sterftecijfers voor invasieve baarmoederhalskanker in Europa (2008; 8/ persoonsjaren) Arbyn et al, Ann Oncol Bron IARC

7 Voortraject Vlaamse werkgroep bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker: gestart op 24 augustus 2012 Uitvoering van het bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker inhoudelijk en organisatorisch op te volgen en te adviseren ( organiseren) Subwerkgroep ter voorbereiding van de GC Nog geen gezondheidsdoelstelling: Moet worden vastgelegd tijdens Gezondheidsconferentie Moet meetbare en haalbare targets hebben binnen een vooraf afgesproken tijdsinterval

8 Vlaams bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker Sinds juni 2013 in voege Vrouwen van 25 tot en met 64 jaar Uitnodigingsbrief 3 jaarlijks uitstrijkje Sensibilisering & informatieverspreiding Selectie & uitnodiging Stappen in bevolkingsonderzoek naar kanker Screeningstest/ onderzoek Analyse/ beoordeling Resultaatsmededeling (+/ ) Voor elk van de stappen knelpunten geïdentificeerd + Doorverwijzing naar vervolgonderzoek Uitnodiging voor vervolgronde (Na)Zorg

9 Rationale van 3 jaarlijks screeningsinterval Screeningsinterval (t i ) Relatieve cumulatieve incidentie ( Reductie cumulatieve incidentie RR i /t i ) 1- ( RR i )/t i ) N papa 1 jaar 0,07 0, jaar 0,07 0,93 3 jaar 0,09 0, jaar 0,12 0,88 5 jaar 0,16 0, jaar 0,18 0,82 10 jaar 0,36 0,64 Europese aanbevelingen: Start tussen 20 en 30j, stoppen tussen 60 en 65j (afh. van de middelen van EU lidstaat) Vlaamse situatie 2012: Officiële start 25j, stop op 64j, 3 jaarlijks 60% gescreend (WIV IMA ; inkomen en opleiding gerelateerd) Hoge graad van overscreening (velen jaarlijks)

10 Organisatie (1) Selectie en uitnodiging Exclusielijst via Stichting Kankerregister (bv. hysterectomie, ooit behandeld voor baarmoederhalskanker, uitstrijkje minder dan 3 j geleden, ) Uitnodiging: 1) Uitnodigingsbrief om driejaarlijks uitstrijkje te laten nemen indien geen deelname in de laatste 3 jaar (via CvKO) 2) Echter: ook rechtstreeks via arts (indien 2 volledige kalenderjaren tussen) ( gebaseerd op formele uitnodiging) Indien vrouwen niet wensen deel te nemen > reden opgeven via antwoordformulier/website

11 Onderzoek Organisatie (2) Uitstrijkje (Pap smear, > liquid based) bij huisarts of gynaecoloog Labo en afname in principe volledig terugbetaald (onder voorwaarden, cave HPV test) Consultatie volgens klassieke terugbetalingsvoorwaarden (4/1 remgeld bij HA/GMD, 2,77 remgeld bij geconventioneerde gynaecoloog) Analyse Laboratorium waarmee huisarts/gynaecoloog samenwerkt

12 Organisatie (3) Resultaatsmededeling Uitslag via afnemer van het uitstrijkje; > geen nieuws = goed nieuws Kwaliteitsbewaking, opvolging na afwijkende screening en evaluatie

13 Preventiestrategieën 1. Realiseren van adequate doelgroepselectie en een performant uitnodigingssysteem 2. Optimaliseren van kwaliteit van het screeningsinstrument en het gebruik ervan 3. Optimaliseren van kwaliteit van de analyse en beoordeling van het screeningsinstrument 4. Realiseren van accurate en tijdige resultaatsmededeling aan deelnemer en artsen 5. Toeleiden van deelnemers met een afwijkend screeningsresultaat tot passende behandeling 6. Toeleiden van subgroepen met verhoogd risico, waarvoor het bevolkingsonderzoek niet optimaal is, naar passende zorg

14 1. Realiseren van adequate doelgroepselectie en een performant uitnodigingssysteem Up to date houden van doelgroepbestanden en exclusielijsten (kankerregister, cytohisto pathologieregister, ziekenfondsgegevens, ) Toetsing via het websiteforum, 5 stellingen bevolkingsonderzoek is vrije keuze, als ik me niet laat screenen is dit mijn eigen verantwoordelijkheid 4 jaar na mijn behandeling voor borstkanker ontvang ik nog steeds om de 2 jaar een uitnodiging voor het BVO, dergelijke brief doet me alles weer opnieuw beleven; schrap me alsjeblieft uit de lijsten! Centrale CHP register is nog in opbouw en hangt af van een goede en volledige registratie vanuit de labo s Belangrijke tijdsspanne tussen afname staal en opstellen uitsluitingslijsten > ingekort door frequentie aanleveren data vanuit de laboratoria op te trekken van 2 naar 4 maal/j Lijst met nomenclatuurnummers die exclusie impliceert werd geüpdatet (hysterectomie, cervixamputatie, ) Alternatieve uitnodigingssystemen onderzoeken en eventueel implementeren Toetsingsmoment Antwerpen nood aan meer dan enkel uitnodigingsbrief, ondersteuning vanuit lokale gemeenschap, andere methoden zoals e mail of SMS Echter: e mailadressen en GSM nummers veranderen vaak, quid privacy?

15

16 2. Optimaliseren van de kwaliteit van het screeningsinstrument en het gebruik ervan Kwaliteitsindicatoren gebruiken om profielen op te stellen over afnemers van uitstrijkjes Bepaalde artsen nemen te weinig uitstrijkjes > impact op kwaliteit staalafname én op verloop van het onderzoek (compliance patiënt) > aan SKR feedback vragen > terugkoppelen naar afnemers Onlinebevraging (op 24 november: 247 respondenten, waarvan 33 professionelen) artsen die weinig uitstrijkjes nemen moeten uit het bevolkingsonderzoek worden geweerd 2,8 op 5 bij professionelen Alternatieve screeningsmethoden (self testen, HPV testen) onderzoeken en eventueel implementeren HPV test superieur tov klassiek uitstrijkje (KCE: rol van HPV testen in screening ) Zelf testen volop in ontwikkeling, = sensitiever dan cytologie van klassieke papa (afkappunt ASCUS+) > pilootproject in ontwikkeling

17 3. Optimaliseren van de kwaliteit van de analyse en beoordeling van het screeningsinstrument Ontwikkelen van richtlijnen voor kwaliteitscontrole van staalanalyse Nationale richtlijnen omtrent kwaliteitscontrole van de analyses ontbreken Reproduceerbaarheid van resultaat van uitstrijkjes is middelmatig tot laag Misschien argumenten om aantal labo s die deelnemen aan BVO te beperken? Grondige analyse van interval en andere kankers met oog op kwaliteitsverbetering Intervalkanker: kanker die optreedt binnen interval van 3 jaar

18 4. Realiseren van accurate en tijdige resultaatsmededeling aan deelnemer en artsen Uniforme manier van resultaatsmededeling (via labo s?) Toetsing via het websiteforum, 5 stellingen Stelling: Ik vind het belangrijk om steeds een resultaat meegedeld te krijgen na deelname aan BVO, wat het resultaat ook is Reacties bevestigen het belang van resultaatsmededeling en het feit dat dit binnen een vooraf afgesproken periode gebeurt (angstgevoelens) Ik vind borstkankerscreening een prima initiatief, wel moet dringend één zin in de oproepingsbrief/folder worden aangepast: U en uw arts ontvangen na 3 weken het resultaat. Ik kreeg het resultaat pas na ruim 4 weken Op die manier voorkom je dat de patiënt een week of langer elke ochtend met de daver op het lijf naar de brievenbus loopt. Toetsingsmoment Gent In geval van afwijkend resultaat dit dubbel versturen, ie staalafnemer en huisarts of staalafnemer en deelnemer. Quid extra kosten Labo moet huisarts kennen Cave resultaten rechtstreeks naar patiënten versturen Toetsingsmoment Antwerpen: Belangrijk dat huisarts of gynaecoloog actief het resultaat meedeelt Quid extra tijd/kosten

19 5. Toeleiden van deelnemers met een afwijkend screeningsresultaat tot passende behandeling en nazorg Adequaat faalveiligheidssysteem opzetten, monitoren en evalueren > zoveel mogelijk deelnemers met afwijkend resultaat nazorg garanderen Geen uniforme richtlijnen voor opvolging van de afwijkende resultaten (Domus Medica, VVOG, KCE) Onduidelijkheid over wie de verantwoordelijkheid neemt voor de faalveiligheid en dus medico legaal verantwoordelijk is Onlinebevraging Openbaar oplijsten van kwalitatief goede centra voor behandeling en follow up van baarmoederhalskanker 4.29 op 5 bij professionelen Vervolgonderzoeken en behandeling best in erkende oncologiecentra 4.03 op 5 bij professionelen Voorstel: monitorgroep op te richten die de resultaten (zowel van pathologen als staalnemers) in het kader van faalveiligheid kan beoordelen en bijsturen waar nodig.

20 6. Toeleiden van subgroepen met verhoogd risico, waarvoor het bevolkingsonderzoek niet optimaal is, naar passende zorg Risicostratificatiesysteem voor zorgverstrekkers (bv. op basis van anamnese) Echter: risicopatiënt baarmoederhalskanker moeilijk identificeerbaar (uitz. Immunosuppressie) Toetsingsmoment workshop Dag van de Huisarts Duidelijke richtlijnen omtrent hoog risicopatiënten

21 Conclusies Vlaams bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker gestart sinds juni 2013 Uitnodigingsbrief aan alle vrouwen 25 64j die geen uitstrijkje hebben laten afnemen gedurende voorbije 3 jaar en niet zijn uitgesloten om andere reden Belangrijkste streefdoelen komende jaren: Uitnodigingssysteem optimaliseren (methodiek, exclusielijsten) Kwaliteitscontrole afnemers en labo s Alternatieve screeningsmethodes (>HPV testen) Uniforme en sluitende resultaatsmededeling Opvolging van interval en andere kankers Adequaat faalveiligheidssysteem.

22 Prof. dr. Steven Weyers Namens de werkgroep BVO naar baarmoederhalskanker ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie Bestuurslid VVOG Diensthoofd Vrouwenkliniek UZ Gent

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen

Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Oncologie Kempen 2013 5 oktober 2013 Cultureel Centrum t Schaliken- Herentals Guido Van Hal Centrum voor Kankeropsporing vzw Afdeling Antwerpen Centrum voor Kankeropsporing Voorheen: hetconsortium van

Nadere informatie

OVERZICHT 2/07/2013 HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER. Dr. Stefan Teughels KANKERSCREENING IN VLAANDEREN EPIDEMIOLOGIE BMHKS

OVERZICHT 2/07/2013 HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER. Dr. Stefan Teughels KANKERSCREENING IN VLAANDEREN EPIDEMIOLOGIE BMHKS HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK BAARMOEDERHALSKANKER Dr. Stefan Teughels OVERZICHT KANKERSCREENING IN VLAANDEREN EPIDEMIOLOGIE BMHKS HET VLAAMS BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BMHK OVERZICHT KANKERSCREENING IN

Nadere informatie

Dr. Bart Garmyn Voorzitter van de werkgroep BVO naar borstkanker ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie Domus Medica

Dr. Bart Garmyn Voorzitter van de werkgroep BVO naar borstkanker ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie Domus Medica Dr. Bart Garmyn Voorzitter van de werkgroep BVO naar borstkanker ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie Domus Medica Epidemiologie Bron: Stichting Kankerregister, http://www.kankerregister.org/.

Nadere informatie

Jaarrapport bevolkingsonderzoeken2015. Dr. Patrick Martens Directeur CvKO vzw

Jaarrapport bevolkingsonderzoeken2015. Dr. Patrick Martens Directeur CvKO vzw Jaarrapport bevolkingsonderzoeken2015 Dr. Patrick Martens Directeur CvKO vzw Bevolkingsonderzoeken In Vlaanderen 3BVO naar kanker Borstkanker Baarmoederhalskanker Dikkedarmkanker 2668000 Vlamingen Goede

Nadere informatie

Actieplan bij de gezondheidsdoelstelling 2015-2020 voor bevolkingsonderzoek naar kanker van de baarmoederhals, borst en dikke darm

Actieplan bij de gezondheidsdoelstelling 2015-2020 voor bevolkingsonderzoek naar kanker van de baarmoederhals, borst en dikke darm Actieplan bij de gezondheidsdoelstelling 2015-2020 voor bevolkingsonderzoek naar kanker van de baarmoederhals, borst en dikke darm Referentie Actie Sleutelactoren Indicatoren Subdoelstelling 1: GOED BESTUUR

Nadere informatie

Gezondheidsdoelstelling 'Bevolkingsonderzoeken naar kanker van de baarmoederhals, borst en dikke darm'

Gezondheidsdoelstelling 'Bevolkingsonderzoeken naar kanker van de baarmoederhals, borst en dikke darm' Gezondheidsdoelstelling 'Bevolkingsonderzoeken naar kanker van de baarmoederhals, borst en dikke darm' In het voortraject naar de Gezondheidsconferentie op 14 december 2013 werd de huidige situatie met

Nadere informatie

De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker

De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker De kosteneffectiviteit van de bevolkingsonderzoeken in Vlaanderen. Baarmoederhalskanker, Borstkanker en Dikkedarmkanker Maaike Fobelets Lore Pil Koen Putman Lieven Annemans 5 oktober 2015 1 Algemene principes

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting

Chapter 9. Nederlandse Samenvatting Chapter 9 Nederlandse Samenvatting Summary and Nederlandse samenvatting SAMENVATTING Baarmoederhalskanker is de vierde meest voorkomende kanker bij vrouwen wereldwijd. Deze ziekte wordt gedurende een periode

Nadere informatie

man, vrouw en kind info voor patiënten Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje

man, vrouw en kind info voor patiënten Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje man, vrouw en kind info voor patiënten Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje Afwijkend baarmoederhalsuitstrijkje Mijn baarmoederhalsuitstrijkje vertoont afwijkingen. Antwoorden op veelgestelde vragen. Wat

Nadere informatie

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009

HPV test volgens landelijke richtlijn. Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV test volgens landelijke richtlijn Heleen Doornewaard, Patholoog Gelre ziekenhuizen, 11 maart 2009 HPV-vaccinatie Het kan je leven redden, maar ook voor niks zijn NRCnext, dd 03-03-09 1.Wat heeft baarmoederhalskanker

Nadere informatie

Baarmoederhalskanker screening

Baarmoederhalskanker screening Baarmoederhalskanker screening Wat gaat er veranderen? Lex Makkus, Patholoog PAL Geschiedenis BVO-BMHK Huidige BVO - hrhpv Triage Sterfte cervix carcinoom absolute aantallen/cohort 45 40 35 30 25 20 15

Nadere informatie

BIJLAGE H: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER: MIDDELENBEREKENING

BIJLAGE H: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER: MIDDELENBEREKENING BIJLAGE H: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER: MIDDELENBEREKENING Rapportering ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie; wordt verder ontwikkeld tijdens het natraject December 2013 Inhoud Inhoud...

Nadere informatie

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink

HPV nu en in de toekomst. Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink HPV nu en in de toekomst Nynke de Boer Magda van Oven Britt van Etten Debruijn Jorien Helder-Woolderink 15000 HPV HPV2 HPV4 HPV6 HPV11 High risk HPV (hr-hpv) Hr HPV 80 % van alle vrouwen maakt eens

Nadere informatie

Kankerpreventie bij de vrouw

Kankerpreventie bij de vrouw Kankerpreventie bij de vrouw Dirk Devroey 8 november 2006 Kankerpreventie Er worden 1000x minder levens gered met kankerpreventie dan dat er mensen ongerust gemaakt worden Lesdoelstellingen Verschil kennen

Nadere informatie

Chapter 9. Nederlandse samenvatting

Chapter 9. Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Wetenschappelijk onderzoek heeft uitgewezen dat baarmoederhalskanker wordt veroorzaakt door een infectie met een virus, het zogenaamde hoog-risico humaan papillomavirus (hrhpv).

Nadere informatie

Geneeskundige Dagen van Antwerpen

Geneeskundige Dagen van Antwerpen Antwerpen, 11 september 2014 Prof. dr. Guido Van Hal, Centrum voor Kankeropsporing, Afdeling Antwerpen Sarah Hoeck, Projectcoördinator bevolkingsonderzoek dikkedarmkanker Geneeskundige Dagen van Antwerpen

Nadere informatie

Prof. dr. Lieven Annemans Gezondheidseconomische aspecten van bevolkingsonderzoek naar kanker UGent & VUB

Prof. dr. Lieven Annemans Gezondheidseconomische aspecten van bevolkingsonderzoek naar kanker UGent & VUB Prof. dr. Lieven Annemans Gezondheidseconomische aspecten van bevolkingsonderzoek naar kanker UGent & VUB Een systematische review van de kosteneffectiviteit van bevolkingsonderzoek naar baarmoederhals,

Nadere informatie

BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BORSTKANKER 18. Inleiding 20

BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BORSTKANKER 18. Inleiding 20 JAARRAPPORT 2015 INHOUD JAARRAPPORT 2015 INLEIDING 17 BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BORSTKANKER 18 Inleiding 20 Start van het bevolkingsonderzoek naar borstkanker 20 Hoe kunnen vrouwen deelnemen? 20 Beschrijving

Nadere informatie

BIJLAGE 2:JAARPLAN 2013 MET INBEGRIP VAN DE BEGROTING en goedgekeurd door het agentschap, om gevoegd te worden bij de beheersovereenkomst van datum

BIJLAGE 2:JAARPLAN 2013 MET INBEGRIP VAN DE BEGROTING en goedgekeurd door het agentschap, om gevoegd te worden bij de beheersovereenkomst van datum BIJLAGE 2:JAARPLAN 2013 MET INBEGRIP VAN DE BEGROTING en goedgekeurd door het agentschap, om gevoegd te worden bij de beheersovereenkomst van datum voor de subsidiëring en erkenning van vzw Centrum voor

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker

Bevolkingsonderzoek darmkanker Dokter op Dinsdag Bevolkingsonderzoek darmkanker Dr. Anneke De Schryver, MDL arts 25 maart 2014 Het slijmvlies van de dikke darm Het ontstaan van poliepen Poliepen + Goedaardig + Maar: kunnen kwaadaardig

Nadere informatie

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek

Samenvatting. De ziekte en het bevolkingsonderzoek Samenvatting Nederland heeft een goed bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker ( het uitstrijkje ). Er zijn echter kansen om de preventie van baarmoederhalskanker verder te verbeteren. Zo is er een

Nadere informatie

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM

CERVIXCARCINOOM. Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM CERVIXCARCINOOM Nascholingsavond voor assistenten en poh ers DINSDAG 13 NOVEMBER ROTTERDAM Nascholing Diagnostiek en behandeling van het Cervixcarcinoom Programma 1. Ontvangst en Welkom 2. Cytologische

Nadere informatie

Chapter 5. Samenvatting. Fear and Cervical cancer screening

Chapter 5. Samenvatting. Fear and Cervical cancer screening Chapter 5 Samenvatting Fear and Cervical cancer screening 115 Samenvatting Samenvatting Angst en cervixkankerscreening Angst en screening voor baarmoederhalskanker: Een onderzoek naar risicogedrag, angst

Nadere informatie

Toetsingsmoment in GENT

Toetsingsmoment in GENT Toetsingsmoment in GENT Datum 1 oktober 2013, 19u30-22u00 Plaats Auditorium van het Provinciaal Administratief Centrum Het Zuid, Woodrow Wilsonplein 2, 9000 Gent Aantal aanwezigen 41 (op 50 inschrijvingen)

Nadere informatie

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen?

Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Wat zijn de veranderingen? Vernieuwd bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Wat zijn de veranderingen? Wat zijn de veranderingen? Het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker gaat veranderen. Wat verandert er precies? Testen op

Nadere informatie

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet. Jaarcongres MPA Alumni, 15 april 2011, Den Haag

Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet. Jaarcongres MPA Alumni, 15 april 2011, Den Haag Vaccinatie tegen baarmoederhalskanker, een belangrijke stap voorwaarts en toch veel verzet Jaarcongres MPA Alumni,, Den Haag Roel A. Coutinho 1 Center for Infectious Disease Control National Institute

Nadere informatie

BIJLAGE A: GOED BESTUUR IN HET KADER VAN BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER

BIJLAGE A: GOED BESTUUR IN HET KADER VAN BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER BIJLAGE A: GOED BESTUUR IN HET KADER VAN BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER Rapportering van de werkgroep ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie December 2013 Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid

Nadere informatie

BIJLAGE F: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER: TOETSING. Rapportering ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie

BIJLAGE F: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER: TOETSING. Rapportering ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie BIJLAGE F: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER: TOETSING Rapportering ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie November 2013 Dit document bevat verslagen van de verschillende wijzen van toetsing tijdens

Nadere informatie

Uitstrijkje. Inleiding. Wat is een uitstrijkje? Het onderzoek. Onderzoek van de cellen

Uitstrijkje. Inleiding. Wat is een uitstrijkje? Het onderzoek. Onderzoek van de cellen Uitstrijkje H06.018-05 Inleiding In deze folder vindt u informatie over het uitstrijkje. Dit is een eenvoudig onderzoek om veranderingen in de cellen van de baarmoedermond en baarmoederhals op te sporen.

Nadere informatie

Zorgpad Zwangerschapsdiabetes

Zorgpad Zwangerschapsdiabetes Zorgpad Zwangerschapsdiabetes Projectdossier kwaliteitsprijs Rode Kruis 2012 Verloskunde, endocrinologie, diëtiek, pediatrie O.L.Vrouwziekenhuis Aalst-Asse-Ninove natascha.deprez@olvz-aalst.be paul.van.crombrugge@olvz-aalst.be

Nadere informatie

Onderzoek baarmoederhalskanker

Onderzoek baarmoederhalskanker Onderzoek baarmoederhalskanker Bevolkingsonderzoek Waarom is er een bevolkingsonderzoek? Elk jaar krijgen ongeveer 700 vrouwen baarmoederhalskanker. Baarmoederhalskanker komt het meest voor bij vrouwen

Nadere informatie

PRAKTIJKCONSENSUS CERVIXKANKERSCREENING Dr. Ive Talboom Medisch Centrum voor Studenten K.U. Leuven

PRAKTIJKCONSENSUS CERVIXKANKERSCREENING Dr. Ive Talboom Medisch Centrum voor Studenten K.U. Leuven PRAKTIJKCONSENSUS CERVIXKANKERSCREENING Dr. Ive Talboom Medisch Centrum voor Studenten K.U. Leuven INLEIDING Ondanks de dalende incidentie (8,9/100.000)* en mortaliteit (3,38/100.000)* van cervixkanker

Nadere informatie

Cervixkankerscreening:

Cervixkankerscreening: MASTERPROEF Academiejaar 2007-2008 Cervixkankerscreening: Implementatie van de Domus Aanbeveling in een groepspraktijk en waarom vrouwen zich niet laten screenen Promoter: Dr. A. De Sutter Sofie Claeys

Nadere informatie

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00

Veel onwetendheid over baarmoederhalskanker op Curaçao zaterdag, 24 mei 2014 00:00 Het grootste onderzoek naar baarmoederhalskanker en HPV-genotype in het Caribisch gebied tot nu toe vindt plaats op Curaçao. Bij 57.000 vrouwen op Curaçao zit een oproep in de bus om een PAP-test te doen.

Nadere informatie

Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering. ri de ridder 26.11.2012

Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering. ri de ridder 26.11.2012 Impact van het kankerplan op het beleid van de ziekteverzekering ri de ridder 26.11.2012 begrotingsconclaaf 29/2/2008 regeerakkoord leterme 19/3/2008 een investering van 380 miljoen euro over periode 2008

Nadere informatie

Dienst Gynaecologie. Verloskunde. Waartoe dient een uitstrijkje? Informatie voor de patiënte Afwijkend uitstrijkje

Dienst Gynaecologie. Verloskunde. Waartoe dient een uitstrijkje? Informatie voor de patiënte Afwijkend uitstrijkje Dienst Gynaecologie Informatie voor de patiënte Afwijkend uitstrijkje Verloskunde Waartoe dient een uitstrijkje? Een uitstrijkje wordt ook wel de PAPsmeartest genoemd. Het dient om een voorstadium van

Nadere informatie

Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker

Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker GYNAECOLOGIE Nieuwe methoden om de kans op baarmoederhalskanker te voorspellen Doet u mee aan ons onderzoek? WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK Doet u mee aan ons onderzoek? Hoe eerder baarmoederhalskanker ontdekt

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2014 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Adviesvraag aan de Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek over een Vlaams bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker

Adviesvraag aan de Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek over een Vlaams bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker Adviesvraag aan de Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek over een Vlaams bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker I. Situering In 2003 heeft de Europese Raad alle lidstaten van de EU aanbevolen om

Nadere informatie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie

Vaccinatie baarmoederhalskanker. Gynaecologie Vaccinatie baarmoederhalskanker Gynaecologie Inleiding Als u nog nooit van het Humaan Papillomavirus (hierna te noemen: HPV) en baarmoederhalskanker heeft gehoord, dan bent u niet de enige. Ondanks het

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights:

In deze speciale uitgave van Screen. het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker. Highlights: SPECIAL BMHK Screenmaart 2012 In deze speciale uitgave van Screen staat het bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker (BMHK) centraal. Highlights: praktijkondersteuners BMHK stellen zich aan u voor > 2

Nadere informatie

Cervixkankerscreening

Cervixkankerscreening VOOR GOEDE MEDISCHE PRAKTIJKVOERING Gevalideerd door CEBAM in januari 2011 AUTEURS F. Smeets, V. Verhoeven, M. Baay, S. Weyers, C. Colpaert, F. Govaerts Uitgave van Domus Medica vzw bijlage bij Huisarts

Nadere informatie

5 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost

5 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker. preventie Oost 5 e Symposium Stichting Baarmoederhalskanker preventie Oost BVO Baarmoederhalskanker in breed perspectief Donderdag 27 november 2003 Nationaal Sportcentrum Papendal, Arnhem Mede onder auspiciën Microsymposium

Nadere informatie

WELKE SCREENING VOOR BAARMOEDERHALSKANKER?

WELKE SCREENING VOOR BAARMOEDERHALSKANKER? KCE REPORT 238As SYNTHESE WELKE SCREENING VOOR BAARMOEDERHALSKANKER? 2015 www.kce.fgov.be KCE REPORT 238As HEALTH TECHNOLOGY ASSESSMENT SYNTHESE WELKE SCREENING VOOR BAARMOEDERHALSKANKER? MARC ARBYN,

Nadere informatie

Baarmoederhalskankerscreening 2006-2012

Baarmoederhalskankerscreening 2006-2012 Baarmoederhalskankerscreening 2006-2012 Derde IMA-rapport In samenwerking met de Stichting Kankerregister en het WIV Februari 2015 Agence Intermutualiste (AIM)- Intermutualistisch Agenschap (IMA) Aaron

Nadere informatie

BIJLAGE B: SENSIBILISERING IN HET KADER VAN BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER

BIJLAGE B: SENSIBILISERING IN HET KADER VAN BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER BIJLAGE B: SENSIBILISERING IN HET KADER VAN BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR KANKER Rapportering van de werkgroep ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie November 2013 Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid

Nadere informatie

www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus

www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus www.hup-ado.be Respect yourself. Protect yourself. 2 de editie Vaak gestelde vragen over baarmoederhalskanker en het Humaan Papillomavirus 4 Check this out! Baarmoederhalskanker is een veel voorkomend

Nadere informatie

Kathy Cornet, Vrije Universiteit Brussel Promotor: V. Verhoeven, Universiteit Antwerpen Co-promotor: H. Cammu, Vrije Universiteit Brussel

Kathy Cornet, Vrije Universiteit Brussel Promotor: V. Verhoeven, Universiteit Antwerpen Co-promotor: H. Cammu, Vrije Universiteit Brussel Kan de dekkingsgraad voor screening van baarmoederhalskanker verhoogd worden door gebruik te maken van een thuistest voor screening: een pilootstudie in een huisartsenpraktijk? Kathy Cornet, Vrije Universiteit

Nadere informatie

De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie

De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie De baarmoedermond Uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie Albert Schweitzer ziekenhuis Januari 2012 pavo 0597 Inhoudsopgave Inleiding 2 Algemeen 2 1. Het uitstrijkje 3 1a. Hoe wordt een uitstrijkje

Nadere informatie

Colorectale kanker Eerste resultaten van het bevolkingsonderzoek voor darmkanker in Vlaanderen

Colorectale kanker Eerste resultaten van het bevolkingsonderzoek voor darmkanker in Vlaanderen Colorectale kanker Eerste resultaten van het bevolkingsonderzoek voor darmkanker in Vlaanderen Prof. Dr. Hendrik Reynaert MD, PhD Dienst gastroenterologie-hepatologie UZBrussel Vakgroep basis medische

Nadere informatie

Hoe kan worden gegarandeerd dat mensen met osteoartritis en reumatoïde artritis overal in Europa optimale zorg krijgen: aanbevelingen van EUMUSC.

Hoe kan worden gegarandeerd dat mensen met osteoartritis en reumatoïde artritis overal in Europa optimale zorg krijgen: aanbevelingen van EUMUSC. Hoe kan worden gegarandeerd dat mensen met osteoartritis en reumatoïde artritis overal in Europa optimale zorg krijgen: van EUMUSC.NET In partnerverband met EULAR en 22 centra in Europa - Met steun van

Nadere informatie

Informatiestromen screeningslaboratoria

Informatiestromen screeningslaboratoria Informatiestromen screeningslaboratoria Het RIVM en de FSB hebben de informatiestromen voor het vernieuwde bevolkingsonderzoek binnen de screeningslaboratoria in beeld gebracht. Deze informatiestromen

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 september 2003 (05.09) (OR. en) 12178/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0093 (CNS) LIMITE SAN 173

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 3 september 2003 (05.09) (OR. en) 12178/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0093 (CNS) LIMITE SAN 173 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 3 september 2003 (05.09) (OR. en) PUBLIC 12178/03 Interinstitutioneel dossier: 2003/0093 (CNS) LIMITE SAN 173 NOTA van: het secretariaat-generaal aan: het

Nadere informatie

Gynaecologie. Het uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie

Gynaecologie. Het uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Gynaecologie Het uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Algemeen Bij een uitstrijkje neemt de arts met een borstel of spatel cellen van de baarmoedermond af. Aan het uitstrijkje is te zien

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals

PATIËNTEN INFORMATIE. Het uitstrijkje. van de baarmoederhals PATIËNTEN INFORMATIE Het uitstrijkje van de baarmoederhals 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze informatiefolder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over het uitstrijkje van de baarmoederhals.

Nadere informatie

HALT2Diabetes Preventie van type 2 diabetes in Vlaanderen. Stappenplan voor huisartsen

HALT2Diabetes Preventie van type 2 diabetes in Vlaanderen. Stappenplan voor huisartsen HALT2Diabetes Preventie van type 2 diabetes in Vlaanderen Stappenplan voor huisartsen HALT2Diabetes Hoe deelnemen Projectinformatie Rol van de huisarts 2 HALT2Diabetes Hoe deelnemen STAPPENPLAN 1. Registreer

Nadere informatie

Uitstrijkjesspreekuur Bernhoven: afwijkend uitstrijkje, colposcopie en lisexcisie

Uitstrijkjesspreekuur Bernhoven: afwijkend uitstrijkje, colposcopie en lisexcisie Uitstrijkjesspreekuur Bernhoven: afwijkend uitstrijkje, colposcopie en lisexcisie U heeft een verwijzing gekregen naar het uitstrijkjespreekuur omdat u een afwijkende uitslag heeft van het uitstrijkje

Nadere informatie

2. Partners in het Vlaams bevolkingsonderzoek naar borstkanker 12 2.1 De Vlaamse overheid als opdrachtgever 12 2.2 Centrum voor kankeropsporing 12

2. Partners in het Vlaams bevolkingsonderzoek naar borstkanker 12 2.1 De Vlaamse overheid als opdrachtgever 12 2.2 Centrum voor kankeropsporing 12 jaarrapport 2012 INHOUD 1. Inleiding 10 2. Partners in het Vlaams bevolkingsonderzoek naar borstkanker 12 2.1 De Vlaamse overheid als opdrachtgever 12 2.2 Centrum voor kankeropsporing 12 2.2.1 Sinds 01/01/2012

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde

Nico Mensing van Charante Lezing 2014. Grenzen aan de Geneeskunde Nico Mensing van Charante Lezing 2014 Grenzen aan de Geneeskunde Hermitage Amsterdam, Vrijdag 17 januari 2014 Deel 1: Grenzen aan de diagnostiek prof dr Patrick Bindels, huisarts Deel 2: Grenzen aan de

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011

Vitale Vaten. Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Vitale Vaten Ineke Sterk projectleider Vitale Vaten 4 oktober 2011 Dé Gezonde regio: waar? Dé Gezonde regio: wie? Verleiden Opbouw presentatie Inleiding hart- en vaatziekten Project Vitale Vaten Gorinchem

Nadere informatie

1 jaar Zoet Zwanger: Vlaanderen in actie tegen diabetes

1 jaar Zoet Zwanger: Vlaanderen in actie tegen diabetes Kabinet Jo Vandeurzen Vlaams minister van Welzijn, Volksgezondheid en Gezin 11 oktober 2010 1 jaar Zoet Zwanger: Vlaanderen in actie tegen diabetes Het project Zoet Zwanger moet vrouwen die zwangerschapsdiabetes

Nadere informatie

uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie

uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie uitstrijkje, colposcopie, lis-excisie en conisatie Inhoud 1 Algemeen 3 2 Het uitstrijkje 3 3 Wat betekent de uitlslag 4 4 Een afwijkende uitslag 5 5 Een afwijkend uitstrijkje: hoe nu verder 7 6 Colposcopie

Nadere informatie

BAARMOEDERHALSKANKER Wat u moet weten over baarmoederhalskanker

BAARMOEDERHALSKANKER Wat u moet weten over baarmoederhalskanker 2007 VAC 47 VU : GlaxoSmithKline, Rue du Tilleul 13, 1332 Genval BAARMOEDERHALSKANKER Wat u moet weten over baarmoederhalskanker Wenst U hierover meer te weten, contacteer Uw arts of surf naar : BAARMOEDERHALSKANKER

Nadere informatie

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015

Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Draaiboek bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker voor zelfuitnodigende huisartsen 2015 Pagina 2 Algemeen Dit draaiboek biedt huisartsen die zelf vrouwen in de praktijk uitnodigen voor het bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek

Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek Hoofd-hals kanker epidemiologie, etiologie, symptomatologie en diagnostiek M. Lacko KNO-arts/Hoofd-hals oncoloog Oncologie symposium, Maastricht 21 mei 2015 Indeling presentatie 1. Incidentie en epidemiologie

Nadere informatie

Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk. februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening

Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk. februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening Bevolkingsonderzoek darmkanker In de (huisartsen)praktijk februari 2014 Alice Olde Reuver of Briel projectleider darmkankerscreening Inhoud Inleiding en achtergrondinformatie Proces van uitnodigen tot

Nadere informatie

Optimalisatie regionale hepatitiszorg regio Arnhem

Optimalisatie regionale hepatitiszorg regio Arnhem Optimalisatie regionale hepatitiszorg regio Arnhem Analyse knelpunten C. Richter, internist-infectioloog 2 Vaststellen knelpunten regio Arnhem Expertmeeting met hepatitiscentrum, huisartsen,verloskundigen,

Nadere informatie

BIJLAGE I: GEZONDHEIDSDOELSTELLING VLAAMS BEVOLKINGS- ONDERZOEK NAAR BORSTKANKER & ACTIEPLAN 2006-2012: EVALUATIE

BIJLAGE I: GEZONDHEIDSDOELSTELLING VLAAMS BEVOLKINGS- ONDERZOEK NAAR BORSTKANKER & ACTIEPLAN 2006-2012: EVALUATIE BIJLAGE I: GEZONDHEIDSDOELSTELLING VLAAMS BEVOLKINGS- ONDERZOEK NAAR BORSTKANKER & ACTIEPLAN 2006-2012: EVALUATIE Rapportering ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie December 2013 Inhoud 1. Evaluatie

Nadere informatie

Betrouwbaar vrijen. Lieve Peremans Centrum voor Huisartsgeneeskunde UA Maatschappelijke gezondheidszorg VUB

Betrouwbaar vrijen. Lieve Peremans Centrum voor Huisartsgeneeskunde UA Maatschappelijke gezondheidszorg VUB Betrouwbaar vrijen Lieve Peremans Centrum voor Huisartsgeneeskunde UA Maatschappelijke gezondheidszorg VUB Inhoud Wie is er betrokken op jongeren? Knelpunten van CLB-artsen Vragen van jongeren Wat kunnen

Nadere informatie

Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek

Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek Vlaamse werkgroep Bevolkingsonderzoek 1/09/2011 ADVIES nr. 11-01 Betreft: advies aan de Vlaamse minister, bevoegd voor het gezondheidsbeleid, over het toepassingsgebied van de Vlaamse regelgeving over

Nadere informatie

Profielen van mediageletterdheid. Een exploratie van de digitale vaardigheden van burgers SEIZOEN in Vlaanderen. Steve Paulussen IBBT-MICT, UGent

Profielen van mediageletterdheid. Een exploratie van de digitale vaardigheden van burgers SEIZOEN in Vlaanderen. Steve Paulussen IBBT-MICT, UGent Profielen van mediageletterdheid. Een exploratie van de digitale vaardigheden van burgers SEIZOEN in Vlaanderen 2011-2012 Steve Paulussen IBBT-MICT, UGent Doel van de studie 3 hoofdvragen: 1. Hoe staat

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

Vlaams bevolkingsonderzoek: + ifobt - St. Andriesziekenhuis Tielt

Vlaams bevolkingsonderzoek: + ifobt - St. Andriesziekenhuis Tielt Vlaams bevolkingsonderzoek: + ifobt - St. Andriesziekenhuis Tielt Dr. S. De Coninck Mede namens: Dr. J. Beyls Dr. C. Baertsoen E. Rysman Dienst interne gastro-entero 24/11/2015 Darmkanker = gezondheidsprobleem!

Nadere informatie

Screening naar baarmoederhalskanker in de huisartsenpraktijk: patiëntgebonden factoren

Screening naar baarmoederhalskanker in de huisartsenpraktijk: patiëntgebonden factoren Screening naar baarmoederhalskanker in de huisartsenpraktijk: patiëntgebonden factoren Verheyen Nina, Universiteit Antwerpen Promotor: Hendrickx Kristin, Universiteit Antwerpen Co promotoren: Adriaenssens

Nadere informatie

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1

02.03.2013. Huisartsensymposium anno 2013. HAS AZ Monica 1 Huisartsensymposium anno 2013 1 Vaccinaties en zwangerschap 2 Aanpak van frequent voorkomende pre- en postnatale problemen 3 Coördinator dr. Ilse Vleminckx Vaccinaties en zwangerschap Dr. Els Van de Poel,

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19037 holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/19037 holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/19037 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Hende, Muriel van den Title: Human papillomavirus clade A9 specific cellular immunity

Nadere informatie

METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN

METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN METEN, MONITOREN, EN (PROACTIEF) ANTICIPEREN ondertitel Liesbet Van Eycken INHOUD > VIP² => Oncologie > Overzicht Kwaliteitsindicatoren Oncologie Meten Monitoring Anticiperen 4.12.14 Vlaams Indicatorenproject

Nadere informatie

Wat is de betekenis van HPV-testen in de cervixscreening anno 2004?

Wat is de betekenis van HPV-testen in de cervixscreening anno 2004? G0680N_2004 Willy Poppe De kennis over humane papillomavirussen (HPV) in het ontstaan van baarmoederhalskanker en de ontwikkeling van HPV-testen hebben de screening naar voorloperletsels en beginnende

Nadere informatie

KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING

KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING KRITISCHE KENGETALLEN INLEIDING Baarmoederhalskanker of cervixcarcinoom is wereldwijd nog steeds een van de belangrijkste oorzaken van sterfte aan kanker bij vrouwen. Nederland is één van de Europese landen

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Dit proefschrift gaat over (symptomatische) vulvovaginale candidiasis en over de asymptomatische aanwezigheid van Candida in de vagina. Vulvovaginale candidiasis (VVC) wordt veroorzaakt door

Nadere informatie

Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits- en patiëntveiligheidsbeleid in Vlaamse ziekenhuizen

Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits- en patiëntveiligheidsbeleid in Vlaamse ziekenhuizen Universiteit Hasselt Onderzoeksgroep Patiëntveiligheid Faculteit Geneeskunde en Levenswetenschappen Faculteit Bedrijfseconomische Wetenschappen Bevraging over de interne organisatie van het kwaliteits-

Nadere informatie

Uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie

Uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Uitstrijkje, colposcopie, lisexcisie en conisatie Algemeen Bij een uitstrijkje neemt de arts met een borstel of spatel cellen van de baarmoedermond af. Aan het uitstrijkje is te zien of er aanwijzingen

Nadere informatie

Darmkanker screening zin of onzin? Lisette Saveur, Verpleegkundig specialist MDL-oncologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam

Darmkanker screening zin of onzin? Lisette Saveur, Verpleegkundig specialist MDL-oncologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Darmkanker screening zin of onzin? Lisette Saveur, Verpleegkundig specialist MDL-oncologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Agenda Colorectaal carcinoom algemeen Voortraject darmkanker screening Bevolkingsonderzoek

Nadere informatie

Samenvatting Jaarverslag 2013

Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Voor Bevolkingsonderzoek Zuid was 2013 een jaar waarin een aantal belangrijke ontwikkelingen hebben plaatsgevonden: de implementatie van het

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Inhoudsopgave. Balanceren op het slappe koord 4. Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker Inhoudsopgave Balanceren op het slappe koord 4 Mw. Drs. G.A. Bentvelsen-Prins Raad van Bestuur Bevolkingsonderzoek Oost, Deventer Stand van zaken m.b.t. ontwikkelingen 5 bevolkingsonderzoek baarmoederhalskanker

Nadere informatie

BIJLAGE C: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BAARMOEDERHALSKANKER. Rapportering van de werkgroep ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie

BIJLAGE C: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BAARMOEDERHALSKANKER. Rapportering van de werkgroep ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie BIJLAGE C: BEVOLKINGSONDERZOEK NAAR BAARMOEDERHALSKANKER Rapportering van de werkgroep ter voorbereiding van de Gezondheidsconferentie November 2013 Vlaams Agentschap Zorg en Gezondheid Koning Albert II-laan

Nadere informatie

Vierde evaluatierapport van het georganiseerde screeningsprogramma voor borstkanker in het Brussels Gewest (2009-2013)

Vierde evaluatierapport van het georganiseerde screeningsprogramma voor borstkanker in het Brussels Gewest (2009-2013) OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES Dossiers van het Observatorium Vierde evaluatierapport van het georganiseerde screeningsprogramma voor borstkanker

Nadere informatie

UITSTRIJKJE, COLPOSCOPIE, LISEXCISIE EN CONISATIE

UITSTRIJKJE, COLPOSCOPIE, LISEXCISIE EN CONISATIE Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie GYNAECOLOGIE UITSTRIJKJE, COLPOSCOPIE, LISEXCISIE EN CONISATIE Versie 2.4 Datum Goedkeuring 07-07-2006 Verantwoording NVOG Algemeen Bij een uitstrijkje

Nadere informatie

INLEIDING KANKERPREVENTIE ZIN OF ONZIN VAN SCREENINGSPROGRAMMA S. dr I. GEBOERS COÖRDINATOR ONCOLOGISCH ZORGPROGRAMMA

INLEIDING KANKERPREVENTIE ZIN OF ONZIN VAN SCREENINGSPROGRAMMA S. dr I. GEBOERS COÖRDINATOR ONCOLOGISCH ZORGPROGRAMMA INLEIDING KANKERPREVENTIE ZIN OF ONZIN VAN SCREENINGSPROGRAMMA S dr I. GEBOERS COÖRDINATOR ONCOLOGISCH ZORGPROGRAMMA PREVENTIE Ongeveer een derde van de meest voorkomende gevallen van kanker kan worden

Nadere informatie

De Gezondheidsraad heeft de minister

De Gezondheidsraad heeft de minister Meer aandacht voor risicofactoren HPV-vaccinatie weinig zinvol Louwrens Boomsma, huisarts, wetenschappelijk medewerker NHG dr. Ton Drenthen, senior wetenschappelijk medewerker NHG Kees in t Veld, huisarts,

Nadere informatie

Efficiënter screenen naar baarmoederhalskanker. dunne laag cervixcytologie screening met voorkennis van HPV type en lading

Efficiënter screenen naar baarmoederhalskanker. dunne laag cervixcytologie screening met voorkennis van HPV type en lading Efficiënter screenen naar baarmoederhalskanker door geautomatiseerde dunne laag cervixcytologie screening met voorkennis van HPV type en lading Christophe Depuydt AML - Labo Lokeren Campus RIATOL LABORATORY

Nadere informatie

BIJLAGE 2: JAARPLAN 2012 MET INBEGRIP VAN DE BEGROTING

BIJLAGE 2: JAARPLAN 2012 MET INBEGRIP VAN DE BEGROTING BIJLAGE 2: JAARPLAN 2012 MET INBEGRIP VAN DE BEGROTING en goedgekeurd door het agentschap, om gevoegd te worden bij de beheersovereenkomst van voor de subsidiëring en erkenning van vzw Consortium van erkende

Nadere informatie

Gehoorscreening via telefoon en internet: ervaringen met de Nationale Hoortest. Cas Smits, Joost Festen VU medisch centrum

Gehoorscreening via telefoon en internet: ervaringen met de Nationale Hoortest. Cas Smits, Joost Festen VU medisch centrum Gehoorscreening via telefoon en internet: ervaringen met de Nationale Hoortest Cas Smits, Joost Festen VU medisch centrum Screening Screening (of bevolkingsonderzoek) is medisch onderzoek bij mensen die

Nadere informatie

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN

ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN INTERLINE PATHOLOGIE dd 26 APRIL 2011 ACHTERGRONDEN BIJ DE CASUSSCHETSEN INCLUSIEF LEERDOELEN EN STELLINGEN Inleiding De werkgroep heeft 4 werkafspraken gemaakt die in dit programma besproken worden: 1.

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG

En dan.? De rol van de huisarts. Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG En dan.? De rol van de huisarts Marjolein Berger, afdeling huisartsgeneeskunde UMCG Kanker in Nederland tot 2020 Trends en prognoses KWF Kankerbestrijding Kanker in Nederland tot 2040 De bevolking zal

Nadere informatie

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Arjan Lock, 25 september 2009 Inhoud presentatie 1. wat onder screening wordt verstaan 2. de eisen waaraan een screening moet voldoen 3. het besluitvormingstraject

Nadere informatie