STARTFOTO ONDERSTEUNINGSBEHOEFTEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "STARTFOTO ONDERSTEUNINGSBEHOEFTEN"

Transcriptie

1 STARTFOTO ONDERSTEUNINGSBEHOEFTEN Heeft u opmerkingen of vragen naar aanleiding van dit rapport? Mail dan naar

2 INHOUD 1 STARTFOTO, MENSEN MET VERSTANDELIJKE BEPERKING STARTFOTO, MENSEN MET PSYCHIATRISCHE BEPERKING STARTFOTO, MENSEN MET ADHD/ADD/AUTISME STARTFOTO, MENSEN MET EEN LICHAMELIJKE BEPERKING OF SOMATISCHE AANDOENING STARTFOTO, MENSEN MET EEN PSYCHOGERIATRISCHE AANDOENING STARTFOTO, MENSEN MET EEN ZINTUIGLIJKE BEPERKING 57 2

3 1 STARTFOTO MENSEN MET EEN VERSTANDELIJKE BEPERKING Samenvatting Bij een verstandelijke beperking scoort iemand met het denkvermogen lager dan gemiddeld bij een algemene intelligentietest. Er is sprake van blijvende beperkingen op het gebied van de sociale redzaamheid en leer- en/of gedragsproblemen. Deze verstandelijke handicap is ontstaan voor het 18 e levensjaar. De diversiteit binnen de doelgroep mensen met een verstandelijke beperking is enorm. Mensen met een lichte verstandelijke beperking kunnen zich meestal redelijk uitdrukken en kunnen in veel gevallen lezen en met geld omgaan. Zij kunnen zich vrij zelfstandig in de samenleving bewegen en zij kunnen redelijk goed leren om voor zichzelf te zorgen. Mensen met een matige verstandelijke beperking kunnen meestal wel aangeven wat ze willen. Ze kunnen leren zichzelf aan en uit te kleden, zelfstandig te eten en drinken en ze kunnen opkomen voor zichzelf. Ze kunnen vaak niet zelfstandig reizen, werken of wonen. Zij hebben meestal op alle gebieden ondersteuning nodig. Mensen met een ernstige verstandelijke beperking hebben op alle gebieden intensieve ondersteuning nodig. Ongeveer een derde van deze mensen heeft tevens ernstige problemen met zien of horen, zich verplaatsen of bewegen of heeft andere lichamelijke aandoeningen zoals epilepsie. Mensen met een verstandelijke beperking worden steeds ouder. Een vast aanspreekpunt is voor veel mensen nodig ( regisseur ). Voor een deel van de mensen is het voldoende dat ze een vast persoon hebben bij wie ze terecht kunnen als er vragen zijn. Een groot deel heeft echter behoefte aan structurele ondersteuning. Het gaat dan om iemand die structuur geeft, overzicht houdt en ondersteuning geeft bij praktische zaken. Deze persoon kan een vertaalslag maken en er zorg voor dragen dat er aandacht is voor alle levensgebieden. Ook bij het aangaan en onderhouden van sociale relaties is vaak ondersteuning nodig. De regisseur moet geen zaken overnemen, maar mensen helpen om inzicht te krijgen en aan te zetten om over dingen na te denken. Belangrijk om mensen te stimuleren, ergens naar toe te werken en steeds een stapje te zetten. De regisseur kan een professional zijn of uit het sociale netwerk komen. Mensen met een verstandelijke beperking vinden het moeilijk om aan te geven dat ze iets niet kunnen. Ze zullen daarom ook niet snel aangeven dat ze hulp nodig hebben. Het is daarom belangrijk om de vraag achter de vraag goed te onderzoeken. Herkenning van de doelgroep is van belang en daarbij moet rekening gehouden worden dat een verstandelijke beperking niet altijd te zien is aan mensen. Ook moet er rekening mee worden gehouden dat kleine veranderingen/gebeurtenissen een groot effect kunnen hebben. Belangrijk is om te kijken naar de mogelijkheden van mensen Het gaat om mensen dingen leren en stimuleren en eruit zien te halen wat erin zit. Kijk naar wat mensen wel kunnen, waar hun talenten zitten en wat ze kunnen leren. Mantelzorgen doe je voor deze doelgroep je leven lang. De opvolging is een belangrijk thema voor mantelzorgers. Ook is er behoefte aan waardering en lotgenotencontact.

4 Aantallen 1 Landelijk In Nederland zijn er naar schatting ruim personen met een ernstige verstandelijke beperking (IQ lager dan 50). Omdat mensen met een ernstige verstandelijke beperking bijna altijd ondersteuning bij het wonen ontvangen, zijn ze relatief gemakkelijk te traceren. In 2009 hadden ongeveer personen met een ernstige verstandelijk beperking een indicatie voor zorg voor mensen met een verstandelijke beperking vanuit de AWBZ. Daarnaast zijn er In Nederland waarschijnlijk personen met een lichte verstandelijke beperking (IQ tussen 50 en 70). Schattingen van het aantal mensen met een lichte verstandelijke beperking lopen in de internationale literatuur wel ver uiteen. Voor Nederland komt de schatting uit tussen de en personen. Dat deze aantallen ver uiteen liggen, hangt deels samen met het feit dat mensen met een lichte beperking soms lastig zijn op te sporen: niet iedereen gebruikt ondersteuning. In 2009 hadden ongeveer personen met een lichte verstandelijke beperking een indicatie voor AWBZ-zorg. Tenslotte zijn er nog personen met een IQ tussen 70 en 85 (zwakbegaafden) met ernstige bijkomende problematiek. Deze problematiek betreft het leren, het gedrag of de sociale redzaamheid. Schattingen in de literatuur geven alleen heel globale cijfers van het aantal zwakbegaafden met bijkomende problemen. Dit aantal zou voor de gehele bevolking uitkomen op tot ruim personen (cbz 2004). In 2009 hadden een kleine zwakbegaafden een indicatie voor AWBZ-zorg voor mensen met een verstandelijke beperking. Regio Gooi & Vechtstreek In onderstaande tabel zijn de aantallen klanten met een verstandelijke beperking die momenteel begeleiding of persoonlijke verzorging ontvangen in beeld gebracht. Klanten met begeleiding en persoonlijke verzorging Gooi & Vechtstreek plus Eemnes Gooi & Vechtstreek + Eemnes Persoonlijke Klantprofiel & leeftijd Begeleiding verzorging Kinderen met een verstandelijke handicap ,8% 115 3,7% Volwassenen met een verstandelijke handicap ,7% 60 1,9% Totaal % % Bron: CIZ ( ) Er zijn in de Gooi en Vechtstreek 968 kinderen met AWBZ zorg 2. Van deze 968 kinderen hebben er 454 een verstandelijke handicap. Hiervan ontvangen 337 kinderen begeleiding. Onder de 396 klanten met kortdurend verblijf zijn er 273 kind waarvan er 196 een verstandelijk handicap hebben 3. 1 Cijfers Nederland: Factsheet SCP Menen met lichamelijke of verstandelijke beperkingen. Cijfers Gooi en Vechtstreek: Analyse begeleiding Gewest Gooi en Vechtstreek 2012 en Analyse hervorming langdurige zorg en ondersteuning. Effecten sociaal akkoord, zorg akkoord en notitie hervorming langdurige zorg en ondersteuning Dit betreft alle vormen van ABWZ zorg zowel intramuraal als extramuraal 3 CIZ (2011) Begeleiding in Beeld

5 Voor de functie begeleiding zijn ook aantallen per gemeente bekend. Deze zijn in onderstaande tabel weergegeven. Aantal unieke klanten begeleiding juli 2011 G & V + Grondslag & leeftijd Eemnes Blaricum Bussum Eemnes Hilversum Huizen Laren Muiden Naarden Weesp Wijdemeren Verstandelijk gehandicapt 0-17 jaar Verstandelijk gehandicapt 18 plus Bron: CIZ en Agis Zorgkantoor Voor de functie begeleiding is ook bekend hoe de verdeling per leeftijdscategorie is. Dit is in onderstaande tabel weergegeven. Klanten met begeleiding: leeftijd per grondslag Gooi & Vechtstreek plus Eemnes Leeftijd plus Totaal Grondslag jaar jaar jaar Verstandelijk gehandicapt 44% 23% 30% 3% 100% Bron: Agis Zorgkantoor De functie begeleiding kan via Zorg in Natura (ZIN) of via een Persoonsgebonden budget (PGB) gegeven worden. In de tabel hieronder is per leeftijdscategorie weergegeven hoe deze verhouding is. Hoe jonger de leeftijdscategorie, hoe meer er gebruikt wordt gemaakt van een PGB. In de leeftijdscategorie van 0-17 jaar wordt 67% van de zorg via een PGB gegeven terwijl dat in de leeftijdscategorie 65 plus nog maar 29% is. Verdeling ZIN/ PGB per leeftijdscategorie en grondslag Gooi & Vechtstreek Leeftijd 0-17 jaar jaar jaar 65 plus Totaal Totaal Grondslag ZIN PGB ZIN PGB ZIN PGB ZIN PGB ZIN PGB Verstandelijk gehandicapt 33% 67% 48% 52% 89% 11% 71% 29% 54% 46% Bron: Agis Zorgkantoor 5

6 Behoeften Resultaatgebieden Van AWBZ naar Wmo gemeenten moeten op deze gebieden ondersteuning gaan geven Het wonen in een schoon en leefbaar huis Het wonen in een geschikt huis Boodschappen doen en maaltijden aanreiken Het beschikken over schone, draagbare en doelmatige kleding Het thuis kunnen zorgen voor kinderen die tot het gezin behoren Alle levensfasen opgroeien en ontwikkelen 0-23 jaar werken, opvoeden en verzorgen jaar pensioen en vitaal ouder worden 65 jaar en ouder laatste levensfase Mensen hebben hulp nodig om overzicht te krijgen. Soms is er ook aansporing nodig. Belangrijk om samen dingen op te pakken. Als het in het huishouden een troep is, werkt dit vaak door op andere levensgebieden en komen mensen tot niets. Het is belangrijk om in een veilige omgeving te wonen die mogelijkheden biedt om de deur uit te gaan en onder de mensen te zijn. Iemands huis is een belangrijke structuur die basis biedt in het dagelijkse leven. Veranderingen of verhuizingen valt de doelgroep zwaar. Mensen willen een scheiding tussen wonen en dagbesteding. Op deze manier zitten mensen niet steeds in hetzelfde kringetje. Mensen willen meer inspraak en keuzemogelijkheden voor woonvorm en woonomgeving. Ook aandacht voor privacy en veiligheid. Er is te weinig aanbod om zelfstandig onder begeleiding te wonen of zelfstandig in kleinschalige woonvoorzieningen met een zorgfunctie in de buurt. Hierdoor ervaren mensen verlies van zelfstandigheid, regie over het leven, afhankelijk blijven. Als mensen niet zelfstandig kunnen wonen, is het van belang om bij elkaar te wonen. Afhankelijk van de beperking of combinatie van beperkingen (bijvoorbeeld ook zintuiglijke beperking) is ondersteuning nodig. Geen aanvullende behoefte Geen aanvullende behoefte Uitzonderingen wanneer de behoeften in verschillende levensfasen anders zijn Tijdens het hele volwassen leven is zelfstandig wonen in een gewone buurt erg belangrijk. Jong volwassenen die minder begaafd zijn hebben problemen bij sociale contacten en hebben behoefte om gerespecteerd te worden in de buurt waar zij wonen. Bij ouderen: als de bestaande woning niet meer voldoet en verhuizen noodzakelijk is, zijn de keuzemogelijkheden in wonen belangrijk.

7 Het zich in en om de woning verplaatsen Het zich lokaal verplaatsen per vervoermiddel Het ontmoeten van medemensen en het aangaan/onderhouden van sociale verbanden Geen aanvullende behoefte Goed vervoer is belangrijk. Hoe afhankelijker je bent, hoe belangrijker vervoer is. Het wegvallen van vervoer gaat ten koste van de (kwalitatieve) manier van leven. Het kringetje waarin mensen deelnemen wordt ook heel klein. Belangrijk zijn betrouwbaarheid en duidelijkheid (op tijd rijden, zoveel mogelijk zelfde persoon). Bij taxivervoervoer is bejegening niet altijd correct en niet afgestemd op de doelgroep. Er is behoefte aan een speciaal openbaar vervoerboekje voor mensen met een verstandelijke beperking. Bij slecht vervoer krijgen mensen het gevoel dat zij niet belangrijk en waardeloos zijn. Een groot deel van de doelgroep raakt enorm van slag (soms dagenlang) als het misgaat. Bij gebrekkig vervoer (altijd te laat, gedeelten mist of hele avond onderweg bent, lang moet wachten) is het moeilijk om te sporten of naar andere activiteiten te gaan. Bij kinderen en volwassenen met een verstandelijke beperking en gedragsproblematiek kan vervoer i.c.m. andere groepen tot problemen leiden. Vervoer moet apart van andere groepen worden geregeld en onderweg is er begeleiding met de juiste expertise nodig. Zorgwekkende ontwikkeling dat dagactiviteiten teruggehaald worden naar het instellingsterrein i.v.m. vervoersbezuinigingen. Daardoor zijn mensen die nu verspreid wonen genoodzaakt om terug te gaan naar instellingsterreinen. Mensen hebben behoefte aan meer vriendschappen. Veel mensen hebben een schraal netwerk met weinig vrienden en kennissen. Ze maken geen deel uit van een breder verband en hebben het gevoel niet mee te doen. Veel mensen vinden het moeilijk om vrienden te maken en hierbij is soms ondersteuning nodig. Mensen willen ook uitbreiding van hun activiteiten (niet met categoraal aanbod). Bij het lid worden en blijven van een vereniging of sportclub kan een deel van de mensen met een verstandelijke beperkingen meedraaien in een 'gewone' club, maar moeten soms tempo aanpassen. Belangrijk dat ondersteuner/begeleider daar ook aandacht voor heeft. Sommige jongeren vinden het eng om alleen naar een activiteit of vereniging te gaan. Begeleiders kunnen hen ondersteunen door mee te gaan en te werken aan het zelfvertrouwen. Voor doelgroep ouderen: ouder worden brengt andere behoeften in dagbesteding, ook voor vrije tijdsbesteding. Het tempo gaat naar beneden en men krijgt meer behoefte aan rust (momenten). Het is belangrijk dat in dagbesteding deeltijd 7

8 Zelfredzaamheid op het gebied van de algemeen dagelijkse levensverrichtingen Bij contacten zijn aspecten als tijd, geduld, gevoel welkom te zijn, bejegening vanuit gelijkwaardigheid en respect uitermate belangrijk. Het onveilige gevoel van de buitenwereld versterkt de neiging om binnen het speciale circuit te blijven. Mensen vinden het belangrijk om kennis te maken met de buren. Jammer dat bijna niemand dat tegenwoordig meer doet. Soms hebben mensen een duwtje nodig om contacten te maken in de buurt. Mensen met een verstandelijke beperking geven aan dat algemene ontmoetingsplekken kansen bieden om anderen te leren kennen. Voor veel mensen speelt 'doen' een belangrijke rol in het ontmoeten van mensen. Door activiteiten kunnen individuele contacten ontstaan. Mensen ervaren onvoldoende mogelijkheden om mensen te ontmoeten en vrienden te maken door het ontbreken van adequaat vervoer en het ontbreken van plekken waar je mensen kunt ontmoeten zoals sport, werk, disco of andere activiteiten. Bij activiteiten worden alle leeftijdsgroepen bij elkaar gezet dat klikt niet, jongeren willen andere dingen dan ouderen. Mensen willen begeleiding bij het vinden van een zinvolle en passende dagbesteding. En ook wens voor meer informatie over de mogelijkheden van werk- en dagbesteding hebben. Mensen hebben behoefte aan variatie in activiteiten, kleine groepen en meer individuele keuzemogelijkheden, keuzemogelijkheid m.b.t. inhoud en hoeveelheid werk en dagbesteding en over de begeleider. Mensen willen graag een scheiding tussen wonen en dagbesteding. Op deze manier zitten mensen niet steeds in hetzelfde kringetje. Werk of vorm van dagbesteding is essentieel. Dit geeft structuur aan het leven en zorgt voor waardering en het meedoen in de samenleving. Mensen met een verstandelijke beperking en hun naastbetrokkenen vinden het belangrijk dat de zorg zo goed mogelijk is afgestemd en gecoördineerd. Het gaat daarbij om afstemming binnen de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking, tussen deze zorg en andere zorgsoorten, tussen de zorg en andere terreinen zoals wonen en dagbesteding en tussen de zorg en de mantelzorg. Mensen willen invloed op de zorg hebben. participeren mogelijk is en dat er flexibele begin-, eind- en rusttijden gehanteerd worden. Zeker voor ouderen met een verstandelijke beperking is het belangrijk dat niet de productiegerichte benadering of het ontwikkelen van nieuwe vaardigheden op de voorgrond staat, maar een rustig programma met ruimte voor eigen behoeften in een eigen tempo. Ouderen: Er zijn met betrekking tot dagbesteding goede voorbeelden van combinaties van doelgroepen die een meerwaarde bieden. Dagbesteding in de V&V sector biedt mogelijkheden voor dagbesteding voor ouderen met een verstandelijke beperking, wanneer expertise gedeeld wordt en er ruimte is voor uitwisseling. Aandacht voor bewegen is ook voor ouderen met een verstandelijke beperking erg belangrijk. Ouderen: In de organisatie van flexibele dagbesteding kan vervoer een knelpunt opleveren. Ook zijn zorgen over het vervoer op zich: vooral bij ouder worden en desoriëntatie kan veel mis gaan tijdens vervoer. Mensen die niet regelmatig naar de dagbesteding gaan, komen soms zonder begeleiding of toezicht thuis te zitten. Voor oudere mensen met een verstandelijke beperking moet zoveel mogelijk gebruik gemaakt worden van de gewone ouderenzorg. Daar waar de doelgroepen V&V en VG goed bij elkaar passen door vergelijkbare zorgvraag (met name fysieke beperkingen) is de combinatie mogelijk en gewenst Voor ouderen: in de praktijk is de coördinatie van de zorg onvoldoende. 8

9 Regie kunnen voeren over je eigen leven Binnen het bestaande aanbod is niet altijd ruimte voor individuele verschillen. Mensen met een verstandelijke beperking hebben meestal weinig ruimte om invloed uit te oefenen op de inrichting van dat aanbod. Belangrijk is continuïteit in begeleiding. Behoefte aan hulp ligt voornamelijk op het gebied van: praktische hulp (huishouden, werk), ondersteuning bij financiën, - vertrouwens- / begeleidingsgesprekken. Bovendien vragen mensen met een verstandelijke beperking die zwakbegaafd zijn vaak om langdurige begeleidingstrajecten. Veel mensen met een verstandelijke beperking hebben moeite met flexibiliteit; een vaste structuur is van belang. Mensen met een verstandelijke beperking zijn meer afwachtend en er is minder interactie mogelijk. Sociaal gedrag is soms lastiger en er kan sprake zijn van minder inlevingsvermogen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen pas deelnemen aan de reguliere samenleving als zij zich ergens veilig en welkom voelen. Hiervoor is het nodig gastvrije plekken in de samenleving te creëren waar ruimte is voor individuele verschillen en waar passende (soms langdurige) ondersteuning aanwezig is. Maar om echt mee te gaan doen is het creëren van nieuw gastvrij aanbod niet voldoende. Er moet gekeken worden wat iemand nodig heeft om zich in de onbekende wereld te begeven en zich daar veilig te voelen. De vraag is wie deze rol kan innemen, is dat een rol voor het formele of het informele circuit? Mensen met een verstandelijke beperking doen beperkt mee aan hun eigen leven. Hun wensen worden weinig gehoord en ze hebben weinig te kiezen en weinig te sturen in het leven. Ze doen al op hun eigen manier mee aan de samenleving. Meer meedoen in de reguliere samenleving is niet direct het belangrijkste doel in hun leven. Mensen met een verstandelijke beperking willen een volwaardig lid Niemand is hier uiteindelijk voor verantwoordelijk. Regie over bijvoorbeeld het zorgplan komt veelal op de schouders van mantelzorgers terecht. Maar juist bij het ouder worden is er een groot risico dat het sociaal netwerk van een cliënt weg valt. Bij jongeren speelt dat het accepteren van een beperking moeilijk is, vooral als iemand zich daardoor minder waard voelt. Begeleiders spelen een belangrijke rol bij het begeleiden van jongeren bij dit acceptatieproces. Vraag van volwassenen en ouderen is: hoe kan ik een zo normaal mogelijk leven leiden, waarbij mijn familie goed wordt ondersteund en ik mezelf maximaal kan ontwikkelen/deel kan nemen aan de maatschappij? Volwassenen en ouderen met voor lichte en matige beperkingen hebben behoefte aan: begeleiden bij structuur aanbrengen in leven ook ten behoeve van de kwaliteit van leven; ondersteunen bij administratie en organisatie zorg; ontlasten mantelzorgers; begeleiden bij structuur aanbrengen in dagof weekindeling; ondersteunen bij onderhouden en aangaan sociale relaties; voorkomen psychische klachten; ondersteunen bij een zinvolle en gezonde dagbesteding gericht op participatie; geven van praktische ondersteuning. Bij palliatief terminale fase van een ziekteproces en de wens om thuis willen sterven is het belangrijk zowel voor patiënt als voor naaste(n) dat sterfbed veilig en comfortabel is. Gezien het risico op complicaties, crises en overbelasting van de mantelzorg is het nodig dat een professioneel zorgverlener toezicht houdt op 9

10 Mantelzorg (behoefte van iemand die mantelzorg geeft aan deze doelgroep) van de samenleving zijn, met rechten en plichten. Benadering als individu, niet als groep of cliënt van een zorginstelling. Onderdeel van meedoen is sociale verbondenheid. Het gaat om acceptatie, je normaal voelen en andere mensen kennen in je woonomgeving. Door een groet of praatje voelen mensen zich er bijvoorbeeld bijhoren in de buurt. Doelgroep wordt onvoldoende wegwijs gemaakt in de digitale wereld. Mensen worden uitgelachen en niet serieus genomen. Daardoor hebben zij het gevoel niet belangrijk en waardeloos te zijn, isolement, er niet bij horen, niet mee kunnen doen. Beleid formuleren voor positieve beeldvorming bijvoorbeeld door mensen uit de doelgroep in dienst nemen en ondersteunen maatschappelijk stages van scholieren bij de doelgroep. Participatiemogelijkheden zijn klein en liggen op het niveau van structuur bieden, aanleren van zelfredzaamheid en sociale vaardigheden. Ouders kunnen de regie rol niet altijd op zich nemen of vervullen. Hoe ouder mensen met een verstandelijke beperking worden, hoe groter de kans dat mantelzorgers wegvallen. Wanneer mantelzorg wegvalt, bestaat het risico dat uitjes en andere vrijetijdsbesteding voor een cliënt niet meer mogelijk zijn. Er zou een vangnet moeten zijn voor als een mantelzorger uitvalt. Opvallend vaak is er geen mentor of wettelijk vertegenwoordiger. Wanneer mensen ouder worden en ouders/familie weg vallen moet er iemand zijn die voor de belangen van de cliënt op komt. Sommige problematiek is te zwaar voor de mantelzorgers, ouders en/of vrijwilligers. Naastbetrokkenen zijn van groot belang voor het welzijn van mensen met een verstandelijke beperking. Zij hebben dikwijls de regie en behartigen de belangen van de cliënt. Het risico dat het netwerk wegvalt is voor ouderen met een verstandelijke beperking aanzienlijk en de gevolgen zijn groot. Er moet een vangnet zijn voor die situaties dat mantelzorg of netwerk uitvalt. Cliënten zijn er vaak al aan gewend dat zij weinig invloed hebben. Ze leggen zich daar soms snel bij neer, bij familieleden is dat soms ook zo omdat ze niet lastig willen zijn, of verwijzen naar afhankelijkheid van begeleiding. Het netwerk (van een oudere met een verstandelijke beperking) fysieke en psychische gesteldheid patiënt en zorg verleent met als doel de best mogelijke kwaliteit van leven voor mijzelf en mijn naaste(n). Bij jongeren en volwassen wordt hulp bij persoonlijke verzorging als belastend ervaren voor de mantelzorger en de ontvanger. Het liefst is er ondersteuning van een professionele organisatie. 10

11 Aandachtspunten opnemen in het zorgplan is erg belangrijk zodat bij hulpverleners bekend is wie betrokken dienen te worden en welke betrokkenheid men mag verwachten. De personen in het netwerk zorgen ervoor dat het perspectief van de cliënt in het zorgplan wordt opgenomen en onderhandelen wanneer nodig. Het mantelzorgen kost veel tijd en energie. Het is voor mantelzorgers ingewikkeld om een sociaal netwerk te onderhouden. Hierbij hebben zij ook ondersteuning nodig. Samenwerking met professionals is soms lastig. De deskundigheid van de mantelzorger wordt niet voldoende herkend. Mantelzorgers willen serieus genomen worden door de instelling en de zorgverleners. Er is meer opvang nodig in crisissituaties en meer respijtzorg. Mantelzorgen gaat nu vaak ten koste van de gezondheid van de mantelzorger. Deze kan zich niet permitteren om ziek te zijn en loopt door met haar of zijn klachten. In een Wmo loket moet nadrukkelijk aandacht zijn voor de mantelzorger. Er moet doorgevraagd worden, want mantelzorgers hebben de neiging om te zeggen dat het allemaal wel goed gaat. Mantelzorgers willen ondersteund worden op punten als: assertiviteit, empowerment en emancipatie. Meedenken door ondersteuners is van groot belang. Toegang tot ondersteuning Mensen met een verstandelijke beperking hebben vaak moeite om hun wensen en behoeften onder woorden te brengen. Een coachende houding van instantie (zoals gemeente) gevraagd met aandacht, inlevingsvermogen, kennis van zaken en één contactpersoon die overzicht heeft. Ook belangrijk om tijd en rust voor een gesprek te nemen en zaken niet in te vullen. Nu worden loketten vaak als afstandelijk en onpersoonlijk ervaren. Het is voor de mensen zelf vaak moeilijk om beperkingen te accepteren, vooral als daar een bepaalde reactie van anderen en een label bij hoort. De samenleving verwacht soms meer van mensen dan de persoon kan waarmaken, waardoor iemand het risico loopt om afgewezen en onbegrepen te worden, en als gevolg daarvan een laag zelfbeeld te ontwikkelen. Informatie moet eenvoudig zijn, met een groter lettertype en Veel jongeren met een beperking willen niet in verband worden gebracht met een zorgaanbieder. Vaak zien ze zichzelf niet als iemand met een beperking en willen ze ook niet zo benaderd worden. Zij vinden dat ze niet thuishoren bij mensen met een beperking en zoeken bevestiging van anderen. 11

12 Zelforganiserend vermogen ondersteund met beeldmateriaal en/of geluid. Post moet opvallend en niet te moeilijk zijn. Door ontbreken informatie kunnen er geen zelfstandig keuzes gemaakt worden, kunnen mensen niet meedoen en in een afhankelijke rol komen. Rekening houden met verschil in inzet van mantelzorgers. Bij kinderen is er meer inzet door ouders dan bij volwassenen. Netwerk ondersteunt bij bezoek en contacten met instanties, geldzaken en uitjes. Voor mensen met een verstandelijke beperking is het vinden van aansluiting bij anderen en een eigen plek in de samenleving niet altijd makkelijk. Veel mensen met een verstandelijke beperking hebben een klein sociaal netwerk en vooral contact met andere mensen met een verstandelijke beperking en met familie. Belangrijk dat begeleiders handelen als een coach die geen taken uit handen neemt, maar een persoon stimuleert om het beste uit zichzelf te halen. Jongeren met een lichte beperking: zij vinden het vaak moeilijk om grenzen te stellen en kunnen daardoor in ongewenste situaties terecht komen. Ze geven vaak sociaal wenselijke antwoorden en hebben soms moeite met het geven van een eigen mening. Ook ontkennen ze vaak hun beperking en overschatten zichzelf. Zij proberen soms ook te compenseren voor hun beperking door een grote mond te geven, nonchalant gedrag te vertonen of verhalen aan te dikken Jongeren willen graag een relatie, maar vinden het vaak moeilijk om een partner te vinden. 12

13 Bronnen Albertus Leen, Bureau HHM. 15 februari Presentatie Ondersteuningsbehoeften cliëntgroepen en innovatiemogelijkheden begeleiding. Analyse begeleiding Gewest Gooi en Vechtstreek 2012 Analyse hervorming langdurige zorg en ondersteuning. Effecten sociaal akkoord, zorg akkoord en notitie hervorming langdurige zorg en ondersteuning Bijeenkomst 21 mei Gesprekken met professionals uit de zorg, belangenorganisaties, cliëntengroepen en Wmo raden. Bureau HHM Gevolgen pakketmaatregel gemeente Amsterdam. Ervaringsdeskundigen LFB. Gesprek op 22 mei Factsheet Movisie. Wat zijn de behoeften van gehandicapte zorgvragers? Factsheet SCP Menen met lichamelijke of verstandelijke beperkingen. Gemeente Huizen Rapport Wmo frictieonderzoek Huizen. Een onderzoek naar knelpunten tussen vraag en aanbod bij vijf kwetsbare Wmo doelgroepen in Huizen GGD Fryslân en Partoer CMO Fryslân. 8 december Inventarisatie aanbod en behoefte preventie in relatie tot de prestatievelden 4 en 6 van de WMO. Hanneke van Lieshout, Mieke Cardol. Nivel Handreiking thuis in de gemeente. Tien handreikingen voor professionals en gemeenten om meedoen van mensen met een verstandelijke beperking te bevorderen. MEE Utrecht, Gooi en Vecht. November MEE monitor zelfredzaamheid en de behoefte en begeleiding bij mensen met een verstandelijke beperking. Meedoen & meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Ministerie VWS. Cliëntgroepen extramurale begeleiding. Sherpa, Philadelphia, MEE, Versa. Januari Onderzoeksresultaten Vrije tijd bij de doelgroep LVB in t Gooi. Transitiebureau begeleiding. 4 november Verslag van consultatierondes met zorgaanbieders, cliënt- en patiëntorganisaties en gemeenten over aandachtspunten bij specifieke doelgroepen bij decentralisatie van extramurale begeleiding. Yvonne Steemers. Zorgbelang Noord Holland. Juni Mantelzorg voor mensen met een verstandelijke beperking: Hoe kunnen we zorgen dat die jas goed past? Verslag van een expertmeeting mantelzorg voor mensen met een verstandelijke beperking. 13

14 Definitie verstandelijke beperking 4 De American Association of Mental Retardation heeft in 1992 de definitie van het begrip verstandelijke handicap als volgt omschreven: Het intellectueel functioneren van een verstandelijk gehandicapte ligt duidelijk onder het gemiddelde, daarnaast is er sprake van aan de beperkte intelligentie gerelateerde beperkingen van het aanpassingsgedrag op twee of meer van de volgende tien gebieden: communicatie, zelfverzorging, zelfstandig kunnen wonen, sociale en relationele vaardigheden, gebruik maken van gemeenschapsvoorzieningen, zelfstandig beslissingen nemen, gezondheid en veiligheid, functionele intellectuele vaardigheden, vrijetijdsbesteding, werk. Ten slotte manifesteert de verstandelijke handicap zich voor de leeftijd van 18 jaar. Een laag IQ (lager dan 70/75) is dus wel voorwaarde, maar niet voldoende voor de diagnose verstandelijke handicap. De DSM-IV hanteert bovenstaande definitie en maakt voor het niveau van intellectueel functioneren de volgende onderverdeling: - zwakbegaafd: IQ 70/75-85/90; - lichte verstandelijke handicap: IQ 50/55-70; - matige verstandelijke handicap: IQ 35/40-50/55; - ernstige verstandelijke handicap: IQ 20/25-35/40; - diepe verstandelijke handicap: IQ lager dan 20/25. Complexe problematiek: De groep mensen met een verstandelijke handicap is zeer heterogeen in ernst en oorzaak van de handicap, leeftijd en bijkomende stoornissen. De problematiek is vaak complex van aard. Bijkomende stoornissen of beperkingen onder mensen met een verstandelijke handicap komen veel vaker voor dan in de open populatie. Bijkomende stoornissen: motorische stoornissen; epilepsie; zintuiglijke stoornissen; psychische problemen; gedragsproblemen. Van de groep zwakbegaafden is bekend dat zij op de volgende aspecten van sociaal functioneren en maatschappelijke participatie problemen ondervinden: het hebben van een vaste partner; het hebben van vrienden; gerespecteerd worden in de buurt waar men woont; niet serieus genomen worden; nooit in het middelpunt van de belangstelling staan; geen werk hebben/een uitkering ontvangen; regelmatig rood staan; zich niet zelfstandig kunnen redden; niet met vakantie gaan. 4 GGD Fryslân en Partoer CMO Fryslân. 8 december Inventarisatie aanbod en behoefte preventie in relatie tot de prestatievelden 4 en 6 van de WMO. 14

15 2 STARTFOTO MENSEN MET EEN PSYCHIATRISCHE BEPERKING Samenvatting Psychiatrische stoornissen zijn niet onder één noemer te vatten en er zijn er vele verschillende waarvan er hier enkele genoemd worden. Een depressie is een stemmingsstoornis die zich kenmerkt door een verlies van levenslust of zware neerslachtigheid. In het normale spraakgebruik wordt de term 'depressief' vrij snel gebruikt voor een toestand waarin iemand in een dip zit. Maar niet iedere depressieve, sombere of verdrietige stemming is een psychische aandoening. Een depressie kan ook onderdeel zijn van een manisch depressieve stoornis. De stoornis kenmerkt zich door uitersten in stemming en activiteit. In een manie ben je over het algemeen uitbundig en daadkrachtig en in een depressie meestal juist teruggetrokken en passief. Deze stemmingen en wisselingen kunnen grote gevolgen hebben voor degene die het zelf treft maar ook voor zijn of haar omgeving (familie, vrienden of collega s). In de uitersten van de stemming is opname in een psychiatrisch ziekenhuis vaak onvermijdelijk. De stoornis heeft invloed op de wijze waarin iemand deelneemt aan de samenleving. Depressieve mensen zijn gevoelig voor verslaving. Een angststoornis kenmerkt zich door het feit dat men extreem angstig is en dat dit leidt tot bepaald onwenselijk gedrag. Voor een deel is angst een zeer normaal en veelvoorkomend verschijnsel. Angst voelen kan nuttig zijn, bijvoorbeeld als je bang wordt omdat je een brandlucht ruikt. Er zijn ook angsten die minder reëel zijn omdat het onderwerp van de angst niet levensbedreigend is, terwijl men zich wel zo gedraagt. In dat geval kan er sprake zijn van een stoornis. Hoewel de ernst van de klachten varieert binnen de doelgroep, hebben velen het moeilijk met het houden van het overzicht op tal van terreinen. Dit betekent de ondersteuning zich moet richten op het overzichtelijk houden van financiën en het huishouden, het bieden van structuur bij de dagelijkse activiteiten. Stress vanwege financiën is een veel voorkomend probleem omdat de inkomens in deze doelgroep vaak laag zijn en alles wat men zou willen ondernemen geld kost. Bij het gebruik maken van dagbesteding is dit een belemmering. Dit naast het feit dat een deel van de mensen moeite hebben om zich te begeven in een omgeving met veel prikkels, zoals het openbaar vervoer. Men is over het algemeen onzeker over zichzelf. Een belangrijk aandachtpunt is de bejegening. Men voelt zich door anderen vaak onvolwassen en ongelijk behandeld. Men wil met respect gelijkwaardig behandeld worden. Een vaste begeleider, waarmee men een vertrouwensband kan opbouwen helpt enorm.

16 Aantallen Aantal unieke klanten begeleiding juli 2011 (Bron: CIZ en Agis Zorgkantoor) Grondslag & leeftijd G & V + Eemnes Blaricum Bussum Eemnes Hilversum Huizen Laren Muiden Naarden Weesp Wijdemeren Psychiatrie 0-17 jaar Psychiatrie 18 plus Verdeling ZIN/ PGB per leeftijdscategorie en grondslag Gooi & Vechtstreek (Bron: Agis Zorgkantoor) Leeftijd 0-17 jaar jaar jaar 65 plus Totaal Totaal Grondslag ZIN PGB ZIN PGB ZIN PGB ZIN PGB ZIN(18+) PGB(18+) Psychiatrie 12%(48) 88%(355) 36% 64% 77% 23% 88% 12% 49%(500) 51%(216)

17 Behoeften Resultaatgebieden Van AWBZ naar Wmo gemeenten moeten op deze gebieden ondersteuning gaan geven Alle levensfasen opgroeien en ontwikkelen 0-23 jaar werken, opvoeden en verzorgen jaar pensioen en vitaal ouder worden 65 jaar en ouder laatste levensfase Uitzonderingen wanneer de behoeften in verschillende levensfasen anders zijn Het wonen in een schoon en leefbaar huis Het wonen in een geschikt huis Het thuis kunnen zorgen voor kinderen die tot het gezin behoren Boodschappen doen en maaltijden aanreiken Het beschikken over schone, draagbare en doelmatige kleding -Mensen willen heel graag zelfstandig wonen en een zo normaal mogelijk leven leiden waarbij ondersteuning bij dagelijkse handelingen schoonmaak e.a. aanwezig is. -Ondersteuningsvraag is hulp bij het daadwerkelijk beginnen met opruimen van het huishouden, waarbij de begeleider echt samen met de cliënt hieraan begint. Alleen een lijst je maken werkt niet. Iemand moet daadwerkelijk geactiveerd worden door samen aan het werk te gaan. Men wil ondersteuning bij het op orde houden van het huishouden. -Chaos in het hoofd leidt tot chaos in huis. Dit betekent dat chaos in huis en ongeopende post een signaal is dat het niet goed gaat. Mensen hebben behoefte aan een eigen woonplek eventueel met begeleiding. Men ervaart een tekort aan geschikte woonruimte. Gezien de moeite met het op orde houden van het huishouden is een overzichtelijk ingerichte woning een pre. -Een deel van de doelgroep heeft angst om naar buiten te gaan. -Naast behoefte aan hulp voor het doorlopen van de week boodschappen en het zicht houden op de kosten, soms ook begeleiding mee naar buiten nodig. -Budgetbeheer en hulp bij administratie is nodig omdat men vaak over een laag inkomen beschikt en men overzicht moet houden op wat uitgegeven wordt. Men heeft ondersteuning nodig bij het regelmatig schoonhouden van kleding. Ondersteuning bij budgetbeheer ivm beheersen van uitgaven is belangrijk. Het zich in en om de woning verplaatsen Men heeft moeite om in een openbare ruimte met veel prikkels te gaan, in en om het huis geen beperkingen.

18 Het zich lokaal verplaatsen per vervoermiddel Het ontmoeten van medemensen en het aangaan/onderhouden van sociale verbanden -Men heeft moeite om in een openbare ruimte met veel prikkels te gaan. -dan wil men naar buiten gaan vermijden. -In veel gevallen zijn de kosten van het vervoer een drempel om aan het leven deel te nemen. Ook als dit vormen van dagbesteding en recreatieve activiteiten zijn. -Het gebrek aan financiën is een grote drempel voor deelname aan het leven en gebruik maken van vervoer. Bij bemiddeling naar een activiteit moet met het vervoer rekening worden gehouden. - mensen willen graag hulp om zelf hun leven op orde te krijgen en contacten met anderen te leggen. Veel mensen met psychische problemen hebben behoefte aan contact, mits dit contact respectvol is. - De referentie bij het bieden van hulp is altijd het verleden voordat iemand ziek werd. Men wil niet altijd terug naar dit verleden waaruit men voortkwam maar breken met het oude, er moet een nieuw perspectief komen. - geld om naar dagbesteding toe te komen is heel vaak een probleem. - mensen ervaren een tekort in het aanbod van zinvolle dagbesteding, lotgenotencontact. Niet alle mensen uit die doelgroep zitten op lotgenoten contact te wachten. Er is een onderscheidt in het aankunnen van een functie cq. uitdaging, of het ondergaan van een activiteit. Dit leidt tot verschillende behoeften binnen de doelgroep. Zinvolle dagbesteding is niet alleen voor jezelf iets doen maar dat het ook anderen iets oplevert, je talenten kunnen gebruiken/ Bij dat laatste vooral gebrek aan activiteiten waarbij je je hersens kunt gebruiken.. - mensen hebben last van verschillende stemmingen, zijn iets meer onberekenbaar dan gezonde mensen. Het ene moment wel willen zij wel meedoen aan een activiteit, een andere keer kunnen zij daar geen zin in hebben of niet de energie hebben om te gaan en dan niet naar de activiteit komen.. Het aanbod moet hiermee rekening kunnen houden. -Soms sprake van vermijding, angst om iets te doen en contacten aan te gaan. - Er is ambivalentie over het meedoen aan activiteiten voor de doelgroep. Enerzijds wil men mensen ontmoeten en anderzijds wil men geen stempel krijgen doordat men aan een speciale activiteit meedoet. - Velen willen graag baan krijgen of vrijwilligerswerk doen waarbij er begrip is voor hun specifieke behoeften. - Er is een grote behoefte aan laagdrempelige voorzieningen dichtbij huis en niet alleen in Hilversum. Het hoeft geen voorziening te zijn specifiek voor de doelgroep als men maar welkom is en het dichtbij is. Nieuwe Koffie om de Hoek in buurthuis is een goed voorbeeld. 18

19 Zelfredzaamheid op het gebied van de algemeen dagelijkse levensverrichtingen Regie kunnen voeren over het eigen leven - Bij ondersteuning is het van groot belang dat men de persoon die ondersteuning geeft vertrouwt en dat die hen respectvol tegemoet treedt. - Onderdeel van de dagelijkse behoefte kan ook medicijnen inname zijn. Soms is ondersteuning voor inname op een vast moment nodig. - Er behoefte aan vaste structuur voor handelingen. Mensen willen ondersteund worden bij dagstructurering en het onderhouden van sociale contacten. Men vindt het vaak moeilijk om alle administratie op orde te houden. Een groot deel van de doelgroep heeft een laag inkomen. Geld is een grote stressfactor. Het om leren gaan met geld moet zo vroeg mogelijk geleerd worden. De begeleiding moet zich o.a. hierop kunnen richten. Algemene budget cursussen zijn niet passend. Mantelzorg (behoefte van iemand die mantelzorg geeft) Aandachtspunten Toegang tot ondersteuning Meedoen Men wil impulsief op hun eigen keuze moment activiteiten doen op hun eigen wijze. Dit werkt niet altijd voor de omgeving. Voor (arbeidsmatige) dagbesteding is het kunnen aanhouden van een vast structuur noodzakelijk daar wordt dan hulp bij gevraagd. Mantelzorger voelt zich vaak geclaimd door de zorgvrager. Mantelzorgers willen hun verhaal ook kunnen vertellen aan anderen, die lotgenoten zijn en die luisterend oor bieden. Mantelzorgers moeten ook leren omgaan met de specifieke stoornis van partner of kind, dat helpt om de relatie te verbeteren. Wil daarbij ook graag een vast veilige vervanger zodat zorg uitwisselbaar is. Door begeleiding kan mantelzorger ontlast worden. Voor alle aandachtspunten geld dat de bejegening van iemand met een stoornis respectvol en niet denigrerend moet zijn. Heel vaak voelt men dat men niet als gelijkwaardige gesprekspartner gezien wordt. Men vindt het contact met officiële instanties eng. Er is wantrouwen over wat men in het dossier registreert. Het is goed daarover bij aanvang van het contact heel open te zijn. Men moet een drempel over om hulp te vragen. Het inzetten van ervaringsdeskundigen in het loket zou de drempel hiervoor kunnen verlagen. Ervaringsdeskundigen spreken de taal en kunnen perspectief bieden doordat je aan hen kunt zien hoe goed het met je kan komen. Zij hebben dus ook een voorbeeldfunctie. Het ontbreken van middelen/inkomen is een probleem om gebruik te maken van allerlei voorzieningen of om te kunnen reizen. 19

20 Zelforganiserend vermogen Vaak heeft iemand een psychiatrische stoornis levenslang en zijn er goede en slechte perioden. Dit betekent dat er wisselingen kunnen zijn in de mate van zelfredzaamheid. Een prettige woning met de mogelijkheid tot begeleiding kan er toe bijdragen dat iemand lange tijd stabiel is. Bronnen De MO zaak en CIZ Mantelzorgkaarten Mezzo Consultatierondes aanbieders en cliënten en aanbevelingen, 4 november 2011 Samenvatting DSM IV wikipedia Transitiebureau cliëntgroepen extramurale AWBZ begeleiding Interviews frictieonderzoek in Huizen 2007 Bijeenkomst 21 mei Gesprekken met professionals uit de zorg, belangenorganisaties, cliëntengroepen en Wmo raden Groepsgesprek ervaringsdeskundigen GGZ Infocentrum Groepsgesprekken met ervaringsdeskundigen RIBW Definitie Het kenmerk van angststoornissen is dat men extreem angstig is en dat dit leidt tot bepaald onwenselijk gedrag. Voor een deel is angst een zeer normaal en veelvoorkomend verschijnsel. Angst voelen kan nuttig zijn, bijvoorbeeld als je bang wordt omdat je een brandlucht ruikt. Er zijn ook angsten die minder reëel zijn omdat het onderwerp van de angst niet levensbedreigend is. Angststoornissen bestaan in zeer wisselende vormen, bijvoorbeeld: Paniekstoornis, straatvrees, sociale fobie, dwang stoornis e.a. In alle gevallen leidt de angst voor.. tot specifiek gedrag dat door behandeling aangepakt kan worden. Tot die tijd kan de stoornis de deelname aan de samenleving ernstig beperken. Een depressie is een stemmingsstoornis die zich kenmerkt door een verlies van levenslust of zware neerslachtigheid. In het normale spraakgebruik wordt de term 'depressief' vrij snel gebruikt voor een toestand waarin iemand in een dip zit. Men spreekt echter pas van klinische depressie wanneer aan een uitgebreid aantal criteria wordt voldaan. Niet iedere depressieve, sombere of verdrietige stemming is dus een psychische aandoening. Een depressie kan ook onderdeel zijn van een manisch depressieve stoornis. De stoornis kenmerkt zich door uitersten in stemming en activiteit. In een manie ben je over het algemeen uitbundig en daadkrachtig en in een depressie meestal juist teruggetrokken en passief. Deze stemmingen en wisselingen kunnen grote gevolgen hebben voor degene die het zelf treft maar ook voor zijn of haar omgeving (familie, vrienden of collega s). In de uitersten van de stemming is opname in een psychiatrisch ziekenhuis vaak onvermijdelijk. De stoornis heeft invloed op de wijze waarin iemand deelneemt aan de samenleving. Depressieve mensen zijn gevoelig voor verslaving. 20

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ

Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ Aanvullende cliëntinformatie behorend bij de kwartaalrapportage AWBZ De vierde MEE Signaal eindrapportage pakketmaatregel AWBZ geeft een totaalbeeld van de geleverde ondersteuning door MEE gedurende de

Nadere informatie

KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET... 100.000 INWONERS

KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET... 100.000 INWONERS KWETSBARE BURGERS IN EEN GEMEENTE MET... 100.000 KWETSBARE BURGERS NORMAAL BEGAAFD OF VERSTANDELIJK BEPERKT? HOEVEEL BURGERS MET EEN BEPERKING IN EEN GEMEENTE MET 100.000? HOEVEEL ZORGZWAARTEPAKKETTEN

Nadere informatie

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Net als ieder ander, meetellen en meedoen in onze gemeente! SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Praktische handreiking In deze handreiking

Nadere informatie

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme

Deel VI Verstandelijke beperking en autisme Deel VI Inleiding Wat zijn de mogelijkheden van EMDR voor cliënten met een verstandelijke beperking en voor cliënten met een autismespectrumstoornis (ASS)? De combinatie van deze twee in een en hetzelfde

Nadere informatie

Vragenlijst voor PGB houders regio Kop van Noord Holland

Vragenlijst voor PGB houders regio Kop van Noord Holland Vragenlijst voor PGB houders regio Kop van Noord Holland Met deze vragenlijst kunt u zich voorbereiden op het invullen van de digitale versie op www.hhm.nl/pgbregiodenhelder Volgens onze inschatting kost

Nadere informatie

Begeleiding Jeugdwet. Omschrijving voorzieningen. Ons kenmerk: Datum: Juni 2015 Contactpersoon: Contractbeheer E-mail: contractbeheer@regiogenv.

Begeleiding Jeugdwet. Omschrijving voorzieningen. Ons kenmerk: Datum: Juni 2015 Contactpersoon: Contractbeheer E-mail: contractbeheer@regiogenv. Begeleiding Omschrijving voorzieningen Ons kenmerk: Datum: Juni 2015 Contactpersoon: Contractbeheer E-mail: contractbeheer@regiogenv.nl INHOUD 1 33101 Begeleiding individueel... 3 2 33102 Module Ondersteuning

Nadere informatie

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking.

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel

Nadere informatie

Een depressie. P unt P. kan u helpen. volwassenen

Een depressie. P unt P. kan u helpen. volwassenen Een depressie P unt P kan u helpen volwassenen Iedereen is wel eens moe, somber en lusteloos. Het is een normale reactie op tegenvallers, een verlies en andere vervelende gebeurtenissen. Wanneer dit soort

Nadere informatie

Mijn kind heeft een LVB

Mijn kind heeft een LVB Mijn kind heeft een LVB Wat betekent een licht verstandelijke beperking nu precies? Informatie voor ouders van kinderen en jongeren met een licht verstandelijke beperking in de leeftijd van 6 tot 23 jaar

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel mensen met een licht

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten. Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten. Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Loes 10 jaar Basisschool sinds 4 e jaar Rugzakje Extra begeleiding gymles (PV) Broer/zus op zelfde school Gastgezin,

Nadere informatie

Van AWBZ naar Jeugdwet. Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd

Van AWBZ naar Jeugdwet. Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd Van AWBZ naar Jeugdwet Een presentatie over de Factsheet Jeugd met een beperking Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd De wetten De Jeugdwet De Wet Langdurige Zorg (Wlz) De Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Familieparticipatie en mantelzorg

Familieparticipatie en mantelzorg Familieparticipatie en mantelzorg Inleiding: Mantelzorg en familieparticipatie zijn twee begrippen die vaak door elkaar gebruikt worden. Norschoten maakt onderscheid in deze twee begrippen. In deze notitie

Nadere informatie

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom?

Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Wat gaat er in de zorg veranderen en waarom? Het ministerie van VWS heeft wee websites in het leven geroepen die hierover uitgebreid informatie geven www.dezorgverandertmee.nl en www.hoeverandertmijnzorg.nl

Nadere informatie

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk...

Ik heb een vraag over. zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... Ik heb een vraag over zorg... ondersteuning... opvoeding... jeugdhulp... mijn arbeidsbeperking... mijn uitkering... werk... 1 Ik heb een laag inkomen en vind het moeilijk om werk te vinden... Ik wil me

Nadere informatie

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet

Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet Kinderen met een beperking van AWBZ naar Jeugdwet Een presentatie over de factsheetvan de Werkgroep Jeugd met een Beperking van het Transitiebureau Jeugd De wetten De jeugdwet De Wet Langdurige Zorg (Wlz)

Nadere informatie

Project Invoering Begeleiding uit AWBZ naar Wmo

Project Invoering Begeleiding uit AWBZ naar Wmo Project Invoering Begeleiding uit AWBZ naar Wmo Inhoud Wat gaat er gebeuren? De huidige Begeleiding Invoering Begeleiding in de Wmo Project Invoering Begeleiding Uitkomsten oriëntatiefase Vervolg: visiefase

Nadere informatie

KADERS CONTRACT INLOOP GGZ OPDRACHTGEVERS

KADERS CONTRACT INLOOP GGZ OPDRACHTGEVERS Kaders Contract Inloop GGZ Ons kenmerk: 14.0007294 KADERS CONTRACT INLOOP GGZ OPDRACHTGEVERS Gemeente Blaricum Gemeente Bussum Gemeente Eemnes Gemeente Hilversum Gemeente Huizen Gemeente Laren Gemeente

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Mark van den Einde ministerie van VWS PIANOo- Marktontmoeting Wmo (9 december 2011) Het regeer- en gedoogakkoord De

Nadere informatie

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen?

Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Decentralisatie begeleiding naar gemeenten Wat houdt het in? Wat gaat er veranderen? Mark van den Einde ministerie van VWS PIANOo-bijeenkomst Hoorn (8 februari 2012) Transitie: wat verandert er? Regeer-

Nadere informatie

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo):

Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Factsheet Veranderingen in de Zorg 2015 (AWBZ, LIZ, Zvw en Wmo): Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten (AWBZ): Collectieve Volksverzekering voor ziektekostenrisico s, waarvoor je je niet individueel kunt

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz)

AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) AWBZ zorg bij Bureau Jeugdzorg (BJz) Waar gaan we het over hebben? Wie ben ik en waarom deze presentatie? Algemeen: beleidsregels en doelgroep Welke zorg valt voor onze doelgroep onder de AWBZ? Hoe wordt

Nadere informatie

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN &Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN & & VOLWASSENEN Ondersteuning voor mensen met een beperking Heb je een beperking of heeft je zoon of dochter een beperking? Dan is wat ondersteuning soms erg welkom. Ons Tweede

Nadere informatie

Blad 1. Bijlage 3. Nadere beschrijving productcodes en diensten Maatwerkvoorziening Begeleiding

Blad 1. Bijlage 3. Nadere beschrijving productcodes en diensten Maatwerkvoorziening Begeleiding Bijlage 3. Nadere beschrijving product en diensten Maatwerkvoorziening Begeleiding Op basis van de prestatiebeschrijvingen opgesteld door de Nza (2013). Nza F125 Dagactiviteit GGZ-LZA (p/u.) Toeleidingtraject

Nadere informatie

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z

Samen doen. Zorgvisie. Zorg- en dienstverlening van A tot Z Samen doen Zorgvisie Zorg- en dienstverlening van A tot Z Wat en hoe? 3 W Samen met de cliënt bepalen we wát we gaan doen en hóe we het gaan doen. Mensen met een verstandelijke beperking kunnen op diverse

Nadere informatie

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013

Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Samenvatting Klanttevredenheidsonderzoek Wmo en de Benchmarks Wmo resultaten over 2013 Klanttevredenheidsonderzoek Het KTO is een wettelijke verplichting wat betreft de verantwoording naar de Gemeenteraad

Nadere informatie

Waarmee helpt Thuisbegeleiding?

Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Waarmee helpt Thuisbegeleiding? Veelzijdig in zorg Verwijzersinformatie Vérian, veelzijdig in zorg Vérian biedt u een breed aanbod aan zorgdiensten, 24 uur per dag, 7 dagen in de week. In elke levensfase

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Zorgzwaartepakketten Sector GGZ Versie 2013

Zorgzwaartepakketten Sector GGZ Versie 2013 Zorgzwaartepakketten Sector GGZ Versie 2013 Enschede, december 2012 AR/12/2534/izzp ZZP 1B GGZ Voortgezet verblijf met begeleiding (B-groep) voor verzekerden jonger dan drieëntwintig jaar Deze cliëntgroep

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2009. Bijlage 2. Grondslagen

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2009. Bijlage 2. Grondslagen 2009 Versie 1 januari 2009 Inhoudsopgave 1 Algemeen 3 2 Aandachtspunten 4 2.1 en functies 4 2.2 Vaststellen grondslag 4 2.3 Eén of meerdere grondslag(en) 5 3 De 6 grondslagen 6 3.1 Somatische aandoening

Nadere informatie

Voorbereiden op het keukentafelgesprek?

Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Voorbereiden op het keukentafelgesprek? Deze brochure helpt u daarbij! 2015 een coproductie van: Voor kinderen, partners, verwanten, vrijwilligers die mantelzorgtaken vervullen voor hen die hun dierbaar

Nadere informatie

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo)

Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Nieuwe Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) Opzet presentatie Wat zijn de veranderingen t.o.v. van huidige Wmo? Opdracht gemeente Maatwerkvoorzieningen specifiek begeleiding Vervolgstappen tot 1 januari

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting:

Mijn hersenletsel. Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Toelichting: Mijn hersenletsel Ik heb moeite met het vasthouden of verdelen van mijn aandacht. Ik ben snel afgeleid. Ik heb moeite om alles bij te houden/de wereld gaat zo snel. Ik heb moeite met flexibiliteit en veranderingen.

Nadere informatie

Van landelijk naar lokaal

Van landelijk naar lokaal Van landelijk naar lokaal Decentraliseren en particperen Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente? 7 februari 2015 Hans van der Knijff Waar gaan we het over hebben? Overgang naar Wmo

Nadere informatie

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties Perspectief op gewoon leven Wat we leren van evaluaties Stichting Perspectief, juni 2005 Aanleiding De LFB komt op voor de belangen van mensen met een verstandelijke beperking. De LFB heeft de ervaring

Nadere informatie

Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein

Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein Vrijwillige Thuishulp als onderdeel van het sociale domein preventief, signalerend en klant centraal Cintha Tubbing, december 2013 Een korte kennismaking met de organisatie Versa Welzijn de dienst VTH

Nadere informatie

De Wet Langdurige Zorg- samenvatting gericht op de gevolgen voor mensen met chronische

De Wet Langdurige Zorg- samenvatting gericht op de gevolgen voor mensen met chronische De Wet Langdurige Zorg- samenvatting gericht op de gevolgen voor mensen met chronische beademing door Elske ter Veld, voorzitter VSCA. Bij de Tweede Kamer ligt nu ook de Wet Langdurige Zorg, de WLZ. Deze

Nadere informatie

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis

Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Zorgprogramma voor mensen met gerontopsychiatrische problematiek in het verpleeghuis Anne van den Brink Specialist Ouderengeneeskunde Onderzoeker Pakkende ondertitel Inhoud presentatie Inleiding Aanleiding

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Psychisch of Psychiatrie? 12-06-2012

Psychisch of Psychiatrie? 12-06-2012 Wat is een psychische stoornis? Een psychische stoornis is een patroon van denken, voelen en gedrag dat binnen de geldende cultuur ongebruikelijk is. Het patroon veroorzaakt last bij de persoon zelf en/of

Nadere informatie

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen

Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Budgetten en vergoedingen wat betreft zorgboerderijen Deze notitie is bedoeld om meer inzicht te geven over de budgetten en vergoedingen die op zorgboerderijen betrekking kunnen hebben als het gaat om

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015

Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking. Wat verandert er in de zorg in 2015 Zorg en Ondersteuning aan mensen met een verstandelijke beperking Wat verandert er in de zorg in 2015 De zorg in beweging Wat verandert er in 2015? In 2015 verandert er veel in de zorg. Via een aantal

Nadere informatie

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa

ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN. De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa ZIJN WIE JE BENT EN WIE JE WILT ZIJN De waarde van de praktijkhuizen van Ixta Noa WIJ ZIJN IXTA NOA IXTA NOA. OFTEWEL IK STA NIEUW. IXTA NOA IS EEN EIGENZINNIGE VERZAMELING VAN MENSEN DIE ZELFBEWUST EN

Nadere informatie

Kaart 1: Wmo = meedoen Achtergrondinformatie voor patiënten

Kaart 1: Wmo = meedoen Achtergrondinformatie voor patiënten Kaart 1: Wmo = meedoen Achtergrondinformatie voor patiënten De Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) betekent voor gemeenten een andere manier van denken en doen. De Nederlandse gemeenten werken gezamenlijk

Nadere informatie

Een depressie. PuntP kan u helpen. groep: volwassenen

Een depressie. PuntP kan u helpen. groep: volwassenen Een depressie PuntP kan u helpen groep: volwassenen Iedereen is wel eens moe, somber en lusteloos. Het is een normale reactie op tegenvallers, een verlies en andere vervelende gebeurtenissen. Wanneer dit

Nadere informatie

Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel

Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel Rol MEE AWBZ-pakketmaatregel Wat individueel (AWBZ) en wat collectief (gemeente) De rol van MEE bij de pakketmaatregel Catrien Rijk Manager MEE Oost-Gelderland Wat is MEE? Een onafhankelijke stichting

Nadere informatie

69 Zorgzwaartepakketten

69 Zorgzwaartepakketten DC 69 Zorgzwaartepakketten verstandelijk gehandicapten 1 Inleiding Cliënten die zorg in het kader van de Algemene wet bijzondere ziektekosten (AWBZ) nodig hebben, kunnen aanspraak maken op een budget daarvoor.

Nadere informatie

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE

Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Sport- en beweegvragen van kwetsbare doelgroepen/ mensen met een beperking in het sociale wijkteam en de rol van MEE Meedoen mogelijk maken! MEE Samen (regio s Veluwe Overijssel Twente) 36 gemeenten 300

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Van AWBZ naar gemeente Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente?

Van AWBZ naar gemeente Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente? Van AWBZ naar gemeente Wat kunnen wij daarmee in onze eigen (burgerlijke) gemeente? 3 oktober 2014 Hans van der Knijff Waar gaan we het over hebben? Overgang naar Wmo en Jeugdwet Het proces van aanvraag

Nadere informatie

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking

Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Herkennen van en omgaan met mensen met een lichte verstandelijke beperking Doelgroep s Heeren Loo, Almere: Alle leeftijden: kinderen, jongeren & volwassenen (0 100 jaar) Alle niveaus van verstandelijke

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid

Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Aanvraag voorzieningen bij een terugtredende overheid Medisch Maatschappelijk Werk SEIN Siebe Dijkgraaf Opbouw presentatie Nieuwe Wetgeving in 2015 Proces van aanvragen Vragen Links Wat veranderd er in

Nadere informatie

Ondersteuningsbehoeften cliëntgroepen & innovatiemogelijkheden. drs. Nico Dam dr. Albertus Laan

Ondersteuningsbehoeften cliëntgroepen & innovatiemogelijkheden. drs. Nico Dam dr. Albertus Laan Ondersteuningsbehoeften cliëntgroepen & innovatiemogelijkheden begeleiding drs. Nico Dam dr. Albertus Laan Agenda Opgave Begeleiding Vernieuwing Aanpak Opgave Grondslag SOM/PSY/PG/VG/LG/ZG Beperking Matig/zwaar

Nadere informatie

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg

Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Mantelzorg en professionals: bondgenoten in de zorg Workshop Mantelzorg Febe Lenie de Pater Consulent Mantelzorg Freelancer Mantelzorgondersteuning November 2014 Doel workshop Bewustwording rol en positie

Nadere informatie

Zorgzwaartepakketten Sector V&V

Zorgzwaartepakketten Sector V&V Zorgzwaartepakketten Sector V&V Versie 2013 Enschede, december 2012 AR/12/2533/izzp Zorgzwaartepakketten sector & Verzorging 2013 ZZP 3 VV Beschut wonen met begeleiding en intensieve verzorging Deze cliëntgroep

Nadere informatie

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO

Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO Meest gestelde vragen en antwoorden Van AWBZ naar WMO In 2015 gaat er veel veranderen in de zorg. De gemeente krijgt er nieuwe taken bij. Wat betekenen deze veranderingen voor u? 1. Wat gaat er veranderen

Nadere informatie

Welzijn en (gezondheids)zorg

Welzijn en (gezondheids)zorg Hoofdstuk 14 Welzijn en (gezondheids)zorg 14.1 Inleiding Een belangrijke doelgroep voor het welzijns- en zorgbeleid zijn de ouderen. Dit hoofdstuk begint daarom met het in kaart brengen van deze groep

Nadere informatie

Voor mantelzorgers en vrijwilligers

Voor mantelzorgers en vrijwilligers Voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2014 VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 3 In drie bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN

Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN Cursus VRIENDEN MAKEN.KUN JE LEREN PRAKTISCHE INFORMATIE Wat voor cursus? Het is een cursus voor mensen die, om wat voor reden dan ook, geen stevige vriendenkring (meer) hebben en die actief willen onderzoeken

Nadere informatie

Clientprofielen Kempengemeenten Reusel-De Mierden, Bergeijk, Bladel en Eersel 19 mei 2014

Clientprofielen Kempengemeenten Reusel-De Mierden, Bergeijk, Bladel en Eersel 19 mei 2014 Stabiliteit en behoud Doel Inwoner in staat stellen op het hoogst haalbare niveau van participatie en zelfredzaamheid te komen en te blijven, door het creëren van stabiliteit en het stimuleren van participatie

Nadere informatie

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers

Mantelzorg. Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Mantelzorg Praktische informatie en tips voor mantelzorgers Inleiding Met de mantelzorger bedoelen we diegene die een belangrijke rol in de zorg voor een naaste vervult. Vaak is dit een ouder, partner

Nadere informatie

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014

Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ. Vrijdag 13 juni 2014 Presentatie verdiepingssessie inkoop Jeugd-AWBZ Vrijdag 13 juni 2014 Wie zijn we? Ons Tweede thuis is een organisatie ten dienste van ongeveer 2000 mensen met een verstandelijke, meervoudige of lichamelijke

Nadere informatie

Triple Trouble in de praktijk. Triple Trouble in de praktijk. Komt een man bij de dokter. Drie soorten middelen. Stoornis in het gebruik van middelen

Triple Trouble in de praktijk. Triple Trouble in de praktijk. Komt een man bij de dokter. Drie soorten middelen. Stoornis in het gebruik van middelen Triple Trouble in de praktijk Triple Trouble in de praktijk LEDD congres 2014 Joanneke van der Nagel Jannelien Wieland Robert Didden Van enkelvoudig naar complex licht tot ernstig Over wat te doen wie

Nadere informatie

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind

MEE Utrecht, Gooi & Vecht. Ondersteuning bij leven met een beperking. Moeilijk lerend. Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind MEE Utrecht, Gooi & Vecht Ondersteuning bij leven met een beperking Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind Moeilijk lerend Uitleg over het leven van een moeilijk lerend kind

Nadere informatie

Factsheet decentralisatie extramurale begeleiding t.b.v. informatie bijeenkomst voor de raad van Gouda d.d. 1 februari 2012

Factsheet decentralisatie extramurale begeleiding t.b.v. informatie bijeenkomst voor de raad van Gouda d.d. 1 februari 2012 Factsheet decentralisatie extramurale begeleiding t.b.v. informatie bijeenkomst voor de raad van Gouda d.d. 1 februari 2012 Inleiding Per 2014 wordt de functie begeleiding (inclusief het vervoer naar dagbesteding)

Nadere informatie

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8)

BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8) BESCHERMD WONEN MET ZEER INTENSIEVE ZORG, VANWEGE SPECIFIEKE AANDOENINGEN, MET DE NADRUK OP VERZORGING/VERPLEGING (voorheen ZZP 8) GEBRUIKERSINFORMATIE ZORGPROFIELEN V&V PROTEION 1 2 Inleiding In de kleinschalige

Nadere informatie

De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Research voor Beleid. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in

De verantwoordelijkheid voor de inhoud berust bij Research voor Beleid. Het gebruik van cijfers en/of teksten als toelichting of ondersteuning in Achtergronden en motieven bij wachten op een pgb Eindrapport Een onderzoek in opdracht van het ministerie van VWS drs. L. Boer drs. M. Hollander Projectnummer: B3811 Zoetermeer, 16 december 2010 De verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

De nadere regels voorzieningen maatschappelijke ondersteuning gemeente Arnhem 2015

De nadere regels voorzieningen maatschappelijke ondersteuning gemeente Arnhem 2015 Blz. 1 HET COLLEGE VAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ARNHEM gelet op de Verordening voorzieningen maatschappelijke ondersteuning gemeente Arnhem 2015, b e s l u i t vast te stellen: De nadere

Nadere informatie

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112

Beleid mantelzorg. Versie 031109 Herzieningsdatum 031112 Beleid mantelzorg Herzieningsdatum 031112 Mantelzorgbeleid Cederhof Mantelzorg kan worden gedefinieerd als de extra zorg en begeleiding die mensen, vrijwillig, langdurig en onbetaald, verlenen aan personen

Nadere informatie

Onderwerp: Beleidsregels en nadere regel maatschappelijke ondersteuning Maassluis Vlaardingen Schiedam 2015 (Bijlage 3)

Onderwerp: Beleidsregels en nadere regel maatschappelijke ondersteuning Maassluis Vlaardingen Schiedam 2015 (Bijlage 3) Officiële uitgave van de gemeente Maassluis Nummer:27 Datum Bekendmaking: 8 december 214 GEMEENTEBLAD Onderwerp: Beleidsregels en nadere regel maatschappelijke ondersteuning Maassluis Vlaardingen Schiedam

Nadere informatie

Landelijke Contactdag Tourette 2016. Ed Carper

Landelijke Contactdag Tourette 2016. Ed Carper Landelijke Contactdag Tourette 2016 Ed Carper d Voorstellen Laura d Programma 10:15 Peter van der Zwan / Marjan Maarschalkerweerd 10:45 Pauze met Ed Citroen 11:30 Daniëlle Cath 12:15 Jolande van de Griendt

Nadere informatie

AANBOD ZORGARRANGEMENTEN OP DE VERPLEEGAFDELING.

AANBOD ZORGARRANGEMENTEN OP DE VERPLEEGAFDELING. WOON ZORGCENTRUM VOOR OUDEREN, PENNEMES 7, 1502 WV ZAANDAM T E L E F O O N: 075-6504110- F A X: 075-6504129 E-MAIL: INFO@PENNEMES.NL - WEBSITE : WWW. P E N N E M E S.NL K A M E R V A N KOOPHANDEL 41.232.103

Nadere informatie

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling

Beleidsregels indicatiestelling AWBZ 2011. Bijlage 7. Behandeling 2011 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Doelstelling functie 4 2.1 Algemeen 4 2.2 Continue, systematische, langdurige en multidisciplinaire zorg (CSLM) 5 2.3 gericht op herstel en/of het aanleren van vaardigheden

Nadere informatie

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte

leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte leven met vermoeidheid omgaan met de gevolgen van een beroerte CVA Cerebro Vasculair Accident is de medische term voor een ongeluk in de vaten van de hersenen. In het dagelijks taalgebruik heet een CVA

Nadere informatie

Begeleiding in de thuissituatie

Begeleiding in de thuissituatie Begeleiding in de thuissituatie Wie zijn wij? Profila Zorg is een evangelische zorgorganisatie die naast de mogelijkheid voor wonen en dagbesteding ook begeleiding en ondersteuning biedt in de eigen woonomgeving

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Algemene brochure voor mensen met een beperking MEE maakt meedoen mogelijk 1 Colofon Tekst en samenstelling Eenvoudig Communiceren Amsterdam Afd. Communicatie

Nadere informatie

Samenvatting. Autismespectrumstoornissen

Samenvatting. Autismespectrumstoornissen Samenvatting Autismespectrumstoornissen Autismespectrumstoornissen zijn ontwikkelingsstoornissen die gekenmerkt worden door beperkingen in sociale omgang, de communicatie en de verbeelding. Ze gaan vaak

Nadere informatie

Begeleiding naar de Wmo?!

Begeleiding naar de Wmo?! Begeleiding naar de Wmo?! NAH-Conferentie in Heiloo 10 december 2012 Anja Hommel 22 maart 2012 10 januari 2012 Vorige kabinet: Decentralisatie AWBZ-begeleiding 1.0 Geleidelijke invoering (2013-2014) Géén

Nadere informatie

De Morgenster. Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje. Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1

De Morgenster. Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje. Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1 De Morgenster Een nieuwe zorgleefgemeenschap in t Blauwbörgje Morgenster.notitie.versie 30 januari 2013 1 Inleiding Er is in Groningen en omgeving behoefte gebleken aan diverse woongroepen voor mensen

Nadere informatie

Nee Ja, hoeveel? Klik hier als u tekst wilt invoeren. Klik hier als u een datum wilt invoeren. Klik hier als u tekst wilt invoeren.

Nee Ja, hoeveel? Klik hier als u tekst wilt invoeren. Klik hier als u een datum wilt invoeren. Klik hier als u tekst wilt invoeren. Algemene Gegevens Gegevens klant Naam Geboortedatum BSN Klantnummer Zijn er kinderen aanwezig? Gegevens aanbieder Nee Ja, hoeveel? Klik hier als u tekst wilt invoeren. Naam ondersteuner Contactgegevens

Nadere informatie

Productomschrijvingen inkoop 2016

Productomschrijvingen inkoop 2016 Productomschrijvingen inkoop 2016 Begeleiding basis (H300 + H305): - Gericht op het versterken van de eigen kracht en stimuleren van het netwerk. - Het bieden van activiteiten gericht op bevordering, behoud

Nadere informatie

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht

VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht VERANDERING VAN GEDRAG: EEN PROBLEEM OF NIET? Marieke Schuurmans Verpleegkundige & onderzoeker UMC Utrecht/Hogeschool Utrecht GEDRAG: De wijze waarop iemand zich gedraagt, zijn wijze van doen, optreden

Nadere informatie

Verstandelijke beperkingen

Verstandelijke beperkingen 11 2 Verstandelijke beperkingen 2.1 Definitie 12 2.1.1 Denken 12 2.1.2 Vaardigheden 12 2.1.3 Vroegtijdig en levenslang aanwezig 13 2.2 Enkele belangrijke overwegingen 13 2.3 Ernst van verstandelijke beperking

Nadere informatie

VRAGENLIJST OVER WOONBEHOEFTE VAN (JONG)VOLWASSENEN MET EEN STOORNIS BINNEN HET AUTISTISCH SPECTRUM

VRAGENLIJST OVER WOONBEHOEFTE VAN (JONG)VOLWASSENEN MET EEN STOORNIS BINNEN HET AUTISTISCH SPECTRUM VRAGENLIJST OVER WOONBEHOEFTE VAN (JONG)VOLWASSENEN MET EEN STOORNIS BINNEN HET AUTISTISCH SPECTRUM Inleiding: Deze enquête is bestemd voor toekomstige bewoners en hun ouders en verzorgers. Zij kunnen

Nadere informatie

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen,

waardering Zwolle Jonge mantelzorgers (jonger dan 18 jaar) zijn in de onderzoeken van de gemeente niet meegenomen, Zwolle Rapportage Mantelzorg in beeld Resultaten uit onderzoeken onder mantelzorgers 2012 en 2014 De gemeente Zwolle wil de positie van de mantelzorger versterken en hun taak verlichten. Met de komst van

Nadere informatie

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015?

Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? Factsheet Ik krijg nu AWBZ-zorg. Wat krijg ik in 2015? De overheid gaat de langdurige zorg anders organiseren. Hoe is de overgang van de ene wet naar de andere geregeld? Vanaf 1 januari 2015 verandert

Nadere informatie

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit

Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit Wet langdurige zorg (Wlz) Van aanvraag tot besluit CiZ_A5_WLZ_WT_15-06-15_def#2.indd 1 19-06-15 10:58 Als u blijvend intensieve zorg nodig heeft, dan kan het zijn dat u in aanmerking komt voor zorg vanuit

Nadere informatie

Je steunsysteem is overal om je heen.

Je steunsysteem is overal om je heen. Je steunsysteem is overal om je heen. Kwartiermaken in de wijken in Oss en in de regio. Burgerkracht en Presentie Definitie kwartiermaken: Kwartiermaken gaat over het bevorderen van het maatschappelijk

Nadere informatie