Thema: Gezond vanaf dag 1

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Thema: Gezond vanaf dag 1"

Transcriptie

1 Thema: Gezond vanaf dag 1

2 Nr. Insert your footer-text and/or logo s here.

3 Thema: Gezond vanaf dag 1

4 86 Handhygiëne in kinderdagverblijven: Omgevingsdeterminanten Tizza P. Zomer 1,2, V. Erasmus 1, J.H. Richardus 1,2, H.A.C.M. Voeten 2 1. Erasmus MC, 2. GGD Rotterdam-Rijnmond Inleiding Handhygiëne is een simpele en effectieve manier om infectieziekten bij kinderen op kinderdagverblijven te voorkomen Het doel was om in kaart te brengen in hoeverre de handhygiëne richtlijn door pedagogisch medewerkers (PM) in kinderdagverblijven wordt nageleefd (i.e. compliance met handhygiëne richtlijn), en om te bepalen welke omgevingsdeterminanten daarbij van invloed zijn Methode Observaties zijn uitgevoerd in kinderdagverblijven in de regio s Rotterdam-Rijnmond, Leiden en Gouda Er werd geobserveerd of handhygiëne al dan niet werd uitgevoerd op de momenten die in de richtlijn staan Handhygiëne was gedefinieerd als het wassen van de handen met water en daarna afdrogen; of gebruik van handalcohol Ook werden data verzameld betreffende omgevingsdeterminanten op de groep Tabel 1: Compliance handhygiëne richtlijn per type moment Type moment Voor eten/ voedselbereiding Voor voedselbereiding Voor eten Voor helpen kind met eten Na toilet- en verschoonmomenten Na poepluier Na plasluier als kind op commode ligt Na plasluier als kind in en uit de luier stapt Na helpen kind met toiletgebruik/billen afvegen Na contact lichaamsvocht Na hoesten/ niezen/ neus snuiten Na contact lichaamsvocht Compliance % ( # potentële momenten) 29 (588) 31 (351) 20 (75) 27 (162) 50 (1269) 79 (239) 53 (556) 22 (323) 55 (151) 25 (146) 29 (62) 21 (84) Overall 42 (2003) Tabel 2: Multivariaat model omgevingsdeterminanten, gecorrigeerd voor type moment Omgevingsdeterminant OR (95% CI) Aantal kinderen per PM 0.86 ( ) Resultaten 122 kinderdagverblijven namen deel 350 PM-ers geobserveerd 2003 potentiële handhygiëne momenten Overall compliance was 42% (841/2003) Handen werden het vaakst gewassen na toilet- en verschoonmomenten en minder vaak voor eten/ voedselbereiding en na contact lichaamsvocht Hoe minder kinderen per PM-er, hoe beter de handhygiëne Hoe meer handdoekvoorzieningen per PM-er, hoe beter de handhygiëne Als er alleen papieren handdoeken aanwezig zijn worden de handen vaker gewassen dan bij aanwezigheid van zowel stoffen als papieren handdoeken Contactpersoon: Tizza Zomer Het "Huisman Onderzoekscentrum Infectieziekten en Publieke Gezondheid" is een samenwerkingsverband tussen de GGD Rotterdam-Rijnmond en het Erasmus MC. Het maakt deel uit van CEPHIR, de academische werkplaats Publieke Gezondheid in de regio Rotterdam-Rijnmond Aantal handdoekvoorzieningen per PM 2.33 ( ) Soort handdoekvoorziening (cat) Papieren handdoeken Stoffen handdoeken Combinatie papier/stof Kinderdagverblijf grootte (>33 kinderen op de dag van observatie) 2.13 ( ) 1.45 ( ) Ref ( ) Conclusie Handhygiëne werd in minder dan de helft van de vereiste momenten uitgevoerd Goede interventies ter verbetering van de handhygiëne zijn nodig Daarbij moet rekening worden gehouden met het belang van de aanwezigheid van papieren handdoekjes en de noodzaak de handen te wassen voor eten/ voedselbereiding en na contact met lichaamsvocht

5 Thema: Gezond vanaf dag 1

6 158 Infant nutrition in relation to eating behaviour and fruit and vegetable intake at age 5 L.M. Möller 1, M.L.A. de Hoog 1,2, M. van Eijsden 2, R.J.B.J. Gemke 3, T.G.M. Vrijkotte 1 1 Department of Public Health, Academic Medical Centre, Amsterdam, 2 Public Health Service, Amsterdam, 3 Department of Paediatrics, EMGO institute, Institute of Cardiovascular Research VU, VU University Medical Centre, Amsterdam Backgroun d Breastfeeding protects against overweight in later life, which may be partly attributable to the development of a different eating behaviour or less healthy food preferences. A delayed introduction of solid foods also seems to protect against later overweight. Objectives To explore the effect of infant feeding on eating behaviour at age 5. To explore the relationship between infant feeding and fruit and vegetable intake at age 5. Methods Data (n= 3624) were derived from the ABCD-study Outcome measures: - Eating behaviour at age 5 by the CEBQ, 4 scales: enjoyment of food, food responsiveness, satiety responsiveness and slowness in eating. - Fruit and vegetable intake by FFQ. Infant feeding: - Duration of exclusive breastfeeding - Age at the introduction of complementary feeding Statistics: linear regression with correction for maternal age BMI, ethnicity and educational level and for child birth weight, gestational age and gender. Results No differences in eating behaviour were found between the breastfeeding subgroups. Age at introduction of solid foods was significantly associated with eating behaviour at age 5 (table). Both the duration of exclusive breastfeeding and the age at the introduction of solid foods were associated with fruit and vegetable intakes (figures). Introduction solid foods <4 months N= months N= months N=1597 >6 months N= Results Enjoyment of food 0.05 (-0.03, 0.12) (-0.05, 0.03) Satiety responsiveness (-0.16, -0.01) (-0.05, 0.03) Slowness in eating (-0.13 to 0.04) Food responsiveness 0.02 (-0.02, 0.06) (-0.05, 0.03) (-0.01, 0.03) Ref. Ref. Ref. Ref (-0.14, -0.03) (-0.02, 0.08) Conclusio n (-0.05, 0.07) (-0.07, -0.01) Duration of exclusive breastfeeding in relation to fruit and vegetable intakes at age 5 Fruit intake (gram/day) none <1 month months 3-6 months >6 months Duration of exclusive breastfeeding Vegetable intake (gram/day) Early introduction of solid foods may lead to less healthy eating behavior Exclusive breastfeeding for a longer period of time was associated with higher fruit and vegetable intake. Further research is needed to determine if the WHO guidelines on timing of solid foods should be adjusted Age at introduction of solid foods in relation to fruit and vegetable intakes at age 5 Fruit intake (gram/day) Vegetable intake (gram/day) <4 months 4-5 months 6 months >6 months Age at introduction of solid foods Marieke de Hoog, Academic Medical Centre P.O. Box 22660, 1100 DD Amsterdam //

7 Thema: Gezond vanaf dag 1

8 CAPHRI School for Public Health and Primary Care MHeNS School for Mental Health and Neuroscience The MOM study Preventive child health care and developmental surveillance Bernice Doove A,C, Barbara Schiffelers D, Jolien Feron D, Marjan Drukker B,C, Jim van Os B, Frans Feron A,C A Department of Social Medicine, Child and Youth Health Care, Faculty of Health, Medicine and Life Sciences, Maastricht University (CAPHRI) B Department of Psychiatry and Neuropsychology, Faculty of Health, Medicine and Life Sciences, Maastricht University Medical Centre (MHeNS) C Academic Collaborative Center for Public Health Limburg D Medical student, Faculty of Health, Medicine and Life Sciences, Maastricht University Background Objective Problem Dutch preventive child health care (PCHC) guidelines are specific but not sufficiently sensitive to detect psychosocial difficulties (Reijneveld, 2004) Relevance Children with learning disabilities often have comorbid behavioural, social and emotional problems. Early educational failure and (partial) dropout is associated with a decrease in social participation during adult life. Stressful life experiences can be associated with a higher risk of disorders. PCHC (i.e. preventive pediatric primary care) focuses more on the early identification and managing of children s developmental problems than on conventional medical diagnosing or classifying. Its pre-emptive approach aims to Introduction target children with subthreshold signs and symptoms and to prevent further difficulties in the future. MOM (Monitor ontwikkeling kinderen Maastricht en Heuvelland) studies the association between (early) signs of behavioural and developmental problems on one hand and successful adaptation and social participation on the other. Adaptation is a multidimensional developmental process. From organisational theory of development, taking into account the changing nature of development, risk- and protective factors, a dynamic child-environment interaction and a prospective developmental approach, we developed a preventive child health care surveillance toolkit for pre-emptive and personalized health care (Snyderman, 2009) Repeated measures and 360 information Criteria referenced and process oriented Informal, indirect and naturalistic evaluations Multi-/inter-/transdisciplinairy Pare Kindergarden/(pre)sch approach Partnership nt between family ool and professionals PEDS Nurture CBCL PEDS Competence (Glascoe,2000) SNEL Health SF-36 SNEL Participation SDQ Life events NOSIK Child Health Care SDQ Life events Preventive Parental, Environmental + Child developmental factors PEDS-score, Risk- and protective factors/cap-j Methods Longitudinal follow up real life PCHC practice sample of STEP + interventions children from the age of 3 to 5/6 To explore the association between early detected behavioural and developmental problems at preschool age and successful adaption and social participation. To study nurturing potential and successful participation within the perspective of life long learning Research questions What is the predictive value of parents concerns in the preschool period measured with the Dutch PEDS in relation to developmental problems and successful adaptation to school at the age of 5/6? What parental and environmental factors are most strongly associated with child developmental screening results amongst preschool children? To what extent are childhood developmental factors and environmental factors in the preschool period important in predicting successful adaptation to school? To First what MOM extent results does a preventive child health care assessment Baseline data in from the 318 children were used to examine the association preschool period, between as early developed life stress in this study, and reduced contribute to health participation at preschool. Parents (n=308) as well as teachers profiles (n=223) predicting provided successful information. adaptation to school? We also compared the PEDS with other instruments to assess children's mental health, well being and parental perceived difficulty in child raising. The correlation between early life stress and SDQ respectively CBCL sum scores is higher in children of unhealthy parents compared to healthy parents Preschoolers living in a nonstandard family show a higher association between early life stress and daycare attendance proportion. Early life stress is associated with reduced quality of social participation at preschool daycare. Presence of unhealthy parents and nonstandard family induced effect modification showing higher association between early life stress and several adverse outcomes. PEDS Conclusion showed a high cross-informant agreement between parents and teachers and showed more concerns than SDQ PCHC as primary care embedded in Public Health offers an exclusive context for longitudinal surveillance based on multi informant, mixed method and process oriented 360 information with repeated measures. Multi informant mixed-method and 360 information is obtained from parents, day-care, kindergarten, school and preventive child health care professional settings. Concerns and determinants of child development are systematically elicited and addressed at the age of 3, 4 and 5/6. Outcome: the degree of successful adaptation and social participation Main screening instrument: the Parents Evaluation of Developmental Status (PEDS), a parent report tool to facilitate ongoing developmental surveillance PCHC professionals should ask about the educational context: parental perceived concerns, the presence of early life stress, family situation and health of the parents in order to provide personalized support if necessary. PCHC professionals have to deal with emerging problems and symptoms at a stage where these signs do not yet meet DSM-IV criteria, but already cause clinical impairment. PEDS is a brief screening tool and as such very promising for use and application in PCHC to identify children at risk of adverse outcomes related to developmental and behavioural problems that do no meet diagnostic criteria yet. References 1. Glascoe F P. Evidence-based approach to developmental and behavioral surveillance using parents concerns. Child: Care, Health and Development. Vol. 26, nr 2, 2000, pp Reijneveld SA, Brugman E, Verhulst FC, Verloove-Vanhorick SP. Identification and management of psychosocial problems among toddlers in Dutch preventive child health care. Arch Pediatr Adolesc Med Aug;158(8): Snyderman R. The role of genomics in enabling prospective health care. In: Willard H, Ginsburg GS, eds. Genomic and personalized medicine. Durham, NC: Elsevier, 2009: Acknowledgement. This study is supported by: The Netherlands Organisation for Health Research and Development, ZonMw (No ) GroenekruisDomicura, department Preventive child health care, Maastricht Correspondence to: Drs. Bernice M. Doove, MD -adres: Website: Department of Social Medicine Child and Youth Health Care T Maastricht University P.O. Box MD Maastricht, The Netherlands

9 Thema: Gezond zwanger

10 Nr. VoorZorg: een effectieve interventie voor jonge hoog risico zwangeren J.Mejdoubi, S. van den Heijkant, E. Struijf, F. van Leerdam, A. Crijnen, R.A. HiraSing ¹ EMGO+ Instituut, VU medisch centrum, Amsterdam; 2 GGD Hollands Noorden, Schagen; 3 Fier Fryslan, Leeuwarden Casus: Chris, kind van een hoogrisico moeder Als Chris 12 is, heeft hij ADHD en functioneert niet goed op school. Hij durft niet naar huis, zijn moeder en stiefvader mishandelen hem en elkaar regelmatig. Hij hangt op straat met vrienden, en steelt sigaretten en drank. Als Chris 20 is, is hij meerder malen opgepakt voor vernieling, mishandeling en diefstal en in behandeling bij een psychiater. Als Chris 30 is, is hij werkloos, heeft een uitkering, blowt en drinkt regelmatig. Hij heeft overgewicht en lijdt aan diabetes. Als Chris 50 is, pleegt hij zelfmoord. Dit betreft 0.8% van alle geboorten! Maatschappelijke impact is enorm, daarom Primaire Preventie! Zo verminder je prenatale schade en pak je risicofactoren aan voordat deze hebben geleid tot een negatieve spiraal in de (toekomstige) opvoeding! Achtergrond VoorZorg is een interventie voor een specifieke doelgroep jonge vrouwen zwanger van hun eerste kind, met een lage opleiding en diverse andere negatieve factoren, zoals huiselijk geweld. Dit betreft 0.8% van alle geboorten in Nederland. Gebruikte aanpak VoorZorg versterkt de mogelijkheden van de moeders. In huisbezoeken werken de (aanstaande) moeders samen met hun VoorZorgverpleegkundige aan 6 domeinen om de gezondheid en ontwikkeling van het kind en de moeder te verbeteren Eerste resultaten % Rokers % Borstvoeding 78% 82% 75% VoorZorg vrouwen: 48% -Roken minder 35% 33% Controle VoorZorg -Roken niet in bijzijn 6% van kind 32 wk n zwangerschap 2 mnd na geboor te dag 1 -Geven vaker borstvoeding bij 6 maanden -Zijn minder vaak slachtoffer en/of dader van partnergeweld 65% 13% 18% 6 mnden Controle VoorZorg Nederland Conclusie VoorZorg blijkt in staat bij deze vaak moeilijk toegankelijke groep, een verandering in leefwijze te initiëren. VoorZorg is een goede investering in het gemeentelijke preventieve jeugdbeleid! NCVGZ 2012

11 Thema: Gezond zwanger

12 Nr 57 Healthy Pregnancy 4 All Antenatale risicoselectie AA Vos, AJM Waelput, R Bakker, LC de Jong-Potjer, MJ van Veen, GJ Bonsel, EAP Steegers en S Denktaş Contact: E / T Achtergrond Het wordt steeds duidelijker dat ongunstige zwangerschapsuitkomsten niet alleen geassocieerd zijn met obstetrische en algemeen medische risicofactoren tijdens de zwangerschap, maar ook gerelateerd zijn aan sociaal-economische status, etniciteit, leefstijlgerelateerde en (psycho)sociale problematiek. Opvallendhierin is het fenomeen risicocumulatie: veel kleine risico s samen vormen een gezamenlijk groot risico. In april 2011 is het project Healthy Pregnancy 4 All (HP4ALL) gestart. Een onderdeel van dit project is uitgebreide, systematische risicosignalering met inzet van zorgpaden in de zwangerschap. De hoofddoelen van dit experiment zijn onderzoek naar de haalbaarheid van de implementatie van het risicosignaleringsinstrument Rotterdam Reproductive Risk Reduction (R4U) en het effect van systematische risicosignalering en implementatie van zorgpaden op ongunstige zwangerschapsuitkomsten. R4U: Rotterdam Reproductive Risk Reduction Risico scorekaart met gewogen risico s 6 domeinen: sociaal, etniciteit, zorg, leefstijl, algemeen medisch, obstetrisch 63 items: ja/nee Begeleidende scriptvragen Afkapwaarde multidisciplinair overleg (VSV) Aansluitende zorgpaden Cluster randomised controlled trial Interventie: Systematische risicoselectie met de R4U tijdens 1e zwangerschapscontrole door verloskundigen en gynaecologen. Aansluitende zorgpaden Ketenoverstijgende zorg in samenwerking met GGD, JGZ, CJG en lokale organisaties. Controle: Reguliere antenatale zorg Het project vindt plaats in samenwerking met 14 gemeenten waar de perinatale morbiditeit en mortaliteit bovengemiddeld hoog is (hoogrisicogebieden). Preconception Care and Risk Assessment during pregnancy

13 Thema: Gezond zwanger

14 124 Zet hier uw tekst neer.

15 Thema: Gezond zwanger

16 53 GyPsy screen-en-advies instrument Depressie en zwangerschapsuitkomsten C Quispel, GJ Bonsel, AJ Schneider, EAP Steegers, MP Lambregtse-van den Berg Afdelingen Psychiatrie en Obstetrie & Gynaecologie Erasmus MC Rotterdam Achtergrond en doelstelling Stedelijke gebieden tonen een verhoogde prevalentie nadelige zwangerschapsuitkomsten, gerelateerd aan antenatale psychopathologie en psychosociale problematiek. Het Erasmus MC heeft samen met de Rotterdamse GGD het digitale PDA-based GyPsy screen-en-advies model ontwikkeld, ter opsporing en zorgtoeleiding van zwangeren met deze problematiek. Bij het testen van dit model in de praktijk is onderzocht of nadelige zwangerschapsuitkomsten direct gerelateerd zijn aan antenatale depressie of dat deze associatie indirect veroorzaakt wordt door een gemeenschappelijke rol van het hoge stedelijke achtergrondrisico. Methode Follow-up studie onder zwangere-cohorten in zowel de eerste-, tweede-, als derdelijn (n=1013 in Breda, Apeldoorn, Rotterdam). Zwangeren vulden de GyPsy in in de wachtkamer, waarna interventie adviezen met verloskundig zorgverleners werden besproken (figuur 1). GyPsy screengegevens (o.a. sociodemografische determinanten en depressie gemeten met de Edinburgh Depression Scale (EDS) en postpartum uitkomsten (o.a. vroeggeboorte en laag geboortegewicht) zijn opgevraagd. Mediatie analyse werd uitgevoerd om directe en indirecte (via depressie) effecten van sociodemografische determinanten voor nadelige zwangerschapsuitkomsten te testen. Figuur 1 GyPsy screen-en-advies methode Resultaten Vooral een laag opleidingsniveau beïnvloedt vroeggeboorte na adjusteren voor andere sociodemografische determinanten en EDS score. Er werd geen mediatie effect gevonden van depressie, omdat EDS scores na adjusteren voor sociodemografische determinanten niet significant gerelateerd bleken aan nadelige zwangerschapsuitkomsten (tabel 1). Tabel 1 (n=1013) Mediatie analyse met C als direct effect van determinanten op vroeggeboorte en C als indirect effect van determinanten via EDS score op vroeggeboorte. Discussie en conclusie De relatie tussen EDS score en nadelige zwangerschapsuitkomsten kan worden verklaard door het directe effect van sociodemografische risicofactoren op nadelige zwangerschapsuitkomsten. Ter preventie van nadelige zwangerschapsuitkomsten zijn vooral sociodemografische risicofactoren van primair belang. Daarentegen pleiten wij toch voor het behandelen antenatale depressie voor de gezondheid van de moeder zelf. Contact: /

17 Thema: Gezond zwanger

18 264 Meedoen aan onderzoek naar foliumzuur? Kwalitatieve pilot studie naar attitudes en intenties F. Blom 1,2 ; C. Vrinten 1,2 ; L. Henneman 1,3 ; H.E.K. de Walle 4 ; D.J. de Smit 5 ; M.N.M. van Poppel 1,3 ; M.C. Cornel 1,2 Achtergrond In een RCT met 5000 deelneemsters wordt onderzocht of een hogere dosis en langere duur van de foliumzuursuppletie een groter preventief effect heeft op aangeboren aandoeningen en vroeggeboorte. [eposter 265] Een effectieve werving van deelneemsters is cruciaal en daarom zijn attitudes en intenties om mee te doen in kaart gebracht. Focus Attitudes t.a.v. hogere dosering en langere duur van foliumzuursuppletie Attitude t.a.v. en intentie tot deelname aan FoliumzuurExtra Methoden Semigestructureerde interviews Face-to-face, incidenteel telefonisch Kwalitatieve analyse met Atlas.ti door 2 onderzoekers, consensus over codering Dataverzadiging bereikt Respondenten (n=24) variërend in: leeftijd pariteit etniciteit opleidingsniveau Verwachte tijd-tot-zwangerschap Resultaten Belangrijkste reden voor negatieve attitude en barrière tot deelname: onzekerheid over bijwerkingen en veiligheid. Belangrijkste stimulansen voor deelname: iets betekenen voor vrouwen en kinderen in de toekomst en voor het eigen kind. Sleutelpersonen in besluit over participatie: partners en (huis)artsen. Aanvullende informatie ontvangen de vrouwen het liefst middels een website en/of persoonlijk gesprek. Attitudescores 0,4 mg foliumzuur periconceptioneel (schaal 1-5) 4,34 (3,29 5,00) 4,0 mg foliumzuur periconceptioneel (schaal 1-5) 3,44 (2,29 4,71) foliumzuur in 2 e en 3e trimester (schaal 1-5) 3,73 (2,29 4,86) Intentie tot deelname Ja n = 13 Weet niet / misschien n = 7 Nee n = 4 Discussie en conclusie Het geven van korte aanvullende informatie nam zorgen over bijwerkingen weg. Beschikbaarheid van aanvullende informatie, ook voor partners en artsen, is belangrijk. Deze pilot studie wijst uit dat we geen grote barrières in de inclusie in FoliumzuurExtra hoeven te verwachten. 1 EMGO+ Instituut, VUmc; 2 Sectie Community Genetics, Klinische Genetica, VUmc; 3 Sociale Geneeskunde, VUmc; 4 UMCG EUROCAT; 5 MediClara Projects BV

19 Thema: Gezond zwanger

20 265 Opzet en wervingsstrategie van FoliumzuurExtra Gerandomiseerd onderzoek naar periconceptioneel en prenataal foliumzuurgebruik F. Blom 1,2 ; D.J. de Smit 3 ; M.N.M. van Poppel 1,4 ; H.E.K. de Walle 5 ; L.T.W. de Jong-van den Berg 6 ; M.C. Cornel 1,2 Achtergrond Periconceptioneel foliumzuurgebruik verkleint het risico op neuralebuisdefecten aanzienlijk. Onzekerheid bestaat over de optimale dosering en duur van de suppletie. Vraagstelling Wat is het effect van een hogere dosis (4,0 vs 0,4 mg, periconceptioneel) op foliumzuur gerelateerde aangeboren aandoeningen? Wat is het effect van een langere suppletie (0,2 vs 0,8 mg in 2e en 3e trimester) foliumzuursuppletie op vroeggeboorte? Opzet Een RCT met 5000 vrouwen in Noord-Nederland die binnen 12 maanden vanaf inclusie verwachten of hopen zwanger te worden. Inclusie - 12 weken zwangerschap Wervingsstrategie Alle openbare apotheken in Noord-Nederland (ongeveer 150) worden uitgenodigd voor deelname in de werving, d.m.v. proactieve voorlichting. Vrouwelijke cliënten van jaar ontvangen een informatieve mailing. Belangrijke regionale stakeholders worden uitgenodigd voor deelname in een aanbevelingscommissie. Een regionale en lokale publiekscampagne gedurende het gehele project. Uitkomstmaten Aangeboren aandoeningen Pre-eclampsie vroeggeboorte Tijdspad Werving 4 april 2012 tot Einde follow-up in e en 3 e trimester Groep 1 0,4 mg foliumzuur 0,2 mg foliumzuur Groep 2 0,4 mg foliumzuur 0,8 mg foliumzuur Groep 3 4,0 mg foliumzuur 0,2 mg foliumzuur Groep 4 4,0 mg foliumzuur 0,8 mg foliumzuur Implicaties voor de toekomst Dit onderzoek kan uitsluitsel geven over foliumzuurdosering en duur van de suppletie. De wervingsstrategie draagt bij aan bredere kennis van de populatie over foliumzuur. 1 EMGO+ Instituut, VUmc; 2 Sectie Community Genetics, Klinische Genetica, VUmc; 3 MediClara Projects BV; 4 Sociale Geneeskunde, VUmc; 5 UMCG EUROCAT; 6 Farmacoepidemiologie en farmacoepidemiologie, RuG

21 Thema: Gezondheids beleid

22 145 Gezondheid aan het stuur? De leefomgeving is van invloed op onze gezondheid. Maar het beleid voor de leefomgeving wordt in andere sectoren bepaald. Staat gezondheid wel voldoende op het netvlies bij deze beleidsmakers of projectleiders? Horizon Een gezonde leefomgeving is een omgeving waar het prettig wonen is en waar de druk door milieufactoren laag is. Een omgeving die de gezondheid van bewoners bevordert. Een omgeving die mensen uitnodigt tot gezond gedrag. Routekaart In Den Haag is het meewegen van gezondheid in planvorming speerpunt in de nota Volksgezondheid en de Krachtwijkaanpak. De GGD adviseert bij plannen en heeft hiervoor informatiebladen ontwikkeld. Deze dienen als bron van inspiratie en als naslagwerk. Instappen of laten rijden? Fotografie: dutchphotoday.nl Prioriteit gaat uit naar plannen met effecten op luchtkwaliteit, geluid, bewegen, groen en hitte. Naar krachtwijken of gevoelige groepen zoals kinderen, ouderen of chronisch zieken. Ook stapt de GGD in zodra het gaat om een m.e.r.-plichtig plan. Het is belangrijk om vroegtijdig in te stappen. Bestemming bereikt? Gezondheid meewegen in planvorming vraagt voortdurend aandacht. Staat gezondheid op de kaart, leidt dit dan ook tot gezondheidswinst? Hoe houd je balans tussen evidence-based en baat het niet dan schaadt het niet? De GGD Den Haag heeft ervaring opgedaan met plannen zoals de Haagse Nota Mobiliteit, het Actieplan Luchtkwaliteit, de kadernota Openbare Ruimte, milieueffectrapportages en plannen rondom snelwegen. Meer informatie: Jessica Kwekkeboom, Anna van Leeuwen GGD Den Haag, Afdeling Leefomgeving Rob van Kleef, Gemeente Den Haag, producgroep MZV

23 Thema: Gezondheids beleid

24 150 Aan de slag met gezondheid in ruimtelijke planvorming Inleiding Ruimtelijke inrichting heeft direct en indirect effect op de gezondheid van mensen. Er is versnipperd al veel kennis en informatie beschikbaar. RIVM faciliteert mensen die aan de slag willen met gezondheid in ruimtelijke planvorming en informatie daarover zoeken. Waar vind ik de opbrengsten? (Geo-)informatie over leefomgeving en gezondheid Praktijkvoorbeelden, instrumenten, organisaties en kennis over gezonde inrichting leefomgeving o.a. Handreiking Gezonde Gemeente > HIA in ruimtelijke plannen o.a. instrumentenoverzicht Gezonde Plannen, Handreiking Gezondheid in Ruimtelijke Planvorming Aanpak RIVM verzamelt bestaande kennis en informatie rond gezondheid in ruimtelijke planvorming en ontsluit deze. Hierbij gaat het o.a. om: stand van wetenschappelijke kennis ontsluiting van, standaardisatie van en toelichting op informatie themagewijs bijeen brengen van praktijkvoorbeelden en instrumenten beschrijven van succes- en faalfactoren in kaart brengen van kennisnetwerken ontwikkeling en standaardisatie van beleidsondersteunende instrumenten Discussie en conclusie Er bestaan (lokaal) al veel bruikbare instrumenten, kennis en informatie rondom gezondheid in ruimtelijke planvorming. Deze zijn door RIVM gebundeld en ontsloten voor de praktijk. Het is van belang te weten in hoeverre deze daadwerkelijk bruikbaar zijn en bijdragen aan een gezonde leefomgeving. Hiervoor is (evaluatie-) onderzoek nodig. H. Kruize, B. Staatsen, RIVM A. van Overveld, H. van Zoest Contact:

Komt een kind bij een dokter

Komt een kind bij een dokter Komt een kind bij een dokter Bernice Doove, arts M&G-jeugdarts Department of Social Medicine, School for Public Health and Primary Care Department of Psychiatry and Psychology, School for Mental Health

Nadere informatie

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial

Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial Cognitive behavioral therapy for treatment of anxiety and depressive symptoms in pregnancy: a randomized controlled trial dr. T. Verbeek arts-epidemioloog Afd. Huisartsgeneeskunde en Epidemiologie 22 januari

Nadere informatie

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1

Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Running Head: INVLOED VAN ASE-DETERMINANTEN OP INTENTIE CONTACT 1 Relatie tussen Attitude, Sociale Invloed en Self-efficacy en Intentie tot Contact tussen Ouders en Leerkrachten bij Signalen van Pesten

Nadere informatie

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women

De Relatie tussen (Over)Gewicht. en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen. The Relationship between (Over)Weight. and Sex Drive in Men and Women De Relatie tussen (Over)Gewicht en Seksdrive bij Mannen en Vrouwen The Relationship between (Over)Weight and Sex Drive in Men and Women Mandy M. de Nijs Eerste begeleider: Dr. W. Waterink Tweede begeleider:

Nadere informatie

Running head: OPVOEDSTIJL, EXTERNALISEREND PROLEEMGEDRAG EN ZELFBEELD

Running head: OPVOEDSTIJL, EXTERNALISEREND PROLEEMGEDRAG EN ZELFBEELD 1 Opvoedstijl en Externaliserend Probleemgedrag en de Mediërende Rol van het Zelfbeeld bij Dak- en Thuisloze Jongeren in Utrecht Parenting Style and Externalizing Problem Behaviour and the Mediational

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen

Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positieve, Negatieve en Depressieve Subklinische Psychotische Symptomen en het Effect van Stress en Sekse op deze Subklinische Psychotische Symptomen Positive, Negative and Depressive Subclinical Psychotic

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap.

Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Stop or Go? TerugvalprevenDe training bij het begeleid aiouwen van anddepressiva in de zwangerschap. Promovendi: Drs. Nina Molenaar, arts, Erasmus MC Marlies Brouwer, MSc, psycholoog, UU Projectleaders:

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

Healthy Pregnancy 4 All vroege start, lang profijt. Adja Waelput. 8 juni 2015, UMCG

Healthy Pregnancy 4 All vroege start, lang profijt. Adja Waelput. 8 juni 2015, UMCG Healthy Pregnancy 4 All vroege start, lang profijt Adja Waelput 8 juni 2015, UMCG Gezond ouder worden gebeurt in de baarmoeder en die verschillen zijn er al vanaf de geboorte Perinatale sterfte 2000-2008

Nadere informatie

Master thesis. Naam student: S. Friederichs Studentnummer: Afstudeerrichting: Klinische Psychologie

Master thesis. Naam student: S. Friederichs Studentnummer: Afstudeerrichting: Klinische Psychologie Effects of motivational interviewing and self-determination theory in a web-based computer tailored physical activity intervention: a randomized controlled trial Master thesis Naam student: S. Friederichs

Nadere informatie

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven

bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie of Children with a Severe Form of Dyslexia Ans van Velthoven Neuropsychologische Behandeling en Sociaal Emotioneel Welzijn bij Kinderen met een Ernstige Vorm van Dyslexie Neuropsychological Treatment and Social Emotional Well-being of Children with a Severe Form

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen

Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk. gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Het executief en het sociaal cognitief functioneren bij licht verstandelijk gehandicapte jeugdigen. Samenhang met emotionele- en gedragsproblemen Executive and social cognitive functioning of mentally

Nadere informatie

Vragenlijsten kwaliteit van leven

Vragenlijsten kwaliteit van leven Click for the English version Vragenlijsten kwaliteit van leven TNO heeft een aantal vragenlijsten ontwikkeld om de gezondheidsrelateerde kwaliteit van leven te meten van kinderen, jongeren en jong-volwassenen.

Nadere informatie

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme

Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effecten van contactgericht spelen en leren op de ouder-kindrelatie bij autisme Effects of Contact-oriented Play and Learning in the Relationship between parent and child with autism Kristel Stes Studentnummer:

Nadere informatie

Zorgpaden voor niet-medische risicofactoren in de verloskundige zorg

Zorgpaden voor niet-medische risicofactoren in de verloskundige zorg Zorgpaden voor niet-medische risicofactoren in de verloskundige zorg Preconception Care and Risk Assessment during pregnancy Amber A. Vos arts-onderzoeker afdeling Verloskunde en Gynaecologie Erasmus MC

Nadere informatie

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch

Stress en Psychose 59 Noord. Stress and Psychosis 59 North. A.N.M. Busch Stress en Psychose 59 Noord Stress and Psychosis 59 North A.N.M. Busch Prevalentie van Subklinische Psychotische Symptomen en de Associatie Met Stress en Sekse bij Noorse Psychologie Studenten Prevalence

Nadere informatie

Blauwdrukken zorgpaden R4U 3 voorbeelden Versie 2 d.d. 1 maart 2012

Blauwdrukken zorgpaden R4U 3 voorbeelden Versie 2 d.d. 1 maart 2012 Blauwdrukken zorgpaden R4U 3 voorbeelden Versie 2 d.d. 1 maart 2012 Sociaal Alg. medisch Etniciteit Obstetrisch Zorg Leefstijl INLEIDING In dit document vindt u alle zorgpaden zoals deze gebruikt worden

Nadere informatie

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit

Functioneren van een Kind met Autisme. M.I. Willems. Open Universiteit Onderzoek naar het Effect van de Aanwezigheid van een Hond op het Alledaags Functioneren van een Kind met Autisme M.I. Willems Open Universiteit Naam student: Marijke Willems Postcode en Woonplaats: 6691

Nadere informatie

SLACHTOFFER CYBERPESTEN, COPING, GEZONDHEIDSKLACHTEN, DEPRESSIE. Cyberpesten: de implicaties voor gezondheid en welbevinden van slachtoffers en het

SLACHTOFFER CYBERPESTEN, COPING, GEZONDHEIDSKLACHTEN, DEPRESSIE. Cyberpesten: de implicaties voor gezondheid en welbevinden van slachtoffers en het SLACHTOFFER CYBERPESTEN, COPING, GEZONDHEIDSKLACHTEN, DEPRESSIE Cyberpesten: de implicaties voor gezondheid en welbevinden van slachtoffers en het modererend effect van coping Cyberbullying: the implications

Nadere informatie

Dagelijkse Stress en Snackgewoonte: de. Modererende Rol van Persoonlijkheid. Daily Stress and Snack Habit: the. Moderating Role of Personality

Dagelijkse Stress en Snackgewoonte: de. Modererende Rol van Persoonlijkheid. Daily Stress and Snack Habit: the. Moderating Role of Personality Dagelijkse Stress, Snackgewoonte en Persoonlijkheid 1 Dagelijkse Stress en Snackgewoonte: de Modererende Rol van Persoonlijkheid Daily Stress and Snack Habit: the Moderating Role of Personality Josine

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG 2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG 18 september 2009 10.00 16.30 uur NBC Nieuwegein INLEIDING Er wordt op veel plaatsen hard gewerkt aan de implementatie van preconceptiezorg: sinds het vorige congres

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Vormen Premorbide Persoonlijkheidskenmerken die Samenhangen met Neuroticisme een Kwetsbaarheid voor Depressie en Apathie bij Verpleeghuisbewoners?

Vormen Premorbide Persoonlijkheidskenmerken die Samenhangen met Neuroticisme een Kwetsbaarheid voor Depressie en Apathie bij Verpleeghuisbewoners? Vormen Premorbide Persoonlijkheidskenmerken die Samenhangen met Neuroticisme een Kwetsbaarheid voor Depressie en Apathie bij Verpleeghuisbewoners? Are Premorbid Neuroticism-related Personality Traits a

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

BISEKSUALITEIT: DE ONZICHTBARE SOCIALE IDENTITEIT. Biseksualiteit: de Onzichtbare Sociale Identiteit met Zichtbare Gezondheidsgevolgen

BISEKSUALITEIT: DE ONZICHTBARE SOCIALE IDENTITEIT. Biseksualiteit: de Onzichtbare Sociale Identiteit met Zichtbare Gezondheidsgevolgen Biseksualiteit: de Onzichtbare Sociale Identiteit met Zichtbare Gezondheidsgevolgen Bisexuality: the Invisible Social Identity with Visible Health Consequences Maria Verbeek Eerste begeleidster: dr. N.

Nadere informatie

Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding. Relation between Cyberbullying and Parenting. D.J.A. Steggink. Eerste begeleider: Dr. F.

Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding. Relation between Cyberbullying and Parenting. D.J.A. Steggink. Eerste begeleider: Dr. F. Relatie tussen Cyberpesten en Opvoeding Relation between Cyberbullying and Parenting D.J.A. Steggink Eerste begeleider: Dr. F. Dehue Tweede begeleider: Drs. I. Stevelmans April, 2011 Faculteit Psychologie

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van

Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1. Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Effecten Omgevingsinterventie en Fysieke Activiteit 1 Hoofdeffecten en Mediators van een Omgevingsinterventie op Maat ter Bevordering van Fysieke Activiteit bij Ouderen Main Effects and Mediators of a

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende. Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering

De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende. Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering De Relatie tussen Mindfulness en Psychopathologie: de Mediërende Rol van Globale en Contingente Zelfwaardering The relation between Mindfulness and Psychopathology: the Mediating Role of Global and Contingent

Nadere informatie

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth

Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Fidelity of a Strengths-based method for Homeless Youth Manon krabbenborg, Sandra Boersma, Marielle Beijersbergen & Judith Wolf s.boersma@elg.umcn.nl Homeless youth in the Netherlands Latest estimate:

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer?

Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag. Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type Dementie als Oorzaak van Seksueel Ontremd Gedrag Aanwezigheid van het Gedrag bij Type Alzheimer? Type of Dementia as Cause of Sexual Disinhibition Presence of the Behavior in Alzheimer s Type? Carla

Nadere informatie

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis.

Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het. Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met. een Psychotische Stoornis. Het Effect van Assertive Community Treatment (ACT) op het Sociaal Functioneren van Langdurig Psychiatrische Patiënten met een Psychotische Stoornis. The Effect of Assertive Community Treatment (ACT) on

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap.

Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap. Stop or Go? TerugvalprevenBe training bij het begeleid ahouwen van anbdepressiva in de zwangerschap. Promovendi: Drs. Nina Molenaar, arts, Erasmus MC Marlies Brouwer, MSc, psycholoog, UU Projectleiders:

Nadere informatie

Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic Play Group Therapy for Children. with Internalizing Problems.

Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic Play Group Therapy for Children. with Internalizing Problems. Spelgroepbehandeling voor kinderen met internaliserende problemen De Effectiviteit van een Psychodynamische Spelgroepbehandeling bij Kinderen met Internaliserende Problemen. The Effectiveness of Psychodynamic

Nadere informatie

De Relatie tussen Hechting en Welbevinden bij Ouderen: De mediërende Invloed van Mindfulness en Zingeving

De Relatie tussen Hechting en Welbevinden bij Ouderen: De mediërende Invloed van Mindfulness en Zingeving De Relatie tussen Hechting en Welbevinden bij Ouderen: De mediërende Invloed van Mindfulness en Zingeving Relationships between Attachment and Well-being among the Elderly: The mediational Roles of Mindfulness

Nadere informatie

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen

De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van. Kinderen Voorschoolse vorming en de ontwikkeling van kinderen 1 De Relatie tussen Voorschoolse Vorming en de Ontwikkeling van Kinderen The Relationship between Early Child Care, Preschool Education and Child Development

Nadere informatie

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children

Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working. mothers with spouse and young children 1 Differences in stress and stress reactivity between highly educated stay-at-home and working mothers with spouse and young children Verschil in stress en stressreactiviteit tussen hoogopgeleide thuisblijf-

Nadere informatie

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden van Sporten en de Invloed van Egodepletie, Gewoonte en Geslacht The Role of Selfregulation, Motivation and Self-efficacy

Nadere informatie

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven

De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van. Leven De Effecten van de Kanker Nazorg Wijzer op Psychologische Distress en Kwaliteit van Leven The Effects of the Kanker Nazorg Wijzer on Psychological Distress and Quality of Life Miranda H. de Haan Eerste

Nadere informatie

The Influence of Video Interaction Guidance on the. G.F. van Haaften

The Influence of Video Interaction Guidance on the. G.F. van Haaften The Influence of Video Interaction Guidance on the Quality of Parental Bonding towards and Interaction with the Premature Infant G.F. van Haaften Faculty of Psychology Open University of the Netherlands

Nadere informatie

De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose

De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose De Relatie tussen het Adaptief en Cognitief Functioneren van Dak- en Thuisloze Jongeren en het Wel of Niet Hebben van een Psychiatrische Diagnose The Relationship between Adaptive and Cognitive Functioning

Nadere informatie

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety

Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1. The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety Running head: BREAKFAST, CONSCIENTIOUSNESS AND MENTAL HEALTH 1 The Role of Breakfast Diversity and Conscientiousness in Depression and Anxiety De Rol van Gevarieerd Ontbijten en Consciëntieusheid in Angst

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

MASTER SCRIPTIE GEZONDHEIDSPSYCHOLOGIE CEES KOSTER OPEN UNIVERSITEIT

MASTER SCRIPTIE GEZONDHEIDSPSYCHOLOGIE CEES KOSTER OPEN UNIVERSITEIT 2015 Relatie tussen Voorlichting en Gevoelens van Angst en Gepercipieerde Controle bij Mannen met Prostaatkanker: De Rol van Opleidingsniveau en Locus of Control MASTER SCRIPTIE GEZONDHEIDSPSYCHOLOGIE

Nadere informatie

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën

Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën Relatie tussen Persoonlijkheid, Opleidingsniveau, Leeftijd, Geslacht en Korte- en Lange- Termijn Seksuele Strategieën The Relation between Personality, Education, Age, Sex and Short- and Long- Term Sexual

Nadere informatie

Angstcommunicatie bij Kinderen: Pilotstudie naar (In)effectiviteit van een Interventie op Attitude, Intentie en. Consumptie van (On)Gezonde voeding

Angstcommunicatie bij Kinderen: Pilotstudie naar (In)effectiviteit van een Interventie op Attitude, Intentie en. Consumptie van (On)Gezonde voeding Angstcommunicatie bij Kinderen: Pilotstudie naar (In)effectiviteit van een Interventie op Attitude, Intentie en Consumptie van (On)Gezonde voeding Fear-arousing communication on Children: Pilot Study into

Nadere informatie

Alcohol policy in Belgium: recent developments

Alcohol policy in Belgium: recent developments 1 Alcohol policy in Belgium: recent developments Kurt Doms, Head Drug Unit DG Health Care FPS Health, Food Chain Safety and Environment www.health.belgium.be/drugs Meeting Alcohol Policy Network 26th November

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

Seksdrive, Stresscoping en Extrinsieke Ambitie : De Verschillen tussen Mannen en Vrouwen. Sexdrive, Stresscoping and Extrinsic Ambition :

Seksdrive, Stresscoping en Extrinsieke Ambitie : De Verschillen tussen Mannen en Vrouwen. Sexdrive, Stresscoping and Extrinsic Ambition : Seksdrive, Stresscoping en Extrinsieke Ambitie : De Verschillen tussen Mannen en Vrouwen Sexdrive, Stresscoping and Extrinsic Ambition : The Differences between Men and Women Karine Garcia Eerste begeleider:

Nadere informatie

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en

Effecten van een op MBSR gebaseerde training van. hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en Effecten van een op MBSR gebaseerde training van hospicemedewerkers op burnout, compassionele vermoeidheid en compassionele tevredenheid. Een pilot Effects of a MBSR based training program of hospice caregivers

Nadere informatie

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis:

Hechting en Psychose: Attachment and Psychosis: Hechting en Psychose: Bieden Hechtingskenmerken een Verklaring voor het Optreden van Psychotische Symptomen? Attachment and Psychosis: Can Attachment Characteristics Account for the Presence of Psychotic

Nadere informatie

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders

Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy. Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Invloed van Mindfulness Training op Ouderlijke Stress, Emotionele Self-Efficacy Beliefs, Aandacht en Bewustzijn bij Moeders Influence of Mindfulness Training on Parental Stress, Emotional Self-Efficacy

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken

Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken 1 Hartpatiënten Stoppen met Roken De invloed van eigen effectiviteit, actieplannen en coping plannen op het stoppen met roken Smoking Cessation in Cardiac Patients Esther Kers-Cappon Begeleiding door:

Nadere informatie

VERBAND VAN ACTIVITEITEN MET DEPRESSIE EN WELBEVINDEN 1

VERBAND VAN ACTIVITEITEN MET DEPRESSIE EN WELBEVINDEN 1 VERBAND VAN ACTIVITEITEN MET DEPRESSIE EN WELBEVINDEN 1 Hedonisme en Eudemonisme bij Activiteiten in Verband met Depressieve Symptomen en Welbevinden bij Ouderen in Verpleeghuizen Hedonism and Eudaimonia

Nadere informatie

Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit. van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten

Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit. van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten Het Effect van de Kanker Nazorg Wijzer* op Werkgerelateerde Problematiek en Kwaliteit van Leven bij Werkende Ex-Kankerpatiënten The Effect of the Kanker Nazorg Wijzer* on Work-related Problems and Quality

Nadere informatie

Persoonlijkheidskenmerken en cyberpesten onder jongeren van 11 tot 16 jaar:

Persoonlijkheidskenmerken en cyberpesten onder jongeren van 11 tot 16 jaar: Persoonlijkheidskenmerken en cyberpesten onder jongeren van 11 tot 16 jaar: is er een relatie met een verkorte versie van de NVP-J? Personality Characteristics and Cyberbullying among youngsters of 11

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking

De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking Kenmerken van ADHD en de Theory of Mind 1 De Invloed van Kenmerken van ADHD op de Theory of Mind: een Onderzoek bij Kinderen uit de Algemene Bevolking The Influence of Characteristics of ADHD on Theory

Nadere informatie

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit

Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit 1 Ouderlijke Controle en Angst bij Kinderen, de Invloed van Psychologische Flexibiliteit Nicola G. de Vries Open Universiteit Nicola G. de Vries Studentnummer 838995001 S71332 Onderzoekspracticum scriptieplan

Nadere informatie

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5)

Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometrische Eigenschappen van de Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Psychometric Properties of the Youth Anxiety Measure for DSM-5 (YAM-5) Hester A. Lijphart Eerste begeleider: Dr. E. Simon Tweede

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Verschillen tussen Allochtone- en Autochtone Jonge Studerende Moeders in het Ervaren van Dagelijkse Stress en het Effect ervan op de Stemming

Verschillen tussen Allochtone- en Autochtone Jonge Studerende Moeders in het Ervaren van Dagelijkse Stress en het Effect ervan op de Stemming Verschillen tussen Allochtone- en Autochtone Jonge Studerende Moeders in het Ervaren van Dagelijkse Stress en het Effect ervan op de Stemming Differences between Immigrant and Native Young Student Mothers

Nadere informatie

De Bijdrage van Opleiding Ouders, Beroep Ouders en Sociaal-economische Status in de. Voorspelling van het Intelligentieniveau van het Kind.

De Bijdrage van Opleiding Ouders, Beroep Ouders en Sociaal-economische Status in de. Voorspelling van het Intelligentieniveau van het Kind. De Bijdrage van Opleiding Ouders, Beroep Ouders en Sociaal-economische Status in de Voorspelling van het Intelligentieniveau van het Kind. The Value of Parental Education, Parental Occupation and Socioeconomic

Nadere informatie

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer

Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Met opmaak: Links: 3 cm, Rechts: 2 cm, Boven: 3 cm, Onder: 3 cm, Breedte: 21 cm, Hoogte: 29,7 cm Stigmatisering van Mensen met Keelkanker: de Rol van Mindfulness van de Waarnemer Stigmatisation of Persons

Nadere informatie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie

De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een. Vergelijking met Rusten in Liggende Positie De Effectiviteit van een Mindfulness-gebaseerde Lichaamsscan: een Vergelijking met Rusten in Liggende Positie The Effectiveness of a Mindfulness-based Body Scan: a Comparison with Quiet Rest in the Supine

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Running Head: IDENTIFICATIE MET SOCIAAL-ECONOMISCHE STATUS 1. Sociaal-economische Status en Gezondheid:

Running Head: IDENTIFICATIE MET SOCIAAL-ECONOMISCHE STATUS 1. Sociaal-economische Status en Gezondheid: Running Head: IDENTIFICATIE MET SOCIAAL-ECONOMISCHE STATUS 1 Sociaal-economische Status en Gezondheid: Invloed van ervaren Stress en Classificering Gezondheidschadend Gedrag Socioeconomic Status and Health:

Nadere informatie

Invloed van Coping en Ziektepercepties op Depressie- en Angstsymptomen. bij Voormalige Borstkankerpatiënten

Invloed van Coping en Ziektepercepties op Depressie- en Angstsymptomen. bij Voormalige Borstkankerpatiënten Invloed van Coping en Ziektepercepties op Depressie- en Angstsymptomen bij Voormalige Borstkankerpatiënten Influence of Coping and Illness Perceptions on Depression and Anxiety Symptoms among Former Breast

Nadere informatie

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit

The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy. on Sociosexuality. Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie. op Sociosexualiteit The Effect of Gender, Sex Drive and Autonomy on Sociosexuality Invloed van Sekse, Seksdrive en Autonomie op Sociosexualiteit Filiz Bozkurt First supervisor: Second supervisor drs. J. Eshuis dr. W. Waterink

Nadere informatie

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG

2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG VOORLOPIG PROGRAMMA 2 E NATIONAAL CONGRES PRECONCEPTIEZORG 18 september 2009 10.00 16.30 uur NBC Nieuwegein INLEIDING Na het succes van het 1 e Nationale Congres Preconceptiezorg in 2008 zal op 18 september

Nadere informatie

Angstige Moeder, Angstig Kind? De Modererende Invloed van Maternale Zelfwaardering en. Sociale Steun

Angstige Moeder, Angstig Kind? De Modererende Invloed van Maternale Zelfwaardering en. Sociale Steun Running head: ANGSTIGE MOEDER, ANGSTIG KIND? Angstige Moeder, Angstig Kind? De Modererende Invloed van Maternale Zelfwaardering en Sociale Steun Anxious Mother, Anxious Child? The Moderating Influence

Nadere informatie

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen

Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting. aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinanten en Barrières van Seksuele Patiëntenvoorlichting aan Kankerpatiënten door Oncologieverpleegkundigen Determinants and Barriers of Providing Sexual Health Care to Cancer Patients by Oncology

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

Het Effect van Cliëntgerichte Speltherapie op Internaliserende Problematiek bij. Kinderen: Affect als Moderator

Het Effect van Cliëntgerichte Speltherapie op Internaliserende Problematiek bij. Kinderen: Affect als Moderator 1 Het Effect van Cliëntgerichte Speltherapie op Internaliserende Problematiek bij Kinderen: Affect als Moderator The Effect of Client-Centered Play Therapy on Internalizing Problems of Children: Affect

Nadere informatie

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer

STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1. Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer STIGMATISERING VAN PATIENTEN MET LONGKANKER 1 Stigmatisering van Patiënten met Longkanker: De Rol van Persoonlijke Relevantie voor de Waarnemer Stigmatization of Patients with Lung Cancer: The Role of

Nadere informatie

ONDERZOEK. Verloskunde Academie Rotterdam

ONDERZOEK. Verloskunde Academie Rotterdam ONDERZOEK Verloskunde Academie Rotterdam Kennispoort 3 februari 2012 Hanneke Torij & Adja Waelput Inhoud Introductie en achtergrond Academische Werkplaats als organisatiestructuur / platform voor onderzoek

Nadere informatie

Kwetsbare groepen in cure en care: preventie vraagt stevige aandacht

Kwetsbare groepen in cure en care: preventie vraagt stevige aandacht Prof.dr. Hein Raat, i.s.m. onderzoeksteam MGZ en Generation R h.raat@erasmusmc.nl Kwetsbare groepen in cure en care: preventie vraagt stevige aandacht Overzicht Inleiding en probleemstelling Wat zegt Generation

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands

Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity. Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Assessing writing through objectively scored tests: a study on validity Hiske Feenstra Cito, The Netherlands Outline Research project Objective writing tests Evaluation of objective writing tests Research

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

Triple P (Positive Parenting Program): effectief bij gedragsproblemen?

Triple P (Positive Parenting Program): effectief bij gedragsproblemen? 21/11/11 Triple P (Positive Parenting Program): effectief bij gedragsproblemen? Inge Glazemakers Dirk Deboutte Inhoud Het probleem Oplossingen: de theorie Triple P Het project De eerste evaluatie - - -

Nadere informatie

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training

OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1. Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training OPVOEDING EN ANGST EN DE INVLOED VAN EEN PREVENTIEVE TRAINING 1 Opvoeding en Angst en de Invloed van een Preventieve Training Parenting and Child Anxiety and the Influence of a Preventative Training Judith

Nadere informatie

Master Thesis. Early Career Burnout Among Dutch Nurses: Comparing Theoretical Models. Using an Item Response Approach.

Master Thesis. Early Career Burnout Among Dutch Nurses: Comparing Theoretical Models. Using an Item Response Approach. 1 Master Thesis Early Career Burnout Among Dutch Nurses: Comparing Theoretical Models Using an Item Response Approach. Burnout onder Beginnende Nederlandse Verpleegkundigen: een Vergelijking van Theoretische

Nadere informatie

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen.

De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. De relatie tussen intimiteit, aspecten van seksualiteit en hechtingsstijl in het dagelijks leven van heteroseksuele mannen en vrouwen. The Relationship between Intimacy, Aspects of Sexuality and Attachment

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Landelijk Diabetes Congres 2016

Landelijk Diabetes Congres 2016 Landelijk Diabetes Congres 2016 Insuline Pompen, zelfcontrole en sensoren, need to know Thomas van Bemmel, Internist Gelre Ziekenhuis Apeldoorn Disclosures (potentiële) belangenverstrengeling zie hieronder

Nadere informatie

Samenvatting Tussen januari 2002 en december 2005 is er een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de kosten-effectiviteit van gezins cognitieve gedra

Samenvatting Tussen januari 2002 en december 2005 is er een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de kosten-effectiviteit van gezins cognitieve gedra 139 Samenvatting Tussen januari 2002 en december 2005 is er een grootschalig onderzoek uitgevoerd naar de kosten-effectiviteit van gezins cognitieve gedragstherapie en individuele of kind cognitieve gedragstherapie

Nadere informatie

Cyberpesten: welke mediatietechnieken gebruiken ouders en. welke zijn effectief ter preventie van cyberpesten.

Cyberpesten: welke mediatietechnieken gebruiken ouders en. welke zijn effectief ter preventie van cyberpesten. Cyberpesten: welke mediatietechnieken gebruiken ouders en welke zijn effectief ter preventie van cyberpesten. Cyberbullying: which mediation techniques are used by parents and which are effective in preventing

Nadere informatie