humanitas Jaarverslag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "humanitas Jaarverslag"

Transcriptie

1 humanitas Jaarverslag 2009

2 boventekst Humanitas in 2009 Humanitas in 2009 Humanitas samengevat Vereniging Humanitas Dit is Humanitas Humanitas is de Nederlandse vereniging voor maatschappelijke dienstverlening en samenlevingsopbouw. De ruim vrijwilligers van Humanitas zetten zich in voor een samenleving waarin mensen actie vorm geven aan hun eigen leven en verantwoordelijkheid nemen voor het samenleven met elkaar. In ons dagelijks werk staan vier Humanitaswaarden centraal, die zijn ontleend aan het humanisme. Deze zijn: Zelbeschikking. Zoveel mogelijk mensen die een beroep doen op onze diensten, moeten hun leven weer zel vorm zien te geven. Vraaggericht aanbod. Onze vrijwilligers helpen zo snel mogelijk en bieden ondersteuning op maat binnen de doelstelling van de activiteit. Deze Humanitaswaarden vertalen wij in bijna 600 verschillende activiteiten en projecten op het gebied van Landelijk Bureau (inclusie landelijke projecten) 6 landelijke projecten 505 vrijwilligers 9 bestuurlijke vrijwilligers deelnemers 21 leden 76 te 102 beroepskrachten Totale kosten: Algemeen Directeur Lodewijk de Waal Directeur Bedrijsvoering Paul Lensen Gelijkwaardigheid. Onze vrijwilligers staan niet boven de welzijn, wonen en zorg. De dienstverlening is veelal klein hulpvrager, maar naast hem. schalig (maatjescontacten, huisbezoek) en persoonlijk Verantwoordelijkheid. In een samenleving ben je niet alleen verantwoordelijk voor jezel, maar ook voor anderen. (van mens tot mens), en wordt lokaal georganiseerd. De vereniging Humanitas biedt activerende ondersteuning aan ongeveer mensen. District Noord Manager: Hanneke Jagersma District Oost Manager: Esther Kopmels District Noordwest Manager: Annelies Boode District Zuidwest Manager: Susanna Kos District Zuid Manager: Peter Koppens 2 Activiteiten en kerngetallen De activiteiten van Humanitas zijn ondergebracht in vij programmalijnen. Elk kind telt Kindervakantieweken, vakantie vieren bij een gastgezin, HomeStart, doorstart, maatjescontact, logeeropvang van kinderen met ADHD o autisme, voorleesactiviteiten, Begeleide OmgangsRegeling en speelgoeden Sinterklaasacties Aantal activiteiten: 174 Aantal deelnemers: Aantal vrijwilligers: Vallen en opstaan Thuisadministratie, armoedebestrijding en steun aan asielzoekers/vluchtelingen, slachtoers van mensenhandel (Bonded Labour in Nederland), (ex)gedetineerden (Delinkwentie & Samenleving), (ex) gedetineerde moeders (Gezin in balans) en dak en thuislozen Aantal activiteiten: 101 Aantal deelnemers: Aantal vrijwilligers: Alleen en samen Doorbreken isolement met vriendschappelijk huisbezoek, (taal)maatjes, vriendendiensten, ontmoetingsplaatsen voor verstandelijk gehandicapten, (ex)psychiatrische patiënten en jong dementerenden, ondersteuning aan transseksuelen en genderdysoren en hun naasten (Transvisie), en het Chatproject Aantal activiteiten: 118 Aantal deelnemers: Aantal vrijwilligers: Oud en redzaam Vriendschappelijk en activerend huisbezoek, ouderensoos, gespreksgroepen, buurtkamers, teleooncirkels, klussen, boodschappen en hulpdiensten, begeleid wonen, levensloopbestendig wonen en steunpunten mantelzorg Aantal activiteiten: 67 Aantal deelnemers: Aantal vrijwilligers: Verwerken en verder Steun bij verlies, lotgenotengroepen volwassenen en kinderen/jongeren, verlaat verdriet, vrijwillige terminale/palliatieve thuiszorg, hospices, gasthuizen, Praten over de dood en steun bij echtscheiding Aantal activiteiten: 82 Aantal deelnemers: Aantal vrijwilligers: 831 Totalen 2009 Programmalijnen (inclusie de 46 verenigingsopbouwactiviteiten) Aantal activiteiten: 588 Aantal deelnemers: Aantal vrijwilligers: , onder wie circa 480 bestuurlijke vrijwilligers 25 adelingen 212 activiteiten vrijwilligers 132 bestuurlijke vrijwilligers deelnemers leden 30 te 41 beroepskrachten Totale kosten: adelingen 119 activiteiten vrijwilligers 109 bestuurlijke vrijwilligers deelnemers leden 24 te 41 beroepskrachten Totale kosten: Totale baten Totaal besteed aan programmalijnen Totaal besteed aan programmalijnen in % van de totale baten Totale baten uit ondsenwerving Totale kosten ondsenwerving Totale kosten ondsenwerving in % van de totale baten 19 adelingen 134 activiteiten vrijwilligers 106 bestuurlijke vrijwilligers deelnemers leden 34 te 57 beroepskrachten Totale kosten: Doelmatigheidsverhoudingen 14 adelingen 65 activiteiten vrijwilligers 78 bestuurlijke vrijwilligers deelnemers leden 24 te 37 beroepskrachten Totale kosten: adelingen 52 activiteiten 805 vrijwilligers 46 bestuurlijke vrijwilligers deelnemers 712 leden 21 te 31 beroepskrachten Totale kosten: ,35% ,23% 3 Peildatum gegevens: 31 december 2009

3 Humanitas in 2009 Voorwoord Het Humanitaseect Humanitas werkt aan een hoopvolle toekomst. Een toekomst waarin de maatschappij een plek biedt aan iedereen, waarin mensen de ruimte en mogelijkheden krijgen om hun eigen leven goed te leiden en een toekomst waarin iedereen meedoet. Met het meerjarenbeleidskader Vrijwilligerswerk doet ertoe als kompas hebben we het agelopen jaar de weg voortgezet naar die nieuwe toekomst. In 2009 deed de noodzaak tot bezuinigen zich voelen. Adelingen, districten en het Landelijk Bureau hebben gezamenlijk de moedige keuze gemaakt om zichzel orse besparingen op te leggen die de komende jaren zullen worden doorgevoerd. De politieke toekomst is ongewis. Op welke uitgaven de overheid zal bezuinigen, is nog niet duidelijk. In dit huidige klimaat is het nog belangrijker dat we de eecten van ons handelen onderzoeken, zodat we kunnen aantonen dat we op de goede weg zijn. Dit valt niet mee, maar we doen ons best, zoals u kunt lezen. Inhoud Programmalijn Elk kind telt Programmalijn Vallen en opstaan Programmalijn Alleen en samen Programmalijn Oud en redzaam Programmalijn Verwerken en verder Nationale Postcode Loterij Vrijwilligersbeleid en deskundigheidsbevordering Humanitas in 2010 en verder Communicatie en ondsenwerving Samenwerkingsverbanden Personeel en organisatie Verantwoordingsverklaring Bestuursverslag Samengevoegde jaarrekening Overzicht adelingen en districten Ook met betrekking tot transparantie (wat doen we met welke gelden?) 4 en goed bestuur (wie gaat waarover?) worden terecht eisen aan 5 Humanitas gesteld. Hier hebben we in 2009 hard aan gewerkt; een belangrijke reden waarom bijvoorbeeld dit jaarverslag aanzienlijk dikker is dan u van ons gewend bent. Het jaarverslag getuigt van het vele en goede werk dat Humanitas ook dit jaar weer heet verricht. Ik hoop dat u het met plezier zult lezen en na aloop zult zeggen: De hoopvolle toekomst waar Humanitas aan werkt, daar doe ik aan mee!. Humanitas wordt gesteund door: Laura Bouwmeester Voorzitter hoodbestuur Humanitas In dit jaarverslag blikken we allereerst terug op de doelstellingen die de vereniging in 2009 heet gerealiseerd met haar vrijwilligersactiviteiten. Per programmalijn komen de adelingsactiviteiten aan bod en vervolgens, als die er zijn, de landelijke projecten. Dat zijn activiteiten die losstaan van het adelingsvrijwilligerswerk, voor hun eigen inanciering zorgen en met eigen vrijwilligers werken. Hoe Humanitas omgaat met haar belanghebbenden leest u in de hoodstukken over communicatie, ondsenwerving, samenwerkingsverbanden en personeel en organisatie. We sluiten het inhoudelijke deel van het jaarverslag a met de verantwoordingsverklaring en het bestuursverslag, waarin het hoodbestuur verantwoording alegt over de inrichting en de wijze van besturen, het beleid en de gevaren inanciële koers. Leeswijzer Dit jaar is in het jaarverslag voor het eerst ook de jaarrekening opgenomen. Hierin maakt Humanitas inzichtelijk hoe haar inancieel beleid bijdraagt aan het realiseren van de doelstellingen van het vrijwilligerswerk. Voor een compleet overzicht van alle activiteiten verwijzen we u naar de jaarverslagen en rekeningen van de adelingen en districten, en naar onze website: Daar is ook de tekst van dit jaarverslag te lezen. Coloon Tekst: vereniging Humanitas, Jan van de Staaij (tekstcorrecties) Productie: adeling Communicatie Landelijk Bureau, Els Meijers Vormgeving: Artgraica, Illustraties: Artgraica & Istock Amsterdam Druk: Drukkerij De Raat & De Vries, Amsterdam

4 Programmalijnen Programmalijnen Elk kind telt De activiteiten van deze programmalijn richten zich op het versterken van de zelredzaamheid van ouders en kinderen. Dit doen Humanitasvrijwilligers door extra aandacht te geven aan ouders en kinderen die dit nodig hebben, opdat zwaardere opvoedingsproblemen worden voorkomen. 6 HomeStart Vrijwilligers van HomeStart bieden praktische ondersteuning en vriendschap aan ouders met ten minste één kind van zes jaar o jonger. Het programma wordt aangeboden door Humanitas en partnerorganisaties in het jeugdwelzijnswerk en de jeugdgezondheidszorg. Van alle aanbieders is Humanitas de enige vrijwilligersorganisatie. Via HomeStart maakt Humanitas deel uit van het netwerk van hulpverleners en ondersteuners dat is aangesloten bij de lokale Centra voor Jeugd en Gezin. In 1994 stond Humanitas samen met het Nederlands Instituut voor Zorg en Welzijn en de Limburgse welzijnsorganisatie Symbiose aan de wieg van HomeStart in Nederland. In de agelopen vijtien jaar heet het project zich gestaag uitgebreid en hebben zich steeds meer partnerorganisaties bij de uitvoering aangesloten. In 1998 richtte Humanitas het Landelijk Steunpunt HomeStart op, de werkorganisatie achter alle lokale projecten. Dit steunpunt is per 1 mei 2009 ondergebracht in een zelstandige stichting. De onahankelijke en juridisch goede basis die hiermee is gecreëerd, helpt de methodiek, werkwijze en kwaliteit van het HomeStartprogramma beter te waarborgen. Humanitas blijt bij de stichting bestuurlijk betrokken. In 2009 was in 49 HomeStartprojecten de coördinatie in handen van Humanitas. Tien HomeStartprojecten van partnerorganisaties werden door Humanitas ondersteund. Hiermee werd de doelstelling voor 2009 (minimaal 50 projecten) gehaald. In 2009 heet Humanitas de kwaliteit van de ondersteuning op peil gehouden met training van vrijwilligers, intervisie en evaluatie. De projecten werden grotendeels geinancierd door gemeenten en provincies, en in mindere mate door Humanitas met een bijdrage uit het Fonds Stimulering Activiteiten. Humanitas doorstart Een nieuwe activiteit binnen de programmalijn Elk kind telt is doorstart. Doorstart is een preventieprogramma voor gezinnen met minimaal één kind tussen de zes en veertien jaar die behoete hebben aan ondersteuning. Ervaren vrijwilligers ondersteunen ouders in de thuissituatie om te voorkomen dat alledaagse problemen uitgroeien tot ernstige problemen. Omdat ouders en verwijzende instanties aangaven behoete te hebben aan opvoedingsondersteuning voor gezinnen met kinderen van zes jaar en ouder, startte Humanitas in 2007 samen met de gemeente een proeproject in Eindhoven. In juni 2009 bleek uit een evaluatie onder ouders en verwijzers dat het doorstartprogramma gezinnen biedt wat zij nodig hebben: een vrijwilliger die vertrouwen biedt, vriendschap, emotionele steun, een luisterend oor en als dat nodig mocht zijn praktische hulp. Daarom heet de gemeente Eindhoven ook voor 2010 inanciering toegezegd. Humanitas wilde nog vóór het eind van het jaar drie doorstartprojecten in uitvoering hebben. Dit is gelukt: ook in shertogenbosch, Spijkenisse (in samenwerking met Stichting Humanitas) en Wageningen (samen met Stichting Welvada) zijn projecten in ontwikkeling. Humanitas heet de naam Humanitas doorstart gedeponeerd bij het merkenbureau van de Benelux, waarmee de vereniging de rechten heet verkregen om het project onder deze naam in Nederland uit te voeren. In 2009 is de doorstartmethodiek vastgelegd in een handboek en is een training ontwikkeld. Eind 2009 heet het programmalijnteam het expertisecentrum doorstart opgericht, met daarin deskundigen op het gebied van ontwikkeling, groei, ondersteuning en kwaliteitsbewaking. Districten verlenen hierbij ondersteuning. Op uitnodiging van ZonMw, de Nederlandse organisatie voor gezondheidsonderzoek en zorginnovatie, heet Humanitas een subsidieverzoek ingediend. Dit is gehonoreerd in november. Met de toegezegde kan doorstart haar groeiambities sneller verwezenlijken dan gepland. Vóór het einde van 2010 wil Humanitas tien doorstartprojecten hebben gerealiseerd, verspreid over de vij districten. Onder de programmalijn Elk kind telt vallen activiteiten als: kindervakantie weken, vakantie vieren bij een gastgezin, HomeStart, doorstart, maatjescontact, logeeropvang van kinderen met ADHD o autisme, voorleesactiviteiten, Begeleide OmgangsRegeling en speelgoed en Sinterklaasacties. Ook heet Humanitas een aanvraag ingediend bij het Nederlands Jeugd Instituut om te worden opgenomen in de databank Eectieve Interventies. Omdat een wetenschappelijke onderbouwing van de methodiek nog ontbreekt, is de aanvraag agewezen. In 2010 zal het programmalijnteam de onderbouwing verder uitwerken. Een erkenning als eectieve interventie heet als voordeel dat gemeenten eerder bereid zijn tot inanciering. Bovendien geet het aanvraagtraject een extra impuls om zorgvuldig naar de methodiek te kijken en het programma tot in detail te beschrijven. Kindervakantieweken De kindervakantieweken behoren tot de langstlopende activiteiten van Humanitas. Ze zijn bedoeld voor kinderen die om medische, sociale en/o inanciële redenen niet op vakantie kunnen gaan. Zij worden aangemeld door het maatschappelijk werk, de GGD, Bureau Jeugdzorg en andere (jeugd)hulpverleningsinstanties. Vanwege haar proessionele aanpak van de kindervakantieweken is Humanitas in alle vij districten in het bezit van het Vakantie Keurmerk van Jantje Beton, medeinancier van de kindervakantieweken. Het keurmerk staat voor een aantal belangrijke kwaliteitscriteria, zoals een goede opleiding van de vrijwilligers, een juiste samenstelling van de groepen kinderen en een leuk en awisselend activiteitenprogramma. Ook voeding, huisvesting, hygiëne, vervoer, veiligheid, persoonlijke aandacht en bescherming van persoonsgegevens zijn goed geregeld. Om aan de criteria te kunnen blijven voldoen, heet Humanitas ook in 2009 veel aandacht besteed aan kwaliteit. Zo is er een training tot stand gekomen voor vrijwilligers die de intake doen. Er worden namelijk steeds vaker kinderen aangemeld met psychosociale problemen. Vrijwilligers moeten in staat zijn te beoordelen o het verantwoord is dat deze kinderen meegaan. In 2009 gingen kinderen met Humanitas mee op vakantie. Dat zijn er minder dan de beoogde Veel adelingen merken dat de vraag naar de kindervakantieweken van Humanitas aneemt, omdat ook andere organisaties soortgelijke vakanties zijn gaan aanbieden. Ook wordt voor veel adelingen de inanciële draaglast te zwaar: een kindervakantieweek kost per kind 250 tot 500, terwijl het vinden van inanciering steeds meer moeite kost. Dit was een van de redenen waarom adeling Haagland, garant voor zo n 100 kinderen, in 2009 besloot de activiteit niet langer uit te voeren. Andere adelingen zullen het organiseren van de kindervakantieweek in 2010 heroverwegen, mede omdat Jantje Beton met ingang van 2010 geen inanciële bijdrage meer zal leveren aan landelijke vakantiekampen. Voorleesactiviteiten In district Noord helpen vrijwilligers van Humanitas bij het bestrijden van taalachterstand bij kinderen door hun voor te lezen. Dit zijn vooral kinderen met een nietnederlandse achtergrond. Eind 2009 organiseerden acht adelingen deze activiteit; drie meer dan beoogd. In 2009 wilde Humanitas deze activiteit ook in andere districten gaan uitvoeren. Dit is nog niet gebeurd. Het programmalijnteam wil eerst laten onderzoeken o er behoete is, want ook andere organisaties hebben voorleesactiviteiten, vaak in het kader van maatschappelijk verantwoord ondernemen. Begeleide OmgangsRegeling Een relatie nieuwe activiteit binnen de programmalijn Elk kind telt is BOR, Begeleide OmgangsRegeling voor gescheiden ouders en hun kinderen. Deze activiteit, die haar oorsprong heet in district Noord, wordt tegenwoordig ook uitgevoerd in Twente. Uit onderzoek in Twente werd duidelijk dat BOR een uitstekende oplossing biedt waar het gaat om de problematiek rond echtscheidingen en omgangsregelingen. Humanitas zorgt er met behulp van vrijwilligers voor dat gescheiden ouders met elkaar tot hanteerbare aspraken komen over een omgangsregeling met hun kinderen. Humanitas streede naar het realiseren van minimaal vij activiteiten, verspreid over de districten. Eind 2009 waren activiteiten in voorbereiding en uitvoering in Twente, Flevoland en Arnhem en omstreken. Ook zouden een methodiek, Handreiking en training voor de activiteit worden ontwikkeld. De methodiek en training zijn nog niet gereed. Wel maakt een projectgroep met daarin consulenten Maatschappelijke Activering (MAconsulenten) uit de districten die BOR (willen) uitvoeren plannen voor harmonisering van de activiteiten en groei. Dit is mogelijk dankzij een subsidie van die Humanitas in 2009 voor dit doel ontving van ZonMw. Maatjescontact voor jongeren In 2009 telde Humanitas veertien maatjesactiviteiten voor jongeren, variërend van (studie)maatjesactiviteiten voor studenten Programmalijn in cijers Resultaten in 2008 Aantal vrijwilligers: Aantal deelnemers: Aantal activiteiten: 151 Budget: d * en scholieren tot vriendschappelijk contact voor jonge moeders en (potentiële) slachtoers van loverboys. Dat waren er vier meer dan de beoogde tien voor Toch verloopt het ontwikkelen van nieuwe maatjesactiviteiten moeizaam. Veel activiteiten worden alweer snel beëindigd, vaak omdat er in de regio veel andere organisaties soortgelijke activiteiten bieden. Niet alle organisaties werken echter volgens een methodiek iets waar de maatjesactiviteiten van Humanitas zich juist door onderscheiden. In 2009 heet Humanitas op basis van praktijkervaringen verder gewerkt aan het ontwikkelen en harmoniseren van maatjesactiviteiten voor jongeren. De training voor vrijwilligers van maatjesactiviteiten die voor 2009 op de rol stond, is er (nog) niet gekomen. Protocol signalering kindermishandeling In 2009 heet Humanitas het Protocol signalering kindermishandeling geactualiseerd. Dit protocol is bedoeld voor beroepskrachten en vrijwilligers die met minderjarige kinderen werken. Het beschrijt hoe zij alerter kunnen zijn op kindermisbruik en hoe zij moeten handelen als zij misbruik vermoeden.. Kindermishandeling is een beladen onderwerp. Vrijwilligers en beroepskrachten bellen regelmatig met de aandachtsunctionaris Kindermishandeling van Humanitas om hun verhaal kwijt te kunnen. Uit deze gesprekken blijkt dat het protocol goed wordt gevolgd. < Resultaten in d * Ambities voor d *inclusie bijdrage Landelijk Steunpunt HomeStart De cijers geven een enigszins vertekend beeld doordat in 2009 de verdeling van de activiteiten over de programmalijnen is gewijzigd. 7

5 Programmalijnen Programmalijnen Vallen en opstaan De activiteiten binnen deze programmalijn richten zich op de opvang en ondersteuning van mensen die tijdelijk niet in hun primaire bestaansmogelijkheden kunnen voorzien. Thuisadministratie Steeds meer adelingen bieden ondersteuning aan mensen die niet (meer) zelstandig hun inanciële administratie kunnen voeren. De groei van deze activiteit geet de maatschappelijke urgentie aan. In 2009 boden 67 adelingen Thuisadministratie aan. In 2009 heet Humanitas veel aandacht besteed aan verdere uitbouw en harmonisatie van het sterk groeiende aanbod van Thuisadministratie. De manier waarop de activiteit is georganiseerd en binnen welke samenwerkingsverbanden, verschilt nogal per adeling. De werkgroepen Thuisadministratie krijgen zeer uiteenlopende hulpvragen, die soms duidelijk de grenzen van wat vrijwilligers kunnen en willen, overstijgen. Schuldhulpverlening is daar op zijn plaats. Thuisadministratie probeert deelnemers zo te 8 ondersteunen dat zij zich binnen overzienbare stelling werd gehaald: het aantal bezoeksteuning en gezinsbegeleiding aan (ex) ties, omdat er diverse problemen spelen de VU Amsterdam uit In 2010 wil 9 tijd weer zel redden. Dat is maatwerk, groepen kwam op vijtien, en in Amsterdam, gedetineerde moeders en hun kinderen. binnen de gezinnen. De coördinatoren van Gezin in balans dan ook extra investeren in ahankelijk van de individuele situatie van Breda en Den Haag bood Humanitas Vrijwilligers en beroepskrachten bieden Gezin in balans leggen contacten met de het ondersteunen van de kinderen in hun In 2009 gaven 140 vrijwilligers uren de deelnemer. Als na verloop van tijd blijkt begeleiding aan exgedetineerden. begeleiding, training en praktische ondersteuning, diverse hulpverleners en instanties rondom tijdelijke thuissituatie en degenen die hen voorlichting aan leerlingen, merendeels in dat een langdurigere vorm van ondersteuning met als doel een goede terugkeer het gezin. Daarbij proberen zij tot astem verzorgen. Hierbij zoekt het project samen het voortgezet onderwijs en vmbo, en aan nodig is, zoekt de werkgroep naar binnen het gezin en in de samenleving te ming en samenwerking te komen. werking met andere Humanitasprojecten jongeren in jongerencentra. Incidenteel een alternatie. Meer hierover leest u op bevorderen. Een succesvolle reintegratie als HomeStart en doorstart, en externe werd op D&S een beroep gedaan door pagina 21. van de moeder helpt maatschappelijke partners als de GGZ en jeugdzorg. speciieke opleidingen voor hulp en dienstverleners uitval van haar kinderen te voorkomen. en/o juridische opleidingen op hbo en universitair niveau. In 2009 heet Humanitas ook veel aandacht besteed aan kwaliteitsverbetering en productontwikkeling. Zo is de bestaande Handreiking Thuisadministratie geactualiseerd en een bijbehorende basiscursus voor vrijwilligers ontwikkeld. Dankzij het Nibud en CentiQ, een samenwerkingsverband van ruim veertig partijen in de inanciële sector, de overheid, consumentenorganisaties en de wetenschap, kregen de vrijwilligers in 2009 gratis materialen tot hun beschikking, onder andere overzichtsmappen voor de administratie van de deelnemers. Tegengaan van armoede Vooruitlopend op het Europees jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting 2010 organiseerde Humanitas in november samen met de FNV de werkconerentie Werken aan armoede. Dit gebeurde onder meer in het kader van het Solidarproject Together or social Europe (meer hierover op pagina 24). Met de conerentie wilden de organisatoren aandacht vragen voor de eecten van armoede en sociale uitsluiting: Hoe komt het dat mensen in deze situatie terechtkomen? En kunnen vrijwilligers ondersteuning bieden? De deelnemers namens Humanitas waren vooral thuisadministratievrijwilligers. Ook tro Humanitas voorbereidingen voor een Masterclass, te houden in ebruari 2010, over het onderwerp Kinderen in armoede. Ondersteuning (ex)gedetineerden Vóór het einde van het verslagjaar wilde Humanitas minimaal zestien activiteiten hebben gerealiseerd voor gedetineerden (bezoekgroepen) en exgedetineerden (ondersteuning bij reintegratie). Deze doel De bezoekgroepen zijn actie in verschillende penitentiaire inrichtingen, veelal in samenwerking met de humanistische geestelijke verzorging, detentiecentra en jeugdinrichtingen. De vrijwilligers leggen de bezoeken individueel o in groepsverband a. In 2009 heet de toenmalige staatssecretaris van Justitie het initiatie genomen voor een nieuw beleidskader vrijwilligerswerk rond detentie, dat medio 2010 moet zijn agerond. Aanleiding hiervoor waren onder andere signalen uit het veld dat dit vrijwilligerswerk te maken krijgt met (ormele) obstakels in de toegang tot de inrichtingen, onduidelijk beleid als gevolg van personele wisselingen op het ministerie en onduidelijkheid over de inanciering van het werk. Op uitnodiging van het ministerie van Justitie levert Humanitas met drie andere grote vrijwilligersorganisaties een bijdrage aan het nieuwe beleidskader. Samenwerking met Humanitas Onder Dak Groep Humanitas en Humanitas Onder Dak Groep, de landelijke stichting voor maatschappelijke opvang, werkten in 2009 aan een beleidsdocument aan de hand waarvan adelingen kunnen bepalen in welke gevallen het zinvol kan zijn Humanitas Onder Dak in te schakelen als zij in hun werkgebied dak en thuislozenproblematiek signaleren. Daarbij gaat het met name om het herkennen van signalen die wijzen op een behoete aan speciieke vormen van dak en thuislozenopvang en vrouwenopvang en om inormatie die Humanitas Onder Dak moet hebben om te kunnen bepalen o haar inbreng nodig o gewenst is. Gezin in balans Landelijk project Gezin in balans biedt opvoedingsonder Van de vrouwen die jaarlijks vastzitten, heet 50 tot 70% één o meer kinderen. In 2009 bereikten de 190 vrijwilligers van Gezin in balans 431 moeders (bijna 25% meer dan in 2008) en 869 minderjarige kinderen. Ondersteuning tijdens detentie Gezin in balans biedt ondersteuning in de vij penitentiaire inrichtingen (PI) in Nederland waar vrouwen verblijven. Het ministerie van Justitie inanciert deze ondersteuning. De samenwerking met deze PI s verloopt over het algemeen goed. In 2009 voerden de vrijwilligers in totaal 704 trajecten uit, variërend van het voorbereiden en begeleiden van het bezoek van kinderen aan hun moeder en moedermaatjescontact met moeders, tot een training waarin moeders (weer) leren communiceren met hun kinderen. Uit de tevredenheidmetingen onder de deelnemers blijkt dat de doelstellingen worden gehaald. Het contact tussen moeder en kind(eren) wordt hersteld, hun communicatie verbetert, de moeders maken zich minder zorgen om hun gezin en weten beter hoe zij het onderwerp detentie bij hun kinderen bespreekbaar kunnen maken. Ook het personeel van de PI s ziet een verbetering. Ondersteuning bij reintegratie Gezin in balans heet met twaal grote gemeenten aspraken gemaakt over het uitvoeren van nazorgtrajecten. In 2009 hielpen de zogenaamde moedermaatjes 202 exgedetineerde moeders bij het vinden van oplossingen voor problemen die ook van invloed zijn op hun kinderen en bij het vormgeven van hun rol als moeder in het gezin. Ze hebben vaak te maken met een groot aantal hulpverleners en instan Doelstellingen worden bereikt: de communicatie tussen moeder en kind(eren) verbetert, de vrouwen worden zelstandiger in hun moederrol, hun contacten met jeugdzorg, schuldhulpverlening en andere instanties verbeteren en ze vergroten hun sociaal netwerk. Hulpverleningsinstanties merken dat de ondersteuning door Gezin in balans positieve eecten heet op het welzijn van moeder en kind. In vij grote steden nemen de coördinatoren van Gezin in balans deel aan gemeentelijke overlegsituaties rondom exgedetineerden. De problemen die zij signaleren bij de exgedetineerde moeders, brengen zij zo onder de aandacht van de beleidsmakers, met als doel de maatschappelijke integratie van de vrouwen te verbeteren. Gezin in balans heet er in 2009 ook veel energie in gestoken om de problematiek van de gezinnen op de landelijke politieke agenda te krijgen. Het project haalde in 2009 regelmatig de pers was helaas het laatste jaar waarin het rijk de nazorgactiviteiten in kleinere gemeenten inancierde, alle lobbyactiviteiten van Gezin in balans ten spijt. Andere inancieringsmogelijkheden heet het project niet gevonden. Gemeentelijke subsidieregelingen staan onder druk vanwege bezuinigingen en de meeste ondsen ondersteunen alleen nieuwe initiatieven. In 2010 zal Gezin in balans azonderlijke gemeenten benaderen om trajecten te verkopen. Dit is bijzonder tijdrovend en heet nog niet geleid tot een eerste succes. Meer aandacht voor achterblijvende kinderen Kinderen van gedetineerde moeders dat zijn naar schatting minderjarige kinderen per jaar kennen veel problemen, zoals verdriet, angst en agressie gedrag. Zij vormen een kwetsbare groep, die aandacht behoet. Dit blijkt ook uit onderzoek van Delinkwentie & Samenleving Landelijk project Het doel van Delinkwentie & Samenleving (D&S) is preventie van criminaliteit en bevordering van maatschappelijke herintegratie van exdelinquenten. Dit doet het landelijke project vooral door het geven van voorlichting over criminaliteit, vervolging, stra en de vaak levenslange nasleep daarvan voor wie het overkomt. De primaire doelgroep zijn jongeren, die ervan worden doordrongen dat delinquent gedrag, vaak op jonge leetijd voorkomend uit stoerdoenerij en experimenteerdrang, niet slechts schadelijk is voor derden, maar ook de plegers zel vaak levenslang nadeel berokkent. De voorlichters van D&S, allen met een meer dan oppervlakkige detentieervaring, kunnen die boodschap overtuigend brengen aan de hand van hun persoonlijke geschiedenis en door het voorhouden van een spiegel aan de jongeren zel. Daarmee wordt preventie van criminaliteit beoogd. De voorlichters zel geven op deze manier bovendien een nieuwe richting aan hun eigen leven, met een verlaagd risico op nieuwe misstappen. Door middel van hun voorlichtingswerk ontmoeten de exgedetineerden alom waardering voor het preventiewerk dat zij voor D&S uitvoeren. Mede daardoor ontstaat een sterke basis ter voorkoming van eigen recidive. Tot de programmalijn Vallen en opstaan behoren activiteiten als: Thuisadministratie, armoedebestrijding en steun aan asielzoekers/ vluchtelingen, slachtoers van mensenhandel (BLinN), (ex)gedetineerden (Delinkwentie & Samenleving), (ex)gedetineerde moeders (Gezin in balans) en dak en thuislozen. D&S werkte veel samen met andere partijen, bijvoorbeeld met gemeenten in het kader van lokaal beleid gericht op veiligheid en beheersing van criminaliteit, met Bureau Halt op basis van speciieke preventiethema s voor jongeren, o met de politie bij speciieke acties op scholen. Ook gaven vrijwilligers 76 uur voorlichting in justitiële jeugdinrichtingen, vooral over het voorkomen van recidive na vrijlating. Daarnaast leverden vrijwilligers een bijdrage aan de training voor nieuwe medewerkers van de Dienst Justitiële Inrichtingen, in totaal 54 uur. In hoeverre de voorlichting criminaliteit voorkomt is niet cijermatig aantoonbaar. Maar de evaluaties onder leerlingen, jongeren die al vervolgd zijn o worden, docen

6 Programmalijnen Programmalijnen 10 ten, jongerenwerkers en andere betrokkenen getuigen er vrijwel altijd van dat de voorlichting grote indruk heet gemaakt. Humanitas wil de activiteiten van D&S verder integreren in het activiteitenaanbod van adelingen en districten. Met betrekking tot huisvesting, maar vooral door het versterken van samenwerking tussen activiteiten en projecten binnen de vereniging. D&S participeerde in het landelijk overleg van alle Humanitasactiviteiten voor en/o met (ex)gedetineerden. Daarnaast werkt D&S nauw samen met de nazorgactiviteiten van de adelingen Amsterdam en Haagland. Bonded Labour in Nederland Landelijk project Het was een druk, maar succesvol jaar voor het jubilerende Bonded Labour in Nederland, kortweg BLinN. Het programma, opgezet door Humanitas en Oxam Novib, komt al tien jaar op voor de rechten van slachtoers van mensenhandel. Het kreeg in 2009 een bredere basis: met geld van de Nationale Postcode Loterij, een grote otoexpositie in Den Haag, twee nieuwe activiteiten en de oprichting van de BLinNcliëntenraad. De vijtien beroepskrachten en bijna 50 vrijwilligers ondersteunden in 2009 in totaal 286 slachtoers van mensenhandel. Dankzij een bijdrage van de Nationale Postcode Loterij van kon BLinN in 2009 een start maken met het uitbreiden van de hulpverlening. De activiteiten die BLinN in de agelopen tien jaar heet ontwikkeld, zoals maatjescontacten, lotgenotengroepen, trainingen sociale vaardigheid, begeleiding bij scholing o werk en juridische begeleiding, worden momenteel overgedragen aan en ingebed in lokale organisaties in heel Nederland, zoals Humanitasadelingen en vrouwenopvangcentra. BLinN blijt met hen in contact om de activiteiten te kunnen evalueren en verder te verbeteren. Daarnaast ontwikkelde BLinN twee nieuwe activiteiten. Voor slachtoers die door hun traumatische achtergrond moeite hebben met het opvoeden van hun kinderen, startte BLinN met het organiseren van moederkindgroepen. Moeders krijgen hierin steun van een psycholoog en van elkaar. Ook wijst BLinN hen op andere Humanitasinitiatieven, zoals HomeStart. Ook nieuw is de cliëntenraad Samen Sterk, die in april werd opgericht. Deze zelorganisatie wil mensen wakker schudden en wijzen op (de gevolgen van) moderne slavernij. Dit doen de vrouwen door te lobbyen in de politiek en door media te benaderen. Ook willen zij met hun ervaring andere slachtoers ondersteunen. In oktober organiseerde de cliëntenraad met BLinN de ototentoonstelling Bought & Sold: Voices o Human Traicking. De Amerikaanse otograe Kay Chernush heet twintig verhalen van slachtoers van mensenhandel indringend in beeld gebracht. Diverse samenwerkingspartners, zoals het Openbaar Ministerie en politie, gebruiken inmiddels de beelden om de strijd tegen mensenhandel kracht bij te zetten. In 2009 is BLinN op zoek gegaan naar mensenhandel in andere sectoren dan de seksindustrie. Ook in de horeca, tuinbouw, havens en op andere plekken worden mensen uitgebuit. Dankzij de inzet van cultural mediators van Chinese, Poolse, Roemeense en Arikaanse akomst hebben bijna 100 migranten die onder zeer slechte werkomstandigheden werken, de weg naar BLinN weten te vinden. In januari publiceerde BLinN het rapport Uitgebuit en in de bak: slachtoers van mensenhandel in vreemdelingendetentie. Uit onderzoek van BLinN blijkt dat slachtoers van mensenhandel in vreemdelingendetentie belanden, terwijl ze juist recht hebben op bescherming en ondersteuning. BLinN stippelde een lobbytraject uit om gevolg te geven aan de aanbevelingen van het rapport. Onder andere een uitzending Programmalijn in cijers Resultaten in 2008 Aantal vrijwilligers: Aantal deelnemers: Aantal activiteiten: 97 Budget: d van Nova en een artikel in NRC Handelsblad hierover waren aanleiding voor Tweede Kamerleden om vragen te stellen over het rapport. Dit leidde tot een oiciële reactie van het kabinet op het rapport en een Algemeen Overleg tussen de Vaste Kamercommissie van Justitie en voormalig staatssecretaris Albayrak. Mede op aandringen van de Tweede Kamer zijn er vervolgens verschillende gesprekken tussen de staatssecretaris, Dienst Justitiële Inrichtingen en BLinN gevoerd over de uitwerking van de aanbevelingen in het rapport. In 2009 heet BLinN de intentie uitgesproken om een zelstandige stichting te worden. Een onahankelijk organisatieadviesbureau onderzoekt de mogelijkheden hiertoe. < Resultaten in d Ambities voor d De cijers geven een enigszins vertekend beeld doordat in 2009 de verdeling van de activiteiten over de programmalijnen is gewijzigd. Alleen en samen De activiteiten binnen deze programmalijn richten zich op het doorbreken van sociaal isolement en waar mogelijk het zelstandig opbouwen en onderhouden van contacten. De dienstverlening van Humanitas onderscheidt zich door het veelal activerende karakter en de ruime opzet van tijd, aandacht, beschikbaarheid en gelijkwaardigheid. Uitbreiding en evenwichtigere spreiding De programmalijn heet zijn groeidoelstelling voor 2009 (10% meer activiteiten, deelnemers en vrijwilligers) ruimschoots gehaald. Het aantal activiteiten nam toe met 38% naar 118, het aantal vrijwilligers met 23% naar en het aantal deelnemers met 47% naar De toename van het aantal deelnemers heet onder meer te maken met de uitbreiding van het Chatproject, garant voor circa deelnemers. Humanitas VOC Tandem Humanitas VOC Tandem VOC staat voor Vrijwillig Ondersteunend Contact brengt vrijwilligers als maatje in contact met mensen die om uiteenlopende redenen buiten de maatschappij staan o hebben gestaan. Humanitas VOC Tandem is een breed maatjesproject. Dat wil zeggen: het is bestemd voor iedereen die zich geïsoleerd en alleen voelt, ongeacht levensverhaal, achtergrond, leetijd en leeomstandigheid. Het maatjescontact kan dienen als aanvulling op een lopend hulpverleningstraject: vooragaand, tijdens o aansluitend. Humanitas VOC Tandem is in 2009 geselecteerd voor het Oranje Fonds Groeiprogramma. Deelname aan dit programma biedt Humanitas de kans om het succesvolle project van district Oost ook elders in het land te starten en de methode te verijnen. Hiervoor stelt het Oranje Fonds drie jaar lang maximaal d per jaar beschikbaar. Het programma biedt de projectleider een combinatie van scholing, toegang tot experts, individuele coaching en delen van ervaringen met andere deelnemers. In haar meerjarenbeleidskader heet Humanitas zich ten doel gesteld de ondersteuning van Humanitas VOC Tandem in drie jaar tijd uit te breiden naar veertig nieuwe locaties. Deze landelijke uitrol richt zich in op de districten Oost en Zuidwest. Het maatjesproject zoekt hierbij aansluiting met andere activiteiten van Humanitas, bijvoorbeeld Thuisadministratie, en externe partners als woningcorporaties, dak en thuislozenopvang en verslavingszorg. Vooralsnog stond 2009 vooral in het teken van het opstellen van een strategisch plan, het verbeteren van de positionering, onderzoek naar lokale behoeten en het zoeken van samenwerkingspartners, onder andere Humanitas Onder Dak Groep. Dit heet nog niet geresulteerd in een toename van het aantal activiteiten. In 2009 werd bekend dat de Coalitie Erbij, een groep maatschappelijke organisaties en maatschappelijk betrokken ondernemingen die zich sterk maken tegen eenzaamheid, onderzoek mogelijk maakt naar de eectiviteit van het maatjescontact. De Coalitie Erbij heet geld vrijgemaakt voor onderzoek naar de eectiviteit van interventies op het gebied van het voorkomen en verminderen van eenzaamheid. Dit onderzoek wordt uitgevoerd door de VU, in samenspraak met het Nederlands Interdisciplinair Demograisch Instituut. Hiervoor heet Coalitie Erbij een donatie ontvangen van de Rabobank Foundation. Met de uitkomsten van het onderzoek kan Humanitas VOC Tandem de dienstverlening verder verbeteren. Ook kan het project met de uitkomsten aantonen aan potentiële opdrachtgevers en inanciers wat het eect van de interventies is. Taalcoaching Humanitas is één van de vij organisaties waarmee de toenmalige minister voor 11

7 Programmalijnen Programmalijnen 12 Wonen, Wijken en Integratie in 2008 een convenant sloot voor het ontwikkelen en aanbieden van taalcoaching tijdens de inburgering. De andere vier zijn: Gilde SamenSpraak Nederland, het Nederlandse Rode Kruis, het Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties en VluchtelingenWerk Nederland. De taalcoachprojecten worden geinancierd uit extra middelen die het ministerie van VROM ter beschikking heet gesteld aan gemeenten in het kader van de campagne Het begint met taal. Het ministerie street naar taalkoppels in drie jaar. Hoewel de wervingscampagne van het ministerie van VROM toen al van start was gegaan, was 2009 voor de vij convenantpartners vooral een jaar van voorbereiding en opbouw. De projectgroep werkte een projectplan uit, met daarin onder meer aspraken over onderlinge samenwerking, ook op lokaal niveau. Ook is een digitale toolkit samengesteld voor gemeenten en uitvoerende organisaties. Op zoek naar nieuwe kanalen om vrijwillige taalcoaches te vinden, heet de projectgroep besloten om grote landelijke bedrijven met lokale vestigingen te benaderen en een beroep te doen op hun bereidheid tot maatschappelijk betrokken ondernemen. Een kleinschalige pilot met de adeling Sales van KPN NoordHolland bracht acht taalcoaches op die elke maandagochtend, tijdens werktijd, een inburgeraar begeleiden. Zowel de taalcoaches als de inburgeraars zijn zeer enthousiast. In 2009 hebben 724 taalcoaches deelgenomen aan de eendaagse training die de vij convenantpartners hebben ontwikkeld. In 2009 voerden veertien adelingen samen zeventien taalcoachprojecten uit. Dat zijn er twee meer dan voor 2009 beoogd. Hierbij waren 483 vrijwilligers actie. Chatproject Het Chatproject van Humanitas biedt ondersteuning aan mensen in sociaal isolement. 365 dagen per jaar kunnen zij op de website terecht voor een ondersteunend en anoniem chatgesprek met een van de 75 vrijwilligers. Het is een project waarmee Humanitas veel jonge vrijwilligers bereikt. Het project, dat in 2006 van start ging in district Oost en zich twee jaar later uitbreidde naar Zuidwest, wordt sinds januari 2009 ook uitgevoerd door Noordwest. Deze nieuwe groep vrijwilligers gebruikt dezelde sotware en werkt net als hun collegavrijwilligers vanuit huis. Eind 2009 waren in Noordwest zestien vrijwilligers actie, vier minder dan beoogd. Meerdere vrijwilligers besloten na de training dat zij niet wilden blijven, onder meer omdat zij niet wilden deelnemen aan terugkom en intervisiebijeenkomsten, die Humanitas van zeer groot belang acht. Andere avallers vonden in de praktijk de problematiek van de chatgesprekken te zwaar. In de selectiegesprekken met aspirantvrijwilligers zullen de coördinatoren voortaan explicieter aangeven wat het Chatproject vrijwilligers te bieden heet en van hen verwacht. De openingstijden konden in de loop van 2009 worden uitgebreid naar zeven dagen per week, zes uur per dag. Daarmee is het project nu 42 uur per week bereikbaar. Het totaal aantal gevoerde chatgesprekken nam in 2009 toe met 44% tot 3.051, iets meer dan de beoogde Deze gesprekken werden gevoerd met circa deelnemers. Onder de programmalijn Alleen en samen vallen activiteiten als: het doorbreken van isolement met vriendschappelijk huisbezoek, (taal)maatjes, vriendendiensten, ontmoetingsplaatsen voor verstandelijk gehandicapten, (ex)psychiatrische patiënten en jong dementerenden, ondersteuning aan transseksuelen en genderdysoren en hun naasten (Transvisie), en het Chatproject. Deelnemers kunnen na elke chat aangeven wat zij van de chat vonden. Uit de reacties een respons van 34% blijkt dat in 85% van de gevoerde gesprekken deelnemers er daadwerkelijk iets aan hebben gehad. 88% geet aan dat ze het een (redelijk) goed gesprek vonden. Soms hebben deelnemers andere verwachtingen van het project dan Humanitas kan bieden (persoonlijke vriendschap, partner o directe praktische hulp), soms klikt het gewoon niet. Soms zorgen misverstanden in de communicatie voor (wederzijds) onbegrip. Dit is een risico dat hoort bij chatcommunicatie en de reden om de gesprekken te monitoren en de vrijwilligers te begeleiden met eedback, (na)scholing en intervisie. In 2009 is ino.hetluisterendoog.nl gelanceerd, met inormatie over het project, blogs van vrijwilligers en coördinatoren, en ilmpjes en radiointerviews van vrijwilligers. Op YouTube is een ilmpje over het chatproject te vinden. Ook is het Chatproject gaan twitteren, om de doelgroep beter te bereiken en de zichtbaarheid en aantrekkelijkheid van het project op internet te vergroten. Vij studenten Digitale Communicatie van de Hogeschool Utrecht hebben een elearningmodule ontworpen voor vrijwilligers met een lichamelijke beperking (20% van alle chatvrijwilligers) die vanuit huis de opleiding voor chatvrijwilliger volgen. Het is een digitale community geworden waar deelnemers online een lesprogramma kunnen volgen, opdrachten kunnen uitvoeren en contact kunnen houden met elkaar en met de coördinator. In 2010 zal Humanitas de eerste (experimentele) online training aanbieden. Beleid aangescherpt In 2009 heet de visiegroep Alleen en samen, bestaande uit coördinatoren, bestuursleden en MAconsulenten uit alle districten, het beleid van de programmalijn aangescherpt op de punten activering en tijdelijkheid. Dit was nodig om beter te kunnen abakenen welke vormen van ondersteuning Humanitas wil en kan bieden binnen de programmalijn. De ondersteuning is activerend van aard en begrensd in tijd. Activeren wil zeggen: de deelnemer stimuleren om zel actie te ondernemen en te unctioneren op eigen kracht. Humanitas onderscheidt hierin drie vormen: persoonlijke activering, sociale activering en maatschappelijke activering. In alle activiteiten en projecten binnen de programmalijn moet (minimaal) één van deze vormen centraal staan. Zo valt Vriendschappelijk huisbezoek onder persoonlijke activering, de maatjesprojecten van Humanitas VOC Tandem onder sociale activering en de ondersteuning door taalmaatjes onder maatschappelijke activering. Behalve activerend is de ondersteuning in principe ook tijdelijk. De ondersteuning duurt in beginsel één jaar, met een mogelijke uitloop naar twee jaar. Dan moet de deelnemer de regie weer in eigen hand kunnen nemen. Er zijn echter ook deelnemers die de regie steeds verder kwijtraken. In eerste instantie zoekt de coördinator van de activiteit dan naar een gespecialiseerde hulpverleningsorganisatie o een andere vrijwilligersorganisatie die de ondersteuning kan overnemen. Als dit niet lukt, zet Humanitas de ondersteuning voort, met dien verstande dat de vrijwilliger plaats maakt voor een andere. De coördinator blijt echter zoeken naar alternatieve ondersteuning. Transvisie Landelijk project Transvisie, centrum voor genderdiversiteit, verleent hulp aan transseksuelen en transgenders en hun naasten. Dit project wordt sinds 1984, toen nog Werkgroep Transseksualiteit en Genderdysorie, onder de vleugels van Humanitas uitgevoerd. In Groningen en Tilburg (samen met de lokale Humanitasadeling) organiseert Transvisie maandelijks een bijeenkomst voor lotgenoten, in Amsterdam onder meer zelhulpgroepen voor transmannen, transvrouwen en mensen die op zoek zijn naar hun genderidentiteit, en bijeenkomsten voor ouders van jonge kinderen met genderdysorie. In Amsterdam bieden betaalde en onbetaalde therapeuten hulpverlening, individueel en in groepen, waaronder steeds meer aan gezinnen en jongeren. In 2009 kwam het succesvolle werk van het kinder en jongerenproject in gevaar, doordat de projectsubsidie van Humanitas aliep. Dankzij een eenmalige subsidie van het ministerie van VWS, die loopt tot oktober 2010, en een linke bijdrage uit het Fonds NutsOhra kan het project zijn werk voorlopig voortzetten. In 2009 heet Transvisie haar aanbod niet verder uitgebreid en vooral ingezet op het verhogen van de kwaliteit. Als motor voor kwaliteitsverhoging, maar ook als resultaat hiervan, heet Transvisie bijvoorbeeld intervisie geïntroduceerd. Alle teamleden, vrijwilligers en beroepskrachten doen eraan mee. Transvisie is een scherper onderscheid gaan maken tussen de hulpverlening door beroepskrachten en de activiteiten die het project aanbiedt als patiëntenorganisatie. Dit moet leiden tot een duidelijker proiel voor activiteiten als lotgenotencontact, belangenbehartiging en voorlichting, met daaraan gekoppeld een duidelijke aansturing en kwaliteitsbeleid. Anderzijds wil het project zich duidelijker proileren als aanbieder van proessionele zorg, om te kunnen concurreren met reguliere zorg. Sinds 2009 is Transvisie oicieel gesprekspartner van het genderteam van het VUmc als vertegenwoordiger van de patiënten van het genderteam. Door de contacten die Transvisie heet met cliënten, heet ze een goed inzicht in wat er schort aan de behandeling door het genderteam en de bejegening door het team en in de ziekenhuizen. Transvisie heet aangedrongen op overleg en dat is in 2009 uitgegroeid tot een oicieel en regelmatig overleg. Transvisie werd ook lid van de Cliëntenraad Academische Ziekenhuizen. Daarnaast heet Transvisie actie meegewerkt aan het tot stand brengen van de Stichting Transgender Netwerk Nederland. Transvisie meent dat de structurele belangenbehartiging en politieke beleids beïnvloeding daar thuis horen en van groot belang zijn voor de doelgroepen van Transvisie. < Programmalijn in cijers Resultaten in 2008 Aantal vrijwilligers: Aantal deelnemers: Aantal activiteiten: 73 Budget: d Resultaten in d Ambities in d De cijers geven een enigszins vertekend beeld doordat in 2009 de verdeling van de activiteiten over de programmalijnen is gewijzigd. 13

8 Programmalijnen Programmalijnen Oud en redzaam Verwerken en verder 14 De activiteiten binnen deze programmalijn richten zich op ondersteuning op maat aan ouderen die zelstandig (willen) wonen. Regie houden over het eigen leven en betrokken blijven bij de sociale omgeving staan hierbij centraal. Ondersteuning aan ouderen Vrijwel alle Humanitasadelingen bieden een o meer vormen van ondersteuning aan ouderen die zelstandig (willen) wonen. Door de in 2009 in gang gezette pakketwijziging van de AWBZ werden zij geconronteerd met een toenemende vraag naar structurele vervangende ondersteuning en begeleiding door mensen die deze zorg eerder op basis van een AWBZindicatie ontvingen van een proessionele zorgaanbieder. Op beleidsmatig niveau worden adelingen gevraagd door gemeenten om mee te werken aan het aanbieden van individuele o collectieve arrangementen als antwoord op wegvallende vormen van zorg. Waar dit binnen de mogelijkheden van adelingen ligt gaat men daar welwillend op in. Tegelijk levert het vragen op als: Moeten we gevolgen van bezuinigingen gaan opvangen/compenseren door vrijwilligers in te zetten? Beschikken wij wel over de vrijwilligers die deze vormen van zorg, waarbij meer accent komt te liggen op ysieke beperkingen, kunnen en willen bieden? En kunnen/willen wij met onze tijdelijke en activerende ondersteuning wel tegemoetkomen aan de vraag naar ondersteuning die vermoedelijk vaak chronisch zal zijn? Deze vragen kwamen in 2009 aan de orde op een drietal bijeenkomsten in de districten Noord, Oost en Noordwest over de wijzigingen in de AWBZ. Hier zijn (nog) geen conclusies getrokken, maar duidelijk is wel dat de adelingen rekening houden met een veranderende vraag. Samenwerking op lokaal vlak met andere (vrijwilligers)organisaties zal noodzakelijk zijn om hierop een antwoord te geven Ontmoetingsmogelijkheden Het organiseren van ontmoetingsactiviteiten waarin ouderen zel een actieve rol spelen, blee dit jaar beperkt tot de bestaande vier activiteiten in de districten Oost en Zuidwest. Uitbreiding van deze activiteit stond wel op de agenda voor 2009, maar is om budgettaire redenen niet tot stand gekomen. Project Einstein Het doel van Project Einstein was het opzetten van adelingsprojecten waarin ouderen en jongeren gezamenlijk activiteiten ondernemen en/o elkaar diensten verlenen. Humanitas diende in 2008 een projectvoorstel in bij de Nationale Postcode Loterij om in aanmerking te komen voor een bijdrage uit de dertiende trekking van de loterij. Deze aanvraag werd helaas niet gehonoreerd en andere inancieringsmogelijkheden deden zich niet voor. Het project is daarom in 2009 niet verder uitgewerkt. Humane ouderenzorg In district Noord is de werkgroep Humane ouderenzorg actie. Deze groep wil de Humanitasvisie op wonen voor ouderen, de jacultuur, onder de aandacht brengen van verzorgingshuizen en andere instellingen die deze zorg bieden. Humanitas maakt ook deel uit van de stichting Passie voor zorg. Deze stichting heet als doel het stimuleren van zorg waarbij humane waarden als eigen regie, gelijkwaardigheid en betrokkenheid de stuwende krachten zijn. Hiervoor organiseert de stichting bijeenkomsten met vertegenwoordigers uit de zorg en het welzijnswerk. Ook de Humanitasadelingen Assen en Noordenveld hebben in 2009 op deze manier de jacultuur onder de aandacht gebracht. Samenwerking met humanistische raadslieden Humanitas heet in 2009 het Humanistisch Verbond gevraagd de mogelijkheden na te gaan om een pool samen te stellen van vrijgevestigde raadslieden die bereid en in staat zijn bij te dragen aan het organiseren van senioren voor senioren activiteiten Programmalijn in cijers Resultaten in 2008 Aantal vrijwilligers: Aantal deelnemers: Aantal activiteiten: 69 Budget: d Onder de programmalijn Oud en redzaam vallen activiteiten als: vriendschappelijk en activerend huisbezoek, ouderensoos, gespreksgroepen, buurtkamers, teleooncirkels, klussen, boodschappen en hulpdiensten, begeleid wonen, levensloopbestendig wonen en steunpunten mantelzorg. waar levensvragen aan de orde zijn. Eind 2009 was nog niet bekend o deze samenwerking met het Humanistisch Verbond er gaat komen. < Resultaten in d Ambities voor d De activiteiten binnen deze programmalijn richten zich op ondersteuning van mens tot mens aan nabestaanden die hun partner o een andere naaste hebben verloren. De ondersteuning is ook bedoeld voor kinderen en jongeren die een dierbare moeten missen. Verliesverwerking na echtscheiding valt ook onder deze programmalijn. Meer deelnemers In 2009 streede Humanitas ernaar om per adeling minimaal één vorm van steun bij verlies aan te bieden. Dit waren eind adelingen met in totaal 82 activiteiten. Het totaal aantal deelnemers aan deze activiteit groeide naar Meer dan de in 2008, maar minder dan de beoogde De regiegroep Verwerken en verder, bestaande uit vertegenwoordigingen uit de districten, heet in 2009 een stimuleringsprogramma opgesteld. Onder de programmalijn Verwerken en verder vallen activiteiten als: steun bij verlies, lotgenotengroepen volwassenen en kinderen/jongeren, verlaat verdriet, vrijwillige terminale/palliatieve thuiszorg, hospices, gasthuizen, Praten over de dood en steun bij echtscheiding. De regiegroep constateert al enige tijd dat lotgenotengroepen en adelingen die individuele rouwbegeleiding bieden, steeds meer moeite hebben om deelnemers te vinden. Mogelijke oorzaken zijn: veranderende behoeten in de samenleving waardoor Humanitasactiviteiten niet meer optimaal aansluiten, onbekendheid met het aanbod van Humanitas, de mogelijkheden die internet biedt voor lotgenotencontact en de toename van het aantal andere aanbieders. Om deze oorzaken nader te onderzoeken zal de regiegroep in 2010 onderzoek laten uitvoeren door de Universiteit Utrecht, met hierin een inventarisatie van de houding, veronderstellingen en intenties van nabestaanden ten aanzien van ormele en inormele steun tijdens het rouwproces. Innoveren Om beter aan te sluiten bij de veranderende behoeten in de samenleving, wil Humanitas nieuwe vormen van steun bij verlies ontwikkelen voor nieuwe doelgroepen. De regiegroep hoopt dat innovatie in het aanbod de programmalijn nieuw elan zal geven. De regiegroep ziet het als haar taak om de wetenschappelijke ontwikkelingen te volgen en te vertalen naar districten en adelingen. Zo zal Humanitas zich meer maniesteren als een inhoudelijke speler, die zich mengt in de maatschappelijke discussie. Met dat doel heet Humanitas in 2009 besloten activiteiten te ontwikkelen voor speciieke doelgroepen die te maken krijgen met verliesverwerking, zoals jongeren, partners van dementerenden en achterblijvers als amilie van gedetineerden, psychiatrische patiënten en verslaaden. Intussen is Humanitas in district Noord twee proeprojecten gestart: ondersteuning bij het verwerken van baanverlies en terugblikken op het leven, al dan niet in een levensboek, met bewoners van verzorgingshuizen. Samenwerking met Yarden en Monuta In 2009 organiseerden vier adelingen een gesprekkencyclus Praten over de dood (POD). Deze op publieksvoorlichting gerichte bijeenkomsten maken deel uit van de inmiddels eljarige samenwerking met de vereniging Yarden, het Humanistisch Verbond en Stichting Humanistische Uitvaartbegeleiding. In 2009 vonden veel groepen geen doorgang vanwege een tekort aan aanmeldingen. Het programmalijnteam heet eind 2009 een vragenlijstonderzoek uitgezet onder de gespreksleiders naar de mogelijke oorzaken van de terugloop. De resultaten worden in 2010 verwacht. In 2009 ga het Humanistisch Verbond aan zich uit het samenwerkingsverband te willen terugtrekken. Door de druk die hierdoor Programmalijn in cijers Resultaten in 2008 Aantal vrijwilligers: 767 Aantal deelnemers: Aantal activiteiten: 84 Budget: d is komen te staan op de begroting van POD, moesten geplande uitgaven voor onder andere het updaten en bijdrukken van nieuw materiaal worden uitgesteld. Humanitas onderzoekt met Yarden o de nieuwe situatie aanleiding geet tot het ontwikkelen van andere vormen van samenwerking naast POD, bijvoorbeeld binnen het Chatproject. Een andere organisatie waarmee Humanitas mogelijkheden tot hechtere samenwerking heet onderzocht, is Monuta. In 2009 streede Humanitas met deze uitvaartverzorger en verzekeraar naar een samenhangend aanbod van steun bij verlies. Ondanks een succesvol verlopen proeproject in Doetinchem een wandeling waarbij cliënten van Monuta in gesprek konden gaan met vrijwilligers van Humanitas zien de twee organisaties geen mogelijkheden tot het uitbreiden van de samenwerking op een zodanige schaal dat gesproken kan worden van een samenhangend aanbod. Op lokaal niveau zal de samenwerking, waar nodig, wel worden voortgezet. < Resultaten in d Ambities voor d

9 Nationale Postcode Loterij Overige activiteiten ter realisering van de verenigingsdoelstellingen Bedankt Nationale Postcode Loterij! Tijdens het Goed Geld Gala in ebruari 2010 maakte de Nationale Postcode Loterij bekend welke maatschappelijke organisaties een deel van de loterijopbrengsten van 2009 zouden krijgen. Humanitas ontving d 4,5 miljoen. We zijn ontzettend blij met deze bijdrage. Dankzij de Nationale Postcode Loterij kunnen we veel nuttig werk blijven doen. Nieuwe kansspelwet De minister van Justitie heet, mede ingegeven door ontwikkelingen in Europa en door inzichten in de consultatieronde, eind 2008 laten weten de invoering van een nieuwe kansspelwet even op de lange baan te schuiven. Wel kondigde hij aan bepaalde onderdelen uit het eerdere concept van deze wet versneld te willen invoeren. Dit leidde ertoe dat eind 2009 een wetsvoorstel voor de oprichting van een kansspelautoriteit naar de Tweede Kamer is gestuurd. Deze gaat zich bezighouden met de uitvoering, het toezicht en de handhaving op het gebied van kansspelen. Voor andere onderdelen uit de conceptwet, zoals een level playing ield tussen loterijen, de wijze van vergunningverlening en de verdeling van loterijopbrengsten, heet de minister nog geen oplossing. Het deinitieve besluit hierover zal pas in een volgende kabinetsperiode genomen worden. Wij hopen dat eventuele wijzigingen de loterijen, die als missie hebben ondsen te werven voor goede doelen, voldoende ruimte laten om te kunnen opereren. Net als voorgaande jaren zullen wij via het Goede Doelen Platorm de Goede Doelen Loterijen ondersteunen om dit te bereiken. Zonder de Nationale Postcode Loterij zouden wij vele van onze initiatieven immers niet (goed) kunnen realiseren!

10 Vrijwilligersbeleid en deskundigheidsbevordering Vrijwilligersbeleid en deskundigheidsbevordering De grenzen van ons vrijwilligers werk De toenemende complexiteit van de vraag naar ondersteuning heet Humanitas in 2009 genoodzaakt tot het maken van duidelijkere aspraken over wat de vereniging aan vrijwilligerswerk voor haar rekening wil en kan nemen. Ook heet Humanitas gezocht naar mogelijkheden om de maatschappelijke stage in te bedden in haar activiteitenaanbod. 18 De grenzen van het vrijwilligerswerk Het werkterrein van de vereniging lijkt soms onbegrensd. In werkelijkheid is de mens en draagkracht natuurlijk niet onbeperkt. Adelingen en districten worden zeer regelmatig benaderd met het verzoek om mee te werken aan nieuwe activiteiten. Activiteiten die wat doelgroep en zwaarte betret buiten de vij programmalijnen vallen. We verwachten dat dit de komende tijd versterkt zal worden onder invloed van de veranderingen in de AWBZ, de uitbreidende werkingsseer van de Wet maatschappelijke ondersteuning, en bezuinigingen bij gemeenten. Hierdoor zal naar verwachting een groter beroep worden gedaan op mantelzorgers en vrijwilligers. Om de grenzen van haar activiteitenaanbod duidelijker te kunnen abakenen, wil Humanitas weten hoe de vrijwilligers zel tegen hun grenzen aankijken. Is het in hun ogen nog redelijk wat de organisatie van hen vraagt? O vragen we meer dan verantwoord is, in kwalitatie en kwantitatie opzicht? Een masterstudent van de Universiteit van Amsterdam zal dit onderzoek uitvoeren in Ondersteuning moet tijdelijk zijn Om de grenzen van het vrijwilligerswerk beter te bewaken, heet de vereniging in 2009 besloten om in principe alleen tijdelijke ondersteuning aan te bieden. Omdat we niet alles kunnen aanpakken, maar ook vanuit onze opvatting over wat we willen betekenen voor deelnemers. Het werk moet uit te voeren zijn door en met vrijwilligers. De ondersteuning moet overzienbaar eindig zijn. En het contact moet bijdragen aan het versterken van de krachten van de deelnemer en aan het vergroten van het zelvertrouwen. Als een nieuwe hulpvraag zich aandient is het niet altijd mogelijk deze drie criteria in de volle breedte te beoordelen. Wanneer naderhand blijkt dat de ondersteuning oneindig lijkt te worden, probeert de coördinator van de activiteit een andere (lokale) oplossing te vinden, meestal bij een hulpverleningsorganisatie o andere vrijwilligersorganisatie. Het streven naar tijdelijkheid sluit ook aan bij de wensen van de vrijwilliger van vandaag. Deze sluit zich het liest aan bij de vereniging voor een periode die is te overzien. Voorkeur voor onbetaalde coördinatie Een andere principiële keuze betret vrijwillige coördinatie van activiteiten. Omdat Humanitas zich langzamerhand steeds meer is gaan richten op maatschappelijk kwetsbare groepen, is zij ook hogere eisen gaan stellen aan de kennis en vaardigheden van de coördinerende vrijwilligers. Ook moeten zij op vele momenten beschikbaar zijn. Dat maakt dat coördinerende vrijwilligers moeilijker te vinden zijn dan uitvoerende vrijwilligers. Toch kiest Humanitas voor het model van vrijwillige coördinatie, waar dat verantwoord en realiseerbaar is. Humanitas is een vrijwilligersorganisatie en haar doel is te werken met vrijwilligers. Deze vrijwilligers worden bijgestaan en ondersteund door de beroepskrachten in de districten. Alleen als de doelgroep o projectvorm daar om vraagt, kunnen adelingen overwegen om voor de coördinatietaken een betaalde medewerker aan te stellen met speciieke kennis en vaardigheden op het werkterrein van de activiteit. Dit laatste doet zich in de praktijk regelmatig voor, zeker als adelingen voor de keuze staan: een betaalde coördinator o helemaal geen coördinator en dus ook geen activiteit. Followup onderzoek onder vrijwilligers In 2008 werden de uitkomsten bekend van een onderzoek naar de behoete aan en vormgeving van de zeggenschap van de Humanitasvrijwilliger. Het onderzoek liet zien dat vrijwilligers met name betrokken willen zijn bij aspecten van hún activiteit, en minder bij algemene organisatievraagstukken. In het onderzoek wordt onder andere bepleit om geregeld ontmoetingen voor vrijwilligersgroepen te organiseren, waarbij van tijd tot tijd ook organisatievraagstukken aan de orde kunnen worden gesteld. In 2009 gaven de meeste adelingen en werkgroepen hieraan gehoor door elke vier tot zes weken terugkombijeenkomsten te organiseren voor hun vrijwilligers. Hierin worden op basis van de praktijkervaringen regelmatig trainingselementen ingbouwd. De rechten en plichten van vrijwilligers In het najaar van 2009 bracht het Landelijk Bureau een brochure uit voor nieuwe vrijwilligers, met daarin de uitgangspunten van de vereniging. Deze brochure is een publieksvriendelijke versie van de Nota vrijwilligersbeleid, die het bestuur in september vaststelde. Het Blauwe boekje is door de vrijwilligers enthousiast en met veel belangstelling ontvangen. Meer hierover leest u in het bestuursverslag. Maatschappelijke stage Humanitas onderschrijt het belang van maatschappelijke activiteiten voor scholieren. De overheid werkt toe naar een verplichte maatschappelijke stage voor alle leerlingen die vana instromen in het voortgezet onderwijs. Humanitas wil hieraan een bijdrage leveren door stageplekken te creëren binnen het vrijwilligerswerk in de adelingen. Lang niet alle reguliere adelingsactiviteiten blijken echter hiervoor geschikt. Met het doorbreken van isolement, het activeren van mensen tot deelname aan de samenleving en herstel van de regie over het eigen leven is méér tijd gemoeid dan die paar dagen die een stage in beslag neemt. Weinig adelingen zien mogelijkheden om de maatschappelijke stage in te bedden in hun activiteitenaanbod. In 2009 heet Humanitas met haar adelingen gezocht naar mogelijkheden om stageplaatsen en opdrachten te creëren. In juni bracht een delegatie van Humanitas, met daarin onder anderen betaalde en vrijwillige coördinatoren van maatjesactiviteiten, een werkbezoek aan Community Service Volunteers (CSV), om te kijken hoe deze Britse vrijwilligersorganisatie scholieren betrekt bij vrijwilligerswerk. Een van de middelen is Play your part, een digitale toolkit die onderwijzers kunnen gebruiken om leerlingen te stimuleren zich in te zetten voor de buurt o de lokale gemeenschap. Humanitas zal een soortgelijke toolkit ontwikkelen, gebaseerd op de Humanitaswaarden, en drie adelingen zoeken die het spel willen introduceren op scholen. < 19

11 Vrijwilligersbeleid en deskundigheidsbevordering Toekomst De Humanitas Academie Geen vrijwilliger op pad zonder training en begeleiding. Het werkplan 2009 is er duidelijk over. Humanitas vindt het belangrijk vrijwilligers goed toe te rusten voor hun werk. Hierin is een belangrijke rol weggelegd voor de Humanitas Academie. Humanitas in 2010 en verder 2010 is het tweede jaar uit het meerjarenbeleidskader Vrijwilligerswerk doet ertoe Voor 2010 staan de beleidsdoelstellingen op de rol die in 2009 nog niet zijn gerealiseerd, en nieuwe doelen voor 2010 en verder. 20 De Humanitas Academie biedt een landelijk gespreid en samenhangend pakket van trainingen, cursussen en bijeenkomsten voor uitvoerende, coördinerende en bestuurlijke vrijwilligers. Deze vormen van deskundigheidsbevordering zijn voor het merendeel ontwikkeld in de adelingen en districten. In de deskundigheidsbevordering zijn de Humanitaswaarden een belangrijk uitgangspunt. Zo draagt de Humanitas Academie bij aan de kwaliteit en herkenbaarheid van de activiteiten die vrijwilligers en beroepskrachten in het hele land voor Humanitas uitvoeren. Deelname van vrijwilligers aan deskundigheidsbevordering is een belangrijke vereiste, omdat scholing: zorgt voor goed toegeruste vrijwilligers, die opgewassen zijn tegen hun taken; een instrument vormt in werving en (zel)selectie; zorgt voor het zich eigen maken van de visie en waarden van Humanitas; de binding van de vrijwilligers met Humanitas vergroot; het plezier in het werken vergroot. Basiscurriculum Om een samenhangend pakket van deskundigheidsbevordering te kunnen bieden heet Humanitas samen met de Universiteit voor Humanistiek een basiscurriculum ontwikkeld. Hierin wordt beschreven welke visie Humanitas heet op deskundigheidsbevordering voor vrijwilligers en hoe die georganiseerd zal worden. Verder staan in het curriculum de competenties omschreven voor de verschillende typen vrijwilligerswerk. Samenhang in scholingsaanbod Op basis van het curriculum heet de Humanitas Academie in 2009 een aantal cursussen en trainingen verder ontwikkeld en uitgegeven: de bijeenkomsten Kennismaken met Humanitas voor nieuwe vrijwilligers; de bijeenkomsten Besturen bij Humanitas voor de bestuurders; de training Vrijwillig coördinatorschap voor de vrijwillig coördinatoren, in samenwerking met het Landelijk Steunpunt Vrijwilligers Palliatieve Terminale Zorg. Deze laatste training is van groot belang voor coördinerende vrijwilligers. Uit de voorlopige resultaten van onderzoek door het VerweijJonker Instituut naar de veranderende rollen, taken en taakzwaarte van vrijwillige coördinatoren blijkt dat het werk van een coördinator beter uit te voeren is naarmate de unctie beter is ingebed in de adeling, naarmate de relatie en interactie met het adelingsbestuur beter zijn geregeld én als er een beter inwerkprogramma voor nieuwe coördinatoren is. Het ontwikkelen van onderstaande trainingen was in 2009 in een vergevorderd stadium: de basistraining Activiteiten voor gedetineerden voor de uitvoerende vrijwilligers; de basistraining Thuisadministratie voor de uitvoerende vrijwilligers; de basistraining Steun bij rouw voor de uitvoerende vrijwilligers. Bovendien is een begin gemaakt met de ontwikkeling van enkele verdiepende modules, te weten Grenzen stellen en Activering. Trainingen en Masterclasses Al jaren organiseren de districten scholingsbijeenkomsten voor uitvoerende vrijwilligers. In 2009 hebben zij ook aandacht besteed aan het scholen van bestuurlijke en coördinerende vrijwilligers, en vrijwilligers die kort geleden voor Humanitas zijn gaan werken. Er werden vier landelijke Introductiedagen georganiseerd, met in totaal 120 aanmeldingen. Deze bijeenkomsten worden in verband met de ontwikkeling van de decentrale cursus Kennismaken met Humanitas de komende jaren teruggebracht tot maximaal twee per jaar. Er werden acht cursussen Besturen bij Humanitas gegeven, met tachtig deelnemers. En er werd een proetraining Vrijwillig coördinatorschap gegeven met twintig deelnemers. Naast het reguliere aanbod van cursussen en trainingen werden er volgens planning vier Masterclasses georganiseerd: over Slachtoerschap, Diversiteit, Zingeving en Geluk. Deze landelijke bijeenkomsten voor zowel bestuurlijke en inhoudelijke vrijwilligers als voor beroepskrachten hebben als doel te inormeren, inspireren en motiveren. In totaal namen 250 vrijwilligers en beroepskrachten aan deze Masterclasses deel. < Duidelijkere begrenzing van vrijwilligerswerk Humanitas wil haar vrijwilligers niet te veel hooi op de vork laten nemen en heet in 2009 de grenzen van haar vrijwilligerswerk daarom aangescherpt. Belangrijkste aanscherping: de principiële keuze voor tijdelijke ondersteuning en onbetaalde coördinatie, tenzij er dringende redenen zijn die betaalde coördinatie rechtvaardigen. In 2010 zullen steeds meer activiteiten deze aangescherpte grenzen gaan toepassen. Steviger undament voor Thuisadministratie In 2010 wil Humanitas de activiteit Thuisadministratie nog beter inbedden in de vereniging en de kwaliteitsbewaking van de activiteiten in de adelingen verhogen. Thuisadministratie is in korte tijd een van de best lopende activiteiten van Humanitas geworden. De toenemende armoede en schuldenproblematiek in ons land, mede als gevolg van de kredietcrisis, en de toenemende werkloosheid hebben ertoe geleid dat de vraag naar ondersteuning bij het ordenen van de administratie snel groeit en vaak ook acuter is. Thuisadministratie moet daarom worden voorzien van een nog steviger undament. Omdat het zo n praktische vorm van ondersteuning is en veel betrokkenheid oproept, is het enthousiasme van (potentiële) vrijwilligers groot. Juist dan is het bewaken van de grenzen van het vrijwilligerswerk van groot belang. Meer kwaliteit Humanitas wil zich niet alleen onderscheiden door haar activiteitenaanbod, maar ook door haar benadering en werkwijzen. De kwaliteit van ons werk door de vrijwilligers en de beroepskrachten is daarvan een belangrijk aspect. Ook in 2010 hebben we aandacht voor kwaliteitsbewaking van het vrijwilligerswerk door harmonisering en stroomlijnen van de activiteiten en de bijbehorende kennisen ervaringsoverdracht. Dit wordt mede mogelijk gemaakt door een inanciële bijdrage van het ministerie van VWS van bijna d voor deskundigheidsbevordering van vrijwilligers in Het ministerie onderschrijt daarmee het belang van deskundigheidsbevordering. In 2010 zal de vereniging ook een digitaal kennisportaal ontwikkelen. Op dit interne online platorm kunnen vrijwilligers en beroepskrachten kennis delen. Uit een proe in 2009, uitgevoerd in samenwerking met Accenture in het kader van Maatschappelijk Betrokken Ondernemen, bleek dat de deelnemers een dergelijk platorm zeer nuttig vinden voor het behouden en verspreiden van inormatie. Ook voor het unctioneren van de werkorganisatie blijt kwaliteit hoog op de agenda staan. De vereniging heet in 2009 de grote toetsing door het CBF aan de nieuwe criteria van medio 2008 goed doorstaan en de geldigheidsduur van het keurmerk is verlengd met drie jaar. Niettemin is de opdracht om voortdurend te blijven werken aan good governance en transparantie. Dat wil zeggen: betere stroomlijning van de interne processen en procedures, verhoging van de eectiviteit van de bestedingen en optimalisering van de communicatie met belanghebbenden. Betere eectmeting Om inanciers te overtuigen van de noodzaak om te investeren in de vrijwilligersactiviteiten van Humanitas en om tegemoet te komen aan de aangescherpte regels ten aanzien van goed bestuur, zal Humanitas nog beter in staat moeten zijn om de eecten van haar vrijwilligersactiviteiten en de eectiviteit van de bestedingen aan te tonen. Het ontwikkelen van meetinstrumenten die bij een vrijwilligersorganisatie passen en hanteerbaar zijn in een vereniging met een gelaagde opbouw als Humanitas, en het ormuleren van geschikte prestatieindicatoren voor het werk van Humanitas is echter niet eenvoudig. De komende jaren zal dit nog de nodige aandacht vragen van de werkorganisatie. Meer samenwerking, nationaal en internationaal In 2010 wil Humanitas meer conerenties organiseren als de werkconerentie Werken aan armoede in november 2009, samen met de FNV. Ook binnen de Humanistische Alliantie staan uiteenlopende samenwerkingsprojecten op de rol, bijvoorbeeld met het Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding (trainingen en cursussen), Human (promotieilm) en het Humanistisch Verbond (inschakelen van geestelijk verzorgers voor deskundigheidsbevordering). Door een nieuwe huisstijl te ontwikkelen die niet alleen bruikbaar is voor de vereniging maar ook voor de werkstichtingen, laat Humanitas zien dat ze zich ondanks de statutaire scheiding nog altijd verbonden voelt met de andere Humanitasorganisaties. Op regionaal en lokaal niveau voert Humanitas vrijwel al haar activiteiten en projecten uit in samenwerking met een andere (plaatselijke) maatschappelijke organisatie. Een niet volledig overzicht van deze organisaties vindt u op pagina Humanitas kijkt over de grenzen om te leren van anderen en om anderen te laten proiteren van onze verworvenheden. Op het programma voor 2010 en verder staat: meer uitwisseling met buitenlandse zusterorganisaties, zoals die in 2009 plaatsvonden in Solidarverband (zie pagina 24). Binnen dit verband wil Humanitas ook stimuleren dat vrijwilligerswerk en de civil society hoger op de internationale politieke agenda komen, onder andere met het oog op het Europese jaar van de vrijwilliger in Aandacht voor innovatie Humanitas wil districten en adelingen meer ruimte geven voor nieuw beleid en/o experimenten. Voorbeelden van vernieuwende activiteiten zijn de Begeleide OmgangsRegeling en doorstart, die in 2010 op meer plaatsen in het land zullen worden uitgevoerd. Ook Humanitas VOC Tandem zal uitbreiden, met tien tot vijtien 21

12 Toekomst Humanitas en haar omgeving Humanitas in 2010 en verder (vervolg) 22 activiteiten in het hele land. Dit wordt mede mogelijk dankzij een bijdrage van het Oranje Fonds Groeiprogramma. In het najaar diende Humanitas bij de Nationale Postcode Loterij het projectvoorstel Humanitas 2.0 in. Hiermee wilde ze in aanmerking komen voor een deel van de opbrengst van de extra trekking in december. Met het geld wilde Humanitas haar ysieke ondersteuning verbreden en verdiepen naar digitale, interactieve ondersteuning. Voor de opstart van dit project wilde Humanitas zich in eerste instantie richten op een groep bij wie deze online dienstverlening uitstekend past, namelijk jongeren. Helaas is de aanvraag niet gehonoreerd. Humanitas zoekt naarstig naar alternatieve inanciering. Een voorbeeld van innovatie op verenigingsniveau is het experiment met schaalvergroting van adelingen in district Oost. Reglementair zijn ze zelstandig, maar naar gemeenten, provincies en andere inanciers treden ze als één adeling naar buiten. Financiers hebben dan één aanspreekpunt en hoeven niet meer met meerdere kleine adelingen om tael. De eerste bevindingen zijn positie. Mogelijk krijgt het experiment in andere districten navolging. Ten slotte riep het hoodbestuur tijdens de AVA 2009 de werkgroep Verlevendiging van de vereniging in het leven. Deze zal in 2010 met voorstellen komen die onder meer zullen leiden tot minder bestuurlijke belasting, kortere en heldere besluitvormingslijnen, vereenvoudiging van de planningencontrolcyclus en bovenal tot (nog) meer plezier in het werken voor, met en binnen Humanitas.. Ledenwerving De geleidelijke terugloop van het aantal leden, van circa in 2007 via circa in 2008 naar circa in 2009, lijkt moeilijk te keren. Door de toenemende vergrijzing van de leden en het wegvallen door overlijden, krimpt het ledenbestand Communicatie en ondsenwerving langzaam. Het werven van nieuwe leden verloopt moeizaam. In onze huidige samenleving is de behoete om zich te organiseren en aan te sluiten bij een vereniging minder groot dan enkele decennia geleden. Het is een probleem waar veel verenigingen mee kampen. Groeidoelstellingen met betrekking tot het ledenaantal worden niet gehaald. In 2009 heet Humanitas nog geprobeerd om met behulp van telemarketing het aantal leden (en donateurs) te vergroten. Halverwege het jaar heet de vereniging echter besloten hiermee te stoppen, omdat de resultaten tegenvielen in verhouding tot de hoge wervingskosten die met de telemarketing gemoeid waren. Ledenwerving op landelijk niveau zal worden ingebed in de nieuwe ondsenwervingstrategie. < Een sterker merk Humanitas moet leiden tot meer succes bij het werven van vrijwilligers, deelnemers én ondsen. Uit het communicatieplan volgden de eerste acties hiertoe. De naam Humanitas roept bij veel mensen herkenning op. Het gevoel dat zij hebben bij de naam is positie. Wat Humanitas precies doet, is echter veel minder bekend. Dat komt deels door de veelzijdigheid van activiteiten, maar ook door het achterblijven van een actie en modern communicatiebeleid. Daarom heet Humanitas voor de periode een ambitieus communicatieplan opgesteld, met als voornaamste doelstelling: méér mensen moeten op de hoogte zijn van het bestaan van Humanitas en weten welke activiteiten ze uitvoert en voor wie. Om dit te bereiken moet het merk Humanitas worden versterkt en de inhoudsbekendheid worden vergroot. Met een sterke naams en inhoudsbekendheid kun je je immers onderscheiden van andere goede doelen, waardoor je succesvol kunt zijn en blijven in het werven van vrijwilligers, ondsen, leden en deelnemers. Humanitas doet jaarlijks mee aan de Charibarometer, een onderzoek naar imago, bekendheid en waardering van ondsenwervende instellingen door het bureau Mediad. De bekendheid van Humanitas schommelt al drie jaar rond de 6,5 (op een schaal van 10). De waardering voor de vereniging nam in diezelde periode a van een 7,2 naar een 6,5. Deze neergaande lijn wil Humanitas ombuigen in een stijgende lijn. Uitvoering communicatieplan In 2009 heet de adeling Communicatie zich met de directie en het hoodbestuur gebogen over het opnieuw positioneren van het merk Humanitas. Hierbij stonden vragen centraal als: Wat zijn onze waarden? Wat is onze positie in de maatschappij en hoe willen we die positie behouden en versterken? En kunnen we onze doelgroep (vrijwilligers, leden, deelnemers, werknemers, geldgevers, gemeenten en overheden, verwijzers en pers) blijvend aan ons binden? Zonder voldoende vrijwilligers kunnen we ons werk niet doen. En dat geldt ook voor onze betaalde krachten. Voor een organisatie die alom bekend is en gewaardeerd wordt, is het ijn werken. Als de potentiële doelgroep niet bekend is met het werk van Humanitas en ons niet weet te vinden, kunnen wij niets voor deze mensen betekenen. Verwijzers, denk aan huisartsen en hulpverleningsorganisaties als de GGZ en jeugdzorg, zijn dan cruciaal: áls zij Humanitas tenminste kennen. Humanitas is eveneens gebaat bij een goede relatie met gemeenten, provincies en (andere) geldgevers. Wij hebben elkaar nodig voor het inancieren en uitvoeren van activiteiten. Tijdens het uitwerken van onze positionering bleek dat de huidige huisstijl niet langer voldoende bijdraagt aan het onderscheidend vermogen van Humanitas. In 2009 heet Humanitas daarom een nieuwe huisstijl en payo ontwikkeld, die in 2010 worden gelanceerd en in de hele vereniging worden doorgevoerd. Nieuwe middelen: van website tot open dag In 2009 heet Humanitas kritisch gekeken o zij met de huidige communicatiemiddelen haar doelgroepen nog wel bereikt, mede met het oog op de nieuw in te voeren huisstijl. De bevindingen hebben geleid tot het ontwikkelen van een geheel nieuwe website, die in 2010 online gaat, en een beknopt en aansprekend vormgegeven overzicht van eiten en cijers over de vereniging (actsheet). Ook zijn de eerste activiteiten voor het 65jarig jubileum van Humanitas in gang gezet. Op 16 mei organiseerde Humanitas de Humanitas DichtbijDag. Tijdens deze open dag, bedoeld als pilot, vertelden onze vrijwilligers zel wat ze doen, voor wie ze dat doen, met wie ze dat doen en hoe ze dat doen. Door in het hele land op één speciieke dag aandacht te vragen voor het vrijwilligerswerk in de adelingen, hoopte Humanitas een linke impuls te geven aan de naams en inhoudsbekendheid. Het werven van subsidies, sponsors, leden, donateurs, vrijwilligers en deelnemers was een nevendoel. 47 adelingen organiseerden uiteenlopende activiteiten, variërend van het uitdelen van lyers in het winkelcentrum tot het organiseren van een lezing. De Humanitas DichtbijDag werd aangekondigd met een radiocommercial, een website en diverse promotiematerialen. Uit een evaluatie onder de deelnemende adelingen bleek dat het de moeite waard is om in 2010 opnieuw een dergelijke dag te organiseren. Verbetering van de interne communicatie Bij een actie communicatiebeleid hoort een goede interne communicatie, hoe lastig dat soms ook is bij een decentraal georganiseerde organisatie als Humanitas. In 2009 heet Humanitas belangrijke stappen gezet om de interne inormatieuitwisseling te stroomlijnen. Zo is er een interne enieuwsbrie gekomen voor beroepskrachten. Het ledenblad Van Mens Tot Mens werd in 2009 inhoudelijk verbeterd. De bladormule was in de agelopen jaren verwaterd. Het doel (binden van leden en vrijwilligers) kwam weer meer op de voorgrond te staan, bijvoorbeeld in een nieuwe rubriek waarin bekende Nederlanders als Midas Dekkers en Agnes Jongerius werd gevraagd naar hun visie op Humanitas en het humanisme. Fondsenwerving Humanitas betrekt haar inkomsten uit diverse bronnen. De meest substantiële zijn de bijdrage van de Nationale Postcode Loterij en (project)subsidies van overheden en particuliere instanties. In 2007 heet Humanitas besloten om zich te richten op een nieuwe inkomstenstroom, die van particuliere gevers. Met behulp van telemarketing heet de vereniging geprobeerd om een aanzienlijk bedrag op te halen. In het voorjaar van 2009 besloot het bestuur echter deze manier van ondsen werven stop te zetten. De resultaten vielen tegen in verhouding tot de hoge wervingskosten die gemoeid zijn met het binnenhalen van particulieren die op regelmatige basis, bij voorkeur maandelijks, een bedrag geven. Het werven van een nieuwe donateur kost gemiddeld d 100. Een donateur die maandelijks d 5 geet, wordt pas na anderhal jaar rendabel. Eind 2009 heet Humanitas een ondsenwerver aangetrokken, die zich primair gaat richten op het werven van ondsen via de zakelijke en institutionele markt. Met deze nieuwe strategie, onder meer ingegeven door het recente economisch zware tij en de komst van het Belmeniet Register, street Humanitas naar een opbrengst van d in < 23

13 Humanitas en haar omgeving Humanitas en haar omgeving Samenwerkingsverbanden 24 Op verschillende niveaus (lokaal, provinciaal en landelijk) werkt Humanitas samen met anderen. Vaak heet de samenwerking betrekking op de inhoud van het werk, soms is de relatie vooral een inanciële o gaat het om het samenwerken vanuit gezamenlijke waarden. Ook internationaal maakt Humanitas deel uit van verschillende netwerken. In dit overzicht hebben we een aantal voorbeelden van samenwerkingsrelaties van Humanitas zonder onrecht te willen doen aan andere, niet genoemde relaties op een rij gezet. Humanistische Alliantie De Humanistische Alliantie is een platorm van meer dan vijtig humanistische organisaties. Humanitas is op verschillende manieren bij dit platorm betrokken. Humanitasdirecteur Lodewijk de Waal ungeerde ook dit jaar als voorzitter van de Humanistische Alliantie. En in 2009 trok Humanitas de Alliantiedag, een goed bezocht netwerkevenement waar de vraag centraal stond: kunnen mailen, chatten, social networking en andere moderne communicatiemiddelen ook ingezet worden voor de mensenrechten o het humanisme? Humanitas was ook goed vertegenwoordigd op de jaarlijkse Socrateslezing, georganiseerd door de Humanistische Alliantie en het Humanistisch Verbond. Politiek ilosoo Rutger Claassen en econoom Arnold Heertje gaven hun visie op de stelling: humane economie kan niet zonder moraal. De Humanistische Alliantie is een plek van contacten en inspiratie. Die wisselwerking is nuttig voor Humanitas: zo leverde de ocus van de alliantie in 2009 op mensenrechten nieuwe perspectieven op voor bijvoorbeeld de armoedeproblematiek. De kijk op armoede vanuit slachtoerschap is uiteraard een andere dan die vanuit de Werkstichtingen Het komt geregeld voor dat adelingen van de vereniging samenwerken met werkstichtingen van Humanitas. Zo heet adeling Eemland een maatjesactiviteit voor mensen met een verstandelijke beperking. 25 vrijwilligers van de adeling zijn een maatje voor een 30tal cliënten van Stichting Humanitas DMH. De samenwerking met DMH heet onder andere geleid tot het opstellen van nieuw vrijwilligersbeleid binnen de werkstichting. Daarbij is gebruikgemaakt van de expertise die is opgedaan in de vereniging. mens die recht heet op een aandeel in de welvaart. Eind 2009 tro de alliantie voorbereidingen voor het thema van 2010: armoede. Hiermee haakt ze aan bij het Europees jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting in Solidar Sinds 2000 is Humanitas aangesloten bij Solidar. Deze Europese koepel van maatschappelijke organisaties, gelieerd aan vakbonden en de sociaaldemocratie, street ernaar om vrijwilligerswerk en de civil society hoger op de Europese politieke agenda te krijgen. Eén van de speerpunten voor 2009 was het met succes lobbyen om van 2011 het Europees jaar van de vrijwilliger te maken. Humanitas nam deel aan het project Together or social Europe, agekort T4SE, dat als doel had om de nieuwgekozen Europarlementsleden te inormeren over de gevolgen van langdurige armoede en sociale uitsluiting. Een delegatie van Humanitas droeg bij aan het opstellen van brieings, het organiseren van een themabijeenkomst in Amsterdam in samenwerking met de FNV (zie pagina 8) en het verzorgen van presentaties aan Europarlementariërs in Brussel. Deelname aan Solidar schept mogelijkheden om meer aandacht te hebben voor maatschappelijke en sociale ontwikkelingen in de Europese landen om ons heen. We leren van de ervaringen van andere lidorganisaties en dit verbreedt onze blik. Daarom wilde Humanitas in 2009 één uitwisselingsprogramma met een buitenlandse zusterorganisatie tot stand brengen. Het werd een uitwisseling met het Britse Community Service Volunteers (CSV). Zie pagina 19 In het kader van T4SE hield een Humanitasvrijwilliger voor CSV een presentatie over Thuisadministratie. Van alle lidorganisaties zijn Humanitas en CSV nog het meest gericht op vrijwilligerswerk. Mede dankzij hun actieve deelname staat het onderwerp vrijwilligerswerk inmiddels vaker en prominenter op de agenda van Solidar. Sociale Alliantie Humanitas is aangesloten bij de Sociale Alliantie, een beweging die zich sterk maakt tegen armoede en sociale uitsluiting. Andere organisaties die in de Alliantie zitting hebben zijn de Raad van Kerken, de Arme Kant van Nederland, de FNV, de Chronisch Zieken en Gehandicapten Raad en het Humanistisch Verbond. In 2009 pleitte de Sociale Alliantie bij de staatssecretaris van SZW voor verbeteringen op het gebied van schulphulpverlening, bijzondere bijstand en de hoogte van het wettelijke minimumloon. De werkgroep Werkende armen maakte zich sterk voor de positie van de toenemende groep Nederlanders die werken en toch al minimaal drie jaar onder de armoedegrens leven. Dit zijn hoodzakelijk alleenstaande moeders met kinderen en andere eenverdieners, kleine zelstandigen, vissers, boeren en tuinders. De Sociale Alliantie tro verder voorbereidingen voor het Europees jaar van de bestrijding van armoede en sociale uitsluiting in < Akropolisberaad Periodiek beraad met de Humanitaswerkstichtingen vanuit gedeelde waarden Bedrijven & Humanitas Stuurgroep die zich richt op het aan Humanitas binden van organisaties in het kader van Maatschappelijk Betrokken Ondernemen Accenture Alliander Boer & Croon KPN Menzis Monuta Rabobank Sesam Academie Starjob Uitzendbureau Stayokay Vodaone Financiering algemeen Humanistische Alliantie Vereniging van een groeiend aantal Nederlandse organisaties die nadrukkelijk de humanistische wereld en levensbeschouwing in doen en denken tot uitdrukking brengen Onder andere: Humanistisch Verbond HUMAN (Humanistische Omroep) Humanistisch centrum voor onderwijs en opvoeding Humanistisch Archie, HIVOS Vereniging Weezenkas Stichting Humanitas Stichting Humanitas DMH Stichting Humanitas Kinderopvang Stichting Humanitas Financiële Hulpverlening Stichting Humanitas Onder Dak Groep Stichting Humanitas Woonzorg plus Centraal Bureau voor Fondsenwerving (CBF) Dienst Maatschappelijke Ontwikkeling van gemeenten Goede Doelen Platorm MOGroep MOVISIE Nederlandse Organisaties Vrijwilligerswerk (NOV) Landelijk Overleg Vrijwilligersorganisaties in de Zorg (LOVZ) Buurtalliantie Nationale Postcode Loterij Provincies Gemeenten ING (honorarium Lodewijk de Waal als lid van de Raad van Commissarissen namens de overheid) Ministerie van Verkeer & Waterstaat (honorarium Lodewijk de Waal als voorzitter Taskorce Mobiliteit) Project en programmainanciering Solidar IHEU Community Service Volunteering Internationale samenwerking Branche, keurmerk en vrijwilligersorganisaties Financiële, administratieve en organisatorische dienstverlening o advisering Financieel: Dubois en Co. Rabobank Triodos Bank Administratie: Raet Organisatorisch: In Concreto Nestor Kring Pensioenonds voor Zorg & Welzijn PGGM Talentcare CentiQ GAK Fonds Ministerie van Jeugd en Gezin Ministerie van Justitie Ministerie van VWS Ministerie van SZW Nationale Postcode Loterij Skanonds Stichting Doen VSB Fonds ZonMw 25

14 Humanitas en haar omgeving Werkorganisatie Samenwerkingsverbanden (vervolg) Personeel en organisatie 26 Elk kind telt Algemeen Meldpunt Kindermishandeling Bureaus Jeugdzorg Stichting Heppie HomeStart Nederland Expertisecentrum voor Jeugd Samenleving en Opvoeding (JSO) Jantje Beton Nationaal Jeugd Instituut (NJI) Primo Raad voor de Kinderbescherming Spectrum Synthese Oud en redzaam ANBO Mezzo Ouderenonds Woningbouwverenigingen Verwerken en verder NVVE Vereniging Yarden Monuta VPTZ Sociale Alliantie Onder andere: Raad van Kerken Arme Kant van Nederland FNV Chronisch zieken en Gehandicapten Raad Humanistisch Verbond Samenwerking binnen programmalijnen en landelijke projecten Vallen en opstaan Halt Nederland Stichting Het Maagdenhuis Ministerie van Sociale Zaken Nibud Dienst Justitiële Inrichtingen Reclassering Slachtoerhulp Nederland Sociale Alliantie Oxam Novib Alleen en samen Coalitie Erbij Nederlandse Rode Kruis Oranjeonds De Zonnebloem VluchtelingenWerk Nederland GildeSamenspraak Landelijk Netwerk Thuislesorganisaties Schorer Stage o onderzoeksopdrachten Hogeschool van Amsterdam Universiteit van Amsterdam Hogeschool Utrecht Universiteit Utrecht Universiteit voor Humanistiek Bedrijven & Humanitas Onder de noemer Bedrijven & Humanitas zoekt Humanitas samenwerking met bedrijven die maatschappelijk betrokken willen ondernemen. Bedrijven kunnen het vrijwilligerswerk van Humanitas ondersteunen, door hun medewerkers te laten kennismaken met het werk van Humanitasadelingen o door een activiteit inancieel dan wel acilitair te ondersteunen. In 2009 vormden Humanitasvrijwilligers met een prominente plek in het bedrijsleven de stuurgroep Bedrijven & Humanitas. Deze klankbordgroep adviseert de vereniging hoe zij haar doelstelling in 2009 minstens drie nieuwe samenwerkingsverbanden kan realiseren. In november organiseerde Humanitas samen met hostelketen Stayokay en het Rode Kruis het Stayokay Wereldweekend, bedoeld voor gezinnen met kinderen die weinig te besteden hebben. In tien hostels ontving Stayokay 140 gezinnen met een programma vol activiteiten. Eind 2009 werd echter bekend dat het Stayokay Wereldweekend geen vervolg krijgt. De organisatoren hebben hun best gedaan om ondsen te werven en sponsors in het bedrijsleven, maar dat is niet gelukt. In 2009 begon Humanitas met het in kaart brengen van maatschappelijk betrokken bedrijven die mogelijk interessant zijn om te benaderen voor ondswerving, al dan niet voor een speciieke activiteit. Humanitas kreeg hierbij steun van de Sesam Academie. Omdat het niet goed mogelijk bleek inzicht te krijgen in wat er op adelingsniveau aan ondsenwerving gebeurt, lag concentratie op landelijke activiteiten voor de hand. De veranderde aanpak wierp al direct vruchten a. Zo zegden Menzis en Alliander, voorheen Nuon, inzet van vrijwilligers en inanciële middelen toe. Accenture hielp Humanitas met de inzet van menskracht om niet bij het ontwikkelen van een kennisportaal, bij wijze van proe. Op het oog lijkt de werkorganisatie van Humanitas onveranderd ten opzichte van Het aantal medewerkers is nog ongeveer even groot. De opbouw van het personeelsbestand is niet wezenlijk veranderd. Toch is er in het verslagjaar het nodige gebeurd. Sociaal plan In de agelopen jaren is het inanciële landschap van Humanitas ingrijpend veranderd. De gevolgen daarvan werden in 2009 zichtbaar, toen bleek dat het personeelsbestand van het Landelijk Bureau met circa zes te moest krimpen. Daarom is Humanitas met de sociale partners een sociaal plan overeengekomen. Dit plan biedt boventallige beroepskrachten ondersteuning bij het vinden van ander werk, waaronder aciliteiten voor om en bijscholing. Het sociaal plan geldt voor de gehele werkorganisatie en heet een looptijd van drie jaar. Verzuim In 2009 is het verzuim ten opzichte van 2008 (5,5%) met een vijde agenomen tot een percentage van 4,6. Humanitas voldoet zo aan de doelstellingen van het Arboconvenant Branche Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening. Kwaliteit van de werkorganisatie Ondanks o misschien wel juist vanwege de veranderingen in en om onze organisatie had Humanitas de kwaliteit van de werkorganisatie hoog op de agenda staan. Niet alleen de kwaliteit van de producten die we leveren, maar ook van de manier waarop we onze processen inrichten, hoe wij omgaan met dilemma s in ons werk en hoe wij omgaan met onze klanten en met onszel. In 2009 hebben we de volgende maatregelen genomen om de kwaliteit van onze organisatie te verbeteren: De werkorganisatie heet het wervingen selectiebeleid aangescherpt. Binnen het vastgestelde beleid zal Humanitas meer aandacht geven aan reerenties van eerdere werkervaring. Hierdoor krijgt Humanitas een completer beeld van de medewerker en kan zij waar nodig het inwerktraject hierop aanpassen. In 2009 is Humanitas gestart met het organiseren van introductiedagen voor betaalde medewerkers. Het doel van deze speciale introductiedag is om nieuwe medewerkers snel kennis aan te reiken over voor hen relevante processen van de werkorganisatie. Deelnemers ervaren deze dag als inormatie en zinvol. Uit evaluaties in voorgaande jaren kwam naar voren dat leidinggevenden behoete hadden aan scholing en uitwisseling rond het thema leidinggeven. Deze behoete werd ondersteund door evaluaties van medewerkers waaruit bleek dat de rol van leidinggevenden in het werkproces niet helder was. Daarom heet Humanitas een training georganiseerd over leidinggeven vanuit waarden, sturen op kwaliteiten en omgaan met dilemma s. Alle managementteams van de werkorganisatie hebben deze training gevolgd. Voor betaalde medewerkers zonder directe collega s heet Humanitas een eendaagse workshop Werken in balans ontwikkeld. Deze medewerkers, die een grotere autonomie hebben, kunnen minder dan anderen terugvallen op collega s o leidinggevenden en ervaren daardoor vaak een hogere werkdruk. De workshop ga de deelnemers inzicht in hoe zij hun werkeectiviteit en werkdruk kunnen beïnvloeden en bood handvatten om zelsturing te vergroten. Een werkgroep bestaande uit directieleden en P&O heet zich gebogen over het thema cultuur en kwaliteit. De werkgroep heet geprobeerd om begrippen als klantgericht en dienstverlenend te vertalen naar concreet gedrag. In oktober heet het groot managementteam het kwaliteitsmaniest, met daarin de concretiseringen, bekrachtigd. Arbeidsomstandigheden Om het welzijn van de beroepskrachten te verbeteren en hun werkdruk te verminderen heet Humanitas ook in 2009 maatregelen uitgevoerd uit het Plan van aanpak werkdruk Dit plan moest er komen omdat eind 2006 uit werkbelevingsonderzoek was gebleken dat een grote groep medewerkers een dusdanige werkdruk ervoer dat sprake was van een verhoogd risico op langdurige uitval. In die periode was het verzuim binnen Humanitas dan ook hoog. Belangrijke oorzaken die Aantallen medewerkers in dienst van de vereniging op 31 december 2009 Organisatieeenheid Landelijk Bureau Landelijke projecten District Noord District Noordwest District Oost District Zuidwest District Zuid Totaal Aantal Fte 37,6 38,4 30,0 33,8 24,0 23,9 20,8 208,5 uit het onderzoek naar voren kwamen, waren: het (ontbreken van) contact met leidinggevenden, de hoeveelheid werk, en onduidelijkheid over de taak en rol. De aanpak behelsde onder meer het beter toerusten van beroepskrachten en hun leidinggevenden voor het herkennen en bespreekbaar maken van signalen van werkdruk. Waar nodig kregen medewerkers extra ondersteuning, bijvoorbeeld van een coach o bedrijsmaatschappelijk werker. Uit verslagen van unctioneringsgesprekken kan worden geconcludeerd dat het contact met leidinggevenden is verbeterd en de taak en rolonduidelijkheid is agenomen. Het werkgerelateerd verzuim is in 2009 verder gedaald. Een tweede meting van de werksatisactie staat op de rol. < 27

15 Verantwoordingsverklaring Verantwoordingsverklaring Hoe Humanitas invulling geet aan goed bestuur In deze verantwoordingsverklaring kunt u lezen hoe de vereniging gevolg geet aan de algemene richtlijnen van goed bestuur, die het Centraal Bureau Fondsenwerving heet opgesteld. 28 De vereniging Humanitas is een vereniging. Dit is een democratische rechtsvorm die Humanitas koestert, omdat deze goed past bij haar humanistische uitgangspunten. De vereniging heet leden. De meeste leden zijn natuurlijke personen. Zes lidmaatschappen zijn agesloten met rechtspersonen, de zogenaamde ledenrechtspersoon. Dit zijn: Stichting Humanitas in Rotterdam. Ouderenzorg en huisvesting, thuiszorg en maatschappelijke dienstverlening Stichting Humanitas DMH in Nieuwegein. Zorg voor en ondersteuning van mensen met een beperking Stichting Kinderopvang Humanitas in Heerlen Stichting Humanitas Financiële Hulpverlening in Purmerend Stichting Humanitas Onder Dak Groep in Hengelo. Maatschappelijke opvang Stichting Humanitas Woonzorg plus in Den Haag. Zorg en diensten voor ouderen Deze landelijk werkende werkstichtingen zijn voortgekomen uit de vereniging, maar zijn als zelstandige organisaties met een eigen bestuursvorm en inzet van beroepskrachten verdergegaan. Met enige regelmaat vindt op bestuurlijk niveau tussen deze werkstichtingen en de vereniging een geormaliseerd overleg plaats, het Akropolisberaad. Dit heet als belangrijkste doel elkaar te volgen, waar mogelijk samen te werken en/o elkaar te versterken vanuit de gedeelde humanistische kernwaarden en uitgangspunten. Het Akropolisberaad unctioneert als een adviesorgaan van het hoodbestuur van de vereniging. Opbouw van de vereniging De leden van de vereniging, georganseerd in lokale adelingen, kunnen invloed uitoeenen op het verenigingsbeleid. Onder meer door hun stem te laten horen op de jaarlijkse adelingsvergaderingen o door zitting te nemen in een adelingsbestuur. Humanitas heet negentig adelingen. Elke adeling kan voorstellen doen aan de Algemene Vergadering van Agevaardigden (AVA), het hoogste verenigingsorgaan. De AVA komt minimaal één keer per jaar bijeen. De lokale adelingen worden vertegenwoordigd door agevaardigden. Het maximale aantal agevaardigden per adeling komt overeen met het aantal stemmen dat een adeling mag uitbrengen op de AVA. Dit is ahankelijk van het aantal leden. Ook de ledenrechtspersonen hebben stemrecht op de AVA. De wijze waarop leden voorstellen kunnen inbrengen en agevaardigden kunnen benoemen en hoe de stemverdeling op de AVA voor adelingen en ledenrechtspersonen is geregeld, is vastgelegd in de verenigingsstatuten en het huishoudelijk reglement van de vereniging. Behalve de adelingen en werkstichtingen van Humanitas wonen ook agevaardigden van de districtsbesturen de AVA bij. De negentig Humanitasadelingen zijn ingedeeld in vij districten. Elk district wordt bestuurd door een districtsbestuur. Het hoogste districtsorgaan is de districtsraad, met agevaardigden uit alle adelingsbesturen in het district. De districtsraad kiest het districtsbestuur en is belast met het toezicht op het unctioneren ervan. De AVA staat onder leiding van het hoodbestuur. Evenals de districten en de landelijke advies en/o projectgroepen heet het hoodbestuur op de AVA een raadgevende stem. Hieronder leest u wat er op de AVA 2009 is besloten en waarmee de AVAauditcommissies zich in 2009 hebben beziggehouden. Algemene Vergadering van Agevaardigden De Algemene Vergadering van Agevaardigden (AVA) kwam in 2009 op 28 november bijeen in het Vechthuis te Utrecht. 47 adelingen waren vertegenwoordigd, vier werkstichtingen en alle districten. In totaal telde de vergadering 162 deelnemers, Vereniging Humanitas Humanitas is een vereniging met leden. De activiteiten van Humanitas worden uitgevoerd door vrijwilligers, van wie circa 480 actie als bestuurder. Humanitas biedt vanuit 90 lokale adelingen, onder leiding van hun besturen, in 588 projecten tijdelijke ondersteuning aan deelnemers. De activiteiten zijn ondergebracht in vij programmalijnen. De vrijwilligers van Humanitas worden bij hun activiteiten ondersteund door een werkorganisatie, bestaande uit vij over het land verspreide districtskantoren en één Landelijk Bureau in Amsterdam. De werkorganisatie heet 309 beroepskrachten (208,5 te) in dienst. Zij worden betaald conorm de CAO Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening. De werkorganisatie staat onder leiding van een algemeen directeur en een directeur Bedrijsvoering. Peildatum voor genoemde aantallen is 31 december onder wie ook gasten, vertegenwoordigers van het Landelijk Bureau en de landelijke projecten. De AVA stelde de gewijzigde verenigingsstatuten vast evenals de verantwoordingsverklaring ten behoeve van het CBF. Ook installeerde ze de twee AVAauditcommissies: de commissie Verenigingszaken & Beleid en de commissie Beheer & Financiën (zie pagina 29 en verder). Van deze twee commissies stelde ze het algemeen proiel en het reglement vast. Daarnaast verleende de AVA goedkeuring aan de nieuwe samenstelling van het hoodbestuur. Van drie hoodbestuursleden is ascheid genomen. Aan de hand van de adviezen van de twee auditcommissies keurde de AVA het verenigingsjaarverslag 2008 en de verenigingsjaarrekening 2008 goed en verleende ze het hoodbestuur decharge voor het in 2008 gevoerde beleid. Ze nam daarbij het advies over van de commissie Verenigingszaken & Beleid om een andere wijze van verantwoording en verslaglegging te introduceren. Het hoodbestuur zal zoeken naar een model waarbij de verslaglegging en het onderliggend werkplan alsmede de bijbehorende begroting niet alleen beter bij elkaar aansluiten, maar ook beter toetsbaar worden. Op de AVA vond een pittige discussie plaats naar aanleiding van het advies van de commissie Beheer & Financiën om de door het hoodbestuur voorgestelde noodzakelijke bezuinigingsmaatregelen niet te spreiden over de jaren 2010 tot en met 2012, maar in hun geheel te realiseren in Uiteindelijk heet het hoodbestuur de AVA ervan kunnen overtuigen dat deze ambitie niet realistisch is en te grote risico s met zich zou meebrengen voor de bedrijsvoering. De AVA stemde in met de verenigingsbegroting 2010 en het na bezuinigingen resterende tekort van d Het hoodbestuur, en daarmee alle geledingen binnen de vereniging, nam de inspanningsverplichting op zich om het tekort terug te brengen naar circa d en zo mogelijk nog verder. De AVA stelde vervolgens ook het bijbehorende verenigingswerkplan 2010 vast. s Middags volgde de uitreiking van de Helemaal Humanitas Prijs. Deze kent de vereniging jaarlijks toe aan een bijzonder en inspirerend vrijwilligersinitiatie. Winnaars waren de vrijwilligers van Radicaal? Doe normaal!. Deze activiteit van adeling Eindhoven, geselecteerd uit zes inzendingen, heet als doel jongeren op een aansprekende manier te laten nadenken over het thema radicaliseren. Radicaal? Doe normaal! won een bedrag van d De AVA 2009 werd agesloten met een theaterworkshop over verlevendiging van de vereniging. Dit is een onderwerp dat in 2009 hoog op de agenda van het hoodbestuur stond. Na aloop van de workshop deed het hoodbestuur een oproep aan vrijwilligers, bestuurders en medewerkers om zich aan te melden voor een werkgroep die van het hoodbestuur de opdracht zal krijgen in 2010 voorstellen te ontwikkelen om van Humanitas een levendiger en dynamischer vereniging te maken. De twee AVAauditcommissies Op grond van artikel 24 van het huishoudelijk reglement kent Humanitas nu twee AVAcommissies: de commissie Verenigingszaken & Beleid en de commissie Beheer & Financiën. Met een eerste oriënterende bijeenkomst op 5 maart startte het hoodbestuur het proces om tot de samenstelling en inrichting daarvan te komen, met de bedoeling de AVA in haar toezichthoudende rol te versterken en een duidelijker scheiding aan te brengen tussen bestuur en toezicht. De AVAauditcommissies waren als volgt samengesteld: Leden met hun (relevante neven)uncties Auditcommissie Verenigingszaken & Beleid Leo Coenders, voorzitter Ingrid Banen Karin Kalverboer Directeur Zorg Innovatie Forum Auditcommissie Beheer & Financiën Freerk Dortland, voorzitter Rob Detiger Dick Vos Verenigingsunctie Lid adeling Neder Veluwe Secretaris adeling Purmerend Voorzitter district Noord Penningmeester adeling Meppel Voorzitter district Zuid Lid van de vereniging De AVA stemde al in 2008 in met het voorstel daartoe. De AVAauditcommissies kunnen als een soort verlengde AVAarm gedurende het jaar toezicht houden op het unctioneren van het hoodbestuur en op de uitvoering van het door de AVA vastgestelde beleid, en haar voorzien van adviezen over mogelijke verbeteringen in dat toezicht. De leden ervan zijn benoemd voor de periode (de verantwoordingsperiode van het actuele meerjarenbeleidskader). De commissies bestaan elk uit drie leden. De regels voor benoeming en inrichting van de commissies en hun mandaat zijn vastgelegd in een algemeen proiel en commissiereglement. De maanden vooragaand aan de AVA gebruikten de commissies om thuis te raken in de mores van de bestaande plan en verslagcyclus van de vereniging. Ook hebben ze, bij wijze van proe, een eerste oeening gedaan met het adviseren van de AVA naar aanleiding van het verenigingsjaarverslag en de verenigingsjaarrekening 2008 en het conceptwerkplan met bijbehorende conceptbegroting 2010 van de vereniging. Beide commissies deden aan de AVA een voorstel voor een meerjarencommissieprogramma, met daarin de thema s waarover ze zich in hun zittingsperiode willen buigen. Voor de commissie Verenigingszaken & Beleid zijn dat: de proilering en positionering van Humanitas in de maatschappij, de omgang met vrijwilligers, en de relatie tussen de vereniging en de Eerste termijn Tweede termijn

16 Verantwoordingsverklaring Bestuursverslag Bestuurlijke aandachtspunten 30 Planning en verantwoording Humanitas werkt volgens een vaste cyclus van planning en verantwoording. Deze begint met het vaststellen van het strategisch meerjarenbeleidskader door de AVA. In het meerjarenbeleidskader legt de vereniging haar beleidsvoornemens en doelstellingen vast voor een aaneengesloten periode van drie jaar. Aan het meerjarenbeleidskader is een inanciële meerjarenprognose gekoppeld. Per jaar rapporteert het hoodbestuur op de AVA over de voortgang van het realiseren van de doelstellingen uit het meerjarenbeleidskader en doet het waar nodig voorstellen voor het bijstellen van de ambities. Deze ambities worden op elk verenigingsniveau vertaald naar concrete activiteiten en projecten, die worden vastgelegd in werkplannen en begrotingen. Het verenigingswerkplan (met begroting) is de som van de azonderlijke werkplannen van alle adelingen, districten en het Landelijk Bureau. werkorganisatie. De commissie Beheer & Financiën zal zich buigen over: het verloop van de inanciële gegevensstromen en de contacten hierover tussen de districten onderling en met het Landelijk Bureau, een onderzoek naar de prijsproductverhouding van geleverde diensten, en het verloop van het begrotingsproces op lokaal, districtsen landelijk niveau. Planenverslagcyclus Een externe deskundige deed in 2009 een onderzoek naar de inrichting en de werking van de planenverslagcyclus. Dit onderzoek heet een rapport opgeleverd waarin bijna veertig aanbevelingen worden gedaan tot verbetering, maar vooral vereenvoudiging van de bestaande structuur. De aanbevelingen worden in 2010 omgezet in praktische maatregelen waarmee de planningencontrolcyclus en unctie eectiever en waar mogelijk eenvoudiger zullen worden gemaakt, zodat een betere grip ontstaat op de verenigingsinanciën. Een eerste stap daartoe is het besluit van het hoodbestuur om met ingang van 2010 te komen tot driemaandelijkse rapportages. Hoodbestuur Het bestuur van de vereniging ligt in handen van het hoodbestuur, dat sinds de AVA in november 2009 nog slechts negen leden telt. Het opgaan van het voormalig dagelijks bestuur in het hoodbestuur en het werken in een verkleinde bestuurssamenstelling zijn uitvloeiselen van de voorstellen tot aanpassing van het bestuur en toezicht, die zijn aangenomen op de AVA in Het hoodbestuur heet de algemene leiding over de vereniging. Het is verantwoordelijk voor de vormgeving en uitvoering van het strategische meerjarenbeleid. Het hoodbestuur vertegenwoordigt de vereniging in en buiten rechte en is bevoegd tot alle daden van beschikking en beheer. De leden worden op voordracht van het hoodbestuur benoemd door de AVA. Deze voordracht is gebaseerd op een selectie van kandidaten die door het hoodbestuur, de districten en de ledenrechtspersonen zijn aangedragen. Ten minste één kandidaat wordt benoemd op voordracht van de Ondernemingsraad. Het lidmaatschap van het hoodbestuur is een onbezoldigde unctie, evenals alle andere bestuurlijke en toezichthoudende uncties die binnen de verenigingsorganisatie voorkomen. De regels die gelden ten aanzien van de selectie, voordracht en benoeming van de leden van het hoodbestuur zijn vastgelegd in de verenigingsstatuten en in een algemeen bestuursproiel. Dit geldt ook voor de eisen die aan bestuursleden worden gesteld om (schijn van) belangenverstrengeling te voorkomen en de bestuurlijke kwaliteit te borgen. Wat het hoodbestuur heet beziggehouden, leest u in het hierna volgende bestuursverslag. < Klachtenregeling Humanitas kent een klachtenreglement en procedure die zijn in te zien op de verenigingswebsite. Binnengekomen klachten worden behandeld door een onahankelijke klachtencommissie die het hoodbestuur adviseert. In 2009 ontving Humanitas dertien klachten o blijken van ongenoegen. Hiervan waren er tien ook echt voor de vereniging bestemd (zestien in 2008). De overige drie waren bedoeld voor werkstichtingen. Humanitas ontving de klachten teleonisch, per en per brie. Ze waren gericht aan het Landelijk Bureau o de Klachtencommissie. In negen gevallen kon Humanitas bemiddelen, in één geval na tussenkomst van de Klachtencommissie. Het betrokken bestuur o de betrokken vrijwilliger o beroepskracht ging de klacht na, lichtte de aanleiding tot de klacht toe en ondernam actie om de situatie te herstellen o te verbeteren. Soms was alleen een verontschuldiging al voldoende. Eén melding heet geleid tot een ormele procedure voor de Klachtencommissie. Van de tien klachten zijn er vier geuit door een vrijwilliger en zes door een deelnemer. Bij twee klachten van deelnemers lag de oorzaak in een onduidelijke begrenzing van de vrijwilligersactiviteit. Als een vrijwilliger werk op zich neemt dat buiten de verantwoordelijkheid valt van Humanitas, kan Humanitas niet voor de gevolgen instaan. Andere klachten hadden betrekking op de wijze van communiceren en het nakomen van aspraken. De Klachtencommissie evalueert jaarlijks de ahandeling van de klachten en communiceert haar bevindingen, aan de hand van een geanonimiseerd overzicht van alle meldingen, met het hoodbestuur. Mede naar aanleiding van de klachten heet Humanitas haar trainingen voor vrijwilligers aangescherpt en besteden adelingen meer aandacht aan hoe om te gaan met blijken van onvrede. Het bestuur kwam in 2009 zes keer bijeen. Tijdens deze bijeenkomsten stonden behalve reguliere bestuurszaken als het vaststellen van de jaarrekening en het jaarverslag 2008 alsmede het werkplan en de begroting 2010, de volgende onderwerpen op de agenda. Followup van de AVA 2008 Relatie tussen hoodbestuur en algemeen directeur Het hoodbestuur wordt voor de uitvoering van het beleid bijgestaan door de werkorganisatie, die onder leiding staat van de algemeen directeur. Het hoodbestuur en de algemeen directeur ondertekenden op 12 maart de bestuursovereenkomst waarin de vernieuwde verhouding als gevolg van de aanpassing van het bestuur en toezicht (zie de verantwoordingsverklaring) tussen het hoodbestuur en de algemeen directeur is geregeld. Tegelijk met de bestuursovereenkomst zijn ook het algemene bestuursproiel en het aangepaste directie en managementstatuut vastgesteld. Hiermee is een duidelijker onderscheid gemaakt tussen uitvoering, toezicht en bestuur. Om de algemeen directeur in staat te stellen de verantwoordelijkheid te nemen voor de gehele beleidsvoorbereiding en uitvoering, is zijn volmacht daarop aangepast. Het door het hoodbestuur aan hem verstrekte mandaat is omschreven in de eerdergenoemde bestuursovereenkomst en het directie en managementstatuut. Integratie dagelijks bestuur en hoodbestuur Het dagelijks bestuur kwam in de eerste vij maanden van 2009 nog maandelijks bijeen om onder meer de nieuwe samenstelling van het bestuur en de nieuwe wijze van besturen voor te bereiden. In juni is het dagelijks bestuur opgegaan in het hoodbestuur. De AVA benoemde op 28 november 2009 het hoodbestuur in zijn nieuwe samenstelling van negen leden. Daarnaast stelde zij de gewijzigde verenigingsstatuten vast, waarin de voorgaande aanpassingen in het bestuur en het toezicht (en tevens de uitvoering) zijn doorgevoerd. Reorganisatie Op de AVA 2008 kondigde het hoodbestuur aan dat de vereniging in 2009 de broekriem link moest aanhalen en dat het Landelijk Bureau zich moest klaarmaken voor een reorganisatie. De noodzaak om te bezuinigen werd vooral ingegeven door het negatieve resultaat op de beleggingen en de tegenvallende opbrengsten uit ondsenwerving, mede als gevolg van de wereldwijde inanciële crisis, en het tekort op de begroting van het Landelijk Bureau, waarvan een deel veroorzaakt door automatiseringskosten voor de vereniging. De terugloop in het verenigingsvermogen en de zorgwekkende inanciële vooruitzichten vroegen gedurende het jaar 2009 veel aandacht van de directie en van het hoodbestuur. Op het Landelijk Bureau in Amsterdam kreeg, na intensie en zorgvuldig overleg met de Ondernemingsraad en de vakbonden, na de zomer de aangekondigde reorganisatie haar beslag. Daarbij is de ormatie met circa 10% teruggebracht, grotendeels door natuurlijk verloop en door het beëindigen van de tijdelijke contracten. De stokam ging door alle activiteiten en uitgavenposten. Niettemin bleek in de loop van het jaar dat ook 2009 zou worden agesloten met een link exploitatietekort en dat opnieuw op het vermogen moest worden ingeteerd. Zie de jaarrekening achterin dit jaarverslag voor de details. Het verwachte begrotingstekort voor 2010 ga het hoodbestuur aanleiding om op de AVA 2009 voor de jaren 2010, 2011 en 2012 ingrijpende bezuinigingsmaatregelen a te kondigen voor de gehele vereniging. Voor de districten en het Landelijk Bureau betekende dat een orse bijstelling van hun begrotingen voor 2010, en daar bovenop voor het Landelijk Bureau in 2010 een tweede reorganisatieronde. Communicatie en ondsenwerving In september heet het hoodbestuur een nieuw communicatieplan vastgesteld voor de periode (zie ook pagina 22). In 2009 kwam onomstotelijk vast te staan dat de eerder gebaande wegen van ondsenwerving te weinig rendement opleverden. Tot dan toe zette Humanitas hiervoor in op betaalde werving van individuele donateurs en het verkrijgen van schenkingen en legaten. In het kader van het project Maatschappelijk Betrokken Ondernemen leverde de stuurgroep Bedrijven & Humanitas haar bijdrage. Humanitas zal zich met ondsenwerving de komende jaren vooral richten op de zakelijke markt en het aanspreken van de grote institutionele ondsen. In december is hiervoor een nieuwe en ervaren ondsenwerver aangesteld die de nieuwe ondsenwervingsstrategie van Humanitas nader zal invullen. Vrijwilligersbeleid Op 17 september stelde het hoodbestuur de herziene Nota vrijwilligersbeleid bij Humanitas vast, getiteld Vrijwilligers doen ertoe. In deze nieuwe versie is het bestaande vrijwilligersbeleid geactualiseerd. Ook zijn in het verlengde van de doelstellingen uit het meerjarenbeleidskader de grenzen van het vrijwilligerswerk aangescherpt en verduidelijkt. Belangrijkste wijzigingen zijn de principiële keuzen voor tijdelijke ondersteuning en onbetaalde coördinatie, tenzij er dringende redenen zijn die betaalde coördinatie rechtvaardigen (zie pagina 18). Ook stelt Humanitas voortaan verplicht dat vrijwilligers die betrokken zijn bij activiteiten met kwetsbare groepen (zoals kinderen, mensen met een beperking en/o een psychiatrische achtergrond en mensen met administratieve problemen) een Verklaring Omtrent het Gedrag overleggen. Andere beleidsmatige zaken Omwille van een zorgvuldige standpuntbepaling nodigde het hoodbestuur ook in 2009 gastsprekers uit voor een bijdrage aan de inhoudelijke discussie over een speciiek thema. Zo kwam tijdens de bestuursvergadering in juni de mogelijke bijdrage van Humanitas aan het project Circles o Support and Accountability aan de orde, samen met Reclassering Nederland. Het 31

17 Bestuursverslag Bestuurssamenstelling 32 Bestuurlijke aandachtspunten (vervolg) betro een proeproject waarin met inzet van vrijwilligers geselecteerde (ex)zedendelinquenten intensie worden ondersteund, waardoor vroegtijdige signalering van dreigende recidive mogelijk wordt. De projectleider was uitgenodigd om het project nader toe te lichten. Gelet op de gevoeligheid en de vele risico s die kleven aan het project, heet het hoodbestuur unaniem besloten om vanwege de vele twijels a te zien van deelname aan het project. In diezelde vergadering vroeg de directeur van SAMAH, de landelijke belangenorganisatie voor jonge asielzoekers, aandacht voor de problematiek van ongedocumenteerde vreemdelingen, uitgeprocedeerde asielzoekers en jeugdige vluchtelingen. Na discussie trok het hoodbestuur uiteindelijk de conclusie dat de doelgroep bij Humanitas hoort maar dat het bestuur er niet zeker van is, gezien de politieke gevoeligheid, o alle adelingen daarmee iets willen doen. In november besprak het hoodbestuur het thema diversiteit en in december de verdere uitrol van de projecten doorstart en Begeleide OmgangsRegeling, waarvoor Humanitas subsidie ontving van ZonMw. De vergadering in juli was ingeruimd voor een brainstorm over de verlevendiging van de vereniging, een discussie die later in het jaar op de AVA zou worden voortgezet (zie ook pagina 29). Het hoodbestuur sloot de vergadering a met een interne evaluatie van het bestuurlijk unctioneren, mede in het licht van de voorgenomen veranderingen. De bestuurscultuur van Humanitas is en hoort passend te zijn bij de geest van Humanitas: respectvol voor elkaars inbreng en uitgaande van de balans tussen techniek en inhoud. De verbindingen tussen het hoodbestuur enerzijds en de districten en adelingen anderzijds vormen een punt van aandacht. Het unctioneren van het directieteam ga geen aanleiding tot nadere opmerkingen. < Samenstelling ho odbestuur Mary Geurts Bert Engel secretaris Laura Bouwmeester voorzitter Op voordracht van: Hoodbestuur 1e termijn: de termijn: Overige bestuursleden: Marjoleine Beers Op voordracht van: Ondernemingsraad 1e termijn: de termijn: Manager Alliander College Lid Klantenraad Inwonerszaken gemeente Arnhem Op voordracht van: Stichting Humanitas Financiële Dienstverlening 1e termijn: de termijn: Op voordracht van: District Noord 1e termijn: de termijn: Hobart Nederland BV (national accountmanager) Voorzitter Identiteitscommissie Erasmushiem Leeuwarden Lid bestuur Humanistisch Verbond Fryslân Ferdinand Crijns Op voordracht van: Hoodbestuur 1e termijn: de termijn: Boer&Croon (partner) Lid bestuur Hospice Kajau te Hilversum Wil de Koning Op voordracht van: District Zuidwest 1e termijn: de termijn: Leden met hun (relevante) nevenuncties: Jaap Dijkstra penningmeester Op voordracht van: Hoodbestuur 1e termijn: de termijn: Stichting Hivos (beleidsadviseur) Lid bestuur Universiteit voor Humanistiek Els Kuijper Op voordracht van: Stichting Humanitas (huisvesting) 1e termijn: de termijn: Voorzitter deelgemeente HillegersbergSchiebroek Rotterdam Lid bestuur jeugdtheatergroep MAX Voorzitter bestuur Stichting Rotterdamse Volksuniversiteit Lid Raad van Commissarissen BV Kanaalkruising Sluiskil Lid curatorium Erasmiaans Gymnasium Bezoldiging directie De directie van de vereniging Humanitas bestond in 2009 uit Lodewijk de Waal, algemeen directeur, en Paul Lensen, directeur Bedrijsvoering. Hun bezoldiging bedroeg in 2009 respectievelijk d en d (brutoloon, brutovakantietoeslag en eindejaarsuitkering). De inschaling is geheel in lijn met de zwaarte van de uncties en conorm de CAO Welzijn en Maatschappelijke Dienstverlening. Nevenuncties algemeen directeur Naast zijn betaalde baan vervult Lodewijk de Waal een aantal nevenuncties, deels bezoldigd deels onbezoldigd. Op zijn initiatie is geregeld dat de totale inkomsten van de nevenuncties die van hem een grotere tijdsinzet vragen, rechtstreeks worden overgemaakt naar Humanitas. Het hoodbestuur stelt deze vrijwillige inanciële bijdragen van haar directeur zeer op prijs. Lodewijk de Waal oeende in 2009 de volgende (relevante) nevenuncties uit: Voorzitter Humanistische Alliantie Bestuurslid Stichting Socrates Bestuurslid Sociale Alliantie Bestuurslid Solidar Lid Adviesraad Zorgverzekeraars Nederland Bestuurslid Marokko Fonds Lid adviesraad RNTC, ontwikkelings projecten Wereldomroep Bestuurslid Internationaal Instituut voor Sociale Geschiedenis Voorzitter Stichting IRC, kenniscentrum voor water en sanitatie Voorzitter Raad van Toezicht SNV, organisatie voor ontwikkelingssamenwerking Voorzitter Stichting ZAMnet, uitgever kwartaalblad over kunst en cultuur uit Arika Lid Raad van Commissarissen PGGM Lid Nationaal Contact Punt Voorzitter Taskorce Mobiliteitsmanagement Voorzitter HIER Klimaatcampagne Voorzitter Alliander Foundation Lid Raad van Commissarissen ING 33 Hans Wesseling Op voordracht van: District Oost 1e termijn: de termijn:

18 Samengevoegde jaarrekening 2009 Financiële verslaglegging Humanitas is een vereniging. Haar statutaire naam is: Humanitas, Nederlandse Vereniging voor Maatschappelijke Dienstverlening en Samenlevingsopbouw. Zij zetelt in Amsterdam. Het inanciële beleid is erop gericht binnen het vrij besteedbare vermogen een continuïteitsreserve aan te houden van maximaal 100% van de jaarlasten van de vereniging. is gegeven dan gezien de doelstelling van de organisatie zou zijn toegestaan. Deze beperking is door het bestuur aangebracht. In het boekjaar is de reserve met d toegenomen. 34 Samengevoegde Jaarrekening 2009 Inrichting van de jaarrekening De vereniging Humanitas is houder van het CBFKeur, het keurmerk voor ondsenwervende instellingen. Deze jaarrekening van de vereniging Humanitas over het verslagjaar 2009 voldoet aan Richtlijn 650. Humanitas kent drie bronnen van inkomsten: 1. inkomsten uit activiteiten van derden: de Nationale Postcode Loterij en Sponsor Bingo Loterij; 2. inkomsten uit contributies, giten, nalatenschappen en vermogen; 3. inkomsten uit dienstverlening (prestatiecontracten met de overheid, landelijke ondsen en andere inanciers). Tezamen zijn deze bronnen goed voor een begroting van circa d In de toelichting op de staat van baten en lasten van de vereniging is een analyse gemaakt van de verschillen tussen de realisatie en de begroting. Ter vergroting van het inzicht is tevens de verenigingsbegroting 2010 opgenomen. Optimale besteding van middelen Conorm haar meerjarenbeleidskader street Humanitas naar: 1. sluitende (meerjaren)exploitatie en projectbegrotingen; 2. een toename van de baten uit eigen ondsenwerving, zodat een evenwichtiger verhouding ontstaat tussen de verschillende inkomstenstromen; 3. dekking van de structurele lasten door structurele inkomsten; 4. maximale besteding ten gunste van de programmalijnen in de verhouding 70:30 (doelstelling: overhead); 5. groei van het aantal vrijwilligers en het aantal deelnemers (beide met 10% voor eind 2011); 6. begrenzing van het percentage middelen dat wordt besteed aan eigen ondsenwerving op maximaal 20%. Totaal besteed aan programmalijnen in % van de totale baten De totale wervingskosten in % van de totale baten uit ondsenwerving Gang van zaken boekjaar 2009 Doelmatigheid organisatie De procentuele verhouding tussen de bestedingen aan de programmalijnen en de totale baten was in ,35%. De totale wervingskosten particuliere ondsenwerving in 2009 bedroeg 15,23% van de totale baten particuliere ondsenwerving. Toelichting op procentuele verhoudingen Aan de wervingskosten worden zowel de personele als de materiële kosten toegerekend. De personeelskosten zijn de werkelijke salariskosten van de medewerker Fondsenwerving. Van de overige medewerkers zijn dat de werkelijke kosten op basis van bestede uren volgens de integrale urenregistratie. De materiële kosten zijn kosten die gemaakt worden ten behoeve van publiciteit en voor werving van leden. Beleid met betrekking tot omvang en unctie van de reserves en ondsen De reserves en ondsen van de verslaggevende eenheid zijn met d agenomen tot d De aname van het vermogen wordt veroorzaakt door het negatieve exploitatieresultaat, de oormerking van ontvangen middelen door het bestuur en de oormerking van ontvangen middelen door derden. Voor een nadere toelichting op de geoormerkte middelen verwijzen we naar de toelichting op de bestemmingsreserves en de bestemmingsondsen bij de staat van baten en lasten over Toelichting reserves en ondsen Als bestemmingsreserve dient te worden aangemerkt dát deel van het eigen vermogen dat is agezonderd, omdat daaraan een beperktere bestedingsmogelijkheid Realisatie ,35 15,23 Begroting ,34 15,72 Realisatie ,32 20,93 Als bestemmingsonds dient te worden aangemerkt dát deel van het eigen vermogen dat is agezonderd, omdat daaraan een beperktere bestedingsmogelijkheid is gegeven dan gezien de doelstelling van de organisatie zou zijn toegestaan. Deze beperking is door derden aangebracht. In het boekjaar is het onds met d agenomen. Als continuïteitsreserve dient te worden aangemerkt dat deel van het vermogen dat maximaal één maal de jaarlijkse lasten van de vereniging omvat. In het boekjaar is deze reserve met d agenomen. Ze bedraagt 52% (agerond) van de jaarlijkse lasten van de vereniging. De resultaatbestemming is als volgt te speciiceren: Resultaat d Toename bestemmingsreserves d Aname bestemmingsondsen d Onttrekking aan de continuïteitsreserve d Exploitatieresultaat Het exploitatieresultaat 2009 is d negatie. Bij de begroting 2009 was reeds rekening gehouden met een begrotingstekort van d Verwachtingen in 2010 en verder Financiële situatie De vereniging kampt met inanciële problemen. Het bestuur heet op de AVA 2008 maatregelen aangekondigd die in de loop van 2009 nader zijn uitgewerkt en deels al zijn geconcretiseerd. Er heet een eiciencyslag plaatsgevonden op het Landelijk Bureau, die geleid heet tot een reductie van de personele ormatie met ruim 10%. 35

19 Samengevoegde jaarrekening 2009 Samengevoegde jaarrekening 2009 Samengevoegde balans per 31 december Ook in 2010 zullen nieuwe maatregelen moeten leiden tot verdere bezuinigingen en aslanking van de werkorganisatie. Beleggingsbeleid Het beleggingsbeleid is gericht op het in stand houden van het vermogen. De beleggingsporteeuille is ondergebracht bij Triodos Bank. Humanitas belegt haar vermogen solide en deensie, waarbij de verdeling van het te beleggen vermogen tussen de verschillende categorieën als volgt is: Aandelen 22,5% Vastrentende waarden 75% Liquiditeiten 0% Alternatieve beleggingen 2,5% Totaal 100% Uit het beleggingsoverzicht van Triodos Bank per 31 december 2009 is gebleken dat conorm het beleggingsstatuut is belegd. Het beleggingsresultaat bedroeg d , waarvan d owel 12,9% het resultaat is van het vermogen dat bij Triodos Bank in beheer is gegeven. Dit resultaat is hoger dan de (voorzichtige) norm van 4,5%, waar de meerjarenbegroting van uitgaat. Fondsenwerving Het ondsenwervingsbeleid blijt erop gericht om een beter evenwicht te creëren tussen de drie inkomstenbronnen van Humanitas, te weten: de inkomsten uit (overheids)subsidies, inkomsten uit acties van derden (met name de Nationale Postcode Loterij) en inkomsten uit eigen ondsenwerving. Dat betekent vooral een nieuwe en krachtige aanpak van eigen ondsenwerving (zie pagina 23). In 2010 hoopt Humanitas met haar imagocampagne rondom het 65jarig jubileum nieuwe doelgroepen te interesseren voor haar werk en aanpak. Bijzondere gebeurtenissen Eventuele wijzigingen in de doelstelling(en) Geen Bijzondere gebeurtenissen na balansdatum Geen Amsterdam, juni 2010 Mevrouw L.M. Bouwmeesterden Broeder, voorzitter De heer B.J.A. Engel, secretaris De heer drs. J.J. Dijkstra, penningmeester (Im)materiële activa: Benodigd voor de bedrijsvoering Bestemd voor derden Beleggingen Eecten Vorderingen en overlopende activa Liquide middelen Totaal activa Reserves en ondsen Reserves: Continuïteitsreserve Bestemmingsreserve Fondsen: Bestemmingsondsen Voorzieningen Kortlopende schulden

20 Samengevoegde jaarrekening 2009 Samengevoegde jaarrekening Samengevoegde staat van baten en lasten over 2009 Baten Baten uit eigen ondsenwerving Baten uit acties van derden Subsidies overheden Baten uit beleggingen Overige baten Totaal baten Lasten Besteed aan de programmalijnen: Programmalijn A: Elke kind telt Programmalijn B: Vallen en opstaan Programmalijn C: Alleen en samen Programmalijn D: Oud en redzaam Programmalijn E: Apart en erbij Programmalijn F: Verwerken en verder Subtotaal Wervingskosten baten: Kosten eigen ondsenwerving Kosten acties derden Kosten verkrijging subsidies overheden Kosten van beleggingen Subtotaal Beheer en administratiekosten Totaal lasten Resultaat Resultaatbestemming: Resultaat Realisatie Begroting Werkelijk Begroting De bestedingen aan de programmalijnen zijn als volgt te speciiceren: Projecten A. Elk kind telt HomeStart Kindervakantie Autisme o hyperactieve kinderen Speelgoedacties BOR Maatjesprojecten Overige projecten Totaal Elk kind telt B. Vallen en opstaan Begeleiding (ex)gedetineerden Begeleiding dak en thuislozen Thuisadministratie Armoedebestrijding Opvang en ondersteuning asielzoekers en vluchtelingen Ondersteuning en opvang allochtone vrouwen en slachtoers van mensenhandel Overige projecten Totaal Vallen en opstaan C. Alleen en samen Vriendschappelijk huisbezoek Maatjesprojecten Transvisie en genderdysorie Sociale cohesie inclusie samenlevingsopbouw en dialoog Chatproject Taalmaatjes en taalcoachprojecten Overige projecten Totaal Alleen en samen Totaal lasten realisatie Totaal lasten begroting Totaal lasten realisatie Toevoeging/onttrekking aan: Bestemmingsreserves Bestemmingsondsen Totaal mutaties bestemmingsreserve/ondsen Toevoeging/onttrekking aan de continuïteitsreserve Met betrekking tot de begroting 2010 zijn geen accountantswerkzaamheden verricht.

sterker dan je denkt Jaarverslag

sterker dan je denkt Jaarverslag sterker dan je denkt Jaarverslag boventekst Humanitas stelt zich voor Humanitas is de Nederlandse vereniging voor maatschappelijke dienstverlening en samenlevingsopbouw. In het hele land zetten onze vrijwilligers

Nadere informatie

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg

Manifest. voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Manifest voor de intensieve vrijwilligerszorg Meer dan 15.000 mensen zijn vrijwilliger bij een Waarom dit manifest? organisatie voor Vrijwillige Thuishulp,

Nadere informatie

Humanitas Afdeling Assen. Jaarverslag 2013

Humanitas Afdeling Assen. Jaarverslag 2013 Humanitas Afdeling Assen Jaarverslag 2013 Algemeen Humanitas is er voor mensen die met behulp van een vrijwilliger op eigen kracht iets willen veranderen aan hun situatie. Jaarlijks bieden ruim 13.800

Nadere informatie

Jaarverslag 2014 Humanitas afdeling Amsterdam en Diemen

Jaarverslag 2014 Humanitas afdeling Amsterdam en Diemen Jaarverslag 2014 Humanitas afdeling Amsterdam en Diemen Thema Vrijwilligers Deelnemers/ bezoeken Detentie 192 1329 Eenzaamheid 232 522 Opgroeien 25 49 Opvoeden 93 77 Verlies 28 50 Thuisadministratie 166

Nadere informatie

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk.

Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Projectplan Ouderen en Levensvragen / Zingeving Cuijk. Levens- / en zingevingvragen zijn op de achtergrond geraakt in onze samenleving, soms ook in het welzijnswerk. Toch zijn kwetsbaarheid en eenzaamheid

Nadere informatie

Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes. Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl

Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes. Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl Kansen en bedreigingen, sterktes en zwaktes Dit is een bijlage bij het Humanitas Jaarverslag 2011, www.humanitasjaarverslag.nl Om haar koers voor de komende jaren te kunnen bepalen, heeft Humanitas vastgesteld

Nadere informatie

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes!

Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Peiling: uw mening over de aanpak van eenzaamheid Welkom Bedankt voor het meedoen aan deze peiling. Het invullen duurt ongeveer 10 minuten. Succes! Vraag 1 Ik ben werkzaam bij / zet mij in voor de volgende

Nadere informatie

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius

Zoektocht. Directeur/bestuurder Socius Is deze nieuwsbrief niet goed leesbaar, klik dan hier voor de webversie. Klik hier voor een PDF van de nieuwsbrief. Socius januari 2014 Zoektocht Op de drempel van 2014 kijk ik nog eens naar wat ons het

Nadere informatie

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey

Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Bijlage 1 Vragenlijst websurvey Wmo monitor 2011 - uw organisatie Vraag 1 Welk type organisatie vertegenwoordigt u? (meerdere antwoorden mogelijk) Professionele organisaties Welzijnsorganisatie Vrijwilligerscentrale

Nadere informatie

Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen. SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW

Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen. SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW Begeleide Omgangsregeling (BOR Humanitas) Projectleider Michel Krijnsen SAMENWERKINGSPROJECT HUMANITAS/ RvdK/Jeugdzorg/Rechtbank/ MW Scheiding: een groeiend maatschappelijk probleem Meer problemen in ontwikkeling

Nadere informatie

Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?!

Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?! Van individuele casuïstiek naar casusoverstijgende oplossing?! Kort verslag van een OC+-initiatief rond thuiszittende leerlingen uit het primair onderwijs in de regio Eindhoven November 2012 Een publicatie

Nadere informatie

Home-Start Nederland. Groei & kwaliteit

Home-Start Nederland. Groei & kwaliteit Home-Start Nederland Groei & kwaliteit Home-Start Nederland groei en kwaliteit INHOUD pagina 1. Aanleiding van deze aanvraag 3 2. Belangrijke Home-Start begrippen 4 3. Stimuleren van de groei van Home-Start

Nadere informatie

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010

Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet. Datum: 2 september 2010 Advies van de Stedelijke Wmo-Adviesraad Amsterdam over Concept Uitvoeringsprogramma Vrijwillige Inzet Datum: 2 september 2010 Algemeen Allereerst willen we als Wmo-Adviesraad opmerken dat het uitvoeringsprogramma

Nadere informatie

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173

Literatuur 145. Het Nederlands Jeugdinstituut: kennis over jeugd en opvoeding 173 Inhoud Inleiding 7 Deel 1: Theorie 1. Kindermishandeling in het kort 13 1.1 Inleiding 13 1.2 Aard en omvang 13 1.3 Het ontstaan van mishandeling en verwaarlozing 18 1.4 Gevolgen van kindermishandeling

Nadere informatie

Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Kom Erbij

Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid. Kom Erbij Nationale Coalitie tegen Eenzaamheid Kom Erbij Meer dan een miljoen Nederlanders sterk eenzaam Meer dan een miljoen Nederlanders voelt zich sterk eenzaam. De invloed van eenzaamheid is groot en leidt

Nadere informatie

SAMEN STA JE STERK S U P P O R T F R Y S L Â N B E L E I D S P L A N 2 0 1 5-2 0 1 7

SAMEN STA JE STERK S U P P O R T F R Y S L Â N B E L E I D S P L A N 2 0 1 5-2 0 1 7 SAMEN STA JE STERK SUPPORT FRYSLÂN BELEIDSPLAN 2015-2017 INLEIDING Maatjesproject Support Fryslân startte in 2001 als onderdeel van Solidair Fryslân. Per 1 januari 2014 is Support Fryslân een zelfstandige

Nadere informatie

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar

Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Bureau Jeugdzorg Gelderland Bereikbaar en Beschikbaar Hans Lomans Bestuurder BJzG 8 april 2011 2 U vindt ons Overal in Gelderland In alle regio s Zorg-en Adviesteams Centra voor Jeugd en Gezin Veiligheidshuizen

Nadere informatie

Beleidsnotitie. Hulpdienst Nijmegen

Beleidsnotitie. Hulpdienst Nijmegen Beleidsnotitie Hulpdienst Nijmegen 2012-2016 2 INLEIDING Stichting Hulpdienst Nijmegen is een vrijwilligersorganisatie die zinvolle en nuttige ontmoetingen organiseert tussen vrijwilligers, hulpbehoevenden

Nadere informatie

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015

Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 Speerpunten en kwaliteitscriteria Bijzondere Subsidieverordening Ondersteuning Mantelzorg en Vrijwilligerswerk Amsterdam 2012-2015 1. Inleiding Een van de nieuwe punten in de Bijzondere Subsidieverordening

Nadere informatie

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente.

Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 1. Het zou het beste zijn als maatschappelijke steunsystemen georganiseerd werden door de gemeente. 2. De overheid moet niet achter de voordeur van mensen willen treden. Dat is privégebied en de eigen

Nadere informatie

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg

Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Invoering van de meldcode in de jeugdzorg Inspectie Jeugdzorg Utrecht, april 2013 Samenvatting Eind december 2012 heeft de Inspectie Jeugdzorg via een digitale vragenlijst een inventariserend onderzoek

Nadere informatie

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers

Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Werkvloer mantelzorg en vrijwilligers Thema/Bron/Beleid Ondersteuning vrijwilligers/ mantelzorgers, WMO prestatieveld 4 Begroting 2015 Bedrag Notitie Mantelzorg Notitie Vrijwilligers AWBZ Pakketmaatregel

Nadere informatie

Nieuwsbrief voor de doelgroep - maart 2014

Nieuwsbrief voor de doelgroep - maart 2014 Nieuwsbrief voor de doelgroep - maart 2014 Beste allemaal, Voor je ligt de eerste nieuwsbrief van Patiëntenorganisatie Transvisie die speciaal wordt uitgebracht voor de doelgroep, waaronder deelnemers

Nadere informatie

Stappenplan Taalcoach. Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op?

Stappenplan Taalcoach. Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op? Stappenplan Taalcoach Uitgangspunt: Hoe zet je een taalcoachproject op? I nleiding Eind juni is het project Taalcoach van start gegaan. Het doel van het project is het realiseren van een taalkoppel, bestaande

Nadere informatie

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN

DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN WMO W A A I E R Obstakels - Voorwaarden en Aanbevelingen DE GGZ IN DE 9 PRESTATIEVELDEN 1 Het bevorderen van sociale samenhang en leefbaarheid van dorpen wijken en buurten Obstakels Isolement Vooroordelen

Nadere informatie

Jaarverslag. Groei in moeilijke tijden

Jaarverslag. Groei in moeilijke tijden Jaarverslag 2011 Groei in moeilijke tijden Humanitas jaarverslag 2011 Inhoud Voorwoord 1 Humanitas in het kort 4 2 Humanitas in 2011 8 3 Programmalijnen 11 4 Onze vrijwilligers 22 5 Werving van middelen

Nadere informatie

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches.

Project Taalcoaches. 1 januari 2009 31 december 2011. Locatie Moerdijk. Vluchtelingenwerk Brabant-West. Projectvoorstel taalcoaches. Locatie Moerdijk VluchtelingenWerk Brabant-West Postbus 173 4250 DD Werkendam Telefoon (0183) 50 90 16 Fax (0183) 50 90 17 afdeling@vluchtelingenwerk.org Project Taalcoaches 1 januari 2009 31 december

Nadere informatie

Beleidsplan Mantelzorg

Beleidsplan Mantelzorg Opsteller: Golein Klein Bramel Versie: 1 december 2010 Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE... 2 INLEIDING... 3 1. WAT IS MANTELZORG?... 3 2. VISIE OP MANTELZORG... 4 3. WAT KUNNEN MANTELZORGERS VERWACHTEN VAN

Nadere informatie

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein

we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein we zijn in beeld VPTZ-ZU/ Hospice Nieuwegein Beleid 2012-2013 Inleiding Dit beleidsstuk is geschreven om in beeld te brengen wat onze organisatie doet, waar we voor staan en waar we goed in zijn, hoe we

Nadere informatie

De slimste route? Vormgeven toegang

De slimste route? Vormgeven toegang De slimste route? Vormgeven toegang Grote veranderingen in zorg en ondersteuning Taken vanuit AWBZ, Jeugdzorg, Werk en inkomen. Passend onderwijs (toegang tot onderwijs) De slimste route (voor Hengelo)

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn. Werkplan 2011 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Welzijn & Welzijn Werkplan 2011 Haarlem, 11 juni 2010 Net-Werk Vrijwilligershulp Zuid-Kennemerland Wilhelminastraat 23 2011 VJ Haarlem telefoon:

Nadere informatie

STICHTING ADDICTS FOR ADDICTS (A4A) voor het bieden van hulp en ondersteuning aan mensen met verslavingsproblemen BELEIDSPLAN 2014

STICHTING ADDICTS FOR ADDICTS (A4A) voor het bieden van hulp en ondersteuning aan mensen met verslavingsproblemen BELEIDSPLAN 2014 1 STICHTING ADDICTS FOR ADDICTS (A4A) voor het bieden van hulp en ondersteuning aan mensen met verslavingsproblemen BELEIDSPLAN 2014 Oss 12 december 2013 1 2 INHOUDSOPGAVE Inhoudsopgave 2 1. Inleiding

Nadere informatie

Inleiding. Deze folder is bestemd voor netwerkpartners van Slachtofferhulp Nederland die

Inleiding. Deze folder is bestemd voor netwerkpartners van Slachtofferhulp Nederland die Inleiding Deze folder is bestemd voor netwerkpartners van Slachtofferhulp Nederland die betrokken zijn of hulp verlenen aan nabestaanden van levensdelicten. U leest hierin wat Slachtofferhulp Nederland

Nadere informatie

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK

DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK Een onmisbare handleiding voor eerstelijnspraktijken die de Meldcode Huiselijk Geweld en Kindermishandeling gaan implementeren. 4 INTRODUCTIE DE MELDCODE IN UW PRAKTIJK 6 8 12

Nadere informatie

2010D02442. Lijst van vragen totaal

2010D02442. Lijst van vragen totaal 2010D02442 Lijst van vragen totaal 1 In hoeverre heeft de staatssecretaris jongerenorganisaties betrokken bij de totstandkoming en uitvoering van haar beleid? 2 Welke verband ligt er tussen de brief over

Nadere informatie

Activiteitenplan 2014

Activiteitenplan 2014 Activiteitenplan 2014 Voorwoord Voor u ligt het activiteitenplan van de stichting Hospice en vrijwillige terminale thuiszorg Midden- Holland. Het plan is een afgeleide van het beleidsplan en de activiteiten

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling.

Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. Beleid en implementatie aanpak ouderenmishandeling. 1. Sociaal beleid in breder verband Ontwikkelen beleid: een complex proces Het ontwikkelen en implementeren van beleid voor preventie en aanpak van grensoverschrijdend

Nadere informatie

Prestatieplan 2015 Welzijn Lisse

Prestatieplan 2015 Welzijn Lisse Prestatieplan 2015 Welzijn Lisse Kernfuncties (wat willen we) Producten (wat gaan we doen) Resultaatindicatoren Uren/ Kosten 1. Preventie en signalering 1.1 Algemene informatievoorziening Ten behoeve van

Nadere informatie

Eenzaamheid onder ouderen

Eenzaamheid onder ouderen Eenzaamheid onder ouderen Een inventarisatie van de stand van zaken en van een mogelijke aanpak in Ede (versie 31 oktober 2011) Op 3 februari 2011 heeft de gemeenteraad een motie aangenomen over eenzaamheid

Nadere informatie

Maashorst helpt kinderen verder!

Maashorst helpt kinderen verder! Maashorst helpt kinderen verder! Inhoud Met goede hulp van buitenaf kunnen problemen worden opgelost. Maashorst is een betrouwbare partner met veel ervaring die u die hulp kan bieden. 5 Maashorst helpt

Nadere informatie

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg

Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn & Zorg versie 6: werkdocument vastgesteld in de bestuursvergadering d.d. 14 januari 2014 Ondersteuning van Vrijwilligershulp en Mantelzorg voor kwetsbare burgers in Zuid-Kennemerland in de sector Wonen, Welzijn

Nadere informatie

Aanpak: Bemoeizorg. Beschrijving

Aanpak: Bemoeizorg. Beschrijving Aanpak: Bemoeizorg De gemeente heeft de vragenlijst betreffende deze aanpak ingevuld en relevante documentatie toegestuurd. Een beperktere vragenlijst over deze aanpak is ingevuld door: GGD West-Brabant

Nadere informatie

Thema Huisbezoek helpt

Thema Huisbezoek helpt Thema Huisbezoek helpt Project Eenzaamheid Barneveld 5 April 2011 Adrie ten Brinke (voorzitter Seniorenraad Barneveld) Els van Beurden (Wmo-adviseur gemeente Barneveld) 1 Inhoud presentatie Aanleiding

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties

Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Ministerie van Justitie j1 Directoraat-Generaal Preventie, Jeugd en Sancties Directie Sanctie- en Preventiebeleid Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Als ouders uit elkaar gaan

Als ouders uit elkaar gaan Als ouders uit elkaar gaan Inhoud 3 > Als ouders uit elkaar gaan 4 > De Raad voor de Kinderbescherming 6 > Het ouderschap blijft bestaan 7 > Informatie en consultatie 9 > De rol van de Raad 11 > De rechter

Nadere informatie

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland

Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland Kortdurende hulpverleningstrajecten Maasland 1. Individuele sociale vaardigheidstraining 2. Sociale vaardigheidstraining groep 12-/12+ 3. Gezinsbegeleiding (6+) 4. Gezinsbegeleiding (0-6 jaar) 5. Individuele

Nadere informatie

Onderwerp: Raadsmededeling over: Aanpak Eenzaamheid in Teylingen - Besluitvormend

Onderwerp: Raadsmededeling over: Aanpak Eenzaamheid in Teylingen - Besluitvormend VOORSTEL OPSCHRIFT Vergadering van 22 december 2015 Besluit nummer: 2015_BW_00987 Onderwerp: Raadsmededeling over: Aanpak Eenzaamheid in Teylingen - Besluitvormend Beknopte samenvatting: In de raad van

Nadere informatie

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen

Ambtenaren / managers Ambtenaren die werken met moeilijk bereikbare groepen Bijlage Overzicht Doelgroepen Overzicht Doelgroepen participerend in Wmo-werkplaatsen Wmo werkplaats Participerende doelgroepen praktijken Actieve burgers Actieve burgers Actieve buurtbewoners / managers

Nadere informatie

Personalia. Opleidingen. : Marhe-Kisoen. Geboorte datum : 20 Juni 1963. Adres : Eidereendstraat 9 2492 NJ s-gravenhage

Personalia. Opleidingen. : Marhe-Kisoen. Geboorte datum : 20 Juni 1963. Adres : Eidereendstraat 9 2492 NJ s-gravenhage Personalia Naam : Marhe-Kisoen Voornaam : Kausilawatie Roepnaam : Kausil Geboorte datum : 20 Juni 1963 Geboorte plaats : Paramaribo Nationaliteit : Nederlandse Adres : Eidereendstraat 9 2492 NJ s-gravenhage

Nadere informatie

Centrum Jeugd & Gezin Maasland

Centrum Jeugd & Gezin Maasland 1 Centrum Jeugd & Gezin Maasland Presentatie BJZ Centrum Jeugd & Gezin Maasland "Meer dan een gebouw alleen" 5 juni 2012 2 Het Centrum Jeugd & Gezin Maasland voor Kinderen en jongeren (0-23 jaar) Ouders

Nadere informatie

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a.

Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Stichting Vrijwilligers Thuiszorg Geldrop - Mierlo & Nuenen c.a. Jaarverslag 2013 Inhoudsopgave. Gedicht 3. Voorwoord 4. Doelstelling en werkwijze van de Stichting 5. Verslag van het bestuur 6. Verslag

Nadere informatie

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017

stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 stichting BELEIDSPLAN 2013 2017 1. Inleiding De Stichting KombijMij is op 20 februari 2012 opgericht en geïnitieerd door Kees en Liesbeth van Bolhuis. De directie, Kees en Liesbeth van Bolhuis en het bestuur

Nadere informatie

De kracht van pedagogisch adviseren

De kracht van pedagogisch adviseren De kracht van pedagogisch adviseren Colofon Uitgever: Datum uitgave: december 2010 Eindredactie: Rieneke de Groot, Monique Albeda & Geeske Hoogenboezem Bezoekadres: Nieuwe Gouwe Westzijde 1, 2802 AN Gouda

Nadere informatie

Nieuwsbrief Maart 2010 Nr. 1, Jaargang 3

Nieuwsbrief Maart 2010 Nr. 1, Jaargang 3 Centrum voor Jeugd en gezin Amersfoort Nieuwsbrief Maart 2010 Nr. 1, Jaargang 3 In deze nieuwsbrief Integrale Vroeghulp Utrecht Integrale Vroeghulp Utrecht Ouders worden betrokken bij het plan voor hun

Nadere informatie

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen

Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Onderzoeksopzet Vrijwilligers in de Wmo Wmo-werkplaats Noord Jolanda Kroes Hanzehogeschool Groningen Inhoud 1. Inleiding 2 De Wmo-werkplaats 2 Schets van de context 2 Ontwikkelde producten 3 2. Doel onderzoek

Nadere informatie

Protocol omgaan met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor vrijwilligersorganisaties

Protocol omgaan met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor vrijwilligersorganisaties Protocol omgaan met de meldcode huiselijk geweld en kindermishandeling voor vrijwilligersorganisaties 2 Inhoud 1. Inleiding 4 2. Contactpersoon binnen de vrijwilligersorganisatie 6 3. Protocol Omgaan met

Nadere informatie

De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009

De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009 De makelaarsfunctie vrijwilligerswerk en maatschappelijke stage: de stand van zaken begin 2009 In december 2007 hebben de ministeries van Volksgezondheid, Welzijn en Sport en van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg

Beleid mantelzorg en vrijwilligers Fener Zorg P a g i n a 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1 2. Begrippen 1-2 3. Verschillen tussen mantelzorg en vrijwilligerswerk 2 4. Mantelzorg in Rotterdam 2-3 5. Visie van Fener Zorg op mantelzorg en vrijwilligers

Nadere informatie

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen

Achtergrondinformatie. Man 2.0. Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen Achtergrondinformatie Man 2.0 Programma ter bevordering van emancipatie en participatie van sociaal geïsoleerde mannen April 2010 1 Inleiding Het is het Oranje Fonds gebleken dat veel maatschappelijke

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg

Nieuwsflits. Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg Nieuwsflits Inhoud Evaluatieonderzoek naar de Regeling palliatieve terminale zorg 1. Adviesrapport bureau HHM is openbaar gemaakt Pagina 1 2. Conclusies en advies HHM voor toekomst Pagina 1 3. Kamerbrief

Nadere informatie

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten

Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten Projectvoorstel Borging Programma Lokale Versterking GGz Project B: Regionale borgingsactiviteiten 20 april 2009 Landelijk Platform GGz Postbus 13223 3507 LE Utrecht 1 Inleiding Op 1 januari 2007 trad

Nadere informatie

Samen voor een sociale stad

Samen voor een sociale stad Samen voor een sociale stad 2015-2018 Samen werken we aan een sociaal en leefbaar Almere waar iedereen naar vermogen meedoet 2015 Visie VMCA 2015 1 Almere in beweging We staan in Almere voor de uitdaging

Nadere informatie

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017

Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Alle kinderen kunnen Roefelen Stichting Roefelen zoekt partners 2013-2017 Het is belangrijk dat kinderen al jong kennis maken met bedrijven en beroepen. Roefelen maakt dat mogelijk. De in 2011 opgerichte

Nadere informatie

in 2013 Kompaan en De Bocht

in 2013 Kompaan en De Bocht Kompaan en De Bocht in 2013 In het maatschappelijk jaardocument van 2013 staat een uitgebreider (financieel) jaarverslag over Kompaan en De Bocht. U kunt dit vinden op www.jaarverslagenzorg.nl Steeds sterker

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal:

Samenvatting. Vraagstelling. In het onderhavige onderzoek staan de volgende vragen centraal: Samenvatting Naar schatting hebben jaarlijks ongeveer 50 à 60 duizend minderjarige kinderen te maken met een scheiding. Deze kinderen hebben gemiddeld vaker problemen dan kinderen van gehuwde of samenwonende

Nadere informatie

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst!

Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal verbindt mensen Wij verbinden mensen met taal Want Taal doet meer dan schrijven, spreken en lezen Het is de sleutel naar een nieuwe toekomst! Taal doet meer In Utrecht wonen meer dan 15.000 volwassenen

Nadere informatie

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving

Aanpak: Bijzondere Zorg Team. Beschrijving Aanpak: Bijzondere Zorg Team Namens de gemeente Deventer hebben drie netwerkpartners de vragenlijst gezamenlijk ingevuld. Dit zijn Dimence GGZ, Tactus verslavingszorg, en Iriszorg maatschappelijke opvang.

Nadere informatie

Inleiding. Noodzaak. Het is ongeveer een jaar

Inleiding. Noodzaak. Het is ongeveer een jaar Inleiding Dit projectplan laat zien hoe wij, betrokken inwoners van de gemeente Steenwijkerland, - willen komen tot een inloophuis voor jongeren van 12-23 jaar in Steenwijk. Wij zijn tot dit projectplan

Nadere informatie

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014

Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid 2013 en 2014 Uitvoeringsplan Lokaal Gezondheidsbeleid en 2014 Via de evaluatie Lokaal Gezondheidsbeleid 2010- hebben wij gemeld dat voor Lokaal Gezondheidsbeleid geen afzonderlijke nota meer verschijnt. Dit omdat gezondheid

Nadere informatie

Vertrouwenspersoon Wmo Sociaal domein

Vertrouwenspersoon Wmo Sociaal domein Vertrouwenspersoon Wmo Sociaal domein Opvang onvrede burger Voorkomen dat onvrede uitmondt in een klacht Verbeteren kwaliteit van uw dienstverlening Vertrouwenspersoon Wmo Sociaal domein Gemeenten krijgen

Nadere informatie

6. Schuldhulpverlening

6. Schuldhulpverlening 6. Schuldhulpverlening Sociale Hulpverlening in de inloophuizen Het komt helaas meer en meer voor dat mensen financieel en/of emotioneel in de zorgen raken of in een sociaal isolement terecht komen en

Nadere informatie

Scharlaken Koord: 65.000,00 ( = een gedeeltelijke bijdrage aan het totale programma, zie bijlage offerte Gebaseerd op de werkelijke uren 2011 )

Scharlaken Koord: 65.000,00 ( = een gedeeltelijke bijdrage aan het totale programma, zie bijlage offerte Gebaseerd op de werkelijke uren 2011 ) Aanvraag subsidie Scharlaken Koord 2012 Scharlaken Koord Scharlaken Koord is een christelijke organisatie die sinds 1987 werkzaam is onder prostituees op de Wallen in Amsterdam. Daamaast heeft Scharlaken

Nadere informatie

Vrijwilliger worden bij de Kindertelefoon?

Vrijwilliger worden bij de Kindertelefoon? Vrijwilliger worden bij de Kindertelefoon? Dan vind je hier alle informatie Data komende training: Zaterdag 23 mei 9.30-16.30 Zaterdag 6 juni 9.30-16.30 Zaterdag 27 juni 9.30-16.30 Zaterdag 11 juli 9.30-16.30

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

N.B. Voor Haaglanden geldt dat de taken die in dit plaatje bij de provincie liggen de verantwoordelijkheid zijn van het stadsgewest Haaglanden.

N.B. Voor Haaglanden geldt dat de taken die in dit plaatje bij de provincie liggen de verantwoordelijkheid zijn van het stadsgewest Haaglanden. De nieuwe Jeugdwet Vanaf 2015 zijn gemeenten verantwoordelijk voor jeugdhulp. De nieuwe Jeugdwet is er voor alle kinderen en jongeren tot 18 jaar die tijdelijk of langer durend ondersteuning nodig hebben

Nadere informatie

Appeltje van Oranje 17 januari 2014. MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen

Appeltje van Oranje 17 januari 2014. MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen Appeltje van Oranje 17 januari 2014 MeeleefGezin: Samen meer! Voor 0 t/m 4 jarigen Achtergrond / aanleiding van het inibabef GGz prakbjk en onderzoek (P.van der Ende, 2011-2013): Kind groeit liefst op

Nadere informatie

Schakelen naar het juiste recept

Schakelen naar het juiste recept Schakelen naar het juiste recept Onderzoek naar verwijswerkwijze van huisartsen en praktijkondersteuners in Amsterdam-Zuid Voorjaar 2013 Aanleiding onderzoek Er is veel aandacht voor de inzet van de wijkverpleegkundige

Nadere informatie

Als opvoeden een probleem is

Als opvoeden een probleem is Als opvoeden een probleem is Inhoud 3 > Als opvoeden een probleem is 3 > De Raad voor de Kinderbescherming 4 > Maakt u zich zorgen over een kind? 5 > Opvoedingsproblemen 6 > De rol van de Raad 10 > Maatregelen

Nadere informatie

13 december 2007. Bijlage. Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ. Bestedingsplan. Regio Midden-Holland.

13 december 2007. Bijlage. Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ. Bestedingsplan. Regio Midden-Holland. 13 december 2007 Bestedingsplan Bijlage Regio Midden-Holland Zorgvernieuwingsprojecten GGZ en Collectieve Preventie GGZ Inleiding Op 3 oktober 2007 heeft het portefeuillehoudersoverleg Wmo ingestemd met

Nadere informatie

Jaarverslag. Humanitas. ThuisAdministratie. Bommelerwaard

Jaarverslag. Humanitas. ThuisAdministratie. Bommelerwaard Jaarverslag Humanitas ThuisAdministratie Bommelerwaard 2009 1 Inleiding April 2007 is de afdeling Bommelerwaard van de Vereniging Humanitas gestart met het Project Thuisadministratie. Inmiddels draaien

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2011. Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD

JAARVERSLAG 2011. Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD JAARVERSLAG 2011! JAARVERSLAG 2011 Patiënten Organisatie Stichting Transvisie VOORWOORD Het doet het bestuur van de Patiënten Organisatie Stichting Transvisie genoegen u het jaarverslag over 2011 te kunnen

Nadere informatie

Met elkaar voor elkaar

Met elkaar voor elkaar Met elkaar voor elkaar Publiekssamenvatting Oktober 2013 1 1 Inleiding Met elkaar, voor elkaar. De titel van deze notitie is ook ons motto voor de komende jaren. Samen met u (inwoners en beroepskrachten)

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Samenvatting Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Voor de tweede keer heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) de situatie van (ex-)gedetineerden op de gebieden identiteitsbewijs,

Nadere informatie

Workshop Verbinden van onderzoek, praktijk en beleid

Workshop Verbinden van onderzoek, praktijk en beleid Workshop Verbinden van onderzoek, praktijk en beleid Congres Jeugd in Onderzoek 19 maart 2012 Anna Lichtwarck-Aschoff (Inside-Out) Lucienne van Eijk (C4Youth) Marlie Cerneus (AWJTwente) Programma Academische

Nadere informatie

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL

CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL CATEGORALE OPVANG VOOR SLACHTOFFERS MENSENHANDEL categorale opvang voor slachtoffers mensenhandel De categorale opvang voor slachtoffers van mensenhandel (COSM) omvat 70 veilige opvangplekken en is in

Nadere informatie

Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012. Overzicht. Aanleiding Wmo-werkplaatsen. Opzet, bevindingen en resultaten. Aanleiding Wmo-werkplaatsen

Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012. Overzicht. Aanleiding Wmo-werkplaatsen. Opzet, bevindingen en resultaten. Aanleiding Wmo-werkplaatsen Wmo-werkplaats Groningen-Drenthe 2009-2012 Opzet, bevindingen en resultaten Lies Korevaar, lector Rehabilitatie Overzicht Aanleiding Wmo-werkplaatsen Opzet Wmo-werkplaats Groningen- Drenthe Activiteiten

Nadere informatie

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg?

Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Armoede & Veerkracht: Hoe vinden mensen met weinig geld hun weg? Ruim 10% van de Nederlandse bevolking leeft in armoede. Ongeveer 7% van de kinderen in de provincie Groningen groeit op in een gezin dat

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college

gemeente Eindhoven Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college gemeente Eindhoven Raadsnummer Inboeknummer 13R5271 13bst00404 Beslisdatum B&W 12 maart 2013 Dossiernummer 13.11.551 RaadsvoorstelVerbindende kracht - Samen voor elkaar: de ontwikkeling van samenkracht

Nadere informatie

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld

Begeleid Wonen. www.st-neos.nl. Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld Begeleid Wonen www.st-neos.nl Maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld De stichting Neos is een organisatie voor maatschappelijke opvang en aanpak huiselijk geweld. De organisatie richt zich

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar!

Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011. Aanpakken Maar! Plan van Aanpak Vrijwilligerswerk 2007 tot 2011 Aanpakken Maar! INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING 2. RONDETAFELGESPREKKEN 2.1 Algemene uitkomsten van de rondetafelgesprekken 2.2 Aanbevelingen professor Meijs

Nadere informatie

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne

Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg. Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten. Marian van der Klein Judith Schöne Mentorprojecten en de lokale jeugdzorg Tips voor managers en bestuurders van mentorprojecten Marian van der Klein Judith Schöne Pim & Ethan Oranje Fonds Dé grote meerwaarde van mentoring is dat mentoren

Nadere informatie

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Zorg & Welzijn. Werkplan 2010

Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Zorg & Welzijn. Werkplan 2010 Vrijwilligershulp zichtbaar en beschikbaar, in de sector Wonen, Zorg & Welzijn Werkplan 2010 Vrijwilligers zijn onbetaalbaar Maar goed dan dat je ze ook niet hoeft te betalen Loesje Haarlem, 14 juli 2009

Nadere informatie