Elly de Bruijn. Beroepsonderwijs maken: van dossier naar leren & begeleiden. Zaal 3 Tijdstip 11.00

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Elly de Bruijn. Beroepsonderwijs maken: van dossier naar leren & begeleiden. Zaal 3 Tijdstip 11.00"

Transcriptie

1 Elly de Bruijn Beroepsonderwijs maken: van dossier naar leren & begeleiden Zaal 3 Tijdstip 11.00

2 Warming up De docent in het beroepsonderwijs opent de deuren naar de kennis, zienswijzen, vaardigheid, opvattingen en houdingen die horen bij de toekomstige beroepspraktijk van de deelnemer en draagt zorg voor de verwerving van een startpositie daarbinnen. Dat vraagt van docenten om de kleur en geur van een sector of functiedomein te verweven in het eigen zijn, denken en doen. Deelnemers kiezen het beroep dat hen past. Dat passen is een combinatie van de aard van het werk, de cultuur en de mensen. Een beroepsopleiding past ook in die zin bij een sector of domein en de docent is daar een belangrijke drager van. De match tussen aard van de beroepspraktijk, kenmerken van de deelnemers en die van de docenten is een krachtige motor tot leren.

3 De opdracht Van het wat op papier naar het hoe om te leren en worden tot het wat in vlees en bloed Het kwalificatiedossier leerbaar maken Curriculumvraagstuk en begeleidingsvraagstuk Veel vertaalslagen en hard werken Aantal principes en vraagstukken met u langslopen die daarbij aan de orde zijn

4 Vormgeven vanuit logica s Beroepslogische principes: logica in inhoud, samenhang en opeenvolging van taken in beroepspraktijk/cyclus & sociale aspecten. Leerpsychologische principes voor ordening van inhouden en opdrachten. Didactische principes: vakdidactiek, keuze werkvormen en hulpmiddelen en inhouden. Pedagogische principes: wijze van benadering, betekenisgeving, motivatie bij opbouw inhouden, opdrachten en werkvormen.

5 Ontwerpmodel voor beroepsgerichte leeromgeving, Zitter Ilya Zitter & Aimée Hoeve (2012). Hybride leeromgevingen. Het verweven van leer- en werkprocessen. Utrecht: Ecbo

6 Ruggengraatmodel, Aalsma Erica Aalsma (2011). De omgekeerde leerweg. Een nieuw perspectief voor het beroepsonderwijs. Delft: Eburon

7 De deur open of dicht? Beroepsopleiding = leren en begeleiden van dat leren op school én op de werkplek als primaire leercontexten gericht op het ontwikkelen van een basis voor beroepsmatig handelen in termen van kennis, vaardigheden en houdingen. Centraal vraagstuk: hoe de verbinding tussen de verschillende contexten vormgeven zodanig dat de studenten optimaal ondersteund worden het geleerde in die contexten te integreren. School en werkplek hebben een eigen dynamiek. In plaats van gelijk trekken, afstemmen verschillen productief maken voor leren

8 Kennisontwikkeling Kennis in het perspectief van het beroep Schoolboeken, werkproceskennis, expertkennis, ervaringen, zienswijzen op de werkplek, waarden en normen van een beroep Persoonlijke professionele theorie is de basis van het handelen (om te richten en om te begrijpen) Via een wederkerig proces van ingroeien en persoonlijke betekenis geven Via een wederkerig proces van specifieke situaties en ervaringen abstraheren en vertalen naar theoretische modellen/begrippen en theoretische modellen/begrippen toepassen en specificeren in concrete taken

9 Leren op en over grenzen Beginnende lerenden hebben vaak behoefte aan theorie omdat ze op de werkplek overspoeld raken door informatie. Sommige kennis, vaardigheden of houdingen kunnen beter op de werkplek worden geleerd en andere beter in een meer formele onderwijssetting. Leren op de werkplek moet niet alleen praktisch van aard zijn maar moet ook gericht zijn op begrijpen. Nieuwe kennis en handelingsschema s ontwikkelen vraagt andere processen dan eenvoudig toevoegen van nieuwe informatie zonder dat bestaande kennis en handelingen van aard veranderen. Reflectie (in en op actie) is daarbij noodzakelijk.

10 Kernopgaven docent mbo Ontwikkeling van een beroepsgerichte kennisbasis Ondersteunen bij het integreren van kennis, vaardigheden en attitudes tot uiting komend in beroepsmatig handelen op de werkplek Concreet vormgeven aan leerarrangementen gericht op leren aan/van de beroepspraktijk Deelnemers leren reflecteren gericht op het opbouwen van zelfregulatievaardigheden voor verder leren in opleiding of beroep Leveren van maatwerk op deelnemersniveau van inhoud en begeleidingsvorm

11 Onderwijs maken doe je samen Vier opleiders maken een beroepsopleiding: Algemene vakken, rekenen en taal Vaktheorie/vakleer/onderliggende disciplines Praktijkvakken, vaardighedentraining Leren op de werkplek Opleiden als individu en als team Ingekleurd vanuit het beroep, de branche

12 Knelpunten Verbinding (school) vak en beroep ( samensmelting schoolvak, pedagogisch-didactische kennis en vaardigheden en het beroep) Reflecteren als betekenisgeving ondersteunen (niet alleen in het kader van persoonlijk welbevinden maar juist in het vinden van ankerpunten en integratie gericht op persoonlijke beroepsmatige kennis en handelen) Flexibel en gevarieerd handelingsrepertoire (curriculumkaders geven minder houvast) Diagnosticeren en begeleiden in de zone van naaste ontwikkeling (evenwicht vinden tussen sturen en loslaten, tussen uitdagen en stutten)

13 Om verder te lezen, kijken Bakker, A. (2012). Integreren van schoolkennis bij beroep. Bruijn, E. de (2006). Adaptief beroepsonderwijs. Leren en opleiden in transitie. Oratie. Utrecht/ s-hertogenbosch: Universiteit Utrecht/ CINOP Expertisecentrum. Bruijn, E. de (2009). De docent beroepsonderwijs: jongleren op het grensvlak van twee werelden In Hogeschool Utrecht (2009). De identiteit van de HBO-professional (pp ). Utrecht: Hogeschool Utrecht. %20beroepsonderwijs/Jongleren%20op%20het%20grensvlak%20van%20twee%20werelden.ashx Bruijn, E. de (2013). Docent zijn in het middelbaar beroepsonderwijs. TH&MA Tijdschrift voor Hoger Onderwijs & Management, 20(2), Bruijn, E. de, Leeman, Y., & Overmaat, M. (2006). Authentiek en zelfgestuurd leren in het mbo. Pedagogiek, 26(1), Video voor ROC Midden Nederland: Glaudé, M., van den Berg, J., Verbeek, F., & de Bruijn, E. de (2011). Pedagogisch-didactisch handelen van docenten in het middelbaar beroepsonderwijs. Literatuurstudie. Utrecht/ s-hertogenbosch: Expertisecentrum Beroepsonderwijs. Schaap, H. (2010). Samenwerkend leren aan beroepsdilemma s. zie ook:

14 Powerpoint ontvangen? Mail naar:

Inhoud Inleiding 1 Tussen opleiding en beroepspraktijk: een historische achtergrond 2 Het leerpotentieel van grenzen: een theoretische basis

Inhoud Inleiding 1 Tussen opleiding en beroepspraktijk: een historische achtergrond 2 Het leerpotentieel van grenzen: een theoretische basis V Inhoud Inleiding XI 1 Tussen opleiding en beroepspraktijk: een historische achtergrond 1 Elly de Bruijn 1.1 Beroepsopleidingen onderdeel van het onderwijs- én arbeidssysteem 2 1.2 Eerdere theorievorming

Nadere informatie

Presentatie Kennismarkt OCW 10 maart 2015 Ronde 1, sessie B: Verbinden van leren en werken in het MBO.

Presentatie Kennismarkt OCW 10 maart 2015 Ronde 1, sessie B: Verbinden van leren en werken in het MBO. Presentatie Kennismarkt OCW 10 maart 2015 Ronde 1, sessie B: Verbinden van leren en werken in het MBO. Deel 1: Deel 2: Deel 3: Sabine Bolhuis (manager TechniekFabriek bij NS/NedTrain). Ilya Zitter (associate

Nadere informatie

Hybride leeromgeving in het beroepsonderwijs

Hybride leeromgeving in het beroepsonderwijs Erica Aalsma(a) & Tonnie van Dijk(b) (a) De Leermeesters, Wijk bij Duurstede (b) Koning Willem I College, s-hertogenbosch Contact: Erica.aalsma@deleermeesters.nl t.vandijk@kw1c.nl Hybride leeromgeving

Nadere informatie

KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN IN HET BEROEPSONDERWIJS

KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN IN HET BEROEPSONDERWIJS KRACHTIGE LEEROMGEVINGEN IN HET BEROEPSONDERWIJS Rapportage voor Koning Willem I. College Opleiding Manager/ondernemer horeca van de Middelbare Horecaschool (MHS) HOGESCHOOL UTRECHT Wenja Heusdens, MSc

Nadere informatie

Op weg naar de (academische) opleidingsschool

Op weg naar de (academische) opleidingsschool Discussienota Nationalgeographic.nl Adviescommissie ADEF OidS Mei 2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 1. Uitgangspunten Samen Opleiden 2. Ambities van (academische) opleidingsscholen 3. Concept Samen Opleiden

Nadere informatie

Uitgelezen kans voor samenwerking tussen mbo en lerarenopleiding!

Uitgelezen kans voor samenwerking tussen mbo en lerarenopleiding! Congresbijdrage symposium Velon-conferentie, 11 maart 2013 Meesterschap en vakmanschap van mbo-docenten. Uitgelezen kans voor samenwerking tussen mbo en lerarenopleiding! 1. Samenvatting, context symposium

Nadere informatie

Leraar beroepsonderwijs? Waar leer je dat?

Leraar beroepsonderwijs? Waar leer je dat? Debat over het vakmanschap van de mbo-docent Leraar beroepsonderwijs? Waar leer je dat? Ecbo wil met zijn debatten graag aansluiten bij actuele thema s. Vanavond, 19 januari 2012, is dat meer dan gelukt.

Nadere informatie

Verbindend perspectief op opleiden naar vakmanschap

Verbindend perspectief op opleiden naar vakmanschap Erica Aalsma, José van den Berg en Elly de Bruijn Verbindend perspectief op opleiden naar vakmanschap Expertisegebieden van docenten en praktijkopleiders in het mbo Colofon Titel Verbindend perspectief

Nadere informatie

Waar komen we vandaan? Waar staan we nu? Waar gaan we naar toe?

Waar komen we vandaan? Waar staan we nu? Waar gaan we naar toe? Waar komen we vandaan? Waar staan we nu? Waar gaan we naar toe? 8 jaar Lectoraat Beroepsonderwijs & 10 jaar Leerstoel Beroepsonderwijs 19 februari 2015 1 We vieren twee jubilea: Lectoraat Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Addendum generieke kennisbasis tweedegraads lerarenopleidingen. Focus op beroepsopleidend onderwijs

Addendum generieke kennisbasis tweedegraads lerarenopleidingen. Focus op beroepsopleidend onderwijs Addendum generieke kennisbasis tweedegraads lerarenopleidingen Focus op beroepsopleidend onderwijs Colofon Titel Addendum generieke kennisbasis tweedegraads lerarenopleidingen: Focus op beroepsgericht

Nadere informatie

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013

Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Bijlage 7: Het onderwijsprogramma van de opleidingen Pedagogiek mei 2013 Visie opleidingen Pedagogiek Hogeschool van Amsterdam Wij dragen als gemeenschap en daarom ieder van ons als individu, gezamenlijk

Nadere informatie

Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol

Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol Leraren en ook lerarenopleiders in de ontwerprol Ontwikkelplan SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Nienke Nieveen (SLO), William Buijs (Fontys), Tjark Huizinga (Saxion), Gerald van Dijk

Nadere informatie

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving

Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Bewegen tot leren: Perspectieven voor een krachtige leeromgeving Jouw ervaring Neem iets in gedachten dat je nu goed kunt en waarvan je veel plezier hebt in je werk: Vertel waartoe je in staat bent. Beschrijf

Nadere informatie

KRACHTIG MEESTERSCHAP

KRACHTIG MEESTERSCHAP KRACHTIG MEESTERSCHAP BLOEMLEZING UIT ONDERZOEKEN BETREFFENDE KENMERKENDE MBO-DOCENTTAKEN INHOUDSOPGAVE Inleiding 2 Hoofdtaak 1: De docent ontwikkelt een onderwijsprogramma 3 Hoofdtaak 2: Uitvoering van

Nadere informatie

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden:

De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Marco Snoek over de masteropleiding en de rollen van de LD Docenten De curriculum van de masteropleiding PM MBO kan op verschillende niveau s bekeken worden: Het intended curriculum : welke doelen worden

Nadere informatie

Voorstel en voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Naam indiener Mailadres: Telefoonnummer: Naam/namen van de presentatoren: en

Voorstel en voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Naam indiener Mailadres: Telefoonnummer: Naam/namen van de presentatoren: en Voorstellen voor onderzoekspresentaties Mbo Onderzoeksdag Naam indiener Jolanda Cuijpers Mailadres: jolanda.cuijpers@leijgraaf.nl Telefoonnummer: 0618184849 Naam/namen van de presentatoren: Marielle den

Nadere informatie

Kwaliteit van leermateriaal

Kwaliteit van leermateriaal Kwaliteit van leermateriaal Hendrianne Wilkens & Arno Reints h.wilkens@clu.nl a.reints@clu.nl www.clu.nl Over het CLU Expertisecentrum Leermiddelenontwikkeling evalueren van leermiddelen maken van leermiddelen

Nadere informatie

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016

Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS. 13 april 2016 Ontwikkelingen in afstudeerrichtingen lerarenopleidingen HAN ILS 13 april 2016 Het komende uurtje... 14.15-14.35 uur Implementatie afstudeerrichtingen HAN ILS 14.35 14.45 uur Uitwisseling 14.45-15.05 uur

Nadere informatie

Het voorstel bekwaamheidseisen

Het voorstel bekwaamheidseisen Het voorstel bekwaamheidseisen. Geredigeerd naar drie sets (primair onderwijs, voortgezet onderwijs/beroeps- en volwasseneneducatie, voortgezet hoger onderwijs) Versie: 2012 Status: Aangeboden aan de Minister

Nadere informatie

Opleiding jonge kind specialist (Post HBO)

Opleiding jonge kind specialist (Post HBO) Opleiding jonge kind specialist (Post HBO) 1. Algemeen 1.1. In vogelvlucht De basisopleiding tot jonge kind specialist is een praktijkgerichte opleiding met gefundeerde theoretische onderbouwing. In deze

Nadere informatie

Landelijk Raamwerk Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG)

Landelijk Raamwerk Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Landelijk Raamwerk Pedagogisch Didactisch Getuigschrift (PDG) Inleiding 1. Doel van de PDG-opleiding Het doel van de PDG-opleiding is dat vakbekwame beroepsbeoefenaren zich als zij-instromer kwalificeren

Nadere informatie

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs

Wiskunde en informatica: innovatie en consolidatie Over vragen in het wiskunde- en informaticaonderwijs Tijdschrift voor Didactiek der β-wetenschappen 22 (2005) nr. 1 & 2 53 Oratie, uitgesproken op 11 maart 2005, bij de aanvaarding van het ambt van hoogleraar Professionalisering in het bijzonder in het onderwijs

Nadere informatie

Instituut voor Sociale Opleidingen

Instituut voor Sociale Opleidingen Instituut voor Sociale Opleidingen Naar een nieuwe opleiding Social Work In september 2016 start Hogeschool Rotterdam met de nieuwe opleiding Social Work. Dit betekent dat eerstejaars studenten (die in

Nadere informatie

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT

Meerwaarde voor onderwijs. De Pijlers en de Plus van FLOT Meerwaarde voor onderwijs De Pijlers en de Plus van FLOT De vijf Pijlers: Cruciale factoren voor goed leraarschap Wat maakt een leraar tot een goede leraar? Het antwoord op deze vraag is niet objectief

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Reclame, Presentatie en Communicatie

Examenprofiel mbo Reclame, Presentatie en Communicatie Februari 2015 Eamenprofiel mbo Reclame, Presentatie en Communicatie Sector: Reclame, Presentatie en Communicatie Vastgesteld door: Paritaire Commissie Reclame, Presentatie en Communicatie Savantis Vaststellingsdatum:

Nadere informatie

Vakdidactiek: inleiding

Vakdidactiek: inleiding Vakdidactiek: inleiding Els Tanghe 1 1. Inleiding Een specialist in de wiskunde is niet noodzakelijk een goede leraar wiskunde. Een briljant violist is niet noodzakelijk een goede muziekleraar. Een meester-bakker

Nadere informatie

Opleiden tot. vakmanschap. Vakmanschap (9) Het opleiden van studenten in het mbo is geen sinecure

Opleiden tot. vakmanschap. Vakmanschap (9) Het opleiden van studenten in het mbo is geen sinecure VERKENNING Vakmanschap (9) Opleiden tot vakmanschap Vakmanschap komt in de beroepspraktijk tot ontwikkeling. In het middelbaar beroepsonderwijs (mbo) wordt de basis gelegd voor dat vakmanschap. In de themareeks

Nadere informatie

Opleiding. systemische pedagogiek. Bert Hellinger Instituut Nederland

Opleiding. systemische pedagogiek. Bert Hellinger Instituut Nederland Opleiding systemische pedagogiek Bert Hellinger Instituut Nederland Inleiding Het systemisch fenomenologisch werk met opstellingen heeft in Nederland zo langzamerhand zijn plek gekregen. De opstellingen

Nadere informatie

Leren werken, werkend leren in de TechniekFabriek. Een leerlingperspectief. José van den Berg, Loes de Jong, Aimée Hoeve, Ilya Zitter en Erica Aalsma

Leren werken, werkend leren in de TechniekFabriek. Een leerlingperspectief. José van den Berg, Loes de Jong, Aimée Hoeve, Ilya Zitter en Erica Aalsma Leren werken, werkend leren in de TechniekFabriek Een leerlingperspectief José van den Berg, Loes de Jong, Aimée Hoeve, Ilya Zitter en Erica Aalsma Colofon Titel Leren werken, werkend leren in de TechniekFabriek:

Nadere informatie

HERIJKING HET NIEUWE VOORSTEL BEKWAAMHEIDSEISEN

HERIJKING HET NIEUWE VOORSTEL BEKWAAMHEIDSEISEN HERIJKING HET NIEUWE VOORSTEL BEKWAAMHEIDSEISEN Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 / HET VOORSTEL HERIJKING BEKWAAMHEIDSEISEN VAN LERAREN... 3 1.1 Inleiding..... 3 1.2 De bekwaamheidseisen vakinhoudelijke bekwaamheid...

Nadere informatie

Deze nieuwsbrief is bestemd voor de professionals jonge kind van de Utrechtse basisscholen, peutercentra en kinderdagverblijven.

Deze nieuwsbrief is bestemd voor de professionals jonge kind van de Utrechtse basisscholen, peutercentra en kinderdagverblijven. Deze nieuwsbrief is bestemd voor de professionals jonge kind van de Utrechtse basisscholen, peutercentra en kinderdagverblijven. Colofon Het project Nu voor later is een gezamenlijk project van schoolbesturen

Nadere informatie

Sociale media en didactiek (en pedagogiek)

Sociale media en didactiek (en pedagogiek) Sociale media en didactiek (en pedagogiek) Twitter: #smhuis Wilfred Rubens http://www.wilfredrubens.com Wie van u? Wie van u? Laptop/tablet/smartphone bij u? Wie van u? Laptop/tablet/smartphone bij u?

Nadere informatie

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010)

Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 2010) Werkbladen Workshop zelfonderzoek project Hybride Leeromgevingen in het Beroepsonderwijs (14 Oktober 010) Ilya Zitter & Aimée Hoeve Versie 5 oktober 010 Vooraf Vertrekpunt voor de monitor & audit van de

Nadere informatie

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan!

Het vmbo van de toekomst. Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Het vmbo van de toekomst Strategische alliantie vmbo-mbo? Succesvol samenwerken kan! Voorstellen Mirjam Bosch, plv. directeur CSV Veenendaal Dennis Heijnens, adviseur bij Actis Advies Programma deelsessie

Nadere informatie

Systeemdynamiek in organisaties Bert Hellinger Instituut, Nederland

Systeemdynamiek in organisaties Bert Hellinger Instituut, Nederland Systeemdynamiek in organisaties Bert Hellinger Instituut, Nederland Systeemdynamiek in organisaties In zes blokken van twee dagen en een blok van drie dagen kunnen deelnemers leren om zelfstandig organisatieopstellingen

Nadere informatie

Reflectievragen voor het ontwerpen van een traject met werkplekleren

Reflectievragen voor het ontwerpen van een traject met werkplekleren voor het ontwerpen van een traject met werkplekleren Doelstelling Dit instrument is bedoeld voor het management van een opleiding en opleidingsteams. Het reikt reflectievragen aan voor het ontwerpen van

Nadere informatie

Leren in hybride leeromgevingen in het beroepsonderwijs

Leren in hybride leeromgevingen in het beroepsonderwijs Leren in hybride leeromgevingen in het beroepsonderwijs Praktijkverkenning, theoretische verdieping Joke Huisman, Elly de Bruijn, Universiteit Utrecht/Hogeschool Utrecht Liesbeth Baartman, Universiteit

Nadere informatie

Het kwalificatiedossier van de docent in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (basisdeel).

Het kwalificatiedossier van de docent in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (basisdeel). Het kwalificatiedossier van de docent in het beroepsonderwijs en de volwasseneneducatie (basisdeel). Taak: Belangrijk deel van de beroepsuitoefening, bestaande uit samenhangende deeltaken die kenmerkend

Nadere informatie

KRACHT IN BEELD. Professionalisering met Video Coaching

KRACHT IN BEELD. Professionalisering met Video Coaching KRACHT IN BEELD Professionalisering met Video Coaching Geelen Communicatie organiseert in samenwerking met de ROC-Academie Midden Nederland de conferentie Kracht in Beeld Video is een krachtig reflectiemiddel,

Nadere informatie

SintLucas op maat Een vakcollege voor mbo op weg naar competentiegericht onderwijs

SintLucas op maat Een vakcollege voor mbo op weg naar competentiegericht onderwijs SintLucas op maat Een vakcollege voor mbo op weg naar competentiegericht onderwijs Kortlopend Onderwijsonderzoek VLPC 07.1.14 G.J. Harms J. van der Wiel - Slof GION Gronings Instituut voor Onderzoek van

Nadere informatie

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio

STRATEGISCH PLAN 20152020. Excellent onderwijs voor een innovatieve regio STRATEGISCH PLAN 20152020 Excellent onderwijs voor een innovatieve regio introductie Met meer dan 10.000 studenten en ruim 800 medewerkers zijn we het grootste opleidingencentrum voor beroepsonderwijs

Nadere informatie

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen

van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen van, voor en door de leraar Discussienota Uitgangspunten Herijking Bekwaamheidseisen Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 / De kern en inhoud als uitgangspunt... 4 1.1 de kern... 4 1.2 de inhoud... 5 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Essay 2. Een warming-up in het theorielokaal

Essay 2. Een warming-up in het theorielokaal Een warming-up in het theorielokaal Hoorcollege: dr. Wietske Miedema, psycholoog, hoofddocent aan de Hogeschool van Amsterdam Thema: Een inleiding in de leerpsychologie, de samenhang tussen de leerpsychologische

Nadere informatie

Een onderzoek naar de kwaliteit van de opleidingsschool

Een onderzoek naar de kwaliteit van de opleidingsschool Werkplekleren Werkplekleren: het han Een onderzoek naar de kwaliteit van de opleidingsschool Miranda Timmermans en Bas van Lanen Beide auteurs zijn verbonden aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen, Faculteit

Nadere informatie

TOEPASSING 4C/ID IN HET MBO. Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum. Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model

TOEPASSING 4C/ID IN HET MBO. Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum. Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model TOEPASSING 4C/ID ID-MODEL IN HET MBO Procesverloop van grootschalig herontwerp van curriculum Inzoomen op ervaringen met aantal aspecten van 4C/ID-model Tips: do s & dont s Neem voldoende tijd!! AANLEIDING

Nadere informatie

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen

Samengevat door Lieve D Helft ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Samengevat door ICT-coördinator Scholengemeenschap InterEssen Eindtermen ICT Vanaf het schooljaar 2007-2008 zijn er eindtermen voor ICT in het lager onderwijs, dus zal men ICT meer en meer moeten integreren

Nadere informatie

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk

Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Een flexibele deeltijdopleiding die inspeelt op de actualiteit van het sociaal werk Inhoud 1. Heldere onderwijsvisie 2. Opleiden op maat 3. Online leren 4. Samen verantwoordelijk 5. Modulaire opleiding

Nadere informatie

Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015

Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015 Opleidingstraject: Didactisch Coachen voor ervaren Beeldcoaches 2014-2015 Inleiding Een beeldcoach filmt een aantal docenten op een leerplein. Toevallig komen twee docenten tijdens dat filmen opeenvolgend

Nadere informatie

reflectieopdrachten en door middel van het toepassen van het analysemodel in praktijkcases.

reflectieopdrachten en door middel van het toepassen van het analysemodel in praktijkcases. Toelichting vooraf Een van onze auteurs, Pierre Winkler, heeft op verzoek van de landelijke kenniskring ethiek in het mbo, een lezing gehouden over plaats en vormgeving van ethiek in SLB, Burgerschap en

Nadere informatie

Woudschoten Chemie Conferentie 7 november 2008 Chemie tussen context en concept. Nieuwe Scheikunde in het schoolexamen

Woudschoten Chemie Conferentie 7 november 2008 Chemie tussen context en concept. Nieuwe Scheikunde in het schoolexamen Woudschoten Chemie Conferentie 7 november 2008 Nieuwe Scheikunde in het schoolexamen Tijdlijn Nieuwe Scheikunde 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 Klassieke programma (1998) Aangepaste klassieke

Nadere informatie

1. Interpersoonlijk competent

1. Interpersoonlijk competent 1. Interpersoonlijk competent De docent BVE schept een vriendelijke en coöperatieve sfeer in het contact met deelnemers en tussen deelnemers, en brengt een open communicatie tot stand. De docent BVE geeft

Nadere informatie

Een leerwerkplaats voor lerarenopleiders

Een leerwerkplaats voor lerarenopleiders Tekst: Bob Schoorel Een leerwerkplaats voor lerarenopleiders Windesheim in Zwolle gaat aan de slag met de leerwerkplaats Handelingsgericht Werken (HGW). De leerwerkplaats HGW is een concept waarbij professionals

Nadere informatie

Examenprogramma beeldende vorming

Examenprogramma beeldende vorming Examenprogramma beeldende vorming Informatiewijzer Preambule 1 Leeswijzer 2 beeldende vorming 3 1. Preambule De zes algemene onderwijsdoelen die voor alle vakken en sectoren in het vmbo gelden, zijn 1

Nadere informatie

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken.

Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Specialisatie Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Faculteit der Sociale Wetenschappen Universiteit Leiden. Universiteit om te ontdekken. Onderwijskunde MSc Education and Child Studies Graad

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument September 2014 PERSONEELSPLAN

Verantwoordingsdocument September 2014 PERSONEELSPLAN Verantwoordingsdocument September 2014 PERSONEELSPLAN Inhoud 1. Inleiding... 3 2. Organisatiestructuur... 4 2.1 Rollen binnen de Netwerkschool (zie bijlage)... 4 2.2 Het kernteam... 5 2.3 De Interne flexibele

Nadere informatie

Vakmanschap (3): Hybride leeromgevingen Leren van het beroepsonderwijs

Vakmanschap (3): Hybride leeromgevingen Leren van het beroepsonderwijs Vakmanschap (3): Hybride leeromgevingen Leren van het beroepsonderwijs Het verweven van formele en informele vormen van leren in zogenaamde hybride leeromgevingen in het beroepsonderwijs laat zien hoe

Nadere informatie

Bevoegd en Bekwaam. In vogelvlucht 04-06-2013. Wet Beroepen in het Onderwijs (Wet BIO) Studiemiddag Actis& APS 4 juni 2013

Bevoegd en Bekwaam. In vogelvlucht 04-06-2013. Wet Beroepen in het Onderwijs (Wet BIO) Studiemiddag Actis& APS 4 juni 2013 Bevoegd en Bekwaam Studiemiddag Actis& APS 4 juni 2013 In vogelvlucht De Wet BIO De huidige bekwaamheidseisen en het voorstel herijking van de bekwaamheidseisen Bekwaamheidsonderhoud en bekwaamheidsontwikkeling

Nadere informatie

PROFESSIONALISERING VAN POLITIEDOCENTEN

PROFESSIONALISERING VAN POLITIEDOCENTEN PROFESSIONALISERING VAN POLITIEDOCENTEN door HARM BIEMANS, MARGREET TEN HOLDER en DIRK VAN VIERSSEN Het LSOP Politie Onderwijs- en Kenniscentrum (LSOP = Landelijk Selectie- en Opleidingsinstituut Politie)

Nadere informatie

Vakmanschap van de vmbo-docent in beeld

Vakmanschap van de vmbo-docent in beeld 10 Vakmanschap van de vmbo-docent in beeld Resultaten van een onderzoek naar het handelen van de vmbo-docent In dit artikel doen we verslag van een onderzoek naar het vakmanschap van de vmbo-docent in

Nadere informatie

Hbo tweedegraadslerarenopleiding

Hbo tweedegraadslerarenopleiding Hbo tweedegraadslerarenopleiding Verkort traject www.saxionnext.nl Inhoudsopgave Inleiding 3 Een bijzondere opleiding 4 Opbouw 5 Toelating en inschrijving 7 Beste student, Je hebt een afgeronde hbo- of

Nadere informatie

Examenprogramma natuur, leven en technologie vwo vanaf schooljaar 2014-2015

Examenprogramma natuur, leven en technologie vwo vanaf schooljaar 2014-2015 Examenprogramma NLT vwo Het eindexamen Het eindexamen bestaat uit het schoolexamen. Het examenprogramma bestaat uit de volgende domeinen: Domein A Vaardigheden Domein B Exacte wetenschappen en technologie

Nadere informatie

Van Batenburg, E., & Schaik, M. (2013). Kennis op de werkvloer: wat helpt de docent en de

Van Batenburg, E., & Schaik, M. (2013). Kennis op de werkvloer: wat helpt de docent en de Van Batenburg, E., & Schaik, M. (2013). Kennis op de werkvloer: wat helpt de docent en de vmbo-leerling. In: J. K. Van der Waals & M. Van Schaik (Eds.), Het VMBO van dichtbij. Bewegen tussen theorie en

Nadere informatie

PRACTICE DEVELOPMENT: EEN BESCHRIJVING VANUIT DE THEORIE 11. 1 Practice Development 13 B PRACTICE DEVELOPMENT TOEGEPAST IN DE PRAKTIJK 45

PRACTICE DEVELOPMENT: EEN BESCHRIJVING VANUIT DE THEORIE 11. 1 Practice Development 13 B PRACTICE DEVELOPMENT TOEGEPAST IN DE PRAKTIJK 45 Inhoud A PRACTICE DEVELOPMENT: EEN BESCHRIJVING VANUIT DE THEORIE 11 1 Practice Development 13 2 PDDOEN 31 B PRACTICE DEVELOPMENT TOEGEPAST IN DE PRAKTIJK 45 3 PD DOEN: plaatsbepaling in de GGZ 47 4 PDDOEN

Nadere informatie

Overzicht curriculum VU

Overzicht curriculum VU Overzicht curriculum VU Opbouw van de opleiding Ter realisatie van de gedefinieerde eindkwalificaties biedt de VU een daarbij passend samenhangend onderwijsprogramma aan. Het onderwijsprogramma bestaat

Nadere informatie

Over grenzen: pedagogisch-didactiche aspecten van het opleidingen voor beroepsuitoefening

Over grenzen: pedagogisch-didactiche aspecten van het opleidingen voor beroepsuitoefening Over grenzen: pedagogisch-didactiche aspecten van het opleidingen voor beroepsuitoefening Inleiding bij het het themanummer E. de Bruijn en A. F. M. Nieuwenhuis De publieke opdracht voor het (middelbaar)

Nadere informatie

De kick van het kunnen

De kick van het kunnen José Hermanussen en Ria Groenenberg José Hermanussen is als expert onderzoeker verbonden aan het Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo). Ria Groenenberg was daar tot voor kort als onderzoeker werkzaam.

Nadere informatie

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend

Mijn onderwijsvisie. Natasha Pers. Opleiding: Master algemene economie. Studentennummer: 500610025. Vakdocent: P. Voorend Mijn onderwijsvisie Natasha Pers Opleiding: Master algemene economie Studentennummer: 500610025 Vakdocent: P. Voorend Algemene Visie Mijn onderwijsvisie 2 is meer een terugblik dan wel herziening van mijn

Nadere informatie

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen)

Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Workshop HGZO maart 2010 Nooit meer POPP (Nooit meer instrumenten als POP Pressen) Alex de Veld, Hogeschool van Arnhem en Nijmegen Eric Entken, Hogeschool Rotterdam Insteek dialoog HGZO 2010 Onderbouwing

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

Professionele leeromgeving. Inleiding

Professionele leeromgeving. Inleiding Professionele leeromgeving Het onderwijs aan studenten is gebaat bij betrokken en professionele onderwijsteams. Het bieden van professionele ruimte geeft teams de gelegenheid om het onderwijs op een optimale

Nadere informatie

Intercultureel vakmanschap in de stage

Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking C Intercultureel vakmanschap in de stage Handreiking voor hsao-opleidingen en stageverlenende instellingen in de jeugdzorg HBO-raad, oktober 2012 Project intercultureel vakmanschap in het hsao

Nadere informatie

De vijf kerncompetenties van het competentieprofiel beginnend hbo-docent

De vijf kerncompetenties van het competentieprofiel beginnend hbo-docent 1 De vijf kerncompetenties van het competentieprofiel beginnend hbo-docent Een competentie is een bekwaamheid die tot uiting komt (in kritische beroepssituaties) in effectief gedrag. Deze bekwaamheid is

Nadere informatie

REFLECTIVE PRACTICE. Teamtraining begeleidingsvaardigheden

REFLECTIVE PRACTICE. Teamtraining begeleidingsvaardigheden REFLECTIVE PRACTICE Teamtraining begeleidingsvaardigheden Ontwerp en Ontwikkeling: Freda Vasse Implementatie en evaluatie: Freda Vasse en Marcel Bruist Praktijkopleiding VU medisch centrum HGZO congres

Nadere informatie

onderwijs en kinderopvang

onderwijs en kinderopvang School voor onderwijs en kinderopvang Pedagogisch Werker Kinderopvang Onderwijsassistent School voor onderwijs en kinderopvang pedagogisch medewerker kinderopvang / NIVEAU 3 pedagogisch medewerker kinderopvang

Nadere informatie

LEOZ Generiek competentieprofiel leraar Passend Onderwijs: de ontwikkelscan

LEOZ Generiek competentieprofiel leraar Passend Onderwijs: de ontwikkelscan LEOZ Generiek competentieprofiel leraar Passend Onderwijs: de ontwikkelscan Juni 2013 Erica de Bruïne (Hogeschool Windesheim) Hans van Huijgevoort (Fontys OSO) Hettie Siemons (Hogeschool Utrecht, Seminarium

Nadere informatie

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal

Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Professionalisering ontwikkelteam NID Duaal Heerlen, 13 sep 2011, Hogeschool Zuyd, Heerlen Dr. Bert Hoogveld, Open Universiteit, CELSTEC Drs. Diny Ebrecht, Open Universitieit, CELSTEC. Visionen für die

Nadere informatie

Pakket Versneld Studeren voor aanvang studie. Instituut Archimedes. Samenstelling René Karman Portefeuillehouder onderwijs Instituut Archimedes FE

Pakket Versneld Studeren voor aanvang studie. Instituut Archimedes. Samenstelling René Karman Portefeuillehouder onderwijs Instituut Archimedes FE Samenstelling René Karman Portefeuillehouder onderwijs Instituut Archimedes FE Pakket Versneld Studeren voor aanvang studie Versie definitief Instituut Archimedes Datum 20 mei 2015 Hogeschool Utrecht Bronvermelding

Nadere informatie

Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding

Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding Rekenvaardigheden toetsen in een mbo koksopleiding Mark Hoogenboezem, ROC Midden Nederland (met aanvullingen vanuit de docenten opleiding rekenen mbo: Vincent Jonker, Fokke Munk, Rinske Stelwagen, Monica

Nadere informatie

MICROTEACHING: een kort lesfragment door een student gegeven aan medestudenten.

MICROTEACHING: een kort lesfragment door een student gegeven aan medestudenten. Inhouden en doelen van de opdrachten in de praktijkcomponent van de SLO en de GLO van BEO MICROTEACHING: een kort lesfragment door een student gegeven aan medestudenten. de student geeft 10 à 20 minuten

Nadere informatie

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen.

CREATIEF DENKEN in ONDERWIJS Worskhops, training, begeleiding en materialen. in NDERWIJS Creativiteit en Creatief Denken Creativiteit is een unieke eigenschap van de mens. Kijk om je heen, alles wat verzonnen en gemaakt is, vindt zijn oorsprong in het menselijk brein. Dat geldt

Nadere informatie

Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s

Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s Leren bedrijfseconomische problemen op te lossen door het maken van vakspecifieke schema s Bert Slof, Gijsbert Erkens & Paul A. Kirschner Als docenten zien wij graag dat leerlingen zich niet alleen de

Nadere informatie

Overzicht Nascholing 2015 2016. Ik heb mijn theoretisch kader verbreed en kan nu beter beargumenteren waarom dingen wel of niet werken.

Overzicht Nascholing 2015 2016. Ik heb mijn theoretisch kader verbreed en kan nu beter beargumenteren waarom dingen wel of niet werken. Ik heb mijn theoretisch kader verbreed en kan nu beter beargumenteren waarom dingen wel of niet werken. Opbrengstgericht werken en Differentiatie Horizontale en verticale afstemming Overzicht Nascholing

Nadere informatie

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet?

Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Workshop: ROC als bedrijfsopleider Wel.. Of niet? Margriet Snellen Beleidsadviseur Opleidingen ActiZ 6 november 2014 Welkom Wie ben ik? Wie bent u? De workshop? Wanneer ben je een bedrijfsopleider? Doelgroep:

Nadere informatie

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken.

Ik schrijf deze brief mede namens de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap en de staatssecretaris van Economische Zaken. a 1 > Retouradres Postbus 16375 2500 BJ Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Rijnstraat 50 Den Haag Postbus 16375 2500 BJ Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD. ILS Nijmegen

HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD. ILS Nijmegen HET COMPETENTIEPROFIEL VAN DE SPD ILS Nijmegen Mei 2009 Voorwoord: Dit voorstel voor een competentieprofiel van de spd is ontworpen op verzoek van de directies van ILS- HAN en ILS-RU door de productgroep

Nadere informatie

Zelfsturing en vakmanschap. HR in de zorg, 2 december 2014

Zelfsturing en vakmanschap. HR in de zorg, 2 december 2014 Zelfsturing en vakmanschap HR in de zorg, 2 december 2014 Even voorstellen Tanja Hoornweg Eva van Gils Het Nieuwe Leidinggeven: vanuit een gezamenlijke visie de motivatie en het vakmanschap van medewerkers

Nadere informatie

Het praktijkdeel in de ICLON lerarenopleiding

Het praktijkdeel in de ICLON lerarenopleiding ding, Onderwijsontwikkeling en Nascholing Afdeling Hoger Onderwijs Afdeling Voortgezet Onderwijs Praktijkgids Eerstegraads Lerarenopleiding Het praktijkdeel in de ICLON lerarenopleiding Universiteit Leiden.

Nadere informatie

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer

Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Sport werkt! Meerdaagse trainingen voor bewustzijn, motivatie én plezier op de werkvloer Leer optimaal samenwerken, omgaan met stress en effectief communiceren Nederlands Instituut voor Vechtsport en Maatschappij

Nadere informatie

Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB

Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB Servicedocument urennormen van de Wet BIG en WEB Dit document is opgesteld door: Het Ministerie van OCW, het Ministerie van VWS en de MBO Raad in samenwerking met de Inspectie van het Onderwijs en JOB.

Nadere informatie

Tijdschrift voor Didactiek der B-wetenschappen 8 (1990) nr.2 145

Tijdschrift voor Didactiek der B-wetenschappen 8 (1990) nr.2 145 Tijdschrift voor Didactiek der B-wetenschappen 8 (1990) nr.2 145 Boekbespreking Over kennis en kunde in de fysica M.G.M. Ferguson-Hessier Uitg.: Technische Universiteit Eindhoven, 1989 Proefschrift, pp.

Nadere informatie

de verdere professionalisering van de eigen beroepsuitoefening c.q. het beroep.

de verdere professionalisering van de eigen beroepsuitoefening c.q. het beroep. Opleidingsplan Opvoedcoach 1. Scholingsactiviteit Opleiding tot opvoedcoach (Hbo-niveau). 2. Leerdoelen De student leert ouders en opvoeders bij het opvoeden te ondersteunen, zo nodig door te verwijzen

Nadere informatie

Rekenen en gecijferdheid in het MBO

Rekenen en gecijferdheid in het MBO Rekenen en gecijferdheid in het MBO Waarom, wat en hoe? Landelijke bijeenkomst Clusters Zorg & AG, Welzijn, Cultuur en Onderwijs Beelden van rekenen Trends Taal en Rekenen Eind 20 e eeuw Verbreding onderwijsprogramma

Nadere informatie

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw

Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Januari 2015 Examenprofiel mbo Schilderen en Onderhoud en Afbouw Sector: Schilderen en Onderhoud en Afbouw Vastgesteld door: Paritaire Commissie Onderhoud, Schilderen en Afbouw Savantis Vaststellingsdatum:

Nadere informatie

Focus op Vakmanschap in MBO

Focus op Vakmanschap in MBO Focus op Vakmanschap in MBO Een tussenstand en een vooruitblik Rico Vervoorn beleidsadviseur btg Communicatie en Media MBO Raad Sectoraal overleg onderwijsinstellingen Hoe is het ook alweer begonnen? Februari

Nadere informatie

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij

10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10 Masteropleiding Filosofie & Maatschappij 10.1 Inleiding Dit hoofdstuk bevat gedetailleerde informatie over de doelstellingen, eindkwalificaties en opbouw van de Masteropleiding Filosofie & Maatschappij.

Nadere informatie

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd Titel vak: Praktijk 8 Kwartaal: 4 Voltijd/deeltijd: Deeltijd Studiejaar: 2 Datum versie: April 2013 ECTS: 5 Assessoren: Vakcoördinator: Caroline Zijlstra, Chris

Nadere informatie

Doorloop je eigen Traject!

Doorloop je eigen Traject! Traject en VakTraject brengen Zakelijke Communicatie/Nederlands op het gewenste niveau Doorloop je eigen Traject! Blijvend in prijs verlaagd! Traject is al 12,5 jaar hét lesmateriaal Zakelijke Communicatie/

Nadere informatie

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten

YoungWorks. weet wat jongeren beweegt. & leerconcepten YoungWorks Academy weet wat jongeren beweegt ONderwijs & leerconcepten InhoudsOpgave 5 YoungWorks Academy, onderwijs en leerconcepten 9 Thema s & Lezingen en presentaties 10 Workshops en trainingen 12

Nadere informatie

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht

Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Naam: School: Daltoncursus voor leerkrachten Competenties en bekwaamheden van een Daltonleerkracht Inleiding: De verantwoordelijkheden van de leerkracht zijn samen te vatten door vier beroepsrollen te

Nadere informatie