SOCIALE MONITORING EN POLITIEK

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "SOCIALE MONITORING EN POLITIEK"

Transcriptie

1 SOCIALE MONITORING EN POLITIEK Versie: 1.0 Auteur: Martijn Kriens Datum:

2 INLEIDING Sociale media maakt het mogelijk om zonder beperking van ruimte en tijd met grote, wisselende groepen mensen te communiceren. Dat kan oppervlakkig geklets zijn, diepe discussies, groepen die zich organiseren en nog veel meer. Sociale Media zijn gewoon een nieuw communicatiekanaal. Eén aspect verschilt echter wel sterk met veel andere communicatiekanalen: de boodschap ligt vast en blijft ook achteraf beschikbaar. Van een telefoongesprek blijft niets achter, een tweet gaat voor eeuwig in het archief. Zelfs als je dat niet wilt. Zo is er een site waar tweets bewaard blijven die politici verzonden hebben maar later (soms seconden later) hebben weggegooid. Alleen op Twitter zijn al meer dan 6,4 miljoen Nederlandse berichten per dag 1 ). Het tool Coosto slaat iedere dag alle berichten op het Nederlandse sociale web op in één grote database die op dit moment al een aantal jaar terug gaat. Uit onderzoek blijkt dat één van de mogelijke toepassingen van zo een database het voorspellen van de verkiezingsuitslagen is. In het buitenland zijn de verkiezingsuitslagen al een keer voorspeld op basis van social monitoring. In Engeland zijn de vorige verkiezingen goed voorspeld 2 en ook in Duitsland zijn positieve resultaten bereikt 3. Het is nog onduidelijk wat de oorzaak is van de relatie tussen aantallen berichten over een partij (en/of een lijsttrekker) en de verkiezingsuitslag. Twitter (het kanaal waar het meest wordt gesproken over politiek) is qua samenstelling van gebruikers niet representatief voor de Nederlandse bevolking. Een mogelijke verklaring is dat niet de eigen partijkeuze wordt gemeten, maar de inschatting die mensen maken welke partij zal winnen. Onderzoek naar het onderliggende mechanisme is nodig de komende jaren om betrouwbare uitspraken te doen. Voor RTL4 heeft in de verkiezingsperiode gerapporteerd over het gebruik van de sociale media in de politieke strijd. Het geven van peilingen op basis van sociale media was onderdeel hiervan. De peiling die afgegeven is op de avond voor de verkiezingen was ongeveer op het niveau van de traditionele peilingbureau s. In deze whitepaper analyseren we de voorspelling, uitslag en hoe we dit beter hadden kunnen doen. Alle brondata die hieronder genoemd wordt komt uit Coosto. In de Coosto applicatie wordt een database bijgehouden van alle berichten op het nederlandse sociale web. Deze zijn vervolgens te analyseren op diverse manieren. Alvast een tipje van de sluier: een andere manier van berekenen had de voorspelling vlakbij de definitieve uitslag gebracht en was dan vele malen beter geweest dan de traditionele peilingen! 1 media- in- nederland- de- halfjaarcijfers- van Predicts- Findings 3 https://www.aaai.org/ocs/index.php/icwsm/icwsm10/paper/viewfile/1441/1852 2

3 UITSLAG VOORSPELLEN MET SOCIAL MEDIA! Mark Twain wist het al: voorspellen is moeilijk, zeker wanner het de toekomst betreft. Het verleden voorspellen is een stuk eenvoudiger en soms ook heel nuttig. Op de verkiezingsavond hebben we op RTL4 een voorspelling afgegeven voor de zetelverdeling in de tweede kamer die er net zo ver naast zat als de gevestigde peilingbureaus. Op het eerste gezicht geen slecht resultaat want die voorspelling maken we tegen een fractie van de kosten van de traditionele peilbureaus. Onze doelstelling was echter om dicht bij de definitieve uitslag te zitten. In dit artikel kijken we terug op onze voorspelling: welke keuzes hadden we anders kunnen maken om tot een beter resultaat te komen? De maand voorafgaand aan de verkiezingsdag heeft 2,2 miljoen berichten opgeleverd met een politieke inhoud. Politieke inhoud is hier gedefinieerd als berichten waarin één of meerdere partijen en/of lijsttrekkers worden genoemd. POSITIEVE BERICHTEN OF ALLE BERICHTEN? De eerste keuze die we moesten maken was om alle berichten te tellen of alleen de berichten die positief zijn over een partij en/of lijsttrekker. De computer is in staat om berichten te classificeren naar positief, neutraal of negatief (sentiment). Dit gaat vaak goed maar niet altijd. Politiek maakt veel cynisme, ironie en sarcasme los die niet begrepen wordt door de computer. Zolang deze foute inschattingen verspreid zijn over alle partijen is dat niet direct een probleem In dit geval hebben we gekozen om alleen de positieve berichten te tellen. Een positief bericht kan worden gezien als een uitspraak die positief is voor die partij. Als we echter kijken naar de grafieken van zowel alle berichten als alleen de positieve berichten dan zien we dat alle berichten tellen betere resultaten had opgeleverd die meer in lijn zijn met de uitslag. In de buitenlandse voorbeelden is ook niet gelet op het sentiment. Als we over 7 dagen versrpeid alleen positieve berichten tellen en vervolgens op basis van de aantallen per partij/lijsttrekker delen door het totaal aantal berichten komen Figure 1 zetels op basis van 7 dagen positieve berichten we op een voorspelling van 36 voor de PVDA en 35 voor de VVD (uitslag is 38 PVDA en 41 VVD). 3

4 Figure 2 zetelverdeling op basis 7 daags totaal aantal berichten Op basis van alle berichten, ongeacht sentiment, komen we op een zetelverdeling van 40 voor de VVD en 36 voor de PVDA. Een uitslag die een stuk dichterbij de werkelijkheid komt. Ondanks het hoge aantalnegatieve berichten voor de VVD en de grote hoeveelheid positieve berichten over de PVDA, blijkt het sentiment een slechtere voorspeller dan het totaal aantal berichten. Op basis van positief sentiment zaten we er 24 zetels in totaal naast, op basis van alle berichten hadden we er 20 zetels naast gezeten. Een volgende keer zou ik, ook terugkijkend naar 2010 waar het verschil tussen beide aanpakken niet groot was, kiezen voor alle berichten in plaats van alleen de positieve berichten. Mogelijke verklaring is aandacht in het algemeen belangrijker is dan hoe er over partijen gesproken wordt. Ook kan het zo zijn dat het algoritme waarop de computer sentiment toewijst niet geschikt is voor politieke berichten als gevolg van sarcasme en ironie. VOORTSCHRIJDEND GEMIDDELDE OF TRENDLIJNEN Tweede belangrijke keuze was het gebruik van een voortschrijdend gemiddelde over een aantal dagen of het gebruik van trendlijnen (regressieanalyse). VOORTSCHRIJDEND GEMIDDELDE We hebben gekozen voor een voortschrijdend gemiddelde over zeven dagen. Op die manier middel je plotselinge pieken uit. Bijvoorbeeld als een partij sterk in het nieuws komt door ruzies e.d. Daarnaast kan het zijn dat er in het weekend anders over politiek wordt gesproken dan door de week. Maar ook hierbinnen zijn weer een aantal keuzes mogelijk. De keuze die we gemaakt hebben is om het totaal van berichten over de afgelopen 7 dagen te delen door het totaal aantal berichten van alle partijen over de afgelopen 7 dagen. Dat levert een percentage op dat te herleiden is tot een zetelaantal. Kern is dat in deze methode ieder bericht even zwaar meetelt (zie figuur 1 en 2 hierboven). Een andere optie is om iedere dag de zetelverdeling uit te rekenen op basis van het relatieve aantal berichten van de betreffende dag en vervolgens het voortschrijdende gemiddelde te nemen van de zetelverdeling van de afgelopen zeven dagen. Verschil is dat nu dat iedere dag even zwaar telt in plaats van ieder bericht even zwaar. 4

5 Figure 3 7 daags gemiddelde op basis van zetels per dag Daarmee komen we tot een voorspelling van 40 VVD, 34 PVDA en 19 SP. Daarmee lijkt deze voorspelling verder van de werkelijkheid te liggen dan op basis van het totaal aantal berichten over 7 dagen voor de grote partijen. Echter, de kleine partijen worden wel beter ingeschat waardoor de totale afwijking op deze manier slechts 10 zetels is. Oorzaak van de foutieve inschatting voor de PVDA en de SP is dat deze beiden snel veranderden (PVDA steeg voortdurend snel en de SP daalde snel, maar consistent. Door het gemiddelde van 7 dagen loop je natuurlijk gemiddeld 3,5 dagen achter. Dat is ook consistent met de te lage inschatting van de PVDA en de te hoge inschatting van de SP. De VVD was constanter hoog en loopt dus minder achter bij een 7 daags gemiddelde. Bij beide methoden kan dan nog gekozen worden om de dag van gisteren zwaarder mee te wegen dan dezelfde dag 7 dagen geleden om recente trends zwaarder mee te laten wegen. Dit hebben we in de voorspellingen niet meegenomen. TRENDLIJNEN Een andere manier om te komen tot een voorspelling is om gebruik te maken van trendlijnen. Een trendlijn trekt een lijn door de grafiek die zoveel mogelijk de trend volgt maar alle incidentele uitschieters naar boven en naar beneden negeert. Figure 4 zetelverdeling op dagbasis 5

6 Onderstaand is de grafiek van de drie partijen waarin de zetels staan als de berichten per dag leidend zijn voor de zetelverdeling. Duidelijk is dat de verschillen tussen dagen heel groot zijn. Dat heeft te maken met debatten, hypes die opkomen enz. Wel is vaak, de uitschieters negerend, de trend te zien die de grafiek volgt. Praktijk is natuurlijk ook dat Nederland niet in één nacht tot een totaal andere mening komt over partijen. Als we door bovenstaande grafieken een trendlijn 4 tekenen dan krijgen we het volgende resultaat: Figure 5 zetelverdeling bepaald per dag Figure 6 trendlines op basis van dagelijkse zetelverdeling Voorspelling voor de VVD is dan 41 zetels, voor de PVDA 40 en voor de SP 15. Dit is een resultaat dat heel dicht aanligt tegen de echte uitslag (ook rekening houdend dat, zonder lijstverbindingen, de PVDA een restzetel zou hebben gekregen). Op deze manier zou de voorspelling in totaal slechts 6 zetels van de werkelijke uitslag hebben afgeweken! 4 In dit geval is een polymiaal van de 4 e orde gebruikt als trendlijn (Y=a + bx + cx 2 + dx 3 + ex 4 ). 6

7 VERGELIJKING METHODEN Als we de verschillende voorspellingsmethoden naast elkaar leggen krijgen we de volgende tabel: Table 1 Voorspellingen en uitslag Partij Positieve berichten 7 dagen gem. Alle berichten 7 dagen gem. 7 dagen gem. zetels per dag Op basis van trendlijn Uitslag VVD PVDA PVV CDA SP D GroenLinks ChristenUnie SGP PVDD PiratenPartij DPK VERSCHIL Kortom, van de te kiezen mogelijkheden blijkt de trendlijn veruit het meest in de buurt van de werkelijke uitslag te komen! Helaas hebben we, achteraf gezien, bij de echte voorspelling de slechtste methode gekozen. Voorspellen is moeilijk, vooral als het de toekomst betreft. CORRECTIEFACTOREN Om te komen tot de voorspelling is wel gebruik gemaakt van correctiefactoren. Deze zijn eerst bepaald op basis van de verkiezingen in 2010, de berichten in de week voorafgaand aan de verkiezingsdag en de echte uitslag. Partij Correctie Verklaring VVD 1,1 Relatief oudere achterban PVDA 0,8 Jonge mensen linkser en dus meer twitteraars? PVV 0,7 Er wordt erg veel over PVV en vooral Geert Wilders gesproken CDA 1,4 Sterk vergrijsde achterban SP 1,1 Verassend dat dit afwijkend is ten opzichte van de PVDA? D66 0,8 Hoogopgeleide en jonge twitterende achterban GL 0,8 Hoog opgeleide achterban CU 1 Verrassend. Wel ook een actieve jonge achterban SGP 0,8 Verrassend. SGP is wel altijd goed in aandacht trekken PVDD 0,5 Voornamelijk jonge mensen in de Twitter doelgroep 7

8 Uiteraard moest ik ook correctiefactoren toepassen om toe te werken naar de einduitslag van Met deze correctiefactoren is wel wat interessants aan de hand: Partij Verklaring VVD 1,1 1 PVDA 0,8 1 PVV 0,7 0,7 Er wordt erg veel over PVV gesproken CDA 1,4 1 SP 1,1 1 D66 0,8 1 GL 0,8 0,5 GL is erg actief met sociale media inclusief een actieve achterban CU 1 1,4 Op zich niet verassend, dat was 2010 wel. SGP 0,8 1 Verassend. SGP is wel altijd goed in aandacht trekken. PVDD 0,5 0,5 Voornamelijk jonge mensen, actief op sociale media PiratenPartij 0,2 Veel niet stemgerechtigde jongeren praten er over DPK 1 VVD gelijkende achterban Interessant is dat voor alle grotere partijen behalve de PVV alle correctiefactoren voor de trendlijn op 1 kunnen staan en toch dicht bij de uitslag zitten. Het vermoeden is dat sociale media nu zoveel gebruikt worden dat brede volkspartijen voldoende evenredig vertegenwoordigt zijn in de discussie die plaatsvindt. Uitzondering is de PVV waar natuurlijk veel over gesproken wordt, al waren het maar de oneliners van Wilders. Wel is de factor hier hetzelfde als We zien ook dat de PVV met Geert Wilders de enige partij is waar meer over de lijsttrekker gesproken wordt dan over de partij. GroenLinks is uiterst actief in sociale media en zet het ook bewust in als middel om aandacht te vragen. Je ziet dan voor een kleine partij snel afwijkingen ontstaan, net als bij de PVDD. De 1,4 voor CU is logischer dan de 1 in 2010 in relatie tot de achterban. SGP blijft moeilijk te vangen omdat hun standpunt vaak veel reacties oproepen van mensen die verder niets met de SGP hebben. 50+ heeft natuurlijk een grote achterban die niet te vangen is via sociale media op dit moment. Bij de Piratenpartij zijn het vooral niet stemgerechtigde jongeren die hierover praten. VERGELIJKING MET TRADITIONELE PEILINGEN We kunnen de trendlijnen vervolgens ook vergelijken met de overige peilingen die er voor de verkiezingen gehouden zijn. Onderstaand zijn de trens zoals die voorspeld zijn door de peilingwijzer. Deze wordt gebaseerd op een combinatie van alle andere peilingen. Interessant is dat de trends zoals we die zien in de grafiek op basis van sociale media sterk lijken op de grafiek van de peilingwijzer. 8

9 Figure 7 Trends van peilingwijzer.nl 9

10 CONCLUSIE Op basis van bovenstaande data zijn er een aantal conclusies te trekken (hoewel meer onderzoek uiteraard nodig is): Aan de trends die uit de grafieken naar voren komen is te zien dat deze sterk hetzelfde patroon volgen als de overige peilingen. Logische conclusie is dan dat de methode via sociale media dezelfde factoren meten als de peilingbureaus (er is gecheckt of mensen niet vooral over peilingen praten, berichten rond peilingen maakte maar van de 2,2 miljoen berichten uit) Te zien is dat de grotere partijen (VVD, PVDA, SP, CDA, D66) geen correctiefactor nodig hebben. Dit zegt denk ik vooral wat over hoeveel sociale media worden gebruikt. Brede partijen zijn allemaal flink vertegenwoordigd. PVV is de uitzondering waarbij dit overigens ook de enige partij is waarbij meer over de lijsttrekker dan over de partij gesproken wordt 5. Bij het maken van een peiling lijkt het niet verstandig sentiment te gebruiken. Vaak gebruiken mensen meer partijen in een bericht en sentiment blijft tricky in politieke berichten door ironie en cynisme. Het totaal aantal berichten lijkt een betrouwbaarder indicator. Bij de kleinere partijen moet wel rekening worden gehouden met een correctiefactor. Vaak hebben deze een specifieke achterban waar het gebruik van sociale media sterk kan afwijken van het gemiddelde. Het vaststellen van deze correctiefactoren is uiteraard een uitdaging omdat die kan variëren met het veranderen van de achterban partij, populariteit etc. Het gebruik van trendlijnen geeft een veel beter resultaat dan het gebruik van gemiddelden over 7 dagen. Trendlijnen vlakken incidentele pieken en dalen sterk af terwijl consistente trends toch snel en goed gevolgd worden over Geert Wilders en over de PVV, voor de PVDA is dit / en voor de VVD / over 1 maand tijd. 10

11 BIJLAGE: TRENDLINES ALLE PARTIJEN 11

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie?

16 januari Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? 16 januari 2017 Onderzoek: Partijen uitsluiten bij formatie? Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

De PVV in het land en in de peiling

De PVV in het land en in de peiling De PVV in het land en in de peiling Zowel in als in is de PVV in de laatste peilingen van Peil.nl lager uitgekomen dan bij de verkiezingen zelf. Een analyse naar de reden hiervan geeft een beter beeld

Nadere informatie

Puzzel: De stem van de Statenleden

Puzzel: De stem van de Statenleden Puzzel: De stem van de Statenleden Korte omschrijving werkvorm De verkiezingen voor de Provinciale Staten zijn geweest, de uitslag is bekend en de volgende verkiezingen staan alweer voor de deur: die van

Nadere informatie

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag.

Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. In beeld: De uitslag Korte omschrijving werkvorm Aan de hand van grafieken bespreekt u met de leerlingen verschillende aspecten van de verkiezingsuitslag. Leerdoel Kennis opdoen over de verkiezingsuitslag

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen. Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Provinciale Staten, 2 maart Inhoud: 1. Opkomst 2. Winnaars en verliezers 3. Zetelverdeling Provinciale Staten 4. Verschil tussen gemeenten Bijlage 1 De VVD heeft bij deze verkiezingen

Nadere informatie

De Stemming van 18 december 2016

De Stemming van 18 december 2016 De Stemming van 18 december 2016 Hoewel er wel belangwekkende gebeurtenissen waren op het politieke vlak, zoals de aanvullende verklaring inzake het verdrag met Oekraine en de positieve prognose van het

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Verkiezingen Europees Parlement Hoe stemden de inwoners van de bij de verkiezingen voor het Europees Parlement? Wijkt hun stemgedrag af van de landelijke uitslag? En, welke en werden

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Tweede Kamer, 13 september De verkiezingen voor de Tweede Kamer van 13 september waren tot het eind toe spannend. De VVD en PvdA zijn de grootste winnaars. Ten koste van PVV, CDA en

Nadere informatie

De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012

De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 De Tweede Kamerverkiezingen van 12 september 2012 In plaats van een nieuwe peiling enkele dagen na de verkiezingen komen we vandaag met een analyse van de verkiezingsuitslag van 12 september. Op de dag

Nadere informatie

De verkiezing van Trump en wat dit betekent voor TK2017

De verkiezing van Trump en wat dit betekent voor TK2017 De verkiezing van Trump en wat dit betekent voor TK2017 Al lange tijd wijs ik op de twee parallelle werelden, die zowel in Nederland als in andere landen, te zien is onder het electoraat. Er is een groep,

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde C (pilot) tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. wiskunde C (pilot) tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2014 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur wiskunde C (pilot) Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 22 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 73 punten te behalen.

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen PROVINCIALE STATEN 18 MAART Inhoud Hoe hebben inwoners van de regio bij de verkiezingen voor de Provinciale Staten gestemd? Wat zou in de regio de grootste partij zijn en wie is de

Nadere informatie

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen

Voorlopige uitslag Amsterdam. Project: 12213 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Verkiezingen 2012 Tweede Kamer Voorlopige uitslag Amsterdam Project: 12213 In samenwerking met: Dienst Basisinformatie/Bureau Verkiezingen Samenstelling publicatie: Jeroen Slot Cor Hylkema Oudezijds Voorburgwal

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Europa

Onderzoek verkiezingsthema Europa Onderzoek verkiezingsthema Europa Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 22.055 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 5 tot en met 7 september 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar

Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Rapport Slotpeiling PS: vijf partijen zeer dicht bij elkaar Slechts zwakke stijging opkomstintentie, meerderheid VVD, PvdA en C3 ver weg De spanning voor de Provinciale Statenverkiezingen van woensdag

Nadere informatie

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010

Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Onderzoek stemgedrag jongeren Door NCRV Rondom 10 en Netwerk 28 mei 2010 Ben je van plan om op 9 juni te gaan stemmen? Ja 698 83,1 Nee 39 4,6 Ik weet het nog niet 103 12,3 Stemgedrag PVV/ Wilders PvdA

Nadere informatie

Tabel 1 Percentage stemmers Europese Verkiezingen 2014 volgens vier peilingen en echte uitslag

Tabel 1 Percentage stemmers Europese Verkiezingen 2014 volgens vier peilingen en echte uitslag Op zaterdagochtend 24 mei heeft Bureau Louter het bijgevoegde document Uitslag Europese Verkiezingen 2014 volgens Geen Peil opgesteld (zie volgende pagina) en op 25 mei, rond 13.30 uur, verzonden naar

Nadere informatie

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden

Verkiezingsuitslagen Drechtsteden Verkiezingsuitslagen Gemeenteraadsverkiezingen 19 maart Zet de daling in opkomst zich door? En is er in de regio ook winst voor de lokale partijen en D66 te zien? Het Onderzoekcentrum zet in deze factsheet

Nadere informatie

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden

Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden Onderzoeksrapport: Vrouwen in de gemeenteraden _ Maart 2014 ProDemos - Huis voor democratie en rechtsstaat Hofweg 1H 2511 AA Den Haag T: 070 757 02 00 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2014 in de gemeenteraden

Nadere informatie

Gelijke naleving van de wet?

Gelijke naleving van de wet? Gelijke naleving van de wet? Niraï Melis Maart 2014 Politiek en Gender in Nederland en Europa? In maart 2014 waren in een week tijd drie belangrijke onderwerpen in het nieuws. Er is nog steeds sprake van

Nadere informatie

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015

Ontwikkeling politieke voorkeur in 2015 Een politiek systeem in ontbinding De peiling van vandaag laat zien in welke bijzondere electorale situatie Nederland eind 2015 is beland. Deze resultaten kunnen geplaatst worden in het verlengde van het

Nadere informatie

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012

Onderzoek. Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Onderzoek Diversiteit in de Tweede Kamer 2012 Nederland heeft een stelsel met evenredige vertegenwoordiging. Op 12 september 2012 waren er vervroegde verkiezingen voor de Tweede Kamer der Staten-Generaal:

Nadere informatie

De week waarin alles anders werd (of niet?)

De week waarin alles anders werd (of niet?) De week waarin alles anders werd (of niet?) Er is waarschijnlijk geen week geweest in de Nederlandse politieke geschiedenis waar in een korte tijd zoveel veranderde als de afgelopen 7 dagen. In die periode

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2016. Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2016. Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014

De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 De Stemming van 25 mei 2014 en EP2014 Op dit moment is de officiele Nederlandse uitslag van de verkiezing voor het Europees Parlement nog niet bekend. Ipsos is gekomen met een exitpoll, GeenStijl met de

Nadere informatie

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012

CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 CDA en GroenLinks aanhang ontevreden The day after de Tweede Kamerverkiezingen 2012 Bestuurlijk Nederland blikt terug en kijkt vooruit Bijna 2600 benoemde en gekozen bestuurders van het Europees Parlement,

Nadere informatie

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH

POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH POLITIEKE PEILING I&O RESEARCH Persbericht 1 februari 2016 PVV en VVD gaan virtueel aan kop Op dit moment zou de PVV 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de VVD (26 zetels). Rekening houdend met statistische

Nadere informatie

Wat zegt de Tilburgse kiezer?

Wat zegt de Tilburgse kiezer? Wat zegt de Tilburgse kiezer? De resultaten van de exitpoll van de Tilburgse gemeenteraadsverkiezing 2014 DEMOS Centrum voor Beter Bestuur en Burgerschap Julien van Ostaaijen, Koen van der Krieken, Sabine

Nadere informatie

De Stemming van 26 juni 2016

De Stemming van 26 juni 2016 De Stemming van 26 juni 2016 Ook deze week zijn er geen verschuivingen in politieke voorkeur. Maar de uitslag van het Britse Referendum en de onderzoeken over een mogelijk Nederlands Referendum over een

Nadere informatie

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 3e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 3e Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Opdrachtgever: RTV Oost maart 2011 Derde Provinciale Statenverkiezingen 2011 28 februari 2011 Bent u ervan op de hoogte dat er begin maart

Nadere informatie

Peilingwijzer als centrale indicator van de electorale ontwikkelingen van Nederland?

Peilingwijzer als centrale indicator van de electorale ontwikkelingen van Nederland? Peilingwijzer als centrale indicator van de electorale ontwikkelingen van Nederland? Drs. Maurice de Hond (Peil.nl) Net zoals al lang in de VS wordt sinds 2010 in Nederland via geavanceerde berekeningen

Nadere informatie

Tussenbalans. Maurice de Hond Peil.nl

Tussenbalans. Maurice de Hond Peil.nl Tussenbalans Maurice de Hond Peil.nl Inleiding We zitten nu in een windstille periode van deze verkiezingen. Het startschot van de campagne is eigenlijk gegeven op 1 april, toen de 20 ambtelijke commissies

Nadere informatie

Sociale en politieke aspecten van een verdeelde wereld

Sociale en politieke aspecten van een verdeelde wereld Sociale politieke aspect van e verdeelde wereld Deze colleges: Inhoud (zie hiernaast) Acct: overige Icon Ctrale vrag: 1. Wat is het Nederlandse beleid welke zijn daarbij betrokk? (politiek-juridisch sociaal-economisch)

Nadere informatie

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen

D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen D66 leidt in aanloop naar Europese verkiezingen dankzij vastberaden eurofielen Gegroeid optimisme over toekomst Europa vertaalt zich niet in afname euroscepsis 15 mei Een week voor de verkiezingen voor

Nadere informatie

Pringles-chips zijn vooral een succes foto 1 geworden door de beroemde koker waarin je de chips wel vijftien maanden kunt bewaren.

Pringles-chips zijn vooral een succes foto 1 geworden door de beroemde koker waarin je de chips wel vijftien maanden kunt bewaren. Chips Pringles-chips zijn vooral een succes foto 1 geworden door de beroemde koker waarin je de chips wel vijftien maanden kunt bewaren. Pringles worden in Nederland onder andere verkocht in kokers van

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

Op zoek naar de rol van de raadsgriffie

Op zoek naar de rol van de raadsgriffie Op zoek naar de rol van de raadsgriffie Door: Simone van den Hurk en David Kok Uit het onderzoek hoe gemeenten sociale media gebruiken, blijkt dat raadsleden veel gebruik maken van sociale media. De vraag

Nadere informatie

Smart Export data analyse

Smart Export data analyse Smart Export data analyse Versie 1.0 Introductie In Finchline is het mogelijk om over ingestelde topics een uitgebreide export in Excel te ontvangen. Op basis van de instellingen binnen het topic wordt

Nadere informatie

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport

Vrouwen in. de Provinciale Staten. Onderzoeksrapport Vrouwen in de Provinciale Staten Onderzoeksrapport April 2015 Hoeveel vrouwen zijn er in maart 2015 in de Provinciale Staten gekozen? Op 18 maart waren er in Nederland verkiezingen voor de Provinciale

Nadere informatie

Kiezersvoorkeuren in Amsterdam

Kiezersvoorkeuren in Amsterdam Kiezersvoorkeuren in Amsterdam In de aanloop naar de Tweede Kamerverkiezingen van maart peilt OIS in opdracht AT de politieke voorkeur van Amsterdammers. Vooruitlopend daarop is een eerste verkennend onderzoek

Nadere informatie

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat

9 december 2014. Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat 9 december 2014 Onderzoek: Erkenning Palestijnse staat Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde A. tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. wiskunde A. tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2014 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur wiskunde A Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 21 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 82 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie

Persoonlijke gegevens raadsleden

Persoonlijke gegevens raadsleden Persoonlijke gegevens raadsleden Dit document bevat de volgende gegevens van raadsleden: Aantal raadsleden naar gemeentegrootte 1998-2014 Aantal raadsleden naar politieke partij 1998-2014 Aandeel vrouwelijke

Nadere informatie

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden?

1. Wat is voor u de belangrijkste motivatie geweest om CDA-lid te worden? De zorgparagraaf Het sociale component Het economische beleid Duurzaamheid Onderwijs Het Europees beleid Om actief inbreng te kunnen leveren aan( maatschappelijke) discussies Om actief het verkiezingsprogramma

Nadere informatie

Eindexamen maatschappijwetenschappen vwo I

Eindexamen maatschappijwetenschappen vwo I Opgave 4 Politieke besluitvorming: de waarde van opiniepeilingen tekst 4 Strategisch kiezen 5 10 15 20 25 30 35 40 Hiermee is echter allerminst gezegd dat peilingen géén invloed zouden hebben op wat mensen

Nadere informatie

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011

Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Resultaten 2e peiling Provinciale Statenverkiezingen 2011 14 februari 2011 Soort onderzoek : Opiniepeiling Uitgevoerd door : Right

Nadere informatie

TWEE OP DRIE NEDERLANDERS: ZWARTE PIET MOET BLIJVEN

TWEE OP DRIE NEDERLANDERS: ZWARTE PIET MOET BLIJVEN TWEE OP DRIE NEDERLANDERS: ZWARTE PIET MOET BLIJVEN Opleiding wederom splijtzwam Ouders kunnen veranderende Zwarte Piet prima uitleggen aan hun kinderen 1 december 2016 Meerderheid vindt maatschappelijke

Nadere informatie

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk

Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Het oordeel over de politieke partijen in Woordenwolk Naast kwantitatieve methoden in het onderzoek -een vraag stellen met antwoorden waaruit men kan kiezen en de resultaten in percentages worden uitgedrukt-

Nadere informatie

Whitepaper: 50-plussers & Twitter

Whitepaper: 50-plussers & Twitter Whitepaper: 50-plussers & Twitter Wordt Twitter alleen gebruikt door hippe jonge mensen? Allang niet meer! Twitter wordt inmiddels gebruikt door alle lagen van de bevolking, jong en oud. Multiscope monitorde

Nadere informatie

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT

NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Ondanks euroscepsis: NEDERLANDERS WILLEN GEEN NEXIT Persbericht I&O Research 14 maart 2016 VVD en PVV grootste partijen Op dit moment zou de VVD 27 zetels halen, op de voet gevolgd door de PVV (25 zetels).

Nadere informatie

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN

RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN RAPPORTAGE ONDERZOEK PARTIJPOLITIEKE BENOEMINGEN Meer Democratie Mei 2015 Rapportage onderzoek Partijpolitieke benoemingen Meer Democratie 1 Persbericht NEDERLANDERS: PUBLIEKE FUNCTIES OPEN VOOR IEDEREEN

Nadere informatie

Onderzoek: Politicus van het Jaar

Onderzoek: Politicus van het Jaar Onderzoek: Politicus van het Jaar Publicatiedatum: 16 december 2016 Over dit onderzoek JijVandaag, onderdeel van EenVandaag, bestaat uit 5.000 jongeren van 12 tot en met 24 jaar. Aan dit online onderzoek,

Nadere informatie

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011

Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Onderzoek Diversiteit in Provinciale Staten, Gedeputeerde Staten en Eerste Kamer in 2011 Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale

Nadere informatie

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen

Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Stemmotieven bij de gemeenteraadsverkiezingen Voor: NPS/NOVA Hugo van der Parre Datum: 28 januari 2009 Project: 91804 Copyright: 2010. Synovate Ltd. Alle rechten voorbehouden. De concepten en ideeën die

Nadere informatie

Belangen: Macht van de Eerste Kamer

Belangen: Macht van de Eerste Kamer Belangen: Macht van de Eerste Kamer Korte omschrijving werkvorm: Aan de hand van een werkblad ontdekken leerlingen dat de plannen van het kabinet waarschijnlijk wel door de Tweede Kamer komen, maar niet

Nadere informatie

De Stemming van 15 januari 2017

De Stemming van 15 januari 2017 De Stemming van 15 januari 2017 Deze week zien we een aantal -kleine- bewegingen. De PVV daalt er 1, alsmede 50PLUS en de Partij voor de Dieren. GroenLinks stijgt er 2 en het CDA stijgt er 1. Nog steeds

Nadere informatie

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014

Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Verkiezingen Gemeenteraad 19 maart 2014 Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen, op basis van gegevens van Bureau Verkiezingen. Meer statistische informatie kunt u aanvragen

Nadere informatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie

Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie Opgave 2 Tweede Kamerverkiezingen 2006 en kabinetsformatie tekst 5 5 Het tweede kabinet-balkenende (CDA, VVD, D66) trad aan op 27 mei 2003. Op 30 juni 2006 bood minister-president Balkenende het ontslag

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde A (pilot) tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. wiskunde A (pilot) tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2014 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur wiskunde A (pilot) Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 21 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 84 punten te behalen.

Nadere informatie

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant.

#EXITPOLL BRABANT. Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. #EXITPOLL BRABANT Verslag van een exit poll bij de Provinciale Statenverkiezingen van 2 maart 2011 in de provincie Noord-Brabant. Mei 2011 Koen van der Krieken BA Dr. Marcel Boogers Dr. Julien van Ostaaijen

Nadere informatie

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN

PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN PROVINCIALE STATENVERKIEZINGEN Kiezers lijken voor stabiliteit te kiezen 6 maart 2015 Coalitie en constructieve oppositie groeien licht Kiezers zien kabinet niet graag vallen Meerderheid coalitie en C3

Nadere informatie

Verkiezingen Tweede Kamer 2012

Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Verkiezingen Tweede Kamer 2012 Nederlandse politieke partijen langs de Europese meetlat Europese Unie dr. Edwin van Rooyen 10-9-2012 PvdA, VVD en SP zijn voorstander van het vergroten van de controle op

Nadere informatie

1 januari 2015. Onderzoek:

1 januari 2015. Onderzoek: 1 januari 2015 Onderzoek: Verwachtingen 2015 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 40.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8

Tweede Kamerverkiezingen. groep 7 en 8 Tweede Kamerverkiezingen groep 7 en 8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De Tweede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet 10 9. De oppositie

Nadere informatie

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4

Gemeente Gouda Verkiezing Tweede Kamer Inhoudsopgave. Deelnemende partijen 3. Stembureaus 4 Inhoudsopgave Blz. Deelnemende partijen 3 Stembureaus 4 Aantal stemmen per partij absoluut 2012 met historische vergelijking 2010 5 Aantal stemmen per partij percentage 2012 met historische vergelijking

Nadere informatie

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering

TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering TK2017 en de grote invloed van EK2015 op de vorming van een nieuwe regering Aan het eind van 2015 zijn we maximaal 15 maanden verwijderd van de volgende Tweede Kamerverkiezingen. De contouren van die verkiezingen

Nadere informatie

Twitter en de Tweede Kamer

Twitter en de Tweede Kamer Twitter en de Tweede Kamer Wat is de invloed van social media op de dagelijkse werkzaamheden van Kamerleden? Waarom is Twitter zo belangrijk voor Kamerleden? Is er sprake van een Twitter-kloof tussen politiek

Nadere informatie

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8

Herziene versie 2012 MET WERKBLAD EN PUZZEL. groepen 6-8 Herziene versie 2012 M WRKBLAD N PUZZL groepen 6-8 inhoud blz. 1. Inleiding 3 2. Democratie 4 3. Politieke partijen 5 4. De weede Kamer 6 5. Kiezen 7 6. De uitslag 8 7. De meerderheid 9 8. Het kabinet

Nadere informatie

De politieke kaart van 2012

De politieke kaart van 2012 De politieke kaart van 2012 Foto s: Jacqueline Louter (www.jaxpix.nl) Peter Louter Pim van Eikeren Bureau Louter Rotterdamseweg 183c 2629 HD Delft Telefoon: 015-2682556 peter@bureaulouter.nl www.bureaulouter.nl

Nadere informatie

ASSCHER MEER KANS OP LIJSTTREKKERSCHAP PvdA DAN SAMSOM

ASSCHER MEER KANS OP LIJSTTREKKERSCHAP PvdA DAN SAMSOM Politieke peiling I&O Research ASSCHER MEER KANS OP LIJSTTREKKERSCHAP PvdA DAN SAMSOM 11 november 2016 Asscher beduidend meer kans dan Samsom De PvdA kiest van 24 november t/m 7 december haar lijsttrekker

Nadere informatie

Amsterdam Rotterdam UTRECHT

Amsterdam Rotterdam UTRECHT Amsterdam Rotterdam UTRECHT Inleiding Clipit onderzoekt regelmatig de berichtgeving rondom de grootste steden van Nederland. We vergelijken de steden op punten als aantal berichten, PR-waarde en sentiment,

Nadere informatie

Diversiteit in de Provinciale Staten

Diversiteit in de Provinciale Staten Onderzoek Diversiteit in de Provinciale Staten Het Huis voor democratie en rechtsstaat heeft na de verkiezingen van 2 maart 2011 de diversiteit in de nieuwe Provinciale Staten (PS) onderzocht. Het gaat

Nadere informatie

20 feb Onderzoek: 10 Jaar PVV

20 feb Onderzoek: 10 Jaar PVV 20 feb 2016 Onderzoek: Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek. De uitslag van de peilingen

Nadere informatie

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom

LIMBURG. Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom LIMBURG Politicus van het jaar - Limburg 1) Geert Wilders 2) Emile Roemer 3) Diederik Samsom Politieke uitspraak van het jaar - Limburg 3) Ik ben op alles voorbereid maar niet op politici die glashard

Nadere informatie

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN

TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN TILBURG HEEFT IETS TE KIEZEN Verslag van een exit poll bij de gemeenteraadsverkiezingen van 3 maart 2010 in de gemeente Tilburg April 2010 Dr. M. Boogers L. Slagter Drs. J. van Ostaaijen Tilburgse School

Nadere informatie

Stemmen Europese verkiezingen 2014

Stemmen Europese verkiezingen 2014 Stemmen Europese verkiezingen 2014 2 Voorwoord Dit boek gaat over de verkiezingen voor het Europees Parlement van 22 mei 2014. Het boek is gemaakt door de medewerkers van het Educatief Centrum voor Cliënten,

Nadere informatie

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen

Stem ook! Woensdag 12 september Tweede Kamerverkiezingen Tweede Kamerverkiezingen Wil jij weten welke politieke partij bij jou past? Geef je mening over de stellingen op www.stemwijzer.nl. Ontdek welke politieke partij het best bij jou past. Woensdag 1 september

Nadere informatie

Website Benchmark. Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK

Website Benchmark. Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK Website Benchmark Provinciale Statenverkiezingen 18 maart 2015 BENCHMARK ONDERZOEK Provinciale Statenverkiezingen 2015 Provinciale Statenverkiezingen betekent: campagnes. Uiteraard van politieke partijen,

Nadere informatie

It s the economy stupid

It s the economy stupid It s the economy stupid De achtergrond van sterke stijging van SP en daling van PVV in de afgelopen maand De peiling van deze week is een voortzetting van het patroon dat zich aandient sinds half december.

Nadere informatie

StemWijzer in de provincie

StemWijzer in de provincie StemWijzer in de provincie Verslag van een enquête onder gebruikers van de provinciale StemWijzers bij de Provinciale Statenverkiezingen van 7 maart 2007. April 2007 Dr. M. Boogers TILBURGSE SCHOOL VOOR

Nadere informatie

Cookiegebruik per politieke partij

Cookiegebruik per politieke partij Cookiegebruik per politieke partij Dit is een overzicht van alle cookies en bugs die sites van politieke partijen serveren aan hun gebruikers. Deze gegevens zijn opgehaald op 5 juni 2012 door middel van

Nadere informatie

Democratie en Restzetelverdeling bij d Hondt en Hare geen lijstcombinaties. Provinciale Verkiezingen 18 maart Datum 15 juni 2016

Democratie en Restzetelverdeling bij d Hondt en Hare geen lijstcombinaties. Provinciale Verkiezingen 18 maart Datum 15 juni 2016 Onderzoek: Onderzoeker: Democratie en Restzetelverdeling bij d Hondt en Hare geen lijstcombinaties Drs. C. Kruijmer (Kees) Onderzoeksmateriaal: Het resultaat van de Provinciale Verkiezingen 18 maart 2015

Nadere informatie

Allen Vrouw Man 18-24 25-34 35-44 45-54 55-64 65+ N= 522 243 279 55 73 106 110 132 46 % % % % % % % % % 97,1 97,5 96,8 98,2 100,0 97,2 95,5 97,0 95,7

Allen Vrouw Man 18-24 25-34 35-44 45-54 55-64 65+ N= 522 243 279 55 73 106 110 132 46 % % % % % % % % % 97,1 97,5 96,8 98,2 100,0 97,2 95,5 97,0 95,7 Filosofie Magazine Onderzoek De Grote Moraalenquête 2010 Tabellenboek Van Eunen Marketing 6 september 2010 Onderzoek uitgevoerd door PanelClix Representatief Nederland 18+, N=522 Vraag 1: Maakt u zelf

Nadere informatie

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen

19 maart Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen 19 maart 2015 Onderzoek: Day after Provinciale Statenverkiezingen Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 45.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van

Nadere informatie

Verdieping: Eerste reactie partijen

Verdieping: Eerste reactie partijen Verdieping: Eerste reactie partijen Korte omschrijving werkvorm: Uit de berekeningen van het CPB blijkt dat het begrotingstekort van Nederland in 2013 en 2014 niet onder de door de EU gestelde 3%-norm

Nadere informatie

Monitoring en Engagement met BeSocialEasy.

Monitoring en Engagement met BeSocialEasy. Monitoring en Engagement met BeSocialEasy. De online tool BeSocialEasy vindt voor jou berichten die worden gepubliceerd op weblogs, fora, nieuws sites, blogs en verschillende social media platformen (zoals

Nadere informatie

Nog allerminst zeker dat PS-verkiezingen referendum worden. Regering en C3 halen in landelijke én PS-peiling ongeveer helft stemmen

Nog allerminst zeker dat PS-verkiezingen referendum worden. Regering en C3 halen in landelijke én PS-peiling ongeveer helft stemmen Nog allerminst zeker dat PS-verkiezingen referendum worden Regering en C3 halen in landelijke én PS-peiling ongeveer helft stemmen Het in Rutte II is onveranderd laag: slechts 16% zegt te hebben. Het aandeel

Nadere informatie

Optimaliseren van het online imago van jouw gemeente Door: Rens Dietz (Coosto)

Optimaliseren van het online imago van jouw gemeente Door: Rens Dietz (Coosto) Optimaliseren van het online imago van jouw gemeente Door: Rens Dietz (Coosto) Het sociale web biedt gemeenten een onuitputbare bron aan potentiële kennis en ideeën die voorheen niet beschikbaar was. De

Nadere informatie

Onderzoek uitwerking Lenteakkoord

Onderzoek uitwerking Lenteakkoord Onderzoek uitwerking Lenteakkoord Over het onderzoek Aan het onderzoek deden ruim 15.000 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 16 tot en met 17 mei 2012. Over het EenVandaag

Nadere informatie

Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt

Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt Onderzoek verkiezingsthema Woningmarkt Over het onderzoek Aan het onderzoek deden 27.953 leden van het EenVandaag Opiniepanel mee. Het onderzoek vond plaats van 22 tot en met 28 augustus 2012. Over het

Nadere informatie

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij

Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Sprongetje PVV - samen met VVD virtueel grootste partij Draagvlak voor (verder) bezuinigen op defensie danig geslonken; Nederlander wil investeringen in zorg en onderwijs 16 september, Prinsjesdag 2014.

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2007-I

Eindexamen wiskunde A1-2 vwo 2007-I Restzetels Op 2 maart 1994 vonden er in Nederland gemeenteraadsverkiezingen plaats. In de gemeente Enschede werden 67 787 stemmen uitgebracht. De verkiezingsuitslag is weergegeven in tabel 1. In de tweede

Nadere informatie

Social Media 2011. Mededelingen. Deze week. Vorige week. Wat zijn forums? INTERNETFORUMS. Typen gebruikers op forums. Structuur van een forum

Social Media 2011. Mededelingen. Deze week. Vorige week. Wat zijn forums? INTERNETFORUMS. Typen gebruikers op forums. Structuur van een forum Social Media 2011 Erik Tjong Kim Sang 3 oktober 2011 Mededelingen Schrijf je in voor het tentamen Social Media van 31 oktober! De begeleide computerpractica zijn vervallen: er is geen belangstelling meer

Nadere informatie

Tabel 2: Stemgedrag van respondenten bij de TK verkiezingen in 2010 VVD xx % PvdA PVV CDA SP D66 CU PvdD SGP GL Te jong om te stemmen Niet gestemd

Tabel 2: Stemgedrag van respondenten bij de TK verkiezingen in 2010 VVD xx % PvdA PVV CDA SP D66 CU PvdD SGP GL Te jong om te stemmen Niet gestemd 2. Resultaten ZONDER WEGING Tabel 1: Aantal respondenten dat heeft deelgenomen aan een peiling van Maurice de Hond Ja xx % Nee xx % N = xx Statistics participated 529 N Missing 0 Std. Error of,01053 Std.

Nadere informatie

Open brief Geert Wilders over Koran

Open brief Geert Wilders over Koran Open brief Geert Wilders over Koran Geert Wilders heeft een open brief in De Volkskrant geschreven naar aanleiding van de mishandeling van de exmoslim Jami. Daarin stelt hij dat de Koran in Nederland verboden

Nadere informatie

Statiegeld tegen zwerfafval

Statiegeld tegen zwerfafval Grote Bickersstraat 74 113 KS Amsterdam Postbus 247 1 AE Amsterdam t 2 522 54 44 f 2 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Tabellenrapport Statiegeld tegen zwerfafval Publieke opinie over zwerfafval

Nadere informatie

Opkomstgedrag en opkomstmotieven van Nieuwe Nederlanders bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012

Opkomstgedrag en opkomstmotieven van Nieuwe Nederlanders bij de Tweede Kamerverkiezingen van 2012 bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 F +31 (0)20 589 83 00 W www.motivaction.nl Opkomstgedrag en opkomstmotieven

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde C. tijdvak 1 dinsdag 20 mei uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. wiskunde C. tijdvak 1 dinsdag 20 mei uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2014 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 13.30-16.30 uur wiskunde C Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 21 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 79 punten te behalen. Voor elk

Nadere informatie

Polderen voor beginners

Polderen voor beginners Jongerenkamer Polderen voor beginners Voorwoord De Tweede Kamer is het hart van de Nederlandse democratie. De 150 gekozen Kamerleden gaan met elkaar en de regering in debat over de toekomst van Nederland.

Nadere informatie

Uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer van 9 juni Deel 2. Statistische gegevens

Uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer van 9 juni Deel 2. Statistische gegevens Uitslag van de verkiezing van de leden van de Tweede Kamer van 9 juni 2010 Deel 2. Statistische gegevens 1 Colofon Publicatie Kiesraad Postbus 20011 2500 EA Den Haag Augustus 2010 Contact Secretariaat

Nadere informatie