H2. Concept keuze Audi A3 Cabriolet Plug-In Hybrid

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "H2. Concept keuze Audi A3 Cabriolet Plug-In Hybrid"

Transcriptie

1 H2. Concept keuze Audi A3 Cabriolet Plug-In Hybrid 2.1 Prestaties Hier wordt een toelichting gegeven van de gestelde eisen voor de prestaties van de plug-in hybrid. In Excel zijn een aantal berekeningen gedaan met betrekking tot maximaal vermogen benodigd aan de wielen voor drie verschillende modussen (zie bijlage prestaties op volgende pagina); mode 1: Alleen gebruik makend van de verbrandingsmotor. mode 2: Alleen gebruik makend van de elektromotor. mode 3: Gebruik makend van zowel de verbrandingsmotor als de elektromotor. Als eerste zijn de rijweerstanden berekend met de parameters; - F rol = 0,02 - A = 1,8 m 2 - g = 9,81 m/s 2 - rho = 1,29 kg/m 3 - C w = 0,35 Verder is er voorlopig een voertuigmassa van 1500kg aangenomen, dit is het originele voertuiggewicht + massa gemiddelde bestuurder + massa componenten Hybride techniek. Met onderstaande formules is het benodigde vermogen per mode berekend. Mode Benodigd maximaal vermogen aan de wielen [kw] 1. Zuiver elektrisch 17,2 2. Op verbrandingsmotor 46,3 3. Combinatie elektromotor en verbrandingsmotor 68,4

2 Vermogen [kw] Uitgaande van: Ƞ transmissie = 90% Ƞ elektromotor = 90% (alleen elektrisch) Ƞ convertor/invertor = 90% (alleen elektrisch) Is er een geschat benodigd motorvermogen van: Mode Benodigd maximaal vermogen aan de wielen [kw] 1. Zuiver elektrisch 23,6 2. Op verbrandingsmotor 51,4 [Larminie and Lowrie, J and J (2012). Electric Vehicle Technology Explained. Chichester: Wiley. (Figure 8.14 p.207)] Vermogen Snelheid grafiek Mode 3 50 Mode Mode Snelheid [km/h] Bijlage prestaties: Frol helling Fhelling Flucht helling Phelling Frol Vmax Flucht Vmax Pvmax Pmax nodig 269, ,459 3, , ,68 705, , , , , , , ,68 94, , , , , , , , , , ,9008

3 2.2 Systeem Uit de Vermogen-Snelheids grafiek uit het hoofdstuk 2.1 Prestaties wordt duidelijk dat dit een Mild Hybrid voertuig wordt. Voor grote vermogensvraag wordt de verbrandingsmotor ingeschakeld. Omdat deze Audi A3 Cabriolet Plug-in Hybrid zowel zuiver elektrisch, zuiver op verbrandingsmotor en gecombineerd moet kunnen rijden, kiezen voor een parallel hybride opbouw van de componenten. 2.3 Componenten Omdat een bestaand ICE voertuig wordt omgebouwd naar een Plug-In hybrid zal het aandrijfsysteem uitgebreid worden. De hoofdcomponenten om een plug-in hybrid te bouwen zijn: batterij, elektromotor/generator, batterij en een inverter/controller. Batterij Anders dan bij een ICE voertuig is bij een elektrisch voertuig niet de motor bepalend voor het uitgaande vermogen, maar de batterij. De batterij is daarom zeer belangrijk voor de conceptkeuze. Op de markt zijn verscheidene batterijen verkrijgbaar met verschillende eigenschappen. De belangrijkste voor de keuze van de batterij zijn: - Specifiek energie [Wh/kg] - Energiedichtheid [Wh/l] - Specifiek vermogen [W/kg] - Kosten [-] De batterij techniek is volop in ontwikkeling, maar voorlopig zijn de batterijen in onderstaande tabel op de markt beschikbaar. Om een juiste keuze te maken zetten we de verkrijgbare batterijen in een tabel, zie Table Verder is bekend hoeveel vermogen aan de wielen benodigd is om zuiver elektrisch te rijden en te voldoen aan de vereiste prestaties, namelijk 17,2 kw. In de berekening is rekening gehouden met de toegevoegde massa van de Hybride componenten, maar niet met verliezen in de aandrijflijn, zelfontladen van de batterij, temperatuurs invloeden en

4 inschakelen van elektrische verbruikers. Het totale rendement wordt grof geschat op 70% en daarom zal de batterij een vermogen moeten leveren van 17,2/0,7 = 24,6 kw. Om de batterij een langere levensduur te geven wordt er voor gekozen om 80% van de capaciteit te gebruiken. De Depth of Discharge is dan 0,8. Ook dit getal moet in de bepaling van de benodigde energie worden meegenomen. Als vuistregel geldt dat het piekvermogen van een batterij is zeven maal de hoeveelheid energie [in kwh] van de batterij. De vereiste energieopslag in de batterij is dan 24,6/7 = 3,5 kwh. Vanwege de DoD is de vereiste energieopslag dan 3,5/0,8 = 4,375 kwh Om continu 50 km/u te rijden is een vermogen nodig van 5,2 kw /0,7 = 7,4 kw. Als vuistregel geldt dat de batterij continu drie maal de hoeveelheid energie kan leveren. De vereiste energieopslag in de batterij is dan 7,4/3 = 2,5 kwh. Het piekvermogen is dus bepalend voor de keuze van de batterij. Het piekvermogen is gedefinïeerd als een worst case scenario, waarin een helling van 5% wordt genomen en minimaal een snelheid van 55 km/u gehaald moet worden. [Larminie and Lowrie, J and J (2012). Electric Vehicle Technology Explained. Chichester: Wiley. (Table 3.10 p.63)]

5 Een andere belangrijke eigenschap van de batterij is de massa. Dit is in kg per hoeveelheid energie per type batterij verschillend. Nu bekend is hoeveel energie in de batterij benodigd is kan met de gegevens uit tabel 3.10 de massa van de batterij berekend worden. Tevens belangrijk voor de packaging is het volume van de batterij. Uit tabel 3.10 kan eveneens het benodigde volume berekend worden. De uitkomsten worden in onderstaande tabel gezet: Batterij Massa batterij in [kg] Volume batterij in [l] Lead acid NiCad 87,5 55 NiMH Zebra Li-ion Zine-air Uit de tabel blijkt dat het ongunstig voor de voertuigdynamica is om een Lood-zuur en Nikkel- Cadmium accu te gebruiken, gezien het hoge gewicht. Zebra accu s moeten op warmte gehouden worden als deze niet wordt gebruikt en daarmee niet acceptabel voor in een plug-in hybride voertuig. Hoewel de lage massa van de zine-air batterijen, hebben ze een relatief laag specifiek vermogen. Het zijn geschikte eigenschappen, maar moeilijk te leveren in het formaat van een voertuig, echter is dit een kwestie van tijd. De twee meest geschikte batterijen zijn een Lithium ion of Nikkel metaal hydride. Waarbij Li-ion minder massa meedraagt en NiMH goedkoper is. Een nadeel van de NiMH is dat deze vrij snel zelf ontlaadt, 5% per dag. Omdat de toepassing een Plug-in hybride is, speelt dit van minder betekenis dan een normale hybride. De keuze gaat daarom voor een NiMH batterij. De kosten voor het gebruik van deze batterij zijn geraamd in onderstaande tabel: [Unknown (-).Cost of Power,Geraadpleegd op 20 september 2013,

6 Elektromotor Zoals al eerder gezegd is de energieopslag van de batterij maatgevend voor het vermogen. Voor een bepaling van het vermogen van de elektromotor geldt: Zo komt het benodigd motorvermogen op 17,2 kw. Verbrandingsmotor Het huidige conventionele model bestaat uit een 1.6 benzinemotor. Deze motor heeft een vermogen van 75kW. Het toepassen van deze motor in de plug-in hybride, zou een gecombineerd vermogen opleveren van ,6 = 99,6 kw. Dit zou betekenen dat de prestaties van het voertuig aanzienlijk verbeteren. Het programma van eisen vragen echter om een benodigd motorvermogen van 51,4 kw. Als het rendement van de aandrijflijn (ca. 90%) hierin worden meegenomen, wordt het benodigd motorvermogen 57 kw. Voor de keuze van de verbrandingsmotor betekent dit downsizen. Een keuze voor een motor met kleiner slagvolume in combinatie met de elektromotor zorgt voor gelijkblijvende prestaties, een lagere voertuigmassa, meer inbouwruimte voor de elektromotor en een lager brandstofverbruik. Er wordt gekozen voor een 1.4 motor uit de Volkswagen Polo. Deze motor heeft een vermogen van 63 kw. Door gebruik te maken van een bestaande motor wordt hier bespaard in ontwikkelingskosten voor een nieuwe motor. Dit komt ten gunste van de ontwikkeltijd. Een andere eventuele optie is het downgraden van de 1.6 motor door het toepassen van een Atkinson cycle. Echter de nadelen zijn de kosten voor het aanpassen van de motor en het niet besparen van inbouwruimte voor de elektromotor. 2.3 Packaging Innorent aan het bouwen van een plug-in hybrid is het vergroten van de totale voertuigmassa van de batterij. Doordat de totale voertuigmassa groter wordt, verandert het weggedrag van het voertuig. Daarnaast mag de voertuigveiligheid hiervan geen invloed van ondervinden. Er moet dus zeer goed worden nagedacht over de plaatsing van de componenten. Hierbij zijn de twee grootste uitdagingen het plaatsen van het batterijpakket en daarna het onderbrengen van de elektromotor. Downsizing Door het slagvolume van de ICE-motor te verkleinen, wordt er meer inbouwruimte gecreeërd voor de elektromotor. Een 1.4 motor heeft een compactere opbouw dan een 1.6 motor. Door de eerste toe te passen onstaan er meer mogelijkheden in de motorruimte voor de plaatsing van de elektromotor. Tankinhoud verkleinen Daarnaast zorgt het onderbrengen van het batterijpakket voor de grootste uitdaging. De fabrikant heeft bij het conventionele voertuig de meest optimale positie van de brandstoftank al bepaald.door de tankinhoud te halveren met een kleiner tankreservoir, wordt ruimte gecreeërd voor het batterijpakket. De tankinhoud verandert van 55 naar 25 liter. Dit heeft als voordeel:

7 - De totale voertuigmassa neemt minder toe - Het weggedrag/voertuigdynamiek wordt minimaal beïnvloed - Voertuigveiligheid blijft gehanteerd De NiMh batterij heeft een benodigd volume van 29 liter. Het verkleinen van de tank maakt 30 liter ruimte vrij voor de plaatsing van de batterijen. Een nadeel is dat de mogelijke actieradius wordt verkleind. Echter door de hybride techniek en het toepassen van een kleiner slagvolume motor kan de actieradius van het conventionele model gehanteerd kan worden. 2.4 Samenvatting van het Concept Hieronder staat een schematische weergave van het concept. Hierin is te zien dat de brandstoftank en batterij achter elkaar geplaatst zijn. De brandstofmotor is geplaatst achter de elektromotor. Via een planetair tandwielstelsel is deze met een CVT versnellingsbak verbonden. Het planetair tandwielstelsel maakt het mogelijk zuiver elektrisch, op verbrandingsmotor of simultaan te rijden. In de laatste modus dient de elektromotor als ondersteuning. Batterij Elektromotor Vermogen: 24,6 kw Vermogen: 17,2 kw Energie: 4,375 kwh DoD: 0,8 Volume: 29 l Massa: 67 kg Verbrandingsmotor Brandstoftank Vermogen: 63 kw Inhoud: 25 l Cilinderinhoud: 1390 cc

8 Bijlage: Programma van Eisen Programma van Eisen Audi A3 Cabriolet Plug-In Hybrid De Audi A3 Cabriolet is een auto bedoeld voor zowel plezier ritjes, als het dagelijkse woonwerkverkeer. De auto moet de robuustheid hebben voor het dagelijkse gebruik, maar ook het plezier geven bij het maken van lange tochten. Op topsnelheid, acceleratie en actieradius mag dus niet worden ingeleverd. Om dit voertuig te definiëren is er een programma van eisen opgesteld. De eisen worden bepaald door te kijken naar tijd, geld en prestaties. Financiële eisen - BPM voor de aanschaf van een plugin-hybride auto is lager dan ICE auto s. De netto aanschafprijs is gelijk aan de 1.6 brandstof motor uitvoering - Total Costs of Ownership liggen op maximaal 700,- per maand, uitgaande van 4 jaar en kilometer per jaar. Functionele eisen - De auto moet zijn uitgerust met navigatiesysteem die de auto begeleidt naar parkeerlocaties met laadpunten. Technologische eisen - Mode 1: Hellingspercentage: 5% met 50km/u Maximale snelheid: 55km/u Actieradius: 20 km Dit zijn de vereiste specificaties voor de Plug-in hybride wanneer zuiver elektrisch wordt gereden. - Mode 2: Hellingspercentage: 5% met 80 km/u Maximale snelheid: 150 km/u Actieradius: 450 km Dit zijn de vereiste specificaties voor de Plug-in hybride wanneer zuiver op de benzinemotor wordt gereden. Mode 3: Hellingspercentage 30% met 30 km/u Maximale snelheid: 185 km/u Actieradius: 800 km Dit zijn de vereiste specificaties voor de Plug-in hybride wanneer gecombineerd, zowel elektrisch als op de benzine motor wordt gereden. - De acceleratietijd van 0 naar 100 km/u is maximaal 12,5 seconde. - Het gemiddelde brandstofverbruik is 1 op 30.

9 - Veiligheidseisen - Tijdens de botsproeven moet de auto minimaal een beoordeling krijgen van 4 sterren door de NCAP. Het hybride systeem mag dus niet negatief van invloed zijn op de veiligheid. - De auto moet goedgekeurd zijn volgens de R100 norm van de RDW. Facilitaire eisen - Door modulaire opbouw vindt de productie van de A3 cabriolet hybride plaats op de zelfde productielijn als de ICE uitvoeringen. Tijd - De hybride versie moet gelijk met de ICE uitvoeringen op de markt worden gebracht. - De levertijd van een hybride versie is gelijk aan die van ICE uitvoeringen.

Prestaties (Quality) De veiligheid van de auto met een hybride aandrijving moet minimaal even goed zijn als de veiligheid van de benzine variant.

Prestaties (Quality) De veiligheid van de auto met een hybride aandrijving moet minimaal even goed zijn als de veiligheid van de benzine variant. Programma van eisen Binnen dit hoofdstuk wordt het pakket van eisen uitgewerkt. De uitdaging zit in het goed definiëren van alle eisen. Zo is het belangrijk om naar het complete plaatje te kijken en de

Nadere informatie

Inhoud. Elektrisch rijden: consequenties voor het ontwerp van de auto. Voorbeelden van elektrische auto s. Globale beschouwing elektrische aandrijving

Inhoud. Elektrisch rijden: consequenties voor het ontwerp van de auto. Voorbeelden van elektrische auto s. Globale beschouwing elektrische aandrijving Elektrisch rijden: consequenties voor het ontwerp van de auto Igo Besselink Werktuigbouwkunde Kivi bijeenkomst 7 juni 2010 PAGE 1 Inhoud Voorbeelden van elektrische auto s Globale beschouwing elektrische

Nadere informatie

S 500 PLUG-IN HYBRID.

S 500 PLUG-IN HYBRID. S 500 PLUG-IN HYBRID. Z n sterkste kracht: efficiëntie. Met de S 500 PLUG-IN HYBRID legt Mercedes-Benz wederom nieuwe maatstaven aan op technologiegebied. Daarbij zijn onovertroffen comfort, voortreffe

Nadere informatie

S 500 PLUG-IN HYBRID. 14% bijtelling

S 500 PLUG-IN HYBRID. 14% bijtelling S 500 PLUG-IN HYBRID. 4% bijtelling Z n sterkste kracht: efficiëntie. Met de S 500 PLUG-IN HYBRID legt Mercedes-Benz wederom nieuwe maatstaven aan op technologiegebied. Daarbij zijn onovertroffen comfort,

Nadere informatie

Vooronderzoek CASUS PLUG-IN HYBRIDE WOUTER SCHOLTE & GINO VAN LUIJN

Vooronderzoek CASUS PLUG-IN HYBRIDE WOUTER SCHOLTE & GINO VAN LUIJN 2013 Vooronderzoek CASUS PLUG-IN HYBRIDE WOUTER SCHOLTE & GINO VAN LUIJN Inhoudsopgave Inleiding... 1 Motivatie keuze voertuig... 2 Voertuigspecificaties... 2 Maten en gewichten... 2 Aandrijving... 3 Voertuigdynamiek...

Nadere informatie

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY

01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 01-2014 Brochure ALD ELECTRIC PART OF ALD NEWMOBILITY 1 Brochure ALD electric INLEIDING Ons ALD electric aanbod is bijzonder volledig, met zowel oplaadbare hybrides (plug-in), elektrische auto s met verlengde

Nadere informatie

CARBON FOOTPRINT ANALYSE

CARBON FOOTPRINT ANALYSE CARBON FOOTPRINT ANALYSE Carbon Footprint Analyse voor het hergebruik van automotive Li-ion batterijen voor de opslag van hernieuwbare energie Marlies Meijer-Willems ARN Bart in t Groen DNV-GL ARN is het

Nadere informatie

Technische specificaties

Technische specificaties Technische specificaties OPEL Mokka. November 2014 Technische specificaties Opel Mokka. Buitenafmetingen in mm Lengte 4.278 Breedte met uitgeklapte / ingeklapte buitenspiegels 2.038 / 1.802 Hoogte (leeggewicht)

Nadere informatie

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET

VOLT DE NIEUWE CHEVROLET VOLT DE NIEUWE CHEVROLET Chevrolet Volt De elektrische droom De nieuwe Chevrolet Volt is een unieke, multi-award winnende auto. Door het combineren van de voordelen van een elektrische auto met de actieradius

Nadere informatie

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement

6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement 6.2 Elektrische energie en vermogen; rendement Opgave 9 Het rendement bereken je met E nuttig en E in. E nuttig is de hoeveelheid energie die nodig is het water op te warmen. E in is de hoeveelheid energie

Nadere informatie

Alternatieve aandrijfvormen

Alternatieve aandrijfvormen Alternatieve aandrijfvormen Als alternatief voor de klassieke benzine- en dieselmotor zijn er momenteel acht andere aandrijfvormen beschikbaar. We lijsten ze even op met telkens een definitie, de voor-

Nadere informatie

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN

WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN ALD FAQ WAT U WILT WETEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN INHOUD 1. Is elektrisch rijden iets voor mij? 3 2. Welke soorten elektrische auto s zijn er? 3 3. Welke auto is voor mij geschikt? 4 4. Hoe ver kan ik rijden

Nadere informatie

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease.

Zie het auto-overzicht van Athlon Car Lease. VEELGESTELDE VRAGEN OVER ELEKTRISCH RIJDEN A. Voertuigen en mogelijkheden 1. Met welke voertuigen kun je elektrisch rijden? Elektrisch rijden op de weg kun je met een fiets, scooter of auto. Om met een

Nadere informatie

De Caddy Van en Maxi Van

De Caddy Van en Maxi Van De Caddy Van en Maxi Van De Caddy Van en Maxi Van De Caddy EcoFuel en Caddy BiFuel. Kostenbewuste ondernemers zoeken doorgaans een bedrijfsvoertuig dat niet alleen op korte termijn maar ook op lange termijn

Nadere informatie

GAAT HIJ HET MAKEN????

GAAT HIJ HET MAKEN???? GAAT HIJ HET MAKEN???? Jaap Frijlink mail@loofboom.nl 17 oktober 2012 Probusclub Santpoort 1. Een warboel van argumenten en spelers 2. Achilleshiel van de huidige autotechniek 3. Focus op elektrische tractie

Nadere informatie

De Caddy en Caddy Maxi

De Caddy en Caddy Maxi De Caddy en Caddy Maxi Naast de zuivere diesel- of benzinemodellen zijn de Caddy en de Caddy Maxi als optie ook verkrijgbaar als modelvarianten Caddy EcoFuel en Caddy BiFuel. Met deze alternatieve aandrijvingsvarianten

Nadere informatie

OPEL Corsa Van. Technische specificaties juni 2012

OPEL Corsa Van. Technische specificaties juni 2012 OPEL Corsa Van. Technische specificaties juni 2012 Technische specificaties Opel Corsa Van. 3-deurs Buitenafmetingen in mm Lengte 3.999 Breedte met uitgeklapte / ingeklapte buitenspiegels 1.944 / 1.713

Nadere informatie

TECHNISCHE SPECIFICATIES OPEL

TECHNISCHE SPECIFICATIES OPEL TECHNISCHE SPECIFICATIES OPEL Mokka. 12 november 2015 Mokka Buitenafmetingen in mm Lengte 4.278 Breedte met uitgeklapte / ingeklapte buitenspiegels 2.038 / 1.802 Hoogte (leeggewicht) 1.647 Wielbasis 2.555

Nadere informatie

met elf Concept Plug-in Hybrids deel, die worden geleased door Rijkswaterstaat, Eneco, Stedin, Roteb, TNT en Van Gansewinkel.

met elf Concept Plug-in Hybrids deel, die worden geleased door Rijkswaterstaat, Eneco, Stedin, Roteb, TNT en Van Gansewinkel. Concept Toyota Plug-In Hybrid R&D praktijktest techniek toekomstvisie Uitvoerige praktijktest Toyota test wereldwijd zeshonderd Concept Plug-in Hybrid Vehicles (Concept PHV) in een R&D praktijktest. Het

Nadere informatie

3.3 Straddle Carriers

3.3 Straddle Carriers 3.3 Straddle Carriers 3.3.1 Inleiding Straddle carriers worden aangedreven door dieselmotoren (6 of 8 cilindermotoren). Deze motoren voldoen allen aan de Tier 3 standaard, de nieuwere uitvoeringen aan

Nadere informatie

Het EcoDrive voertuig, de ontwikkeling van een geoptimaliseerde aandrijflijn voor personenvoertuigen

Het EcoDrive voertuig, de ontwikkeling van een geoptimaliseerde aandrijflijn voor personenvoertuigen Het EcoDrive voertuig, de ontwikkeling van een geoptimaliseerde aandrijflijn voor personenvoertuigen E. Spijker Van Doorne s Transmissie b.v. Tilburg 1. Inleiding Het brandstofverbruik in verkeer en vervoer

Nadere informatie

Soorten brandstoffen en aandrijvingen. Alternatieve Brandstoffen. Alternatieve Brandstoffen. Enkele voorbeelden. Alternatieve aandrijvingen

Soorten brandstoffen en aandrijvingen. Alternatieve Brandstoffen. Alternatieve Brandstoffen. Enkele voorbeelden. Alternatieve aandrijvingen Soorten brandstoffen en aandrijvingen WATT Roadshow wagens, alternatieve transportmiddelen en technologie De voor- en nadelen van WATT-voertuigen Prof. Joeri Van Mierlo Conventionele brandstoffen Benzine,

Nadere informatie

Technische specificaties

Technische specificaties Technische specificaties OPEL Astra. Januari 2015 Buitenafmetingen in mm 5-deurs Sports Sedan Sports Tourer Lengte 4.419 4.658 4.698 Breedte met uitgeklapte / ingeklapte buitenspiegels 2.013 / 1.831 2.013

Nadere informatie

Samenvattende rapportage project Meerij- aanhanger P0901

Samenvattende rapportage project Meerij- aanhanger P0901 Samenvattende rapportage project Meerijaanhanger Gesubsidieerd door SenterNovem KTOH01022 Versie: Auteurs: Datum: openbaar IWO Project bv R. Hunik P. Hafkamp 29 november 2009 Onderliggende rapportages

Nadere informatie

Technische specificaties

Technische specificaties Technische specificaties OPEL Zafira Tourer. November 2015 Buitenafmetingen in mm Zafira Tourer Lengte 4.656 Breedte met uitgeklapte / ingeklapte buitenspiegels 2.099 / 1.928 Hoogte (leeggewicht) 1.685

Nadere informatie

J De centrale draait (met de gegevens) gedurende één jaar. Het gemiddelde vermogen van de centrale kan dan berekend worden:

J De centrale draait (met de gegevens) gedurende één jaar. Het gemiddelde vermogen van de centrale kan dan berekend worden: Uitwerking examen Natuurkunde1 HAVO 00 (1 e tijdvak) Opgave 1 Itaipu 1. De verbruikte elektrische energie kan worden omgerekend in oules: 17 = 9,3 kwh( = 9,3 3, ) = 3,3 De centrale draait (met de gegevens)

Nadere informatie

Innovatief hybride busconcept van Scania verlaagt brandstofverbruik met 25%

Innovatief hybride busconcept van Scania verlaagt brandstofverbruik met 25% PRESS info P09601NL/ Per-Erik Nordström Mei 2009 Innovatief hybride busconcept van Scania verlaagt brandstofverbruik met 25% Scania gaat beginnen met uitgebreide operationele tests van een unieke hybride-elektrische

Nadere informatie

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo 1 Arbeid verrichten 1 a) = 0 b) niet 0 en in de richting van de beweging c) =0 d) niet 0 e tegengesteld aan de beweging 2 a) De wrijvingskracht

Nadere informatie

POP01 Project Operations. ESCBO Electic Sports Car Build Off TCO Total Costs of Ownership

POP01 Project Operations. ESCBO Electic Sports Car Build Off TCO Total Costs of Ownership Hogeschool Rotterdam Cluster Engineering Studierichting Autotechniek POP01 Project Operations ESCBO Electic Sports Car Build Off TCO Total Costs of Ownership Studenten: Rajiv Angoelal 0823083 Lars van

Nadere informatie

POCKET GUIDE. 100% SUV, 7% bijtelling. Mitsubishi Outlander PHEV. (Plug-in Hybrid EV) Herwers Mitsubishi maakt het onmogelijke mogelijk.

POCKET GUIDE. 100% SUV, 7% bijtelling. Mitsubishi Outlander PHEV. (Plug-in Hybrid EV) Herwers Mitsubishi maakt het onmogelijke mogelijk. POCKET GUIDE Mitsubishi Outlander PHEV (Plug-in Hybrid EV) Herwers Mitsubishi maakt het onmogelijke mogelijk. 100% SUV, 7% bijtelling. DE MITSUBISHI OUTLANDER PHEV IN HET KORT 7% bijtelling voor 5 jaar

Nadere informatie

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit

waterstof waarmee de elektromotor van de auto wordt aangedreven - auto's voorzien van een brandstofcel die elektrische energie produceert uit Hoe overleeft de auto de energietransitie? 1 Inleiding De energietransitie - dus de overschakeling van het gebruik van fossiele brandstoffen naar dat van duurzame middelen voor energieopwekking - zal consequenties

Nadere informatie

FIAT NATURAL POWER INHOUD

FIAT NATURAL POWER INHOUD FIAT NATURAL POWER INHOUD 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.02 2. DE VOORDELEN P.03 3. FIAT PANDA P.04 4. FIAT PUNTO P.06 5. FIAT QUBO P.08 6. FIAT DOBLO P.10 7. FIAT FIORINO CARGO P.12 8. FIAT

Nadere informatie

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes!

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! PROEFWERK NATUURKUNDE KLAS 5 ROEFWERK H10 + H6 10/3/2009 Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (54 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! Opgave

Nadere informatie

In andere woorden: de elektrische ondersteuning zal starten als de fietser start met fietsen en stopt wanneer de pedalen weer stilstaan.

In andere woorden: de elektrische ondersteuning zal starten als de fietser start met fietsen en stopt wanneer de pedalen weer stilstaan. Extra info elektrische fietsen Wat is een Pedelec? Pedelec betekend Pedal Electric Cycle (Pedaal elektrische fiets). Terwijl de fietser de pedalen rond trapt geeft het elektrische systeem aanvullende kracht.

Nadere informatie

Analyse Autarkische woonboot

Analyse Autarkische woonboot Verbruik Sanitair Verwarming Apparaten Opwekking Opslag Stromingen Analyse Autarkische woonboot Deutekom, Imre van Giels, Ruud van Hoope, Dave ten 11-09-2008 Autarkie Minimaliseren van het verbruik Verbruik

Nadere informatie

Tarievenlijst Oude bpm tarieven (vanaf 1993)

Tarievenlijst Oude bpm tarieven (vanaf 1993) Belastingdienst Tarievenlijst Oude bpm tarieven (vanaf 1993) BPM 065 1Z*2FD Oude bpm-tarieven (vanaf 1993) Moet u voor een gebruikt motorrijtuig (personen auto, motor of bestelauto) bpm betalen? Dan hoeft

Nadere informatie

SERIES. www.govecs.nl www.rrmobility.nl

SERIES. www.govecs.nl www.rrmobility.nl SERIES www.govecs.nl www.rrmobility.nl CO2 Emissies 1800 kg 950 kg 920 kg 750 kg 710 kg 240 kg 0 kg Hybride auto Middenklasse Openbaar 2-takt scooter 4-takt scooter GOVECS GOVECS auto vervoer e-scooter

Nadere informatie

Batterijen en laadsystemen voor een duurzaam magazijn. Michiel Adema

Batterijen en laadsystemen voor een duurzaam magazijn. Michiel Adema Batterijen en laadsystemen voor een duurzaam magazijn Michiel Adema AGENDA Inleiding Celectric // Benning Laadtechniek, ongeregelde 50 50 Hz Hz laders vs vs hoogfrequent geschakelde laders Energieverbruik,

Nadere informatie

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK

Bijlage 9 5. TESTEN VAN HET VOERTUIG OP DE TESTBAAN, DE WEG OF DE ROLLENBANK Bijlage 9 E/ECE/324 Rev.1/Add.82/Rev.3 bladzijde 229 Bijlage 4 Aanhangsel 1 TEST VAN TYPE V (beschrijving van de uithoudingstest ter controle van de duurzaamheid van de voorzieningen tegen verontreiniging)

Nadere informatie

ford.nl FORD C-MAX PLUG-IN HYBRIDE 7% bijtelling - 100% luxe.

ford.nl FORD C-MAX PLUG-IN HYBRIDE 7% bijtelling - 100% luxe. ford.nl FORD C-MAX PLUG-IN HYBRIDE 7% bijtelling - 100% luxe. FORD C-MAX PLUG-IN HYBRIDE: 34.995,- NETTO BIJTELLING V.A. 86,- De Ford C-MAX Plug-in Hybride biedt een soepele, energie-efficiënte en fluisterstille

Nadere informatie

100% SUV, 0% bijtelling.

100% SUV, 0% bijtelling. Pocket guide Mitsubishi Outlander PHEV (Plug-in Hybrid EV) Herwers Mitsubishi maakt het onmogelijke mogelijk. 100% SUV, 0% bijtelling. De Mitsubishi Outlander PHEV in het kort 0% bijtelling voor 5 jaar,

Nadere informatie

12-1-2015: Persbericht: Mercedes-Benz C 350 PLUG-IN HYBRID - efficiency, dynamiek, comfort en 7% bijtelling

12-1-2015: Persbericht: Mercedes-Benz C 350 PLUG-IN HYBRID - efficiency, dynamiek, comfort en 7% bijtelling 12-1-2015: Persbericht: Mercedes-Benz C 350 PLUG-IN HYBRID - efficiency, dynamiek, comfort en 7% bijtelling Na de première ervan in de S-Klasse presenteert Mercedes-Benz nu zijn meest geavanceerde hybride

Nadere informatie

NEW DE NIEUWE OUTLANDER PHEV. CARROSSERIEKLEUREN *onder voorbehoud van definitieve Europese homologatiegegevens TECHNISCHE SPECIFICATIES*

NEW DE NIEUWE OUTLANDER PHEV. CARROSSERIEKLEUREN *onder voorbehoud van definitieve Europese homologatiegegevens TECHNISCHE SPECIFICATIES* CRROSSERIEKLEUREN *onder voorbehoud van definitieve Europese homologatiegegevens MOTOREN SILKY WHITE [P] (W13) TECHNICL SILVER [M] (U21) VERBRNDINGSMOTOR antal cilinders Cilinderinhoud ELEKTROMOTOR VOOR

Nadere informatie

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (55 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes!

Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (55 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! NATUURKUNDE KLAS 5 INHAAL PROEFWERK ROEFWERK H10 + H6 3/2010 Tijdsduur 100 minuten. Deze toets bestaat uit 4 opgaven (55 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes!

Nadere informatie

Vraag 1. Antwoord 1. Vraag 2 en 3

Vraag 1. Antwoord 1. Vraag 2 en 3 Vraag 1 Klopt het dat de Mitsubishi Outlander PHEV in aanmerking komt voor 0% BPM (belasting op personenauto s en motorrijwielen), de subsidieregelingen KIA (kleinschaligheidsinvesteringsaftrek), MIA (milieuinvesteringsaftrek)

Nadere informatie

Technologie die werkt en vooruitgaat. ZF-Duodrive: de hydrostatische aandrijving

Technologie die werkt en vooruitgaat. ZF-Duodrive: de hydrostatische aandrijving Technologie die werkt en vooruitgaat. ZF-Duodrive: de hydrostatische aandrijving Tegenwoordig worden vrachtwagens niet enkel gebruikt om van A naar B te rijden, maar ook om werkzaamheden op lage snelheid

Nadere informatie

ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING

ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING ALD WHITEPAPER ELEKTRISCH RIJDEN EN UW AUTOREGELING INHOUD Stap 1. Beleid 3 Stap 2. Toekenning van elektrische mobiliteit 3 Stap 3. Merkenbeleid en normbudget 3 Stap 4. Laadfaciliteiten thuis en op het

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde pilot havo 2010 - I

Eindexamen natuurkunde pilot havo 2010 - I Eindexamen natuurkunde pilot havo 00 - I Beoordelingsmodel Aan het juiste antwoord op een meerkeuzevraag worden twee punten toegekend. Opgave Eliica maximumscore uitkomst: De actieradius is 3, 0 km. de

Nadere informatie

Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s

Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Informatie Spreekbeurt Elektrische Auto s Hier vind je de volgende informatie: 1. Ontstaan van de auto 2. Brandstof auto s en de toekomst 3. Elektriciteit 4. Elektrische auto s 5. Kosten elektrische auto

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

Elektrische voertuigen Schone spitstechnologie: beter voor het milieu EN uw autofiscaliteit!

Elektrische voertuigen Schone spitstechnologie: beter voor het milieu EN uw autofiscaliteit! Elektrische voertuigen Schone spitstechnologie: beter voor het milieu EN uw autofiscaliteit! Met het Kyoto-akkoord in het achterhoofd hecht de overheid steeds meer belang aan de milieu-effecten van voertuigen.

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 202 203 Aanhangsel van de Handelingen Vragen gesteld door de leden der Kamer, met de daarop door de regering gegeven antwoorden 323 Vragen van de leden Omtzigt,

Nadere informatie

Elektrische en elektrisch hybride voertuigen. Stand van zaken anno 2011. ir. Patrick Debal Projectleider hybride ontwikkeling Punch Powertrain

Elektrische en elektrisch hybride voertuigen. Stand van zaken anno 2011. ir. Patrick Debal Projectleider hybride ontwikkeling Punch Powertrain Elektrische en elektrisch hybride voertuigen Stand van zaken anno 2011 ir. Patrick Debal Projectleider hybride ontwikkeling Punch Powertrain Geschiedenis Overzicht Definities en begrippen Technologie Knelpunten

Nadere informatie

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 16.30 uur

Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 13.30 16.30 uur natuurkunde Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 22 juni 3.30 6.30 uur 20 05 Vragenboekje Voor dit examen zijn maximaal 82 punten te behalen; het examen bestaat uit 26 vragen.

Nadere informatie

Tentamen Octrooigemachtigden

Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Octrooigemachtigden Tentamen Verdedigen van een octrooiaanvrage (deel B) elektrotechniek/werktuigkunde 6 oktober 14 13.4 17.4 uur 1 TENTAMENOPGAVE VERDEDIGEN VAN EEN OCTROOIAANVRAGE (B) E/W 14

Nadere informatie

Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011

Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011 Welkom Elektrische voertuigen 6 juli 2011 Agenda Project elektrische voertuigen Eandis Impact op netwerk elektriciteit Deelname proeftuin EVA 2 6 juli 2011 Technische gegevens voertuigen ( 1 ) 4 FIAT FIORINO

Nadere informatie

Gebruikershandleiding Inhoud

Gebruikershandleiding Inhoud Gebruikershandleiding Inhoud 1 Overzicht onderdelen...4 2 Display en bediening... 6 2.1 Functies stuurbediening... 6 2.2 Functies display... 7 2.3 Gashendel (Optioneel)... 9 3 atterijpakket en lader...

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl 2010 - I

Eindexamen natuurkunde / scheikunde 1 compex vmbo gl/tl 2010 - I Als je gevraagd wordt resultaten op te slaan, doe je dat in de examenmap. In het openingsscherm is de naam van deze map gegeven. Sla het resultaat op als vraagnummer_examennummer. Bijvoorbeeld vr99_010

Nadere informatie

Examen HAVO. natuurkunde. tijdvak 1 donderdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen HAVO. natuurkunde. tijdvak 1 donderdag 12 mei 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen HAVO 2016 tijdvak 1 donderdag 12 mei 13.30-16.30 uur natuurkunde Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 27 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 79 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

Schakel zo vroeg mogelijk op naar een hogere versnelling, tussen 2000 en 2500 toeren.

Schakel zo vroeg mogelijk op naar een hogere versnelling, tussen 2000 en 2500 toeren. Tip 1 Schakelen Schakel zo vroeg mogelijk op naar een hogere versnelling, tussen 2000 en 2500 toeren. Een toerenteller is hierbij een handig hulpmiddel. Een deel van het vermogen dat een automotor levert

Nadere informatie

Free to travel into the future WWW.QUADRO-NEDERLAND.NL

Free to travel into the future WWW.QUADRO-NEDERLAND.NL Free to travel into the future De Quadro 3 is een vernieuwende driewiel scooter. Sinds 2013 op de markt met uitgebreide technische en stylistische verbeteringen sinds zijn voorgangers. De Quadro 3 is uitgerust

Nadere informatie

DACIA LOGAN VAN/PICK-UP PRIJSLIJST januari 2012

DACIA LOGAN VAN/PICK-UP PRIJSLIJST januari 2012 DACIA LOGAN VAN/PICK-UP PRIJSLIJST januari 2012 VERSIEPRIJZEN LOGAN VAN/PICK-UP Dacia Logan Van Motor Uitvoering CATALOGUSPRIJS BTW BPM* CONSUMENTENPRIJS Netto INCL. BTW en BPM 1.6 MPI 85 Euro 5 Logan

Nadere informatie

1.6 Alternatieve aandrijving

1.6 Alternatieve aandrijving 1.6 Alternatieve aandrijving In deze paragraaf worden alternatieve aandrijvingen behandeld. Er wordt dieper ingegaan op elektrische aandrijving waarbij batterijgestuurde aandrijving en aandrijving door

Nadere informatie

Hyundai en waterstof WaterstofNet congres William Meerschaut PR & Communications Manager Hyundai Belux

Hyundai en waterstof WaterstofNet congres William Meerschaut PR & Communications Manager Hyundai Belux Hyundai en waterstof WaterstofNet congres William Meerschaut PR & Communications Manager Hyundai Belux 1 Hyundai en de toekomst Hyundai is bekommerd om de toekomst» Verkoop!» Door een duurzaam beleid»

Nadere informatie

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl

Elektrische hulpaandrijving. Simpelweg mobiel. Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Simpelweg mobiel. Elektrische hulpaandrijving Klein. Licht. Wendbaar. www.alber.nl Weer meer dingen samen doen, daar hebben we naar uitgekeken. Geniet van meer mobiliteit Van handbewogen naar elektrisch

Nadere informatie

De Auto van de Toekomst Batterij elektrisch of Waterstof elektrisch? Ir. E.A.M. de Nie

De Auto van de Toekomst Batterij elektrisch of Waterstof elektrisch? Ir. E.A.M. de Nie De Auto van de Toekomst Batterij elektrisch of Waterstof elektrisch? Ir. E.A.M. de Nie 28 april 2009 Hidde Nijland Symposium 1 WAAROM ELEKTRISCH RIJDEN? 1. Wereld milieu: geen broeikaseffect duurzaamheid

Nadere informatie

Plug-in Hybrid. juni 2013

Plug-in Hybrid. juni 2013 Plug-in Hybrid Electric Vehicles juni 2013 Begin 2013 reden In Nederland ongeveer 8.000 personenauto s met 0% fiscale bijtelling. Het overgrote deel hiervan zijn elektrische auto s die tevens een benzine-

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-I

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-I - + - + Eindexamen natuurkunde havo 2000-I 4 Antwoordmodel Opgave LEDs voorbeelden van schakelschema s: 50 Ω V LED A 50 Ω A V LED Als slechts één meter juist is geschakeld: punt. Maximumscore 2 2 voorbeeld

Nadere informatie

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A:

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A: Meting zonnepaneel Om de beste overbrengingsverhouding te berekenen, moet de diodefactor van het zonnepaneel gekend zijn. Deze wordt bepaald door het zonnepaneel te schakelen aan een weerstand. Een multimeter

Nadere informatie

Special: Toekomstige EV modellen

Special: Toekomstige EV modellen Special: Toekomstige EV modellen De afgelopen jaren is het aantal elektrische voertuigen in Nederland flink gestegen. Ook het aanbod vanuit de voertuigfabrikanten groeit: steeds meer merken bieden een

Nadere informatie

Specificaties Mazda3 SKYACTIV-Hybrid *

Specificaties Mazda3 SKYACTIV-Hybrid * Mazda op de 43 e Tokyo Motor Show 2013 Duurzame Zoom-Zoom in zijn meest geavanceerde vorm ooit Waddinxveen, 20 november 2013. Op de Tokyo Motor Show 2013 toont Maza een breed scala aan aandrijftechnologieën

Nadere informatie

Informatie over de nieuwe Outlander PHEV

Informatie over de nieuwe Outlander PHEV Informatie over de nieuwe Outlander PHEV Mitsubishi start met het aannemen van orders voor de elektrisch aangedreven Outlander Plug-in-Hybride EV (PHEV). Volgend jaar mei begint de productie voor Europa,

Nadere informatie

Profiteer nog voor het einde van 2014 van de subsidie op elektrische scooters

Profiteer nog voor het einde van 2014 van de subsidie op elektrische scooters Profiteer nog voor het einde van 2014 van de subsidie op elektrische scooters Inleiding Ondernemersvereniging Hart Voor De Amsterdamse Straatweg biedt u in samenwerking met NoNoiz Scooters BV de mogelijkheid

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2000-I

Eindexamen natuurkunde 1-2 havo 2000-I - + - + Eindexamen natuurkunde -2 havo 2000-I 4 Antwoordmodel Opgave LEDs voorbeelden van schakelschema s: 50 Ω V LED A 50 Ω A V LED Als slechts één meter juist is geschakeld: punt. 2 uitkomst: R = 45

Nadere informatie

De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark.

De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark. De nieuwe Toyota Prius Plug-in Hybrid past perfect in uw wagenpark. Toyota wil dat duurzamer rijden voor iedereen bereikbaar is. Daarom ontwikkelen we innovatieve modellen en hebben we het grootste aanbod

Nadere informatie

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto

Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Elektrische auto stoot evenveel CO 2 uit als gewone auto Bron 1: Elektrische auto s zijn duur en helpen vooralsnog niets. Zet liever in op zuinige auto s, zegt Guus Kroes. 1. De elektrische auto is in

Nadere informatie

nieuw in Nederland MBA fuelsaver de bewezen brandstofbespaarder tot 10% besparing op het brandstofverbruik vele bewezen referenties 27 oktober 2015

nieuw in Nederland MBA fuelsaver de bewezen brandstofbespaarder tot 10% besparing op het brandstofverbruik vele bewezen referenties 27 oktober 2015 nieuw in Nederland MBA fuelsaver de bewezen brandstofbespaarder tot 10% besparing op het brandstofverbruik vele bewezen referenties 27 oktober 2015 Nieuw in Nederland MBA fuelsaver de bewezen brandstofbespaarder

Nadere informatie

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility

Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst. Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rijden op H2 is meer dan een andere bus Op weg naar een schone toekomst Kivi Niria congres Sustainable Mobility Rob van der Sluis 1 Van fossiel naar duurzaam Andere brandstof / energiedrager Andere infrastructuur

Nadere informatie

it s electric! e-powered mobility by ece

it s electric! e-powered mobility by ece it s electric! e-powered mobility by ece Dramatische CO 2 reductie Lotus Elise VW Golf Een snelle, sportieve wagen. Van 0 naar 100 in 4,7 seconde? Het kan elektrisch! Specificaties Lotus Elise-ece: ca.

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie Hoofdstuk 4: Arbeid en energie 4.1 Energiebronnen Arbeid: W =............. Energie:............................................................................... Potentiële energie: E p =.............

Nadere informatie

Monitoring van plug-in hybride voertuigen (PHEVs) april 2012 t/m maart 2015

Monitoring van plug-in hybride voertuigen (PHEVs) april 2012 t/m maart 2015 TNO-rapport TNO 2015 R10802 Monitoring van plug-in hybride voertuigen (PHEVs) april 2012 t/m maart 2015 Earth, Life & Social Sciences Van Mourik Broekmanweg 6 2628 XE Delft Postbus 49 2600 AA Delft www.tno.nl

Nadere informatie

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5)

Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) Uitwerkingen VWO deel 1 H2 (t/m par. 2.5) 2.1 Inleiding 1. a) Warmte b) Magnetische Energie c) Bewegingsenergie en Warmte d) Licht (stralingsenergie) en warmte e) Stralingsenergie 2. a) Spanning (Volt),

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde pilot havo 2010 - I

Eindexamen natuurkunde pilot havo 2010 - I Opgave 1 Eliica De Eliica (figuur 1) is een supersnelle figuur 1 elektrische auto. Hij heeft acht wielen en elk wiel wordt aangedreven door een elektromotor. In de accu s kan in totaal 55 kwh elektrische

Nadere informatie

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland Jan Schouten Quality Safety Environmental care A company driven by strong core values CO 2 -neutrale productie Eerste 100 % CO 2 -neutrale truckfabriek in Gent Windenergie, zonne-energie, biobrandstoffen

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 4. De auto s 7. Energiekosten lager, aanschafprijs hoger 10. De actieradius in de praktijk 16. Onderhoud 20. Gebruikerservaringen 23

Inhoud. Inleiding 4. De auto s 7. Energiekosten lager, aanschafprijs hoger 10. De actieradius in de praktijk 16. Onderhoud 20. Gebruikerservaringen 23 Inhoud Inleiding 4 De auto s 7 Energiekosten lager, aanschafprijs hoger 10 De actieradius in de praktijk 16 Onderhoud 20 Gebruikerservaringen 23 Milieuvoordeel 28 Conclusie 32 Elektrisch rijden 3 Inleiding

Nadere informatie

Schone aandrijving voor de Amsterdamse rondvaart

Schone aandrijving voor de Amsterdamse rondvaart Schone aandrijving voor de Amsterdamse rondvaart Fasering & Economische aspecten Datum 9-9-2013 Ruud Verbeek, Norbert Ligterink, Jorrit Harmsen, Pim van Mensch Ondersteund door: Gemeente Amsterdam & Europese

Nadere informatie

Eco-line hoge-drukunit

Eco-line hoge-drukunit Eco-line hoge-drukunit AT Cleaning systems heeft een hogedruk-unit ontwikkeld die werkt op batterijen/accu s. Wij hebben hiervoor gekozen omdat er alleen maar voordelen mee te behalen zijn. M.V.O. waar

Nadere informatie

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer

Elektrisch vervoer & Arnhem 16 december 2009. Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer Elektrisch vervoer & elektrische netten Arnhem 16 december 2009 Peter van der Sluijs Programmamanager infrastructuur laadpunten elektrisch vervoer 1 Inhoud Belang Netbeheerder Wat doet een elektrische

Nadere informatie

Exemplarité des pouvoirs publics en matière de transport. Voorbeeldgedrag publieke overheden inzake transport. 5 novembre/er 2014

Exemplarité des pouvoirs publics en matière de transport. Voorbeeldgedrag publieke overheden inzake transport. 5 novembre/er 2014 Exemplarité des pouvoirs publics en matière de transport Voorbeeldgedrag publieke overheden inzake transport 5 novembre/er 2014 Bruxelles Environnement Département stationnement et déplacements Leefmilieu

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-BB 2004

Examenopgaven VMBO-BB 2004 Examenopgaven VMBO-BB 2004 2 tijdvak 2 woensdag 23 juni 13.30 15.00 uur NATUUR- EN SCHEIKUNDE 1 CSE BB Naam kandidaat Kandidaatnummer Beantwoord alle vragen in dit opgavenboekje. Gebruik het BINAS tabellenboek.

Nadere informatie

E-bike : regelgeving & evolutie bekeken vanuit de fietssector en mobiliteitsmarkt

E-bike : regelgeving & evolutie bekeken vanuit de fietssector en mobiliteitsmarkt + E-bike : regelgeving & evolutie bekeken vanuit de fietssector en mobiliteitsmarkt Philippe Decrock, directeur studiedienst (federatie FEDERAUTO, FEDERVELO- FEDERPROCYCLE) + AANDACHTSPUNTEN E-bikes Elektronisch

Nadere informatie

natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL COMPEX

natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL COMPEX Examen VMBO-GL en TL 2011 tijdvak 1 donderdag 26 mei totale examentijd 2 uur natuur- en scheikunde 1 CSE GL en TL COMPEX Vragen 1 tot en met 19 In dit deel van het examen staan de vragen waarbij de computer

Nadere informatie

POWERTOOLS VOOR PROFESSIONALS 09/2015

POWERTOOLS VOOR PROFESSIONALS 09/2015 4 POWERTOOLS VOOR PROFESSIONALS 09/2015 KRACHTIG & COMPACT EY 74A2 LJ2G / PN2G / X Accu-schroef/boormachine 2 Nieuwe borstelloze motor De nieuwe grotere motor zorgt voor meer kracht en efficiëntie (vergeleken

Nadere informatie

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK

Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid vanaf 8.735,-! TOT 5 JAAR 0% BIJTELLING GEEN WEGENBELASTING ZEER LAAG VERBRUIK Tel het belastingvoordeel op en rijd een Prius Plug-in Hybrid

Nadere informatie

9. YPSILON P.20 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.2 3. 500L P.4 10. FIORINO P.16 4. 500L LIVING P.6 11. DOBLÒ CARGO P.18 2. DE VOORDELEN P.

9. YPSILON P.20 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.2 3. 500L P.4 10. FIORINO P.16 4. 500L LIVING P.6 11. DOBLÒ CARGO P.18 2. DE VOORDELEN P. 1. DE SCHOONSTE BRANDSTOF VAN HET MOMENT P.2 3. 500L P.4 9. YPSILON P.20 10. FIORINO P.16 2. DE VOORDELEN P.3 4. 500L LIVING P.6 11. DOBLÒ CARGO P.18 5. PANDA P.8 6. PUNTO P.10 7. QUBO P.12 8. DOBLO P.14

Nadere informatie