Migratiestromen en inkomensontwikkelingen in de provincie Groningen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Migratiestromen en inkomensontwikkelingen in de provincie Groningen"

Transcriptie

1 Migratiestromen en inkomensontwikkelingen in de provincie Groningen Mensen verhuizen om allerlei redenen. Om samen te wonen, voor werk of studie of vanwege de woning zelf. Deze verhuizingen spelen een belangrijke rol in de sociaaleconomische ontwikkeling van gemeenten. Welke invloed hebben nieuwkomers en vertrekkers op de sociaaleconomische positie van een gemeente? Heeft een daling van het inwoneraantal door migratie bijvoorbeeld een verslechtering van de koopkracht tot gevolg? In het kort Voor de jaren 2010 en 2011 kunnen, met uitzondering van de gemeenten Groningen en Appingedam, alle gemeenten in de provincie worden aangeduid als vertrekregio. Dat betekent dat er meer huishoudens vertrekken dan dat er nieuwe vestigen. Het gemiddeld besteedbaar inkomen van de vestigende huishoudens is doorgaans hoger dan dat van de vertrekkende huishoudens. Opnieuw is de gemeente Groningen de uitzondering. Op het eerste gezicht lijkt het er dus op dat migratie geen negatief effect heeft op de sociaaleconomische positie van een gemeente. Wanneer we de aantallen huishoudens die verhuizen combineren met het gemiddelde inkomen van deze huishoudens, neemt echter het totale inkomen van een groot aantal gemeenten af. De verschillen tussen vertrek- en vestigingsregio s lijken niet zozeer te liggen aan het verschil in inkomen tussen vestigers en vertrekkers, maar eerder aan de aantallen huishoudens die verhuizen. Inleiding De komende jaren zullen alle gemeenten in de provincie Groningen te maken krijgen met een afname van het aantal inwoners. Uitzondering is de gemeente Groningen waar juist het aantal inwoners zal blijven toenemen. Bevolkingsafname of -groei wordt bepaald door geboorte, sterfte en migratie. Een aantal gemeenten in Groningen heeft bijvoorbeeld een negatief geboorteoverschot, dus meer sterfgevallen dan geboorten. Dat is vooral zichtbaar in de krimpgebieden. Tegelijk zien we vanuit de krimpgebieden een structurele stroom verhuizers naar de stad Groningen (KAW, 2012). Onderzoek van het CBS (Kooiman et al. 2013) laat zien dat in de loop der jaren vertrekregio s sociaaleconomisch zwakker worden en vestigingsregio s sterker. Er wordt ook gesproken over een zogenaamde braindrain. Deze ontwikkelingen zorgen voor bezorgdheid binnen beleidskringen. In deze factsheet wordt de relatie tussen migratiestromen en inkomensontwikkelingen onderzocht. Er staan 3 vragen centraal: 1. Hoeveel huishoudens hebben zich de afgelopen jaren in Groningen gevestigd en hoeveel trekken er weg? 2. Hebben de huishoudens die zich in een gemeente vestigen een hoger of een lager inkomen dan de huishoudens die vertrekken? 3. Heeft de migratie van huishoudens een positief of negatief effect op de inkomensontwikkeling van een gemeente? Voor het beantwoorden van deze vragen zijn bij het CBS gegevens over de huishoudensamenstelling en het gemiddeld besteedbaar inkomen van een huishouden na verhuizing aangekocht. Op basis van de Gemeentelijke Basisadministratie is vastgesteld welke huishoudens in Nederland in 2010 en 2011

2 van adres zijn veranderd. Deze dataset is gekoppeld aan het Regionaal Inkomensonderzoek (RIO) 1. We richten ons op de verhuizingen die plaatsvinden tussen gemeenten, de binnengemeentelijke verhuizingen laten we buiten beschouwing. Het migratiesaldo is in veel gemeenten negatief In 2010 en 2011 waren er in totaal huishoudens die nieuw in een gemeente in de provincie Groningen zijn komen wonen. In diezelfde periode verhuisden er huishoudens vanuit een gemeente in Groningen om zich in een andere gemeente (in of buiten Groningen) te vestigen. Het verschil tussen vestiging en vertrek wordt het migratiesaldo genoemd. Met uitzondering van de gemeenten Groningen en Appingedam, hadden alle gemeenten in 2010 en 2011 een negatief migratiesaldo. Met andere woorden, het aantal vertrekkende huishoudens was bijna overal groter dan het aantal nieuw gevestigde huishoudens. Het CBS noemt dit gemeenten met een negatieve aantrekkingskracht (Latten en Kooiman, 2011). Groningen en Appingedam hadden in deze jaren dus een positieve aantrekkingskracht. Figuur 1. Migratiesaldo per 1000 huishoudens, 2010 en 2011 De huishoudens die vertrekken vanuit een gemeente worden gedomineerd door huishoudens die elders een eenpersoonshuishouden gaan vormen (zie de bijlage). Het zal hier vooral gaan om jongeren die het ouderlijk huis verlaten (en dus in feite een nieuw huishouden starten). Dat is vooral in de stad Groningen te zien waar 85% van de nieuw gevestigde huishoudens een eenpersoonshuishouden was in de jaren 2010 en Maar ook in andere gemeenten zien we dat eenpersoonshuishoudens vaker verhuizen dan stellen met of zonder. 1 Aankoop is verlopen via de Vereniging voor Statistiek en Onderzoek (VSO). Onderzoek en Statistiek Groningen heeft de data aangekocht voor de gemeenten Groningen en Ten Boer, het Sociaal Planbureau Groningen van de overige Groninger gemeenten.

3 Inkomensverschillen tussen vestigers en vertrekkers We zijn benieuwd of de huishoudens die zich nieuw vestigen in een gemeente van inkomen verschillen met de huishoudens die vertrekken. De figuren 2 en 3 presenteren het gemiddeld besteedbaar inkomen van de vertrekkende huishoudens en de vestigende huishoudens. Figuur 2. Gemiddeld besteedbaar inkomen van vertrekkende huishoudens en van huishoudens die zich nieuw vestigen ( ) Vertrekkende huishoudens Vestigende huishoudens Figuur 3. Verschil in gemiddeld besteedbaar inkomen tussen huishoudens die zich vestigen en die vertrekken ( )

4 Het gemiddeld besteedbaar inkomen van de huishoudens die zich nieuw vestigen in een gemeente is doorgaans hoger dan dat van de vertrekkende huishoudens. Vooral rondom de stad Groningen zien we dat huishoudens zich vestigen met een gemiddeld hoger besteedbaar inkomen. In de krimpgebieden, op de gemeenten Loppersum, Appingedam en Vlagtwedde na, zien we dat de inkomensverschillen tussen vestigende en vertrekkende huishoudens nagenoeg gelijk is tot licht positief. Op het eerste gezicht lijkt het er dus op dat migratie geen negatief effect heeft op de sociaaleconomische ontwikkeling van een gemeente. Blijkbaar worden er meer welvarende huishoudens aangetrokken dan dat er vertrekken, ook in de krimpgebieden. Dit is opmerkelijk omdat er vaak gesproken wordt van een afnamen van de sociaaleconomische positie in vertrekregio s. Opvallende uitzondering is de stad Groningen, waar het gemiddelde inkomen van de huishoudens die binnenkomen aanzienlijk lager is dan dat van de huishoudens die vertrekken. Dit komt hoogstwaarschijnlijk door studenten die zich in de stad vestigen. Invloed van migratie op sociaaleconomische positie van gemeenten We krijgen echter een volledig ander beeld wanneer we de aantallen huishoudens die tussen de gemeenten verhuizen relateren aan het gemiddelde inkomen van deze huishoudens. Het totale inkomen van een groot aantal gemeenten blijkt dan af te nemen (figuur 4). Dat geldt voor 15 gemeenten, terwijl in 8 gemeenten de migratie van huishoudens een positief effect heeft op het besteedbare inkomen (blauw gekleurd). Figuur 4. Ontwikkeling besteedbaar inkomen a.g.v. migratiestromen ( ) Bekijken we deze verschillen wat gedetailleerder, dan kunnen we voor de jaren 2010 en typen gemeenten onderscheiden (zie ook tabel 1).

5 Tabel 1. Effect van migratie op besteedbaar inkomen, naar type gemeente Migratiesaldo (fig 1) Inkomensverschil (fig 3) effect migratie op inkomen (fig 4) type type type type Voor de gemeente Groningen (type 1) geldt dat de huishoudens die vertrekken gemiddeld een hoger inkomen hebben dan de huishoudens die zich er vestigen. We hebben al kunnen lezen dat het hier vooral gaat om beginnende studenten, dus wat dat betreft is het lagere inkomen van de vestigende huishoudens goed verklaarbaar. Echter, het totale besteedbare inkomen in de stad Groningen neemt toch toe. Dat is te relateren aan het feit dat er veel meer huishoudens binnenkomen dan dat er vertrekken. Het gaat dan respectievelijk om vestigende en vertrekkende huishoudens in 2010 en Ook in Appingedam (type 2) is er sprake van een inkomenstoename. Het effect van migratieaantallen en inkomen werkt hier echter dubbelop. De huishoudens die zich hier vestigingen zijn welvarender en er komen meer huishoudens in Appingedam wonen dan dat er vertrekken. In 6 gemeenten (Leek, Haren, Bedum, Loppersum, Oldambt, Bellingwedde) heeft migratie eveneens een positief effect op de inkomensontwikkeling. Het migratiesaldo is in deze gemeenten echter negatief, dus er vertrekken meer mensen dan dat er binnenkomen. Dit wordt echter gecompenseerd doordat het gemiddeld besteedbaar inkomen van de vestigers hoger is dan dat van de vertrekkers (type 3). Ten slotte, zijn er 15 gemeenten waar de migratie van huishoudens een negatief effect heeft op de inkomensontwikkeling (type 4). Er worden hier iets meer welvarende huishoudens aangetrokken dan dat er vertrekken, maar er zijn dusdanig meer vertrekkers dan vestigers dat het totale besteedbare inkomen toch achteruitgaat. Vooral in de gemeenten Delfzijl en Eemsmond zien we dit terug. Conclusie Verhuizingen van huishoudens tussen gemeenten spelen een belangrijke rol in de sociaaleconomische ontwikkeling van gemeenten. Het gemiddeld besteedbaar inkomen van de huishoudens die zich nieuw vestigen in een gemeente is doorgaans hoger dan dat van de vertrekkende huishoudens in de provincie Groningen. Op het eerste gezicht lijkt het er dus op dat migratie geen negatief effect heeft op de sociaaleconomische ontwikkeling van een gemeente. De gemeente Groningen neemt een aparte plaats in door de instroom van vooral minder welvarende eenpersoonshuishoudens (veelal jongeren die gaan studeren). We zien echter een ander beeld wanneer we de aantallen huishoudens die verhuizen combineren met het gemiddelde inkomen van deze huishoudens. Het totale inkomen van een groot aantal gemeenten blijkt dan af te nemen. Het gemiddelde inkomen van de nieuw gevestigde huishoudens is weliswaar hoger dan dat van de vertrekkende huishoudens, maar er zijn dusdanig meer huishoudens die vertrekken dan er bijkomen dat de migratie per saldo negatief uitpakt. De verschillen tussen vertrek- en vestigingsregio s lijken dus voor een groot deel niet te liggen aan het verschil in inkomen tussen vestigers en vertrekkers, maar vooral aan de aantallen huishoudens die verhuizen.

6 Een gedetailleerde duiding van het migratieeffect op de sociaaleconomische positie blijft echter lastig omdat de beschikbare data geen goed zicht geven op de migratiestromen van lage, midden en hoge inkomens. Vanwege privacy redenen zijn deze gegevens afgerond op 100-tallen. Duidelijk is wel dat het voornamelijk eenpersoonshuishoudens zijn die de verhuisstromen in Groningen domineren. Dat komt overeen met eerder onderzoek. Zo stellen Latten en Kooiman (2011) dat vooral jongeren tussen de 18 en 29 jaar en alleenstaanden de binnenlandse migratie bepalen. Op de langere termijn zal dit minder gunstig uitpakken voor de vertrekregio s omdat jongeren aan de start van hun werkcarrière staan en er na vertrek qua inkomen op vooruit zullen gaan. De analyse periode betreft hier de gemiddelden over 2 jaren en is daarmee te beperkt om de effecten van migratie op de koopkracht voor de lange termijn te schetsen. Ten slotte, benadrukken we dat het hier gaat om een indicatie van het migratieeffect op de sociaaleconomische positie van gemeenten. Het CBS heeft geen zicht op het inkomen van de huishoudens die naar het buitenland vertrekken en van de huishoudens die uit het buitenland komen is het inkomen vaak niet volledig. De exacte aantallen worden hierdoor enigszins verstoord. Contactpersonen Gerke Hoogstra Carola Simon Gebruikte literatuur KAW (2012). Groei, krimp en migratie. Onderzoek naar verhuisstromen en motieven in Groningen en een deel van Drenthe. KAW architecten en adviseurs, Groningen. Kooiman, N., J. Latten & A. Annema (2013). Bevolking van vertrekregio s blijft sociaal-economisch achter. Bevolkingstrends Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.. Latten, J. & N. Kooiman (2011). Aantrekkingskracht van regio s en demografische gevolgen. Bevolkingstrends 59(2), pp: Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen.

7 Bijlage Aandeel (%) van verschillende typen huishoudens in de migratiestromen vanuit en naar gemeenten vanuit gemeente naar gemeente Een persoons huishoud en Paar zonder Paar met Overig Een persoons huishoud en Paar zonder Paar met Overig Appingedam 55,6 25,0 13,9 5,6 55,1 22,4 12,2 10,2 Bedum 63,2 18,4 10,5 7,9 43,8 28,1 21,9 6,3 Bellingwedde 63,5 21,2 7,7 7,7 59,3 18,5 13,0 9,3 De Marne 61,3 22,6 9,7 6,5 50,0 26,9 11,5 11,5 Delfzijl 60,2 18,5 11,1 10,2 57,8 16,7 14,4 11,1 Eemsmond 55,6 24,4 11,1 8,9 53,1 28,1 12,5 6,3 Groningen 58,4 25,9 11,8 3,9 84,4 10,2 2,6 2,9 Grootegast 55,9 26,5 11,8 5,9 42,9 28,6 21,4 7,1 Haren 65,9 19,8 8,8 5,5 52,5 21,3 21,3 5,0 Hoogezand-S. 60,2 22,3 9,7 7,8 51,0 23,5 16,7 8,8 Leek 58,4 19,5 11,7 10,4 53,1 25,0 15,6 6,3 Loppersum 55,8 23,3 14,0 7,0 52,9 20,6 20,6 5,9 Marum 58,3 25,0 11,1 5,6 42,3 26,9 23,1 7,7 Menterwolde 52,2 26,1 13,0 8,7 44,1 29,4 17,6 8,8 Oldambt 60,0 20,0 11,4 8,6 50,9 24,5 15,5 9,1 Pekela 60,7 16,4 11,5 11,5 62,1 17,2 13,8 6,9 Slochteren 51,9 25,9 14,8 7,4 42,6 34,0 19,1 4,3 Stadskanaal 56,5 20,4 13,0 10,2 49,0 26,0 14,6 10,4 Ten Boer 58,1 22,6 12,9 6,5 36,4 27,3 27,3 9,1 Veendam 56,6 24,1 12,0 7,2 47,3 24,3 16,2 12,2 Vlagtwedde 54,9 18,3 12,7 14,1 46,0 23,8 17,5 12,7 Winsum 62,5 22,9 10,4 4,2 46,9 28,1 18,8 6,3 Zuidhorn 61,9 22,2 11,1 4,8 38,8 28,6 26,5 6,1 gemiddelde 58,6 22,2 11,6 7,6 50,5 24,4 17,1 8,0 minimum 51,9 16,4 7,7 3,9 36,4 10,2 2,6 2,9 maximum 65,9 26,5 14,8 14,1 84,4 34,0 27,3 12,7 St deviatie 3,6 2,9 1,7 2,5 9,8 5,2 5,4 2,6 gemeenten met aandeel 1x St dev. of meer onder het gemiddelde gemeenten met aandeel 1 x St. dev. of meer boven het gemiddelde

Verhuisplannen en woonvoorkeuren

Verhuisplannen en woonvoorkeuren Verhuisplannen en woonvoorkeuren Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Bevolkingsdaling ontstaat niet alleen door demografische ontwikkelingen, zoals ontgroening en vergrijzing of

Nadere informatie

Werkgelegenheidsonderzoek 2010

Werkgelegenheidsonderzoek 2010 2010 pr ov i nc i e g r oni ng e n Wer kgel egenhei dsonder zoek Eenanal ysevandeont wi kkel i ngen i ndewer kgel egenhei di nde pr ovi nci egr oni ngen Werkgelegenheidsonderzoek 2010 Werkgelegenheidsonderzoek

Nadere informatie

Cijfers & Feiten. Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen. Armoede in Groningen. over

Cijfers & Feiten. Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen. Armoede in Groningen. over Cijfers & Feiten over Armoede in Groningen Drs Fransje Grisnich, Sociaal Planbureau Groningen Wat is armoede? 1. Lage inkomensgrens: leven op of onder een vastgesteld laag inkomen (CBS) Koopkrachtbenadering.

Nadere informatie

Bijna 14.000 kinderen in de provincie Groningen groeien op in armoede

Bijna 14.000 kinderen in de provincie Groningen groeien op in armoede Feiten & Cijfers Bijna 14.000 kinderen in de provincie Groningen groeien op in armoede Opgroeien in armoede heeft nadelige gevolgen voor de ontwikkeling en de maatschappelijke participatie van kinderen.

Nadere informatie

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025

Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 2011-2025 Demografische ontwikkeling Gemeente Hoorn 211-225 Inhoud blz. Colofon 1. Bevolkingsontwikkeling 1 1.1 Aantal inwoners 1 1.2 Componenten van de groei 3 2. Jong en oud 6 3. Huishoudens 8 Uitgave I&O Research

Nadere informatie

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie?

Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? Trots op Groningen. Voelen Groningers zich verbonden met de provincie? In deze factsheet staat de binding met de provincie Groningen centraal. Het gaat dan om de persoonlijke gevoelens die Groningers hebben

Nadere informatie

FACTSHEET Ontwikkeling jeugd in provincie Groningen 2000-2015

FACTSHEET Ontwikkeling jeugd in provincie Groningen 2000-2015 FACTSHEET Ontwikkeling jeugd in provincie 2000-2015 Recent zijn de bevolkingscijfers van het CBS over 2015 vastgesteld. Hoe verloopt de ontwikkeling van het aantal jeugdigen in de provincie tussen 2000

Nadere informatie

Grotere afdelingen zijn slecht voor het ledental

Grotere afdelingen zijn slecht voor het ledental Grotere afdelingen zijn slecht voor het ledental Als gemeenten samen gaan en dat gebeurt aan de lopende band fuseren uiteindelijk bijna altijd ook de lokale PvdA-afdelingen uit die gemeenten. Daar is vaak

Nadere informatie

FACT-SHEET 3 e kwartaal 2014 Feiten en cijfers (huiselijk) geweld in afhankelijkheidsrelaties in de provincie Groningen

FACT-SHEET 3 e kwartaal 2014 Feiten en cijfers (huiselijk) geweld in afhankelijkheidsrelaties in de provincie Groningen Werkwijze vanaf 1 november 2013 De politie geeft dagelijks de door van huiselijk geweld uit de gehele provincie Groningen naar het Steunpunt Huiselijk Geweld (SHG). Het SHG beoordeelt de en codeert deze

Nadere informatie

WETEN WAAR WE STAAN SOCIAAL RAPPORT PROVINCIE GRONINGEN 2010 PROVINCIAAL CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING

WETEN WAAR WE STAAN SOCIAAL RAPPORT PROVINCIE GRONINGEN 2010 PROVINCIAAL CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING WETEN WAAR WE STAAN / SOCIAAL RAPPORT PROVINCIE GRONINGEN 2010 WETEN WAAR WE STAAN SOCIAAL RAPPORT PROVINCIE GRONINGEN 2010 PROVINCIAAL CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING Onderzoeksbureau CMO Groningen

Nadere informatie

Onderzoeksbureau CMO Groningen WETEN WAAR WE STAAN SOCIAAL RAPPORT PROVINCIE GRONINGEN 2010 PROVINCIAAL CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING

Onderzoeksbureau CMO Groningen WETEN WAAR WE STAAN SOCIAAL RAPPORT PROVINCIE GRONINGEN 2010 PROVINCIAAL CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING Onderzoeksbureau CMO Groningen WETEN WAAR WE STAAN SOCIAAL RAPPORT PROVINCIE GRONINGEN 2010 PROVINCIAAL CENTRUM VOOR MAATSCHAPPELIJKE ONTWIKKELING 1 Onderzoeksbureau CMO Groningen VOORWOORD Hierbij presenteren

Nadere informatie

Bevolkingsprognose 2010 2025 gemeente Groningen

Bevolkingsprognose 2010 2025 gemeente Groningen Deze publicatie is uitgegeven door Onderzoek en Statistiek Groningen September Bevolkingsprognose gemeente Groningen Inleiding Dit vlugschrift behandelt de bevolkingsprognose van de gemeente Groningen.

Nadere informatie

Tabel 1: Bevolking naar kenmerken en werkgelegenheid

Tabel 1: Bevolking naar kenmerken en werkgelegenheid Tabel 1: Bevolking naar kenmerken en werkgelegenheid Bevolking Bevolking 2020 Groene druk Grijze druk Potentiële beroepsbevolk ing Potentiële beroepsbevolk Arbeidspartici ing 2020 patie Beroepsbevolk ing

Nadere informatie

Groei, krimp en migratie. Onderzoek naar verhuisstromen en motieven in Groningen en een deel van Drenthe

Groei, krimp en migratie. Onderzoek naar verhuisstromen en motieven in Groningen en een deel van Drenthe Groei, krimp en migratie Onderzoek naar verhuisstromen en motieven in Groningen en een deel van Drenthe datum 20 maart 2012 werk 21.258 Groei, krimp en migratie: onderzoek naar verhuisstromen en motieven

Nadere informatie

Stichting Iepenwacht Groningen

Stichting Iepenwacht Groningen Van iepenwacht naar bomenwacht Stichting Iepenwacht Groningen Opgericht juni 2005 Stichting Iepenwacht Groningen April 2014 Iepenwacht Groningen POP subsidie 2001 2005 Inventarisatie iepen per gemeente

Nadere informatie

Verhuizingen naar inkomen in helmond. Het CBS heeft meer specifieke informatie beschikbaar. gesteld over het aantal verhuizingen van, naar en binnen

Verhuizingen naar inkomen in helmond. Het CBS heeft meer specifieke informatie beschikbaar. gesteld over het aantal verhuizingen van, naar en binnen FACTsheet Verhuizgen komen helmond Informatie van Onderzoek en Statistiek FACT sheet Het CBS heeft meer specifieke formatie beschikbaar gesteld over het aantal verhuizgen van, en bnen Verhuizgen komen,

Nadere informatie

Krimp? Maakt mij niet uit!

Krimp? Maakt mij niet uit! Krimp? Maakt mij niet uit! Hermien Heeres Groningen november 2013 Verhuisbewegingen en motieven van verhuizers naar krimpgebieden in Groningen Afstudeerscriptie Hermien Heeres Auteur Opdrachtgever Bedrijf

Nadere informatie

Aanvraagformulier subsidie Regionale Cultuurplannen

Aanvraagformulier subsidie Regionale Cultuurplannen 1 Aanvraagformulier subsidie Regionale Cultuurplannen De Regionale Cultuurplannen (RCP) omvatten een subsidiebudget voor het vergroten van cultuurparticipatie, bedoeld voor amateurkunst (alle kunst- en

Nadere informatie

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk

Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Waardering van voorzieningen, vervoer en werk Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 Een afname van het inwoneraantal heeft gevolgen voor het voorzieningenniveau. Er zal immers niet

Nadere informatie

Weten waar we staan Sociaal Rapport provincie Groningen 2006 20 december 2006 Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling

Weten waar we staan Sociaal Rapport provincie Groningen 2006 20 december 2006 Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling Weten waar we staan Sociaal Rapport provincie Groningen 2006 20 december 2006 Centrum voor Maatschappelijke Ontwikkeling Colofon Titel: Weten waar we staan Sociaal Rapport provincie Groningen 2006 Datum:

Nadere informatie

Rampenplan Gemeente Assen 2007 Deel VI: Calamiteitenplannen waterschappen en overige organisaties

Rampenplan Gemeente Assen 2007 Deel VI: Calamiteitenplannen waterschappen en overige organisaties Rampenplan Gemeente Assen 2007 Deel VI: Calamiteitenplannen waterschappen en overige organisaties Ramenplan Gemeente Assen 2007 versie 9 mei 2007 1. Inleiding Naast het gemeentelijk rampenplan hebben verschillende

Nadere informatie

De invloed van fysieke schade op verkopen van woningen rond het Groningenveld 6 oktober 2014

De invloed van fysieke schade op verkopen van woningen rond het Groningenveld 6 oktober 2014 De invloed van fysieke schade op verkopen van woningen rond het Groningenveld 6 oktober 2014 Prof. Dr. Marc. K. Francke Dr. Kai Ming Lee 2 De invloed van fysieke schade op verkopen van woningen rond het

Nadere informatie

Bijlage 5 ECT in beeld

Bijlage 5 ECT in beeld Bijlage 5 ECT in beeld Het Referentiekader Passend onderwijs geeft aan dat er een multidisciplinaire structuur aanwezig moet zijn in het SWV (of de regio) die het proces van toekenning van extra ondersteuning

Nadere informatie

Feitenkaart Verhuizingen naar inkomen in Rotterdam op gebiedsniveau in 2010 en 2011

Feitenkaart Verhuizingen naar inkomen in Rotterdam op gebiedsniveau in 2010 en 2011 Feitenkaart Verhuizingen naar inkomen in Rotterdam op gebiedsniveau in 2010 en 2011 Op verzoek van een aantal gemeenten, waaronder Rotterdam, heeft het CBS berekeningen verricht over de inkomenskenmerken

Nadere informatie

VERMAAT- SCHAPPELIJKING VAN DE ZORG

VERMAAT- SCHAPPELIJKING VAN DE ZORG VERMAAT- SCHAPPELIJKING VAN DE ZORG BIJLAGE 4 Onderzoeksbureau CMO Groningen - Sociaal Rapport 4.1 Prevalentie (%) van chronische aandoeninge mannen vrouwen hoge bloeddruk gewrichtsslijtage (artrose, slijtagereuma)

Nadere informatie

Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop

Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop VLUGSCHRIFT Bevolkingsprognose gemeente Groningen - Toekomstige demografische veranderingen gemeente Groningen in een notendop Inleiding De omvang en samenstelling van de bevolking van de gemeente Groningen

Nadere informatie

Verhuisonderzoek Drechtsteden

Verhuisonderzoek Drechtsteden Verhuisonderzoek Kenmerken van de verhuizingen en de verhuisredenen? Inhoud: 1. Conclusies 2. Verhuissaldo 3. Huishoudengroepen 4. Inkomensgroepen 5. Kenmerk en prijs woning 6. Woningvoorraad 7. Vertrekredenen

Nadere informatie

Invloed van Groningse aardbevingen op woongenot

Invloed van Groningse aardbevingen op woongenot Invloed van Groningse aardbevingen op woongenot Welke invloed hebben de aardbevingen in Noord-Oost Groningen op het woongenot? Hoe schat men de kans in dat de eigen woonplaats getroffen kan worden? Onderzoek

Nadere informatie

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud

Economische monitor. Voorne PutteN 5 GEMEENTEN. 4 e editie. Opzet en inhoud 4 e editie Economische monitor Voorne PutteN Opzet en inhoud In 2010 verscheen de eerste editie van de Economische Monitor Voorne-Putten, een gezamenlijk initiatief van de vijf gemeenten Bernisse, Brielle,

Nadere informatie

Verhuisgedrag van jongeren

Verhuisgedrag van jongeren Verhuisgedrag van jongeren Mila van Huis en Elma Wobma Jaarlijks verhuizen ongeveer 650 duizend personen naar een andere gemeente, onder wie 96 duizend 18- tot en met 21-jarigen. Het verhuisgedrag van

Nadere informatie

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015

Migratie en pendel Twente. Special bij de Twente Index 2015 Migratie en pendel Twente Special bij de Twente Index 2015 Inhoudsopgave Theorieën over wonen, verhuizen 3 Kenmerken Twente: Urbanisatiegraad en aantal inwoners 4 Bevolkingsgroei grensregio s, een vergelijking

Nadere informatie

Groeidocument krimp. Demografische ontwikkelingen in Groningen en de gevolgen

Groeidocument krimp. Demografische ontwikkelingen in Groningen en de gevolgen Groeidocument krimp Demografische ontwikkelingen in Groningen en de gevolgen Bureau PAU / Bureau Louter Uitgevoerd in opdracht van de provincie Groningen Auteurs: Pim van Eikeren Roos Galjaard Marieke

Nadere informatie

FACTSHEET OUDEREN EN WONEN PURMEREND APRIL 2015

FACTSHEET OUDEREN EN WONEN PURMEREND APRIL 2015 FACTSHEET OUDEREN EN WONEN PURMEREND APRIL 2015 Kaartje concentraties 75+ 1 team Beleidsonderzoek en Informatiemanagement Inleiding Op 23 maart 2015 startte het Woondebat met een open bijeenkomst. Doel

Nadere informatie

Bijlage II: Tijdelijke subsidieregeling energiebesparing huishoudens met lage inkomens 2006 Aanvraag voor subsidieverlening 1 mei 2006 1 augustus 2006

Bijlage II: Tijdelijke subsidieregeling energiebesparing huishoudens met lage inkomens 2006 Aanvraag voor subsidieverlening 1 mei 2006 1 augustus 2006 SenterNovem voert de regeling uit in opdracht van het Ministerie van VROM Dit formulier kunt u dan ook samen met de bijlagen zenden aan: SenterNovem T.a.v. Teli Postbus 93144 2509 AC Den Haag Bijlage II:

Nadere informatie

Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel

Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel faculteit ruimtelijke wetenschappen nr. 334 Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel R.A. Bijker, T. Haartsen en D. Strijker Januari 2011 Onderzoek nieuwe inwoners Ferwerderadiel > 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

de colleges en de burgemeesters belang hechten aan samenwerking in de regio Groningen omtrent de uitvoering van taken in het sociaal domein;

de colleges en de burgemeesters belang hechten aan samenwerking in de regio Groningen omtrent de uitvoering van taken in het sociaal domein; De deelnemers, de colleges van burgemeester en wethouders en de burgemeesters van de gemeenten Appingedam, Bedum, Bellingwedde, De Marne, Delfzijl, Eemsmond, Groningen, Grootegast, Haren, Hoogezand-Sappemeer,

Nadere informatie

Bevolkingsprognose van Amersfoort 2013-2030 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 2013

Bevolkingsprognose van Amersfoort 2013-2030 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 2013 Bevolkingsprognose van Amersfoort 213-23 Gemeente Amersfoort Marc van Acht en Ben van de Burgwal maart 213 In april verwacht Amersfoort haar 15.ste inwoner te mogen begroeten. Ondanks de recessie in de

Nadere informatie

Minder regels, betere dienstverlening

Minder regels, betere dienstverlening Minder regels, betere dienstverlening voor ondernemers in de provincie Groningen Drs. Koop Boer Yannick Abrahams, MSc 23 mei 2013 Management summary In het kader van programma minder regels, betere dienstverlening

Nadere informatie

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek 7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek Auteur Remco Kaashoek De dynamiek op de koopwoningmarkt is tussen 2007 en 2011 afgenomen, terwijl die op de markt voor huurwoningen licht is gestegen. Het aantal

Nadere informatie

Woningmarktverkenning provincie Groningen en regio Groningen-Assen op basis van WoON2006

Woningmarktverkenning provincie Groningen en regio Groningen-Assen op basis van WoON2006 Woningmarktverkenning provincie Groningen en regio Groningen-Assen op basis van WoON6 Woningmarktverkenning provincie Groningen en regio Groningen-Assen op basis van WoON6 Uitgevoerd in opdracht van Provincies

Nadere informatie

provincie groningen J a a r v e r s l a g 2 0 0 9

provincie groningen J a a r v e r s l a g 2 0 0 9 provincie groningen J a a r v e r s l a g 2 0 0 9 Interbestuurlijk toezicht milieuwethandhaving Jaarverslag 2009 Interbestuurlijk toezicht milieuwethandhaving Provincie Groningen 10-MTZ-HB-004 2 1 Inleiding

Nadere informatie

Inhoudsopgave hoofdstuk 2

Inhoudsopgave hoofdstuk 2 -46- Inhoudsopgave hoofdstuk 2 Samenvatting hoofdstuk 2 Tabellen: 2.1 Loop van de bevolking 2.2 Loop van de bevolking in Haaglanden per gemeente, Zuid-Holland en Nederland in 2013 2.3 Loop van de bevolking

Nadere informatie

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking

Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking Dienst Ruimtelijke Ordening Fact sheet nummer 7 november 2006 Demografische ontwikkelingen in 2005: emigratie stopt groei Amsterdamse bevolking Na een aantal jaren van groei is door een toenemend vertrek

Nadere informatie

Verhuizers onder in- en uitstroom WWB

Verhuizers onder in- en uitstroom WWB Verhuizers onder in- en uitstroom WWB Februari 2013 Afdeling Onderzoek en Statistiek i.o.v. afdeling Maatschappelijke Ontwikkeling 1 omvang onbekend Conclusie: rol van verhuizingen in ontwikkeling WWB-bestand

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB08-049 8 juli 2008 9.30 uur In 2025 fors meer huishoudens in de Randstad Sterkste groei aan noordoostzijde Randstad Ook meer huishoudens in Noord-Brabant

Nadere informatie

Neimed Krimpbericht. Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp JUNI 2015

Neimed Krimpbericht. Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp JUNI 2015 JUNI 2015 Neimed Krimpbericht Buitenlandse migratie vertraagt bevolkingskrimp Het aantal inwoners daalt in de meeste Limburgse gemeenten, omdat er weinig kinderen geboren worden. De daling wordt versterkt

Nadere informatie

Stadsmonitor. -thema Bevolking-

Stadsmonitor. -thema Bevolking- Stadsmonitor -thema Bevolking- Modules Actuele ontwikkelingen 2 Omvang en samenstelling 5 Demografische processen 14 Bevolkingsprognose 18 Bijlage: Bronnen 20 Datum: 21-01-2014 Gemeente Nijmegen Onderzoek

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Tempo vergrijzing loopt op Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-083 17 december 2010 9.30 uur Tempo vergrijzing loopt op Komende 5 jaar half miljoen 65-plussers erbij Babyboomers leven jaren langer dan vooroorlogse

Nadere informatie

Leefbaarometer. In grote delen van Tilburg gaat het prima met de leefbaarheid. Vooral in Tilburg-Noord zijn er leefbaarheidsproblemen.

Leefbaarometer. In grote delen van Tilburg gaat het prima met de leefbaarheid. Vooral in Tilburg-Noord zijn er leefbaarheidsproblemen. Leefbaarheid De Leefbaarometer brengt de leefbaarheid op het laagst mogelijke schaalniveau in beeld. In combinatie met andere gegevens en kaartbeelden wordt de achtergrond van de leefbaarheid duidelijk.

Nadere informatie

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12

1.1 Bevolkingsontwikkeling 9. 1.2 Bevolkingsopbouw 10. 1.2.1 Vergrijzing 11. 1.3 Migratie 11. 1.4 Samenvatting 12 inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Bevolking 9 1.1 Bevolkingsontwikkeling 9 1.2 Bevolkingsopbouw 10 1.2.1 Vergrijzing 11 1.3 Migratie 11 1.4 Samenvatting 12 2. Ontwikkelingen van de werkloosheid 13 2.1 Ontwikkeling

Nadere informatie

Scholen in de Randstad sterk gekleurd

Scholen in de Randstad sterk gekleurd Scholen in de Randstad sterk gekleurd Marijke Hartgers Autochtone en niet-westers allochtone leerlingen zijn niet gelijk over de Nederlandse schoolvestigingen verdeeld. Dat komt vooral doordat niet-westerse

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Sterkste groei bij werknemers

Sterkste groei bij werknemers In 1994 stagneerde de ontwikkeling van de koopkracht nog. In de daarop volgende jaren nam de koopkracht echter steeds sterker toe: met 1% in 1995 tot 1,5% in 1997. De grootste stijging,,7%, deed zich voor

Nadere informatie

van: R.J. van Til voor: MVROM DGWWI kenmerk: n2008-0058rt onderwerp: verhuisstromen en verhuismotieven

van: R.J. van Til voor: MVROM DGWWI kenmerk: n2008-0058rt onderwerp: verhuisstromen en verhuismotieven n o t i t i e van: R.J. van Til voor: MVROM DGWWI kenmerk: n2008-0058rt onderwerp: verhuisstromen en verhuismotieven datum: Mei 2008 In dit artikel staan de trends in de verhuisstromen centraal. We hebben

Nadere informatie

Visie op Wonen en Leven In West Brabant en Tholen 2025. Deel II: onderzoeksrapport

Visie op Wonen en Leven In West Brabant en Tholen 2025. Deel II: onderzoeksrapport Visie op Wonen en Leven In West Brabant en Tholen 2025 Deel II: onderzoeksrapport Ilse Giesbers Henriette Rombouts Juli 2009 Rapportnummer: 10050 RIGO Research en Advies BV De Ruyterkade 139 1011 AC Amsterdam

Nadere informatie

BIJLAGE TABELLEN & GRAFIEKEN GEZONDHEIDSPROFIEL GRONINGEN 2006

BIJLAGE TABELLEN & GRAFIEKEN GEZONDHEIDSPROFIEL GRONINGEN 2006 BIJLAGE TABELLEN & GRAFIEKEN GEZONDHEIDSPROFIEL GRONINGEN 2006 oktober 2006 GGD Groningen stafafdeling sectie epidemiologie Postbus 58 9700 AN Groningen Voor vragen: 050 367 126 j.broer@hvd.groningen.nl

Nadere informatie

Woningmarktontwikkelingen

Woningmarktontwikkelingen Woningmarktontwikkelingen rondom het Groningenveld 1e kwartaal 1995 tot en met 2e kwartaal 2015 Woningmarktontwikkelingen rondom het Groningenveld Verklaring van tekens Niets (blanco) Een cijfer kan op

Nadere informatie

Evaluatie bevolkingsprognoses Regio Groningen-Assen

Evaluatie bevolkingsprognoses Regio Groningen-Assen Evaluatie bevolkingsprognoses Regio Groningen-Assen H. Elshof L.J.G. van Wissen November 21 Basiseenheid Demografie Faculteit der Ruimtelijke Wetenschappen Rijksuniversiteit Groningen Nr. 332 Evaluatie

Nadere informatie

Gent in cijfers reeks

Gent in cijfers reeks Gent in cijfers reeks Jaarlijkse publicatiereeks Data-Analyse & GIS 2007: omgevingsanalyse 2008: verhuisbewegingen naar, uit en binnen Gent 2009: wijkmonitor Indicatorenrapport Armoede 2009: 'Met meer

Nadere informatie

Onderzoek nieuwe inwoners

Onderzoek nieuwe inwoners faculteit ruimtelijke wetenschappen nr. 331 Onderzoek nieuwe inwoners De Marne R.A. Bijker, T. Haartsen en D. Strijker November 2010 Onderzoek nieuwe inwoners De Marne > 2 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4

Nadere informatie

Gezondheidsprofiel Groningen 2010

Gezondheidsprofiel Groningen 2010 Tabellenboek Gezondheidsprofiel Groningen 2010 Eemsmond De Marne Winsum Loppersum Delfzijl Bedum Appingedam Ten Boer Zuidhorn Grootegast Leek Marum Groningen Haren Slochteren Hoogezand- Sappemeer Menterwolde

Nadere informatie

Bevolkingsvraagstukken in Nederland anno 2006. Grote steden in demografisch perspectief

Bevolkingsvraagstukken in Nederland anno 2006. Grote steden in demografisch perspectief Bevolkingsvraagstukken in Nederland anno 2006 Grote steden in demografisch perspectief WPRB Werkverband Periodieke Rapportage Bevolkingsvraagstukken WPRB Ingesteld door de minister van OCW Vinger aan de

Nadere informatie

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld faculteit gedrags- en maatschappijwetenschappen sociale psychologie Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld Onderzoeksresultaten fase 1 Elisabeth Hoekstra Goda Perlaviciute Linda Steg onderzoekgaswinning@rug.nl

Nadere informatie

Melkveestallen inventarisatie provincie Groningen

Melkveestallen inventarisatie provincie Groningen Melkveestallen inventarisatie provincie Groningen Inventarisatie van verlichte melkveestallen in de provincie Groningen In opdracht van de provincie Groningen Uitgevoerd door onderzoeks- en adviesbureau

Nadere informatie

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN)

Kennisnetwerk Krimp. Noord-Nederland (KKNN) HANZEHOGESCHOOL GRONINGEN Algemene informatie Kennisnetwerk Krimp In 2008 viert de Hanzehogeschool Groningen haar 210-jarig bestaan! Noord-Nederland Keuze uit meer dan 70 opleidingen; het grootste hbo-onderwijsaanbod

Nadere informatie

PEARL: uitkomsten van de regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005 2025 voor provincies

PEARL: uitkomsten van de regionale bevolkings- en allochtonenprognose 2005 2025 voor provincies PEARL: uitkomsten van de regionale bevolkings- en allochtonenprognose 225 voor provincies Andries de Jong 1) In 26 hebben het Ruimtelijk Planbureau en het Centraal Bureau voor de Statistiek voor het eerst

Nadere informatie

Vlekkenkaarten Provincie Groningen

Vlekkenkaarten Provincie Groningen Vlekkenkaarten Provincie Groningen Vlekkenkaarten Provincie Groningen Inhoud Rapport 23 juli 2012 Projectnummer 500.00.02.00.00.02 I n h o u d s o p g a v e 1 I n l e i d i n g 5 2 U i t g a n g s p u

Nadere informatie

Dorien Manting en Corina Huisman

Dorien Manting en Corina Huisman P. 420 P. 421 Nadat steden zich jarenlang zorgen maakten over bevolkingsdaling als gevolg van de massale uitstroom uit de stad, zijn de vier grote gemeenten van Nederland (Amsterdam, Rotterdam, Den Haag

Nadere informatie

Voorlopige rapportage WSW enquete onder de 23 Groninger Gemeenten

Voorlopige rapportage WSW enquete onder de 23 Groninger Gemeenten Voorlopige rapportage WSW enquete onder de 23 Groninger Gemeenten 1. Inleiding In de laatste twee weken zijn de 23 Groninger gemeenten bevraagd op allerlei kenmerken van de WSW-populatie binnen de Groninger

Nadere informatie

-5 JU LI 2011. 2011-30.278/27/A.9, CW 334911 Jong F.M. de (050) 316 4388 f.m.de.jong@provinciegroningen.nl 1

-5 JU LI 2011. 2011-30.278/27/A.9, CW 334911 Jong F.M. de (050) 316 4388 f.m.de.jong@provinciegroningen.nl 1 "^s& gi'oningen S 5 bezoekadres: Martinikerkhof 12 Aan Provinciale Staten postadres: Postbus 610 9700 AP Groningen algemeen telefoonnr: 050 316 49 II algemeen faxnr.: www.provinciegronlngen.nl info@provinciegroningen.nl

Nadere informatie

Primos-model. Basisuitkomsten Primos 2013 Kleidum

Primos-model. Basisuitkomsten Primos 2013 Kleidum Primos-model Basisuitkomsten Primos 2013 Kleidum 2 Het Primos-model Werking Primos-model Het Primos-model voorspelt de bevolkingsontwikkeling als gevolg van geboorte, sterfte, buitenlandse en binnenlandse

Nadere informatie

Krimp in Fryslân. Inwonertal

Krimp in Fryslân. Inwonertal Krimp in Fryslân Bevolkingsdaling, lokaal en regionaal, is een vraagstuk van nu én de komende jaren. Hoewel pas over enkele decennia de bevolking van Fryslân als geheel niet meer zal groeien, is in sommige

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

www.rotterdam.nl/onderzoek Komen en Gaan 2013

www.rotterdam.nl/onderzoek Komen en Gaan 2013 www.rotterdam.nl/onderzoek Onderzoek en Business Intelligence Auteurs: Maaike Dujardin & Wim van der Zanden Project: 13-A-0204 Datum: februari 2014 In opdracht van Stadsontwikkeling Adres: Blaak 34, 3011

Nadere informatie

Woningmarktonderzoek aardbevingsgebied Groningen

Woningmarktonderzoek aardbevingsgebied Groningen Woningmarktonderzoek aardbevingsgebied Groningen Prof.dr. Peter Boelhouwer OTB Onderzoek voor de gebouwde omgeving / Faculteit Bouwkunde / Technische Universiteit Delft OTB Onderzoek voor de gebouwde omgeving

Nadere informatie

Bevolkingsprognose s-hertogenbosch 2013-2030

Bevolkingsprognose s-hertogenbosch 2013-2030 Bevolkingsprognose s-hertogenbosch 2013-2030 O&S s-hertogenbosch Februari 2014 2 Samenvatting Eens in de vier jaar maakt de gemeente s-hertogenbosch een bevolkingsprognose. De resultaten van de meest recente

Nadere informatie

Volkskredietbank Noord-Oost Groningen. Persoonlijke lening

Volkskredietbank Noord-Oost Groningen. Persoonlijke lening Volkskredietbank Noord-Oost Groningen Persoonlijke lening Is uw wasmachine kapot of valt de energierekening tegen? Kunt u een (andere) baan krijgen, en heeft u hiervoor een auto nodig? Soms heeft u extra

Nadere informatie

Sociaal-economische schets van Leiden Zuidwest 2011

Sociaal-economische schets van Leiden Zuidwest 2011 Sociaal-economische schets van Zuidwest 2011 Zuidwest is onderdeel van het en bestaat uit de buurten Haagwegnoord en -zuid, Boshuizen, Fortuinwijk-noord en -zuid en de Gasthuiswijk. Zuidwest heeft een

Nadere informatie

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040:

Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT. Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten. Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Planbureau voor de Leefomgeving PERSBERICHT Nieuwe regionale bevolkingsprognoses tot 2040: Bevolking daalt in kwart Nederlandse gemeenten De komende dertig jaar treedt in delen van Nederland, vooral in

Nadere informatie

Bevolkingsprognose Gemeente Houten 2011 t/m 2031

Bevolkingsprognose Gemeente Houten 2011 t/m 2031 Bevolkingsprognose Gemeente Houten 2011 t/m 2031 In opdracht van de gemeente Houten, april 2011 2011 Pronexus - Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden overgenomen, verveelvoudigd,

Nadere informatie

Aan de leden van Provinciale Staten

Aan de leden van Provinciale Staten Aan de leden van Provinciale Staten Datum : 1 juni 2007 Briefnummer : 2007-13.141a/22/A.20, CW Zaaknummer : 577/14030 Behandeld door : van Dijk, Mw. N.M. Telefoonnummer : (050) 316 4217 Antwoord op : Bijlage

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

Zeeuwse Verhuisatlas deel III

Zeeuwse Verhuisatlas deel III Zeeuwse Verhuisatlas deel III Verhuizen meer mensen naar de stad of naar het platteland? Zeeuws-Vlaanderen Middelburg, augustus 2012 Sociale Staat van Zeeland Colofon SCOOP 2012 Samenstelling Ankie Smit

Nadere informatie

BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028

BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028 BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028 BEVOLKINGSPROGNOSE PURMEREND 2013-2028 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000 10.000 1960 1964 1968 1972 1976 1980 1984 1988 1992 1996 2000 2004 2008 2012

Nadere informatie

Woningmarktmonitor provincie Utrecht: de staat van de woningmarkt medio 2014

Woningmarktmonitor provincie Utrecht: de staat van de woningmarkt medio 2014 DATUM 7 december 2014 PROJECTNUMMER 3400.106 OPDRACHTGEVER Woningmarktmonitor provincie : de staat van de woningmarkt medio 2014 Inleiding Afgelopen maand is er een nieuwe update uitgevoerd van de Woningmarktmonitor

Nadere informatie

Grote steden en studentensteden

Grote steden en studentensteden Verhuizen vanuit studentensteden Mila van Huis en Elma van Agtmaal-Wobma Het verhuispatroon van en naar studentensteden wijkt af van het landelijke patroon, zowel wat betreft vestiging als vertrek. Het

Nadere informatie

Alcoholgebruik onder jongeren in Noord en Oost Groningen

Alcoholgebruik onder jongeren in Noord en Oost Groningen Alcoholgebruik onder jongeren in Noord en Oost Groningen Alcoholgebruik op jonge leeftijd is schadelijk voor de gezondheid. In deze leeftijdsfase ontwikkelen de hersenen zich nog volop en kan er door overmatig

Nadere informatie

1.4.7 Garantstellingen, leningen en verhuur en instandhouding van welzijnsaccommodaties

1.4.7 Garantstellingen, leningen en verhuur en instandhouding van welzijnsaccommodaties Bijlage 1: Passages uit Subsidiebeleid Samenlevingszaken 2009-2012 1.4.7 Garantstellingen, leningen en verhuur en instandhouding van welzijnsaccommodaties De gemeente kan aan een activiteit die gekoppeld

Nadere informatie

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld

Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld 1 Uw mening over gaswinning uit het Groningen-gasveld Onderzoeksresultaten fase 2 Elisabeth Hoekstra Goda Perlaviciute Linda Steg onderzoekgaswinning@rug.nl

Nadere informatie

Bevolkingsprognose 2015

Bevolkingsprognose 2015 Bevolkingsprognose 2015 a Bevolkingsprognose 2015 April 2015 Colofon Dit is een uitgave van de provincie Drenthe RO15042801-Bevolkingsprognose 2015 Inhoud Samenvatting 4 1 Inleiding 6 2 De gebruikte veronderstellingen

Nadere informatie

Inventarisatie stedelijke vernieuwingsopgaven in de provincie Groningen - ISV-3 (2010-2019)

Inventarisatie stedelijke vernieuwingsopgaven in de provincie Groningen - ISV-3 (2010-2019) Inventarisatie stedelijke vernieuwingsopgaven in de provincie Groningen - ISV-3 (2010-2019) Bureau PAU Uitgevoerd in opdracht van Provincie Groningen Groningen, april 2008 R. Galjaard M. Harkink J. Sikkema

Nadere informatie

Groeidocument krimp. Demografische ontwikkelingen in Groningen en de gevolgen. Samenvatting

Groeidocument krimp. Demografische ontwikkelingen in Groningen en de gevolgen. Samenvatting Groeidocument krimp Demografische ontwikkelingen in Groningen en de gevolgen Samenvatting Bureau PAU / Bureau Louter Uitgevoerd in opdracht van de provincie Groningen Auteurs: Pim van Eikeren Roos Galjaard

Nadere informatie

Interacties van de gemeente Groningen met de omgeving quick scan daily urban system

Interacties van de gemeente Groningen met de omgeving quick scan daily urban system Interacties van de gemeente Groningen met de omgeving quick scan daily urban system Daily Urban System Groningen 1 Daily Urban System Groningen 2 Inhoud Interacties gemeente Groningen met de omgeving...

Nadere informatie

Bestuurlijke herindeling Groningen Rapportage en advies van de makelaars Zwolle, 13 december 2013

Bestuurlijke herindeling Groningen Rapportage en advies van de makelaars Zwolle, 13 december 2013 Bestuurlijke herindeling Groningen Rapportage en advies van de makelaars Zwolle, 13 december 2013 Onze opdracht en werkwijze De Vereniging van Groninger Gemeenten en de provincie Groningen hebben ons,

Nadere informatie

Jaarverslag SUN Groningen 2013

Jaarverslag SUN Groningen 2013 Jaarverslag SUN Groningen 2013 Samenvatting SUN Groningen verleent financiële hulp aan inwoners van de stad Groningen die in een urgente financiële noodsituatie verkeren. Deze hulp wordt mogelijk gemaakt

Nadere informatie

Regiobericht 1.0 Noord

Regiobericht 1.0 Noord Economie, innovatie, werk en inkomen 1 Kenmerken van het landsdeel Het landsdeel Noord bestaat uit de provincies Groningen, Friesland en Drenthe. De provincies werken samen in het Samenwerkingsverband

Nadere informatie

Capaciteiten in de Verstandelijk Gehandicaptenzorg

Capaciteiten in de Verstandelijk Gehandicaptenzorg ONGERUBRICEERD TNO-rapport TNO 2014 R11264 Capaciteiten in de Verstandelijk Gehandicaptenzorg Earth, Life & Social Sciences Kampweg 5 3769 DE Soesterberg Postbus 23 3769 ZG Soesterberg www.tno.nl T +31

Nadere informatie

Ontwikkelingen in de topkrimpgebieden en anticipeergebieden. Een beschrijvende analyse van de Demowijzer

Ontwikkelingen in de topkrimpgebieden en anticipeergebieden. Een beschrijvende analyse van de Demowijzer Colofon Titel: Ontwikkelingen in de topkrimpgebieden en anticipeergebieden. Een beschrijvende analyse van de Demowijzer Datum: mei 2013 Opdrachtgever: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Nadere informatie

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum 1. Ontwikkeling bevolking naar leeftijd De Primos huishoudensprognose (2011) voor de periode 2010-2040 schetst het volgend beeld:

Nadere informatie

Woningvoorraad en woningbehoefte in Nederland

Woningvoorraad en woningbehoefte in Nederland Wonen in Hilversum Woningvoorraad en woningbehoefte in Nederland De Nederlandse woningmarkt staat momenteel in het middelpunt van de belangstelling. Deze aandacht heeft vooral betrekking op de ordening

Nadere informatie