Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas"

Transcriptie

1 Formatief toetsen: Randvoorwaarden & concrete handvaten voor in de klas Kim Schildkamp Contact:

2 Programma Formatief toetsen Voorwaarden voor formatief toetsen Voorbeelden van technieken in de klas

3 Formatief vs summatief toetsen Summatief toetsen: de leerprestaties van een leerling beoordelen en vervolgens een beslissing nemen m.b.t. selectie, classificatie, plaatsing of certificering (Sanders, 2011). Formatief toetsen: informatie geven aan de docent en leerlingen over de mate van leerstof beheersing. Deze informatie kan worden gebruikt om het leerproces bij te sturen (Van der Kleij et al, 2015; Vermeulen & Van der Kleij, 2012). Toetsen: Zoals de DTT, maar ook presentaties, portfolio's, observaties in de les, discussies en praktische opdrachten etc.

4 Drie vormen van formatief toetsen: Behalen van resultaten en doelen Opbrengstgericht werken OGW Assessment for learning AfL Focus op de kwaliteit van het leerproces Diep inzicht in het leerproces en uitkomsten Diagnostisch toetsen DT

5 Voorwaarden voor formatief toetsen Toetsen Toetsen bevatten voldoende informatie om op te sturen De toetsen sluiten aan bij het curriculum Beschikbaarheid verschillende soorten toetsen De toetsen zijn van voldoende kwaliteit Organisatie De schoolleider faciliteert formatief toetsen Er wordt samengewerkt Heldere visie, normen en doelen Toets/data systeem beschikbaar Interne en externe ondersteuning Formatief toetsen Opbrengstgericht Werken Assessment for Learning Diagnostisch Toetsen De leerling Actieve rol van leerlingen Positieve attitude Vaardigheden in peer- en self-assessment Fouten durven maken De docent Positieve attitude Kennis en vaardigheden toets/data systeem, toetsen ontwikkelen, analyseren, instructie (toetsen integreren in instructie), feedback vaardigheden Er wordt samengewerkt Doelen stellen Leerlingen betrekken Veilig leerklimaat creëren Differentiëren in toetsen NRO review: Schildkamp et al., 2014

6 Inzoomen op Assessment for Learning Klenowski (2009) "part of everyday practice by students, teachers and peers that seeks, reflects upon and responds to information from dialogue, demonstration and observation in ways that enhance ongoing learning" (p. 264).

7 Five strategies for Assessment for Learning Where the learner is going Where the learner is How to get there Teacher Peer Clarifying, sharing and understanding learning intentions Engineering effective discussions, tasks, and activities that elicit evidence of learning Activating students as learning resources for one another Providing feedback that moves learners forward Learner Activating students as owners of their own learning 7

8 (1) Leerdoelen en succescriteria Starting with the end in mind (Covey, 1989) Leerdoelen: wat we willen dat leerlingen leren Veel zonder context, want transfer belangrijk Starten met leerdoelen begin les/lessenserie Succescriteria: De criteria die we gebruiken om te beoordelen of leeractiviteiten waar leerlingen aan deelnamen succesvol waren. Leeruitkomsten: wat een leerling kan na het volgen van de betreffende onderwijs activiteit

9 (2) Data verzamelen over leren Informatie verzamelen over wat een leerling weet Het feit dat je er les over hebt gegeven wil nog niet zeggen dat de leerling het geleerd heeft Verschillende vormen van data: discussies in de klas, vragen stellen, toetsen, mondeling, observaties, huiswerk etc. Een voorbeeld, vragen stellen: Van tevoren vragen bedenken Open vragen en/of gesloten vragen Makkelijke en/of moeilijke vragen Geef leerlingen tijd om na te denken

10 (3) Feedback Het geven van feedback over de voortgang van het leren Correctieve feedback: Het corrigeren van misconcepties en strategieën Bevestigende feedback: het laten weten aan de leerling dat hij/zij op het juiste spoor zit Het ontwikkelen van een growth mindset (Carol Dweck): succesvolle leerlingen attribueren succes en falen aan interne, veranderbare en specifieke factoren

11 Belangrijke aspecten bij feedback Feedback moet: Stimuleren tot nadenken (over prestaties en leren) Informatie bevatten over de huidige situatie Informatie bevatten over de gewenste situatie Informatie bevatten over hoe te verbeteren en naar de gewenste situatie te komen (echter, niet de oplossing geven, leerlingen zelf de tijd en kans geven te verbeteren) 9Z2xjHLfc6W9sCjScM42jR5SCx_8VpfN

12 (4) Peer-assessment Leerlingen kunnen van elkaar leren Elkaars werk van feedback voorzien: niet om te beoordelen, maar om te verbeteren Coöperatief, collaboratief leren, peer feedback Dit zijn vaardigheden waarin leerlingen getraind moeten worden, wat zijn leerdoelen, hoe geef je feedback, hoe stel je vragen etc. Individuele verantwoordelijkheid essentieel Iedere leerling moet zijn/haar best doen, anders slaagt de groep niet Het moet duidelijk zijn wat iedere leerling heeft bijgedragen

13 (5) Self-assessment Leerlingen zijn verantwoordelijk voor hun eigen leren Belangrijke factoren: Leeractiviteiten koppelen aan persoonlijke doelen (leerdoelen en succes criteria) Het verbinden van het doen van moeite aan succes (feedback) Studenten hun eigen werk laten plannen (metacognitie) Pc_1lojlBbndzkJZZUOlAnfLk&index=4

14 Nog vragen, opmerkingen en/of feedback? Deze presentatie is grotendeels gebaseerd op: Schildkamp, K., Van der Kleij, F.M., Heitink, M.C., Hoogland, I.L., Kippers, W.B., Dijkstra, A., & Veldkamp, B. (2014). Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing, een praktische review. Review Studie uitgevoerd in opdracht van en gesubsidieerd door NRO Van der Kleij, F. M., Vermeulen, J. A., Schildkamp, K., & Eggen, T. J. H. M. (2015). Integrating data-based decision making, assessment for learning and diagnostic testing in formative assessment. Assessment in Education: Principles, Policy & Practice, 22, Wiliam, D., & Leahy, S. (2015). Embedding formative assessment. Practical techniques for k-12 classrooms. West Palm Beach: Learning Sciences International.

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES

UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP 1/25/2017 FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES UNIVERSITY OF TWENTS MEESTERSCHAP FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: TIPS VOOR IN DE LES Kim Schildkamp Wilma Kippers Christel Wolterinck Fer Coenders 1 IN DEZE WORKSHOP: 1. 2. 3. 4. 5. LEERDOELEN THEORIE VRAGENLIJST

Nadere informatie

Feedback middels formatief toetsen

Feedback middels formatief toetsen Feedback middels formatief toetsen Studiedag Mbo Taalacademie Kim Schildkamp Contact: k.schildkamp@utwente.nl Formatief toetsen en feedback Waar denkt u aan bij de termen formatief toetsen en feedback?

Nadere informatie

IN DEZE WORKSHOP 11/26/2018

IN DEZE WORKSHOP 11/26/2018 Formatief toetsen in de lerarenopleiding Dr. Kim Schildkamp k.schildkamp@utwente.nl IN DEZE WORKSHOP Basiscollege formatief toetsen lerarenopleiding: http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/toolkit Theorie

Nadere informatie

Formatief Toetsen in de klas, van theorie naar praktijk.

Formatief Toetsen in de klas, van theorie naar praktijk. Formatief Toetsen in de klas, van theorie naar praktijk. 21 November 2018 Christel Wolterinck, c.h.d.wolterinck@utwente.nl Cindy Poortman, c.l.poortman@utwente.nl LEERDOELEN De deelnemers: Hebben inzicht

Nadere informatie

Formatief Toetsen in de klas, van theorie naar praktijk.

Formatief Toetsen in de klas, van theorie naar praktijk. Formatief Toetsen in de klas, van theorie naar praktijk. 23 januari 2019 Christel Wolterinck, c.h.d.wolterinck@utwente.nl Kim Schildkamp, k.schildkamp@utwente.nl LEERDOELEN De deelnemers: Hebben inzicht

Nadere informatie

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing

Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Voorwaarden voor effectieve formatieve toetsing Kim Schildkamp, Bernard Veldkamp, Maaike Heitink, Fabienne van der Kleij, Anne Dijkstra, Inge Hoogland, Wilma Kippers Het gebruik van toetsresultaten Review

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN

FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN FORMATIEF TOETSEN IN DE KLAS: BEVORDERENDE EN BELEMMERENDE FACTOREN ONDERWIJS RESEARCH DAGEN, ROTTERDAM, 26 MEI 2016 CHRISTEL H.D. WOLTERINCK WILMA B. KIPPERS KIM SCHILDKAMP CINDY L. POORTMAN FORMATIEF

Nadere informatie

Themabijeenkomst DTT ENGELS havo/vwo

Themabijeenkomst DTT ENGELS havo/vwo Themabijeenkomst DTT ENGELS havo/vwo SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling 9 december 2015 Daniela Fasoglio, leerplanontwikkelaar MVT Tweede Fase h/v d.fasoglio@slo.nl Doel workshop U krijgt

Nadere informatie

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016

FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 FORMATIEF TOETSEN OP MARIANUM YVONNE HALLINGSE DTT CONFERENTIE CHRISTEL WOLTERINCK 1 DECEMBER 2016 INHOUD Summatieve cultuur in het VO Verschillende benaderingen van formatief toetsen Onderzoek: belemmerende

Nadere informatie

Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren

Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren Formative assessment: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Nationaal Congres Engels Ede, 17 maart 2017 Daniela Fasoglio & Bas Trimbos

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEVE INSTRUCTIE EN EVALUATIE STRATEGIEEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN HET DOEL VAN DEZE LEZING - Wat is formatief toetsen - De relatie tot bijvoorbeeld SRL en motivatie - Introduceren

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN LECTOR ONDERWIJSEXCELLENTIE ROOSEVELT CENTRE FOR EXCELLENCE IN EDUCATION HOGESCHOOL ZEELAND HET DOEL VAN DEZE LEZING - Ingaan op formatief

Nadere informatie

Formatief toetsen. Hoor- en werkcolleges voor in de lerarenopleidingen eerste- en tweedegraads

Formatief toetsen. Hoor- en werkcolleges voor in de lerarenopleidingen eerste- en tweedegraads Formatief toetsen Hoor- en werkcolleges voor in de lerarenopleidingen eerste- en tweedegraads Formatief toetsen Achtergrond: doel, doelgroep, aantal colleges en accenten in colleges In deze colleges Deel

Nadere informatie

OP WEG NAAR EEN FORMATIEVE EVALUATIECULTUUR

OP WEG NAAR EEN FORMATIEVE EVALUATIECULTUUR OP WEG NAAR EEN FORMATIEVE EVALUATIECULTUUR Conferentie Toetsrevolutie 8 november 2018 Christel Wolterinck c.wolterinck@marianum.nl Ronald Prins r.prins@marianum.nl Brede scholengemeenschap voor VMBO /

Nadere informatie

Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT

Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT Formatief toetsen: de (on)mogelijkheden van de DTT KIM SCHILDKAMP: K.SCHILDKAMP@UTWENTE.NL DOMINIQUE SLUIJSMANS: DOMINIQUE.SLUIJSMANS@ZUYD.NL Deze presentatie Formatief toetsen De plek van de DTT Een voorbeeld

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL

Nadere informatie

Christel Wolterinck (Marianum en Universiteit Twente), Kim Schildkamp (Universiteit Twente), Wilma Kippers (Universiteit Twente)

Christel Wolterinck (Marianum en Universiteit Twente), Kim Schildkamp (Universiteit Twente), Wilma Kippers (Universiteit Twente) Vragenlijst formatief toetsen - Docent Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente op basis van bestaande vragenlijsten* en heeft als doel te onderzoeken in welke mate de docenten en leerlingen

Nadere informatie

IF YOU DON T FIND OUT WHAT S GOING WRONG, YOU CAN T GIVE EFFECTIVE FEEDBACK (WILIAM & LEAHY, 2015: 119)

IF YOU DON T FIND OUT WHAT S GOING WRONG, YOU CAN T GIVE EFFECTIVE FEEDBACK (WILIAM & LEAHY, 2015: 119) WORKSHOP FORMATIEF TOETSEN MAATSCHAPPIJLEER TWENTS MEESTERSCHAP 2019 IF YOU DON T FIND OUT WHAT S GOING WRONG, YOU CAN T GIVE EFFECTIVE FEEDBACK (WILIAM & LEAHY, 2015: 119) HINKE MUL EN MICHIEL WALTMAN

Nadere informatie

OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN

OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN OPDRACHT FORMATIEF EVALUEREN: VAN CONTROLEREN NAAR INFORMEREN BESCHRIJVING OPDRACHT In deze opdracht leer je hoe je door meer en beter formatief te evalueren toetsen onderdeel van het leerproces kan maken,

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Docent

Vragenlijst Formatief Toetsen Docent Vragenlijst Formatief Toetsen Docent Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate de docenten en leerlingen in het voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Strategieën voor formatief toetsen in de lespraktijk: onderzoek en concrete voorbeelden

Strategieën voor formatief toetsen in de lespraktijk: onderzoek en concrete voorbeelden 113 Wilma Kippers, Christel Wolterinck, Kim Schildkamp en Cindy Poortman Strategieën voor formatief toetsen in de lespraktijk: onderzoek en concrete voorbeelden Inleiding Stel dat het onderwijzen van leerlingen

Nadere informatie

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT

VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN VRAGENLIJST FORMATIEF TOETSEN DOCENT EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR LEERLINGEN EEN FEEDBACK INSTRUMENT VOOR DOCENTEN CHRISTEL WOLTERINCK C.H.D.WOLTERINCK@UTWENTE.NL CHRISTEL

Nadere informatie

Formatief evalueren met leesgesprekken

Formatief evalueren met leesgesprekken Formatief evalueren met leesgesprekken Joanneke Prenger Stichting Lezen 10 november 2016 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing passend bij

Nadere informatie

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling

Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Vragenlijst Formatief Toetsen Leerling Deze vragenlijst is ontwikkeld door de Universiteit Twente en heeft als doel te onderzoeken hoe en in welke mate formatief toetsen wordt gebruikt door docenten en

Nadere informatie

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school?

Assessment as learning. Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Assessment as learning Van lesgeven naar leren. Over leren, ontwikkelen en vormen. Over aanleren en toepassen. Hoe doe ik dat in mijn school? Formatieve assessment, waarom zou je dat gebruiken? In John

Nadere informatie

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1

Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio. Examens februari 2016 nr 1 Leerlingen werken aan complete en functionele schrijftaken die ze bewaren in hun schrijfportfolio 4 Formatief toetsen van schrijfvaardigheid in de les Nederlands Toets om te leren: taalvaardigheid op een

Nadere informatie

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN

EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN EFFECTIEF LEREN DOOR FORMATIEF TOETSEN DR. KELLY MEUSEN-BEEKMAN HET DOEL VAN DEZE LEZING Hoe, wat en waarom van forma.ef toetsen; JUNI 9, 2016 Introduceren van forma.eve toetsmethoden in het hoger onderwijs;

Nadere informatie

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK

FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK FEEDBACK COMENIUSPROJECT 2013-2015 THE POWER OF FEEDBACK Wat is feedback? Alle informatie die ons gedrag stuurt in de richting van een bepaald doel is feedback (veel en dikwijls onbewust). Voor onderwijs:

Nadere informatie

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord!

De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs. Joanneke Prenger CPS 13 oktober Welkom aan boord! De rol van formatief toetsen binnen taalonderwijs Joanneke Prenger CPS 13 oktober 2016 Welkom aan boord! 1 Inleiding Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel aandacht voor toetsing

Nadere informatie

Formatieve toetscompetenties: een systematische analyse van formatieve toetspraktijken in de klas

Formatieve toetscompetenties: een systematische analyse van formatieve toetspraktijken in de klas Formatieve toetscompetenties: een systematische analyse van formatieve toetspraktijken in de klas 14-09-2017 Judith Gulikers & Liesbeth Baartman NRO-PPO 405-15-722 Eindrapport Waarom weer een review over

Nadere informatie

Ter introductie: een kijkje in 4 vmbo-tl

Ter introductie: een kijkje in 4 vmbo-tl Formatieve evaluatie: leerlingen helpen de regie te nemen over eigen leren SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling VO-raad congres Jeroen Spek (Calvijn, CS de Hoven) & Gerdineke van Silfhout

Nadere informatie

VOORWAARDEN VOOR EFFECTIEVE

VOORWAARDEN VOOR EFFECTIEVE VOORWAARDEN VOOR EFFECTIEVE FORMATIEVE TOETSING Een praktische review Reviewstudie uitgevoerd in opdracht van en gesubsidieerd door NRO-PPO: Dossiernummer 405-14-534, eindrapport 30-09-2014 Kim Schildkamp

Nadere informatie

Formatief evalueren: succescriteria, het ontwikkelen van een neus voor kwaliteit. Bas Trimbos Gerdineke van Silfhout

Formatief evalueren: succescriteria, het ontwikkelen van een neus voor kwaliteit. Bas Trimbos Gerdineke van Silfhout Formatief evalueren: succescriteria, het ontwikkelen van een neus voor kwaliteit Bas Trimbos Gerdineke van Silfhout Stand van zaken Formatief evalueren vanuit SLO Ontzettend veel aandacht FE (facebook,

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan

Opbrengstgericht werken bij andere vakken. Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Opbrengstgericht werken bij andere vakken Martine Amsing, Marijke Bertu, Marleen de Haan Doel Leerkrachten kunnen een les tekenen of geschiedenis ontwerpen volgens de uitgangspunten van OGW die ze direct

Nadere informatie

Programma. Theorie: Data-Based Decision Making (DBDM), Assessment for

Programma. Theorie: Data-Based Decision Making (DBDM), Assessment for Programma Theorie: Data-Based Decision Making (DBDM), Assessment for Learning (AfL), and Diagnostic Testing (DT) in Formative Assessment Opdracht: belemmerende en bevorderende factoren voor formatieve

Nadere informatie

Leren zichtbaar maken

Leren zichtbaar maken Leren zichtbaar maken Deze presentatie: De theorie: leren zichtbaar maken formatieve assessment De praktijk op Bader Primary School Hoe verder op Unit scholen? Leren zichtbaar maken met het Formatieve

Nadere informatie

DTT en Formatief Evalueren

DTT en Formatief Evalueren DTT en Formatief Evalueren HET RHEDENS, DIEREN JOSÉ AVINK Even voorstellen José Avink Het Rhedens in Dieren Klein begonnen Feedback, no matter how well designed, that is not acted upon by the student is

Nadere informatie

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Janneke Sleenhof & Larissa Rutten, St-Joriscollege Formatief evalueren: wat is dat? 1 Met dank aan VSO Mariëndael uit Arnhem Een cijfer om het leren te beoordelen...

Nadere informatie

Proeven aan Proeve. Frank Benneker Onderwijs- en Onderzoek Diensten groep Informatiseringscentrum

Proeven aan Proeve. Frank Benneker Onderwijs- en Onderzoek Diensten groep Informatiseringscentrum Proeven aan Proeve Frank Benneker Onderwijs- en Onderzoek Diensten groep Informatiseringscentrum Zelfbouw personal pages academic staff Student Homepages Community (Open) Source Studiegids U-drive MijnUvA

Nadere informatie

DTT en Formatief Evalueren

DTT en Formatief Evalueren DTT en Formatief Evalueren HET HOOGHUIS, OSS KIM CLAUSING EN AGNES GERRITS Even voorstellen Kim Clausing Agnes Gerrits Het Hooghuis in Oss Klein begonnen Feedback, no matter how well designed, that is

Nadere informatie

Tool scan formatieve toetscyclus

Tool scan formatieve toetscyclus Tool scan formatieve toetscyclus Lees de beschrijvingen van docentactiviteiten in de formatieve toetscyclus hieronder. Geef steeds aan in hoeverre jij dit momenteel doet in je eigen onderwijs. Score 1

Nadere informatie

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands

Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Formatieve evaluatie en de DTT bij Nederlands Susan Thijssen, Het Rhedens Dieren Formatief evalueren: wat is dat? 1 Met dank aan VSO Mariëndael uit Arnhem Een cijfer om het leren te beoordelen... Maar

Nadere informatie

Formatief evalueren in het primair onderwijs

Formatief evalueren in het primair onderwijs Formatief evalueren in het primair onderwijs SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Studiedag Sardes, Nijkerk 10 oktober 2018 Contact? a.noteboom@slo.nl Ik ontvang graag ervaringen en voorbeelden

Nadere informatie

Opdracht Feedback Feed up Feed forward

Opdracht Feedback Feed up Feed forward Opdracht Feedback Feed up Feed forward In deze workshop ga je aan de slag met het inbouwen van verschillende feedbackmomenten in je les. In deze workshop leer je het verschil tussen: - feedback, feed up

Nadere informatie

SCHOOLONTWIKKELING & DTT

SCHOOLONTWIKKELING & DTT SCHOOLONTWIKKELING & DTT Jeroen Spek & Jacob Raap 9 december 2015 WERKGROEP SCHOOLONTWIKKELING EN DTT Algemene inleiding Praktijkvoorbeeld Bespreken dillema s met stellingen Delen uitkomsten bespreking

Nadere informatie

De andere kant van feedback

De andere kant van feedback Symposium Platform Toetsen De andere kant van feedback Jorik Arts (Fontys lerarenopleiding) en Kim Dirkx (Welten instituut) Wat verstaan we onder feedback? Feedback is a process whereby learners obtain

Nadere informatie

Welkom! Wat maakt formatief evalueren echt formatief? Handvatten om invulling te geven aan een complex concept. 23 januari

Welkom! Wat maakt formatief evalueren echt formatief? Handvatten om invulling te geven aan een complex concept. 23 januari 23 januari 2019 Welkom! Wat maakt formatief evalueren echt formatief? Handvatten om invulling te geven aan een complex concept Bijdrage studiedag netwerk Formatief evalueren in de lerarenopleiding Dominique

Nadere informatie

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017

Welkom! Formatief toetsen is teamwerk. Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering. 2 juni 2017 2 juni 2017 Welkom! Formatief toetsen is teamwerk Over de mooie uitdaging van implementatie en verankering Themasessie Platform Leren van Toetsen Hogeschool Rotterdam Eric Entken Hogeschool Rotterdam Dominique

Nadere informatie

Leerdoelen. Feedback the motor of learning. Waarom is feedback belangrijk? Generiek model van het leren. Hoe goed is onze feedback?

Leerdoelen. Feedback the motor of learning. Waarom is feedback belangrijk? Generiek model van het leren. Hoe goed is onze feedback? the motor of learning Leerdoelen Algemene principes van goede feedback Voordelen en pitfalls van Pendleton René van Gent Nigel Turner Inleiding op de Learning Conversation Nadruk op Advanced Life Support

Nadere informatie

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback

Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Cognitieve strategieën voor diepe verwerking en feedback Samenvatting van het artikel van Henry L. Roediger III, Mary A. Pyc (2012), Inexpensive techniques to improve education: Applying cognitive pgychology

Nadere informatie

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten

Opbrengstgericht omgaan met verschillen. Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten Opbrengstgericht omgaan met verschillen Bijeenkomst 5 Evalueren en borgen van leeropbrengsten Programma Huiswerk Evalueren van lesdoelen Presenteren van good practices Borgen in team of school - Highlights

Nadere informatie

Professionele Lerende Gemeenschap

Professionele Lerende Gemeenschap Daadkrachtig leiding geven aan een professionele leergemeenschap Succescriteria Professionele Lerende Gemeenschap Data & Actie onderzoek Collectieve Reflectieve praktijk Collectieve focus op het leren

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken en Groen Proeven: Hoe realiseer ik dat? Juliette Vermaas

Opbrengstgericht werken en Groen Proeven: Hoe realiseer ik dat? Juliette Vermaas Opbrengstgericht werken en Groen Proeven: Hoe realiseer ik dat? Juliette Vermaas Opbrengsten gebruiken om: Reflectie op gang te brengen over onze manier van werken Verstandige beslissingen te nemen op

Nadere informatie

Kaartspel De formatieve toetscyclus. NRO-PPO overzichtsstudie dossiernummer Judith Gulikers & Liesbeth Baartman

Kaartspel De formatieve toetscyclus. NRO-PPO overzichtsstudie dossiernummer Judith Gulikers & Liesbeth Baartman Kaartspel De formatieve toetscyclus NRO-PPO overzichtsstudie dossiernummer 405-15-722 Doelgericht professionaliseren. Formatief toetsen met effect! Wat DOET de docent in de klas? Judith Gulikers & Liesbeth

Nadere informatie

De kracht van (formatieve) toetsing

De kracht van (formatieve) toetsing De kracht van (formatieve) toetsing RU-onderwijsdag 29 okt 2015 Marc Vorstenbosch Testing rules learning (1) In de experimentele groep werden steeds vragen gesteld Studenten antwoordden met clickers (shakespeak

Nadere informatie

Hoe kan ik de kwaliteit van leerkrachten verbeteren?

Hoe kan ik de kwaliteit van leerkrachten verbeteren? Hoe kan ik de kwaliteit van leerkrachten verbeteren? Bewijs leveren Succescriteria Professionele Lerende Gemeenschap Data & Actie onderzoek Collectieve Reflectieve praktijk Collectieve focus op het leren

Nadere informatie

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings

Feedback geven en krijgen. Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Feedback geven en krijgen Diepteverwerking 9 november 2016 Marieke Thurlings Overzicht Wat is feedback? Feedback van leraar aan leerlingen Hét model van Hattie & Timperley (2007) Zelf aan de slag Uitwisselen

Nadere informatie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie

Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden en aanpak aan de hand van theorie FEEDBACK FORMULEREN & STRUCTUREREN Andries Vroegrijk 6 juni 2014 Programma Introductie Oefening feedback geven Video Overleg Feedback Vergelijken met de theorie Beoordelen en waarderen van eigen denkbeelden

Nadere informatie

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs

Formatieve evaluatie in het leesonderwijs 38 Tijdschrift Taal, jaargang 6, nummer 9 Formatieve evaluatie in het leesonderwijs Auteur: Carmen Damhuis De laatste jaren is er veel discussie over de noodzaak van toetsen in het basisonderwijs. Scholen

Nadere informatie

Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers

Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers Formatieve evaluatie =/ Leren zonder cijfers Gerdineke van Silfhout Inleiding Veel aandacht voor brede doelen van het onderwijs en leren Veel aandacht voor het curriculum, leren, toetsing en toezicht Veel

Nadere informatie

Differentiëren met de toets(resultaten)

Differentiëren met de toets(resultaten) Differentiëren met de toets(resultaten) Werkconferentie Schoolinfo 19 april 2018 Masja Mesie m.mesie@netwerkonderwijsadviseurs.nl Programma workshop toetsen 1. Toetsen en feedback 2. Onderscheiden van

Nadere informatie

Formatief Evalueren. Donderdag 12 oktober Een introductie

Formatief Evalueren. Donderdag 12 oktober Een introductie Formatief Evalueren Donderdag 12 oktober 2017 Een introductie Even voorstellen.. Wessel Peeters Docent Maatschappijleer Loopbaanbegeleider Master Leren en Innoveren Bezig met onderwijs(trends) Vernieuwenderwijs.nl

Nadere informatie

Hoe kun je onderwijs adaptief inrichten met behulp van ICT?

Hoe kun je onderwijs adaptief inrichten met behulp van ICT? Hoe kun je onderwijs adaptief inrichten met behulp van ICT? 22 en 23 mei 2018 ` Veerle van Pinxteren Binnenkomst Zoek degene met het begrip dat/de definitie die bij jouw kaartje hoort. Stel jezelf voor

Nadere informatie

Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken

Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken Formatieve evaluatie bij voortgezet lezen: het voeren van leesgesprekken SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling Joanneke Prenger & Gerdineke van Silfhout Inleiding Veel aandacht voor brede

Nadere informatie

Geen toetsrevolutie zonder onderwijskundig leiderschap. Dominique Sluijsmans, Universiteit Maastricht/Zuyd Hogeschool

Geen toetsrevolutie zonder onderwijskundig leiderschap. Dominique Sluijsmans, Universiteit Maastricht/Zuyd Hogeschool Geen toetsrevolutie zonder onderwijskundig leiderschap Dominique Sluijsmans, Universiteit Maastricht/Zuyd Hogeschool 28 maart 2019 Welkom! Geen toetsrevolutie zonder onderwijskundig leiderschap Naar een

Nadere informatie

Mindshifts mbt leren nodig voor high impact teaching

Mindshifts mbt leren nodig voor high impact teaching Visie op leren Mindshifts mbt leren nodig voor high impact teaching P.Robert-Jan Simons www.visieopleren.nl Sinterklaas als metafoor Mindset Een aantal samenhangende Meestal impliciete Voor henzelf vanzelfsprekende

Nadere informatie

Effectieve formatieve toetspraktijken in de klas: wat DOET de docent? Welkom op onze kennisdeeldag

Effectieve formatieve toetspraktijken in de klas: wat DOET de docent? Welkom op onze kennisdeeldag Effectieve formatieve toetspraktijken in de klas: wat DOET de docent? Welkom op onze kennisdeeldag Judith Gulikers & Liesbeth Baartman NRO-PPO, dossiernummer 405-15-722 Take home message Onze studie laat

Nadere informatie

TABASCO. Taak gestuurd leren bij Engels

TABASCO. Taak gestuurd leren bij Engels TABASCO Taak gestuurd leren bij Engels Tabasco - Wat is het: Een taalgestuurd lesprogramma, dat volgens een vaste opbouw gebeurt aan de hand van taken. Het is gebaseerd op het proces van op een natuurlijke

Nadere informatie

Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde

Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde Titel in de rug vermelden Effectieve inbedding van de DTT bij het vak wiskunde SLO heeft als nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling een publieke taakstelling in de driehoek beleid, praktijk en

Nadere informatie

Effectieve maatregelen

Effectieve maatregelen Effectieve maatregelen In het taal- en rekenonderwijs Pieter Danes 27 maart 2012 Bijeenkomst Taal in mbo 01-11-2011 Presentatie toen: Van Anja Schaafsma (ROC Mondriaan) Over effectief onderwijs Presentatie

Nadere informatie

SCHOOLONTWIKKELING & DTT

SCHOOLONTWIKKELING & DTT SCHOOLONTWIKKELING & DTT Jeroen Spek & Jacob Raap 1 december 2016 WERKGROEP SCHOOLONTWIKKELING EN DTT Algemene inleiding DTT diagnoses Praktijkvoorbeeld Gesprek WAT IS DE MEERWAARDE VAN DE DTT? o o o o

Nadere informatie

Scrum maakt leren zichtbaar

Scrum maakt leren zichtbaar Scrum maakt leren zichtbaar 3 e landelijke Scrum@school co nferentie Doorn, 5 april 2017 Docent Scheikunde Greijdanus Zwolle Onderzoeker: effect scrum op leeropbrengsten Universiteit Leiden Introductie

Nadere informatie

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen

ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren. Marjo Berendsen ICC Netwerkbijeenkomst MOCCA: Evalueren kun je leren Marjo Berendsen 14 februari 2017 Programma en doelen Voorkennis en verwachtingen WAT evalueren? Verkenning diverse vormen met tips Formatief evalueren:

Nadere informatie

Learning Analytics voor gerichte feedback en een beter leerresultaat

Learning Analytics voor gerichte feedback en een beter leerresultaat Learning Analytics voor gerichte feedback en een beter leerresultaat NEXT LEARNING 2016 Jocelyn Manderveld Den Bosch, 19 april 2016 Van en voor het onderwijs en onderzoek In SURF werken instellingen samen

Nadere informatie

HOGESCHOOL WINDESHEIM

HOGESCHOOL WINDESHEIM HOGESCHOOL WINDESHEIM Beschrijving leertraject Basiskwalificatie Didactische Bekwaamheid (BDB), inclusief de Basis Kwalificatie Examinering (BKE) Klik op een van onderstaande linken om direct naar het

Nadere informatie

Stap 1 Doelen vaststellen

Stap 1 Doelen vaststellen Stap 1 Doelen vaststellen! Lesdoelen staan altijd in relatie tot langere termijn doelen. Zorg dat je de leerlijn of opbouw van doelen op schoolniveau helder hebt! Groepsdoelen staan altijd in relatie tot

Nadere informatie

Leren observeren en collegiale consultatie

Leren observeren en collegiale consultatie 1 03-09-2015 30-09-2016 1 Leren observeren en collegiale consultatie Michelle Helms-Lorenz 2 03-09-2015 30-09-2017 2 Bij het observeren komt veel kijken Bij het trekken van conclusies nav observaties komt

Nadere informatie

5/18/2017 DOOR SAMENWERKEN LEREN DIFFERENTIEREN; LESSON STUDY, EEN CASE STUDY. Vu Lesson Study cyclus: focus onderwijsbehoeften en differentiëren

5/18/2017 DOOR SAMENWERKEN LEREN DIFFERENTIEREN; LESSON STUDY, EEN CASE STUDY. Vu Lesson Study cyclus: focus onderwijsbehoeften en differentiëren DOOR SAMENWERKEN LEREN DIFFERENTIEREN; LESSON STUDY, EEN CASE STUDY Tirza Bosma Lesson study conferentie 9 mei 2017 ONDERZOEK NAAR DIFFERENTIEREN IN COMBINATIE MET LESSON STUDY 1. Case study van ontwikkeling

Nadere informatie

Creatief denken. 11 maart 2016

Creatief denken. 11 maart 2016 11 maart 2016 Rekenen-wiskunde en creatief denken SLO nationaal expertisecentrum leerplanontwikkeling NRCD 11 maart 2016 Marc van Zanten, SLO & UU http://curriculumvandetoekomst.slo.nl/21e-eeuwse-vaardigheden/

Nadere informatie

Zelfgestuurd leren met Acadin

Zelfgestuurd leren met Acadin Zelfgestuurd leren met Acadin 1. Wat is zelfgestuurd leren? Zelfgestuurd leren wordt opgevat als leren waarbij men zelfstandig en met zin voor verantwoordelijkheid de sturing voor de eigen leerprocessen

Nadere informatie

Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo. de school die kansen biedt

Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo. de school die kansen biedt Gepersonaliseerd leren op het Kennemer College mavo de school die kansen biedt Stelling Als een arts elke patiënt dezelfde medicijnen zou voorschrijven ongeacht de kwaal, zou hij zijn baan kwijtraken Stelling

Nadere informatie

Autonomie Ik kan veel zelf

Autonomie Ik kan veel zelf Competentie Ik kan veel Autonomie Ik kan veel zelf Relatie Ik wil samenwerken Leiding geven aan je eigen leven Plezier in leren Gezien worden Programma AVONDSTART Journaal Planning Bijzonderheden 1 WORKSHOP

Nadere informatie

Feedback op Toetsen. Renske de Kleijn. Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU. 5 april 2016

Feedback op Toetsen. Renske de Kleijn. Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU. 5 april 2016 Feedback op Toetsen Renske de Kleijn Onderwijskundig onderzoeker en adviseur Centrum voor Onderwijs en Leren - UU 5 april 2016 Overzicht 1. Kies een toets 2. De kracht van feedback 3. Verklaringen voor

Nadere informatie

De formatieve functie van toetsen

De formatieve functie van toetsen Voorbeelden van effectieve en minder effectieve vormen van feedback De formatieve functie van toetsen Caroline Timmers en Fabienne van der Kleij Wanneer een toets gericht is op het ondersteunen van een

Nadere informatie

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?.

Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Directe feedback in digitale leermiddelen; succes gegarandeerd?. Kwaliteit van feedback Auteur: Pepijn Dousi Digitale leermiddelen hebben een grote toegevoegde waarde in het basisonderwijs. Kinderen vinden

Nadere informatie

Feedbackcultuur in kaart brengen

Feedbackcultuur in kaart brengen Feedbackcultuur in kaart brengen Cito Kennisplatform H.O. 11 oktober 2018 vorig jaar toetsen om van te leren! hoe dan? Leren van toetsen Wat zijn instrumenten die je als docent in handen hebt? Leren van

Nadere informatie

21e-eeuwse vaardigheden

21e-eeuwse vaardigheden Even voorstellen Eugenie Zwanenburg Dumoulin Docent Biologie en ANW Coördinator talentstroom Science Onderwijsvernieuwing Ontwikkelteam DG curriculum.nu www.teacherstories.nl www.lesseninvaardigheden.nl

Nadere informatie

opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen

opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen opbrengstgericht werken in en door de sectie Feedback en evaluatie om leerprocessen van leerlingen te bevorderen APS en KPC-groep Colofon Deze uitgave maakt onderdeel uit van de publicatie Opbrengstgericht

Nadere informatie

Differentiëren ontrafeld

Differentiëren ontrafeld Differentiëren ontrafeld vijf principes voor het optimaal omgaan met verschillen Trynke Keuning & Marieke van Geel Je wilt natuurlijk je onderwijs optimaal inrichten voor al deze leerlingen Dat noemen

Nadere informatie

Tool IC-2 Toetsen en beoordelen van onderzoekend leren

Tool IC-2 Toetsen en beoordelen van onderzoekend leren Onderzoekend leren Wat zijn de uitdagingen in het gebruik van onderzoekend leren? Tool IC-2 Toetsen en beoordelen van onderzoekend leren 2016 mascil project (G.A. no. 320693). Lead partner University of

Nadere informatie

Hoe je formatieve evaluatie als praktijk en onderwerp van gesprek in een bestaande cursus inzet (benoemen, bespreken en ervaringen expliciteren).

Hoe je formatieve evaluatie als praktijk en onderwerp van gesprek in een bestaande cursus inzet (benoemen, bespreken en ervaringen expliciteren). DE KERN Hoe je formatieve evaluatie als praktijk en onderwerp van gesprek in een bestaande cursus inzet (benoemen, bespreken en ervaringen expliciteren). Hoe je in je eigen lespraktijk formatieve evaluatie

Nadere informatie

7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING

7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING 7 MANIEREN OM STUDENTEN TE BETREKKEN BIJ SUMMATIEVE TOETSING Inside of every student is a teacher an inside of every teacher is a student (Bobby, et al. 2012) Veronica Bruijns, Charlotte Hoenderdos Beleidsafdeling

Nadere informatie

Scan: docentactiviteiten in de FE-cyclus

Scan: docentactiviteiten in de FE-cyclus Scan: docentactiviteiten in de FE-cyclus Lees de beschrijvingen van docentactiviteiten in de FE-cyclus hieronder. Geef steeds aan in hoeverre jij dit momenteel doet in je eigen lessen. 1 punt betekent

Nadere informatie

Dé toets bestaat niet

Dé toets bestaat niet Dé toets bestaat niet Over functioneel toetsen voor beter onderwijs Willibrord Huisman, Afdeling Onderwijsondersteuning Marc Vorstenbosch, Fac. Medische Wetenschappen, Afd. Anatomie Onderwijsdag Radboud

Nadere informatie

Welkom! Formatief handelen. Vijf ideeën om de kans op succesvolle implementatie te verhogen. november. Bijdrage vierde Toetsrevolutiecongres Culemborg

Welkom! Formatief handelen. Vijf ideeën om de kans op succesvolle implementatie te verhogen. november. Bijdrage vierde Toetsrevolutiecongres Culemborg 8 november 2018 Welkom! Formatief handelen Vijf ideeën om de kans op succesvolle implementatie te verhogen Bijdrage vierde Toetsrevolutiecongres Culemborg Dominique Sluijsmans Zuyd Hogeschool Lectoraat

Nadere informatie

Nieuw curriculumontwerp De nieuwe rol van de docent. Willy Reijrink Innovatiedocent Innoverend onderzoeken/ onderzoekend innoveren

Nieuw curriculumontwerp De nieuwe rol van de docent. Willy Reijrink Innovatiedocent Innoverend onderzoeken/ onderzoekend innoveren Nieuw curriculumontwerp De nieuwe rol van de docent Willy Reijrink Innovatiedocent Innoverend onderzoeken/ onderzoekend innoveren Opleiding Mbo-Verpleegkundige Graafschap College Doetinchem w.reijrink@graafschapcollege.nl

Nadere informatie

De ontwikkeling van effectieve leerstrategieën en metacognitieve vaardigheden. Nieuwegein, 10 november 2015

De ontwikkeling van effectieve leerstrategieën en metacognitieve vaardigheden. Nieuwegein, 10 november 2015 De ontwikkeling van effectieve leerstrategieën en metacognitieve vaardigheden Nieuwegein, 10 november 2015 Geef leerlingen een stuur! Even kennismaken Lineke van Tricht ECHA specialist in gifted education

Nadere informatie

Eerste Hulp Bij Toetsen Grip op toetskwaliteit. Literatuurverwijzingen

Eerste Hulp Bij Toetsen Grip op toetskwaliteit. Literatuurverwijzingen Eerste Hulp Bij Toetsen Grip op toetskwaliteit Literatuurverwijzingen Leren van Toetsen Een cyclisch proces Fabienne van der Kleij Jorine Vermeulen Theo Eggen en Bernard Veldkamp (Cito RCEC) Leren van

Nadere informatie