Ouderen met autismespectrumstoornissen.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Ouderen met autismespectrumstoornissen."

Transcriptie

1 Ouderen met autismespectrumstoornissen. Frédérique Geven, gezondheidszorgpsycholoog, cognitief gedragstherapeut VGCt, Rosalien Wilting, klinisch psycholoog psychotherapeut,

2 Programma: Inleiding. Cliëntengroep in getallen en indrukken. Casuïstiek. Fragmenten. Vragen?

3 Vraag: Is het wel mogelijk om de diagnose autisme op latere leeftijd te stellen, of is het zoeken naar een speld in een?

4 Vraag: Is het stellen van de diagnose autisme wenselijk? Is onderzoeken op autisme niet na de maaltijd?

5 Onze mening: Ook na 60 jaar en ouder is het mogelijk en noodzakelijk om de (juiste) diagnose te stellen. Voor persoon zelf, zijn familie (denk ook aan erfelijkheid), andere naastbetrokkenen en de hulpverleners.

6 Groep 1: Met een normale, bovengemiddelde of begaafde intelligentie Actief (geweest) in het arbeidsproces, veelal zeer succesvol Beschikt over sociale vaardigheden Vaak met partner/gezin Partnerrelatieproblematiek is ernstig Bepaalde testen (sterkte/zwakte) zijn te eenvoudig

7 Groep 2: Benedengemiddelde tot bovengemiddelde intelligentie Actief (geweest) in arbeidsproces, soms succesvol, soms ook niet. Meer typische uiterlijke kenmerken Vaak langer bij ouders gewoond Weinig belangstelling voor een partnerrelatie, of op latere leeftijd relatie Meer afwijkende contactname, gespreksvoering, minder sociale vaardigheden

8 Groep 3: zwakbegaafd-verstandelijke beperking autisme en dementie onderscheid persoonlijkheidsstoornis (cluster A) en autisme is niet te maken

9 De partners, bij aanmelding: Groot aanpassingsvermogen - moeite met grenzen Sterk maar hebben zich ook sterk moeten maken ( dominant ) Grote groep heeft diverse keren bij de hulpverlening aangeklopt. Uitgeput depressief boos (soms getraumatiseerd) Contact met zichzelf gaandeweg kwijtgeraakt Weinig energie om zich opnieuw aan te passen Nog weinig krediet aanwezig

10 Ervaringen na de diagnose van cliënten en naastbetrokkenen: De puzzelstukjes vallen op zijn plaats: verklaringen, opluchting, begrip, boosheid, onmacht. Verdriet/rouw. Beeld van verleden en heden is veranderd, moet het toekomstbeeld veranderd worden? Ontreddering, hoe nu verder? Dit is een gegeven. Nu kunnen we verder maar wel met hulp. Een verrijking.

11 Enkele cijfers: Dossieronderzoek bij 121 cliënten. 106 mannen, 15 vrouwen (12%). Leeftijd: V M T jaar jaar jaar jaar % is jonger dan 70 jaar.

12 Burgerlijke staat V M T Weduwe/weduwnaar Gescheiden Alleenstaand Gehuwd Leefsituatie: samen = 63%, alleen = 37%.

13 Intelligentie (WAIS) V M T Onbekend/anders: 13

14 Intelligentie: 108 WAIS-profielen 34 = 31% 100 of lager, 74 = 69% 101 of hoger 52 = 48% 110 of lager, 56 = 52% 111 of hoger

15 Opleiding: Basisonderwijs niet afgerond 1 Basisonderwijs 7 LBO niet afgerond 3 LBO 18 MAVO/MBO 27 HAVO/VWO/HBO 51 Universiteit 14 54% HAVO/VWO/HBO/Universiteit

16 ASS in familie: 33 x, 27%, diagnose ASS gesteld bij een kind of een kleinkind. 19x, 16%, sprak serieus vermoeden uit van ASS bij een ouder en/of broer/zus.

17 Nader te onderzoeken: Suïcidaliteit (o.a. Honos, subschaal 2) 19 (16%) melden TS in voorgeschiedenis. 7 (6%) scoren 3 op Honos. 10 regelmatig gedachten, liever niet meer willen leven. Agressie, verbaal - fysiek

18 Verwijzing: 43 intern, 36%, na intake of na jaren in behandeling zijn. Mieke, cluster A, (zelf) verwaarlozing Clara, cluster B (borderline) 78 extern, binnen en buiten regio, 64%, bij verwijzing vraag naar ASS of.. aantal vaker in therapie, andere diagnose

19 Na psychodiagnostiek: Veel V-codes: Partnerrelatieproblematiek (76 partners: 64 ernstige problematiek, 5 niet, 7?) Ouder-kindrelatieproblematiek Levensfaseproblemen Co-morbiditeit: Ruim 30% stemmings- of angststoornissen. Verslavingsproblematiek Dementie As II. In EPCD: onderrapportage.

20 Ronald: Enkele gegevens: 66 jaar 42 jaar getrouwd met Ineke 2 kinderen, een dochter en een zoon 36 jaar gewerkt bij Philips sinds 2006 met pensioen autismespectrumstoornis sinds 2010 aanmelding via PsyQ, men dacht aan ADHD.

21 Ronald over zichzelf: Weinig empathisch vermogen Zie de emotie bij anderen meestal niet Kan deze wel bedenken indien uitgesproken Wat rigide, niet erg flexibele denkwijze Denk sterk rationeel, oplossing gericht Communicatie problemen Veel inhoud, weinig context Moeite met afstemming Vaak monologen

22 Ronald: na de diagnose: Voor mijzelf een opluchting (rationeel) Het beestje had een naam Mijn gedrag was verklaarbaar Kon/kan daar meestal niets aan doen (patroon?) Niet voor Ineke (emotioneel) Verdriet, boosheid, altijd fout bij haarzelf gezocht Puzzelstukjes vallen steeds meer op hun plek Gaat nooit meer over, wat nu?

23 Traject: Ronald: cursus ik en autisme. Ineke: de partnergroep. Tevens echtpaargesprekken in kader van crisisinterventie. Echtpaargesprekken. Nu: echtparengroep. Initiatief van Ronald + andere cursisten in zijn groep: themabijeenkomsten Ronald: ervaringsdeskundige.

24 Traject van Peter: Beëindiging van werk (op moment van aanmelding in ziektewet). Behandelen van de depressie. Opstarten woonbegeleiding, ernstige (zelf)verwaarlozing. Deelname aan cursus ik en autisme. Psycho-educatie aan ex-vrouw, nu een vriendin, dit is zijn sociale netwerk. Opstart dagbesteding.

25 Nazorg, behandeling en begeleiding: Zowel persoon met autisme als zijn/haar omgeving. Kernproblematiek van autisme is door behandeling niet te genezen. Veranderen van gedrag, communicatie en omgaan met gebeurtenissen en mensen. Contact met gelijkgestemden.

26 Hulpvragen in kaart brengen aan de hand van de 5 levensgebieden: Gezondheid: lichamelijk-psychisch, zelfzorg, voeding, medicatie, normale veroudering Financiën/administratie Wonen: huisvesting, huishouden Dagbesteding: studie, vrije tijd, werk Sociaal netwerk: (behoefte aan) contacten, relaties, intimiteit en seksualiteit

27 Geen standaardbehandeling. Samen zoeken, wat in welke fase, mogelijk en noodzakelijk is. Bij echtparen: soms tijdelijk separate trajecten.

28 GGzE, team Ouderen en ASS: Diagnostiek Cursus: Ik en Autisme voor 60+ Partnergroep: Samen leven op eigen kracht, voor 55+ Cursus: Omgaan met autisme, 60+ Echtparen cursus, 55+ Casemanagement Psychiatrische Intensieve Thuiszorg Mindfulness

29 Team ouderen en ASS: Thema bijeenkomsten. Gesprekken met ervaringsdeskundigen. Gezinsbegeleiding (andere centra). Trajectbegeleiding wonen, werken, vrije tijd. Psychologische behandeling. Psychiatrische behandeling (medicatie). Voorlichting/trainingen aan professionals in ouderenzorg en ouderenpsychiatrie.

Rosalien Wilting Klinisch psycholoog en psychotherapeut bij GGZ Eindhoven. NVA Congres 2013

Rosalien Wilting Klinisch psycholoog en psychotherapeut bij GGZ Eindhoven. NVA Congres 2013 Rosalien Wilting Klinisch psycholoog en psychotherapeut bij GGZ Eindhoven NVA Congres 2013 Autismespectrumstoornissen bij ouderen Rosalien Wilting klinisch psycholoog-psychotherapeut 2 3 Inhoud van mijn

Nadere informatie

Ouderen en AutismeSpectrumStoornissen. Rosalien Wilting, klinisch psycholoog - psychotherapeut

Ouderen en AutismeSpectrumStoornissen. Rosalien Wilting, klinisch psycholoog - psychotherapeut Ouderen en AutismeSpectrumStoornissen Rosalien Wilting, klinisch psycholoog - psychotherapeut 1 Autisme? AutismeSpectrumStoornis (ASS) Een andere manier van informatie verwerken We spreken niet meer van

Nadere informatie

Ouderen met autisme. 27-09-2012. Autisme: Veroudering:

Ouderen met autisme. 27-09-2012. Autisme: Veroudering: Ouderen met autisme. Autisme: Andere manier van verwerken van informatie. Levenslange, heterogene, neurobiologische ontwikkelingsstoornis. Autisme verandert gedurende de levensloop. Veroudering ander effect

Nadere informatie

GGzE centrum ouderenpsychiatrie. Autisme bij ouderen. Informatie over autisme en onze mogelijkheden. informatie voor cliënten >>

GGzE centrum ouderenpsychiatrie. Autisme bij ouderen. Informatie over autisme en onze mogelijkheden. informatie voor cliënten >> GGzE centrum ouderenpsychiatrie Autisme bij ouderen Informatie over autisme en onze mogelijkheden informatie voor cliënten >> Ervaring leert dat een aantal ouderen en hun naasten eerder een beroep hebben

Nadere informatie

GGzE centrum autisme volwassenen

GGzE centrum autisme volwassenen GGzE centrum autisme volwassenen GGzE centrum autisme volwassenen Centrum voor specialistische zorg, kennis en ontwikkeling op het gebied van autisme Informatie voor verwijzers >> GGzE centrum autisme

Nadere informatie

L A N G S D E M E E T L A T V A N D E G R B

L A N G S D E M E E T L A T V A N D E G R B CASUS: MARJAN L A N G S D E M E E T L A T V A N D E G R B G I T T Y D E H A A N, G Z P S Y C H O L O O G, G G Z T E A M L O O S D U I N E N, 5 E N 1 2 O K T O B E R, D A G E N I N H O U D 2 0 1 7 EPA EN

Nadere informatie

Aanmeldformulier voor 18-

Aanmeldformulier voor 18- Aanmeldformulier voor 18- 1 Persoonlijke gegevens Dhr. Mevr. Voornamen Roepnaam Tussenvoegsel(s) Achternaam Geboortedatum Emailadres Naam zorgverzekering Polisnummer 2 Gegevens huisarts 3 4 Naam Is je

Nadere informatie

(!) (!) (!) (!) (!) Diagnostiek en behandeling van ouderen met een autismespectrumstoornis (ASS)

(!) (!) (!) (!) (!) Diagnostiek en behandeling van ouderen met een autismespectrumstoornis (ASS) Diagnostiek en behandeling van ouderen met een autismespectrumstoornis (ASS) Ouderen onderzoeken op autisme: Nooit te laat of Frédérique Geven, GZ-psycholoog tem.geven@ggze.nl na de maaitijd... Autisme:

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

Nederlands Autisme Register, rapportage

Nederlands Autisme Register, rapportage Nederlands Autisme Register, rapportage 20 17 Auteurs: Sander Begeer, Marlies van Wijngaarden, Marianne Vreugdenhil en Bernadette Wijnker-Holmes Een initiatief van: Deelrapport 1: (Jong)volwassenen met

Nadere informatie

Nederlands Autisme Register, rapportage

Nederlands Autisme Register, rapportage Nederlands Autisme Register, rapportage 20 18 Auteurs: Sander Begeer, Marlies van Wijngaarden, Kawita Mataw en Bernadette Wijnker-Holmes Een initiatief van: Deelrapport 1: (Jong)volwassenen met autisme

Nadere informatie

L A N G S D E M E E T L A T V A N D E G R B

L A N G S D E M E E T L A T V A N D E G R B CASUS: MARJAN L A N G S D E M E E T L A T V A N D E G R B G I T T Y D E H A A N, G Z P S Y C H O L O O G, G G Z T E A M L O O S D U I N E N, 5 E N 1 2 O K T O B E R, D A G E N I N H O U D 2 0 1 7 EPA EN

Nadere informatie

Aanmeldformulier voor 18+

Aanmeldformulier voor 18+ Aanmeldformulier voor 18+ 1 Persoonlijke gegevens Dhr. Mevr. Voornamen Roepnaam Tussenvoegsel(s) Achternaam Geboortedatum Emailadres Naam zorgverzekering Polisnummer 2 Gegevens huisarts 3 Naam Is je huisarts

Nadere informatie

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar De specialisten van De Jeugdpraktijk geven kinderen en jongeren de persoonlijke en professionele aandacht die vereist is. De

Nadere informatie

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >>

GGzE centrum psychotische stoornissen. Act. Zorg bij de eerste psychose. Informatie voor cliënten >> GGzE centrum psychotische stoornissen Act Zorg bij de eerste psychose Informatie voor cliënten >> Uw klachten de baas en het dagelijks leven weer oppakken GGzE centrum psychotische stoornissen geeft behandeling

Nadere informatie

Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016

Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016 Welkom Casemanagement Dementie 12 april 2016 Inhoud Iets over de GGZ Via afdeling Ouderenzorg Naar taken van de SPV Het GGZ traject dementie Met aandeel van de SPV (PIT?) Naar gedwongen afronding (IBS/RM)

Nadere informatie

Als duwen en trekken niet helpt: impasses doorbreken met een complexe doelgroep

Als duwen en trekken niet helpt: impasses doorbreken met een complexe doelgroep Als duwen en trekken niet helpt: impasses doorbreken met een complexe doelgroep Workshop Jubileum stichting TOPGGz 8 maart 2017 Prof. dr. Chijs van Nieuwenhuizen GZ-psycholoog/psychotherapeut ch.van.nieuwenhuizen@ggze.nl,

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

Duo Dagen 13 april 2015

Duo Dagen 13 april 2015 WORKSHOP niet aan gedacht Duo Dagen 13 april 2015 M.Y.E. Cappetti, Klinisch Geriater A. Stuurman, casemanager dementie Laurens Casus Hr. A. Hr A. 84 jaar. Getrouwd en zelfstandig wonend. Thuiszorg voor

Nadere informatie

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING

EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 1 2 EENDAAGSE GROEPSPSYCHOTHERAPEUTISCHE DAGBEHANDELING 3 INFORMATIE OVER PSYMENS PsyMens is een kleinschalige GGZ instelling met vestigingen in Utrecht, Nieuwegein, Woerden en Amersfoort. Wij bieden een

Nadere informatie

Expertise. Visie op problematiek

Expertise. Visie op problematiek Expertise Visie op problematiek De hulpverlening voor mensen met ASS is vaak langdurig en complex en strekt zich gelijktijdig uit over verschillende levensgebieden. Om mensen met deze complexe problematiek

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

Centrum Autisme Haaglanden. Uitleg en overzicht zorgaanbod voor cliënten

Centrum Autisme Haaglanden. Uitleg en overzicht zorgaanbod voor cliënten Centrum Autisme Haaglanden Uitleg en overzicht zorgaanbod voor cliënten Voor wie Centrum Autisme Haaglanden doet diagnostisch onderzoek naar autisme en biedt behandeling en ondersteuning als de diagnose

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie

GGzE centrum psychotrauma

GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma Mensen helpen met complexe traumaproblematiek en het (her)vinden van hun weg in de samenleving. Algemene informatie >> Complexe trauma s kunnen grote

Nadere informatie

EMOTIEREGULATIE. Jaarbeurs Utrecht. Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline

EMOTIEREGULATIE. Jaarbeurs Utrecht. Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline EMOTIEREGULATIE Boosheid, verdriet en angst bij kinderen en adolescenten met ASS, ODD, ADHD, depressie en borderline Congres Dinsdag 26 november 2013 Jaarbeurs Utrecht prof.dr. Bram Orobio de Castro prof.dr.

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

Aveleijn ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking of een lage sociale redzaamheid. Leven vol betekenis

Aveleijn ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking of een lage sociale redzaamheid. Leven vol betekenis Aveleijn ondersteunt mensen met een verstandelijke beperking of een lage sociale redzaamheid. Leven vol betekenis We gaan uit van eigen kracht, eigen keuzes en eigen mogelijkheden. 02 Aveleijn Inhoud Missie

Nadere informatie

Nederlands Autisme Register, rapportage

Nederlands Autisme Register, rapportage Nederlands Register, rapportage 20 17 Auteurs: Sander Begeer, Marlies van Wijngaarden, Marianne Vreugdenhil en Bernadette Wijnker-Holmes Een initiatief van: Deelrapport 3: Wettelijk s over (jong)volwassenen

Nadere informatie

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod

Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? Hulpaanbod Voor wie zijn de kind-jongere trainingen bedoeld? - Normaal begaafde kinderen van 4 tot 13 jaar, woonachtig in de regio Gelderland-Zuid, die in hun gedrag signalen afgeven die mogelijk duiden op een problematische

Nadere informatie

Autisme in de levensfase van 16-25 jaar. Marijke Gottmer GZ-Psycholoog Altrecht 11 december 2012

Autisme in de levensfase van 16-25 jaar. Marijke Gottmer GZ-Psycholoog Altrecht 11 december 2012 Autisme in de levensfase van 16-25 jaar Marijke Gottmer GZ-Psycholoog Altrecht 11 december 2012 Programma Voorstellen Inleiding Problemen Intake/Diagnose Analyse Behandeling 16-25 jaar moeilijke leeftijd

Nadere informatie

GGzE centrum psychotrauma

GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma GGzE centrum psychotrauma Mensen helpen met complexe traumaproblematiek en het (her)vinden van hun weg in de samenleving. Algemene informatie >> COMPLEXE TRAUMA S KUNNEN GROTE

Nadere informatie

GGzE centrum psychotische stoornissen. Algemene informatie >>

GGzE centrum psychotische stoornissen. Algemene informatie >> GGzE centrum psychotische stoornissen GGzE centrum psychotische stoornissen Algemene informatie >> We zijn er zowel voor mensen met een eerste psychose als voor mensen met langer durende psychotische klachten.

Nadere informatie

Bijlage Programma van Eisen

Bijlage Programma van Eisen Bijlage Programma van Eisen Functie: een interventie (groepsschematherapie) gericht op verminderen van borderline symptomen op herstelt niveau, het terugdringen van bijkomende psychische stoornissen, zinvolle

Nadere informatie

Behandeling van verslaving en comorbiditeit. de Noord Nederlandse ervaring

Behandeling van verslaving en comorbiditeit. de Noord Nederlandse ervaring Behandeling van verslaving en comorbiditeit de Noord Nederlandse ervaring Gent 14 nov2014 Primaire problematiek naar voorkomen in bevolking en % in behandeling 1 Setting van hulp in VZ VNN 34 ambulante

Nadere informatie

Zorgpad Intake. Aanmelding. Eerste gesprek door behandelaar. Bespreking in team. Psychodiagnostische screening (tweede intake)

Zorgpad Intake. Aanmelding. Eerste gesprek door behandelaar. Bespreking in team. Psychodiagnostische screening (tweede intake) Zorgpad Intake Aanmelding Verwijzing via huisarts, school of jeugdinstelling Aanmelding Bespreking Team Er vindt wekelijks multidisciplinair overleg plaats, waarbij nieuwe aanmeldingen en lopende trajecten

Nadere informatie

Ervaren problemen door professionals

Ervaren problemen door professionals LVG en Verslaving Lectoraat GGZ-Verpleegkunde Ervaren problemen door professionals Kennisdeling 11 november 2010, Koos de Haan, deel 2 1 Wat komt aan bod? Onderzoek naar problemen door professionals ervaren

Nadere informatie

Zorgprogramma Angststoornissen

Zorgprogramma Angststoornissen Zorgprogramma Angststoornissen Doelgroep Het Zorgprogramma Angststoornissen is bedoeld voor volwassenen die een angststoornis hebben. Mensen met een angststoornis hebben last van angsten zonder dat daar

Nadere informatie

Zorgpad Jeugd Intake

Zorgpad Jeugd Intake Zorgpad Jeugd Intake Aanmelding Verwijzing via huisarts, school of jeugdinstelling Bespreking Team Er vindt wekelijks multidisciplinair overleg plaats, waarbij nieuwe aanmeldingen en lopende trajecten

Nadere informatie

Aanmeldformulier voor verwijzers

Aanmeldformulier voor verwijzers Aanmeldformulier voor verwijzers 1 Gegevens verwijzer Organisatie/instantie Dhr. Mevr. Naam contactpersoon Functie Telefoonnummer Emailadres Bent u de huisarts? Ja Nee Naam huisarts 2 Persoonlijke gegevens

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie

Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie Cognitieve gedragstherapie bij borderline persoonlijkheidsstoornis: schematherapie en dialectische gedragstherapie Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Cognitieve gedragstherapie:

Nadere informatie

Nederlands Autisme Register, rapportage

Nederlands Autisme Register, rapportage Nederlands Register, rapportage 20 18 Auteurs: Sander Begeer, Marlies van Wijngaarden, Kawita Mataw en Bernadette Wijnker-Holmes Een initiatief van: Deelrapport 3: Wettelijk vertegenwoordigers over (jong)volwassenen

Nadere informatie

Normaalbegaafde vrouwen met een autismespectrumstoornis

Normaalbegaafde vrouwen met een autismespectrumstoornis Normaalbegaafde vrouwen met een autismespectrumstoornis Van een onderbelichte subgroep Naar een subgroep in de spotlight Dr Audrey Mol, Gz-psycholoog i.o. tot Klinisch psycholoog Volwassenenteam Centrum

Nadere informatie

Een scherp oog voor detail? Gevoelig voor prikkels?

Een scherp oog voor detail? Gevoelig voor prikkels? Een scherp oog voor detail? Gevoelig voor prikkels? ASS-ist: diagnose en behandeling voor volwassenen met autisme Stel: u loopt telkens vast in uw werk, relaties of sociale contacten. Uw omgeving vraagt

Nadere informatie

Bipolaire stoornissen

Bipolaire stoornissen Bipolaire stoornissen PuntP kan u helpen volwassenen Sommige mensen hebben last van stemmingsschommelingen die niet in verhouding staan tot wat er in hun persoonlijke omgeving gebeurt. De stemming lijkt

Nadere informatie

Praktijkinformatie. Ieder kind krijgt te maken met uitdagingen klein of groot! Praktijk voor. & Jeugd Psychologie Custers

Praktijkinformatie. Ieder kind krijgt te maken met uitdagingen klein of groot! Praktijk voor. & Jeugd Psychologie Custers Ieder kind krijgt te maken met uitdagingen klein of groot! Ik sta je graag bij om twijfels over de opvoeding of ontwikkeling van je kind weg te nemen. Jullie kind staat bij mij centraal, maar nooit op

Nadere informatie

PersonaCura. Uw specialist in persoonlijkheid & gedrag bij senioren

PersonaCura. Uw specialist in persoonlijkheid & gedrag bij senioren PersonaCura Uw specialist in persoonlijkheid & gedrag bij senioren Inleiding We willen allemaal oud worden, maar het liever niet zijn. Ouder worden betekent immers omgaan met verlies van gezondheid, van

Nadere informatie

Evaluatie netwerkbijeenkomst Autisme bij meisjes en vrouwen

Evaluatie netwerkbijeenkomst Autisme bij meisjes en vrouwen Evaluatie netwerkbijeenkomst Autisme bij meisjes en vrouwen D a t u m 4 s e p t e m b e r 2 0 1 4 V o o r b e r e i d i n g S a r r o n d e r d e e l v a n d e P a r n a s s i a G r o e p ( F e r r y v

Nadere informatie

Positionering dienstverlening. uitdaging. Preventief: focus op groei. probleem. klachten. huisarts. psycholoog. Curatief: focus op genezen

Positionering dienstverlening. uitdaging. Preventief: focus op groei. probleem. klachten. huisarts. psycholoog. Curatief: focus op genezen Positionering dienstverlening uitdaging Preventief: focus op groei probleem klachten huisarts psycholoog Curatief: focus op genezen Ik wil iets in mijn leven veranderen en ik zoek daar ondersteuning in,

Nadere informatie

Inleiding psycho-educatie ASS bij volwassenen

Inleiding psycho-educatie ASS bij volwassenen Inleiding psycho-educatie ASS bij volwassenen Dit is de inleiding van de psycho-educatie modules. Aan de hand van deze modules geven we meer informatie over hoe autismespectrumstoornissen (ASS) zich uiten

Nadere informatie

Bijlage Programma van Eisen

Bijlage Programma van Eisen Bijlage Programma van Eisen Functie: Vaak is er sprake van problematiek thuis of op school met betrekking tot het gedrag van de jongere waarvan de oorzaak en dus de oplossing nog onvoldoende duidelijk

Nadere informatie

TOEKOMST IK BEN VERSTANDELIJK BEPERKT WAT HOUDT DAT IN?

TOEKOMST IK BEN VERSTANDELIJK BEPERKT WAT HOUDT DAT IN? TOEKOMST IK BEN VERSTANDELIJK BEPERKT WAT HOUDT DAT IN? CONCLUSIES OVER WELKE BURGERS HEBBEN WE HET? Sinds 2005 hebben ook burgers met een IQ < 85 recht op AWBZ zorg als: grondslag Verstandelijke Beperking

Nadere informatie

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers

Cursus en Thema 2015. voor mantelzorgers en vrijwilligers Cursus en Thema 2015 voor mantelzorgers en vrijwilligers VRIJWILLIGERS Basiscursus (voor nieuwe vrijwilligers) Aantal bijeenkomsten: 4 In vier bijeenkomsten maken nieuwe vrijwilligers kennis met diverse

Nadere informatie

Ervaringen met Autisme

Ervaringen met Autisme GGzE centrum autisme volwassenen 3e Congres GGzE centrum autisme volwassenen Vrijdag 21 september 2012, Evoluon te Eindhoven Ervaringen met Autisme Ervaringen met Autisme I 1 De ontwikkelingen in de hulpverlening

Nadere informatie

Klinische behandeling

Klinische behandeling Klinische behandeling voor kinderen met ASS informatie voor cliënten, ouders en verwijzers september 2013 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Klinische behandeling voor kinderen

Nadere informatie

GGzE Centrum Ouderenpsychiatrie

GGzE Centrum Ouderenpsychiatrie GGzE Centrum Ouderenpsychiatrie GGzE Centrum Ouderenpsychiatrie Centrum voor diagnostiek en behandeling van ouderen met psychiatrische problemen Algemene informatie >> 1 Het centrum betrekt vanaf het begin

Nadere informatie

Training & themabijeenkomsten 2017

Training & themabijeenkomsten 2017 Training & themabijeenkomsten 2017 voor mantelzorgers en vrijwilligers Inhoudsopgave 3 4 7 10 11 Trainingen en themabijeenkomsten voor uw ontwikkeling Trainingen voor mantelzorgers Trainingen voor vrijwilligers

Nadere informatie

Opleidingsaanbod 2017

Opleidingsaanbod 2017 Opleidingsaanbod 2017 2014/2015 Voorwoord Yulius Opleiding & Ontwikkeling is het kenniscentrum voor cursussen en trainingen gericht op de geestelijke gezondheidszorg (GZZ). Yulius Opleiding & Ontwikkeling

Nadere informatie

Vergelijking ACT teams op de Noordoever, Rotterdam. ACT congres Leiden 27 september 2007 Bert Jan Roosenschoon Arina van der Kwaak

Vergelijking ACT teams op de Noordoever, Rotterdam. ACT congres Leiden 27 september 2007 Bert Jan Roosenschoon Arina van der Kwaak Vergelijking ACT teams op de Noordoever, Rotterdam ACT congres Leiden 27 september 2007 Bert Jan Roosenschoon Arina van der Kwaak Benamingen zorg-aan-huis projecten (What s in a name?) Transmuraal Zorgteam

Nadere informatie

Top Referent TraumaCentrum

Top Referent TraumaCentrum GGzE centrum psychotrauma Top Referent TraumaCentrum Informatie over behandeling van mensen met ernstige traumagerelateerde stoornissen Algemene informatie >> BIJ HET TOP REFERENT TRAUMACENTRUM WORDEN

Nadere informatie

ONDERSTAANDE VELDEN VERPLICHT INVULLEN

ONDERSTAANDE VELDEN VERPLICHT INVULLEN Aanmeldformulier Externe aanmeldingen voor Cluster Ontwikkelingsstoornissen Klinisch Orthopsychiatrische woonvoorziening Workhome Medium care/high care (MC/HC) Perspectief Ambulant Second opinion Behandeling

Nadere informatie

Begeleiding in de thuissituatie

Begeleiding in de thuissituatie Begeleiding in de thuissituatie Wie zijn wij? Profila Zorg is een evangelische zorgorganisatie die naast de mogelijkheid voor wonen en dagbesteding ook begeleiding en ondersteuning biedt in de eigen woonomgeving

Nadere informatie

AANMELDINGSFORMULIER DEELTIJD EN KLINIEK YULIUS AUTISME

AANMELDINGSFORMULIER DEELTIJD EN KLINIEK YULIUS AUTISME Autisme T 088 40 50 600 info@yulius.nl AANMELDINGSFORMULIER DEELTIJD EN KLINIEK YULIUS AUTISME HET AANMELDFORMULIER BESTAAT UIT DEEL A EN DEEL B. Na invulling deel A digitaal versturen naar aanmeldinginfo-kjpass@yulius.nl

Nadere informatie

Kinderen, ouderen en het huisverbod

Kinderen, ouderen en het huisverbod Een korte introductie Bureau voor beleidsonderzoek, advies en detachering Kinderen, ouderen en het huisverbod Alle relevante beleidsthema s, van arbeid, onderwijs en zorg tot criminaliteit & veiligheid

Nadere informatie

weekendtraining voor jongeren met een autismespectrumstoornis verder met autisme dr. leo kannerhuis Informatie voor cliënten, ouders en verwijzers

weekendtraining voor jongeren met een autismespectrumstoornis verder met autisme dr. leo kannerhuis Informatie voor cliënten, ouders en verwijzers weekendtraining voor jongeren met een autismespectrumstoornis (ASS) Informatie voor cliënten, ouders en verwijzers november 2014 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Weekendtraining

Nadere informatie

het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam

het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam informatie voor patiënten en verwijzers november 2016 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Wat is het Diagnostiek, Advies en ConsultatieTeam?

Nadere informatie

Nederlands Autisme Register, rapportage

Nederlands Autisme Register, rapportage Nederlands Autisme Register, rapportage 20 18 Auteurs: Sander Begeer, Marlies van Wijngaarden, Kawita Mataw en Bernadette Wijnker-Holmes Een initiatief van: Deelrapport 2: ouders/verzorgers over hun kind

Nadere informatie

Hulp voor jonge ouders. Informatie voor professionals

Hulp voor jonge ouders. Informatie voor professionals Hulp voor jonge ouders Informatie voor professionals Zorg voor kwetsbare meiden Meiden tussen de 16 en 27 jaar die zwanger zijn, of een kind hebben gekregen, kunnen terecht bij Vitree. Het gaat om kwetsbare

Nadere informatie

Dement of gewoon bijzonder gedrag?

Dement of gewoon bijzonder gedrag? Dement of gewoon bijzonder gedrag? 80 jarige mevrouw vrijwillig opgenomen op opnameafdeling Gerontopsychiatrie vanwege: Slechte zelfzorg Tot niets komen Vermagering Opsluiten in huis Paranoïde wanen: buren

Nadere informatie

Psychisch of Psychiatrie? 12-06-2012

Psychisch of Psychiatrie? 12-06-2012 Wat is een psychische stoornis? Een psychische stoornis is een patroon van denken, voelen en gedrag dat binnen de geldende cultuur ongebruikelijk is. Het patroon veroorzaakt last bij de persoon zelf en/of

Nadere informatie

Algemene werking kinder- en jongerenteams

Algemene werking kinder- en jongerenteams Algemene werking kinder- en jongerenteams LITP vzw Algemene werking kinder- en jongerenteams Voor wie? De kinderen- en jongerenteams van de CGG s zijn er voor gezinnen met kinderen en jongeren van 0 tot

Nadere informatie

Begeleid zelfstandig wonen. Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking

Begeleid zelfstandig wonen. Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking Begeleid zelfstandig wonen Voor jongeren met een (lichte) verstandelijke beperking Melius Zorg - Tel: 010 842 2526 - Email: info@meliuszorg.nl - Kenmerken begeleiding (LVB-) Jongeren Melius Zorg biedt

Nadere informatie

Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven

Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie. Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Mindfulness bij ASS en arbeidsparticipatie Annelies Spek Klinisch psycholoog / Senior onderzoeker GGZ Eindhoven Volgorde lezing Overbelasting bij mensen met autisme Werk en overbelasting Begeleiding Mindfulness

Nadere informatie

Onze behandeling bij het Centrum voor Neuropsychiatrie ambulant Mediant. Casus besprekingen

Onze behandeling bij het Centrum voor Neuropsychiatrie ambulant Mediant. Casus besprekingen Onze behandeling bij het Centrum voor Neuropsychiatrie ambulant Mediant Casus besprekingen Ons team Klinisch neuropsycholoog Bianca de Geus Psycholoog werkervaringsplek 2 Sociaal psychiatrisch verpleegkundigen

Nadere informatie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie

Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie 21 sept 2012 3 e congres GGzE Centrum autisme volwassenen Ervaringen met Autisme Presentatie casemanagement Eindhovens model Huidige ontwikkelingen Discussie Kenmerken Casemanagement is een vorm van hulpverlening.cliënten

Nadere informatie

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN

&Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN &Ons Tweede Thuis VOLWASSENEN & & VOLWASSENEN Ondersteuning voor mensen met een beperking Heb je een beperking of heeft je zoon of dochter een beperking? Dan is wat ondersteuning soms erg welkom. Ons Tweede

Nadere informatie

Intakegesprek psycholoog

Intakegesprek psycholoog Intakegesprek psycholoog Wanneer u een psycholoog bezoekt is het belangrijk dat u uw relevante problematiek goed kunt bespreken. Het is daarom belangrijk om tijdens een intakegesprek voldoende informatie

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010

Herstel en Balans. Kanker zet je leven op zijn kop. De rol van de psycholoog. Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Herstel en Balans De rol van de psycholoog Maria Poppe GZ-psycholoog De Vruchtenburg maart 2010 Kanker zet je leven op zijn kop 1 Kanker, gevolgen voor de patiënt Heftige emoties. Verlies van controle

Nadere informatie

Een depressie. P unt P. kan u helpen. volwassenen

Een depressie. P unt P. kan u helpen. volwassenen Een depressie P unt P kan u helpen volwassenen Iedereen is wel eens moe, somber en lusteloos. Het is een normale reactie op tegenvallers, een verlies en andere vervelende gebeurtenissen. Wanneer dit soort

Nadere informatie

Psychologische expertise Maarsingh & van Steijn

Psychologische expertise Maarsingh & van Steijn Psychologische expertise Veel verzuim op het werk wordt veroorzaakt door psychische problemen. Maarsingh & van Steijn heeft zich gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van problemen op het vlak

Nadere informatie

Ouderen en psychiatrie. Rosalien Wilting, klinisch psycholoog 18 april 2016, rmhj.wilting@ggze.nl

Ouderen en psychiatrie. Rosalien Wilting, klinisch psycholoog 18 april 2016, rmhj.wilting@ggze.nl Ouderen en psychiatrie Rosalien Wilting, klinisch psycholoog 18 april 2016, rmhj.wilting@ggze.nl Programma: Kennismaking, inventarisatie, afbakening Inleiding, ouderen en pathologie Interactief Fragmenten

Nadere informatie

Een scherp oog voor detail? Gevoelig voor prikkels?

Een scherp oog voor detail? Gevoelig voor prikkels? Een scherp oog voor detail? Gevoelig voor prikkels? ASS-ist: diagnose en behandeling voor volwassenen met autisme 2 Stel: u loopt telkens vast in uw werk, relaties of sociale contacten. Uw omgeving vraagt

Nadere informatie

tisme heeft AlsAls jeje broer ooff zus broer zus auautisme heeft verder met autisme dr. leo kannerhuis

tisme heeft AlsAls jeje broer ooff zus broer zus auautisme heeft verder met autisme dr. leo kannerhuis broer AlsAls jeje broer zus ooff zus heeft tisme heeft auautisme een groep voor broers en zussen van kinderen met een autisme-spectrumstoornis juli 2012 centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met

Nadere informatie

ABC - Ambulant Behandelcentrum

ABC - Ambulant Behandelcentrum ABC - Ambulant Behandelcentrum Als het thuis en/of op school dreigt vast te lopen Informatie voor verwijzers Kom verder! www.ln5.nl Vergroten van sociale competenties. Vergroten zelfbeeld/zelfvertrouwen.

Nadere informatie

VOORLICHTING KLINISCHE LEERLIJN 4 MEI 2016

VOORLICHTING KLINISCHE LEERLIJN 4 MEI 2016 VOORLICHTING KLINISCHE LEERLIJN 4 MEI 2016 KLINISCHE LEERLIJN - Sectie Klinische Psychologie - Sectie Klinische Ontwikkelingspsychologie - Sectie Klinische Neuropsychologie Overstijgend leerdoel: Kennis

Nadere informatie

KITTY VAN DER HEIJDEN BORDERLINE BELEVENISSEN. Ervaringen van mensen met borderline én hun naasten

KITTY VAN DER HEIJDEN BORDERLINE BELEVENISSEN. Ervaringen van mensen met borderline én hun naasten KITTY VAN DER HEIJDEN BORDERLINE BELEVENISSEN Ervaringen van mensen met borderline én hun naasten Borderline belevenissen Ervaringen van mensen met borderline en hun naasten Kitty van der Heijden Inhoud

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

Diagnostiek de Ambelt. Resultaat boeken. de Ambelt. Ons aanbod 2014-2015

Diagnostiek de Ambelt. Resultaat boeken. de Ambelt. Ons aanbod 2014-2015 Diagnostiek de Ambelt 2014-2015 Ons aanbod Resultaat boeken. de Ambelt Inhoudsopgave 1. Wie zijn wij?... 3 2. Aanbod Diagnostiek... 5 Consult gedragswetenschapper... 5 Traject Handelingsgerichte Diagnostiek...

Nadere informatie

Informatie betreffende relatietherapie aan paren met een partner met het syndroom van Asperger

Informatie betreffende relatietherapie aan paren met een partner met het syndroom van Asperger Informatie betreffende relatietherapie aan paren met een partner met het syndroom van Asperger Dr. Martine F. Delfos Beknopte notitie op verzoek van Dr. Kan, voorzitter zorgprogramma volwassenen met autisme,

Nadere informatie

Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problemen en/of Verslavingsproblematiek

Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problemen en/of Verslavingsproblematiek Presentatie Stichting Landelijke Koepel Familieraden Kinderen van Ouders met Psychiatrische Problemen en/of Verslavingsproblematiek Ton Bellemakers Preventiewerker VICTAS & Annemiek Baak-Wilbrink Orthopedagoog

Nadere informatie

autismegroep groepstherapie voor autisme-spectrum stoornis (ass) verder met autisme mensen met een informatie voor cliënten en verwijzers

autismegroep groepstherapie voor autisme-spectrum stoornis (ass) verder met autisme mensen met een informatie voor cliënten en verwijzers autismegroep groepstherapie voor mensen met een autisme-spectrum stoornis (ass) november 2008 informatie voor cliënten en verwijzers centrum voor autisme dr. leo kannerhuis verder met autisme Autismegroep

Nadere informatie

Trainingshuis De Schakel

Trainingshuis De Schakel GGzE Kind en Jeugd Trainingshuis De Schakel Training op maat 1 Inhoud Wat doen wij...4 Zelfstandigheid... 5 De ondersteuning...8 Wanneer wel...9 Wanneer niet... 10 De aanmelding... 11 Kom in contact...12

Nadere informatie

Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!!

Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!! Over hard werken, verbinden, humor & houden van!!! Lonneke Mechelse, GZ psycholoog BIG, Registerpsycholoog NIP Arbeid & Organisatie bij Peptalk Delft, (generalistische basis GGZ) & Mentaal Beter Gouda

Nadere informatie

ASS in de verzekeringsgeneeskundige praktijk

ASS in de verzekeringsgeneeskundige praktijk ASS in de verzekeringsgeneeskundige praktijk Dr. P. Remijnse, psychiater UWV Breda, 4-7-2017 Disclosure belangen spreker (Potentiële) belangenverstrengeling Voor deze bijeenkomst mogelijk relevante relaties

Nadere informatie

INTER-PSY Vechtdal Kliniek

INTER-PSY Vechtdal Kliniek Polikliniek en deeltijdbehandeling INTER-PSY Vechtdal Kliniek Polikliniek en deeltijdbehandeling Informatie voor patiënten, familie en naastbetrokkenen INTER-PSY Vechtdal Kliniek Algemene informatie INTER-PSY

Nadere informatie

Dr. Leo Kannerhuis Brabant. Polikliniek

Dr. Leo Kannerhuis Brabant. Polikliniek Dr. Leo Kannerhuis Brabant Polikliniek Sterker met autisme Welkom bij het Dr. Leo Kannerhuis Brabant Wij zijn er voor kinderen, jongeren en jongvolwassenen met autisme (normaal begaafd) die vastlopen:

Nadere informatie

Autisme en een verstandelijke beperking 20 september 2016

Autisme en een verstandelijke beperking 20 september 2016 Autisme en een verstandelijke beperking 20 september 2016 Cecile Blansjaar: orthopedagoog/autisme specialist Gedragskundige Stichting de Waerden Mede oprichter De Sociale Bron Wat is Autisme? In Nederland

Nadere informatie

Kortdurend intensief verblijf

Kortdurend intensief verblijf Inhoudsopgave De Buitenwereld 4 6 Doelgroep 8 Doelgericht werken 10 Inhoudelijke randvoorwaarden 11 2 3 De Buitenwereld Als je binnen een gezin een kind mag grootbrengen met psychiatrische problematiek

Nadere informatie