Protonentherapie een afgewogen keuze van de zorginkoop

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Protonentherapie een afgewogen keuze van de zorginkoop"

Transcriptie

1 Bijlage 02 bij N Protonentherapie een afgewogen keuze van de zorginkoop Managementsamenvatting Opdrachtgever: Zorgverzekeraars Nederland Rotterdam, 24 juni 2014

2

3 Protonentherapie een afgewogen keuze van de zorginkoop Opdrachtgever: Zorgverzekeraars Nederland Dr. Ilaria Mosca Kim Weistra Prof. dr. Marcel Canoy Rotterdam, 24 juni 2014

4 Over Ecorys Met ons werk willen we een zinvolle bijdrage leveren aan maatschappelijke thema s. Wij bieden wereldwijd onderzoek, advies en projectmanagement en zijn gespecialiseerd in economische, maatschappelijke en ruimtelijke ontwikkeling. We richten ons met name op complexe markt-, beleids- en managementvraagstukken en bieden opdrachtgevers in de publieke, private en not-forprofitsectoren een uniek perspectief en hoogwaardige oplossingen. We zijn trots op onze 80-jarige bedrijfsgeschiedenis. Onze belangrijkste werkgebieden zijn: economie en concurrentiekracht; regio s, steden en vastgoed; energie en water; transport en mobiliteit; sociaal beleid, bestuur, onderwijs, en gezondheidszorg. Wij hechten grote waarde aan onze onafhankelijkheid, integriteit en samenwerkingspartners. Ecorys-medewerkers zijn betrokken experts met ruime ervaring in de academische wereld en adviespraktijk, die hun kennis en best practices binnen het bedrijf en met internationale samenwerkingspartners delen. Ecorys Nederland voert een actief MVO-beleid en heeft een ISO14001-certificaat, de internationale standaard voor milieumanagementsystemen. Onze doelen op het gebied van duurzame bedrijfsvoering zijn vertaald in ons bedrijfsbeleid en in praktische maatregelen gericht op mensen, milieu en opbrengst. Zo gebruiken we 100% groene stroom, kopen we onze CO2-uitstoot af, stimuleren we het ov-gebruik onder onze medewerkers, en printen we onze documenten op FSCof PEFC-gecertificeerd papier. Door deze acties is onze CO2-voetafdruk sinds 2007 met ca. 80% afgenomen. ECORYS Nederland BV Watermanweg GG Rotterdam Postbus AD Rotterdam Nederland T F E K.v.K. nr W 2

5 Managementsamenvatting Aanleiding De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS) heeft in het kader van de Wet bijzondere medische verrichtingen (WBMV) vier vergunningen verleend voor protonentherapie. Het staat buiten kijf dat de beschikbaarheid van deze vorm van radiotherapie wenselijk is. Dit wordt ook door ZN onderstreept. Ze zijn wel van mening dat vier vergunningen in Nederland teveel is. Het maatschappelijk belang moet zo goed mogelijk gediend worden om de zorg ook in te toekomst betaalbaar te houden. Dit begint met het voorkomen van elke vorm van verspilling in de zorg 1. Uiteraard is heel Nederland gebaat bij meer doelmatigheid in de zorg zodat we met zijn allen op den duur niet hogere zorgpremies hoeven te betalen. Het zorgstelsel heeft aan zorgverzekeraars de regierol gegeven om onnodige verspilling op te sporen en tegen te gaan door een efficiëntere aanpak. Protonentherapie is een nieuwe, duurdere vorm van radiotherapie ten opzichte van de traditionele behandeling met fotonen. De meerwaarde van protonentherapie ten opzichte van fotonentherapie is tot op heden nauwelijks wetenschappelijk bewezen. De investerings- en exploitatiekosten zijn heel hoog. Er bestaat een risico dat marktfalen optreden in de vorm van aanbodgeïnduceerdevraag (het protonencentrum gaat zijn eigen vraag optrekken om break-even te draaien) en van moreel gevaar (er zijn zwakke kansen op faillissement bij de verkeerde beslissingen). Zeker bij dure en irreversibele aankopen is het noodzakelijk om te bezien of er balans kan zijn tussen ondernemerschap en concurrentie in het aanbod, de te behalen gezondheidswinsten en bovengenoemd marktfalen. Hiervoor is het nodig om eerst een beeld te krijgen van de vraag naar protonentherapie, de gezondheidswinst die dit oplevert en de financiële risico s gelinkt aan de invoering van protonentherapie in Nederland. Doelstelling onderzoek ZN heeft de werkgroep Protonentherapie opgezet om een gezamenlijk standpunt omtrent de contractering van protonentherapie voor te bereiden. De werkgroep heeft in de periode mei 2013 tot op heden onderzocht hoeveel centra voor protonentherapie op basis van kwaliteit en kostenbeheersing gewenst zijn in Nederland, hoeveel patiënten gebruik zullen maken van de protonentherapie en aan welke criteria een centrum/de centra moeten voldoen om gecontracteerd te worden. ZN heeft Ecorys gevraagd om de beschikbare informatie en werkwijze in kaart te brengen en toetsen op volledigheid. Ecorys heeft daartoe een toetsingskader opgesteld om de informatie omtrent de ontwikkeling van vraag en aanbod, de financiële business cases en de inhoudelijke criteria op volledigheid te toetsen. Ook hebben wij de werkwijze van ZN getoetst aan het mededingingskader van de Autoriteit Consument & Markt (ACM). Ontwikkeling van vraag en aanbod Het Zorginstituut Nederland heeft vastgesteld dat protonentherapie verzekerde zorg is voor de zogenaamde standaardindicaties intra-oculaire tumoren, chordomen/chondrosarcomen en pediatrische maligniteiten en voor de zogenaamde model-based indicaties hoofd-hals tumoren, mammacarcinomen, longcarcinomen en prostaatcarcinomen. Onder de standaardindicaties worden 1 Het verminderen van verspilling in de zorg is een belangrijk thema op de politieke agenda. Hiertoe heeft de overheid in mei 2013 een programma gelanceerd omtrent Aanpak verspilling in de zorg. Zie ook Protonentherapie een afgewogen keuze van de zorginkoop 3

6 de indicaties verstaan waarover (inter)nationaal een grote mate van consensus bestaat dat protonenbestraling kan worden beschouwd als en geaccepteerde vorm van zorg, eventueel naast andere gangbare vormen van radiotherapie. De zogenoemde model-based indicaties omvatten de indicaties waarbij protonenbestraling wordt toegepast met als doel de kans op stralingsgeïnduceerde complicaties te verminderen of te voorkomen. Binnen deze categorie kan de indicatie voor protonenbestraling op individuele basis worden gesteld op grond van een vergelijking tussen een vooraf gemaakt protonenbestralingsplan en een fotonenbestralingsplan. Binnen deze categorie zal in Nederland de indicatiestelling gaan plaatsvinden via indicatieprotocollen. De verdere klinische validering voor deze groep van indicaties zal plaatsvinden door middel van prospectieve registratiestudies of door middel van gerandomiseerde studies. 2 Wat betreft de toekomstige ontwikkeling van de vraag en het aanbod van protonentherapie heeft het Zorginstituut Nederland het aantal verwachte patiënten voor deze indicaties gebaseerd op de informatie uit het rapport van de Gezondheidsraad uit Naar verwachting gaat het om circa 250 patiënten per jaar voor de standaardindicaties die in aanmerking komen voor vergoeding van protonentherapie en voor de model-based indicaties gaat het om circa patiënten. Dit maakt het totaal aantal patiënten dat naar verwachting in aanmerking kunnen komen voor protonentherapie circa Het rapport van de Gezondheidsraad schetst de verwachting dat er in 2020 circa patiënten in aanmerkingen kunnen komen voor protonentherapie op een totaal van patiënten die jaarlijks kanker krijgen. Bij ongeveer een derde van deze patiënten vormt radiotherapie onderdeel van de eerste behandeling. 3 Het daadwerkelijk aantal patiënten dat naar het buitenland is verwezen is lager: het gaat naar schatting om enkele tientallen patiënten per jaar die sinds 2009 naar buitenlandse centra zijn gegaan voor behandeling. Er bestaat onzekerheid wat betreft de ontwikkeling van de vraag, met andere woorden het aantal patiënten dat redelijkerwijze in aanmerking komt voor protonentherapie. Aan het indicatieprotocol wordt op dit moment nog gewerkt en het eerste resultaat zal in het najaar 2014 bekend zijn. Aan de zorgverzekeraars adviseren wij om de ontwikkeling van het indicatieprotocol voor protonentherapie goed te monitoren. Tevens is er een grote mate van consensus over de effectiviteit van de behandeling met protonen voor de standaardindicaties. De protonentherapie biedt in dit geval, naar verwachting, een klinisch relevant voordeel ten opzichte van de traditionele behandeling met fotonen. Er is tot op heden geen wetenschappelijk bewijs dat de protonentherapie effectiever en efficiënter is voor de model-based indicaties dan de fotonentherapie. Het risico bestaat dat het protonencentrum zijn eigen vraag optrekt (aanbodgeïnduceerde-vraag) om break-even te draaien. Zo heeft recent onderzoek in de VS aangetoond dat mannen met prostaatkanker wellicht onnodig met protonen worden behandeld omdat er een (duur) centrum voor protonentherapie bestaat 4. Aangezien er onzekerheid is over een deel van de indicaties is het erg lastig om de ontwikkeling van de vraag goed in kaart te brengen. De maximale behandelcapaciteit per centrum per jaar staat vermeld in de vier vergunningen die verleend zijn door de Minister van VWS in het kader van de WBMV: het gaat in totaal om een maximumcapaciteit in Nederland voor patiënten. Onderzoek naar de operationele protonencentra in Duitsland en Zwitserland toont aan dat er jaarlijks maximaal 400 patiënten per centrum geholpen kunnen worden. Ook is er sprake van onbenutte capaciteit in Duitsland. 2 Bronnen: Langedijk, J.A., Lambin, P., Schippers, M., van t Veld, A.A., De Ruysscher D. en Verheij, M. (2012), De introductie van radiotherapie met protonen in Nederland, Nederlands Tijdschrift voor Oncologie 9(3): Allen, A.M. et al. (2012), An evidence based review of proton beam therapy: The report of ASTRO s emerging technology committee, Radiotherapy and Oncology 103: Bron: 4 In de VS zijn enkele oncologen bezorgd dat de indicaties voor protonentherapie uit de hand gelopen zijn. some centres are adopting the proton beam therapy before enough research has been done and, possibly, for the wrong indications. (Epstein, K., Is spending on protom beam therapy for cancer going too far, too fast?, BMJ 2012;344:e2488). 4

7 Zorgverzekeraars willen op korte termijn overgaan tot het contracteren van een buitenlands centrum om het voor Nederlandse patiënten makkelijker te maken protonentherapie in het buitenland te krijgen. Financiële business case De financiële onzekerheden zijn groot. Er is een grote variatie tussen de aannames en berekeningen van de vier verschillende business cases in Nederland. Dit heeft betrekking op de investeringen in nieuwe gebouwen, de aanschaf van medische apparatuur, de afschrijvingstermijn en de inzet van medisch personeel. Ervaringen in het buitenland (Essen) laten zien dat de investeringskosten hoger kunnen uitvallen dan initieel begroot. Daar bovenop zijn er ook exploitatiekosten. Situaties uit het buitenland leren ons dat het niet eenvoudig is om de exploitatie van een protonentherapiecentrum sluitend te krijgen. De twee centra in Duitsland (Essen en München) laten zien dat na vier jaar opstart periode nog niet operationeel break-even wordt gedraaid. Dit geeft aanleiding aan de financierders om zich terug te trekken vanwege de grote financiële onzekerheid en weinig vertrouwen in de toekomst. Naast de onzekerheden over investerings- en exploitatiekosten bestaat er ook onduidelijkheid over kosten gelinkt aan de desinvesteringen van de huidige infrastructuur als gevolg van een transitie van fotonentherapie naar protonentherapie. Deze kosten zijn niet meegenomen in de business cases. De ervaringen in het buitenland gekoppeld met de financiële onzekerheden en variatie in aannames en berekeningen in Nederland, schetsen een scenario dat niet anders betiteld kan worden als financieel risicovol. Inhoudelijke criteria De Regeling Protonentherapie stelt elf voorwaarden waaraan een protonencentrum moet voldoen om de vergunning te krijgen. Deze voorwaarden zijn door de Inspectie voor de Gezondheidszorg (IGZ) getoetst. Daarnaast heeft de Minister vijf voorwaarden verbonden aan de vergunningverlening. Deze kunnen door de zorgverzekeraars opgenomen worden in de contractering. De huidige stand van zaken inzake enkele van deze voorwaarden is nog niet duidelijk. Het is van belang voor ZN dat in het kader van kwaliteitsnormen en in geval van een gezamenlijk besluit tot inkoop en opstellen van kwaliteitsnormen, deze normen niet boven de door IGZ getoetste normen uit mogen komen. Verzekeraars mogen alleen minimumnormen hanteren maar geen maximumnormen. ACM-mededingingskader De samenwerking tussen zorgverzekeraars om tot een gezamenlijk besluit te komen over de inkoop van protonentherapie is toegestaan binnen het door de ACM gestelde mededingingskader. Aangezien de vraag vermoedelijk te klein is voor de individuele zorgverzekeraars, de gezondheidswinsten voor de model-based indicaties onzeker zijn, er genoeg alternatieven in het buitenland zijn om aan de zorgplicht te voldoen, de financiële risico s groot zijn en de minimum kwaliteitsnormen al bestaan, zijn de gevolgen voor de concurrentie minimaal en is gezamenlijk zorginkoop in dit geval toegestaan. Hierbij is het van belang om op te merken dat zorgverzekeraars alleen concurrentiegevoelige informatie mogen uitwisselen die strikt noodzakelijk is voor de toegestane vorm van samenwerking en dat ze gebruik maken van transparante en objectieve criteria voor de keuze van één protonencentrum/meerdere protonencentra. Conclusies Het staat buiten kijf dat de beschikbaarheid van protonentherapie voor Nederlanders wenselijk is. Er zijn echter veel onzekerheden en risico s aan de invoering van protonentherapie in Nederland. De vier business cases zijn zodanig verschillend in de opbouw dat het een lastige exercitie is om de gegevens met elkaar te vergelijken. We adviseren ZN dan ook om in geval van een nieuwe Protonentherapie een afgewogen keuze van de zorginkoop 5

8 aanbestedingsronde een standard template beschikbaar te maken voor de business cases. Hiermee kan een verdiepingsslag gemaakt worden ten behoeve van de vergelijking van de financiële informatie. Wat betreft de contractering zijn er momenteel verschillende scenario s denkbaar: (i) een scenario waarin er geen protonencentrum in Nederland komt en de nodige zorg in het buitenland wordt gecontracteerd, (ii) een stapsgewijze invoering van protonentherapie met contractering van één centrum, en (iii) het tegelijk contracteren en bouwen van meerdere protonencentra in Nederland. Het is op dit moment lastig om in dit scenario aan te geven of 2, 3 of 4 centra in Nederland de voorkeur heeft, mede vanwege de bovengenoemde onzekerheden en risico s. Aan de hand van de uitgevoerde analyse en de tot op heden beschikbare informatie adviseren wij ZN om te starten met een stapsgewijze invoering van protonentherapie met één centrum. De onderbouwing van dit advies is als volgt. Het bouwen van een protonencentrum is een dure en irreversibele investering. De kwantificering van de kosten in de business cases toont een dermate variatie en is gebaseerd op verschillende aannames dat een vergelijking moeilijk tot stand komt. De klinische meerwaarde van protonentherapie voor de model-based indicaties is nauwelijks wetenschappelijk bewezen. Intussen zijn er zowel in de gebruikelijke fotonentherapie als in de protonentherapie technologische ontwikkelingen die de effectiviteit verbeteren, de kans op complicatie verminderen en bij protonentherapie ook de kosten kunnen reduceren. Zorgverzekeraars hebben de belangrijke rol om de doelmatigheid in de zorg te verhogen. Door het bouwen van één protonencentrum in Nederland en het contracteren van deze zorg in het buitenland worden de kosten beheerst en aan de zorgplicht voldaan. Dit scenario biedt tevens de mogelijkheid om ervaring in Nederland op te bouwen en met goede dataregistratie te starten. Op deze wijze kunnen de zorgverzekeraars de kwaliteit van protonentherapie monitoren en de modelbased indicaties verder onderzoeken. Wanneer er besloten zal worden tot het contracteren van één centrum is het van belang dat dit centrum alle standaardindicaties kan behandelen omdat juist deze indicaties evidence-based zijn. De zorgverzekeraars hebben aangegeven dat dit tijdens de contractering een leidend criteria zal zijn. Zorgverzekeraars mogen pre-concurrentieel samenwerken om te komen tot een gezamenlijk besluit omtrent de zorginkoop van protonentherapie. Vervolgens moeten zorgverzekeraars in concurrentie protonentherapie daadwerkelijk inkopen. Dit houdt in dat er geen concurrentiegevoelige informatie uitgewisseld hoeft te worden. Verder is het belangrijk, vanuit mededingingsperspectief, dat er transparante en objectieve criteria zijn voor de selectie. Dit kan een reden zijn voor ZN om een nieuwe aanbestedingsprocedure te starten waarbij de criteria vooraf duidelijk bekend worden gemaakt aan alle vier protonencentra. Onderstaande tabel geeft een overzicht van de belangrijkste voor- en nadelen voor de drie eerder genoemde scenario s voor contractering. Voordelen 0 centra 1 centrum Meer dan 1 centrum Geen investeringskosten Tijd om onderzoek te doen Er komt concurrentie naar model-based tussen de Geen optreden van indicaties, ook o.b.v. verschillende centra marktfalen ervaringen in het (aanbodgeïnduceerde-vraag buitenland Meer mogelijkheden en moreel gevaar) voor onderzoek in De investerings- en Nederland door meer exploitatiekosten worden dataregistratie beperkt tot één centrum. 6

9 0 centra 1 centrum Meer dan 1 centrum Uit oogpunt van kwaliteit en kostenbeheersing volstaat een centrum. De fysieke toegankelijkheid neemt toe Het risico op aanbodgeïnduceerdevraag is beperkt gegeven een verwachte maximum capaciteit van 400 (max 600) en 250 patiënten over standaardindicaties. Baten voor de wetenschap; onderzoek in Nederland gaat van start Nadelen Mogelijk negatieve uitstraling van zorgverzekeraars richting de publieke opinie Patiënten zijn aangewezen op behandeling in het buitenland. Daarmee nemen de geassocieerde reistijd en kosten toe. Tot op heden problemen in de logistiek i.v.m. ontbrekende vergoeding voor verblijf en onkosten Met het bouwen van één centrum gaan de zorgverzekeraars de noodzaak goed evalueren. Pas als de noodzaak is aangetoond kunnen er mogelijk meer faciliteiten komen. Beperkte keuze voor geografische ligging aangezien alle standaardindicaties in één centrum behandeld moeten worden De aanwezigheid van één centrum creëert marktmacht Risico op aanbodgeïnduceerde -vraag. Er bestaan medische twijfels en er is geen kosteneffectiviteit getoond voor de model-based indicaties. Gevaar dat straks indicaties worden bij een apparaat gezocht, in plaats van andersom. 5 Het risico hierop neemt toe naarmate het aantal centra toeneemt. Investeringen in meerdere centra leiden tot hoge desinvesteringen in bestaande infrastructuur 5 Bron: Medisch Contact, Miljoenen voor protonentherapie, 15 augustus Protonentherapie een afgewogen keuze van de zorginkoop 7

10 8

11

12 Postbus AD Rotterdam Nederland Watermanweg GG Rotterdam Nederland T F E W Sound analysis, inspiring ideas BELGIË BULGARIJE HONGARIJE INDIA KROATIË - NEDERLAND POLEN RUSSISCHE FEDERATIE SPANJE TURKIJE - VERENIGD KONINKRIJK

Beroepenveldcommissies voor de bouwsector in het mbo en hbo

Beroepenveldcommissies voor de bouwsector in het mbo en hbo Beroepenveldcommissies voor de bouwsector in het mbo en hbo Samenvatting Opdrachtgever: Bouwend Nederland Rotterdam, april 2013 Beroepenveldcommissies voor de bouwsector in het mbo en hbo Samenvatting

Nadere informatie

Kengetallen voor kosten overheidstransacties

Kengetallen voor kosten overheidstransacties Kengetallen voor kosten overheidstransacties Een toets op de Deense kengetallen voor bruikbaarheid in de Nederlandse situatie Samenvatting Opdrachtgever: Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijkrelaties

Nadere informatie

Draagvlak onderzoek Parkeerbeleid

Draagvlak onderzoek Parkeerbeleid St Anna, Nijmegen Opdrachtgever: gemeente Nijmegen Amsterdam, augustus 2014 Draagvlak onderzoek Parkeerbeleid St Anna, Nijmegen Opdrachtgever: gemeente Nijmegen Arvid Toes Marco Martens Amsterdam, augustus

Nadere informatie

Kansen voor topsector HTSM:

Kansen voor topsector HTSM: Kansen voor topsector HTSM: Nederlands-Aziatische samenwerking in high-tech clusters Sound analysis, inspiring ideas Nederlands-Aziatische samenwerking biedt kansen voor topsector HTSM Het Nederlandse

Nadere informatie

Parkeeronderzoek Nijmegen rondom Opusgebouw

Parkeeronderzoek Nijmegen rondom Opusgebouw Parkeeronderzoek Nijmegen rondom Opusgebouw Definitief rapport Opdrachtgever: Gemeente Nijmegen Rotterdam, 2 november 2015 Parkeeronderzoek Nijmegen rondom Opusgebouw Definitief rapport Opdrachtgever:

Nadere informatie

Informatiekaart samenwerking zorgverzekeraars. Toelichting. Overzichtskaart

Informatiekaart samenwerking zorgverzekeraars. Toelichting. Overzichtskaart Deze Informatiekaart geeft een overzicht van de waar onder zorgverzekeraars mogen samenwerken bij selectieve inkoop van medisch-specialistische zorg. Deze kaart is gemaakt in opdracht van de Nederlandse

Nadere informatie

MKBA verlenging kwalificatieplicht

MKBA verlenging kwalificatieplicht MKBA verlenging kwalificatieplicht Rapport Opdrachtgever: Ministerie van OCW Rotterdam,16 januari 2013 MKBA verlenging kwalificatieplicht Rapport Opdrachtgever: Ministerie van OCW Auteurs: Frank van Zutphen

Nadere informatie

Evaluatie proeftuin Soesterkwartier

Evaluatie proeftuin Soesterkwartier Evaluatie proeftuin Soesterkwartier Conclusies en Aanbevelingen Opdrachtgever: Gemeente Amersfoort Rotterdam, 5 februari 2014 Evaluatie proeftuin Soesterkwartier Conclusies en Aanbevelingen Opdrachtgever:

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor zorgverzekeraars. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor zorgverzekeraars. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor zorgverzekeraars Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor zorgverzekeraars Het Toetsingskader voor zorgverzekeraars 3 Wat is het Toetsingskader? Het toetsingskader is één

Nadere informatie

Maatschappelijke visitatie Rijnhart Wonen

Maatschappelijke visitatie Rijnhart Wonen Maatschappelijke visitatie Rijnhart Wonen Opdrachtgever: Rijnhart Wonen Rotterdam, 21 mei 2012 Maatschappelijke visitatie Rijnhart Wonen Recensie Opdrachtgever: Rijnhart Wonen Wouter Vos Ewoud Dekker

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 november 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX Den Haag T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 juni 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 30 juni 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EH Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Samenvatting. Wat is protonenbestraling?

Samenvatting. Wat is protonenbestraling? Samenvatting Wat is protonenbestraling? Behandeling met protonen (deeltjes met een massa en een lading) is een veelbelovende ontwikkeling op het terrein van de moderne radiotherapie. De fysische eigenschappen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 25 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 25 mei 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 253 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg, de Wet cliëntenrechten zorg en enkele andere wetten in verband met het tijdig signaleren

Nadere informatie

Protonen Radiotherapie Een innovatie binnen handbereik

Protonen Radiotherapie Een innovatie binnen handbereik Protonen Radiotherapie Een innovatie binnen handbereik Symposium ter gelegenheid van de opening van het UMC Groningen Cancer Center Hans Langendijk Afdeling Radiotherapie UMCG Groningen Inleiding INLEIDING

Nadere informatie

Voorwaarden voor vergoeding

Voorwaarden voor vergoeding Voorwaarden voor vergoeding Introductie in de procedures voor de aanvraag van een DBC. Mr. Ron de Graaff 12 maart 2008 Vergoeding medische technologie Extramuraal (Regeling Hulpmiddelen) AWBZ gefinancierde

Nadere informatie

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit

Protocol. de Inspectie voor de Gezondheidszorg. de Nederlandse Zorgautoriteit Protocol tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg en de Nederlandse Zorgautoriteit inzake samenwerking en coördinatie op het gebied van beleid, regelgeving, toezicht & informatieverstrekking en andere

Nadere informatie

Hoe zorgverzekeraars de kwaliteit van de zorg in beeld willen krijgen

Hoe zorgverzekeraars de kwaliteit van de zorg in beeld willen krijgen Hoe zorgverzekeraars de kwaliteit van de zorg in beeld willen krijgen? De kwaliteit van de Nederlandse gezondheidszorg is over het algemeen (zeer) goed. In verschillende Europese ranglijsten scoort Nederland

Nadere informatie

Sturen op kosten in de zorg?

Sturen op kosten in de zorg? Sturen op kosten in de zorg? een praktijkvoorbeeld: robotchirurgie Gerry Ligtenberg 6 september 2013 Inhoud Sturen op kosten? Een voorbeeld uit de praktijk Ons stelsel; de inhoud van het basispakket Sturingsmogelijkheden

Nadere informatie

Campagne Verstandig Kiezen

Campagne Verstandig Kiezen Campagne Verstandig Kiezen 2 3 Campagne Verstandig Kiezen Wat is het doel van de campagne Verstandig Kiezen? De Orde van Medisch Specialisten (OMS), de wetenschappelijke verenigingen en ZonMw hebben de

Nadere informatie

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik)

Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Bekostiging van dure geneesmiddelen (incl. off-label gebruik) Ingrid van der Eijk Market Access Manager NIA Symposium, 27 maart 2014 Takeda Nederland bv Vergoeding van dure geneesmiddelen hoe werkt dat?

Nadere informatie

Protonentherapie: geladen deeltjes sparen gezond weefsel

Protonentherapie: geladen deeltjes sparen gezond weefsel Protonentherapie: geladen deeltjes sparen gezond weefsel Meer dan de helft van de kankerpatiënten in Nederland krijgt, vaak in combinatie met andere behandelingen als chirurgie en chemotherapie, bestralingsbehandelingen

Nadere informatie

Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over?

Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over? Dure of waardevolle geneesmiddelen? Waar maken we ons druk over? Joris Uges Haga Ambassade 8-september 2015 waardecreatie in de zorg 2 Uit onderzoek blijkt dat de lancering van nieuwe geneesmiddelen tussen

Nadere informatie

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim

Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Ruud Janssen, Lectoraat ICT-innovaties in de Zorg, Hogeschool Windesheim Netwerkbijeenkomst decentraliseren = innoveren, georganiseerd door Zorg voor Innoveren, Utrecht, 26 juni 2014 Zorgverzekeringswet

Nadere informatie

Introductie Methoden Bevindingen

Introductie Methoden Bevindingen 2 Introductie De introductie van e-health in de gezondheidszorg neemt een vlucht, maar de baten worden onvoldoende benut. In de politieke en maatschappelijke discussie over de houdbaarheid van de gezondheidszorg

Nadere informatie

Peer review in de praktijk

Peer review in de praktijk Rotterdam, maart 2013 Gwen de Bruin Susan van Geel Karel Kans Inhoudsopgave Inleiding Vormen van peer review Wat is er nodig om te starten met peer review? Wat levert peer review op? Succesfactoren Inleiding

Nadere informatie

Inkoop van medische specialistische zorg bij ZBC s 2016

Inkoop van medische specialistische zorg bij ZBC s 2016 Inkoop van medische specialistische zorg bij ZBC s 2016 6 juli 2015 1. Beleid zorginkoop ZBC s 2016 1.1 Algemene lijn inkoop ZBC Voor het contracteringsproces 2016 gaan wij zowel nieuwe zorgaanbieders

Nadere informatie

MKBA Beeldmateriaal. Opdrachtgever: Het Waterschapshuis. Rotterdam, 17 januari 2013

MKBA Beeldmateriaal. Opdrachtgever: Het Waterschapshuis. Rotterdam, 17 januari 2013 MKBA Beeldmateriaal Opdrachtgever: Het Waterschapshuis Rotterdam, 17 januari 2013 MKBA Beeldmateriaal Opdrachtgever: Het Waterschapshuis Walter Hulsker (Ecorys) Joost de Koning (Ecorys) Erik Nobbe (Grontmij)

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Bijlage(n)

Nadere informatie

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg?

Met welke ontwikkelingen en strategische factoren houdt ACM rekening bij toezicht op de ziekenhuiszorg? Autoriteit Consument & Markt (ACM) en ziekenhuiszorg Kaart 1 Kaart 2 De Autoriteit Consument en Markt (ACM) ziet toe op mededinging zorg in het belang van consumenten. ACM houdt toezicht op zowel zorgaanbieders

Nadere informatie

Nederlandse Zorgautoriteit

Nederlandse Zorgautoriteit Nederlandse Zorgautoriteit Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82

Nadere informatie

Veel gestelde vragen over ZZP

Veel gestelde vragen over ZZP Veel gestelde vragen over ZZP Wat is het standpunt van Coöperatie VGZ over ZZ ers na 1 januari 2015? Ondanks de hoge klanttevredenheid van cliënten van ZZP ers heeft Coöperatie VGZ desondanks een aantal

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 19 januari 2016 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland

Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Leidraad beoordelingen behandelingen tot verzekerde pakket door Kenniscentrum GGZ van Zorgverzekeraars Nederland Mei 2014 Aanleiding Het CVZ beschrijft in het Rapport geneeskundige GGZ deel 2 de begrenzing

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor de langdurige zorg. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor de langdurige zorg Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor de langdurige zorg Het Toetsingskader voor de langdurige zorg 3 Wat is het Toetsingskader? Het Toetsingskader is

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

Validatie Monitor Tabak

Validatie Monitor Tabak Validatie Monitor Tabak Opdrachtgever: Nederlandse Tabakssector Rotterdam, 2 juli 2013 Validatie Monitor Tabak Opdrachtgever: Nederlandse Tabakssector Michel Briene Bart Voogt Rotterdam, 2 juli 2013 Over

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk Toezicht & Handhaving 030 296 81 65 109538/153162

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk Toezicht & Handhaving 030 296 81 65 109538/153162 De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HAAG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl

Nadere informatie

Samenvatting ... 7 Samenvatting

Samenvatting ... 7 Samenvatting Samenvatting... In rapporten en beleidsnotities wordt veelvuldig genoemd dat de aanwezigheid van een grote luchthaven én een grote zeehaven in één land of regio, voor de economie een bijzondere meerwaarde

Nadere informatie

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd

Toetsingskader. Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen. Van goede zorg verzekerd Toetsingskader Voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Van goede zorg verzekerd 2 Het Toetsingskader voor beroepsorganisaties en wetenschappelijke verenigingen Het Toetsingskader voor

Nadere informatie

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015

WORKSHOP 21ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 WORKSHOP 21 ste symposium voor verpleegkundigen en paramedici Donderdag 11 juni 2015 H.Tefsen, MANP verpleegkundig specialist hoofd-hals oncologie J. de Heij-van den Tweel, hoofd- hals/oncologieverpleegkundige

Nadere informatie

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers

s-gravenhage, 14 januari 2000 De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport, E. Borst-Eilers Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal s-gravenhage, 14 januari 2000 Onderwerp: Beleidsvisie landelijk kennis/behandelcentrum eetstoornissen Hierbij doe ik u een mijn «beleidsvisie voor

Nadere informatie

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport 29689 Herziening Zorgstelsel 25424 Geestelijke gezondheidszorg Nr. 599 Brief van de staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

Soort uitspraak: SpZ = standpunt Zvw Datum: 22 augustus 2011 Uitgebracht aan: Minister van VWS Medisch specialistische zorg

Soort uitspraak: SpZ = standpunt Zvw Datum: 22 augustus 2011 Uitgebracht aan: Minister van VWS Medisch specialistische zorg Onderwerp: Samenvatting: Protonentherapie bij model-based indicaties (hoofdhalstumoren, mammacarcinoom, longcarcinoom en prostaatcarcinoom) en bij overige indicaties Protonentherapie behoort bij de indicatiegebieden

Nadere informatie

Pagina. Leidraad gezamenlijke inkoop geneesmiddelen voor de medischspecialistische. Inleiding

Pagina. Leidraad gezamenlijke inkoop geneesmiddelen voor de medischspecialistische. Inleiding Ons kenmerk: ACM/TFZ/2016/401860 Leidraad gezamenlijke inkoop geneesmiddelen voor de medischspecialistische zorg April 2016. Openbaar concept. Reacties mogelijk tot en met 27 mei 2016. Inleiding Ziekenhuizen,

Nadere informatie

jc Nederlandse / Zorgautoriteit

jc Nederlandse / Zorgautoriteit jc Nederlandse / Zorgautoriteit De Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Postbus 20350 2500 EJ DEN HA AG Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht t 030 296 81 11 F 030 296

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer drs. M.J. van Rijn Postbus 20350 2509 EJ DEN HAAG. Geachte heer Van Rijn,

De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer drs. M.J. van Rijn Postbus 20350 2509 EJ DEN HAAG. Geachte heer Van Rijn, De Staatssecretaris van Volksgezondheid, Welzijn en Sport De heer drs. M.J. van Rijn Postbus 20350 2509 EJ DEN HAAG Datum 8 augustus 2013 Onderwerp Wetsvoorstel versterking eigen kracht Uw kenmerk Ons

Nadere informatie

E.I. Schippers. Gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; Besluit: Artikel 1

E.I. Schippers. Gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; Besluit: Artikel 1 Besluit van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van houdende vaststelling van beleidsregels voor het subsidiëren van zorgaanbieders van farmaceutische ANZ-dienstverlening (Beleidskader subsidiëring

Nadere informatie

Partijen betrokken bij het ontwikkelen of onderhouden van deze kwaliteitsstandaard zijn: NVK, NVvP, VKGN, NIP, NPCF, ZN

Partijen betrokken bij het ontwikkelen of onderhouden van deze kwaliteitsstandaard zijn: NVK, NVvP, VKGN, NIP, NPCF, ZN Aanbiedingsformulier Op grond van dit aanbiedingsformulier heeft Zorginstituut Nederland getoetst of de kwaliteitsstandaard voldoet aan de criteria uit het Toetsingskader. Dit document speelt een essentiële

Nadere informatie

Rechtbank Maastricht NOTITIE. 1. Inleiding. Gemeente Maastricht

Rechtbank Maastricht NOTITIE. 1. Inleiding. Gemeente Maastricht NOTITIE Rechtbank Maastricht Aan: T.a.v. Gemeente Maastricht Fred Sijben Van: Aeisso Boelman en Iris van Donselaar Datum: 29 september 2015 Onderwerp: Second opinion business case rechtbank Maastricht

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 29 689 Herziening Zorgstelsel Nr. 657 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 23 juni 2015 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX Den Haag T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Samenvatting. Aanleiding voor de adviesvraag

Samenvatting. Aanleiding voor de adviesvraag Samenvatting Aanleiding voor de adviesvraag Op dit moment zijn bijna 400.000 mensen in Nederland aangewezen op behandeling met antistollingsmiddelen van het type vitamine K-antagonist (VKA). Hoewel zeer

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Bruins Slot (CDA) over omzetplafonds in de zorg (2014Z22725).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Bruins Slot (CDA) over omzetplafonds in de zorg (2014Z22725). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Autoriteit Consument & Markt T.a.v. mevrouw S. Postbus 16326 2500 BH DEN HAAG. B-14-3260-lvos1. Aanvraag informele zienswijze. Geachte mevrouw S.

Autoriteit Consument & Markt T.a.v. mevrouw S. Postbus 16326 2500 BH DEN HAAG. B-14-3260-lvos1. Aanvraag informele zienswijze. Geachte mevrouw S. Autoriteit Consument & Markt T.a.v. mevrouw S. Postbus 16326 2500 BH DEN HAAG Sparrenheuvel 16 Postbus 520 3700 AM ZEIST Telefoon (030) 698 89 11 Telefax (030) 698 83 33 E-mail info@zn.nl Contactpersoon

Nadere informatie

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg NFK Staat voor mensen geraakt door kanker Pauline Evers, beleidsmedewerker 15 november 2013 Nationaal plan En nu? DOEL-workshop Implementatie van het nationaal plan

Nadere informatie

De drie decentralisaties en de positionering van gemeenten. Het perspectief van MEE organisaties 22 mei 2012

De drie decentralisaties en de positionering van gemeenten. Het perspectief van MEE organisaties 22 mei 2012 De drie decentralisaties en de positionering van gemeenten Het perspectief van MEE organisaties 22 mei 2012 Kijken naar de decentralisaties Doelgroepen en wetgeving Zoeken naar criteria voor selectie van

Nadere informatie

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord?

Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Op welke vragen geeft dit digitale kaartenboek antwoord? Wie doet wat in de bekostiging, verstrekking, financiering en het pakketbeheer van specialistische en? Hoe kan een specialistisch worden bekostigd?

Nadere informatie

Kwaliteitstoets op Quick scan welvaartseffecten Herontwerp Brienenoord en Algeracorridor (HBAC)

Kwaliteitstoets op Quick scan welvaartseffecten Herontwerp Brienenoord en Algeracorridor (HBAC) Kwaliteitstoets op Quick scan welvaartseffecten Herontwerp Brienenoord en Algeracorridor (HBAC) notitie Kennisinstituut voor Mobiliteitsbeleid Johan Visser April 2011 Pagina 1 van 9 scenario s en gevoeligheidsanalyse

Nadere informatie

Zorgvraag/aandoening(en) waarop de kwaliteitsstandaard betrekking heeft:

Zorgvraag/aandoening(en) waarop de kwaliteitsstandaard betrekking heeft: Aanbiedingsformulier Op grond van dit aanbiedingsformulier heeft Zorginstituut Nederland getoetst of de kwaliteitsstandaard voldoet aan de criteria uit het Toetsingskader. Dit document speelt een essentiële

Nadere informatie

PCA3. www.urologischcentrum.be

PCA3. www.urologischcentrum.be PCA3 www.urologischcentrum.be De PCA3 test, een eenvoudige urinetest die kan helpen bij de diagnose van prostaatkanker en de keuze van therapie. Over prostaatkanker Prostaatkanker is één van de meest voorkomende

Nadere informatie

Zorginkoopbeleid 2017. Samengesteld op 30 maart 2016. Medisch specialistische zorg

Zorginkoopbeleid 2017. Samengesteld op 30 maart 2016. Medisch specialistische zorg Zorginkoopbeleid 2017 Samengesteld op 30 maart 2016 Medisch specialistische zorg Wat vindt u in het zorginkoopbeleid Medisch specialistische zorg 2017? 1 Zorginkoopbeleid... 2 1.1 Kwaliteitsbeleid... 2

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 maart 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 maart 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars

Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars Handreiking Gebruik zorgvraagzwaarte-indicator GGZ Voor GGZ-instellingen en zorgverzekeraars September 2015 Utrecht 1 Handreiking zorgvraagzwaarte-indicator GGZ; Voor GGZinstellingen en zorgverzekeraars

Nadere informatie

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening

Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Centrum voor Bevolkingsonderzoek Principes van screening Arjan Lock, 25 september 2009 Inhoud presentatie 1. wat onder screening wordt verstaan 2. de eisen waaraan een screening moet voldoen 3. het besluitvormingstraject

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 25 268 Zelfstandige bestuursorganen A BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2006 2007 22 894 Preventiebeleid voor de volksgezondheid Nr. 129 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VOLKSGEZONDHEID, WELZIJN EN SPORT Aan de Voorzitter van de Tweede

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 27 oktober 2014 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 255 XP DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de gevolgen van extramuralisering voor zorgaanbieders (2013Z05339).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over de gevolgen van extramuralisering voor zorgaanbieders (2013Z05339). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP Den Haag www.rijksoverheid.nl Kenmerk

Nadere informatie

Beloningsbeleid Januari 2012

Beloningsbeleid Januari 2012 Beloningsbeleid Januari 2012 Inhoudsopgave Inleiding 2 Doel beloningsbeleid 3 Uitgangspunten beloningsbeleid 3 Inschaling en beschrijving beloning 3 Beloningsmodel onderneming 4 Risicobeheersing 4 Variabele

Nadere informatie

Zorginstituut Nederland

Zorginstituut Nederland > Retouradres Postbus 320, 1110 AH Diemen Algemene Rekenkamer t.a.v. drs. C.C.M. Vendrik, wnd voorzitter Lange Voorhout 8 Postbus 20015 2500 EA DEN HAAG Betreft 2740.2015036391 Reactie op het Conceptrapport

Nadere informatie

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag CZ-CB-U-2774940 17 juli 2007

Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag CZ-CB-U-2774940 17 juli 2007 De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ons kenmerk Inlichtingen bij Doorkiesnummer Den Haag 17 juli 2007 Onderwerp Bijlage(n) Uw brief Schriftelijke vragenronde

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 29 304 Certificatie en accreditatie in het kader van het overheidsbeleid Nr. 5 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van

Nadere informatie

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen

Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen Samenvatting Voor het eerst is er een vaccin dat baarmoederhalskanker kan voorkomen In Nederland bestaat al decennia een succesvol programma voor bevolkingsonderzoek naar baarmoederhalskanker. Daarmee

Nadere informatie

Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen?

Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen? Presentatie VGE Masterclass, 14 april 2011 Het budgettaire zorgenkind: wat kunnen we doen? Erik Schut 2 Vragen Wat is het probleem? Welke oplossingen? Gaan die werken? Zo niet, wat dan? 3 Wat is het probleem?

Nadere informatie

Geneesmiddelen tegen kanker, duur(zaam)?

Geneesmiddelen tegen kanker, duur(zaam)? Geneesmiddelen tegen kanker, duur(zaam)? voorjaarssymposium verpleegkundig specialisten oncologie, 24 maart 2016 Doorn Prof. dr. ir. Koos van der Hoeven Hoofd Afdeling Medische Oncologie Disclosure belangen

Nadere informatie

Pagina 1/5. Leidraad gezamenlijke inkoop geneesmiddelen voor de medischspecialistische. Inleiding

Pagina 1/5. Leidraad gezamenlijke inkoop geneesmiddelen voor de medischspecialistische. Inleiding Ons kenmerk: ACM/TFZ/2016/401860 Leidraad gezamenlijke inkoop geneesmiddelen voor de medischspecialistische zorg Juni 2016. Definitieve versie. Inleiding Ziekenhuizen, zorgverzekeraars en andere partijen

Nadere informatie

SQUARE SQUARE. Bepaal de omvang en huisvestings gerelateerde kosten van uw ziekenhuis op basis van de productie

SQUARE SQUARE. Bepaal de omvang en huisvestings gerelateerde kosten van uw ziekenhuis op basis van de productie SQUARE SQUARE Bepaal de omvang en huisvestings gerelateerde kosten van uw ziekenhuis op basis van de productie Voor weloverwogen investeringsbeslissingen in zorgvastgoed Waarom SQUARE? Als gevolg van de

Nadere informatie

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw

Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Voorwaardelijke toelating tot het basispakket Zvw Position paper Speerpunten Nefemed over voorwaardelijke toelating Innovatie is belangrijk voor verbetering van de kwaliteit van zorg in Nederland; De regeling

Nadere informatie

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025

WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 WORKSHOP: DE ROL VAN DE OPENBAAR APOTHEKER IN 2025 INSPIRE klantenevenement 14 november 2013 Inhoud Farmacie 2013 Workshop scenario analyse Toekomstbeeld VJA Praktijkvoorbeelden Visiedocument Jonge Zorgverleners

Nadere informatie

CGM/101129-01 Aanbieding onderzoeksrapport international medical tourism from the Netherlands for gene therapy

CGM/101129-01 Aanbieding onderzoeksrapport international medical tourism from the Netherlands for gene therapy Aan de staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu Dhr. J.J. Atsma Postbus 30945 2500 GX Den Haag DATUM 29 november 2010 KENMERK ONDERWERP CGM/101129-01 Aanbieding onderzoeksrapport international medical

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk SBES/djon/GGZ 088 770 8770 vragencure@nza.nl 0146749/0204428 Aan de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport T.a.v. mevrouw drs. E.I. Schippers Postbus 20350 2500 EJ 'S-GRAVENHAGE Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11

Nadere informatie

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente

Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Kosten-batenanalyse Luchthaven Twente Wijzigingen bij 2,4 miljoen passagiers Opdrachtgever: Vliegwiel Twente Maatschappij ECORYS Nederland BV Rotterdam, 23 september 2009 ECORYS Nederland BV Postbus 4175

Nadere informatie

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid

Businesscase WAO. 1. Inleiding. 2. Pilot en uitvoerbaarheid Businesscase WAO 1. Inleiding In de begrotingsafspraken 2014 van de regeringspartijen met D66, CU en SGP is het volgende afgesproken: Het UWV maakt een businesscase over hoe en voor welke groepen de kansen

Nadere informatie

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West

Betreft:vragen naar aanleiding van de (voorgenomen) tracéwijziging 380kV Zuid West Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Directoraat generaal voor Energie, Telecom en Mededinging Directie Energiemarkt t.a.v. de directeur drs. J.C. de Groot Postbus 20401 2500 EK Den

Nadere informatie

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen

Samenvatting. Indicatoren voor ecologische effecten hangen sterk met elkaar samen Samenvatting Er bestaan al jaren de zogeheten Richtlijnen voor goede voeding, die beschrijven wat een gezonde voeding inhoudt. Maar in hoeverre is een gezonde voeding ook duurzaam? Daarover gaat dit advies.

Nadere informatie

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

> Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Samenvatting. Nazorg en dus ook nacontrole heeft verschillende doelstellingen

Samenvatting. Nazorg en dus ook nacontrole heeft verschillende doelstellingen Samenvatting De minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport heeft de Gezondheidsraad gevraagd of het mogelijk is een toetsingskader te formuleren voor het beoordelen van de zin van nacontrole van patiënten

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over het succes van Buurtzorg (2015Z03523).

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het Kamerlid Leijten (SP) over het succes van Buurtzorg (2015Z03523). > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

Direct-to-consumer testing: Van autonomie naar keurmerk

Direct-to-consumer testing: Van autonomie naar keurmerk Direct-to-consumer testing: Van autonomie naar keurmerk Utrecht NACGG 20 november 2009 Martina Cornel Hoogleraar Community Genetics & Public Health Genomics Quality of Care EMGO Institute for Health and

Nadere informatie

evaluating the effectiveness of an e- learning based clinically integrated basic EBM course Sjors Coppus Ben Willem Mol

evaluating the effectiveness of an e- learning based clinically integrated basic EBM course Sjors Coppus Ben Willem Mol A cluster randomised controlled trial evaluating the effectiveness of an e- learning based clinically integrated basic EBM course Namens de EU-EBM EBM Unity Sjors Coppus Ben Willem Mol Vaardigheidstest

Nadere informatie