Beleggen in science park-vastgoed. Laboratoria als broedplaatsen voor onze kenniseconomie Symposium Campus Wageningen UR

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Beleggen in science park-vastgoed. Laboratoria als broedplaatsen voor onze kenniseconomie Symposium Campus Wageningen UR"

Transcriptie

1 Beleggen in science park-vastgoed Op transparantie gericht Laboratoria als broedplaatsen voor onze kenniseconomie Symposium Campus Wageningen UR Em. prof. ir. Willem G. Keeris Visiting-professor -1-

2 Eerst iets rechtzetten! * Beleggen moet wettelijk altijd risico s inhouden want anders gaat het om sparen - het meetpunt risicovrije rentevoet is dus óók niet vrij van te lopen beleggingsrisico s - zodoende is beleggen in vastgoed niet risicoloos! - en daarmee het beleggen in science park-vastgoed * Maar dat heeft relatief gezien wel een laag risicoprofiel Hoewel dit een vrij positief betoog wordt, heeft het niet de intentie een beleggingsadvies te verstrekken! -2-

3 * Toekomst perspectief Inhoud voordracht 1 * Science park-vastgoed als belegging * Context/randvoorwaarden om kansrijk te kunnen zijn * Welke vraag dient vastgoed hiervoor te beantwoorden? Maar voordat daarop ingegaan wordt, moet er voor een beter begrip meer achtergrond informatie geboden worden = daarom is bovenstaande gevraagde inhoud aangevuld -3- Het zijn juist de details, nodig voor beter weten, die aan de veranderingen ten grondslag liggen!

4 Inhoud voordracht 2 * Visie op de ontwikkeling van de economie en noodzaak te investeren in R&D en innovatie de Kondratieff-lente * Resultaten internationaal onderzoek naar de prestaties van science park-ondernemingen * Toelichting op het rendement bij vastgoedbeleggingen * Analyse van de markt van science park-vastgoed Dat in 20 minuten (?) en er is nog veel meer over te vertellen Veel theoretische kennis ontbreekt nog, maar in de praktijk heeft vastgoed zich al afdoende bewezen! -4-

5 Alle R&D- en innovatieve ontwikkelingen gaan de basis leggen voor de nieuwe economie in de K-lente! -5- Golventheorie 1 * Mijn visie ten aanzien van de toekomstige economische en vastgoedmarkt-ontwikkelingen, is op de golventheorie gebaseerd = Kondratieff-lange golf seizoeneffecten * De K-winterperiode, als trendbreuk, is nu ingetreden = Winter = verouderd, afschrijven, saneren, met focus op * Lente = nieuw, toekomst, gekenmerkt door nieuwe dragers onder de economie, met maatschappelijke aanpassingen R&D en innovaties leggen daarvoor de grondslag

6 Golventheorie 2 Expansie Inkrimping Recessie Herstel Fase + / + Top Amplitude - / - Neutraal punt Dal Tijd Periode Altijd komt na de ene fase van de golfbeweging de volgende fase ervan de geschiedenis herhaalt zich! -6-

7 Golventheorie 3 De Kondratieff-lange golf omvat en beïnvloedt een veelheid aan verschillende kleinere golfbewegingen! -7-

8 Golventheorie 3 Schematische weergave van het (mogelijke) verloop van de vastgoedcyclus na een opgetreden trendbreuk Marktverstoring als reden ontstaan van de trendbreuk, wat de vastgoedmarkt nog niet beïnvloedt door haar laatcyclische karakter Effect marktverstoring wordt nu manifest, met de trendbreuk van de vastgoedcyclus als het gevolg van de algehele marktcrisis Geëxtrapoleerde oorspronkelijke vastgoedcyclus heeft geen enkele informatiewaarde meer, slechts de karakteristieken van het historische beeld tellen nog Oorspronkelijke vastgoedcyclus Ingezette nieuwe vastgoedcyclus Periode van grote onzekerheid t.a.v. het verloop van de vastgoedcyclus Start ingezette nieuwe vastgoedcyclus zonder zekerheid Golflengte/amplitude Nieuwe reeks vastgoedcycli Het perspectief is als elke lenteperiode positief, maar dit keer wel op een (hoeveel?) lager niveau! -8-

9 De samenwerkingsprocessen van de NTBC s leveren grotere netwerken en nieuwe spin-off s op! -9- Internationaal onderzoek 1 * Internationale onderzoeksresultaten naar science parks en new technology based companies, NTBC s: - Voor een zeer groot deel van de start-up s was de vestiging op een science park een levensvoorwaarde - Alle ondernemingen op het science park profiteren van de geboden kennisomgeving - Science park-management vervult een sleutelrol als verbindende factor bij netwerken en open innovatie

10 - De (gemiddelde) NTBC-onderneming:. had meer octrooien. kon het innovatieve karakter langer vasthouden. bood meer en hoger gekwalificeerde werkgelegenheid. had een betere marktoriëntatie en een effectiever beleid. haalde (daardoor?) hogere omzetten en winstmarges presteerde operationeel beter Echter, ónder de streep stond een marktconform eindresultaat = erboven beter lager risicoprofiel! -10- Internationaal onderzoek 2

11 Vastgoed is een een (zeer) lange termijn belegging, waarbij het gaat om stabiele langdurige exploitatie! -11- Internationaal onderzoek 3 * Dat de op science parks gevestigde NTBC s (gemiddeld) qua financieel eindresultaat ónder de streep niet beter scoorden is toe te rekenen aan hogere bedrijfslasten = maar: - ze zijn ook niet slechter én - financieel resultaat bóven de streep is wél beter - met een langere doorgroeifase in de levenscyclus er kan zo vanuit vastgoed-beleggingsoptiek aan NTBC s (gemiddeld) een lager risicoprofiel worden toegekend

12 Beleggen in vastgoed 1 * Vastgoedbeleggingen: lange termijn hoge investeringen hoge kosten illiquide uniek dus moeilijk vergelijkbaar * Slechts 2 keer gaat het om resultaat uit handel, verder om exploitatie = benutten kansen en beperken risico s en kosten door het vastgoedmanagement * Het illiquide zijn is (slechts) een cyclus-timingsprobleem * Het niet-transparant zijn van de markt is hét probleem de belegger is afhankelijk van kwaliteit management -12- Ook het lange termijn-karakter maakt dat de beleggers erg management-afhankelijk zijn!

13 Beleggen in vastgoed 2 * Door de trendbreuk hebben de gerealiseerde data uit het verleden hun zeggingskracht verloren = bruikbaar zijn alleen nog de karakteristieken en beeldvorming zoals het beeld van de gerealiseerde rendementen = niet op het oude niveau * Bij lange termijn-beleggingen moet de belegger met name gericht zijn op het redelijk stabiele directe rendement = het exploitatieresultaat * Indirect rendement is de visie van externe deskundigen Data hebben nog slechts nut voor de beeldvorming, maar een beeld zegt ook veel meer dan wat getallen! -13-

14 Beleggen in vastgoed 3 Rendementen bedrijfsruimten met referentiedata Indirect rendement is zo volatiel door de (te grote) gevoeligheid van taxateurs voor marktsentimenten! -14- * Zie gelijke verloop van: - indirect en totaal rendement - direct rendement en inflatie en 10-jarige st.leningen

15 Beleggen in vastgoed 4 Het directe rendement weerspiegelt de kwaliteit van de belegging en met name het management! -15- * Vastgoedbeleggers moeten het hebben van het helaas dalende vrij gelijkmatig verlopend direct rendement * Van vastgoedbeleggingen is dat een karakteristiek en dat zal het wel blijven beleggen lange termijn = focus op direct rendement

16 Beleggen in vastgoed Indirect rendement: Volatiel verloop = risico-maatstaf belegging Rendement dekt inflatie niet Jongste tienjarige staatslening Nederland Totaalrendement Roz/ipd vastgoedindex 'all properties' Direct rendement Roz/ipd vastgoedindex 'all properties' Waardegroei Roz/ipd vastgoedindex 'all properties' Jaargemiddelde CPI * Indirect rendement bepaalt verloop totaal rendement = want direct rendement is een rechte en dat corrigeert geen golfbeweging Totaal zegt slechts iets over indirect rendement is dus geen risicomaatstaf -16- Door die zeer verschillende karakters moeten de rendementen afzonderlijk beschouwd worden!

17 Markt science park-vastgoed 1 * Science park-vastgoed maakt deel uit van de markt voor bedrijfsruimten, maar past daar qua karakteristiek niet in Huurprijzen Kennisinstituut c.s. Particuliere beleggers 2014 /m 2 per type ruimte Kantoorachtig Onderzoek Kantoorachtig Onderzoek Bandbreedte Bandbreedte Bandbreedte Gem. Bandbreedte Gem. * Bron 1/ * Bron 2/ * Bron 3/ * Bron 7/ * Bron Gemiddeld Bedrijfs- en logistieke ruimten gemiddeld 45/m² - 65/m² huur = maar bij een veel lager kostenbeeld! -17-

18 Markt science park-vastgoed 2 * Overzicht 14 jaar rendementen bedrijfsruimtenmarkt, met referentie-data van de kernbeleggingen en inflatie Rendement % Gem. * Direct 8,5 8,6 8,7 8,3 8,3 8,2 7,6 7,5 7,3 7,6 7,1 7,0 6,5 7,6 7,8 * Indirect 4,6 1,9 0,8-1,8 0,4 2,7 5,0 3,9-3,1-7,4-3,9-3,5-4,8-2,3-0,5 * Totaal 13,2 10,5 9,5 6,5 8,7 11,1 13,0 11,7 4,0-0,3 2,9 3,3 1,5 5,2 7,2 * All properties 16,6 11,4 8,8 7,1 7,7 10,2 12,5 11,3 3,3-0,2 4,6 3,8 1,2 0,5 7,1 Aandelen -2,1-17,4-32,3 7,6 5,1 32,5 18,5 9,3-45,2 38,6 9,3-8,8 19,3 26,1 4,3 Obligaties 7,6 8,5 9,5 8,0 4,7 11,2-1,1 1,7 12,3 2,4 9,3 14,9 8,7-4,4 6,7 Inflatie 2,6 5,1 3,2 1,6 1,2 2,0 1,7 1,9 1,9 1,1 1,9 2,4 2,9 1,7 2,2 Bij vastgoed gelden gemiddelden niet = geen object is gelijk slechts het karakteristieke beeld is van belang! -18-

19 Markt science park-vastgoed 3 * Dat er vraag naar science park-vastgoed is, is in diverse onderzoeken voor verschillende science parks aangegeven = besluitvorming nogal traag en financiering-afhankelijk * Type NTBC s is van belang = moet mix zijn met passende identiteit van volwassen, accelerator en start-up NTBC s * Gerekend moet worden op een grote dynamiek binnen het verhuurbestand = veel mutaties en (interne) verhuizingen flexibiliteit vereist en management-intensieve exploitatie Er is feitelijk geen marktsituatie, want zowel vraagals aanbod-partijen zijn sterk subsidie-afhankelijk! -19-

20 Markt science park-vastgoed 4 * Voor de vraagzijde markt is slechten toelatingsdrempels voor buitenlandse kenniswerkers van belang, want * Wereldwijd melden zich de komende 12 jaar 80 mln. personen voor hoger en universitair onderwijs om die vraag op te kunnen vangen zouden tot 2025 extra per week 6 nieuwe universiteiten ter grootte van de TU Delft operationeel moeten worden! (bron: drs. D.J. van den Berg, Bestuursvoorzitter TU Delft) biedt kansen bij tijdig adequaat reageren via netwerken De behoefte aan kennis wordt zo onvoorstelbaar groot = uitstekend perspectief vraagkant markt! -20-

21 Markt science park-vastgoed 5 * Die uitbreiding met 6 nieuwe universiteiten per week is niet realistisch alleen al om het ontbreken van voldoende wetenschappelijk kader ter plaatse * Die 2 e generatie kenniszoekende oogappeltjes moeten de dromen van hun ouders waar maken en de eigen dromen = nee, helaas en vol = vol zijn geen optie alternatief? * Massive Open On Line Courses, MOOC s, bieden geen onderzoeksplaatsen voor practica en niet het papiertje er is dus een grote markt voor kennis-faciliteerders! Die ca. 80 mln. afgestudeerde studenten starten in een zeer competitieve markt PhD-doorstuderen! -21-

22 De antwoorden op de vier thema s 1 * Toekomst perspectief = - een zonnige Kondratieff-lenteperiode = benut de kansen! - geen zonnig perspectief voor de vastgoedmarkt wat betreft de bestaande voorraad = het huidige aanbod sluit onvoldoende aan op de (komende) nieuwe marktvraag periode van aanzienlijke afschrijvingen op waarden - maar kansen worden ook geboden vanuit de R&D- en innovatie-gedreven nieuw ontwikkelde dragers van de economie = zoals het science park-vastgoed dan wel met professioneel science park-management! Voor het benutten van kansen moet op de 1 e plaats anders gekeken worden naar de mogelijkheden! -22-

23 De antwoorden op de vier thema s 2 * Science park-vastgoed als belegging = - lange termijn-belegging, met relatief laag risicoprofiel, maar:. science park-management afhankelijk. management-intensief bij hoge exploitatielasten. naar verwachting goed renderend op ca. 6,5 % bij eigen financiering / ca. 8 % bij 50 % leverage = risicoprofiel beleggers core / value added. locatiekwaliteit van science parks biedt beter perspectief op het ontkomen aan de sanering dan andere, normale bedrijfsterreinen Rendement is de vergoeding voor genomen risico s, om kansen te benutten = management-afhankelijk! -23-

24 De antwoorden op de vier thema s 3 * Context/randvoorwaarden om kansrijk te kunnen zijn = -1 e plaats, het kan niet genoeg benadrukt worden:. science park-management als professioneel geïntegreerd vastgoed-, facility- en hospitality-management = inkomstenfocus / kostenbeheersing / dienstbaarheid. dat het gehele science park ten dienste moet staan. open innovatie en kennisuitwisseling initiërend. participatie in netwerken internationaal stimulerend. desgewenst begeleiding en ondersteuning biedend -2 e plaats: lange termijn-focus en -visie = geduld hebben Het science park-management moet uiteraard de belangen van alle stakeholders afgewogen dienen! -24-

25 De antwoorden op de vier thema s 4 * Welke vraag dient vastgoed hiervoor te beantwoorden? = het vastgoed én met name het vastgoedmanagement: - de setting en landscaping is van groot belang voor:. het vestigen / versterken van het gewenste imago. het creëren / ondersteunen van spontane ontmoetingen tussen onderzoekers, om relaties tussen de mix aan bedrijven en individuele kenniswerkers te entameren. het bieden van flexibiliteit / adaptatievermogen van gebouwen / ruimten qua gebruik / indeelbaarheid en aanpasbaarheid / uitbreidbaarheid Investeren alleen is geen waarborg voor succes = dat is pas vertrekpunt van een (zeer) lang traject! -25-

26 Tot slot Mogelijk zijn er nog vragen? Of is er behoefte aan discussie? Zo ja, is daar dan nog tijd voor? -26- * Voor meer informatie over de thema s: R&D en innovaties Life sciences & Health science parks en science parkvastgoed marktanalyses beleggen ontwikkelen science park-management, wordt verwezen naar de geactualiseerde uitgave van mijn boek daarover (2 e druk, 2 e versie ; keerisvastgoedconsultancy.nl)

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl

Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria. Jeff Gielen, 28 oktober 2014. www.biofacilities.nl Nieuwe kansen in de verhouding tussen huurder en verhuurder van laboratoria Jeff Gielen, 28 oktober 2014 www.biofacilities.nl Inhoud 1. Kadans Biofacilities 2. Expertise en support + services 3. Lessons

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven!

Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Slimme zet! Vindingrijk in vastgoedopgaven! Postbus 711 3900 AS Veenendaal Kerkewijk 26 3901 EG Veendaal (T) 0318-55 19 60 (F) 0318-55 19 61 (M) info@ingeniousvastgoed.nl (I) www.ingeniousvastgoed.nl Haar

Nadere informatie

Vastgoeddata woningcorporaties beperkt

Vastgoeddata woningcorporaties beperkt IV WONINGCORPORATIES Vastgoeddata woningcorporaties beperkt Geen inzicht in effectiviteit maatschappelijke doelen Jan Veuger Minister Blok van Wonen heeft de woningcorporaties gevraagd met een plan van

Nadere informatie

Wilt u continu verbeteren én besparen?

Wilt u continu verbeteren én besparen? Wilt u continu verbeteren én besparen? RORE staat voor Return on Real Estate; continu verbeteren en besparen mét uw vastgoedportefeuille. Middels de RORE-raamovereenkomst wordt afgesproken dat wij risicodragend,

Nadere informatie

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed

Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Publicatiedatum CBS-website Centraal Bureau voor de Statistiek 18 januari 25 Institutionele beleggers verwachten meer te beleggen in vastgoed Drs. J.L. Gebraad Centraal Bureau voor de Statistiek, Voorburg/Heerlen,

Nadere informatie

De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode

De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode De toekomstbestendigheid van de vastgoedallocatie in de portefeuille IVBN / VBA / IPD vastgoedcongres, 1 oktober 2013, Nyenrode Drs. ing. Norbert Bol Drs. Tjeerd Tromp Agenda 2 Introductie onderzoek Norbert

Nadere informatie

ER Capital Vastgoedfonds III BV

ER Capital Vastgoedfonds III BV ER Capital Vastgoedfonds III BV Halfjaarverslag 2010 September 2010 Profiel & strategie ER Capital Vastgoedfonds III BV heeft een pand met drie huurders te Veenendaal in haar bezit. Alle drie de huurders

Nadere informatie

Wil de huidige economische positie

Wil de huidige economische positie VERGETEN VASTGOED Innovatie vraagt om investeren in R&D-vastgoed Goede huisvesting is een noodzakelijke voorwaarde voor innoverende, op R&D gerichte bedrijven. Vastgoedpartijen zijn bereid om daarin te

Nadere informatie

Sturen op het gebruik van

Sturen op het gebruik van Sturen op het gebruik van maatschappelijk vastgoed Seminar Maatschappelijk Vastgoed ir. Wicher F. Schönau MMC Twynstra Gudde Krijtmolen d'admiraal, Amsterdam 24 juni 2014 Toekomst of verleden? Library

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn

Woningmarkt en corporatiesector. Johan Conijn Woningmarkt en corporatiesector Johan Conijn Ruimteconferentie PBL 21 mei 2013 Inhoud Woningmarktdebat Positie woningcorporatie Regeer- en woonakkoord DrieKamerModel 2 Woningmarkt Overmatige subsidiering

Nadere informatie

Residential Agency Property & Facility Management Quares Real Estate Investment Management. Finance Avenue 23/10/2010

Residential Agency Property & Facility Management Quares Real Estate Investment Management. Finance Avenue 23/10/2010 New Deal in Vastgoedbeleggingen Quares Finance Avenue 23/10/2010 Quares Group Residential Agency Quares Group Quality in Real Estate Services Opgericht in 2006, uit 2 reeds bestaande bedrijven 3 divisies

Nadere informatie

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed

Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Centraal Bureau voor de Statistiek Divisie Macro-economische Statistieken en Publicaties 3 november 24 Gemengde verwachtingen institutionele beleggers over vastgoed Drs. J.L. Gebraad De Stichting Leerstoel

Nadere informatie

Projectplan MKB Roadmaps 3.0

Projectplan MKB Roadmaps 3.0 Projectplan MKB Roadmaps 3.0 In 2013 is MKB Roadmaps voor het eerst opgestart, met als doelstelling om (aspirant) ondernemers te helpen om de zakelijke kant van hun innovatie te ontwikkelen. Wegens succes

Nadere informatie

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014

Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Rijksdienst voor Ondernemend Nederland. Ministerie van Economische Zaken Bedrijfsfinanciering: Van subsidie naar overheidsinstrumenten anno 2014 Roland Starmans Manager Product Ontwikkeling Bancair, Investment

Nadere informatie

Welkom in TOP. Debat De Campus en de Stad. Incubators en spin-offs: een banenmotor?

Welkom in TOP. Debat De Campus en de Stad. Incubators en spin-offs: een banenmotor? Welkom in TOP Debat De Campus en de Stad Incubators en spin-offs: een banenmotor? Programma: Opening Jan Bloemberg Presentatie Hans Reijnen, vraagstelling en bevindingen Pitch Jelmer van Ast, Conference

Nadere informatie

R&D-VASTGOED: FUNDAMENT ONDER INNOVATIE

R&D-VASTGOED: FUNDAMENT ONDER INNOVATIE R&D-VASTGOED: FUNDAMENT ONDER INNOVATIE 2 R&D-VASTGOED: FUNDAMENT ONDER INNOVATIE 4 Het is nu aan de financiële instellingen, de vastgoedsector en de overheid om met R&D-vastgoed een stevig fundament onder

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant

Bedrijfsruimtemarkt zuid-nederland Limburg en Noord-Brabant Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Jan Schellens (links), René Bernards (rechts) en Nellie Bos (rechts) zijn te gast in een uitzending van De Wereld Draait Door.

Jan Schellens (links), René Bernards (rechts) en Nellie Bos (rechts) zijn te gast in een uitzending van De Wereld Draait Door. Een slim werkplekconcept redt levens. Auteur: Jorrit Vulker Tijdens een uitzending van De Wereld Draait Door zijn René Bernards, Jan Schellens en Nellie Bos te gast. Beide heren zijn werkzaam als respectievelijk

Nadere informatie

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011

ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 ALGEMEEN RAPPORT Publieksprijs Beste Vastgoedfonds Aanbieder 2011 Markt, trends en ontwikkelingen Amsterdam, april 2012 Ir. L. van Graafeiland Dr. P. van Gelderen Baken Adviesgroep BV info@bakenadviesgroep.nl

Nadere informatie

Vastgoed. Sectorcommentaar. ING Investment Office. Publicatiedatum: 5 juni. Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office

Vastgoed. Sectorcommentaar. ING Investment Office. Publicatiedatum: 5 juni. Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office ING Investment Office Publicatiedatum: 5 juni Sectorcommentaar Vastgoed Door Jan Kleipool, analist van het ING Investment Office De vooruitzichten voor beursgenoteerd vastgoed zijn volgens ons voor zowel

Nadere informatie

Visie ABN AMRO op woningcorporaties

Visie ABN AMRO op woningcorporaties Visie ABN AMRO op woningcorporaties 1december 2011 Astrid van Arum, Sectorspecialist Woningcorporaties De nieuwe bank: het beste van twee werelden LOGO KLANT binnen dit kader Op 1 juli 2010 zijn Fortis

Nadere informatie

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering.

Als de lonen dalen, dalen de loonkosten voor de producent. Hetgeen kan betekenen dat de producent niet overgaat tot mechanisatie/automatisering. Top 100 vragen. De antwoorden! 1 Als de lonen stijgen, stijgen de productiekosten. De producent rekent de hogere productiekosten door in de eindprijs. Daardoor daalt de vraag naar producten. De productie

Nadere informatie

Supermarktvastgoed op waarde geschat. Beleggen in supermarktvastgoed

Supermarktvastgoed op waarde geschat. Beleggen in supermarktvastgoed Supermarktvastgoed op waarde geschat Beleggen in supermarktvastgoed 20 mei 2011 Onderwerpen Wie is Annexum Waarom beleggen in supermarktvastgoed? Hoe beleggen in (supermarkt)vastgoed? Welke beleggingsvormen

Nadere informatie

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector

Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector Het gebruik van wetenschappelijke kennis bij het managen van vastgoed in de gemeentelijke sector 1 Inhoudsopgave Introductie Onderzoekskader Methodologie Resultaten Conclusie Aanbevelingen 2 Introductie

Nadere informatie

Welcome. the future. Future Center Wageningen

Welcome. the future. Future Center Wageningen Welcome to the future Future Center Wageningen Welcome to the Future Op een historische plek in Nederland, het voormalig stadion De Wageningse Berg, wordt gewerkt aan een uniek concept. Een concept dat

Nadere informatie

Beleggingsprofiel. Assurantiekantoor Klaassen & Partners Postkantoorstraat 33 6551 BH Weurt

Beleggingsprofiel. Assurantiekantoor Klaassen & Partners Postkantoorstraat 33 6551 BH Weurt Beleggingsprofiel Assurantiekantoor Klaassen & Partners Postkantoorstraat 33 6551 BH Weurt Assurantiekantoor Klaassen & Partners Beleggingsprofiel Versie juni 2009 1 Klantgegevens Voorletter Naam Adres

Nadere informatie

Een veranderend speelveld. De nederlandse vastgoedmarkt

Een veranderend speelveld. De nederlandse vastgoedmarkt Een veranderend speelveld De nederlandse vastgoedmarkt visie Cor Zadelhoff Wat ik zo interessant vind van onroerend goed is, dat het zo n invloed heeft op je prestaties en op je levensgenot. Het is ongelooflijk

Nadere informatie

Portefeuilleprofielen

Portefeuilleprofielen Portefeuilleprofielen Rood BANDBREEDTE van de portefeuille Laatste update: 1 oktober 2015 ROOD Minimum Maximum Tactisch Aandelen 80,00% 100,00% 95,00% Obligaties 0,00% 15,00% 0,00% Onroerend Goed 0,00%

Nadere informatie

Where technology innovation creates business

Where technology innovation creates business Where technology innovation creates business Inhoudsopgave Ondernemen en kennis delen 2 Over Science Port Holland - Technopolis 4 Duurzaamheid 6 Faciliteiten 7 Ondernemen en kennis delen Dat is Science

Nadere informatie

Beleggen in stenen is vast goed

Beleggen in stenen is vast goed Met extra aandacht: Beleggen in stenen is vast goed U heeft ze vast wel eens gezien. Zeer mooi vormgegeven folders en flyers van beleggingen in vastgoed. U wordt dan mede-eigenaar van mooie winkelpanden

Nadere informatie

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011

Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 Vastgoedrapport Groningen Assen 2011 9 Beleggersmarkt 2011 9.1 Veranderend investeringsgedrag: vastgoed met weinig risico Klik hier direct door naar regionale ontwikkelingen > Veranderend investeringsgedrag:

Nadere informatie

Verdeling en inzet Gelderse Revolverende Middelen 12 maart 2013

Verdeling en inzet Gelderse Revolverende Middelen 12 maart 2013 Verdeling en inzet Gelderse Revolverende Middelen 12 maart 2013 Door: Hans Wouters Programma energietransitie Provincie Gelderland Geactualiseerde verdeling 100 mln Verdeling nog te bestemmen revolverende

Nadere informatie

Titel. Campusvorming voor Chronische Zorg. Wiebe Cnossen, Jan Rietsema

Titel. Campusvorming voor Chronische Zorg. Wiebe Cnossen, Jan Rietsema Titel Campusvorming voor Chronische Zorg Wiebe Cnossen, Jan Rietsema Pagina: 2 Agenda Setting the scene Waarom nadenken over een campus? Wat is een Campus? Hoe richt je Open Innovatie in? Tilburg aan zet

Nadere informatie

Excellent Expertteam: Kantoor vol Energie. MiRaMar. Mirande, Raymond & Marcel Miramar: 8 kilometer van Utopia

Excellent Expertteam: Kantoor vol Energie. MiRaMar. Mirande, Raymond & Marcel Miramar: 8 kilometer van Utopia Excellent Expertteam: Kantoor vol Energie MiRaMar Mirande, Raymond & Marcel Miramar: 8 kilometer van Utopia 1. Het MiRaMar team 2. Wij zien dat 3. Onze visie op het project 4. Onze aanpak 5. Onze rollen

Nadere informatie

: Inzet middelen Stimuleringsfonds t.b.v. Science Park. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 2.

: Inzet middelen Stimuleringsfonds t.b.v. Science Park. Inhoudsopgave. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. 5. Bijlage(n): 2. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 31 oktober 2006 Nummer PS : PS2006IME05 Dienst/sector : MEC/ERT Commissie : IME Registratienummer : 2006MEC002172i Portefeuillehouder: Dr. G. Mik Titel : Inzet middelen

Nadere informatie

Zwembaden met meerwaarde. Synarchis adviesgroep Zwembaden met meerwaarde

Zwembaden met meerwaarde. Synarchis adviesgroep Zwembaden met meerwaarde Zwembaden met meerwaarde Inleiding Onze visie op maatschappelijk vastgoed: een integrale benadering van investeren en exploiteren Synarchis benadert maatschappelijke voorzieningen integraal als het gaat

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen

ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen ALM als basis van Zorgvuldig Beleggen Samenhang en voorbeelden Ronald Janssen, Ortec Finance 1 Klant centraal stellen: Doelstelling Managen van de verwachtingen van onze cliënten Hoe kunnen we dat doen?

Nadere informatie

Beleggingrisico s. Rendement en risico

Beleggingrisico s. Rendement en risico Beleggingsrisico s Beleggingrisico s Onderstaand tref je de omschrijving aan van de belangrijkste beleggingsrisico s die samenhangen met jouw keuze voor een portefeuilleprofiel. Je neemt een belangrijke

Nadere informatie

Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011

Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011 Welkom Perspresentatie jaarcijfers ASR 2011 Jos Baeten, voorzitter Raad van Bestuur Roel Wijmenga, CFO 29 februari 2012 ASR in 2011 Resultaat 212 miljoen Dividendvoorstel 71 miljoen Solvabiliteit naar

Nadere informatie

Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth. Richard Buytendijk, MSc, MSRE

Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth. Richard Buytendijk, MSc, MSRE Urbanisatie-effecten en vastgoedwaardeontwikkeling: Human Capital = Capital Growth Richard Buytendijk, MSc, MSRE Research, ASR Vastgoed Vermogensbeheer Even voorstellen.. - achtergrond sociale geografie

Nadere informatie

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009

Pensioeninformatiebijeenkomst over herstelplan 2009 Pensioenbijeenkomst herstelplan 2009 Pensioenfonds voor de Grafische Bedrijven (PGB) over herstelplan 2009 juli 2009 Inleiding Waarom 5 pensioenbijeenkomsten? ernstige situatie met grote gevolgen voor

Nadere informatie

Bedrijfsruimtemarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland

Bedrijfsruimtemarkt zuidwest-nederland Zuid-Holland en Zeeland Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 211 viel de opname van bedrijfsruimte in 212 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Terugblik campustour Utrecht Science Park - Amsterdam Science Park - Campus Wageningen Universiteit 21 november 2012

Terugblik campustour Utrecht Science Park - Amsterdam Science Park - Campus Wageningen Universiteit 21 november 2012 Terugblik campustour Utrecht Science Park - Amsterdam Science Park - Campus Wageningen Universiteit 21 november 2012 H.J. Kooij Utrecht Science Park De campustour startte op het Utrecht Science Park (USP)

Nadere informatie

Een gemengd woningfonds

Een gemengd woningfonds Een gemengd woningfonds Cathelijne van den Berg 1/43 Inhoudsopgave Introductie Opzet onderzoek Literatuurstudie Onderzoeksresultaten Conclusie & aanbevelingen 2/43 Introductie Housing Woningcorporaties

Nadere informatie

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering

Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Stichting Pensioenfonds Ballast Nedam Deelnemersvergadering Arthur van der Wal Matthijs Claessens 30 september 2010 www.ingim.com Agenda Huidig mandaat bij ING IM Performance, beleid en vooruitzichten

Nadere informatie

Rendement versus risico:

Rendement versus risico: Rendement versus risico: Een belangrijke keuze! 1. Uw risicoprofiel is de hoeksteen van een goed beleggingsadvies Het gepersonaliseerd beleggingsadvies dat u van KBC krijgt is gebaseerd op uw risicoprofiel.

Nadere informatie

VOGON. Rob Vester, Ontwikkelingsbedrijf

VOGON. Rob Vester, Ontwikkelingsbedrijf VOGON Rob Vester, Ontwikkelingsbedrijf Samenwerking: het perspectief van de belegger Syntrus Achmea Vastgoed Ca. 14,0 miljard belegd vermogen; Ca. 1,0 miljard in het buitenland Ca. 4,0 miljard financiering

Nadere informatie

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Zuidwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Zuidwest-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Zuidwest-Nederland (*1. m²) 35.536 13.629 459 Overig Nederland In Zuidwest-Nederland ligt circa 29%

Nadere informatie

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement

ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED. Professioneel beheer voor beter rendement ZORG VOOR MAATSCHAPPELIJK VASTGOED Professioneel beheer voor beter rendement Een veranderende financiële omgeving vraagt om ander vastgoedbeheer Het onderwijsvastgoed, het zorgvastgoed, het gemeentelijk

Nadere informatie

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Noordwest-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Noordwest- Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Noordwest- (*1. m²) 38.116 11.59 Overig In Noordwest- ligt circa 23% van de landelijke kantorenvoorraad.

Nadere informatie

Generali Profielbepaler Pensioen

Generali Profielbepaler Pensioen Heeft uw werkgever voor u een pensioenverzekering op basis van een premieovereenkomst met beleggingsvrijheid afgesloten? Maak dan gebruik van deze. Met onderstaande vragenlijst kunt u nagaan welk beleggingsprofiel

Nadere informatie

VOORAANKONDIGING. Vaste rente van 8,5% per jaar; looptijd 2 jaar Rente wordt jaarlijks achteraf uitgekeerd

VOORAANKONDIGING. Vaste rente van 8,5% per jaar; looptijd 2 jaar Rente wordt jaarlijks achteraf uitgekeerd VOORAANKONDIGING OBLIGATIELENING VOOR STUDENTENHUISVESTING DELFT Vaste rente van 8,5% per jaar; looptijd 2 jaar Rente wordt jaarlijks achteraf uitgekeerd De obligatielening van EUR 2.000.000 wordt gebruikt

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

Allround in vastgoedmanagement en -advies

Allround in vastgoedmanagement en -advies Allround in vastgoedmanagement en -advies Samen waardegroei creëren en stimuleren. Daar gaan wij voor Amstelius Vastgoed Amstelius is een onafhankelijk allround kantoor voor vastgoedmanagement en -advies.

Nadere informatie

Onderzoeksrapport World Economic Forum: The Leveraging Entrepreneurial Ambition and Innovation Report 2014-2015

Onderzoeksrapport World Economic Forum: The Leveraging Entrepreneurial Ambition and Innovation Report 2014-2015 Ondernemerschap in Nederland blijft achter Hoge mondiale concurrentiepositie geen garantie voor een sterk ondernemerschapsklimaat Rotterdam, 21 januari 2015 Onlangs heeft het World Economic Forum (WEF)

Nadere informatie

Verkoop corporatiebezit aan beleggers Kansen en bedreigingen 25 maart 2015

Verkoop corporatiebezit aan beleggers Kansen en bedreigingen 25 maart 2015 Verkoop corporatiebezit aan beleggers Kansen en bedreigingen 25 maart 2015 1 Agenda 1. De woningbeleggingsmarkt 2015 2. Verkoop corporatiebezit aan beleggers a. Regelgeving b. Kopersdoelgroepen c. Verkoopproces

Nadere informatie

Van Stuiver tot Miljardair

Van Stuiver tot Miljardair Van Stuiver tot Miljardair Slim beleggen met een hefboom Rob Stuiver 29 september Programma Het ver-1000 voudigen van uw vermogen in 20 jaar Bouwen van de portefeuille Bouwstenen: Aandelen, Alternatives,

Nadere informatie

Rendement versus risico:

Rendement versus risico: Rendement versus risico: Een belangrijke keuze! 1. Uw risicoprofiel is de hoeksteen van een goed beleggingsadvies Het gepersonaliseerd beleggingsadvies dat u van KBC krijgt is gebaseerd op uw risicoprofiel.

Nadere informatie

AFM checklist beleggen in vastgoed

AFM checklist beleggen in vastgoed AFM checklist beleggen in vastgoed Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 - De belegging... 3 Is er een prospectus en/of financiële bijsluiter beschikbaar voor deze belegging?... 3 Valt de belegging onder het toezicht

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke combinatie van pensioenexpertise en vastgoedexpertise

Nadere informatie

Raad voor de Plaatselijke Geldwerving van de Protestantse Kerk in Nederland

Raad voor de Plaatselijke Geldwerving van de Protestantse Kerk in Nederland Raad voor de Plaatselijke Geldwerving van de Protestantse Kerk in Nederland Voorlopige resultaten Kerkbalans 2013 en levend geld 2007-2012 1. Methodiek, steekproef en respons De Raad voor de Plaatselijke

Nadere informatie

Vastgoed en vastgoedfinancieringen

Vastgoed en vastgoedfinancieringen Vastgoed en vastgoedfinancieringen Dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen Syntrus Achmea Real Estate & Finance is dé strategisch vastgoedpartner voor pensioenfondsen. Dankzij onze unieke

Nadere informatie

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor

Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Het beleggingsbeleid van Berben s Effectenkantoor Waarschijnlijk baseert u uw keuze voor een vermogensbeheerder op diverse gronden. Mogelijk heeft u binnen uw netwerk al goede berichten over ons vernomen.

Nadere informatie

Symposium VOGON. Effecten van financiering op kwaliteit. Donderdag 6 juli 2006

Symposium VOGON. Effecten van financiering op kwaliteit. Donderdag 6 juli 2006 Symposium VOGON Effecten van financiering op kwaliteit Donderdag 6 juli 2006 Rechtbank Haarlem en Rekenkamer Den Haag 2 Inleiding 1. Onderscheid Real Estate en Corporate Real Estate 2. Doelstellingen CRE

Nadere informatie

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN

DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DOUBLEDIVIDEND OUTLOOK 2015 KWALITEIT ONAFHANKELIJK BETROKKEN DECEMBER 2014 1. Economie VS blijg anker Het IMF verwacht een wereldwijde economische groei van 3,8% in 2015 Met een verwachte economische

Nadere informatie

EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds

EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds EUROPESE ZORGVASTGOED MARKT Strategie en haalbaarheid zorgvastgoedfonds 4 juni 2008 Ingrid Hulshoff Portfolio Manager Healthcare ING Real Estate Investment Management 1. AGENDA EN INTRODUCTIE 1. AGENDA

Nadere informatie

Vastgoedbeleggingsresultaten van Nederlandse pensioenfondsen: internationale diversificatie stelt teleur

Vastgoedbeleggingsresultaten van Nederlandse pensioenfondsen: internationale diversificatie stelt teleur Vastgoedbeleggingsresultaten van Nederlandse pensioenfondsen: internationale diversificatie stelt teleur Veel Nederlandse pensioenfondsen hebben in de afgelopen jaren hun vastgoedportefeuilles opnieuw

Nadere informatie

Supply Value Survey. Resultaten verslag VOORBEELD. Supply Value Versie 1.0 Maart 2010 Supply Value 2010 Alle rechten voorbehouden

Supply Value Survey. Resultaten verslag VOORBEELD. Supply Value Versie 1.0 Maart 2010 Supply Value 2010 Alle rechten voorbehouden Supply Value Survey Resultaten verslag VOORBEELD Resultaten verslag leveranciersonderzoek Versie 1.0 Pagina 2 van 11 Titel: Resultaten verslag leveranciersonderzoek Organisatie: Supply Value www.supplyvalue.nl

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Na een korte opleving in 2011 viel de opname van bedrijfsruimte in 2012 opnieuw terug. Tegen de verwachting in bleef het aanbod echter redelijk stabiel. Wel wordt een steeds

Nadere informatie

Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V. gevestigd to Rotterdam. Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2013 / 30-6-2013

Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V. gevestigd to Rotterdam. Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2013 / 30-6-2013 Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V. gevestigd to Rotterdam Financieel verslag over het boekjaar 1-1-2013 / 30-6-2013 Rotterdams Vastgoed Fonds III C.V., Rotterdam Inhoudsopgave Pagina Jaarrekening Balans

Nadere informatie

Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting. TU/e sciencepark 2014

Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting. TU/e sciencepark 2014 Ronald van Nattem Hoofd Beheer en Onderhoud Dienst Huisvesting TU/e sciencepark 2014 Technische Universiteit Eindhoven Organisatie Students: 8,500 Research staff: 1,902 Full professors: 130 PhD students:

Nadere informatie

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Oost-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Oost-Nederland (*1. m²) 43.8 4.136 2.481 Overig Nederland In de oostelijke provincies is ruim 13% van

Nadere informatie

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek

Kenmerken van een vastgoedfinanciering 13-6-2014 AGENDA. De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek AGENDA I. Kenmerken van een vastgoedfinanciering II. De vastgoedfinancieringsmarkt in Nederland III. Herontwikkelingsopgave De herontwikkelingsopgave vanuit financieringsoptiek IV. Financiering bij transformatie

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

De zorgvastgoedcoöperatie in de care sector

De zorgvastgoedcoöperatie in de care sector De zorgvastgoedcoöperatie in de care sector MRE afstudeeronderzoek over De zorgvastgoedcoöperatie Een dochter voor vele moeders René Middelkoop Directeur Onderzoeker Zorgvastgoedcoöperatie care sector

Nadere informatie

Portefeuilleprofielen

Portefeuilleprofielen Portefeuilleprofielen Rood Aandelen 80,00% 100,00% 95,00% Obligaties 0,00% 15,00% 0,00% Onroerend Goed 0,00% 10,00% 5,00% 16,84 8,01% -25,00% 41,02% Je bent zeer risicobewust en hebt tenminste een beleggingshorizon

Nadere informatie

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30)

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Omcirkel het meest juiste antwoord bij de Multiple

Nadere informatie

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen.

Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz. Hypotheekrekening. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Allianz Nederland Asset Management B.V. Allianz Hypotheekrekening Beleggen om uw hypotheek terug te betalen. Beleggen om uw hypotheek terug te betalen Kies voor goede fondsprestaties van Allianz met de

Nadere informatie

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding

FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC. Inleiding FINANCIËLE BIJLAGE VOORSTEL MFC Inleiding Om een solide financiële basis onder het Multifunctioneel Centrum (hierna: MFC) te realiseren is gezocht naar aanvullende partners. Inmiddels zijn de deelnemende

Nadere informatie

2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING

2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING 2013.10.03 POSITIONERING EN NAAMGEVING positionering meest kansrijke, relevante, effectieve, ware en onderscheidende verhaal voor de spoorzone DE AMBITIE gebiedsontwikkeling Delft wil een nieuw stuk stad

Nadere informatie

Nederland had en heeft nog steeds het beste pensioensysteem ter wereld

Nederland had en heeft nog steeds het beste pensioensysteem ter wereld Het verdwenen pensioengeld De uitzending van Zembla van 5 februari 2011 heeft veel stof doen opwaaien in de pensioensector. Ortec Finance is in bezit van het achterliggende rapport dat is opgesteld door

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

HOTELS EN VASTGOEDEIGENSCHAPPEN een onderzoek naar de relatie tussen vastgoed en waarde

HOTELS EN VASTGOEDEIGENSCHAPPEN een onderzoek naar de relatie tussen vastgoed en waarde HOTELS EN VASTGOEDEIGENSCHAPPEN een onderzoek naar de relatie tussen vastgoed en waarde Technische Universiteit Delft Architecture, Urbanism & Building sciences Real Estate & Housing Joris Tensen 1560387

Nadere informatie

Wat u moet weten over beleggen

Wat u moet weten over beleggen Rabo BedrijvenPensioen Wat u moet weten over beleggen Beleggen voor het Rabo BedrijvenPensioen Uw werkgever betaalt pensioenpremies voor het Rabo BedrijvenPensioen. In deze brochure leest u hoe we deze

Nadere informatie

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008

Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Persbericht ABP, eerste halfjaar 2008 Hoofdpunten Rendement over eerste helft 2008 is 5,1%. De dekkingsgraad is medio 2008 uitgekomen op 132%. De kredietcrisis eist zijn tol. Vooral aandelen en onroerend

Nadere informatie

ER CAPITAL BEDRIJFSPARTICIPATIES

ER CAPITAL BEDRIJFSPARTICIPATIES ER CAPITAL BEDRIJFSPARTICIPATIES GEZAMENLIJK INVESTEREN IN DE TOP VAN HET MKB INFORMATIEBROCHURE AANDELENUITGIFTE 80.000 AANDELEN TEGEN EEN UITGIFTEKOERS VAN 30,- TOTAAL 2.400.000,- ER CAPITAL PARTICIPATIEFONDS

Nadere informatie

Beleggingsovertuigingen

Beleggingsovertuigingen Beleggingsovertuigingen Inhoudsopgave 1 Beleggingsovertuigingen bpfbouw 1.1 Inleiding 1.2 Beleggingsovertuigingen t.a.v. Financiële Markten 1.3 Beleggingsovertuigingen t.a.v. de portefeuille en instrumenten

Nadere informatie

woningmakelaars Kernkwaliteiten:

woningmakelaars Kernkwaliteiten: VISIe OP VASTGOED VISIE OP VASTGOED Vastgoedbeslissingen hebben vaak ingrijpende gevolgen, op korte maar zeker ook op lange termijn. Het bijzondere aan de Fris Groep is dat zij door haar multidisciplinaire

Nadere informatie

Vragenlijst. - in te vullen door financieel adviseur -

Vragenlijst. - in te vullen door financieel adviseur - Vragenlijst - in te vullen door financieel adviseur - Vaststelling risicoprofiel Voor de bepaling van het risicoprofiel dient uw cliënt de volgende acht vragen naar waarheid te beantwoorden. 1. Met welke

Nadere informatie

Vastgoed in de portefeuilles van Nederlandse institutionele beleggers

Vastgoed in de portefeuilles van Nederlandse institutionele beleggers Vastgoed in de portefeuilles van Nederlandse institutionele beleggers ASRE Talent Seminar Marco Mosselman Juni 2014 Institutioneel vastgoed (31-12-2011) Totaal belegd vermogen Waarvan vastgoed Pensioenfondsen

Nadere informatie

De economische crisis duurt voort, werk aan vertrouwen. drs. ing. Richard Lamb, Bureau Trendwatcher.com

De economische crisis duurt voort, werk aan vertrouwen. drs. ing. Richard Lamb, Bureau Trendwatcher.com De economische crisis duurt voort, werk aan vertrouwen drs. ing. Richard Lamb, Bureau Trendwatcher.com De economische crisis duurt voort, werk aan vertrouwen ~ Ontwikkel uw eigen toekomstvisie ~ Trends

Nadere informatie

Uw stad marktklaar voor investeerders

Uw stad marktklaar voor investeerders Uw stad marktklaar voor investeerders Najaarscongres VvG 2015 Anne van Eldonk fakton.nl/consultancy Waarom kijken naar beleggershuur? Burger / consument urbanisatie meer kleinere huishoudens flexibilisering

Nadere informatie

Kennis als economische motor ONDERZOEK NAAR HET RUIMTELIJK-ECONOMISCH EFFECT VAN HOGER ONDERWIJS

Kennis als economische motor ONDERZOEK NAAR HET RUIMTELIJK-ECONOMISCH EFFECT VAN HOGER ONDERWIJS Kennis als economische motor ONDERZOEK NAAR HET RUIMTELIJK-ECONOMISCH EFFECT VAN HOGER ONDERWIJS ST UD E NT E N ST E D E N IN NE D E R L A ND B E T E R EC O N O MI S C H K L IM A AT R O ND K N A P P E

Nadere informatie

StoneBridge Washington Residential Fund III, LP. Beleggen in Amerikaanse huurwoningen. Vooraankondiging

StoneBridge Washington Residential Fund III, LP. Beleggen in Amerikaanse huurwoningen. Vooraankondiging StoneBridge Washington Residential Fund III, LP Beleggen in Amerikaanse huurwoningen Vooraankondiging De initiatiefnemer StoneBridge Investments BV StoneBridge Investments BV (StoneBridge) is een joint

Nadere informatie