OMZETHUUR IN NEDERLAND

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "OMZETHUUR IN NEDERLAND"

Transcriptie

1 OMZETHUUR IN NEDERLAND waarom kiezen sommige verhuurders en huurders er juist wel voor OMZET RETAIL Peter Horst Technische Universiteit Delft Afstudeeronderzoek (P5)

2 Student: Peter Horst Student nummer: OMZETHUUR IN NEDERLAND waarom kiezen sommige verhuurders en huurders er juist wel voor Rapport: Afstudeeronderzoek Datum: (P5) Universiteit: Technische Universiteit Delft Master Real Estate & Housing Leisure & Retail Lab Afstudeerbegeleider 1: Dr. ir. Dion Kooijman Afstudeerbegeleider 2: Prof. dr. Aart Hordijk Gecommitteerde: Drs. Dirk Dubbeling 2

3 VOORWOORD Voor u ligt het eindrapport van mijn afstudeeronderzoek met als titel: Omzethuur in Nederland, waarom kiezen sommige verhuurders en huurders er juist wel voor. De resultaten komen hoofdzakelijk voort uit interviews met huurders en verhuurders die in Nederland werken met omzethuurcontracten. Het rapport is geschreven ter afronding van de mastertrack Real Estate and Housing van de faculteit Bouwkunde aan de Technische Universiteit Delft. Het onderzoek viel onder supervisie van mijn eerste afstudeerbegeleider en Universitair hoofddocent dr. ir. Dion Kooijman van het Leisure & Retail lab. Dit afstudeerlab is onderdeel van de sectie Urban Area Development (gebiedsontwikkeling). Ter ondersteuning van deze begeleiding en ter verbreding van de vakkennis is mijn tweede afstudeerbegeleiding en Associate Professor dr. Aart Hordijk van de sectie Building Economics betrokken geweest. Mijn interesse in het winkelvastgoed is gewekt tijdens gesprekken met winkelcentrum ontwikkelaars op de Real Estate Career Day De dynamische multidisciplinaire omgeving waarin winkels zich bevinden en het betrekken van de beweegredenen van consumenten in het ontwikkel- en beheerproces spreken me aan. Deze aspecten geven naar mijn idee een extra dimensie aan het nadenken over vastgoed, dat ik nog niet eerder had terug gevonden bij woning- en kantorenvastgoed. De keuze om in te gaan op het onderwerp omzethuur komt voort uit mijn interesse naar vernieuwende Business models en meer specifiek, juist die modellen waarbij betaald wordt op basis van de direct geleverde meerwaarde aan de klant. Allereerst wil ik voor het behalen van dit eindresultaat en hun geduld mijn afstudeerbegeleiders Dr. Ir. Dion Kooijman en Dr. Aart Hordijk bedanken. Verder was het onderzoek niet mogelijk geweest zonder professionals die bereid waren tot een interview: Frans van der Werf, Oedsen Boersma, Pieter Polman, Allard Steenbeek, Bart Kuil, Gerben Boomsma, Joop Buisman, René Vierkant, Clemens Brenninkmeijer, Pieter Kooman, Bas Smit, Catherine Mangel, Luca Fabbrini, Silvia Aimoni en Marie Ekman. Bedankt voor jullie tijd en inzichten. Als laatst wil ik mijn directe omgeving bedankt voor hun hulp, zoals mijn ouders, Albert Simonis en allen die ter verbetering versies van dit document gelezen hebben. Ik wens u veel leesplezier toe. Peter Horst, Delft, 29 maart

4 SUMMARY This research originates from the lack of knowledge within the scientific literature on the conditions under which tenants and landlords of Dutch retail property actually opt for turnover rent. Where scientific and news sources were more focused on the reasons why turnover rent is not used in the Netherlands more often, this study attempted to address the subject from the other side. In that way, balanced knowledge arises and parties are informed about the contract choices. Therefore the aim was to provide insight into the conditions that gave parties enough reasons to choose for a turnover rent contract. The following question formed the basis for this study: Why do tenants and landlords use turnover rent contracts at Dutch retail property, what obstacles do they face and how do they to deal with it? To answer the research question, literature research has been done, thirteen semistructured interviews with market participants are conducted and desk research has been done. First as a reference, three interviews were held with one investor who operates in three European countries. In addition, three contracts from these countries were analysed together with the rental income which partially resulted from turnover rent. During the interviews with parties with real estate in the Netherlands, five different types of landlords with shopping malls, two landlords with retail in shopping streets and three retailers were questioned. For the Netherlands, a standard agreement with a fixed rent was analysed. From the interviews and data analysis on European retail property, it appears that the base rent with turnover rent component, is the standard form of contract. The rental income differs based on the different branches of stores. Shoe stores pay, on average, the most rent in proportion to their turnover (9.8%) and in most countries, telecommunications and electronics stores pay the lowest rent in proportion to their turnover (2.8%). Of the total rental income, only a small fraction (1.5%) came from turnover rent income. The study shows that the parties with a standard ROZ contract agree on a revalued indexed rent. In this study, this form is described as the traditional fixed rent. Landlords of shopping centres in the Netherlands that use turnover rent, generally apply contracts with a base rent with a turnover rent component company-wide. In addition they also use a traditional fixed rent, a full fixed rent / total turnover rent, a variable turnover rent or a total turnover rent. Landlords with retail objects in shopping streets generally use a standard fixed rent agreement and, in exceptional situations, a base rent with turnover rent component. 4

5 Table 1: Motives of landlord hints turnover rent Pro Information for proactive asset management Insight into the functioning of the tenant Requirement of tenant Potentially higher rental income Alignment of interests Con Fluctuating rents Extra effort by controlling returns Potentially lower rent (risk) Lower valuation value The main motives of landlords for and against the use of turnover rent in the Netherlands can be found in Table 0.1. The main motives of tenants for and against the use of turnover rent in the Netherlands can be found in Table 0.2. Table 2: Motives of tenant hints turnover rent Pro Greater involvement of landlord Distribution of risks with landlord manageability costs Requirement of landlord Potentially lower rent Con Higher rents due to additional cost landlord From the interviews with tenants and landlords of Dutch retail property, a list of the most nominated obstacles is formed. For every obstacle it is specified whether it is easy, difficult or not possible to overcome. If it s possible to overcome the obstacle, the solution is provided. The list of the most mentioned obstacles and solutions can be found in Table 0.3. Table 3: Obstacles hints turnover rent Easily soluble Incorrectness turnover details Dutch rent legislation Limited intervention possibilities Difficulties with valuation Slightly soluble Existing tenants without turnover rent Fragmented ownership Not soluble Multichannel retail Solutions Annual audit by accountant Contractually define 'sales' Deviate through cantonal court Deviate through cantonal court Image Quality Guidelines & Advise Targeted marketing collect 1st years sales Renegotiate contracts Waiting for tenant leaving Manage inner cities as shopping centres No turnover rent 5

6 For owners of shopping centres, or retail locations where influence on the turnover of retailers is possible, it is advised to use turnover rent contracts with the highest possible base rent for all retail units. Exceptions are made for anchor tenants and tenants that have a showrooming store. It is advised to still make arrangements for providing the turnovers for proactive management. For landlords with shops in shopping streets, or locations where the owner has no influence on the conversion of the retailer, it s advised to use a fixed traditional rent contracts. Exceptions are made in situations where there are no other possibilities and vacancy will arise. For retailers, it is wise to financially calculate the ideal form of contract, based on the projected sales compared to desired rent from the landlord. If the retailer projects more turnover than the landlord, it s wise to agree on a fixed rent contract. If the landlord projects a higher sales potential than the retailer, it s wise to negotiate a turnover rent contract based on the projections from the landlord. If a fixed rent contract is agreed and the landlord has influence on the turnover of the retailer, in for instance a shopping centre, it s smart to still give insight in the sales as an information tool for proactive asset management. 6

7 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD SUMMARY INHOUDSOPGAVE INLEIDING INTRODUCTIE AANLEIDING RELEVANTIE VRAAGSTELLING BEOOGD RESULTATEN CONCEPTUEEL MODEL VARIABELEN & WAARDEN ONDERZOEKSMETHODEN AFBAKENING LEESWIJZER INTERVIEWS SELECTIE GEÏNTERVIEWDE OPBOUW INTERVIEWS VERWERKING & ANALYSE VAN GEGEVENS BEDRIJFSPROFIELEN CONCLUSIE OMZETHUUR IN BUITENLAND THEORETISCH KADER WINKELCULTUUR CONTRACT MOTIEVEN KWALITEITSFACTOREN OBSTAKELS & OPLOSSINGEN CONCLUSIE HUURCONTRACTEN BUITENLAND OMZETHUURCONTRACT UIT FRANKRIJK OMZETHUURCONTRACT UIT ITALIË OMZETHUURCONTRACT UIT ZWEDEN 44 7

8 4.4. HUURINKOMSTEN PORTEFEUILLE & BRANCHE CONCLUSIE HUURCONTRACTEN NL ROZ- MODEL STANDAARD OVEREENKOMST OMZETCONTRACTEN GEÏNTERVIEWDE CONCLUSIE MOTIEVEN VERHUURDERS MOTIEVEN VOOR MOTIEVEN TEGEN CONCLUSIE MOTIEVEN HUURDERS MOTIEVEN VOOR MOTIEVEN TEGEN CONCLUSIE KWALITEITSFACTOREN THEORETISCH KADER NIVEAU 1: NATIONALE SCHAAL NIVEAU 2: LOKALE SCHAAL NIVEAU 3: WINKELLOCATIE NIVEAU 4: RETAILER CONCLUSIE OBSTAKELS & OPLOSSINGEN THEORETISCH KADER OBSTAKELS & OPLOSSINGEN CONCLUSIE SUCCES OP WINKELLOCATIE CONCLUSIE & DISCUSSIE ALGEMENE CONCLUSIES AANBEVELINGEN DISCUSSIE & VERVOLGONDERZOEK REFLECTIE 116 BRONVERMELDING BIJLAGEN OPENBAAR BIJLAGEN STRIKT VERTROUWELIJK

9 1. INLEIDING 1.1. INTRODUCTIE Het betalen van winkelhuur op basis van een percentage van de omzet wordt volgens Moerman (2009, p. 6, 9 en 32) in Nederland nog maar weinig toegepast. Dit volgens hem in tegenstelling tot het buitenland. De huurbetalingsvorm is ontstaan begin vorige eeuw in de Verenigde Staten (Morton, 2010) en wordt daar volgens Schulte (2014) inmiddels standaard toegepast. In een nieuwsbericht in Vastgoedjournaal (Van der Kamp, 2013) wordt gesteld dat sommigen omzethuur zien als een mogelijke oplossing voor de teruglopende bezoekersaantallen en leegstand in winkelgebieden. Volgens het nieuwsbericht van de Vastgoedmarkt (2015) op basis van een analyse van het Rapport Winkelleegstand 2015 van Locatus, is de winkelleegstand in Nederland voor het zevende jaar op een rij gestegen naar inmiddels 7,5%. Zie tabel 1.1. Daarmee staan op 1 januari 2015 van dat jaar panden leeg. Van de panden die op 1 januari 2014 leeg stonden, stond ongeveer 60% op de zelfde datum van het volgende jaar ook leeg. Van de overige panden werd ongeveer 26% weer ingevuld en kreeg ongeveer 13% een andere bestemming. Van der Kamp (2013, p.1) denkt echter dat een grotere toepassing omzethuur in de toekomst in de weg wordt gestaan door een andere trend in de retail sector, de opkomst van e-commerce. Tabel 1.1: Leegstand in aantal panden in Nederland op 1 januari oor de jaren 2009 tot (Bron: Locatus) DEFINITIES VAN OMZETHUUR In 2004 definiëren Eeken en de Boer (2004) omzethuur als volgt: "een verhuursituatie, waarbij de retailer de verhuurderbelegger een (gedeeltelijk) aan de behaalde omzet gerelateerde huurvergoeding betaalt. In een nieuwsartikel in de Vastgoedmarkt (Gordrie & Raas, 2011, p. 84), wordt omzethuur door huurrechtadvocaten omschreven als een huurvorm waarbij de hoogte van de huur afhankelijk is van de omzet die in de gehuurde winkelruimte wordt gerealiseerd. 9

10 Volgens van Geltner et al. (2007) is de definitie omzethuur (percentage rent) in de Verenigde Staten een verhuursituatie waarbij een huurder een percentage van de inkomsten uit een gehuurde ruimte betaalt aan de verhuurder. In de Engelstalige literatuur wordt naast deze term nog andere termen voor omzethuur gebruikt, zoals: Turnover rent, Sales rent, Sales-related rent en Sales-depended rent. Voor een basishuur en omzetcomponent worden de definities Base rent en Overage rent gebruikt (Geltner et al., 2007) VORMEN VAN OMZETHUUR BIJ RETAIL Volgens Geltner et al. (2007) zijn er bij winkelvastgoed vijf type huurbetalingsvormen te onderscheiden. 1. Platte huur (Flat rent): een vaste constante huur. 2. Gestaffelde huur (Graduated rent): een huur die met een vooraf afgesproken timing en met vooraf afgesproken stappen in hoogte wordt aangepast. 3. Geherwaardeerde huur (Revaluated rent): een huur die met een vooraf afgesproken timing wordt aangepast, waarbij de hoogte wordt bepaald op basis van het oordeel van een professionele taxateur. 4. Geïndexeerde huur (Indexed rent): een huur die met een vooraf afgesproken timing wordt aangepast, waarbij de hoogte wordt bepaald op basis van vooraf afgesproken, externe, in het openbaar waarneembare en regelmatig gerapporteerde indexcijfers. 5. Omzethuur (Percantage rent): een huur die wordt aangepast op basis van een vooraf afgesproken percentage van de inkomsten uit de gehuurde winkelruimte. Voor de eerste vier contractvormen zijn onderstaand in afbeelding 1.1 ter verduidelijking conceptuele grafieken weergegeven. Afbeelding 1.1: Grafieken huurbetalingsvormen (Bron: eigen werk) Volgens Moerman (2009, p. 19) is de traditionele en algemeen gebruikte huurbetalingsvorm in Nederland een contract waar bij aanvang een huurtermijn van vijf of tien jaar wordt afgesproken met voor deze periode een vaste huurprijs die vervolgens jaarlijks ter compensatie van inflatie kan worden geïndexeerd. Er kan dus gesproken worden volgens de begrippen van Geltner et al. over een geïndexeerde huur. De huurbetalingsvorm omzethuur kan verder worden opgesplitst in verschillende varianten. 10

11 In onderzoek van Moerman (2009, p. 19) en Buvelôt (2007, p ) worden vier vormen van omzethuur beschreven. 1. Volledige omzethuur: een huur die volledige variabel is en wordt aangepast op basis van een vooraf afgesproken vast percentage van de omzet. 2. Basishuur met omzetcomponent: een huur die deels vast staat (basishuur) en deels variabel is. Het vaste deel wordt altijd betaald en het variabele deel pas wanneer de omzet hoger is dan een vooraf afgesproken minimum. Het variabele deel wordt aangepast op basis van een vooraf afgesproken percentage van de inkomsten uit de gehuurde winkelruimte. Er hoeft geen verband te zijn tussen de minimale omzetgrens en het percentage voor het omzetcomponent. 3. Volledige basishuur / volledige omzethuur: een huur die vast staat tot een vooraf afgesproken minimale omzet, waarna het over gaat in een volledige variabele huur. De variabele huur wordt aangepast op basis van een vooraf afgesproken percentage van de inkomsten uit de gehuurde winkelruimte. Er is hier wel een verband tussen de minimale omzetgrens en het percentage voor het omzetcomponent. 4. Variabele omzethuur: een huur die volledige variabel is en wordt aangepast op basis van een variabel percentage van de omzet. De hoogte van het percentage wordt ook gebaseerd op basis van de hoogte van de omzet. Volgens Buvelôt (2007, p. 52) neemt bij een variabele omzethuur het percentage meestal af naarmate de omzet hoger wordt en wordt vaak toegepast in combinatie met een basishuur. Ook voor deze vier contractvormen zijn onderstaand in afbeelding 1.2 ter verduidelijking conceptuele grafieken weergegeven. Afbeelding 1.2: Grafieken omzethuurbetalingsvormen (Bron: eigen werk) DOEL VAN OMZETHUUR Sybertsma (2011, p. 20) omschrijft het doel van omzethuur als een middel om tot beter onderling samenwerken te komen en een vertrouwensband tot stand te brengen tussen huurder en verhuurder. Er wordt daarbij gefocust op een gemeenschappelijk belang, winkelomzet. Want zo stelt hij: zonder omzet geen huur en hoe meer omzet, hoe meer huur. Volgens Sybertsma heerst er binnen de Nederlandse winkelvastgoedmarkt een cultuur waarbij er weinig wordt samengewerkt en weinig onderling vertrouwen is tussen retailer en belegger. Volgens Buvelôt (2007, p. 8) werken winkelhuurders en verhuurders niet samen vanuit een gemeenschappelijk belang. 11

12 Hij stelt dat beleggers zo min mogelijk willen doen om zo n hoog mogelijk rendement te halen. Waar een retailer aan de andere kant zo veel mogelijk omzet wil draaien met zo laag mogelijke vaste lasten, zoals huur. Uit de analyse van Lee (1995) naar de gebruikte winkelhuurcontracten vanuit de principaal-agenttheorie (theorie waarbij er vanuit wordt gegaan dat opdrachtnemer meer belangen nastreeft bij het uitvoeren van taken dan alleen die van de opdrachtgever en andersom), blijkt dat bij een optimale risicoverdeling tussen risico-averse winkelhuurder en risico-neutrale winkelverhuurder, een volledige omzethuur dan wel een vaste huur plus omzetcomponent optimaal is MOTIEVEN VERHUURDER VOOR OMZETHUUR Uit literatuuronderzoek (Buvelôt, 2007, p. 23; Moerman, 2009, p. 23) blijkt dat het toepassen van omzethuur in positieve zin voor de winkelverhuurders een mogelijke upside potential betekent. Hij zou tijdens goede economische tijden mee kunnen profiteren van de verhoogde omzet die voortkomt uit het verhoogde bestedingspatroon van consumenten. Door middel van de aangeleverde omzetgegevens kan de manager van een winkelcentrum of gebied een gerichte verschuiving aanbrengen en marketingstrategieën uitzetten, waar alle partijen van kunnen meeprofiteren, wat volgens Moerman (2009, p. 23) het centermanagementconcept heet. Een nieuwsartikel in de Vastgoedmarkt (Gordrie & Raas, 2011, p. 84) geeft aan dat omzethuur dan ook steeds vaker gezien wordt als middel voor actief vastgoedbeheer. Verder zien beleggers mogelijk direct de winsten uit investeringen in de winkellocatie terug, wanneer die invloed hebben op de hoogte van de omzetten van retailers en daarmee de hoogte van de huursom. Wanneer de omzetten van winkels inzichtelijk zijn voor alle retailers in het centrum of gebied, zou dit tevens kunnen bijdragen aan de ondernemersspirit van alle partijen, met als gezamenlijk doel de omzet te doen stijgen (Buvelôt, 2007, p. 23). Als laatste motief kan omzethuur het verschil maken voor bijvoorbeeld startende ondernemers om ze te overtuigen bij de keuze om zich te vestigen (Buvelot, 2007, p. 23; Moerman, 2009, p. 23). Moerman (2009, p. 29) benoemt typen locaties waar omzethuur wordt toegepast. Volgens hem gebeurt dit bij nieuwe of herontwikkelde locaties, omdat deze zich nog moeten bewijzen. Omzethuur wordt dan uit wens/eis van de retailer toegepast omdat deze twijfelt over de levensvatbaarheid van een locatie en de risico s met de winkelverhuurder wil delen. Wheaton (2000) beargumenteert waarom de voordelen van het toepassen van omzethuurmodel ook van toepassing zijn op andere vastgoedobjecten dan alleen winkels. De voordelen van omzethuur zijn volgens zijn onderzoek dat de verhuurder rekening houdt met de externe verkoopeffecten, niet opportunistisch handelt en het belang van bestaande huurders meeweegt bij de uitbreiding, wijziging of mutatie van een winkelcentrum MOTIEVEN VERHUURDER TEGEN OMZETHUUR Mogelijke nadelen die in de literatuur genoemd worden voor verhuurders, wanneer die ervoor kiezen om omzethuur toe te passen, zijn volgens Buvelôt (2007, p. 23) en Moerman (2009, p. 25) allereerst de downside risk. Bij omzethuur fluctueert de 12

13 huuropbrengst en daarmee het rendement op de vastgoedinvestering. Deze onzekerheid maakt het volgens Moerman (2009, p. 25) moeilijker om financiering voor een winkelcentrum te krijgen of een waardebepaling te doen. Verder wordt er gesteld (Buvelôt, 2007, p. 23; Moerman, 2009, p. 25) dat het toepassen van omzethuur meer betrokkenheid van de verhuurder vraagt, waardoor er ook meer werk in gaat zitten. De Nederlandse wetgeving geeft door de bescherming van de verhuurder volgens Buvelôt (2007, p. 23) geen mogelijkheden om in te grijpen bij een laag renderende winkelonderneming. Verder stellen beide onderzoeken (Buvelôt, 2007, p. 24; Moerman, 2009, p. 26) dat het controleren van de omzet van retailers tijdrovend is en dat de omzetgegevens fraudegevoelig zijn. Bij een prijzenoorlog tussen verschillende retailers binnen dezelfde branche zal dit bij hetzelfde aantal verkochte producten invloed hebben op de huurinkomsten van de verhuurder. Als laatste nadeel worden de negatieve effecten van omzethuurcontracten bij huurprijsaanpassing genoemd, van naburige winkels waar geen omzethuur wordt toegepast, waardoor de nieuwe huurprijs lager kan uitvallen MOTIEVEN HUURDER VOOR OMZETHUUR Naast de motieven voor verhuurders zijn er in diverse onderzoeken ook mogelijke motieven van retailers genoemd met betrekking tot omzethuur. Zo stellen de onderzoeken van Buvelôt (2007, p. 45) en Moerman (2009, p. 22) dat bij een startende onderneming of bij een slechtere economie de huur meebeweegt met de omzet, wat tot lagere huurkosten leidt voor de huurder, wat Moerman (2009, p. 22) het delen van de risico s tussen de huurder en verhuurder noemt. De retailer zou verder zijn kosten beter kunnen beheersen, omdat (een deel van) de huisvestingskosten nu onder de variabele kosten vallen. De retailer kan er volgens onderzoeken (Buvelôt, 2007, p. 45; Moerman, 2009, p. 22) vanuit gaan dat de belegger meer betrokken is en meedenkt met het belang om zo n hoog mogelijke omzet te generen MOTIEVEN HUURDER TEGEN OMZETHUUR Mogelijke nadelen voor de retailer bij het toepassen van omzethuur zijn, zo stellen de onderzoeken (Buvelôt, 2007, p. 45; Moerman, 2009, p. 22), dat een goedlopende onderneming een hogere huur moet betalen. Door een gebrek aan vertrouwen staat een winkelhuurder niet graag zijn omzetgegevens af aan de verhuurder. Verder kan, wanneer de resultaten tegenvallen, de retailer in toenemende mate bemoeienis van de winkelverhuurder verwachten TOEPASSING OMZETHUUR IN NEDERLAND Volgens een nieuwsbericht in de Trouw (Kuiken, 2009) vonden vastgoeddeskundigen dat Nederland in 2009 achterliep als het gaat om omzethuur in vergelijking met andere landen uit Europa. Er wordt gesteld dat retailers door de crisis vragen om omzethuur, terwijl winkelverhuurders dan liever een vaste huur toepassen. Ook Sybertsma (2011, p. 47) stelt recenter dat deskundigen Nederland beschouwen als een buitenbeentje, omdat 13

14 wij één van de weinige landen zijn waar omzethuur nog niet breed is ingevoerd. Uit enquêtes (Moerman, 2009, 67) onder 190 winkelbeleggers, winkelontwikkelaars en retailers blijkt echter dat ruim een derde (35,8%) van de retail professionals in Nederland omzethuur in meer of minder mate wel toepassen. In een onderzoeksrapport uit 2011 van de Jones Lang Lasalle (Dallingen en Langbroek, 2011, p. 13) over de retailmarkt, stelden de schrijvers dat huurcontracten steeds vaker gekoppeld worden aan de winkelomzet. Verder wordt er gesteld dat beleggers meer verantwoordelijkheid moeten dragen over de winkelbeleving van consumenten en dat ze beter moeten samenwerken met retailers om winkelgebieden beter te positioneren. Daar hoort volgens de schrijvers het toepassen van omzethuur bij. Uit kwantitatief onderzoek van Kamphuis en Lokerse (2012, p. 22) onder 300 retailers blijkt ook dat er door huurders vanuit wordt gegaan dat omzethuur in de toekomst breder toegepast gaat worden in Nederland. Een nieuwsartikel in de Vastgoedmarkt (Gordrie & Raas, 2011, p. 84), geschreven door huurrecht advocaten, wordt aangegeven dat de vraag naar de mogelijkheden om omzethuur toe te passen is gestegen. Een recent voorbeeld waarbij een verhuurder omzethuur voorstelt in een crisissituatie komt voort uit de berichtgeving rondom V&D (Vroom & Dreesmann). Uit een nieuwsbericht van PropertyNL (2015, p. 1) blijkt dat eigenaar Sun Capital van het Nederlandse warenhuis V&D omzethuur in combinatie met een huurvrije periode voorstelde, als onderdeel van de maatregelen om faillissement van de retailer te voorkomen. PropertyNL stelt dat de verhuurders van de panden waarin V&D winkels gevestigd zijn toen niet akkoord zijn gegaan met het voorstel voor omzethuur. In het onderzoek Moerman (2009, p. 29) worden types locaties genoemd waar omzethuur anno 2009 in ieder geval wel wordt toegepast, zoals factory-outletcentra, themacentra, vliegvelden, diverse treinstations en bij herontwikkelde of nieuwe winkelcentra. In het onderzoek wordt bij de factory-outletcentra gesproken over: Batavia-stad in Lelystad, Rosada Factory Outlet in Roosendaal en Factory Outlet Roermond in Roermond ONTWIKKELING E-COMMERCE De schrijvers van het onderzoek (Wolters et al, 2013) zijn van mening dat er een aantal trends te signaleren zijn die grote invloed hebben op de retailmarkt. Zo stellen ze dat de winkelsector te maken heeft met een snel veranderend speelveld richting multichannel retail, door een veranderend consumentengedrag, het direct kopen bij producenten, de opkomst van nieuwe media, de digitalisering van producten, internationalisering en hypercompetitie. Uit enquêtes (Wolters et al, 2013) onder 444 experts naar de verwachte ontwikkelingen binnen de sector tot 2020, blijkt dat er verwacht wordt dat de consumentenbestedingen tot 2020 gaan groeien met 12%. Uit onderzoek van CBS (2014) blijkt dat na jaren van daling de consumentenbestedingen in 2014 weer licht aan het stijgen zijn (+0,2%). De groei tot 2020 vindt volgens experts (Wolters et al, 2013) voornamelijk plaats in de marktsegmenten telecom en de home & garden. Deze segmenten zullen volgens hen groeien van 17% in 2012 naar 36% van de consumentenbestedingen in

15 Online zal volgens de experts dé aanjager worden en een belangrijk verkoopkanaal voor de winkelsector. Tot 2020 verwachten ze dat de bestedingen in fysieke winkels daarentegen gaan dalen met 15%. Daarmee blijft dit kanaal dus nog wel de belangrijkste plaats voor consumenten om te winkelen. De opkomst van e-commerce wordt door Van der Kamp (2013, p. 1) gezien als de belangrijke actuele reden dat omzethuur niet vaker wordt toegepast. Zij schetst zelfs het scenario dat door deze problematiek omzethuur als opkomend fenomeen in Nederland een vroege dood sterft. In een interview stelde Frans van der Werf (persoonlijke communicatie, 6 november 2013), senior retail taxateur bij DTZ, dat er maar beperkte mogelijkheden zijn om omzethuur vaker toe te passen, omdat enerzijds in Nederland maar weinig winkellocaties zijn waar al het vastgoed van een enkele eigenaar is. Anderzijds wordt omzethuur als middel minder relevant door de veranderende functie van winkels als gevolg van de opkomst van e-commerce. In een interview stelt Oedsen Boersma (persoonlijke communicatie, 26 november, 2013), head of research & development van Corio Nederland, dat omzethuur een achterhaald middel wordt, omdat de traceerbare omzet per m2 wegvalt. Volgens Boersma moet de real time exploitatiewaarde meer vanuit het verdienmodel komen. Rabobank (Voss en Quix, 2013, p. 24) stelt in zijn visie op de retailmarkt prestatiehuurcontracten voor tussen retailers en beleggers. Volgens de schrijvers van het rapport is het toepassen van omzethuur niet de meest aantrekkelijke optie, vanwege de praktische problemen die zich voordoen door de opkomst van multi-channel retail. Daarbij wordt een huurmodel voorgesteld waarbij de verhuurder van een winkelcentrum de winkels die meer passanten genereren een lagere huur geeft, gebaseerd op de Net Promotor Score. Verder zou de verhuurder, volgens de schrijvers, in het contract een huurverhoging moeten opnemen, wanneer hij meer passanten genereert door het vastgoed of de parkeervoorzieningen. Van der Kamp (2013, p. 1) is het hiermee eens en stelt dat een huur op basis van bezoekersaantallen recht lijkt te doen aan de toenemende etalagefunctie van fysieke winkels AANLEIDING Ondanks dat in de wetenschappelijke literatuur veel duidelijkheid wordt verschaft over wat omzethuur is, wat het doel van omzethuur is, wat de mogelijke voor- en nadelen zijn en welke mogelijke kwaliteitsfactoren invloed kunnen hebben op de hoogte van de omzet van winkels, wordt er in weterschappelijke en actualiteiten bronnen gesteld dat er nog maar weinig met omzethuur in Nederland wordt gedaan (Sybertsma 2011, p. 47 en Kuiken, 2009). In andere Europese landen gebeurt dit veel meer en in de Verenigde Staten is omzethuur zelfs de standaard huurbetalingsvorm voor winkelvastgoed (Schulte, 2014). Toch blijkt uit enquêtes onder 190 winkelbeleggers, winkelontwikkelaars en retailers (Moerman, 2009, 67), dat ruim een derde van deze Nederlandse retail professionals omzethuur in meer of mindere mate wel toepast. In voorgaande weterschappelijke 15

16 onderzoeken worden ook een aantal type winkellocaties in Nederland benoemd, waarvan bekend is dat er gewerkt wordt met omzethuur, zoals: factory-outletcentra, themacentra, vliegvelden, treinstations, herontwikkelde en nieuwe winkelcentra. (Moerman, 2009, p. 29) Er zijn blijkbaar in Nederland partijen te vinden, die wel met omzethuurcontracten werken. Bij deze partijen en/of hun winkellocaties zijn dus voldoende doorslaggevende motieven van toepassing om te kiezen voor deze huurbetalingsvorm. Verder zijn de eerder genoemde obstakels blijkbaar niet van toepassing of hebben partijen manieren gevonden hoe ze deze kunnen vermijden of overbruggen. Waar Nederlandse onderzoeken zoals die van Moerman (2009) zich vooral gericht hebben op de omstandigheden waarom omzethuur niet vaker wordt toegepast, is er nog onvoldoende onderzoek gedaan naar de omstandigheden waarin marktpartijen juist wel kiezen voor een omzethuurcontract bij Nederlands winkelvastgoed RELEVANTIE Dit onderzoek is weterschappelijk interessant omdat er naar dit onderwerp in Nederland nog maar weinig onderzoek is gedaan en omdat de resultaten over de toepassing van omzethuur in Nederland lijken te conflicteren. Dit duidt op een behoefte aan een uitgebreide studie naar de toepassing van omzethuur in Nederland. In voorgaande onderzoeken zijn wel indicaties gegeven over de mogelijke motieven van partijen voor het toepassen van omzethuur, maar de doorslaggevende motieven van huurders en verhuurders om omzethuur toe te passen bij specifieke Nederlandse winkellocaties zijn nog niet eerder onderzocht en vergeleken. Verder worden er in de literatuur wel kwaliteitsfactoren benoemd die van invloed zijn op de hoogte van de omzet van retailers, maar niet onderzocht of deze factoren ook van invloed zijn op de keuze voor een omzethuurcontract. Inzicht in de toepassing van omzethuur in Nederland kan ook een bijdrage leveren aan een beter begrip van de verschillen en overeenkomsten van de Nederlandse winkelmarkt in vergelijking met andere Europese winkelmarkten, waar omzethuur wel is ingeburgerd. Dit onderzoek is maatschappelijk relevant omdat actualiteitenartikelen in Nederland speculeren over de toepassing van omzethuur in Nederland, het oplossend vermogen van het middel voor lastige marktomstandigheden en de negatieve impact van multichannel retail op omzethuursituaties. De motivaties van partijen zullen helder gemaakt worden, zodat huurders en verhuurders bij winkellocaties met vergelijkbare omstandigheden een betere afweging kunnen maken als het gaat om de keuze voor een omzethuurcontract. Tevens kunnen partijen gebruik maken van de aangedragen oplossingen voor obstakels, zodat het in de toekomst makkelijker wordt om omzethuur (breder) toe te passen. 16

OMZETHUUR IN NEDERLAND

OMZETHUUR IN NEDERLAND OMZETHUUR IN NEDERLAND Waarom doen sommige huurders en verhuurders het juist wel OMZET RETAIL Peter Horst Technische Universiteit Delft Afstudeeronderzoek 09-04-15 (P5) 1 AANLEIDING AANPAK RESULTATEN 2

Nadere informatie

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and

Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch. en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa. Physical factors as predictors of psychological and Lichamelijke factoren als voorspeller voor psychisch en lichamelijk herstel bij anorexia nervosa Physical factors as predictors of psychological and physical recovery of anorexia nervosa Liesbeth Libbers

Nadere informatie

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind.

Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Pesten onder Leerlingen met Autisme Spectrum Stoornissen op de Middelbare School: de Participantrollen en het Verband met de Theory of Mind. Bullying among Students with Autism Spectrum Disorders in Secondary

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie

De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en. Discrepantie De Relatie tussen Betrokkenheid bij Pesten en Welbevinden en de Invloed van Sociale Steun en Discrepantie The Relationship between Involvement in Bullying and Well-Being and the Influence of Social Support

Nadere informatie

LinkedIn Profiles and personality

LinkedIn Profiles and personality LinkedInprofielen en Persoonlijkheid LinkedIn Profiles and personality Lonneke Akkerman Open Universiteit Naam student: Lonneke Akkerman Studentnummer: 850455126 Cursusnaam en code: S57337 Empirisch afstudeeronderzoek:

Nadere informatie

BIJLAGEN OPENBAAR OMZET RETAIL. Omzethuur in Nederland: waarom kiezen sommige verhuurders en huurders er juist wel voor.

BIJLAGEN OPENBAAR OMZET RETAIL. Omzethuur in Nederland: waarom kiezen sommige verhuurders en huurders er juist wel voor. BIJLAGEN OPENBAAR Omzethuur in Nederland: waarom kiezen sommige verhuurders en huurders er juist wel voor OMZET RETAIL Peter Horst Technische Universiteit Delft Afstudeeronderzoek 02-04-15 (P5) INHOUDSOPGAVE

Nadere informatie

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd.

Inhoudsopgave Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Fout! Bladwijzer niet gedefinieerd. Validatie van het EHF meetinstrument tijdens de Jonge Volwassenheid en meer specifiek in relatie tot ADHD Validation of the EHF assessment instrument during Emerging Adulthood, and more specific in relation

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

Retail Estate in Transitie

Retail Estate in Transitie Retail Estate in Transitie Amsterdam 18 maart 2014 Introductie Dirk Anbeek Leeftijd 50 Nationaliteit Nederlands Aug 2012 heden Wereldhave CEO 2009 Aug 2012 Wereldhave MD 2006 2009 Albert Heijn Director

Nadere informatie

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim

De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim De Relatie tussen Werkdruk, Pesten op het Werk, Gezondheidsklachten en Verzuim The Relationship between Work Pressure, Mobbing at Work, Health Complaints and Absenteeism Agnes van der Schuur Eerste begeleider:

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten?

Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten? De Modererende rol van Persoonlijkheid op de Relatie tussen Depressieve Symptomen en Overeten 1 Wat is de Modererende Rol van Consciëntieusheid, Extraversie en Neuroticisme op de Relatie tussen Depressieve

Nadere informatie

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14

Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 QUICK GUIDE C Het beheren van mijn Tungsten Network Portal account NL 1 Manage my Tungsten Network Portal account EN 14 Version 0.9 (June 2014) Per May 2014 OB10 has changed its name to Tungsten Network

Nadere informatie

Van Commissionaire naar LRD?

Van Commissionaire naar LRD? Van Commissionaire naar LRD? Internationale jurisprudentie en bewegingen in het OESO commentaar over het begrip vaste inrichting (Quo Vadis?) Mirko Marinc, Michiel Bijloo, Jan Willem Gerritsen Agenda Introductie

Nadere informatie

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten

De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en. proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten De relatie tussen depressie- en angstsymptomen, diabetesdistress, diabetesregulatie en proactieve copingvaardigheden bij type 2 diabetespatiënten The relationship between depression symptoms, anxiety symptoms,

Nadere informatie

Beleggers in gebiedsontwikkeling

Beleggers in gebiedsontwikkeling Beleggers in Incentives en belemmeringen voor een actieve rol van institutionele beleggers bij de herontwikkeling van binnenstedelijke gebieden P5 presentatie april 2015 Pelle Steigenga Technische Universiteit

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource.

Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: The Manager as a Resource. Open Universiteit Klinische psychologie Masterthesis Emotioneel Belastend Werk, Vitaliteit en de Mogelijkheid tot Leren: De Leidinggevende als hulpbron. Emotional Job Demands, Vitality and Opportunities

Nadere informatie

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS

COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS COGNITIEVE DISSONANTIE EN ROKERS Gezondheidsgedrag als compensatie voor de schadelijke gevolgen van roken COGNITIVE DISSONANCE AND SMOKERS Health behaviour as compensation for the harmful effects of smoking

Nadere informatie

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten

Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van. zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten Denken is Doen? De cognitieve representatie van ziekte als determinant van zelfmanagementgedrag bij Nederlandse, Turkse en Marokkaanse patiënten met diabetes mellitus type 2 in de huisartsenpraktijk Thinking

Nadere informatie

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

Mentaal Weerbaar Blauw

Mentaal Weerbaar Blauw Mentaal Weerbaar Blauw de invloed van stereotypen over etnische minderheden cynisme en negatieve emoties op de mentale weerbaarheid van politieagenten begeleiders: dr. Anita Eerland & dr. Arjan Bos dr.

Nadere informatie

CONTRACTEN VOOR HOTELEXPLOITATIE, EEN NADERE BESCHOUWING VANUIT JURIDISCH PERSPECTIEF. Casper Banz, partner Houthoff Buruma

CONTRACTEN VOOR HOTELEXPLOITATIE, EEN NADERE BESCHOUWING VANUIT JURIDISCH PERSPECTIEF. Casper Banz, partner Houthoff Buruma CONTRACTEN VOOR HOTELEXPLOITATIE, EEN NADERE BESCHOUWING VANUIT JURIDISCH PERSPECTIEF Casper Banz, partner Houthoff Buruma 2 BASISVORMEN Huurovereenkomst aan de ene kant van het spectrum: huurder is exploitant

Nadere informatie

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten

Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Verschil in Perceptie over Opvoeding tussen Ouders en Adolescenten en Alcoholgebruik van Adolescenten Difference in Perception about Parenting between Parents and Adolescents and Alcohol Use of Adolescents

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

Bedrijfsprofiel 2014 BELGIË BUSINESS IN BALANCE

Bedrijfsprofiel 2014 BELGIË BUSINESS IN BALANCE Bedrijfsprofiel 2014 BELGIË BUSINESS IN BALANCE België, Inno Nieuwstraat, Brussel België, centre commercial Parc de la Madeleine, Jumet Redevco staat voor Real Estate Development Company. Redevco Belgium

Nadere informatie

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim.

Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Pesten op het werk en de invloed van Sociale Steun op Gezondheid en Verzuim. Bullying at work and the impact of Social Support on Health and Absenteeism. Rieneke Dingemans April 2008 Scriptiebegeleider:

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

De vastgoedgevolgen van e-commerce voor supermarkten. Afstudeerpresentatie Thomas Gorczynski Delft, 4 juli 2013

De vastgoedgevolgen van e-commerce voor supermarkten. Afstudeerpresentatie Thomas Gorczynski Delft, 4 juli 2013 De vastgoedgevolgen van e-commerce voor supermarkten Afstudeerpresentatie Thomas Gorczynski Delft, 4 juli 2013 De vastgoedgevolgen van e-commerce voor supermarkten Student: T.J. (Thomas) Gorczynski Studentnummer:

Nadere informatie

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar

Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen. bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Sekseverschillen in Huilfrequentie en Psychosociale Problemen bij Schoolgaande Kinderen van 6 tot 10 jaar Gender Differences in Crying Frequency and Psychosocial Problems in Schoolgoing Children aged 6

Nadere informatie

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers

De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers De Invloed van Cognitieve Stimulatie in de Vorm van Actief Leren op de Geestelijke Gezondheid van Vijftigplussers The Influence of Cognitive Stimulation in the Form of Active Learning on Mental Health

Nadere informatie

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum

Ontpopping. ORGACOM Thuis in het Museum Ontpopping Veel deelnemende bezoekers zijn dit jaar nog maar één keer in het Van Abbemuseum geweest. De vragenlijst van deze mensen hangt Orgacom in een honingraatpatroon. Bezoekers die vaker komen worden

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Grip op de zaak Huurprijsherziening bij winkelvastgoed

Grip op de zaak Huurprijsherziening bij winkelvastgoed Grip op de zaak Huurprijsherziening bij winkelvastgoed Huurprijsherziening bij winkelvastgoed De huurwetgeving voor detailhandelsbedrijfsruimte biedt een hoge mate van huurdersbescherming. Deze huurdersbescherming

Nadere informatie

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren

INVLOED VAN CHRONISCHE PIJN OP ERVAREN SOCIALE STEUN. De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren De Invloed van Chronische Pijn en de Modererende Invloed van Geslacht op de Ervaren Sociale Steun The Effect of Chronic Pain and the Moderating Effect of Gender on Perceived Social Support Studentnummer:

Nadere informatie

Business as an engine for change.

Business as an engine for change. Business as an engine for change. In the end, the success of our efforts will be measured against how we answered what we have found to be the fundamental question: how do we love all the children, of

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

De bijsluiter in beeld

De bijsluiter in beeld De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een visuele bijsluiter voor zelfzorggeneesmiddelen Oktober 2011 Mariëtte van der Velde De bijsluiter in beeld Een onderzoek naar de inhoud van een

Nadere informatie

Socio-economic situation of long-term flexworkers

Socio-economic situation of long-term flexworkers Socio-economic situation of long-term flexworkers CBS Microdatagebruikersmiddag The Hague, 16 May 2013 Siemen van der Werff www.seo.nl - secretariaat@seo.nl - +31 20 525 1630 Discussion topics and conclusions

Nadere informatie

De Invloed van Familie op

De Invloed van Familie op De Invloed van Familie op Depressie- en Angstklachten van Verpleeghuisbewoners met Dementie The Influence of Family on Depression and Anxiety of Nursing Home Residents with Dementia Elina Hoogendoorn Eerste

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen

De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen De Relatie tussen Dagelijkse Stress, Negatief Affect en de Invloed van Bewegen The Association between Daily Hassles, Negative Affect and the Influence of Physical Activity Petra van Straaten Eerste begeleider

Nadere informatie

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering

De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering De Samenhang tussen Dagelijkse Stress en Depressieve Symptomen en de Mediërende Invloed van Controle en Zelfwaardering The Relationship between Daily Hassles and Depressive Symptoms and the Mediating Influence

Nadere informatie

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior

De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag. The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior De Invloed van Perceived Severity op Condoomgebruik en HIV-Testgedrag The Influence of Perceived Severity on Condom Use and HIV-Testing Behavior Martin. W. van Duijn Student: 838797266 Eerste begeleider:

Nadere informatie

Digital municipal services for entrepreneurs

Digital municipal services for entrepreneurs Digital municipal services for entrepreneurs Smart Cities Meeting Amsterdam October 20th 2009 Business Contact Centres Project frame Mystery Shopper Research 2006: Assessment services and information for

Nadere informatie

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles

Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen. Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles Verschillen in het Gebruik van Geheugenstrategieën en Leerstijlen tussen Leeftijdsgroepen Differences in the Use of Memory Strategies and Learning Styles between Age Groups Rik Hazeu Eerste begeleider:

Nadere informatie

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp

PROJECT INFORMATION Building De Meerlanden Nieuweweg 65 in Hoofddorp BT Makelaars Aalsmeerderweg 606 Rozenburg Schiphol Postbus 3109 2130 KC Hoofddorp Telefoon 020-3 166 166 Fax 020-3 166 160 Email: info@btmakelaars.nl Website : www.btmakelaars.nl PROJECT INFORMATION Building

Nadere informatie

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK

Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Uitwegen voor de moeilijke situatie van NL (industriële) WKK Kees den Blanken Cogen Nederland Driebergen, Dinsdag 3 juni 2014 Kees.denblanken@cogen.nl Renewables genereren alle stroom (in Nederland in

Nadere informatie

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality

de Rol van Persoonlijkheid Eating: the Role of Personality De Relatie tussen Dagelijkse Stress en Emotioneel Eten: de Rol van Persoonlijkheid The Relationship between Daily Stress and Emotional Eating: the Role of Personality Arlette Nierich Open Universiteit

Nadere informatie

Safety Values in de context van Business Strategy.

Safety Values in de context van Business Strategy. Safety Values in de context van Business Strategy. Annick Starren en Gerard Zwetsloot (TNO) Papendal, 31 maart 2015. NVVK sessie Horen, Zien en Zwijgen. Safety Values in de context van Business strategy.

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Congres Dynamis Taxaties Nederland Wim Wensing

Congres Dynamis Taxaties Nederland Wim Wensing Congres Dynamis Taxaties Nederland Wim Wensing 6 NOVEMBER 2014 INHOUDSOPGAVE Introductie Amvest Woningmarkt en overheidsbeleid Recente marktontwikkelingen Case study 1: AmvestSAA-portefeuille Case study

Nadere informatie

Sky Park 1-23 OUDE MEER

Sky Park 1-23 OUDE MEER Sky Park 1-23 OUDE MEER INFORMATION WITHOUT OBLIGATION Project: Multifunctional industrial units located on Sky Park. Location: Sky Park is located near Schiphol Oost and near the motorways A9 (Amsterdam-Alkmaar)

Nadere informatie

Effecten nieuw WWS systeem

Effecten nieuw WWS systeem Effecten nieuw WWS systeem 2015 Residential Market EFFECTEN NIEUW WWS SYSTEEM De hervormingen op de woningmarkt zijn al enkele jaren gaande. Zaken als de verhuurderheffing en inkomensafhankelijke huurverhoging

Nadere informatie

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA

Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Het meten van de kwaliteit van leven bij kinderen met JIA Measuring quality of life in children with JIA Masterthese Klinische Psychologie Onderzoeksverslag Marlot Schuurman 1642138 mei 2011 Afdeling Psychologie

Nadere informatie

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten

De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk. en Lichamelijke Gezondheidsklachten De Modererende Invloed van Sociale Steun op de Relatie tussen Pesten op het Werk en Lichamelijke Gezondheidsklachten The Moderating Influence of Social Support on the Relationship between Mobbing at Work

Nadere informatie

WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12!

WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12! WC Marketing blok 2 lesweek 2! Propedeuse 2011/12! Agenda! Tijdens oefeningen krijg je feedback op huiswerk! SMART: 5 criteria voor doelstellingen! Marketingstrategie in 3 stappen! Marktsegmentatie! Segmentatieoefening

Nadere informatie

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility.

De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit. The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility. RELATIE ANGST EN PSYCHOLOGISCHE INFLEXIBILITEIT 1 De Relatie tussen Angst en Psychologische Inflexibiliteit The Relationship between Anxiety and Psychological Inflexibility Jos Kooy Eerste begeleider Tweede

Nadere informatie

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL

Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Introduction to IBM Cognos Express = BA 4 ALL Wilma Fokker, IBM account manager BA Ton Rijkers, Business Project Manager EMI Music IBM Cognos Express Think big. Smart small. Easy to install pre-configured

Nadere informatie

WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW

WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW WELKOM BIJ TELEPERFORMANCE SHOPPING TOMORROW 175.000 30% 1.6 miljard Shopping 2020 6 Shopping 2020 Hoofdstuk 28 Social Services Shopping 2020 7 Retail in het social media tijdperk 2. Social Services in

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 22 februari 2013 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is.

Houdt u er alstublieft rekening mee dat het 5 werkdagen kan duren voordat uw taalniveau beoordeeld is. - Instructie Deze toets heeft als doel uw taalniveau te bepalen. Om een realistisch beeld te krijgen van uw niveau,vragen we u niet langer dan één uur te besteden aan de toets. De toets bestaat uit twee

Nadere informatie

De strijd om de harde A1

De strijd om de harde A1 De strijd om de harde A1 Ontwikkelingen in het A1-winkelgebied november 2014 www.dtz.nl Duidelijk. DTZ Zadelhoff De strijd om de harde A1 In de populairste winkelstraten in Nederland is een strijd gaande

Nadere informatie

Presentatie door: Jeroen Lokerse CUSHMAN & WAKEFIELD KANSEN EN BEDREIGINGEN IN DE NEDERLANDSE WINKELMARKT

Presentatie door: Jeroen Lokerse CUSHMAN & WAKEFIELD KANSEN EN BEDREIGINGEN IN DE NEDERLANDSE WINKELMARKT Presentatie door: Jeroen Lokerse CUSHMAN & WAKEFIELD KANSEN EN BEDREIGINGEN IN DE NEDERLANDSE WINKELMARKT Inhoud Introductie spreker: drs. Jeroen M. Lokerse MSRE MRICS Korte introductie Cushman & Wakefield

Nadere informatie

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K.

PERSOONLIJKHEID EN OUTPLACEMENT. Onderzoekspracticum scriptieplan Eerste begeleider: Mw. Dr. T. Bipp Tweede begeleider: Mw. Prof Dr. K. Persoonlijkheid & Outplacement: Wat is de Rol van Core Self- Evaluation (CSE) op Werkhervatting na Ontslag? Personality & Outplacement: What is the Impact of Core Self- Evaluation (CSE) on Reemployment

Nadere informatie

BENELUX RESEARCH PROJECT.

BENELUX RESEARCH PROJECT. BENELUX RESEARCH PROJECT INTRODUCTIE Ben jij een enthousiaste en ambitieuze student aan de RSM, ESE of een andere faculteit *? Ben jij op zoek naar een elective of extracurriculaire activiteit, en wil

Nadere informatie

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS

De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij. Verslaafde Patiënten met PTSS Persoonskenmerken en ervaren lijden bij verslaving en PTSS 1 De Relatie Tussen Persoonskenmerken en Ervaren Lijden bij Verslaafde Patiënten met PTSS The Relationship between Personality Traits and Suffering

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Tentamen Analyse 8 december 203, duur 3 uur. Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als jeeen onderdeel

Nadere informatie

CHROMA STANDAARDREEKS

CHROMA STANDAARDREEKS CHROMA STANDAARDREEKS Chroma-onderzoeken Een chroma geeft een beeld over de kwaliteit van bijvoorbeeld een bodem of compost. Een chroma bestaat uit 4 zones. Uit elke zone is een bepaald kwaliteitsaspect

Nadere informatie

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2.

Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels. Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English. Juli 2012 Versie 2. Voorbeelden van machtigingsformulieren Nederlands Engels Examples of authorisation forms (mandates) Dutch English Voorbeelden machtigingsformulieren standaard Europese incasso Examples of authorisation

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care

The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care The downside up? A study of factors associated with a successful course of treatment for adolescents in secure residential care Annemiek T. Harder Studies presented in this thesis and the printing of this

Nadere informatie

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland

Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland Bijlage 2: Informatie met betrekking tot goede praktijkvoorbeelden in Londen, het Verenigd Koninkrijk en Queensland 1. Londen In Londen kunnen gebruikers van een scootmobiel contact opnemen met een dienst

Nadere informatie

1.1 ORGANIZATION INFORMATION 1.2 CONTACT INFORMATION 2.1 SCOPE OF CERTIFICATION 2.2 AUDITOR INFORMATION 3.1 AUDIT CONCLUSIONS 3.2 MANAGEMENT SYSTEM EFFECTIVENESS 3.3 OBSERVATIONS Organization Address Name

Nadere informatie

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance

Titeldia. Ondertitel. Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam. Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Titeldia Ondertitel Naam Achternaam, Functie of Afdelingsnaam Ir. Niels Nieboer MRE Syntrus Achmea Real Estate & Finance Onderzoeksvraag Hoe moet een Real Estate Investment Manager zich - gegeven de veranderende

Nadere informatie

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management

Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Management Policy Aspects of Storm Surge Warning Systems Ir. Herman Dijk Ministry of Transport, Public Works and Water Contents Water in the Netherlands What kind of information and models do we need? Flood System

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas

IPFOS. Bestuurders Conferentie. Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas IPFOS Bestuurders Conferentie Scenario planning voor verzekeraars onder solvency II Onno de Vrij, Head of Risk andfraud-sas SCENARIO PLANNING DE TOEKOMST VOOR PENSIOENFONDSEN? Onno de Vrij, SAS HET

Nadere informatie

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Next-Generation Financing

Next-Generation Financing Next-Generation Financing Finding the right solutions to the right equations Prof. dr. Paul Louis Iske, Maastricht University Chief Dialogues Officer, ABN AMRO Bank Business Case A business case is a set

Nadere informatie

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog

Omnichannel klantcommunicatie. Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Omnichannel klantcommunicatie Roberto Nagel M-EDP Solutions Manager Document Dialog Inhoud Wat is omnichannel? Hoe kom je er? Wat betekent dit voor de documentprofessional? Omnichannel retail Winkel website

Nadere informatie

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats.

Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Ontwikkeling, Strategieën en Veerkracht van Jongeren van Ouders met Psychische Problemen. Een Kwalitatief Onderzoek op Basis van Chats. Development, Strategies and Resilience of Young People with a Mentally

Nadere informatie

Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar

Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar Nederlands bedrijfsleven: maak faillissementsfraude snel openbaar Korte peiling over een actueel onderwerp op het gebied van credit management juni 2014 Tussentijdse meting Trendmeter 14 B16475 / juni

Nadere informatie

Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie!

Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie! In samenwerking met: Zo wordt u natuurlijk nóóit een omnichannel organisatie! Shopping 2020 #Predicting the future Shopping 2020 1 "Who the hell wants to hear actors talk? H. M. Warner, Warner Brothers,

Nadere informatie

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008

Competencies atlas. Self service instrument to support jobsearch. Naam auteur 19-9-2008 Competencies atlas Self service instrument to support jobsearch Naam auteur 19-9-2008 Definitie competency The aggregate of knowledge, skills, qualities and personal characteristics needed to successfully

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam

Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Kwalitatieve Studie naar Motivatie en Barrières van Etnische Minderheden uit Amsterdam Zuidoost om zich bij de Soa-polikliniek van de GGD Amsterdam te laten Testen op Soa s en Hiv A Qualitative Research

Nadere informatie

Memo Academic Skills; the basis for better writers

Memo Academic Skills; the basis for better writers Memo Academic Skills; the basis for better writers With the rise of broader bachelor degrees and the University College, Dutch universities are paying more attention to essays and other written assignments.

Nadere informatie

Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten.

Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten. Verschillen in Persoonlijkheidstrekken en Persoonlijkheidsorganisatie tussen Groepen Eetstoornispatiënten. Differences in Personality Traits and Personality Structure between Groups of Eating Disorder

Nadere informatie

Handleiding Installatie ADS

Handleiding Installatie ADS Handleiding Installatie ADS Versie: 1.0 Versiedatum: 19-03-2014 Inleiding Deze handleiding helpt u met de installatie van Advantage Database Server. Zorg ervoor dat u bij de aanvang van de installatie

Nadere informatie

Augmented Reality as a Game Changer

Augmented Reality as a Game Changer Augmented Reality as a Game Changer Putting Augmented Reality to work, TWNKLS.com 13 oktober 2015 Smart Maintenance http://www.smc-congres.nl/ Gerben Harmsen www.twnkls.com Alexander Apostolovski alexander@apostolovski.com

Nadere informatie

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere

Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women. Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere Psychological Determinants of Absenteeism at Work by Pregnant Women Psychologische determinanten van uitval uit het arbeidsproces door zwangere vrouwen: Onderzoek naar de relatie tussen angst, depressieve

Nadere informatie

Effect van demografische en economische ontwikkelingen op waarde beleggingsvastgoed

Effect van demografische en economische ontwikkelingen op waarde beleggingsvastgoed Effect van demografische en economische ontwikkelingen op waarde beleggingsvastgoed Bert Teuben, 21 mei 2013 2013 Investment Property Databank Ltd. All rights reserved. ipd.com 1 Agenda 2013 Investment

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Bedrijfsverzamelgebouwen

Bedrijfsverzamelgebouwen Bedrijfsverzamelgebouwen Een onderzoek naar de toegevoegde waarde van bedrijfsverzamelgebouwen P5 presentatie 2 juli 2014 Student: Jeroen Ketting, 4168860 Faculteit TU Delft, Bouwkunde Afdeling: Real Estate

Nadere informatie