Reg.nr. ^^)ló\h \ \?~J. oat. 31 JAN 2014 ontv.:

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Reg.nr. ^^)ló\h \ \?~J. oat. 31 JAN 2014 ontv.:"

Transcriptie

1 PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. ^^)ló\h \ \?~J oat. 31 JAN 2014 ontv.: Routing a.d. Bij!.: Luttenbergstraat 2 Postbus GB Zwolle Telefoon Fax overijssel.nl RABO Zwolle Provinciale Staten van Overijssel Inlichtingen bij dhr. H.A. Hamstra telefoon Onderwerp: Verkenning duurzame mobiliteit: rijden en varen op nieuwe energie in Overijssel Datum Kenmerk 2013/ Pagina 1 Toezending aan Provinciale Staten met oogmerk: [X] ter informatie [ ] anders, en wel: Bijlagen I. Samenvatting Verkenning duurzame mobiliteit - naar een versnelling van de transitie naar rijden en varen op nieuwe energie" d.d. oktober 2013 van Royal HaskoningDHV (te raadplegen via het stateninformatiesysteem) Inleiding In april 2012 (kenmerk PS/2012/152) heeft u het Kracht van Overijssel-programma Gezond en Veilig Leefmilieu vastgesteld. In het programma heeft u ons gevraagd een verkenning uit te voeren naar duurzame mobiliteit. Met deze brief informeren we u over de verkenning en over onze voornemens naar aanleiding van de aanbevelingen. Een samenvatting van deze verkenning is via het stateninformatiesysteem voor u beschikbaar. Huidig beleid Tussen de doelstellingen van het programma Gezond en Veilig Leefmilieu, het Regionaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit en het programma Nieuwe Energie liggen duidelijke verbanden. Mobiliteit (rijden en varen) is verantwoordelijk voor een belangrijk aandeel in het gezondheidsprobleem (fijnstof, stikstofoxiden) en klimaatprobleem (broeikasgassen) en het gebruik van niet-hernieuwbare brandstoffen. Wij voeren nu enkele activiteiten uit op het gebied van nieuwe energie voor varen en rijden, waaronder een subsidieregeling voor de aanschaf van voertuigen op groengas of volledig elektrische voeding en maatregelen die zijn opgenomen in het Regionaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit (RSL). Er is echter geen sprake van een structureel beleid op het gebied van het rijden en varen op nieuwe energie. De snelheid in de transitie naar duurzame energie in mobiliteit wordt in belangrijke mate bepaald door normstelling op Europees en Rijksniveau. We hebben het dan over emissienormen en fiscale maatregelen. De manier waarop producenten en consumenten inspelen op deze normstellingen is ook zeer belangrijk. Gemeenten hebben verantwoordelijkheden in ruimtelijke zin, bijvoorbeeld bij het plaatsen en faciliteren van elektrische oplaadpalen. Daarnaast spelen zij een rol bij de transitie bij hun eigen keuzes voor voer- en vaartuigen en bij aanbestedingen. Behalve een rol in het Nationaal Samenwerkingsprogramma Luchtkwaliteit, hebben we als provincie géén wettelijke verplichting om een rol op te pakken in de transitie. Wij hebben echter wel ambities die een directe relatie hebben met de transitie. Het gaat om: Hoofdlijnenakkoord Kracht van Overijssel: ambitie om door te gaan met het verbeteren van de luchtkwaliteit en inzet op hernieuwbare energie en energiebesparing. Wij hebben een voorbeeldfunctie op deze terreinen via duurzame inkoop voor de provinciale organisatie (paragraaf 3.2, Milieu en Energie). Datum verzending 3 1 JAN, 2814 prowirtcie

2 Onderwerp: Verkenning duurzame mobiliteit: rijden en varen op nieuwe energie in Overijssel Datuml Kenmerk 2013/ Pagina 2 Programma Gezond en Veilig Leefmilieu (GVL): de ontwikkeling van mobiliteit, met name rond steden en bedrijvigheid, levert extra milieudruk, hinder en mogelijk ook normoverschrijdingen op. Verduurzaming van mobiliteit kan hierin verlichting brengen. Programma Nieuwe Energie: naar aanleiding van de "Tussenevaluatie programma Nieuwe Energie" hebben wij u aangegeven dat een herijking nodig is om de doelstelling van 20% hernieuwbare energie in 2020 zoveel mogelijk te kunnen halen (PS/2013/603 van 4 juli 2013). In de bij deze brief gevoegde rapporten is ook aanbevolen om de mogelijkheden te verkennen om als provincie het energiegebruik door mobiliteit te verminderen. In de Klimaatagenda van 4 oktober 2013, waarmee het Kabinet voorbouwt op het SERenergieakkoord, verwacht het Kabinet dat de ontwikkelingen in voertuig- en aandrijftechnologie voor circa 70-80% bijdragen aan de doelstelling van de C02- uitstootreductie in De laatste 20-30% kan echter alleen worden bereikt door krachtig in te zetten op structurele gedragsverandering - waar van alle partners in het SER-energieakkoord inzet voor nodig is. Ook wij als provincie(s) zijn partner bij dit nationale SER-Energieakkoord. In het akkoord, waarbij ruim veertig organisaties zoals het IPO zich verbinden aan het Energieakkoord voor duurzame groei, zijn breedgedragen afspraken over energiebesparing, schone technologie en klimaatbeleid gemaakt. Uitvoering van de afspraken moet resulteren in een betaalbare en schone energievoorziening, werkgelegenheid en kansen voor Nederland in de schone technologiemarkten. Als we het hebben over de transitie naar het rijden en varen op nieuwe, niet-fossiele brandstoffen, dan heeft een veelvoud van partijen en ontwikkelingen daar invloed op. De provincie is in dit speelveld geen grote speler, maar kan wel als verbindende factor optreden om andere partijen in een betere positie te brengen en in hun kracht te zetten om de transitie te versnellen. Dit blijkt ook uit de verkenning. Verder is uit de verkenning naar voren gekomen dat Overijsselse gemeenten en marktpartijen ook behoefte hebben aan het delen van kennis en het zoeken van samenwerking op dit gebied, om synergie te creëren en de transitie te versnellen. Zij zien in de provincie daarvoor een ideale partner. Conclusie Wij hebben daarom besloten op basis van de verkenning om een beperkte, coördinerende rol op te pakken met als doel het stimuleren en ondersteunen van initiatieven en ontwikkelingen van gemeenten en marktpartijen die bijdragen aan de versnelling van de transitie naar rijden en varen op nieuwe energie. Het oppakken van een rol bij de transitie naar rijden en varen op nieuwe energie draagt bij aan de versnelling van deze transitie, aan de doelstellingen uit het SER-Energieakkoord en ook aan de hernieuwbare energie-doelstelling van uw Staten vanuit het programma Nieuwe Energie. We voeren deze rol uit door: kennis bij gemeenten en marktpartijen te bundelen en te verspreiden; vraag en aanbod - in de keten van productie-distributie-gebruik - bij elkaar te brengen; in eigen mobiliteitsbeslissingen herkenbaar de kansen van duurzame brandstoffen (met vooralsnog focus op groengas en elektrisch rijden) mee te wegen, en anderen te stimuleren om duurzame energie toe te passen. Gedeputeerde Staten van Overijssel, voorzitter, secretaris, Wilt u in uw correspondentie met de provincie Overijssel: één onderwerp per brief hanteren; het in deze brief opgenomen kenmerk vermelden. prowinoe

3 1.4 Samenvattende leeswijzer In onderstaande samenvattende leeswijzer is per hoofd-, deel- en subvraag een beknopte toelichting op het antwoord gegeven. Daarnaast zijn verwijzingen opgenomen naar de plaatsen in het rapport waar een uitgebreidere beantwoording entoelichtingis te vinden. Hoofdvraag Welke effectieve bijdrage kan de provincie leveren aan het versnellen van het rijden en varen op nieuwe brandstoffen? In hoofdstuk 5 "Provinciale focus" gaan we hier uitgebreid op in aan de hand van enkele uitgangspunten, mogelijke interventies en aanbevelingen voor de provincie. Uitgangspunten: 1. Sluit aan bij de ontwikkelingen op het gebied van brandstoffen en nieuwe voertuigtechnologie, die naar verwachting main stream gaan worden. 2. Zorg voor het (helpen) doorbreken van de belangrijkste impasses in de keten van brandstofproductie - brandstofdistributie - voertuigen - gebruik. Focus eerst op beschikbaarheid en vervolgens op betaalbaarheid. 3. Gebruik de mate van hefboomwerking als leidraad voor de selectie van toepassingsgebieden en in te zetten instrumenten voor het bereiken van maximale effectiviteit a. Focus op niches, waar innovators en early adopters gevonden worden en die de potentie hebben aanjagers te zijn voor de markt. b. Maak gebruik van de energie in de markt, door initiatieven van bedrijven, instellingen en gemeenten in de provincie te versterken. c. Zet het instrument van duurzaam inkopen maximaal in. d. Maak gebruik van en sluit aan bij Europese en nationale regelingen en versterk daarmee de initiatieven genoemd onder (3b). 4. Geef het goede voorbeeld door zelf een beweging te maken naar de inzet van nieuwe brandstoffen in het eigen voertuigenpark en waar mogelijk van dat van eigen werknemers en bezoekers. 5. Geef aandacht aan kennisdeling en communicatie als basisvoorwaarde. Mogelijke interventies voor de provincie Voor de interventies hanteren we de volgorde van 'zwak naar sterk': een volgorde van 'bewustmaken', via 'verleiden' naar 'dwingen'. Uiteraard is 'zelf doen' waar het de provincie zelf betreft een uitstekende optie, die bijdraagt aan het uitdragen van de boodschap en aan de eigen kennis. Een mogelijke invulling van die begrippen ziet er dan als volgt uit: 1. Bewustmaken: kennis verwerven en delen, lobbyen en communiceren. 2. Verleiden: a. makelen en schakelen tussen vraag en aanbod; b. zorgen voor bundelen van inkoopkracht; c. subsidiëren. 3. Dwingen: eisen stellen ten aanzien van duurzaam inkopen (concessies), niet-duurzame voertuigen weren uit bepaalde gebieden (milieuzones), heffingen invoeren, prestatie-eisen stellen (concessies). 4. Zelf doen: het eigen wagenpark vergroenen. BC oktober versie Definitief -5-

4 Door het makelen en schakelen met en tussen gemeenten en tussen marktpartijen in Overijssel wordt kennis actief gedeeld, worden vraag en aanbod beter op elkaar afgestemd en wordt duidelijk waar kansen liggen die verzilverd kunnen worden door een extra zetje van de provincie. Daarmee doet 'makelen en schakelen' vooral een beroep op inzet (capaciteit) van provinciale medewerkers. Het extra zetje kan daarnaast bestaan uit subsidies. Om dit verschil zichtbaar te houden willen we de volgende indeling hanteren: A. Kennis verwerven en delen: inclusief het bepalen van de eigen visie en ambitie en het actief delen van kennis met andere overheden, instellingen en bedrijven en het lobbyen op nationaal niveau. B. Vraag en aanbod op elkaar afstemmen: zorgen dat partijen aan vraagkant en aanbodkant elkaar weten te vinden, makelen en schakelen met en tussen gemeenten en tussen marktpartijen, inkoopkracht bundelen. C. Subsidiëren en/of fondsen beschikbaar maken, bijvoorbeeld van gasproductie, tankfaciliteiten en voertuigen, maar ook van/voor projecten, die door de markt worden geïnitieerd. D. Regels stellen door middel van bijvoorbeeld 1) verordeningen ten aanzien van duurzaam inkopen 2) infrastructuur nieuwe energie via tankstations en laadpalen en 3) eisen in concessies 4) milieuzones. E. Projecten zelf in uitvoering neme«, zoals het vergroenen van het eigen wagenpark. De beide indelingen hangen als volgt samen: Bewustmaken Verleiden Dwingen Zelf doen A. Kennis verwerven en delen, beleid uitdragen, lobbyen. B. Vraag en aanbod op elkaar afstemmen. C. Financieel ondersteunen: subsidies, projectbijdragen, leningen. D. Regelsstellen, voorschrijven. E. Zelf projecten in uitvoering nemen Aanbevelingen Op basis van het voorliggende onderzoek komen we tot 17 concrete aanbevelingen voor de provincie Overijssel: 1. Richt een provinciebreed 'kennis- en samenwerkingsnetwerk' in. 2. Zet nu in op elektrisch rijden/varen en de toepassing van (groen) gas (CNG/groengas: gasvormig en LNG/LBG: vloeibaar) en volg de ontwikkelingen op het gebied van waterstof. 3. Ondersteun de productie van groene brandstoffen via het programma 'Nieuwe energie' en stem daarmee af. 4. Ondersteun de realisatie van oplaadinfrastructuur, subsidieer alleen bij knelpunten. 5. Ondersteun de realisatie van nieuwe groengasvulpunten, beperk subsidies tot leemtes in het netwerk. 6. Faciliteer de ontwikkeling van LNG / LBG, beperk eventuele subsidiëring tot de aanlevering van LBG. 7. Laat het aanbod van voertuigen aan de markt over. 8. Scherp de subsidie voor voertuigen op groene brandstoffen aan. 9. Focus op de zakelijke markt, werkgevers en de eigen wagenparken van provincie en gemeenten. 10. Daag de markt actief uit om met initiatieven te komen en geef financiële ondersteuning in aanvulling op private investeringen. 11. Zet in op beleid ter ondersteuning van groene brandstoffen in aanbestedingen. 12. Zet in op het bij elkaar brengen van vraag en aanbod. 13. Geef het goede voorbeeld en zet waar mogelijk eigen voertuigen om naar nieuwe energiedragers. 14. Voorzien in iaadvoorzieningen bij eigen vestigingen en ondersteun groengas vulpunten 15. Neem duurzaamheid nadrukkelijk mee in de concessieverlening van het openbaar vervoer. 16. Werk deze verkenning uit naar een helder provinciaal duurzaam brandstoffenbeleid en uitvoeringsprogramma om richting te geven aan gemeenten en bedrijven. BC oktober 2013, versie Definitief -6-

5 17. Zet een goede monitoring op voor het bijhouden van de ontwikkeling op het gebied van duurzame mobiliteit en stel evaluatie als voorwaarde voor subsidieverstrekking. Deelvraag 1: Wat zijn de ontwikkelingen rond deze transitie in Nederland en in het bijzonder in Overijssel? In hoofdstuk 2 geven we een overzicht van de ontwikkelingen rond duurzame mobiliteit in het algemeen. De trends in nieuwe brandstoffen, de verwachte marktontwikkeling, het stimuleren van marktpenetratie en de drempels en kansen van de verschillende energiedragers. Bij de transitie naar duurzame mobiliteit onderscheiden we de volgende trends:» Brandstofbesparing: ontwikkeling van steeds efficiëntere motoren bij bestaande voertuigen. «Vloeibare biobrandstoffen: de ontwikkeling van bio-ethanol en biodiesel en bijmenging daarvan bij fossiele brandstoffen. Vanuit Europa wordt aan het percentage bijmenging een maximum gesteld, omdat de productie van deze brandstoffen ten koste van voedselproductie kan gaan.» Schonere fossiele brandstoffen: door andere productiemethoden worden fossiele brandstoffen gemaakt met veel lagere emissies. * Elektrificatie: de auto's met elektromotoren maken een snelle opmars door. Wiet name de hybride technologie gaat erg snel, mede door defiscalevoordelen die hier in 2013 voor gelden. * Gasvormige transportbrandstoffen, CNG/groengas en LNG/LBG: veel autofabrikanten hebben modellen die op CNG kunnen rijden. Door de lagere prijs van aardgas ten opzichte van benzine en diesel kunnen deze modellen financieel aantrekkelijk zijn. Recent is LNG (vloeibaar aardgas) erg in opkomst. Dit kan gebruikt worden door vrachtwagens en schepen. Nieuwe regelgeving betreffende emissies van schepen en vrachtwagens zijn een stimulans om naar de mogelijkheden van LNG te kijken.» Waterstof: op lange termijn zal waterstof een belangrijke rol spelen in de mobiliteit. Op dit moment verhinderen de hoge kosten van brandstofcellen en het ontbreken van een infrastructuur van tankstations een brede marktintroductie. Per energiedrager zijn er verschillende drempels die weggenomen moeten worden voor een verdere ontwikkeling. In hoofdstuk 3 beschrijven we de ontwikkelingen rond duurzame mobiliteit in Europa, Nederland en Overijssel. Vanuit Europa wordt breed ingezet op duurzame mobiliteit. Op Europees niveau zijn er verschillende richtlijnen gericht op de ontwikkeling van duurzame mobiliteit. Ook zijn er verschillende subsidieprogramma's waar gebruik van gemaakt kan worden. De meeste van deze programma's worden momenteel voor de periode voorbereid. In Nederland worden zowel het rijden op groengas, elektriciteit en waterstof gepromoot. Belangrijke ontwikkeling op nationaal niveau zijn:» het Energieakkoord; * Green Deals die betrekking hebben op mobiliteit; «Lean & Green programma. 10 oktober 2013, versie Definitief BC

6 Daarnaast zijn er diverse concrete initiatieven en projecten voor verschillende nieuwe brandstoffen, zoals het Formule E-team. Het formule E-team stelt zich tot doel om vanuit de overheid de juiste randvoorwaarden te scheppen voor elektrisch rijden. In heel Nederland zijn momenteel projecten in uitvoering voor de uitrol van duurzame mobiliteit. In hoofdstuk 3 geven we hier een overzicht van. Deelvraag 2 Zijn er succesvolle projecten binnen andere provincies die ook in Overijssel toegepast kunnen worden? Er zijn zeker succesvolle projecten binnen andere provincies die ook in Overijssel toegepast kunnen worden. In hoofdstuk 3 geven we hier een uitgebreid overzicht van. Er zijn in Nederland echter bijna geen projecten geëvalueerd op hun succes en effectiviteit. Veelal gaan deze experimentele projecten niet gepaard met een monitoringsplan Bij de aanbevelingen in hoofdstuk 5 worden een aantal projecten gebruikt ter illustratie van de kansen en mogelijkheden die de provincie Overijssel heeft. Deelvraag 3 Waar liggen de kansen om deze transitie (in Overijssel) te versnellen en aan welke voorwaarden moet daarbij worden voldaan? In hoofdstuk 4 zijn de belangrijkste kansen voor transitieversnelling in Overijssel weergegeven. Deze kansen zijn het resultaat van de interviews, deskstudie en werksessies die met gemeenten, provincie en ondernemers zijn gedaan. De groslijst van kansen is op basis van een analyse op effectiviteit teruggebracht tot de volgende top Duidelijke kaders, ambitie en concrete doelen provincies 2. Agenderen duurzame mobiliteit bij gemeenten 3. Aanbestedingen/duurzaam inkopen 4. Vergroten van het netwerk van laadpunten 5. Duurzame stadsdistributie 6. Ontwikkeling deelauto concepten 7. Elektrificeren woon-werkverkeer 8. Koppelen vraag en aanbod groengas 9. Beter benutten van de subsidieregeling voor voertuigen op groengas 10. Versnellingsteam duurzame logistiek In hoofdstuk 5 zijn deze kansen vertaald in aanbevelingen en concrete acties voor de provincie Overijssel. Tevens is hierbij aangegeven aan welke voorwaarden daarbij moet worden voldaan en wat de voorwaarden zijn voor de daadwerkelijke benutting van de kansen. Oeelvraag 4 Hoe kan de provincie met een zo laag mogelijke inzet (tijd en geld) een zo groot mogelijk resultaat (aantoonbare toename van aandeel voer- en vaartuigen op nieuwe energie/brandstoffen) bereiken? Welke (soorten) projecten komen hierbij in beeld? In hoofdstuk 4 zijn de belangrijkste kansen voor de provincie Overijssel beschreven. In hoofdstuk 5 zijn deze kansen verder uitgewerkt in concrete aanbevelingen en acties. Bij de uitvoering van deze acties is een belangrijk dat deze vanaf het begin goed gemonitord worden, zodat de effectiviteit (en de toename van het aandeel voer- en vaartuigen) hiervan goed kan worden bijgehouden (aanbeveling 17). BC oktober 2013, versie Definitief -8-

7 HaskortingDHV Nederland B.V. Subvraag a Is de bestaande subsidieregeling rijden op groengas en elektriciteit een effectief middel of zijn andere activiteiten effectiever? De vraag naar de effectiviteit is niet goed te beantwoorden zonder een evaluatie van die regeling, die zowel kwantitatief als kwalitatief van aard is. Vragen ten aanzien van kwantitatieve gegevens zijn bijvoorbeeld: hoeveel subsidie is verstrekt, hoeveel voertuigen zijn daarvoor aangeschaft, vervingen deze voertuigen conventionele voertuigen of was uitbreiding van het wagenpark, hoeveel 'fossiele' kilometers zijn vervangen door 'groene 'kilometers? Meer kwalitatieve vragen zijn: in hoeverre heeft de subsidie bijgedragen tot de aanschaf? Zouden de voertuigen op basis van andere overwegingen, zoals Maatschappelijk Verantwoord Ondernemen, of op basis van alleen de rijksbijdrage of vanuit een sluitende business case al zijn aangeschaft? Welke andere interventies zijn aantrekkelijk voor gebruikers? Zonder dat deze evaluatie is uitgevoerd kan toch een richting worden gegeven: Het subsidiëren van voertuigen heeft in het verleden concreet resultaat opgeleverd. De subsidie voor Euro-6 voertuigen van het Ministerie van l&m blijkt een zeer goede werking te hebben, zeker als die verder wordt ondersteund op lokaal niveau, zoals het geval is in de gemeente Amsterdam. I&M heeft gekozen voor een subsidie voor de doelgroepen, die de meeste luchtvervuiling veroorzaken: taxi's en bestelwagens. Een brede ondersteuning van bijvoorbeeld alle soorten voertuigen kost veel en lijkt niet erg veel toegevoegde waarde op te leveren ten opzichte van de regeling van l&m. Ook Amsterdam heeft de oorspronkelijk brede regeling beperkt tot voertuigen in de zakelijke markt ('vervuilende veelrijders') om de effectiviteit van de maatregel te vergroten. Een evaluatie van de regeling in Overijssel en een scan van de ervaringen met soortgelijke subsidies kan meer uitsluitsel geven over de effectiviteit van brede regelingen (Overijssel, Friesland, Haaglanden en Tilburg) en de veronderstelling dat een op doelgroepen en gebieden toegespitste regeling (Amsterdam) effectiever is dan de brede (aanbeveling 8). Door op voorafgaand aan een regeling ook een monitorings- en evaluatieplan op te stellen kan de betreffende regeling ook eerder worden bijgestuurd indien de resultaten daartoe aanleiding geven (zie aanbeveling 17). Subvraag b Waar liggen mogelijkheden voor samenwerking met (semi-)overheden, bedrijven en overige organisaties? In de hoofdstukken 4 en 5 zijn de belangrijkste mogelijkheden en aanbevelingen voor samenwerking met (semi-)overheden, bedrijven en overige organisaties beschreven. Belangrijkste aanbeveling hiervoor is om een provinciebreed 'kennis- en samenwerkingsnetwerk' in te richten (aanbeveling 1). _: c In welke mate speelt beschikbaarheid van alternatieve brandstoffen een rol? De beschikbaarheid van groengas, LBG en groene elektriciteit is geen bottleneck voor gebruikers om over te stappen. Zij hebben immers de mogelijkheid CMG, LNG en grijze elektriciteit te 'tanken'. De milieuwinst daarvan is uiteraard (veel) beperkter dan van de groene varianten. Het bijeenbrengen van vraag naar groene energie in de transportsector naar en aanbod daarvan is dus nuttig. 10 oktober versie Definitief BC

8 HaskoningDHV Nederiand B.V. Stimulering van de productie zelf kan dan plaatsvinden door middel van het provinciale programma "Nieuwe Energie". Binnen dit programma wordt invulling gegeven aan het Masterplan groengas. Via Groengashubs kunnen productie, distributie en gebruik aan elkaar worden gekoppeld (aanbeveling 3). Het is echter wel van groot belang om de laad- en vulpuntenstructuur actief te faciliteren en stimuleren. Een goede infrastructuur voor het laden en tanken van Nieuwe Energie is één van dè randvoorwaarden voor een (versnelde) transitie naar duurzame brandstoffen (aanbevelingen 4, 5 en 6). Subvraag d Hoe kan het (keuze)gedrag van actoren door de provincie effectief beïnvloed worden? Bij het beantwoorden van deze vraag gaat het uiteindelijk om de effectiviteit van provinciaal ingrijpen, in de zin van: 1. gedragsverandering; 2. totaal effect van die gedragsverandering in maatschappelijke termen (o.a. emissiereductie) die wordt bepaald door grootte van de doelgroep de hoeveelheid vervoer door die doelgroep; 3. kosteneffectiviteit. Deze aspecten hebben we meegenomen bij het beantwoorden van deze vraag. Voor de overstap naar nieuwe energiedragers/brandstoffen gaat het er in de eerste jaren van marktintroductie om dat de alternatieven beschikbaar en betaalbaar zijn. Het zijn de 'innovators' en de 'early adopters' die dan bereid zijn een overstap te maken. Voor een bredere acceptatie door de 'early majority' is meer nodig: ook de performance gaat dan een grotere rol spelen, m.a.w. men vraagt betere prestaties dan men gewend was met de conventionele brandstoffen en techniek. Beschikbaarheid van alternatieven is een basisvoorwaarde Grote invloed kan de provincie daarom uitoefenen door het tot stand komen van een goede tank- en laadinfrastructuur goed te organiseren en te ondersteunen (aanbeveling 4,5 en 6). Er zijn vervolgens twee manieren om het (keuze)gedrag sterk te beïnvloeden, te weten het financieel aantrekkelijk maken of de toepassingen van alternatieven te verplichten. De praktische mogelijkheden daarbinnen zijn evenwel begrensd, door budgettaire beperkingen en door zeggenschapsbeperkingen. Het financieel aantrekkelijk maken kan via maatregelen op fiscaal vlak. Dit wordt echter op rijksniveau beslist. De provincie kan uiteraard zelf financieel stimuleren, maar dat kost relatief veel geld als de stimulering niet gefocust wordt op doelgroepen (bijvoorbeeld innovators en early adopters; veelgebruikers als distributie- en bestelverkeer) of gebieden (stedelijke gebieden, bedrijventerreinen). Een goede manier om de kosten binnen de perken houden is het aanhaken bij initiatieven uit de markt en zo gebruik maken van de hefboomwerking (aanbevelingen 8, 9,10 en 11). Verpächter) kan waar de provincie zeggenschap heeft: bij het stellen van eisen bij concessieverlening, bijvoorbeeld bij tankstations en bij openbaar vervoer. En natuurlijk door zelf te doen bij het eigen wagenpark. Daarnaast komt ook 'zachter' instrumentarium in beeld om die keuze-verandering te bevorderen: De provincie kan verder een uitstekende rol vervullen in het makelen en schakelen tussen vraag en aanbod (aanbeveling 12). Daarmee wordt zowel de beschikbaarheid als de betaalbaarheid bevorderd. 10 oktober 2013, versie Definitief BC

9 De provincie beschikt verder over een aantal instrumenten waarmee goede randvoorwaarden voor een andere keuze kunnen worden gecreëerd. Het gaat dan om: * Het scheppen van duidelijkheid over een langere naar burger en ondernemer door consistent beleid te voeren. * Bij inkoopvoorwaarden duurzaamheidscriteria hanteren en instrumenten inzetten als de CO2- prestatieladder om partijen te stimuleren om voor duurzame alternatieven voor mobiliteit te kiezen. o Kennisdeling zowel richting burgers als ondernemers. Richting burger moeten de (kosten) voordelen duidelijk inzichtelijk worden gemaakt. Richting ondernemers moeten de verschillende instrumenten die er zijn om mobiliteit te beïnvloeden (zoals mobiliteitsbudgetten) goed in beeld worden gebracht. Subvraag e Welke rol zien (semi-)overheden, bedrijven en overige organisaties voorde provincie? Bij de kansen die geïdentificeerd zijn ook de mogelijke en gewenste rollen van de provincie beschreven. In hoofdstuk 4 en 5 staan deze weergegeven. Er wordt een belangrijke rol van de provincie gezien, waarbij 'betrokkenheid' en 'richting geven' belangrijke kernwoorden zijn. Rollen die benoemd zijn, zijn: kennis verwerven en delen, vraag en aanbod op elkaar afstemmen, subsidiëren en/of fondsen beschikbaar stellen, regels stellen en projecten zelf in uitvoering nemen. Subvraag f Hoe kan de provincie zelf via eigen activiteiten het goede voorbeeld geven? Als de provincie geloofwaardig wil inzetten op duurzame mobiliteit dient zij ook het goede voorbeeld te geven. De provincie beschikt over een uitgebreide vloot voertuigen voor diverse functies, die dus ook bestaat uit zeer verschillende typen voertuigen. Afhankelijk van de functie kan een deel daarvan worden omgezet naar nieuwe energie. Ten eerste doet de provincie daarmee zelf ervaring op, en kan dus ook uit de eerste hand ervaringen delen en successen communiceren. Ten tweede is dit heel belangrijk voor de uitstraling van de provincie. Goed voorbeeld doet goed volgen. Dit geldt ook voor laadvoorzieningen bij locaties van de provincie. Deze zijn nodig voor de voertuigen, die worden omgezet naar elektrische. Ze zijn ook nodig voor bezoekers van de provincie, die met elektrische auto's komen. Daarnaast kunnen laadpunten worden gerealiseerd bij punten die door provinciale voertuigen onderweg worden aangedaan, bijvoorbeeld bruggen en sluizen. Wordt de keuze gemaakt voor groengas, dan kan de provincie bijdragen aan de vraag naar groengas op handige punten in de buurt van de provinciale locaties en daarmee mogelijk extra punten mogelijk maken (aanbeveling 13). 1 o oktober 2013, versie Definitief BC

CONCEPT SUBSIDIEVERORDENING VERGROENEN WAGENPARK BEDRIJVEN IN BEVERWIJK 2014

CONCEPT SUBSIDIEVERORDENING VERGROENEN WAGENPARK BEDRIJVEN IN BEVERWIJK 2014 CONCEPT SUBSIDIEVERORDENING VERGROENEN WAGENPARK BEDRIJVEN IN BEVERWIJK 2014 Hoofdstuk 1: Algemene Bepalingen Artikel 1 Begripsbepalingen In deze regeling wordt verstaan onder: 1. aanvrager: bedrijf (ingeschreven

Nadere informatie

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen

praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen praktijkcase groene aanbesteding stadsregio Arnhem Nijmegen 1. ambitie en aanbesteding als middel idee / visie / proces / conclusie 2. model de Groene Cockpit ontwikkeling / structuur / toepassingsgebieden

Nadere informatie

Duurzaam Leerlingenvervoer

Duurzaam Leerlingenvervoer Duurzaam Leerlingenvervoer Mogelijkheden in het aanbestedingsproces Myrthe Stevens Wilco Fiechter RWS Leefomgeving 4 februari 2014 Introductie Presentatie over het addendum Alternatieve brandstoffen bij

Nadere informatie

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer

Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer StadsOntwikkeling Actieplan Goederenvervoer en Actieplan Schoon Vervoer Raadsinformatieavond 4 januari 2011 6-1-2011 1 Schoon vervoer en goederenvervoer in Collegeprogramma 2010 2014 OV én fiets Zo schoon

Nadere informatie

Datum : 15 augustus 2006 Nummer PS : PS2006WEM07 Dienst/sector : WEM/MSM Commissie : WEM. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag.

Datum : 15 augustus 2006 Nummer PS : PS2006WEM07 Dienst/sector : WEM/MSM Commissie : WEM. Ontwerpbesluit pag. 3. Toelichting pag. S T A T E N V O O R S T E L Datum : 15 augustus 2006 Nummer PS : PS2006WEM07 Dienst/sector : WEM/MSM Commissie : WEM Registratienummer : 2006WEM003406i Portefeuillehouder: J. Binnekamp Titel : Provinciaal

Nadere informatie

De overheid als launching customer

De overheid als launching customer De overheid als launching customer Julia Williams Project leader elektrisch rijden Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie Waarom elektrisch rijden? Klimaat Het duurzame energiesysteem

Nadere informatie

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP

STARTDOCUMENT. 1. De kracht van samenwerking. 2. Waarom een NWP STARTDOCUMENT 1. De kracht van samenwerking Deltalinqs Energy Forum, Havenbedrijf Rotterdam, Havenbedrijf Amsterdam, Havenbedrijf Eemsmond, Energy Valley, Stichting Zero Emissie Busvervoer, RAI Platform

Nadere informatie

Any color so long as it is green

Any color so long as it is green Any color so long as it is green Duurzame mobiliteit op lokaal niveau Richard Smokers Attero Minisymposium, Duurzame mobiliteit, Wijster, 2 Any color so long as it is green Inhoud Uitdagingen Wat valt

Nadere informatie

NAAR EEN DUURZAMER WAGENPARK VAN DE GEDEPUTEERDE STATEN. Een onderzoek naar de milieuvriendelijkheid van de dienstauto s van de Gedeputeerde Staten

NAAR EEN DUURZAMER WAGENPARK VAN DE GEDEPUTEERDE STATEN. Een onderzoek naar de milieuvriendelijkheid van de dienstauto s van de Gedeputeerde Staten NAAR EEN DUURZAMER WAGENPARK VAN DE GEDEPUTEERDE STATEN Een onderzoek naar de milieuvriendelijkheid van de dienstauto s van de Gedeputeerde Staten Colofon Opdrachtgever CNG Net Dhr. A. (Antwan) van Echtelt

Nadere informatie

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer

Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer Kansen en uitdagingen voor elektrisch wegvervoer 30 september 2009 WTC Rotterdam Ir. Klaas Strijbis, Lid groepsdirectie Movares klaas.strijbis@movares.nl tel. 030 265 3003 www.movares.nl/elektrischrijden

Nadere informatie

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s.

TITEL Deelname regionale aanbesteding van oplaadpunten voor elektrische auto s. RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 4562162 Aan : Gemeenteraad Datum : 17 december 2013 Portefeuillehouder : Wethouder J.C. Buijtelaar Wethouder C. van Eijk Agendapunt : B&W-vergadering

Nadere informatie

Subsidies aanschaf Aardgas/Groengas auto

Subsidies aanschaf Aardgas/Groengas auto Subsidies aanschaf Aardgas/Groengas auto Ter stimulering van Groengas auto s zijn er diverse subsidieregelingen mogelijk. Landelijk bestaan de fiscale regelingen MIA en VAMIL. Regionaal worden verschillende

Nadere informatie

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis

s-hertogenbosch, juni 2013 Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis Samenwerkingsovereenkomst Brabantse Pilot Publieke Laadinfrastructuur Provincie Noord-Brabant en Enexis INHOUD 1. Inleiding 2. Pilot laadinfrastructuur Brabant 3. Overwegingen 4. Doelstellingen 5. Gefaseerde

Nadere informatie

Onderwerp: Afschrift antwoord op Statenvragen van de heer Jansen (GL) over de emissiefraude met auto's (PS/2015/731)

Onderwerp: Afschrift antwoord op Statenvragen van de heer Jansen (GL) over de emissiefraude met auto's (PS/2015/731) PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Datontv.: Q4 DEC 205 Luttenbergstraat 2 Postbus 0078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel.nl Provinciale Staten van

Nadere informatie

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland

Jan Schouten. Volvo Truck Nederland Jan Schouten Quality Safety Environmental care A company driven by strong core values CO 2 -neutrale productie Eerste 100 % CO 2 -neutrale truckfabriek in Gent Windenergie, zonne-energie, biobrandstoffen

Nadere informatie

Uitgegeven: 13 mei 2009

Uitgegeven: 13 mei 2009 Uitgegeven: 13 mei 2009 2009 no. 39 PROVINCIAAL BLAD VAN FRYSLAN Regeling van 12 mei 2009 tot wijziging van de Uitvoeringsregeling projectsubsidies economie, recreatie en toerisme, houdende regels betreffende

Nadere informatie

9 Pijler 7: Mobiliteit en transport

9 Pijler 7: Mobiliteit en transport 9 Pijler 7: Mobiliteit en transport 9.1 Proces en borging Partijen hebben een groene groei -agenda opgesteld met perspectieven voor de lange termijn en maatregelen voor de korte termijn. In totaal worden

Nadere informatie

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013)

Antwoord van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) AH 233 2013Z16375 van minister Kamp (Economische Zaken) (ontvangen 14 oktober 2013) 1 In hoeverre klopt de raming van 20.000 elektrische auto s in Nederland aan het eind van 2013, zoals gesteld in het

Nadere informatie

Provinciaal blad nr. 2015/0029181

Provinciaal blad nr. 2015/0029181 Provinciaal blad nr. 2015/0029181 Wijziging Uitvoeringsbesluit subsidies Overijssel 2011 besluit van: Gedeputeerde Staten d.d. 3 februari 2015 kenmerk: 2015/0023181 gepubliceerd op: 4 februari 2015 inwerkingtreding

Nadere informatie

Hoe kan innovatie helpen?

Hoe kan innovatie helpen? Themabijeenkomst 16 december: Luchtvervuiling, en hoe houden wij Nederland mobiel? Verkeer Toenemende en invloed luchtvervuiling: van milieu-eisen op de sector hoe kan 2 Inhoud Waar komen verkeersemissies

Nadere informatie

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden

Inleiding. Voor bedrijven. Inleiding. Voor bedrijven. Voor bedrijven. Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Inleiding Financiële stimulansen voor bedrijven en lokale overheden Roel Vanderbeuren Projectverantwoordelijke WATT Roadshow Bond Beter Leefmilieu Vergroening van het wagenpark deel van totale mobility

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken

Ministerie van Economische Zaken DOORBRAAKPROJECT ICT EN ENERGIE Routekaart doorbraakproject ICT en Energie Ministerie van Economische Zaken Rapport nr.: 14-2884 Datum: 2014-10-15 SAMENVATTING ROADMAP Het kabinet wil dat de uitstoot van

Nadere informatie

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer

Ketenanalyse Woon- Werkverkeer 2014 Ketenanalyse Woon- Werkverkeer Rapportage: KAWWV 2014 Datum: 12 Augustus 2014 Opgesteld door: Rick Arts Versie: 1.1 Inhoud 1 Inleiding... 3 2 Doel... 4 2.1 Data inventarisatie... 4 2.1.1 Zakelijke

Nadere informatie

*1355949* Onderwerp duurzame mobiliteit

*1355949* Onderwerp duurzame mobiliteit - Opinieronde - ** Onderwerp duurzame mobiliteit Doel van deze notitie Met behulp van deze notitie duurzame mobiliteit een opiniërende discussie te voeren en richtinggevende uitspraken te doen die worden

Nadere informatie

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

30196 Duurzame ontwikkeling en beleid. Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu. Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 30196 Duurzame ontwikkeling en beleid Nr. 459 Brief van de minister van Infrastructuur en Milieu Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 5 juni 2016 Met deze brief informeer

Nadere informatie

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk

SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT. ir. Bart Vuijk SMART MOBILITY: INNOVATIES IN STEDELIJKE MOBILITEIT ir. Bart Vuijk TNO: MISSIE TNO verbindt mensen en kennis om innovaties te creëren die de concurrentiekracht van bedrijven en het welzijn van de samenleving

Nadere informatie

Overzicht subsidieregelingen voor voertuigen op alternatieve brandstoffen vanuit diverse overheden buiten Gelderland December 2012

Overzicht subsidieregelingen voor voertuigen op alternatieve brandstoffen vanuit diverse overheden buiten Gelderland December 2012 Overzicht subsidieregelingen voor voertuigen op alternatieve brandstoffen vanuit diverse overheden buiten Gelderland December 2012 1. PROVINCIE OVERIJSSEL Subsidieregeling voor rijden op groengas Bedrag

Nadere informatie

130 PARTIJEN HEBBEN SAMEN VISIE DUURZAME BRANDSTOFFEN- MIX OPGESTELD

130 PARTIJEN HEBBEN SAMEN VISIE DUURZAME BRANDSTOFFEN- MIX OPGESTELD 8 ACHTERGROND 35 MEGATON DE VOORSPELDE CO 2-UITSTOOT VAN HET WEGVERKEER IN 2050 130 PARTIJEN HEBBEN SAMEN VISIE DUURZAME BRANDSTOFFEN- MIX OPGESTELD 2035 STREEFJAAR WAARIN ALLE NIEUWE AUTO S CO 2-EMISSIE

Nadere informatie

volop initiatief: veel autoproducenten bieden elektrische en hybride auto s aan, oplaadinfrastructuur

volop initiatief: veel autoproducenten bieden elektrische en hybride auto s aan, oplaadinfrastructuur Inleiding In Utrecht maken we Samen, het coalitieakkoord voor de periode 2014-2018, hebben we aangekondigd door te gaan met onze inzet op schoon vervoer. Dit doen we om de gezondheid van onze burgers en

Nadere informatie

verijssel PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. V3/zo\UQ^ Dat.ontv.: 2 9 JAN 2016 provincie Provinciale Staten van Overijssel KvK 51048329

verijssel PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. V3/zo\UQ^ Dat.ontv.: 2 9 JAN 2016 provincie Provinciale Staten van Overijssel KvK 51048329 PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. V3/zo\UQ^ Dat.ontv.: 2 9 JAN 2016 Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel.nl

Nadere informatie

Nr. 2011 / ISSN: 0920-069X HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nr. 2011 / ISSN: 0920-069X HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Provinciaal Blad Nr. 2011 / ISSN: 0920-069X HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH Wijziging Regels subsidieverstrekking klimaat 2011 HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

Nadere informatie

Wie vooruit wil, rijdt duurzaam!

Wie vooruit wil, rijdt duurzaam! Wie vooruit wil, rijdt duurzaam! Noord-Nederland is een prachtig deel van Nederland. Prachtig vanwege de natuur, de mentaliteit van de mensen en de ruimte. Een plek waar duurzaamheid steeds meer ruimte

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

KORTE PROBLEEMSTELLING/ONDERWERP: Aanschaf twee elektrische bedrijfsvoertuigen ten behoeve van de Buitendienst.

KORTE PROBLEEMSTELLING/ONDERWERP: Aanschaf twee elektrische bedrijfsvoertuigen ten behoeve van de Buitendienst. GEMEENTEBESTUUR UITGEEST Nota I advies van: R. de Wildt-Velzeboer Behandelende afdeling: Ruimte Datum: 22-10-2014 NR. TITEL: Aanschaf twee elektrische bedrijfsvoertuigen KORTE PROBLEEMSTELLING/ONDERWERP:

Nadere informatie

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente

Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente Resultaten onderzoek Verduurzaming Wagenpark gemeente 1. Achtergrond Uit de klimaatvoetafdruk zoals dat voor het jaar 2013 is opgesteld, bleek dat de klimaatvoetafdruk van de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder?

Programma elektrisch rijden. Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? Programma elektrisch rijden Resultaten praktijkproef en hoe nu verder? André de Boer Senior Adviseur Vervoersmobiliteit Verantwoordelijk voor uitvoering tactisch en strategisch wagenparkbeheer. Operationeel

Nadere informatie

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?ó/^0l5/MiO. DaLontv.: 12JUN 2015

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?ó/^0l5/MiO. DaLontv.: 12JUN 2015 PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr.?ó/^0l5/MiO DaLontv.: 12JUN 2015 Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel.nl Provinciale

Nadere informatie

Elektrisch rijden is de toekomst

Elektrisch rijden is de toekomst Elektrisch rijden is de toekomst Duurzaam onderweg in Rotterdam www.rotterdam.nl/elektrischrijden Elektrisch rijden neemt een vlucht. Er rijden steeds meer elektrische voertuigen rond. Een positieve ontwikkeling

Nadere informatie

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak

Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak Duurzame op bedrijventerreinen: Naar een gebiedsgerichte aanpak KIvI Jaarcongres Sustainable Mobility,6 november 2013 Pieter Tanja Leefbaarheid en gezondheid in stad en regio verkeersveiligheid geluidoverlast

Nadere informatie

verijssel 0 1 OKT 2014 0 1 OKT. 20H provincie PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijs:eP e 9 nr - 9-S/2X5M a.d. Dat. on tv.

verijssel 0 1 OKT 2014 0 1 OKT. 20H provincie PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijs:eP e 9 nr - 9-S/2X5M a.d. Dat. on tv. PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijs:eP e 9 nr - 9-S/2X5M /&*$ Dat. 0 1 OKT 2014 on tv.: Routing a.d. Bijl.: Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.prv-overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 425 25 25 Telefax 038 425 75 02 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk Datum EMT/2005/1830

Nadere informatie

CO 2 Reductie doelstellingen

CO 2 Reductie doelstellingen CO 2 Reductie doelstellingen Gebr. Griekspoor BV Innovatief Proactief Duurzaam Betrokken Nieuw-Vennep 5 november 2013 Dilia van der Want. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Gezonde lucht voor Utrecht

Gezonde lucht voor Utrecht Gezonde lucht voor Utrecht Aanvullende maatregelen luchtkwaliteit Programmabureau Luchtkwaliteit Gemeente Utrecht Context Gezondheid van Utrechters voorop Ambitie college: Europese normen zijn minimumnormen

Nadere informatie

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014

Symposium De Groene Delta van Nijmegen. Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Symposium De Groene Delta van Nijmegen Dag van de duurzaamheid 10 oktober 2014 Noodzaak tot veranderen 13-10-2014 2 En toen was daar... http://www.energieakkoordser.nl/ https://energiekgelderland.nl/paginas/default.aspx

Nadere informatie

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. PS/2ot<-) /X35 7 MRT 2014. Routing

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. PS/2ot<-) /X35 7 MRT 2014. Routing Provinciale Staten van Overijssel PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. PS/2ot

Nadere informatie

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan

Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Programma Energie 2012-2015 Samenvatting Projectplan Lokale Energie Lokale Energie - 4 Lokale energie-initiatieven - Een loket voor buurt- en dorpsinitiatieven Projectnaam : Lokale Energie Opdrachtgever

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum :

Collegevoorstel Reg. nr : 1110317 Afdeling : WM Datum : Datum : Onderwerp Plaatsing laadpalen voor elektrische voertuigen door de stichting e-laad op gemeentegrond Samenvatting De stichting e-laad is bezig met een landelijke pilot om elektrisch rijden te stimuleren.

Nadere informatie

Duurzaam vervoer, gewoon doen! Els de Wit Ministerie I&M

Duurzaam vervoer, gewoon doen! Els de Wit Ministerie I&M Duurzaam vervoer, gewoon doen! Els de Wit Ministerie I&M Bekend? Wie van aanwezigen heeft gehoord van de duurzame brandstoffenmix? Opzet presentatie Terugblik: energieakkoord, visie & actieprogramma brandstoffenmix

Nadere informatie

B-135 Green Deal duurzame mobiliteit provincie Utrecht

B-135 Green Deal duurzame mobiliteit provincie Utrecht B-135 Green Deal duurzame mobiliteit provincie Utrecht Partijen: 1. De Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie, de heer drs. M.J.M. Verhagen en de Staatssecretaris van Infrastructuur en Milieu,

Nadere informatie

Onderwerp: Kaders voor windenergie

Onderwerp: Kaders voor windenergie Aan het Algemeen Bestuur Datum: 02-10-2013 Onderwerp: Kaders voor windenergie Voorstel 1. Vaststellen van beleidskaders voor windenergie-initiatieven; 2. Kennis te nemen van het initiatief voor een windmolenpark

Nadere informatie

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven

Duurzame mobiliteit in de stad Klimaatavond Eindhoven Klimaatavond Eindhoven Duurzame mobiliteit in de stad TNO Sustainable Transport & Logistics 2 Inhoud De uitdaging Veel om uit te kiezen: het palet aan mogelijke oplossingen Niet of-of maar en-en: bijdragen van heel veel oplossingen

Nadere informatie

Hierbij treft u aan een bij Provinciale Staten ingekomen brief van Coöperatieve vereniging De Windvogel d.d. 3 juli 2012 inzake 1000 PalenPlan.

Hierbij treft u aan een bij Provinciale Staten ingekomen brief van Coöperatieve vereniging De Windvogel d.d. 3 juli 2012 inzake 1000 PalenPlan. Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 56 provincie.overljssel.nl postbus@overijssel.nl RABO Zwolle 39 73 41 121 Gedeputeerde Staten van Overijssel Inlichtingen

Nadere informatie

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden September 2010

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden September 2010 Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden September 2010 1. PROVINCIE UTRECHT Subsidieverordening stimulering aardgasvoertuigen Provincie Utrecht (tot 7,5 ton) 5.000 (vanaf 7,5 ton)

Nadere informatie

T 06-46 11 97 23. Nanuru, MH (Anna)

T 06-46 11 97 23. Nanuru, MH (Anna) Nanuru, MH (Anna) Van: Maurits Hekking [maurits.hekking@degroenezaak.com] Verzonden: maandag 15 juni 2015 6:26 Onderwerp: Onderzoek naar dienstauto's Provinciale Staten Bijlagen: 20150519 Rapport Dienstauto's

Nadere informatie

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden Maart 2011

Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden Maart 2011 Overzicht subsidieregelingen aardgasauto s diverse overheden Maart 2011 1. LANDELIJK Subsidieprogramma Proeftuinen duurzame mobiliteit: rijden op biogas en hogere blends biobrandstoffen Bedrag personenauto

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 32 800 Maatregelen op het gebied van autobelastingen («Autobrief») 33 043 Groene economische groei in Nederland (Green Deal) Nr. 43 BRIEF VAN DE

Nadere informatie

GEMEENTEBESTUUR UITGEEST

GEMEENTEBESTUUR UITGEEST GEMEENTEBESTUUR UITGEEST Nota / advies van: Richard Boom Behandelende afdeling: Milieudienst IJmond Datum: 07-03-2014 NR. TITEL: Subsidieverordening e-scooters IJmond 2014 ONDERWERP: In het kader van het

Nadere informatie

Fleetclub van 100. Welkom

Fleetclub van 100. Welkom Fleetclub van 100 Welkom Fleetclub van 100 Welkom Michel Dudok Manager Fleetsales & Leasing Doel van deze workshop Na afloop van de workshop bent u op de hoogte van De achtergronden, techniek en actuele

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad, Vergadering: 2 juli 2013 Agendanummer: 15

Aan de gemeenteraad, Vergadering: 2 juli 2013 Agendanummer: 15 Vergadering: 2 juli 2013 Agendanummer: 15 Status: Besluitvormend Portefeuillehouder: P.E. Broeksma Behandelend ambtenaar A. Das, 0595-447795 E-mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. A. Das) Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Voortgang Uitvoeringsoverleg Mobiliteit en Transport

Voortgang Uitvoeringsoverleg Mobiliteit en Transport Commissie Borging Energieakkoord voor Duurzame Groei Ministerie van Infrastructuur en Milieu t.a.v. de staatsecretaris mw. W.J. Mansveld Postbus 20901 2500 EX Den Haag BETREFT Voortgang Uitvoeringsoverleg

Nadere informatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie

Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Sector- en keteninitiatieven 2014-2016 CO 2 -prestatie Cable Partners B.V. Venneveld 34 4705 RR ROOSENDAAL tel. 0031 165 523 000 fax 0031 165 520 033 www.cablepartners.nl Opgesteld d.d.: Mei 2015 Revisie:

Nadere informatie

Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s

Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s Percepties en attitudes van autobezitters t.a.v. innovatieve auto s Mariëtte Pol, Suzanne Brunsting I&M, 31 januari 2012 www.ecn.nl Presentatie Achtergrond en doel van het onderzoek Enquête onderzoek -

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 januari 2014) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door de Rijksdienst voor Ondernemend

Nadere informatie

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft

Minder emissies, betere bereikbaarheid. Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft Minder emissies, betere bereikbaarheid Afscheid Frans v.d. Steen, 26 juni 2014 Huib van Essen, manager Verkeer, CE Delft CE Delft Onafhankelijk, not-for-profit consultancy, opgericht in 1978 Ca. 40 medewerkers

Nadere informatie

Cijfers Elektrisch Vervoer

Cijfers Elektrisch Vervoer Cijfers Elektrisch Vervoer (t/m 31 mei 2013) Dit overzicht geeft een indruk van de ontwikkeling van elektrisch vervoer in Nederland. Het wordt maandelijks samengesteld door Agentschap NL, in opdracht van

Nadere informatie

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten

Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten Slim financieren duurzame energie Afwegingskader bij het kiezen van instrumenten voor financiering van duurzame energie 4 Voorwoord Euro s zijn vaak de sleutel om projecten voor de opwekking van duurzame

Nadere informatie

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5

CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 CO2 reductiedoelstellingen niveau 5 Aannemingsbedrijf van der Meer B.V. Benthuizen 19 november 2014 J. van der Meer. Afdeling KAM Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0

Nadere informatie

Provinciale Staten VOORBLAD

Provinciale Staten VOORBLAD Provinciale Staten VOORBLAD Onderwerp SIS-nummer Agendering (advies griffie) Behandelwijze Overlegpunten/ beslispunten Context Agendaverzoek GS: Gelders Provinciaal Ambitie Statement leren voor Duurzame

Nadere informatie

Bijeenkomst VAGWW Duurzaam energieverbruik in de GWW

Bijeenkomst VAGWW Duurzaam energieverbruik in de GWW Gegevens: Verslagnr.: 3 versie 1 Sieger-Willem Zuiderveld (SWZ Consulting), Kootstra Drachten, Macadam, Aanwezig: Jansma en Van Dijk, Nagelhout, GDG Infra, Lolkema, De Boer en De Groot, Dunnewind Afwezig:

Nadere informatie

Gemeente Delft VERZOER]EN 1 7 NOV. 2011. mr. drs. G.A.A. Verkerk. , secretaris.w. Andriessen l.s. Geachte heerfmevrouw,

Gemeente Delft VERZOER]EN 1 7 NOV. 2011. mr. drs. G.A.A. Verkerk. , secretaris.w. Andriessen l.s. Geachte heerfmevrouw, Wijk- en Stadszaken hm Milieu Doorkiesnummers: Telefoon 260 22 64 Fax 21 3 68 23 Aan De leden van de Gemeenteraad VERZOER]EN 1 7 NOV. 2011 Datum 14-1 1-2011 Ons kenmerk 1181575 Uw brief van Onderwerp Aanbieding

Nadere informatie

Overijssel. Aan de leden van de Provinciale Statencommissies Ruimte duurzaamheid en water en Economic en bestuur

Overijssel. Aan de leden van de Provinciale Statencommissies Ruimte duurzaamheid en water en Economic en bestuur Overijssel Aan de leden van de Provinciale Statencommissies Ruimte duurzaamheid en water en Economic en bestuur Secretariaat: Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwoile Telefoon 038 499 74 04 E-mail

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer Bijlage bij RIB Einddoelen programma Duurzaamheid Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid Energie

Nadere informatie

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen

Regie op energie. Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Investeren in de productie van duurzame energie in de regio Arnhem-Nijmegen Regie op energie Wij, de 22 gemeenten in de regio Arnhem- Nijmegen, maken ons sterk voor een versnelde transitie van fossiele

Nadere informatie

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. VS/ZJG IX/ 4 f 2. Schriftelijke vragen ex art 59 inzake overbelastverklaring spoorlijn Zwolle-Emmen.

PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. VS/ZJG IX/ 4 f 2. Schriftelijke vragen ex art 59 inzake overbelastverklaring spoorlijn Zwolle-Emmen. Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 425 48 88 o.nl Provinciale Staten PROVINCIALE STATEN VAN OVERIJSSEL Reg.nr. VS/ZJG IX/ 4 f 2 Dat. ontv.: 2 7 JUN 2012 a.d.

Nadere informatie

Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid

Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid Elektrisch Rijden in Nederland: het beleid Julia Williams 27 Januari 2015 2 Elektrisch Rijden: Een brede innovatie (transportmiddelen, energie, smart grids, gedrag etc.) die vooral plaatsvindt in de markt.

Nadere informatie

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de

PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE. bij de EUROPESE COMMISSIE Brussel, 25.2.2015 COM(2015) 80 final ANNEX 1 PAKKET ENERGIE-UNIE BIJLAGE STAPPENPLAN VOOR DE ENERGIE-UNIE bij de MEDEDELING VAN DE COMMISSIE AAN HET EUROPEES PARLEMENT, DE RAAD, HET

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Directie Internationale Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500

Nadere informatie

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel

Parkeerpanel. elektrisch vervoer. Deelnemers. Wat zijn de voornaamste voordelen van elektrisch vervoer? ParkeerPanel Tekst: Peter Bekkering ParkeerPanel elektrisch vervoer Elektrisch vervoer is in Nederland aan een gestage opmars bezig. Toch zijn er nog veel obstakels te overwinnen voor ge bruikers van elektrische voertuigen.

Nadere informatie

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary)

Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015. Versie 3.0 (Summary) Energiezorgplan Van Dorp installaties bv 2011 2015 Versie 3.0 (Summary) Auteurs: Van Dorp Dienstencentrum Datum: Update: Augustus 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 2 2. Energiebeleid... 3 2.1 Continue

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei

Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Green Deals gesloten voor stimuleren groene economische groei Burgers, bedrijven, milieu-organisaties en overheden hebben vandaag op initiatief van minister Verhagen van Economische Zaken, Landbouw en

Nadere informatie

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag

Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag > Retouradres Postbus 20201 2500 EE Den Haag Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA Den Haag Korte Voorhout 7 2511 CW Den Haag Postbus 20201 2500 EE Den Haag www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

Wat willen we bereiken?

Wat willen we bereiken? Wat willen we bereiken? Omschrijving: Dit collegeproduct omvat de beleidsactiviteiten en projecten in het kader van duurzaamheid (niet zijnde duurzame energie) waarop binnen de gemeente Eindhoven wordt

Nadere informatie

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals

Green Deal. 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Green Deal 21 November 2013 Herry Nijhuis (AgentschapNL) Coördinerend manager Green Deals Inhoud presentatie Overheidsbeleid Green Deal Green Deal Aanpak Voorbeelden van Green Deals Green Deal initiatief

Nadere informatie

De rol van biomassa in de energietransitie.

De rol van biomassa in de energietransitie. De rol van biomassa in de energietransitie. Bert de Vries Plaatsvervangend directeur-generaal Energie, Telecom en Mededinging, Ministerie van Economische Zaken Inhoud 1. Energieakkoord 2. Energietransitie

Nadere informatie

Provinciale Staten van Overijssel

Provinciale Staten van Overijssel www.overijssel.nl Provinciale Staten van Overijssel Postadres Provincie Overijssel Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Telefax 038 425 75 01 Uw kenmerk Uw brief Ons kenmerk 2007/0008103

Nadere informatie

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016.

De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. De 15 meest gestelde vragen over zakelijk rijden in 2016. Bijtelling, investeringsaftrek, bpm, motorrijtuigenbelasting en btw. Wie de belastingen rondom mobiliteit een beetje wil volgen, heeft er bijna

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 066 Belastingdienst Nr. 91 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 13 juli 2010

Nadere informatie

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken;

De Europese lidstaten in het kader van de Lissabon-afspraken de EU tot de meest innovatieve economie ter wereld willen maken; INTENTIEVERKLARING CO 2 AFVANG, TRANSPORT en OPSLAG Partijen 1. De Minister van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer, vertegenwoordigd door de heer ir. J. van der Vlist, Secretaris-Generaal

Nadere informatie

Onderwerp: Voortgang uitvoering landinrichting Rijssen in verband met opheffing DLG

Onderwerp: Voortgang uitvoering landinrichting Rijssen in verband met opheffing DLG Landinrichtingscommissie Rijssen De heer H. van verbeeke Lentzinckserve 6 441 KE NIJVERDAL Luttenbergstraat Postbus 1008 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88 99 Fax 038 45 48 88 overijssel.nl postbus@overijssel.nl

Nadere informatie

LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT DE LNG SPECIALIST LNG LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST SOLUTIONS

LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT DE LNG SPECIALIST LNG LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST SOLUTIONS DE LNG SPECIALIST LNG IS MEER DAN EEN NIEUWE BRANDSTOF... HET IS PURE CONCURRENTIEKRACHT LNG, DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST LNG SOLUTIONS DE TRANSPORTSECTOR STAPT OVER OP LNG... DE BRANDSTOF VAN DE TOEKOMST

Nadere informatie

CO 2 - en energiereductiedoelstellingen 2013-2014 Alfen B.V. Auteur: H. van der Vlugt Versie: 1.1 Datum: 26-mei-2014 Doc.nr: Red1314 Alfen B.V. CO 2-reductierapport 2013-2014 Doc. nr. Red1314 26-mei-2014

Nadere informatie

Wat vraagt de energietransitie in Nederland?

Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Wat vraagt de energietransitie in Nederland? Jan Ros Doel/ambitie klimaatbeleid: Vermindering broeikasgasemissies in 2050 met 80 tot 95% ten opzichte van 1990 Tussendoelen voor broeikasgasemissies Geen

Nadere informatie

21 MEI 2014. Onderwerp: Statenvragen ex artikel 59 Reglement van Orde betreffende olielekkage uit zoutcavernes in Duitsland

21 MEI 2014. Onderwerp: Statenvragen ex artikel 59 Reglement van Orde betreffende olielekkage uit zoutcavernes in Duitsland PROVINCIALE STÄTEN VAN OVERIJSSEL Provinciale Staten van Overijssejl Reg.nr. r2>/ OM /M10 Dat. 21 MEI 2014 ontv.: Routing a.d. Bijl.: Luttenbergstraat 2 Postbus 10078 8000 GB Zwolle Telefoon 038 499 88

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 015 016 34 30 Wijziging van enkele belastingwetten en enige andere wetten (Belastingplan 016) Nr. 114 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen

Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen Voortgang CO 2 Reductie doelstellingen M. van der Spek Hoveniers BV Benthuizen 30-10-2015 Hendrik-Jan Konijn Akkoord directie: Datum: Handtekening: 0.0 Inhoudsopgave 0.0 Inhoud 1.0 Inleiding 2.0 Referentie

Nadere informatie

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën

Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Milieuvriendelijke voertuigtechnologieën Studiedag elektrische wagens en laadpalen 31 mei 2012 Overview Mobimix.be? Duurzaam vlootbeheer? Technologie Milieuprestaties Financieel Conclusies + vragen Overview

Nadere informatie

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen

Een 10 puntenplan gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Een 10 puntenplan voor gemeenten die echt iets aan het klimaatprobleem willen doen Doet uw gemeente voldoende aan het klimaatprobleem? Iedere aanpak van het klimaatprobleem begint lokaal. Internationaal

Nadere informatie