Wormen ingezet tegen chronische darmontsteking

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Wormen ingezet tegen chronische darmontsteking"

Transcriptie

1 3 Lift poli hersteld 6 Fearfighters overwinnen naaldenangst 7 Oudgedienden delen bijzondere herinneringen 14 augustus 2008 Tracer is het tweewekelijkse medewerkersblad van VU medisch centrum uitgave: dienst communicatie nummer 17 Bouwvakkers druk in de weer met OK-complex Foto: Ronald van Wieren Op de 6e, 7e en 8e verdieping van het ziekenhuisgebouw wordt keihard gewerkt om het nieuwe OK-complex zo snel mogelijk gebruiksklaar te krijgen. Een groot deel van de gipsplaten is al gemonteerd. In totaal zullen ze met zo n schroeven worden vastgezet aan het blikken raamwerk. Bijzonder aan de gipsplaten is dat ze lood bevatten, zodat de gangen vrij blijven van röntgenstraling. Op de 8e verdieping, de zogenaamde technische laag, staat de nieuwe apparatuur voor luchtbehandeling. De bouwers zijn daar bezig met de installatie van zuurstof-, gas-, water- en elektriciteitsleidingen. Bijzonder is dat het dak luiken bevat, zodat er in de toekomst zonder breekwerk nieuwe installaties in kunnen worden gehesen. n MK Schone handen veroorzaken alarm Geen koolmonoxide, maar handalcohol zorgde voor het alarm eind juli op de ic neonatologie. Tijdens werkzaamheden in het polikliniekgebouw beschadigde op 28 juli een persluchtbuis. Op de ic neonatologie ontstond daardoor een ventilatieprobleem. De koolmonoxidemeter van een binnenlopende ambulancebroeder sloeg vervolgens alarm. Ook Kick van Huizen van de dienst Arbo en Milieu constateerde een verhoogd koolmonoxide-gehalte. Uit voorzorg werden de opgenomen kinderen intern tijdelijk naar een andere afdeling overgeplaatst. Ambulancemedewerkers dragen een klein metertje op hun revers die hen waarschuwt voor koolmonoxide in woonhuizen. Dit apparaatje voert elektrochemische luchtmetingen uit. Doel is om te voorkomen dat hulpverleners in een woonhuis onwel worden van koolmonoxide. De meter is echter ook gevoelig voor koolwaterstoffen, bijvoorbeeld oplosmiddelen, legt amd veiligheidskundige Mart van der Steeg uit. Een 100% nauwkeurige meter zou veel te kostbaar worden en bovendien past dat niet in een handzaam apparaat. Deze zogenaamde kruisgevoeligheid komt vaker voor bij dit soort eenvoudige meters. Een gespecialiseerd extern bedrijf plaatste op diverse locaties een aantal koolmonoxidemeters. Wormen ingezet tegen chronische darmontsteking Uit de langdurige meetresultaten en uit overig onderzoek naar mogelijke koolmonoxide bronnen bleek het uiteindelijk niet om het gevaarlijke koolmonoxide te gaan, maar om handalcohol, waarmee artsen en verpleegkundigen hun handen ontsmetten voor en na elke handeling bij de kinderen. n MK Ons verhaal roept regelmatig wat gegriezel op, waarschuwt Gerd Bouma, afdeling maag-, darmen leverziekten, voor hij begint te vertellen over het onderzoeksproject waarin hij en universitair hoofddocent Irma van Die, afdeling moleculaire celbiologie en immunologie, samenwerken. Dit project is gebaseerd op het gegeven dat zweepwormen en hun eitjes in de darmen van patiënten met chronische darmontstekingen (IBD) een gunstige uitwerking op de ziekteverschijnselen kunnen hebben. Voordat Van Die uitleg zal geven over de werking van die wormen, vertelt Bouma meer over ibd. Bouma en zijn mdl-collega s behandelen veel patiënten met de ziekte van Crohn of Colitis Ulcerosa. Deze chronische ontstekingsziekten van de darmen vallen onder de noemer Inflammatory Bowel Diseases (ibd). Hij licht toe: De darmen vormen een belangrijk onderdeel van het menselijk afweersysteem. De afweercellen in de darm zijn voortdurend op zoek naar de juiste balans. Ze screenen, vallen aan, schakelen uit. Bij mensen met een ibd zit er een fout in het regulatiemechanisme. Bij hen zijn de darmen voortdurend in de aanval ; ze produceren onnodig ontstekingseiwitten, met ontstoken darmen tot gevolg. Patiënten worden behandeld met ontstekingsremmers, en, afhankelijk van de ernst van de klachten, soms ook met afweeronderdrukkende medicijnen. Zolang we nog niet weten hoe deze ziekten precies veroorzaakt worden, gaat onze belangstelling dan ook uit naar nieuwe medicijnen die de klachten kunnen bestrijden. Hygiënehypothese Op dit moment in het gesprek komt de expertise van Van Die van pas, ze vertelt over de hygiënehypothese. Ziektes zoals Crohn en Colitis Ulcerosa kwamen zo n honderd jaar geleden in de westerse wereld veel minder vaak voor. En in ontwikkelingslanden zie je deze ziektes nog steeds weinig. Al geruime tijd is de gedachte dat onze zeer hygiënische levenswijze daarin een rol speelt. Vroeger raakte ook in Nederland bijna iedereen besmet met wormen. In minder ontwikkelde landen dragen de meeste mensen nog steeds wormen bij zich. De aanname waarop ons onderzoek zich baseert, is dat die wormen het afweermechanisme in de darmen gedeeltelijk onderdrukken om zichzelf in leven te houden. Bij die onderdrukkende werking zouden patiënten met ibd baat kunnen hebben. Van Die voegt voor alle duidelijkheid toe dat het toch als een zegen moet worden beschouwd dat wormen in onze westerse darmen geen leven meer hebben. Wormziekten zijn in de derde wereld een belangrijke doodsoorzaak. Bouma heeft hoop dat wormen van betekenis kunnen zijn in de behandeling van zijn patiënten, maar vindt aan behandeling met echte wormen en wormeieren ook nadelen kleven. Ten eerste moet je er niet aan denken dat die wormen gaan zwerven door de rest van het lichaam en ten tweede is het voor veel patiënten ook een onprettig idee om wormen in hun darmen te hebben rondkruipen. Hij vervolgt: Dergelijk onderzoek is onlangs wel in Amerika gedaan. Patiënten kregen eitjes ingebracht van een varkensworm. Daaruit kwamen wormen die zo n week of twee leefden. En hoewel er bij een deel van de patiënten wel degelijk verbetering van de klachten optrad, heb ik om de eerder genoemde redenen wel mijn bedenkingen. Andersom Van Die: Om wormen te bestrijden vragen we ons al jaren af hoe het kan dat die wormen ontsnappen aan het immuunsysteem. Die informatie is relevant om wormziekten in ontwikkelingslanden te bestrijden, maar kan ons nu andersom ook helpen. Haar onderzoeksgroep vond de afgelopen jaren in celbiologische experimenten dat bepaalde suikermoleculen die op de oppervlakte van wormen voorkomen, een belangrijke rol lijken te spelen in het onderdrukken van ontstekingen. We gaan in ons gezamenlijk onderzoek kijken of deze suikers inderdaad remmend werken. Mijn groep zal het moleculaire gedeelte van het onderzoek uitvoeren. Bouma vervolgt: En ik onderzoek daarna de effectiviteit van de suikermoleculen in proefdiermodellen en in bloedmonsters van patiënten. Mocht de werking bewezen worden, dan is het zaak de suikers daarna na te maken, een technologie waar Van Die ervaring mee heeft. Van Die en Bouma, die voor hun onderzoek een subsidie van een Amerikaans fonds kregen, zijn enthousiast dat ze elkaar in dit project gevonden hebben. Van Die: Dit project is een mooi voorbeeld van samenwerking tussen basaal en patiëntgebonden onderzoek. Bouma concludeert: From bench to bedside. n MBu

2 Tien vrouwen en acht plaatsen voor de vrouwenacht roeien tijdens de Olympische Spelen Anesthesiemedewerkster Nienke dekkers doet verslag van haar strijd om een ticket naar Beijing. Beijing De laatste week van het trainingskamp in Zuid-Korea heb ik erg veel meegevaren in de acht, een van de roeisters had last van een blessure. Het geeft me een goed gevoel dat ik op deze manier als reserve een bijdrage heb geleverd. Ik heb nog geen moment spijt gehad om mee te gaan als reserve naar de Olympische Spelen. Het is een erg bijzondere ervaring, alles is zo ongelooflijk strak georganiseerd. Het meest valt me hier op hoe streng de bewaking is, om op de roei- baan te komen moet ik eerst door een metaalde- tector, wordt mijn tas 7e jaargang, nummer augustus 2008 Tracer is het tweewekelijkse medewerkersblad van VU medisch centrum. Oplage: Tracer wordt gemaakt onder verantwoor de lijkheid van de dienst communicatie. Het redactiestatuut vindt u op de intranetpagina s van Tracer. Eindredactie Monique Krinkels Redactie Caroline Arps, Dyske Beelen, Mariet Bolluijt, Bernie Hermes, Edith Krab, Marcia Sanderse, Jan Spee Redactieraad Henk Groenewegen, Lies Pelger, Tom Stoof, Riekie de Vet Redactie-adviesgroep Erik van Aalst, Lys Bouma, Marisca Butterman, Dave Doves, Ronald Gabel, Barbara de Graaff, Marcel van der Haagen, Peter de Haan, Ann van Putten, Maybritt Stal en, Esther van t Riet Vaste bijdragen Rick Dros, Armand Girbes, Piet Hoogland Redactiesecretariaat dienst communicatie VU medisch centrum kamer PK4x190 telefoon (020) , fax (020) Vormgeving De Ontwerperij, Amsterdam Druk RotoSmeets, Utrecht Advertenties Adverteren in Tracer is mogelijk. Neem voor meer informatie contact op met het redactiesecretariaat of kijk op de website. Abonnement Het eerste half jaar is een abonnement op Tracer gratis. Daarna bedraagt de abonnementsprijs voor ex-medewerkers en andere geïnteresseerden 30,00 euro per jaar. Gepensioneerden betalen 20,00 euro per jaar. Opgave en vragen over abonnementen Abonnementenland Postbus 20, 1910 AA Uitgeest Tel , fax Beëindigen abonnement: Opzeggingen (uitsluitend schriftelijk) dienen 8 weken voor afloop van de abonnementsperiode in ons bezit te zijn. Prijswijzigingen voorbehouden. Volgende Tracer De volgende Tracer verschijnt op donderdag 28 augustus. Deadline voor kopij is 20 augustus om uur. Meer informatie over de roeisters is te vinden op: literatuur en geneeskunde Lucy in the sky with diamonds Op 17 september vindt het jaarlijkse literatuur en geneeskunde symposium plaats, deze keer over verslaving. Stefan Brijs houdt de hoofdlezing. Arko Oderwald geeft in Tracer alvast een voorproefje. doorzocht en regelmatig word ik ook nog gefouilleerd. Soms is dat wel een beetje vermoeiend. Vandaag, 11 augustus, heb ik met Prins Willem- Alexander en Prinses Maxima gesproken, zij kwamen de achten aanmoedigen. Omdat beide ploegen nog op het water lagen, mochten wij (de twee reserves) het koninklijk echtpaar opvangen. De vrouwenacht heeft het best goed gedaan. Ze werden tweede in de voorwedstrijd achter de Roemenen. Het doel was uiteraard om eerste te worden, want dan hadden ze zich direct geplaatst voor de grote finale op zondag. Woensdag is de herkansing, ik verwacht dat ze deze gaan winnen. Iedere wedstrijd en training die ze varen fiets ik mee langs de kant. Als het nodig is kan ik ieder moment de boot in. De reserve roeiers verblijven niet in het Olympisch dorp helaas, wij slapen in een groot huis op tien minuten fietsafstand van de roeibaan. Naast het trainen is er voor ons ook nog wel tijd om een uitstapje te maken, al wordt ons dit door de dopingcontrole wel moeilijk gemaakt. Ze willen namelijk iedere twee uur van de dag weten waar we zijn, zodat we daar getest kunnen worden. Aanstaande zondag, de 17e is de finale van de vrouwenacht. Deze zal live te volgen zijn op tv, ik fiets waarschijnlijk mee langs de kant! Nienke Dekkers Alleen voor onderzoekers en docenten! Univertaal Het wetenschappelijk vertaalbureau voor onderwijs en onderzoek. Vertalingen, correcties en redactie - voor specialisten door specialisten. Uniek (advertentie) Volgens velen is Lucy in the sky with diamonds van John Lennon, op het Beatlealbum Sgt Peppers Lonely Hearts Club Band, een verwijzing naar LSD, een psychedelicum dat in 1938 is uitgevonden. Ook van andere nummers van de Beatles wordt gezegd dat ze een trip beschrijven: Strawberry fields forever en I am the walrus bijvoorbeeld. Op de hoes van Sgt Pepper staan beroepsjunkies als Edgar Allan Poe, Aldous Huxley, Aleister Crowley, William Burroughs en Lenny Bruce. Van Aldous Huxley weten we dat hij op zijn sterfbed LSD nam. Ook John Lennon was een grootgebruiker: Help werd gemaakt op pot. Bij A hard days night was ik op pills. Dat zijn nog eens drugs, dat zijn betere drugs dan pot. Ik heb altijd een drug nodig gehad om overeind te blijven. Maar pas op Sgt Pepper wordt dat ook echt zichtbaar: Picture yourself in a Minister dwingt VUmc tot bezuinigen Opnieuw zal VU medisch centrum de broekriem moeten aanhalen. Volgend jaar hebben de afdelingen en diensten zo n vier miljoen minder te besteden, een korting van één procent op het totale budget. boat on a river, With tangerine trees and marmalade skies Somebody calls you, you answer quite slowly, A girl with kaleidoscope eyes. Cellophane flowers of yellow and green, Towering over your head. Look for the girl with the sun in her eyes, And she s gone. De Rolling Stones bezongen De reden: het kabinet had na de verkiezingen in 2006 structureel 400 miljoen euro extra nodig. De ministers moesten immers de aantrekkelijke maatregelen financieren, die ze de kiezers hadden toegezegd. Dit jaar lukt het nog om de korting binnen de begroting van VUmc op te vangen, maar volgend jaar zal iedereen bezuinigingen moeten doorvoeren. Hele gezondheidszorg Het bedrijfsleven en de overheid blijven het beweren: in de zorg moet er efficiënter worden gewerkt. En om dat af te dwingen zijn kortingen een effectieve maatregel, meent minister Ab Klink van Volksgezondheid. Dat gebeurt heel vaak, is de ervaring van Dirk Vonk, hoofd planning en control. Bijna ieder nieuw kabinet voert bezuinigingen door in de gezondheidszorg. Dit jaar moeten universitair medische centra samen met algemene en categorale ziekenhuizen, epilepsieinrichtingen, instellingen voor revalidatie-instellingen, radiotherapeutische centra en dialysecentra 160 miljoen inleveren. In 2009 wordt dat 175 miljoen, het jaar daarna 250 miljoen, oplopend tot 400 miljoen euro in De Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen is vorig jaar al met een bodemprocedure gestart in de hoop het tij te keren. In hun ogen is het geen gebrek aan efficiëntie, maar een toegenomen vraag naar zorg. Eind dit jaar wordt een uitspraak verwacht. Instrumentarium De bezuinigingen in VUmc gaan over de volle breedte. Er zijn nauwelijks uitzonderingen voor afdelingen gemaakt. Het enige waar niet op wordt gekort is energie, omdat daar echt niet verder op te bezuinigen valt. Het structurele budget is uitgangspunt. De divisies en diensten zijn vrij in de wijze waarop Symposium Medewerkers die het symposium Literatuur en geneeskunde willen bijwonen, kunnen zich aanmelden bij de dienst communicatie, tst , De toegang is gratis de trip al eerder, bijvoorbeeld in het in december 1965 opgenomen 19th nervous breakdown : On our first trip I tried so hard to rearrange your mind. But after awhile I realized you were disarranging mine. Vele popartiesten (en voor hen jazz muzikanten) hebben drugs gebruikt. Voor velen een poging om het creatieve proces op gang ze de bezuinigingen invullen. Dat kan zijn op materiaal, huisvesting, faciliteiten of personeel. Dat betekent eigenlijk dat we opnieuw met de kaasschaafmethode aan de slag gaan. Klopt, stelt Vonk, maar we hebben dankzij het traject Zilver wel het instrumentarium om bezuinigingen goed te plannen. Daar kunnen we nu gebruik van maken. Vonk werkt al ruim vijftien jaar voor VU medisch centrum en heeft al heel wat bezuinigingsrondes meegemaakt. Het tegengestelde, extra geld ontvangen, is een stuk zeldzamer. Maar toch gebeurt het wel eens. Voor nieuwe, dure geneesmiddelen bijvoorbeeld, als prijscompensatie voor gestegen salarissen of voor nieuwe behandelingen geeft de overheid extra geld aan de gezondheidssector. En ook via productiegroei kunnen we extra geld binnenhalen. Maar een kabinet dat extra geld geeft, zodat de zorg extra in kwaliteit kan investeren heb ik nog niet meegemaakt. n MK Opvallend Student/promovendus Margriet de Jong zal op 19 september de Dr. I. Snapperprijs in ontvangst nemen tijdens het jaarlijkse Amsterdam Symposium Algemene Interne Geneeskunde in de Beurs van Berlage. Deze prijs, bestaande uit een oorkonde en een bedrag van 2500 euro, wordt jaarlijks aan twee studenten toegekend door de Ruitinga van Swieten Stichting wegens bijzondere verdiensten op het gebied van onderwijs, kliniek en onderzoek. Dr. Isidore Snapper was voor de tweede wereldoorlog een befaamd hoogleraar interne geneeskunde aan de universiteit van Amsterdam Margriet de Jong krijgt de prijs omdat zij al tijdens haar studie geneeskunde is gestart met een promotieonderzoek naar het bijnierschorshormoon tijdens ernstige ziekten. Dit onderzoek is inmiddels afgerond en gepubliceerd en op 14 oktober hoopt ze daarop te promoveren. te brengen of te versnellen. Soms lukte dat (Pink Floyd moet hier nog even worden genoemd), maar dat is toch uitzonderlijk. Velen zijn er ook aan bezweken: Jim Morrison, Jimi Hendrix, Brian Jones, Janis Joplin, om er maar enkelen te noemen. Die donkere kant beschreef J.J. Cale in Cocaine en Eric Clapton herkende de tekst. If you want to go out You ve got to take her out, cocaine And if you want to get down Down on the ground, cocaine She don t lie She don t lie, cocaine 2 Tracer 14 augustus 2008 Nieuws Onderwijs Onderzoek Patiëntenzorg Organisatie M e d e d e l i n g e n V a c a t u r e s

3 Foto: Ronald van Wieren Naam en logo weer in beeld Het logo van VU medisch centrum is terug op het kliniekgebouw. Ruim een jaar geleden moest het worden verwijderd in verband met de bouw van een nieuw OK-complex op de 6e, 7e en 8e verdieping van de kliniek. Inmiddels is de muur aan de voorgevel zover klaar dat de gestileerde griffioenvleugels hun plaats weer kunnen innemen. De glazen wand achter het logo krijgt een blauwe sfeerverlichting. Patio West tijdelijk dakloos Nieuwe cursus ergocoaches van start n Käthie Schene Lift poli hersteld Al ruim een jaar verwonderden gebruikers van de lift in de poli zich over de plank waarmee een van de ruiten is afgedekt. Eind juli leek er schot in de zaak te komen, maar een dag later constateerden medewerkers dat er slechts een nieuwe plank was geplaatst. Het was niet eens een nieuwe plank. We hebben de plank omgekeerd, aldus Kees Bos, hoofd team bouwkunde. In de zomer van 2007 stootte een bed tegen de ruit, die daardoor een stukje uit de rubberen rand sprong. En dat gebeurde vaker. Het begon ermee dat de ruit twee centimeter uit de sponning schoot, de keer daarna waren dat er vier en uiteindelijk was de ruit vijftig centimeter los. Het lastige is dat de lift vroeger is verlengd, zodat er weinig ruimte in de liftschacht is. De ruit simpelweg terugduwen is er dus niet bij. Bovendien zou het eerstvolgende bed de ruit er opnieuw uit kunnen stoten. We hebben daarom bij de liftfabrikant een metalen beschermbalk besteld, die voorkomt dat bedden te ver de lift in komen. Deze beschermbalk is in juli aangebracht, maar toen moesten we nog een manier zien te vinden om de ruit weer in positie te brengen En de plank waarop zoveel collega s wat hebben geschreven? Die krijgt bij ons een ereplaatsje! n MK De bouw van het klinisch trainingscentrum voor de geneeskundestudenten op het dak van het polikliniekgebouw verloopt voorspoedig. De aannemer gaat na de bouwvak beginnen met de bouw van de nieuwe liftschacht. Om deze schacht te kunnen bouwen moet het dak boven patio West tijdelijk worden verwijderd met, helaas, enige overlast tot gevolg. Omdat het centrum vooral gebruikt gaat worden door medewerkers en studenten wordt een aparte lift in patio West gebouwd die uitsluitend bestemd is voor deze opbouw. Studenten lopen straks vanaf de entree van de polikliniek via een nieuwe brug door deze patio naar de liften en zijn dan snel op de plek van bestemming. Om de schacht voor deze lift te kunnen bouwen moet de bouwkraan, die op het dak van de polikliniek staat, de staalconstructies en ander bouwmateriaal vanaf het dak naar beneden laten zakken. Daarom moet een grote opening in het dak gemaakt worden. Het is gedurende de werkzaamheden ondoenlijk voor de bouwvakkers om telkenmale de opening in het dak af te sluiten. Bij slecht weer kan het dus voorkomen dat het regent in de patio. Natuurlijk probeert de aannemer de overlast tot een minimum te beperken. Zo wordt het dak elke dag na de werkzaamheden zo goed als mogelijk is afgesloten en zal het eventueel aanwezige regenwater worden opgeruimd. De periode waarin patio West dakloos is, loopt van 11 augustus tot ongeveer 11 september. Ook het in elkaar zetten van de staalconstructie zal enige overlast geven. Hoewel grote delen van de constructie al op het dak in elkaar worden gezet, zal de afmontage van de frames in de patio zelf niet geheel geluidloos kunnen verlopen. De eerste werkzaamheden ten bate van de nieuwe lift zijn nu al zichtbaar. Er wordt een grote steiger opgebouwd rondom de plek waar de schacht straks zal verrijzen. Voor vragen met betrekking tot de bouwwerkzaamheden kan contact opgenomen worden met het projectbureau huisvesting, tst n ML De scholing van ergocoaches werd tot dusver voor een deel door een extern trainingsbureau verzorgd. Vanaf eind september dit jaar wordt de gehele scholing door VUmc gedaan. Ergocoaches en medewerkers van de Amstel Academie en de dienst Arbo en Milieu hebben zelf het lesmateriaal ontwikkeld. Ergocoaches zijn binnen VUmc niet meer weg te denken. Ze spelen een belangrijke rol bij de preventie en vermindering van lichamelijke belasting binnen de zorg- en facilitaire afdelingen. Door continue aandacht voor lichamelijke belasting Column Aghy278y84638kfm,fo98*%# n Piet Hoogland op de werkvloer vervult de ergocoach een belangrijke rol. Binnen het team Een ergocoach is een lid van het afdelingsteam die naast zijn of haar uitvoerende taken een extra verantwoordelijkheid heeft: preventie en vermindering van fysieke belasting, vertelt Eric Wiegman van de amd. Het gaat niet alleen om directe belasting zoals tillen of transfers maar ook om fysieke belasting in bredere zin. De naam coach geeft aan dat het hier gaat om iemand die collega s ondersteunt, begeleidt en de aandacht voor fysieke belasting warm houdt. Een ergocoach is aanspreekpunt, Voor degenen die geïnteresseerd zijn in mijn privéleven: in de titel staat de naam van mijn nieuwe vriendin! Lange tijd heb ik, net als vele anderen, redelijk eenvoudig kunnen volstaan met de namen van mijn vriendinnen om aan de nooit ophoudende vraag naar nieuwe passwoorden te kunnen voldoen. Uiteindelijk resulteerde dat in het merkwaardige feit dat ik mijn vriendinnen ging selecteren op namen: Hoe heet je? Joke? Sorry, fijne meid, maar je naam is te kort. An? Geen schijn van kans! Jacqueline? Prima maar wel jammer van die houdbaarheidstermijn van 90 dagen! Armanda? Heb ik al een keer gehad. Doeiiii. Geertruida? Ouderwetse naam maar van harte welkom want over tien dagen moet ik mijn password vervangen. Marianne? Ook goed, maar wil ik daar wel negentig dagen aan vast zitten? Bij twijfel niet doen. Doeiii dus. Handig systeem trouwens die vriendinnen namen als wachtwoord, want in geval een vreemde damesnaam bij de computer argwaan wekt bij de vaste partner is het excuus eenvoudig en geloofwaardig: ik moet van de zaak iedere negentig dagen een ander password invoeren vandaar. Naar de vriendinnen toe maakt het de zaak ook eenvoudig: sorry schat, maar de negentig dagen zitten erop. Mijn baas verlangt een andere naam. aanjager én motivator. Samen met het team kijkt de ergocoach hoe bepaalde handelingen en werkzaamheden minder belastend kunnen worden gemaakt of voorkomen kunnen worden. Nieuwe cursus De cursus ergocoach start op 30 september en bestaat uit vijf modules (dagdelen). Tijdens de training leert de ergocoach wat coachen is (en hoe dat kan worden toegepast), neemt kennis van de normen van fysieke belasting en ergonomische principes. De modules zijn zeer praktisch opgesteld en geven ruimte voor veel oefenen. De huiswerkopdrachten zorgen ervoor dat er aan het eind van de cursus een plan van aanpak is gemaakt voor de afdeling. Dit plan kan helpen om knelpunten op het gebied van fysieke belasting zichtbaar te maken en op te lossen, besluit Wiegman. De cursus voor ergocoaches is ontstaan naar aanleiding van het preventieprogramma fysieke belasting, dat is voortgevloeid uit het arboconvenant academische ziekenhuizen. In de afgelopen vijf jaar zijn op veel afdelingen ergocoaches opgeleid en inmiddels is er een netwerk van zo n zestig ergocoaches binnen VUmc actief. Meer informatie: dienst Arbo en Milieu, Helen Slooff, of Eric Wiegman, In het nieuwe wachtwoorden beleid kom ik met deze strategie echter dik in de problemen. De eerste eis is: acht karakters! Hoe kom ik in hemelsnaam aan een vriendin met acht karakters? Maar goed als je een beetje je best doet, moet dat nog wel kunnen lukken. Dit is echter pas het begin want er moet ook een cijfer in het nieuwe wachtwoord. En ook dat moet nog wel lukken want ik ken bijvoorbeeld verschillende Evelienen waarvan het zonder meer duidelijk is wie nummer 1 is, wie 2, etc. Vervelend is wel dat ik damesnamen met een nummer erachter onbewust ga associëren met stamboekkoeien zoals de beroemde Greta 2 die per dag goed was voor een melkproductie van meer dan 45 liter. Prima koe maar als password alleen geschikt voor die ene Braziliaanse boer die het met zijn koeien deed! Alsof dit nog niet genoeg is moet er in het nieuwe password ook nog een teken uit de volgende Nu kan ik sommige van mijn vriendinnen wel associëren met het dollarteken maar voor die andere tekens zie ik het somber in. Toch is het me gelukt. Het was even zoeken maar ik heb de ideale vriendin gevonden en ze heet: Aghy278y84638kfm,fo98*%#. Voor de zekerheid heb ik haar naam maar op een geel stickertje op de computer geplakt. Daar hangt ze voor negentig dagen. Safety First! Tracer 14 augustus 2008 Nieuws Onderwijs Onderzoek Patiëntenzorg Organisatie Mededelingen Vacatures 3

4 Servicepagina s Vacatures VU medisch centrum De volledige vacatures zijn te lezen op intranet onder P&O, direct naar, vacatures VUmc, en af te halen bij het loopbaancentrum in de polikliniek. Vacatures van 29 juli t/m 11 augustus. Uiterlijke reactiedatum 18 augustus Klinisch moleculair geneticus D afdeling/dienst klinische genetica, divisie III salarisschaal 12 inlichtingen Dr. E.A. Sistermans, hoofd Genoomdiagnostiek, tst Kernanalist D afdeling/dienst klinische genetica, divisie III salarisschaal 7 inlichtingen Hr. H. Wessels, hoofdanalist, tst Assistent zorgeenheid D afdeling/dienst VPE traumatologie en plastische chirurgie, divisie IV werktijd uur per week salarisschaal 4 inlichtingen Marjan Ouwens, hoofd zorgeenheid, tst Assistent zorgeenheid D afdeling/dienst VHON ( chirurgische oncologie/ chirurgische gastro- enterologie/ urologie), divisie IV werktijd uur per week salarisschaal 4 inlichtingen Marjan Ouwens, hoofd zorgeenheid, tst Kernanalist cytodiagnostiek D afdeling/dienst pathologie, divisie V salarisschaal 7 inlichtingen H.W. van Aalst, coördinerend hoofdanalist, tst Hoofdanalist cytodiagnostiek D afdeling/dienst pathologie, divisie V salarisschaal 8 inlichtingen Mw. E. Barbé, patholoog, tst Voorlichter geneeskunde D afdeling/dienst instituut voor onderwijs en opleiden, divisie VI werktijd uur per week salarisschaal 8 inlichtingen mw. S. Blauw, VUmc.nl, tst Onderzoeker in opleiding (2x) D afdeling/dienst sociale geneeskunde, divisie VI salarisschaal OIO inlichtingen mw. dr. K.I. Proper, VUmc.nl, tst Assistent huismanager gastenverblijf D afdeling/dienst facilitair bedrijf / stafdiensten werktijd uur per week salarisschaal 8 inlichtingen W. Knaap, huismanager gastenverblijf, tst Unithoofd front office D afdeling/dienst facilitair bedrijf / stafdiensten werktijd uur per week salarisschaal 10 inlichtingen M.P.J. Schapers, manager vastgoedbeheer en services, tst Onderhoudscoördinator D afdeling/dienst facilitair bedrijf / stafdiensten salarisschaal 9 inlichtingen C. Bos, hoofd bouwkunde, tst Medewerker patiëntenvervoer D afdeling/dienst facilitair bedrijf / stafdiensten salarisschaal 3 inlichtingen H. Meijer, leidinggevende patiëntenvervoer, tst Vacatures van 5 aug. juli t/m 18 aug. Uiterlijke reactiedatum 24 aug Senior hoofdanalist moleculaire diagnostiek (1,0 fte) D afdeling/dienst MMI, divisie V salarisschaal 9 inlichtingen dr. R. Roosendaal, tst Senior hoofdanalist (0,6 fte) virologie & serologie van infectieziekten D afdeling/dienst MMI, divisie V werktijd 24 uur per week salarisschaal 9 inlichtingen dr. C.W. Ang, tst Onderzoeker in opleiding D afdeling/dienst EMGO, divisie VI salarisschaal OIO inlichtingen prof. dr. T. Smid, tst Stafmedewerker planning & control D afdeling/dienst facilitair bedrijf, facilitair bedrijf / stafdiensten salarisschaal 10 inlichtingen K.W. Stegenga, directeur facilitair bedrijf, tst Medewerker zorgadministratie D afdeling/dienst Biza, facilitair bedrijf / stafdiensten werktijd 32 uur per week salarisschaal 5 inlichtingen A. Pater, hoofd patiëntenadministratie kliniek, tst Inspecteur bouwkunde D afdeling/dienst project bureau huisvesting, facilitair bedrijf / stafdiensten salarisschaal 9 inlichtingen Mw. ir. M. de Loos, manager ontwerp en realisatie PBH, tst Personeelsactiviteiten Informatie over activiteiten Tip van Boots, ruimte 1 A 14.2, tst , website: U kunt de Tip van Boots ook bezoeken op de intranet homepage/direct naar/tip van Boots. Quadweekend 12, 13 en 14 September Heeft u zin in een spektakel weekend dat in de Belgische Ardennen plaats zal vinden? Ga dan mee met het QUAD weekend, georganiseerd door de Tip van Boots in samenwerking met PBN. U kunt dan even lekker uitrazen op 300 cc Quads door de bossen van de Belgische Ardennen. En daarna? Dat wordt een verrassing! Het programma ziet er als volgt uit: Vrijdag: We vertrekken in overleg vanaf VUmc met eigen vervoer (rond uur) en stoppen onderweg even voor een hapje eten. Daarna rijden we door richting ons verblijf: Adventure Hill in de omgeving van La Roche en Hotton in een sfeervolle accommodatie. Daar worden we rond uur verwacht. Zaterdag: The start of the event! 8.30 uur ontbijt, waarna we starten met het eerste deel van het programma. Hierna volgt een lunch. Als deze is gezakt vervolgen wij het programma met het 2e deel. Bij terugkomst wacht ons een BBQ Oproepen en advertenties met daarna het kampvuur. Zondag: De laatste loodjes uur ontbijt en daarna maken we ons op voor de laatste activiteit. Hierna volgt de terugtocht naar huis. Wellicht nog eerst gezellig koffiedrinken op een gezellig punt in het dorpje Hotton, maar daarna is het echt tijd om richting huis te gaan. Dit weekend kost u slechts 95,-. Geef u snel op bij de Tip van Boots want de plaatsen zijn beperkt. En zoals altijd geldt: vol = vol. Sangria Zeskamp Survival Dit jaar presenteert De Tip van Boots een nieuw evenement: De Sangria Survival! Op zaterdag 6 september gaan maximaal 10 teams, bestaand uit maximaal 10 personen (maximaal 2 introducés per team zijn toegestaan), de strijd aan met elkaar in de onderdelen: katapult bouwen, kaasdragen, klompgolf, spinnenweb. Na de strijd kunnen we, onder het genot van een heerlijke BBQ, terugkijken op dit nieuwe spektakel! U wordt om uur verwacht in Het Twiske in Oostzaan, waar de wedstrijd van start zal gaan. Rond uur is de prijsuitreiking en kan de BBQ van start gaan. U betaalt voor dit vernieuwende spektakel slechts 17,50 per persoon. In de rubriek oproepen en advertenties kunnen medewerkers en vrijwilligers van het VU medisch centrum gratis een advertentie plaatsen. De tekst mag niet meer dan 25 woorden bevatten en moet voorzien zijn van een achternaam en toestelnummer. De prijs van de te koop aangeboden goederen mag niet meer dan 2250 euro bedragen. Advertenties bij voorkeur aanleveren via Aangeboden: Roeimachine Tunturi R60, top-apparaat, 10 maanden oud, Nw 999,--, nu 750,-- met hartslagmeter en afstandsbediening. Kan rechtopstaand worden weggezet. 3 jaar garantie. Pauline Visser -de Smitt, poli Cardiologie, toestel Inschrijven voor dit evenement kan tot 6 augustus 2008 via De Tip van Boots, via of via vumc.nl. Dam tot Damloop De dam tot damloop is geheel volgeboekt. Alle deelnemers die zich hebben aangemeld bij de Tip van Boots krijgen binnenkort bericht dat zij hun loopnummer en verdere gegevens moeten komen ophalen. Indoor volleybaltoernooi (extra activiteit! ) Welke teams hebben zin om in de maand oktober op een zaterdag weer het gezellige indoor beachvolleybaltoernooi te gaan spelen?. Geef even aan wie er zin in heeft. Melden bij de Tip van Boots. Meer informatie volgt in de volgende Tracer. Personalia Afscheid Op 29 augustus is er een receptie ter gelegenheid van het afscheid van de verpleegkundige Mieke Pavicic. Na zeer vele jaren werkzaam te zijn geweest, neemt zij nu afscheid van de afdeling vaatchirurgie en VUmc. Iedereen is van harte welkom. Datum 29 augustus, vanaf uur in de lounge van het medewerkersrestaurant Het Plein. Tracer 14 augustus 2008

5 Praktische informatie Menu Nationaal Programma Ouderenzorg ZonMw, subsidieronden 3-7 Het Nationaal Programma Ouderenzorg heeft als doel om de zorg voor kwetsbare ouderen te verbeteren. Het programma streeft naar een samenhangend regionaal zorgaanbod dat beter is afgestemd op de individuele zorgbehoeften van ouderen. Het programma is een initiatief van het Ministerie van VWS en wordt gecoördineerd door ZonMw. Het programma ouderenzorg omvat drie elementen: regionale vorming van geriatrische netwerken (samenwerkingsverbanden van alle relevante partijen in de ouderenzorg), ontwikkeling en uitvoering van projecten binnen het gevormde geriatrische netwerk, en verspreiding en implementatie van resultaten. We nodigen zorgverleners en onderzoekers uit de regio uit tot het aanmelden van ideeën voor onderzoeks- en implementatieprojecten. Amstel Academie De Amstel Academie biedt inspirerende trainingen en workshops aan, die u ondersteunen bij het optimaal benutten van uw kwaliteiten. Weet u nog niet welke training u wilt volgen?! Kijk snel hieronder en schrijf nu in! Computertrainingen Outlook 2003 mailen, bijlagen, ordenen en tips op 2 september (ochtend) Wat is het verschil tussen een mailtje en een bijlage? Wat doe ik met bijlagen? En met al die mailtjes? Hoe kan ik hetzelfde mailtje naar een groep mensen sturen? Op al dit soort vragen krijgt u antwoord door veel te oefenen en zelf te doen. En u weet aan het eind ook hoe u uw mails kunt archiveren en terugvinden. Outlook 2003 uw Outlookagenda de baas op 23 september (ochtend) Tijdens deze training leert u hoe u in Outlook voor uzelf of voor uw leidinggevende uw agenda kunt beheren. Afspraken maken, vergaderingen organiseren, veranderingen aanbrengen: kortom, ervoor zorgen dat de Outlookagenda vóór u werkt en niet tegen u. PowerPoint 2003 op 30 september 2008 Met PowerPoint kunt u uw informatie Personeel & Organisatie Informatie over personele zaken vindt u ook op intranet onder personeel Mij kan niks gebeuren want ik ben goed verzekerd! Eigenlijk is arbeidsongeschiktheid als regen: het gebeurt gewoon. En altijd op een moment dat het niet uitkomt. Het enige wat je kunt doen, is je goed voorbereiden. VUmc vindt het belangrijk dat werknemers goed verzekerd zijn, mochten ze onverwachts arbeidsongeschikt worden. Dit om te voorkomen dat werknemers er financieel flink op achteruit gaan. VUmc zorgt er samen met Loyalis voor dat werknemers Bibliotheek ZonMw vereist samenhang tussen projecten bij dit programma. Binnen het netwerk in de regio zal VUmc de coördinatie bij het indienen van de projecten op zich nemen. Hiertoe is een stuurgroep binnen VUmc opgericht en is er een procedure opgesteld voor het indienen van projecten. We vragen geïnteresseerden om contact op te nemen met de onderzoekscoördinator van het programma binnen VUmc: Daniëlle Jansen, Zij verstrekt u de procedure voor projectindiening (inclusief een format voor het aanmelden van ideeën). Bij haar meldt u vervolgens ook uw projectideeën aan. In het geriatrisch netwerk wordt vervolgens bepaald welke ideeën uitgewerkt mogen worden en ingediend bij ZonMw. Ieder half jaar bestaat de mogelijkheid voor het indienen van projecten. Onderzoeksvoorstellen kunt u aanmelden voor subsidieronde 3 t/m 5. Implementatievoorstellen kunt u aanmelden voor alle Amstel Academie De Boelelaan 1109, 1081 HV Amsterdam telefoon (020) Bedrijfsopleidingen Shabnam Ramsaroep telefoon (020) Bij- en nascholingen Shabnam Ramsaroep telefoon (020) Verpleegkundige vervolgopleidingen telefoon (020) Paramedische opleidingen telefoon (020) structureren en illustreren. In één dag leert u de principes van dit programma door veel te oefenen. We lopen eerst alle stappen door. Vervolgens hebt u de tijd om aan uw eigen presentatie(s) te werken, met daarbij alle mogelijke ondersteuning en aanwijzingen. Open aanbod VUmc In goed overleg met de Unit Human Resource Management van de stafdienst P&O is een aantal trainingen ontwikkeld dat direct aansluit bij het beleid van VUmc, vanuit de visie dat de werkgever faciliterend is in de ontwikkeling van goed medewerkerschap en goed leiderschap. Deze trainingen worden door P&O betaald. goed voorbereid en beschermd zijn. Daarom geven wij nieuwe werknemers een paraplu cadeau. En een aanvullende verzekering bij arbeidsongeschiktheid (IPAP). Gratis. 2 maanden lang. Bovendien willen we werknemers die minder dan 12 maanden in dienst zijn van dit voordeel mee laten genieten. Vaak hebben mensen die starten met een nieuwe baan genoeg aan hun hoofd. Ze moeten veel (administratieve) dingen regelen. Het is lastig om juist in die drukke periode mensen te overtuigen van het belang van een goede aanvullende verzekering. Bezoek de medische en verpleegkundige bibliotheek in VUmc op locatie 0B100 (nabij personeelsrestaurant). Openingstijden: maandag t/m donderdag van 9 tot 21 uur en vrijdag van 9 tot 17 uur. Tel: (020-44) Web: e-nieuwsbrief medische bibliotheek Blijf op de hoogte van de nieuwste medische informatiebronnen. En van de service die de medische bibliotheek u biedt. Neem daarom een gratis abonnement op onze e-nieuwsbrief: een zesjaarlijkse uitgave boordevol informatie óver medische informatie. Speciaal voor artsen, onderzoekers, verpleegkundigen en paramedici in het VUmc. Lees het laatste nummer online: Searchtip: PubMed Nederlands laten spreken PubMed heeft een geavanceerd zoekinterface. Daarmee kan meer dan u denkt. Bijvoorbeeld Nederlandstalige artikelen in PubMed opzoeken (PubMed indexeert namelijk ook enkele Nederlandstalige tijdschriften, waaronder het NTvG). U vindt ze op verschillende manieren. Om te beginnen met een taalinperking die u instelt met de ronden van het programma. Voorlopige data voor subsidieronden 3-7 Ronde 3 De eerstvolgende ZonMw-deadline voor het indienen van projecten is 17 februari Ideeën voor deze ronde kunt u tot 16 oktober 2008 volgens het in de procedure beschreven format aanmelden bij Ronde 4 aanmelden ideeën: 16 mei 2009, ZonMw-deadline: 17 september 2009 Ronde 5 aanmelden ideeën: 15 oktober 2009, ZonMw-deadline: 16 februari 2010 Ronde 6 aanmelden ideeën: 15 mei 2010, ZonMw-deadline: 16 september 2010 Ronde 7 aanmelden ideeën: 14 augustus 2010, ZonMw-deadline: 18 januari 2011 Wij hopen u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd en zien uit naar uw bijdrage. Voor vragen kunt u contact opnemen met Daniëlle Jansen, Programmatekst en andere informatie over Leiderschap Als collega de baas spelen op 11- en 25 september (plus 1 coachingsgesprek) U stuurt uw collega s functioneel en/of operationeel aan maar u heeft formeel geen leidinggevende functie. U bent bijvoorbeeld coördinator of u heeft een seniorfunctie. Basistraining Dienend Leiderschap op 17 september (plus een persoonlijk gesprek met de trainer) U krijgt inzicht in het gedachtegoed van dienend leiderschap en in eigen kwaliteiten en ontwikkelpunten. Basistraining Competentiemanagement op 18 september Voor leidinggevenden die al een voortraject hebben gedaan (met P & O), competenties hebben vastgesteld en willen starten met het toepassen. U krijgt inzicht in de kernprincipes van competentiemanagement (eigenaarschap en ontwikkel-gerichtheid), en de rol van de leidinggevende hierin: ondersteunen op ontwikkeling. Let op: deze training is verplicht om de volgende modules te kunnen volgen: - Werven en selecteren op competenties Loyalis heeft het idee opgevat om nieuwe werknemers die minder dan een jaar bij ons in dienst zijn twee maanden bedenktijd te geven. Bedenktijd om wel of niet te kiezen voor IPAP, een aanvullende arbeidsongeschiktheidsverzekering. Deze twee maanden maken het mogelijk om op een rustiger moment, op het huisadres, bij de nieuwe werknemer terug te komen op het belang van een aanvullende verzekering bij arbeidsongeschiktheid. De werknemer heeft dan twee maanden tijd gehad om hier rustig over na te denken Na die twee maanden bedenktijd kan de tag: dutch[la]. Daarnaast kunt u zoeken op woorden in de oorspronkelijke, niet-engelstalige titel, op het transliterated title-veld. Dit veld wordt met een gewone search niet doorzocht. Pas als u de tag [tt] toevoegt aan een zoekterm gebeurt dat wel. Deze truc gebruikt u voor alle niet-engelstalige artikelen, dus ook voor artikelen in het Duits, Frans, Spaans, enzovoorts. Heeft u nog vragen? Bel of mail een medisch informatiespecialist. Cursussen en instructies De medische bibliotheek verzorgt diverse trainingen voor medewerkers van VUmc en studenten geneeskunde. Zo is er voor iedereen die (weer) goed wegwijs wil worden in het aanbod van de medische bibliotheek een vaste, wekelijkse minicursus. En wie regelmatig moet werken met PubMed, doet dat na onze 2-urige PubMed-cursus sneller en beter. Daarnaast zijn er voor VUmcgroepen lessen-op-maat mogelijk over het zoeken en hanteren van literatuur. En ook verzorgen wij een praktische introductiecursus Reference Manager. Voor meer informatie zie onze webpagina s: > instructies. het programma ouderenzorg is te lezen op Dr. I. Snapperprijs Het Bestuur van de Ruitinga van Swieten Stichting heeft Margriet F.C. de Jong de Dr. I. Snapperprijs 2008 toegekend voor haar proefschrift Relative adrenal insufficiency in the critically ill: role of ACTH testing (promotores prof. dr. A.B.J. Groeneveld en prof.dr. A.R.J. Girbes), waarop ze hoopt te promoveren op 14 oktober a.s. Het proefschrift gaat over de rol van onvoldoende aanpassing van bijnierschors functies op de stress van een ernstige ziekte. De prijs zal worden uitgereikt tijdens het Amsterdam Symposium Algemene Interne Geneeskunde op 19 september a.s. in de Beurs van Berlage te Amsterdam. Van harte gefeliciteerd! - Jaargesprekken en gedragscompetenties - Coachen op competentieontwikkeling - Teamtraining voor medewerkers Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Wisia Schaefer en Marjolein van Nieuwenhoven. Zij staan u graag te woord! Tel , Bij de volgende scholingen zijn nog plaatsen beschikbaar. Acute buikchirurgie, op 24 september Bestemd voor verpleegkundigen die werkzaam zijn op een chirurgische afdeling. Deze scholing heeft als doelstelling het verdiepen en verbreden van kennis, vaardigheden en inzicht in de zorg aan patiënten met acute buikchirurgie op de verpleegafdeling en/of na een (langdurige) IC opname en intercollegiale uitwisseling. Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Bianca Zincken en Marjolein van Nieuwenhoven. Zij staan u graag te woord. Tel , De gezondheidszorg blijft in beweging, dus ook ons opleidingsaanbod! werknemer er voor kiezen om de verzekering voor onbepaalde tijd te laten doorlopen. De eerste twee maanden blijven gratis. Hij hoeft zich dan geen zorgen meer te maken over zijn inkomen bij arbeidsongeschiktheid, want dat blijft goed. IPAP biedt namelijk een aanvulling op de WIA-uitkering en het arbeidsongeschiktheidspensioen. Stelt een nieuwe VUmc collega geen prijs op een aanvullende verzekering, dan hoeft hij niks te doen. De verzekering loopt na de twee gratis maanden vanzelf af. Simpel. IPAP van Loyalis. Want regen kun je niet voorkomen. Nat worden wel! Aanvullende afspraken CAO UMC De NFU en de centrales hebben aanvullende afspraken inzake het akkoord CAO UMC gemaakt. De NFU en de centrales hebben aanvullende afspraken inzake het akkoord CAO UMC gemaakt. Het betreft de volgende onderwerpen: toelage onregelmatige diensten ook voor ANIOS verhoging 184 uren grens in verband met de uitbreiding volledige arbeidsduur medewerkers geboren in 1949 die vallen onder het extra budget zware beroepen ontvangen ook persoonlijk budget mits er geen oude aanspraken zijn. De aanvullende CAO afspraken worden nog tekstueel in de nieuwe CAO UMC uitgewerkt. De uitgebreide tekst kunt u via de P&O-tab op het intranet lezen. Informatie over het Menu vindt u ook op intranet onder de rubriek service donderdag 14 augustus gepaneerde karbonade, jus, snijbonen, röstiaardappelen, gebonden tomatensoep, heldere Chinese kippensoep, vegetarische gebonden tomatensoep, vegetarische heldere Chinese soep vrijdag 15 augustus kip Marrakech,quorn Marrakech, ratatouille, couscous, gekookte aardappelen, gebonden aspergesoep, heldere groentesoep, vegetarische gebonden aspergesoep, vegetarische heldere Groentesoep zaterdag 16 augustus groente curry met kip, vegetarische groente curry, witte rijst, gebonden kip-kerriesoep, heldere tomaat-vermicelli, vegetarische gebonden kerriesoep, vegetarische heldere tomaat-vermicelli zondag 17 augustus Hawaïburger, groente loempia, speciaalsaus, koolrabi, carrée aardappelen, gebonden goulashsoep, heldere vermicellisoep, vegetarische gebonden paprikasoep, vegetarische heldere vermicelli maandag 18 augustus gepaneerde kipfilet, jus, spitskool, aardappelpuree, gebonden tomatensoep, heldere kippensoep, vegetarische gebonden tomatensoep, vegetarische heldere groentesoep dinsdag 19 augustus runder kofta, quorn kofta, tzatziki, Griekse salade, Tarly garni, gebonden linzensoep, heldere Mulligatawnysoep, vegetarische gebonden linzensoep, vegetarische heldere Mulligatawnysoep woensdag 20 augustus gegrilde Italiaanse varkensfilet, tomatensaus, spercibonen, gekookte aardappelen, gebonden champignonsoep, heldere Madrileensesoep, vegetarische gebonden champignonsoep, vegetarische heldere Madrileensesoep donderdag 21 augustus Provençaalse gestoofdevis, witte wijnsaus, Kononinne melange, aardappelpuree, gebonden kippensoep, heldere aspergesoep, vegetarische gebonden crèmesoep, vegetarische heldere aspergesoep vrijdag 22 augustus babiketjap, quorn ketjap, ketjapgroenten, witte rijst, gebonden tomatensoep, heldere Chinese kippensoep, vegetarische gebonden tomatensoep, vegetarische heldere Chinese soep zaterdag 23 augustus gebakken vis, Remouladesaus, geglaceerde worteltjes, frituur aardappel, Gebonden aspergesoep, heldere groentesoep, vegetarische gebonden aspergesoep, vegetarische heldere groentesoep zondag 24 augustus Italiaanse rundersaus, vegetarische Italiaanse saus, Insalate, pasta, Gebonden kip-kerriesoep, heldere tomaat-vermicelli, vegetarische gebonden kerriesoep, vegetarische heldere tomaat-vermicelli maandag 25 augustus megaburger, cocktailsaus, gemengde salade, steakfrites, Gebonden champignonsoep, heldere Madrileensesoep, gebonden vegetarische champignonsoep, heldere vegetarische Madrileensesoep dinsdag 26 augustus Engelse Pei met rundvlees, vegetarische Engelse Pie, tomatensalade, Wedges, gebonden kippensoep, heldere aspergesoep, gebonden vegetarische crèmesoep, heldere vegetarische aspergesoep woensdag 27 augustus Wienerschnitzel, vegetarische schnitzel, jus+vegetarische jus, gemengde groenten, gekookte aardappelen, gebonden tomatensoep, heldere Chinese kippensoep, gebonden vegetarische tomatensoep, heldere vegetarische Chinese soep Wijzigingen voorbehouden. Maaltijden zijn verkrijgbaar van tot uur en van tot uur. In weekenden en op feestdagen van tot uur. Tracer 14 augustus 2008

6 Agenda De rubriek agenda staat ook op de startpagina van intranet. De eerste plaatsing in Tracer wordt gemarkeerd met een *. Promoties dinsdag 2 september - aula, uur: M.M.S. Jasperse, MRI derived brain atrophy measures in multiple sclerosis promotoren: prof.dr. C.H. Polman, prof.dr. F. Barkhof, copromotoren: dr. H. Vrenken, dr. B.M.J. Uitdehaag woensdag 3 september - aula, uur: E.A. Hermans Geometry, optics and mechanical modelling of the human lens during accommodation. Towards developing an accommodative intraocular lens promotor: prof.dr. R.M. Heethaar, copromotor: dr. G.L. van der Heijde vrijdag 5 september - aula, uur: P.E. Zollinger, Vitamin C for prevention of CRPS-I in traumatology and orthopaedic surgery promotor: prof.dr. R.W. Kreis, copromotor: dr. W.E. Tuinebreijer vrijdag 12 september - aula, uur: P.K.I. Boor, Megalencephalic leukoencephalopathy with subcortical cysts. From disease gene to protein function promotor: prof.dr. M.S. van der Knaap, copromotoren: dr. J.C. Pronk, dr. G.C. Scheper woensdag 17 september - aula, uur: R.E. Breuk, Forensische dagbehandeling voor delinquente jongeren: een vergelijkend effect-onderzoek promotoren prof.dr. Th.A.H. Doreleijers, prof.dr. N.W. Slot donderdag 18 september - aula, uur: V.P. van Halm, Cardiovascular risk and inflammation. Focussing on rheumatoid arthritis and ankylosing spondylitis promotoren: prof.dr. B.A.C. Dijkmans, prof. dr. C.D.A. Stehouwer, copromotoren: dr. M.T. Nurmohamed, dr. A.E. Voskuyl vrijdag 19 september - aula, uur: M.R. Krijnen, Amorphous polylactide interbody cages for lumbar spinal fusion. Biomechanical and radiological studies promotoren: prof.dr. P.I.J.M. Wuisman ( ), prof.dr. V. Everts, copromotoren: dr.ir. T.H. Smit, dr. B.J. van Royen dinsdag 23 september - auditorium, uur: S.M.J.J. Hamerlynck, Girls in juvenile justice institutions. Psychopathology and sexual risk behavior promotoren: prof.dr. Th.A.H. Doreleijers, prof.dr. P.T. Cohen-Kettenis, copromotoren: prof.dr. R.R.J.M. Vermeiren, dr. L.M.C. Nauta- Jansen donderdag 25 september - aula, uur: M. Stiggelbout, More exercise for seniors: opportunities and challenges promotor: prof.dr. W. van Mechelen, copromotoren: dr. M. de Greef, dr. M. Hopman- Rock vrijdag 26 september - aula, uur: M. Moreno Jauge, Innate and adaptive tumour immunity promotoren: prof.dr. R.H.M. Verheijen, prof. dr. R.J. Scheper, copromotoren dr. S.C.T. von Mensdorff-Pouilly, dr. H.J. Bontkes dinsdag 30 september - aula, uur: J. Brouwer, Diagnostic imaging in detecting recurrent and metastatic head and neck cancer promotoren prof.dr. J.A. Castelijns, prof.dr. C.R. Leemans, prof.dr. R. de Bree, copromotor prof.dr. E.F.I. Comans dinsdag 30 september - aula, uur: M.A. Bremmer, Depressie en hartvaatziekten: mogelijke verstoringen in de stress- en ontstekingsresponse als verklaringen voor de onderlinge relatie promotoren: prof.dr. W.J.G. Hoogendijk, prof. dr. A.T.F. Beekman, prof.dr. D.J.H. Deeg Oraties donderdag 4 september - aula, uur: prof. dr. M.H.H. Kramer, Doen en laten Symposia en cursussen Donderdag en vrijdag september: Teach the teacher Inlichtingen: PAOG cursus- en congresorganisatie, mw. L. Ligtvoet, tst * woensdag 17 september - Amstelzaal: Literatuur en geneeskunde, Thema verslaving Inlichtingen: dienst communicatie, tst Opening academisch jaar donderdag 28 augustus - Amstelzaal, uur: Start onderwijsjaar geneeskunde VUmc door Wim Stalman, decaan maandag 1 september - aula, uur: Opening Academisch Jaar door René Smit, voorzitter college van bestuur VU, onder de titel Uitdagend Onderwijs Exposure is beste manier om van fobie af te komen Fearfighters leren naaldenangst te overwinnen n Ellen Kleverlaan Echte angst voor een injectie, zo panisch dat de hartslag omhoog gaat, het zweet ze uitbreekt, ze duizelig worden of zelfs flauwvallen. Het overkomt mensen met een naaldenfobie. Voor het televisieprogramma Fearfighters nam SBG-er Yvette van der Pas drie fobiepatiënten mee naar VUmc en leerde ze hun angst te overwinnen. Het programma Fearfighters gaat over mensen met een fobie. Deze mensen worden in maximaal drie dagen van hun niet te onderschatten angst afgeholpen. Ongelooflijk maar waar. Yvette van der Pas, psychotherapeut/gedragstherapeut bij sbg, werkt aan het programma mee. Maar, benadrukt Van der Pas, in drie dagen genezen kan niet, als het zou gaan om mensen met meerdere stoornissen, bijvoorbeeld een fobie in combinatie met een sociale fobie, of met een paniekstoornis. Mensen met een enkelvoudige fobie voelen ook paniek, maar alléén in die specifieke situatie. Bij een fobie is de angst dermate groot dat je de situatie uit de weg gaat. Bij een hondenfobie loop je een blokje om, bij vliegangst weiger je te vliegen en bij naaldenfobie laat je je dus niet prikken. Om dat laatste, naaldenfobie, gaat de uitzending die is opgenomen in VUmc. De oorzaken van fobieën liggen in een combinatie van aanleg en aangeleerd gedrag. Bij naaldenfobie lijkt er sprake te zijn van een meer dan gemiddelde genetische kwetsbaarheid, legt Van der Pas uit. Het komt bij 60 procent van de familieleden voor, dat is drie tot zes keer meer dan bij andere fobieën. Niet ontspannen Naaldenfobie, ook wel bloedfobie genoemd, heeft nog een ander belangrijk onderscheidend kenmerk. Waar ontspannen kan helpen bij andere fobieën, geldt dat niet bij naaldenfobie. Bij een naaldenfobie is iemand bang om flauw te vallen en dat gebeurt ook regelmatig. Dat heeft met de bloeddruk te maken: door angst stijgt de bloeddruk. Maar bij een bloedfobie daalt die juist. Het devies: Het aanspannen van de spieren, behalve van de arm waarin geprikt gaat worden. Van der Pas moest de verpleegkundigen voor de uitzending dan ook vragen om niet te zeggen: Ga maar rustig liggen en ontspan je. Piekervaring Exposure is de aanbevolen manier om mensen van een fobie af te helpen. Belangrijk is dat de persoon in confrontatie met zijn angstopwekkende situatie, die angst ervaart tot een soort piekervaring en vervolgens in die situatie de angst voelt afnemen. Hoe zijn de mensen in de uitzending van 8 augustus van hun fobie afgeholpen? Van der Pas: Eerst kijken naar hoe iemand anders wordt geprikt. Dan jezelf met het kleinste naaldje injecteren, daarna bloed afnemen en als klap op de vuurpeil aan een infuus liggen. Het proces gaat wat sneller dan in de normale praktijk, beaamt Van der Pas. Beklijft de genezing niettemin? Ja, en blijven oefenen is het devies, niet de situatie opnieuw gaan vermijden. Dan blijkt na vier jaar 90 procent van de mensen nog altijd fobievrij. Het programma over naaldenfobie werd uitgezonden op 8 augustus. Deze afleveringen is te bekijken op: Vidi-subsidie 2008 toegekend Onderzoek naar pulmonale hypertensie krijgt extra impuls Het onderzoek naar pulmonale hypertensie bij ICaR-VU krijgt veel steun van de Nederlandse organisatie voor wetenschappelijk onderzoek, NWO. Eerder ontvingen drie promovendi een mozaïekprijs en één onderzoeker een toptalent subsidie. Eind juli werd bekend dat aan longarts Anton Vonk Noordegraaf een Vidi-subsidie van euro is toegekend. n Monique Krinkels Van alle kanten komen de felicitaties binnen. Geen wonder, want een Vidi-subsidie is maar voor weinigen weggelegd. Maar liefst 140 onderzoekers dienden bij nwo een uitgewerkte onderzoeksaanvraag in voor de jaarlijkse Vidi-ronde. Na de eerste selectie bleven er 32 projecten over. Daarna mochten de overgebleven kandidaten hun onderzoek presenteren en verdedigen voor een commissie. Uiteindelijk kregen 18 onderzoekers te horen dat hun onderzoek zal worden gefinancierd, aldus Anton Vonk Noordegraaf. Een Vidi-subsidie is bedoeld om ervaren onderzoekers in staat te stellen een eigen onderzoekslijn verder te ontwikkelen. Hartfalen Het vijfjarig onderzoek van Vonk Noordegraaf zal zich richten op het hart van patiënten met pulmonale hypertensie. Bij deze dodelijke Foto: Ronald van Wieren Jean Savelkoul feliciteerde Anton Vonk Noordegraaf namens de raad van bestuur. VUmc zal nog eens euro aan zijn onderzoek bijdragen aandoening neemt de bloeddruk in de longslagader progressief toe. In eerste instantie lukt het de rechterhartspier zich aan te passen aan deze verhoogde bloeddruk. De hartspiercellen worden dikker. Na enige tijd geeft de rechterhartspier het echter op en overlijdt de patiënt. De oorzaak voor dit hartfalen is op dit moment niet bekend, noch is bekend waarom het moment van hartfalen verschilt tussen patiënten. Het onderzoeksproject richt zich, naast het vinden van de oorzaak, ook op manieren om dit hartfalen te voorkomen. Vonk Noordegraaf vermoedt dat zuurstoftekort in het centrum van de hartspiercel en een ontregelde energiehuishouding van de cel er debet aan zijn. Wanneer er meer bloedvaatjes rond de cel aanwezig zijn, houdt de hartspier het langer vol is zijn werkhypothese. Het onderzoek omvat het hele gebied van cel tot patiënt. Samenwerking Bij het onderzoek zullen, binnen het onderzoekinstituut ICaR-VU, meerdere afdelingen worden betrokken. Naast de longafdeling zullen ook fysiologie, nucleaire geneeskunde, cardiologie en fysica en medische technologie hun bijdrage leveren. Het onderzoek vergt veel geld, legt Vonk Noordegraaf uit. Er is onder andere kostbaar nucleair onderzoek nodig om de stofwisseling en het zuurstofverbruik van de hartspiercellen te meten. Een ander deel van de subsidie zal worden gebruikt om twee promovendi aan te stellen. Hoewel het aantal patiënten met pulmonale hypertensie erg beperkt is, blijkt het niet lastig te zijn om geschikte onderzoekers te vinden. Er zijn maar 400 patiënten in Nederland met deze ziekte en de meesten worden door Anco Boonstra en mij in VUmc behandeld. Ruimte voor een derde arts met deze specialisatie is er dus niet. Maar je doet veel kennis op over de fysiologie en dat is voor iedere longarts aantrekkelijk. We hebben altijd uit de allerbeste kandidaten kunnen kiezen, stelt hij vast. Bovendien raakt deze ziekte mensen. Zo ben ik er ook zelf bij betrokken geraakt. Als co-assistent maakte ik mee dat een patiënt met pulmonale hypertensie op jonge leeftijd overleed. In Nederland konden we in die tijd deze patiënten nog niet behandelen en was er weinig kennis over deze longaandoening. Ik ben daarom na mijn promotieonderzoek naar de VS gegaan om daar meer kennis over deze aandoening op te doen. Tegenwoordig blijven patiënten drie tot vier jaar langer leven. En hoewel dat winst is, is dit gering als de diagnose op twintigjarige leeftijd vastgesteld wordt. Daarom is er onderzoek nodig om de ziekte in de toekomst beter te kunnen behandelen. 6 Tracer 14 augustus 2008 Nieuws Onderwijs Onderzoek Patiëntenzorg O r g a n i s a t i e M e d e d e l i n g e n V a c a t u r e s

7 Vier oudgedienden delen bijzondere herinneringen n Mariet Buddingh Een bijzondere ontmoeting op een zomerse maandagmiddag. In het personeelsrestaurant Het Plein zitten vier vrouwen die vol enthousiasme vertellen over hun werk en wat dat voor hen betekent. Er vliegen opmerkelijke gebeurtenissen over tafel, namen die bij iedereen instemmend geknik of een luidkeels jaah oproepen, en er worden herinneringen opgehaald. Herinneringen die herkenning of weer een andere herinnering oproepen. Herinneringen die teruggaan tot in het begin van de jaren zestig. Een periode waarin alle vier de geïnterviewden hun entree maakten in het toenmalige VU ziekenhuis om er pas nu na ruim veertig jaar de werkdeur achter zich dicht te trekken. Aan tafel zitten Agaath Dondorp, medisch maatschappelijk werker, in dienst sinds 1966 en verpleegkundigen Bets van der Stoel, in opleiding gekomen in 1966 en Kea van Dijk en Mieke Pavicic, beiden in opleiding gekomen in Een volledig verslag van het gesprek zou pagina s vullen, een weergave van fragmenten moet laten zien hoeveel warmte, plezier en deskundigheid met deze vrouwen de organisatie verlaat. Bets van der Stoel, Kea van Dijk, Mieke Pavicic en Agaath Dondorp (vlnr) delen ruim veertig jaar geschiedenis in VUmc Over beroepskeuze en voorkeur voor specialismen Dat ik op de verpleegstersschool van het VU ziekenhuis terecht ben gekomen, is eigenlijk toeval. Secretaresse of onderwijzeres leek me niets, dus werd ik verpleegkundige. En als hervormd meisje, was de VU een logische keuze, zo vertelt Kea van Dijk. Maar ik zou nu weer hetzelfde beroep kiezen. Ik ben een echte chirurgisch verpleegkundige. Mieke Pavicic, valt haar bij: Dat geldt voor mij ook. Ik zeg wel eens: een dag niet verbonden is een dag niet verpleegd. Ik moet iets zien, drains of wonden. Dan kan ik handelen. Een wond zodanig verzorgen dat de patiënt daar van opknapt. En dat was voor mij nu juist zo wennen, vertelt maatschappelijk werker Agaath Dondorp. Ik ben opgeleid als maatschappelijk werker voor kinderen, kwam hier direct terecht bij het audiologisch centrum. Ik ben opgeleid om te praten en te luisteren en in mijn werk met slechthorenden en doven kwam ik goed tot mijn recht. Omdat het, zeker in de pioniersfase nog niet altijd druk was, deed ik er kno en heelkunde bij. Dan stond ik opeens op de ic en moest dan echt flink slikken. Dat bloederige en heftige was me soms echt teveel. Van der Stoel is minder uitgesproken: Ik heb, min of meer toevallig, altijd op snijdende specialismen gewerkt, maakte mijn keuzes vaak ook meer op basis van de teamstelling dan op basis van het specialisme. Als ik naar mijn persoonlijkheid kijk, zouden de inwendige specialismen op zijn minst ook goed bij me passen. Bijzondere herinneringen Dondorp heeft meteen een uitzonderlijk voorval paraat. Ik ging op huisbezoek bij een eenvoudig Wetenswaardig Veranderende hersenactiviteit bij kinderen met obesitas Kinderen met zeer ernstig overgewicht hebben afwijkende patronen van hersenactiviteit. De communicatie tussen de verschillende hersengebieden is bij deze kinderen anders dan bij hun slanke leeftijdsgenoten. Dit blijkt uit onderzoek naar de effecten van obesitas op het brein van de afdelingen kinderendocrinologie en klinische neurofysiologie. Hiermee wordt bevestigd dat obesitas aantoonbaar invloed heeft op de hersenfunctie. De onderzoekers vergeleken de hersenactiviteit van een groep van elf zeer zware meisjes met een controlegroep bestaande uit meisjes met een normaal gewicht. Fors overgewicht houdt op latere leeftijd verband met veranderingen in de hersenen en achteruitgang van de hersenfunctie. Het onderzoek zet een belangrijke stap door aan te tonen dat veranderingen in hersenactiviteit al op jonge leeftijd aanwezig zijn, ver voor de latere achteruitgang. Hiermee wordt het belang onderstreept om al op jonge leeftijd te beginnen met de aanpak van dit gezondheidsprobleem. De precieze oorzaken van de veranderingen in hersenactiviteit en de onomkeerbaarheid ervan, moeten nog verder worden onderzocht. Wellicht speelt een veranderde stofwisseling, bijvoorbeeld van vetten of insuline, hierbij een rol. Een andere verklaring kan zijn dat kinderen met ernstig overgewicht een verhoogde motivatie en gevoeligheid voor eten hebben. Een op tien mensen met diabetes kampt met depressie Veel mensen met diabetes hebben last van depressieve klachten. Lang niet altijd wordt een depressie herkend, of zoekt men er hulp voor. Om die drempel te verlagen heeft VUmc, onder leiding van Frank Snoek, een begeleidingsprogramma ontwikkeld dat via internet echtpaar op een boerderij. Zij hadden een baby gekregen met een zeer ernstige schisis, die in het ziekenhuis lag. Terwijl ik in de stalachtige woning met moeder praatte, riep vader buiten paniekerig om hulp. Er was een koe aan het kalven, maar er was een probleem. Voordat ik het wist stonden moeder en ik met een touw in de hand en hielp ik een gezond stiertje ter wereld. Het werd Agaath genoemd. Ook Pavicic heeft een verhaal over een baby, een verhaal dat haar zichtbaar nog steeds raakt: Wij hadden op vaatchirurgie een jaar lang een baby wiens moeder bij ons was opgenomen. De strengste artsen stonden te koediekoe-en boven haar box en ze reed in de wagen mee op de medicijnrondes en met de etenskar. Haar moeder mocht naar huis, met haar, toen zij een jaar en een dag was. Van Dijk heeft niet een bijzondere herinnering, maar geholpen door Dondorp komt wel de allereerste keer dat een patiënt na euthanasie overleed, ter sprake. Van Dijk ziet, al pratend, de betreffende patiënt nog in zijn bed liggen. Het maakte een enorme indruk op me. Ja, dat vergeet ik nooit. En zo vertelt Van der Stoel de eerste bevalling waar ze bij aanwezig was nooit te vergeten. wordt aangeboden. Het Diabetes Fonds betaalt het onderzoek. In Nederland is één op de tien mensen met diabetes depressief. Dat is tweemaal zo veel als mensen zonder diabetes. Mensen met diabetes en depressieve klachten vinden vaak moeilijk hulp. Om hen te helpen, heeft VUmc samen met het Trimbos Instituut een begeleidingsprogramma via internet ontwikkeld, met geld van het Diabetes Fonds. Medisch psychologe Kim van Bastelaar: Het is zorgwekkend dat depressie in de helft van de gevallen niet wordt herkend en men vaak geen hulp krijgt. Het programma is nu klaar om in de praktijk getest te worden. Het programma heet Diabetergestemd.nl en is gebaseerd op een bestaande cursus die wij geschikt hebben gemaakt voor mensen met diabetes. In de cursus is aandacht voor diabetes en hoe die de stemming kan beïnvloeden. Maar ook het omgekeerde: hoe depressie de diabetes zelfzorg kan beïnvloeden. Het lijkt misschien vreemd op het eerste gezicht, depressiebehandeling via internet. Toch wordt het steeds vaker toegepast en met succes. Het voordeel van het internetprogramma is dat je gewoon thuis aan de slag kunt. Handig voor mensen die slecht ter been zijn, of die al veel vrij moeten nemen voor doktersbezoek. Het programma bestaat uit acht wekelijkse lessen, die de cursist zelfstandig doorloopt. Op verschillende momenten ontvangt de deelnemer terugkoppeling van een coach. Ook bevat de cursus een stemmingsdagboek en een forum waarop de deelnemers hun ervaringen kunnen delen. Mensen met diabetes van 18 jaar en ouder die last hebben van depressiviteit kunnen kosteloos meedoen met het onderzoek naar het programma. Voor meer informatie en aanmelden: kijk op Over met de tijd meegaan Ik heb de begeleiding van leerlingen altijd heel stimulerend gevonden, vertelt Van der Stoel. Het hield mij scherp in mijn werk, ik kon kennis overdragen, maar leerde ook van hen. Bijvoorbeeld in het werken met computers. Pavicic, lachend: Vroeger riep ik dat ik zou stoppen zodra de computers aan het bed verschenen. Toen ik ooit op televisie zag dat zelfs apen de juiste knoppen wisten te bedienen om eten te krijgen, voelde dat wel als een stimulans om dan ook maar overstag te gaan. Nu is de computer, ook in ons werk, niet meer weg te denken. Bijzonder werk Ondanks het feit dat mijn werkplezier de laatste jaren een flinke deuk heeft opgelopen door de bezuinigingen en de consequenties die dat had voor de dienst mmw en mijn werk, ben ik blij dat ik kon doorwerken tot mijn 65e. Dondorp vertelt dat zij steeds opnieuw geprikkeld werd, door de ontwikkelingen in haar vak, maar vooral ook door de teamgeest die er heerst bij het audiologisch centrum en de relatie met haar patiënten. De drie verpleegkundigen herkennen dat, alle drie hechten ze aan collegialiteit en stonden ze bewust tot het einde aan het bed. Pavicic: In ons werk is het zo duidelijk dat het zin heeft. Van Dijk: Als verpleegkundige heb je een bijzondere verantwoordelijkheid voor de patiënt, jij moet het voor hem of haar opnemen. Van der Stoel: De kwetsbare situatie waarin patiënten zich bevinden, maakt contacten vaak heel intensief. Dat blijft bijzonder. Leven na het werk Allemaal zullen ze hun werk missen, maar zijn ervan overtuigd dat het mooi is om te stoppen met werken op het moment dat dat werk nog zo leuk is. Van der Stoel is blij met de regelmaat in haar leven, iets wat Van Dijk en Pavicic juist erg wennen lijkt. Pavicic: Altijd maar hetzelfde, ik houd van die onregelmatigheid van ons werk. Van Dijk vreest zelfs het nieuwe leven wel saai te vinden. Allemaal ook denken ze te moeten ontwennen. Pavicic kijkt de andere drie vragend aan terwijl ze stelt: We kunnen het ons toch ook niet voorstellen. Meer dan veertig jaar van ons leven ligt hier. Dat is een heel groot stuk. Van der Stoel knikt: En een heel mooi stuk. En dan is het, voor het eerst in het gesprek, even heel even stil. Tracer 14 augustus 2008 Nieuws Onderwijs Onderzoek Patiëntenzorg Organisatie Mededelingen Vacatures 7

8 Stuur je vakantiefoto naar Tracer Dit jaar is het thema van de vakantieserie in Tracer herinneringen. Ga jij tijdens je vakantie op zoek naar een bijzonder souvenir of neem je goede herinneringen aan een bepaalde plaats mee naar huis? Als je een bijzondere, leuke, gekke of mooie vakantiefoto hebt gemaakt die je met de lezers van Tracer wilt delen stuur je foto dan naar VUmc.nl en vertel wat die foto voor jou speciaal maakt. De redactie plaatst een selectie in de komende zomernummers van Tracer. Herinnnering aan Zwitserland On Her Majesty s Secret Service Bijna als James Bond dalen Loes en ik een sneeuwveldje af. We glijden in een 007-filmscène bij het draaiende restaurant Piz Gloria boven op de Schilthorn in Zwitserland. Elk jaar zoeken we een weekje de bergen op. We zijn graag boven de boomgrens. Tom en Chris zijn de betere klimmers en Loes en ik de snelste dalers. In een overweldigende mooie wereld loop je het hoofd leeg en boven op de pas of bij een hut is het lekker uitrusten, vèrkijken en een beetje dromen over alles en niets. Jettie Vreugdenhil Herinnering aan Frankrijk Herinnering aan Spanje De portrettekenaar Wederom een mooie en warme zomervakantie in Nerja, Zuid-Spanje. Lekker aan het zwembadje liggen bij het appartement dat we voor het vijfde jaar huren en waar ons dochtertje Cerensa bijna de gehele vakantie in rondzwemt, niet verbazingwekkend dat ze op haar zesde de eerste vijf zwemdiploma s al had. Aldaar haar zevende verjaardag gevierd en haar ter ere hiervan laten tekenen door een portrettekenaar op Balkon de Europa, een schitterend uitzichtspunt (oorspronkelijk een kasteel uit de 14e eeuw) aan het einde van het centrale en levendige plein in Nerja. Servaas Morré, hoofd laboratorium immunogenetica Alleen op de wereld Deze zomer kampeerden we drie weken in een oude kersenboomgaard in l Isle sur la Sorgue in de Provence. Het was juist oogsttijd: de kersen waren rijp. Onze oogst van deze vakantie: elke dag verse kersen zoveel we lustten, eindelijk weer eens de rust om een klein beeldje te houwen uit speksteen (heerlijk in de schaduw van de kersenbomen), tijd om te genieten van de Provençaalse keuken en verder vooral veel lange en prachtige wandelingen door het veelzijdige landschap van de Provence. Half Nederland mag dan in de zomer afreizen naar Frankrijk, wij zijn ze tijdens onze wandelingen niet tegengekomen. Ook in Frankrijk kun je je nog alleen op de wereld wanen. Heerlijk! Ans van Manen, senior zorgadministrateur Herinnering aan het IJsselmeer Postduif Tijdens onze vakantie kregen wij op onze boot bezoek van een geringde postduif. Op dat moment voeren we over de Gouwzee van Marken naar Volendam. Vanwege de windrichting was het niet mogelijk de zeilen te hijsen. Hij is ongeveer een half uur op z n post gebleven en zelfs vermanende woorden het schip te verlaten hadden geen effect. Met angst in de ogen keken wij of onze ongenode gast ons gloednieuwe teakhouten dek al dan niet zou bevuilen, maar gelukkig bleek deze duif welopgevoed. Na het wijzigen van de koers konden we de zeilen hijsen en voelde de duif zich niet meer welkom. Hij vertrok met zichtbare tegenzin. We hebben hem uiteraard nog even uitgezwaaid. Marcel van der Haagen, hoofd afdeling zorgadministratie Herinnering aan Slowakije Werelderfgoed Afgelopen juli was ik in Banska Stiavnica in zuid-midden Slowakije. Deze oude mijnstad, die omgeven is door schilderachtige heuvels en uitgestrekte weiden, hoort tot het UNESCO-werelderfgoed. Ondanks het verval van een groot aantal gebouwen en de grauwe communistische architectuur, huist in Banska Stiavnica een prachtige schoonheid. Een gedeelte van de stad is al gerestaureerd - vrolijke kleuren beginnen de boventoon te voeren in het centrum. En de historische gebouwen die nog in verslechterde toestand verkeren, zijn herkenbaar als eeuwen oud. De komende jaren zal Banska Stiavnica steeds mooier worden. Ik ben erg onder de indruk van deze streek in Slowakije! Annemarie van den Hoven, voorlichter geneeskunde 8 Tracer 14 augustus 2008 N i e u w s O n d e r w i j s O n d e r z o e k P a t i ë n t e n z o r g O r g a n i s a t i e M e d e d e l i n g e n V a c a t u r e s

Restaurant t Trefpunt Menu September 2015

Restaurant t Trefpunt Menu September 2015 Restaurant t Trefpunt Menu September 2015 Warme maaltijd van 12.00-13.30 uur Vanaf 7 september 2015 ook van 17.30-19.00 uur Reservering niet nodig wel gewenst St. Elisabeth wenst u smakelijk eten! Voor

Nadere informatie

Tracer is het tweewekelijkse medewerkersblad van VU medisch centrum uitgave: dienst communicatie nummer 9

Tracer is het tweewekelijkse medewerkersblad van VU medisch centrum uitgave: dienst communicatie nummer 9 4 Marktwerking gaat iedereen aan 7 Dokters in debat 8 Turkse studenten op bezoek 24 april 2008 Tracer is het tweewekelijkse medewerkersblad van VU medisch centrum uitgave: dienst communicatie nummer 9

Nadere informatie

Baas in eigen loopbaan Training

Baas in eigen loopbaan Training Vergroot loopbaanzelfregie bij medewerkers Baas in eigen loopbaan Training INFORMATIE VOOR HR EN LEIDINGGEVENDEN Inleiding Is loopbaanontwikkeling en arbeidsmobiliteit een belangrijk thema in uw organisatie

Nadere informatie

Maag-, darm- en leverziekten. Infliximab / Remicade bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa

Maag-, darm- en leverziekten. Infliximab / Remicade bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Afdeling: Onderwerp: Maag-, darm- en leverziekten Infliximab / Remicade bij de ziekte van Crohn en colitis ulcerosa Inleiding Uw behandelend arts heeft met u gesproken over het gebruik van Infliximab (Remicade).

Nadere informatie

Verpleegafdeling G2, Intensive Care

Verpleegafdeling G2, Intensive Care Verpleegafdeling G2, Intensive Care Locatie Dordwijk Informatie voor bezoekers Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Intensive Care februari 2015 pavo 0032 Inleiding Uw familielid is opgenomen op de verpleegafdeling

Nadere informatie

Hartritmemonitor Implantatie / verwijdering

Hartritmemonitor Implantatie / verwijdering Hartritmemonitor Implantatie / verwijdering Afdelingen cardiologie en dagbehandeling Inleiding Heeft u last van flauwvallen, een licht gevoel in uw hoofd, duizeligheid en/of hartkloppingen? Dat kan te

Nadere informatie

Baas in eigen loopbaan Training

Baas in eigen loopbaan Training Vergroot loopbaanzelfregie bij medewerkers Baas in eigen loopbaan CORINA KRAAN, BELEIDSMEDEWERKER SOCIAAL DOMEIN, GEMEENTE WOERDEN De training maakt heel helder waar je staat. Dankzij de feedbackgesprekken

Nadere informatie

Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving. 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care

Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving. 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving Dinsdag 8 oktober 2013 Auditorium Vrije Universiteit Amsterdam Palliative

Nadere informatie

Restaurant t Trefpunt Menu Februari 2015

Restaurant t Trefpunt Menu Februari 2015 Restaurant t Trefpunt Menu Februari 2015 Warme maaltijd van 12.00-13.00 uur Reservering niet nodig St. Elisabeth wenst u smakelijk eten! U bent ook welkom voor ontbijt of avondmaaltijd (brood). Voor speciale

Nadere informatie

Loyalis in de zorg Een deskundige partner voor werkgevers

Loyalis in de zorg Een deskundige partner voor werkgevers De expertise van Loyalis is mensenwerk gebruiken we onze kennis voor heldere adviezen en diensten. Omdat pensioen- en caoregelingen in elke sector weer anders zijn, is ons werk maatwerk. En bieden we onze

Nadere informatie

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht

Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht Business Process Management (BPM) bij het UMC Utrecht BPM Round Table, TU Eindhoven 11 juni 2012 René de Gier 1 Het UMC Utrecht is een internationaal toonaangevend universitair medisch centrum waarin kennis

Nadere informatie

1 daagse training time-management

1 daagse training time-management Open oor Inschrijving een groep 1 daagse training time-management Slim Werken + Creatief Werken edere dag een SlimWerken.COM Julianapark 48-5 5046 GB Tilburg T 013-5770495 M 06-27326562 E contact@slimwerken.com

Nadere informatie

Loyalis Academie 2009

Loyalis Academie 2009 Je leeft, je verandert. Loyalis verandert met je mee. Loyalis Academie 2009 Effectieve trainingen op het gebied van active aging, personeelsbeleid en sociale zekerheid. Speciaal voor werkgevers en werknemers

Nadere informatie

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling.

Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Leerzaam, leuk, nieuwe contacten opgedaan, nieuwe ideeën. Het open Space concept is geweldig. Met een rugzakje vol info ga ik naar huis, veel gesprekken, leuke manier van middagvulling. Ontspannen maar

Nadere informatie

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners

Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Behandeling chronische pijn en vermoeidheid bij tieners Afdeling revalidatie mca.nl Inhoudsopgave Wat is chronische pijn en vermoeidheid? 3 Chronische pijn en vermoeidheid bij tieners 4 Rustig aan of toch

Nadere informatie

Welkom op de dagbehandeling Interne geneeskunde. www.nwz.nl

Welkom op de dagbehandeling Interne geneeskunde. www.nwz.nl Welkom op de dagbehandeling Interne geneeskunde www.nwz.nl Inhoud Wat kunt u verwachten op de dagbehandeling interne geneeskunde? 3 Uw afspraak 4 Uw voorbereiding 4 Dag van het onderzoek of de behandeling

Nadere informatie

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2 Medisch Leiderschap Prof.dr. Margriet Schneider Loes Nissen, aios MDL Jessica Vogel, Bedrijfsleider MDL Judith Voogt, student geneeskunde, onderzoeker V & V Project CanBetter Patiëntveiligheid Doelmatigheid

Nadere informatie

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1

Onderwijs 2011-2012. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis. Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 Onderwijs Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 2011-2012 Onderzoekschool Politieke Geschiedenis 1 1. Inleiding en samenvatting De Onderzoekschool Politieke Geschiedenis (OPG) biedt in het academisch

Nadere informatie

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan

Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Het medicijn Gammaglobuline onder je huid Subcutaan Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Informatie voor ouders 2 Het medicijn Gammaglobuline onder je huid (subcutaan) 4 Wil je meer

Nadere informatie

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm

Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Zwangerschap bij chronische ontstekingsziekten van de darm Inleiding Zwanger worden als je een chronische ontstekingsziekte van de darm (IBD = inflammatory Bowel disease) hebt zoals de ziekte van Crohn

Nadere informatie

Restaurant t Trefpunt Menu september 2014

Restaurant t Trefpunt Menu september 2014 Restaurant t Trefpunt Menu september 2014 Warme maaltijd van 12.00-13.00 uur Reservering niet nodig St. Elisabeth wenst u smakelijk eten! U bent ook welkom voor ontbijt of avondmaaltijd (brood). Voor speciale

Nadere informatie

Voor een groep. Korte Workshop Time-management. Slim Werken + Creatief Werken

Voor een groep. Korte Workshop Time-management. Slim Werken + Creatief Werken Voor een groep Korte Workshop Time-management Slim Werken + Creatief Werken edere dag een SlimWerken.COM Julianapark 48-5 5046 GB Tilburg T 013-5770495 M 06-27326562 E contact@slimwerken.com W www.slimwerken.com

Nadere informatie

Projectmatig werken voor de secretaresse

Projectmatig werken voor de secretaresse Nationale Secretaresse Dag 2009 www.secretary.nl/officemanagement Schriftelijke cursus in vijf lessen met twee bijeenkomsten Startdatum 9 april 2009 Projectmatig werken voor de secretaresse Postzegel niet

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Zorg voor de hivseropositieve

Zorg voor de hivseropositieve Zorg voor de hivseropositieve patiënt Het Radboudumc is één van de 27 hiv-behandelcentra in Nederland. Hier werkt een team van zorgverleners dat gespecialiseerd is in de behandeling en begeleiding van

Nadere informatie

Adolescent Community Reinforcement Approach. Informatie over de ACRA-behandeling bij Kentra24. Voor ouders, verwijzers en andere professionals

Adolescent Community Reinforcement Approach. Informatie over de ACRA-behandeling bij Kentra24. Voor ouders, verwijzers en andere professionals Adolescent Community Reinforcement Approach Informatie over de ACRA-behandeling bij Kentra24 Voor ouders, verwijzers en andere professionals Kentra24 en ACRA Kentra24 onderdeel van Novadic-Kentron biedt

Nadere informatie

Nieuwsbrief. 22 mei 2012 FOP STICHTING NEDERLAND

Nieuwsbrief. 22 mei 2012 FOP STICHTING NEDERLAND Nieuwsbrief 22 mei 2012 FOP STICHTING NEDERLAND Dankwoord aan onze donateurs. Ten eerste willen wij alle donateurs bedanken voor hun bijdrage waardoor wij onze werkzaamheden voort kunnen zetten mede omdat

Nadere informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie

afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie patiënteninformatie afdeling Intensive Care (IC) algemene informatie U of uw naaste is opgenomen op de afdeling Intensive Care (IC). Wat kunt op deze afdeling verwachten? Wie werken er op deze afdeling?

Nadere informatie

Afdeling A2 Orthopedie

Afdeling A2 Orthopedie ORTHOPEDIE Afdeling A2 Orthopedie U of uw familielid/naaste is zojuist opgenomen op de afdeling Orthopedie van het Laurentius ziekenhuis Roermond. Een opname in het ziekenhuis is niet prettig, maar vaak

Nadere informatie

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst

Angststoornissen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst ggz voor doven & slechthorenden Angststoornissen Als angst en paniek invloed hebben op het dagelijks leven Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over angst Herkent u dit? Iedereen

Nadere informatie

Verantwoordingsdocument voor gebruikte normen: Crohn/colitis ulcerosa

Verantwoordingsdocument voor gebruikte normen: Crohn/colitis ulcerosa Verantwoordingsdocument voor gebruikte normen: Crohn/colitis ulcerosa Verslagjaar 2014, september 2015 Verantwoording over de getoonde informatie: In de vergelijkingshulp worden alleen ziekenhuizen en

Nadere informatie

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid

Deeltijdbehandeling. Mondriaan. Informatie voor cliënten. Ouderen. voor geestelijke gezondheid Deeltijdbehandeling Informatie voor cliënten Ouderen Mondriaan voor geestelijke gezondheid Ouderen Deeltijdbehandeling De Divisie Ouderen is een onderdeel van Mondriaan. We verlenen hulp aan mensen van

Nadere informatie

Draadloos Internet. Sinds kort is draadloos breedband internet beschikbaar in en om de kantine van het tennispark.

Draadloos Internet. Sinds kort is draadloos breedband internet beschikbaar in en om de kantine van het tennispark. Agenda: zie website Draadloos Internet 1 Waar zijn ze gebleven 1 Groene Club actie 2 Pompdagen 3 Opknappen park 3-4 Oproep najaarscompetitie 4 Speciale ledenpas 5 BBQ 5 Jeugdtoernooien 6-7 Draadloos Internet

Nadere informatie

MS-MasterclasS Exclusieve training door MS experts

MS-MasterclasS Exclusieve training door MS experts MS-MasterclasS Exclusieve training door MS experts MS-MasterclasS Graag nodigen wij u, neuroloog of neuroloog in opleiding, uit voor een tweedaagse training die zich richt op de klinische aspecten van

Nadere informatie

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst

Programma Akademiehoogleraren. Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Programma Akademiehoogleraren Nederlands toponderzoek, nu en in de toekomst Loopbaanimpuls Om ook in de toekomst Nederlands toponderzoek te kunnen leveren, zullen universiteiten nieuw wetenschappelijk

Nadere informatie

TWEE-WEKELIJKSE NIEUWSBRIEF VAN BASISSCHOOL DE BELHAMEL I.S.M. MET HAAR OUDERVERENIGING EN MEDEZEGGENSCHAPSRAAD

TWEE-WEKELIJKSE NIEUWSBRIEF VAN BASISSCHOOL DE BELHAMEL I.S.M. MET HAAR OUDERVERENIGING EN MEDEZEGGENSCHAPSRAAD Openbare Dalton Basisschool De Belhamel Rudolfusdal 60 5551 EG Dommelen 040 204 25 88 info@obsdebelhamel.nl www.obsdebelhamel.nl De Kattebel jaargang 14 25 april nr. 17 TWEE-WEKELIJKSE NIEUWSBRIEF VAN

Nadere informatie

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie?

Onco-move. Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker. Waarom bewegen tijdens chemotherapie? Onco-move Instructies voor bewegen tijdens behandeling van kanker De behandeling van kanker, in het bijzonder de chemotherapie en/of radiotherapie, kan aanleiding zijn tot langdurige vermoeidheid en conditieverlies.

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Borstreconstructie. Afdeling Plastische Chirurgie

Borstreconstructie. Afdeling Plastische Chirurgie Borstreconstructie Afdeling Plastische Chirurgie Borstreconstructie Deze brochure is bedoeld voor vrouwen die in aanmerking komen voor een borstreconstructie. Van uw plastisch chirurg hebt u hierover informatie

Nadere informatie

KlimtorenNieuws. Terugblik kermis. Nr. 03 23-09-2015

KlimtorenNieuws. Terugblik kermis. Nr. 03 23-09-2015 KlimtorenNieuws basisschool de Klimtoren Kerkstraat 87 6996 AG Drempt 0313 473004 info@deklimtorendrempt.nl www.deklimtorendrempt.nl Nr. 03 23-09-2015 Terugblik kermis Terugblik kermis Schoolfotgraaf Hoofdluis

Nadere informatie

PLASTISCHE CHIRURGIE. Borstreconstructie BEHANDELING

PLASTISCHE CHIRURGIE. Borstreconstructie BEHANDELING PLASTISCHE CHIRURGIE Borstreconstructie BEHANDELING Borstreconstructie Deze folder is bedoeld voor vrouwen die in aanmerking komen voor een borstreconstructie. Van uw plastisch chirurg hebt u hierover

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Taalreizen Engeland, Cambridge

Taalreizen Engeland, Cambridge Taalreizen Engeland, Cambridge HIGHLIGHTS CAMBRIDGE Knusse en vriendelijke stad Alle niveaus van de Cambridge cursus beschikbaar Veel georganiseerde activiteiten Cambridge is beroemd vanwege de prestigieuze

Nadere informatie

Nieuwsbrief voor bestuursleden. ANBO Informatief VOLG DE TRAINING HELPEN GRIP OP GELD TE KRIJGEN EN WORD SCHULDHULPVERLENER

Nieuwsbrief voor bestuursleden. ANBO Informatief VOLG DE TRAINING HELPEN GRIP OP GELD TE KRIJGEN EN WORD SCHULDHULPVERLENER Nieuwsbrief voor bestuursleden Coördinatie en eindredactie: Sonja Brouwer E-mail: informatief@anbo.nl Volg ANBO op Facebook Volg ANBO directeur Liane den Haan op Twitter Postadres Postbus 18003 3501 CA

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Jongeren Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Vragen? Voor wie is deze brochure? Je hebt deze brochure gekregen omdat je autisme hebt of nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN?

!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!! Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Uitgave van Stichting Be Aware Januari 2015 WIL JE MINDER GAMEN? Je vindt dat je teveel tijd doorbrengt met het spelen van games. Je beseft dat je hierdoor in de problemen kunt raken: je huiswerk lijdt

Nadere informatie

Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart 2009.

Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart 2009. Page 1 of 5 Bob van Asselt Van: Nieuwsbrief [nieuwsbrief@onderdekastanje.nl] Verzonden: dinsdag 16 maart 2010 21:33 Onderwerp: Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart 2010 Nieuwsbrief Onder de Kastanje maart

Nadere informatie

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END 4 TIPS voor een TOP jaarafsluiting 2014 Anja Lefeber Vit4Life 2 Dank je voor je interesse in dit e-book! Hartelijk bedankt voor het downloaden van mijn e-book In topvorm tijdens

Nadere informatie

Naar de Middeleeuwen. opentoernooi@tvbuytenwegh www.tvbuytenwegh.nl 079-3229138 #tvbopen

Naar de Middeleeuwen. opentoernooi@tvbuytenwegh www.tvbuytenwegh.nl 079-3229138 #tvbopen Naar de Middeleeuwen opentoernooi@tvbuytenwegh www.tvbuytenwegh.nl 079-3229138 #tvbopen 2 Welkom! Van harte welkom op TV Buytenwegh! Wat leuk dat je meedoet met het Boonestomende feestavond! Ook begroeten

Nadere informatie

100 jaar neuro- en ouderen psychiatrie in de Valeriuskliniek:

100 jaar neuro- en ouderen psychiatrie in de Valeriuskliniek: Extra Valeriussymposium 3 november 2010 t.g.v. jubileum 100 jaar neuro- en ouderen psychiatrie in de Valeriuskliniek: samenhang tussen patiëntenzorg en onderzoek Inleiding Van oudsher bestaat in de Valeriuskliniek

Nadere informatie

BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK. Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start.

BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK. Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start. BEELDHOUWEN EN SCHILDEREN IN NOORD FRANKRIJK ATELIER MOOI WERK Na lang voorbereiden gaat in deze zomer mijn eerste cursus in Frankrijk van start. In Noord Frankrijk, 385 km van Den Haag, net onder de Franse

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf. 11 april 2013 Welkom VOC

Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf. 11 april 2013 Welkom VOC Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf 11 april 2013 Welkom VOC Hoogwaardige en persoonlijke patiëntenzorg Máxima Medisch Centrum: het grootste ziekenhuis in Zuidoost-Brabant Ruim 3.300 medewerkers,

Nadere informatie

Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company. Evaluatie

Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company. Evaluatie Happy Cow Project i.s.m. Rabobank Maas en Waal en CowSignals Training Company Evaluatie Conclusie Happy Cow Project: april 2013 Happy Cow Project succesvol afgesloten! Bijna alle deelnemers hebben reeds

Nadere informatie

PBN Teamtraining. PBN Mokerstraat 28-30 1021 KC Amsterdam mail@pbn.nl - 020-6263600 www.pbn.nl www.pbnardennen.nl

PBN Teamtraining. PBN Mokerstraat 28-30 1021 KC Amsterdam mail@pbn.nl - 020-6263600 www.pbn.nl www.pbnardennen.nl PBN Teamtraining Voor alles wat een team succesvol maakt Grote groepen mensen leren samenwerken, dat is wat PBN doet. Elkaar beter leren kennen door te doen en op een bijzondere locatie. Praktisch bezig

Nadere informatie

Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy van der Reijden.

Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy van der Reijden. Start 2016 goed met de 21 dagen Clean Meals Challenge. Clean Meals 21 DAGEn CHALLENGE Doe mee en start op: Maandag 11 januari OF Maandag 18 januari Met dagelijkse online coaching van celebribytrainer Guy

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

dagbehandeling bij kinderen

dagbehandeling bij kinderen patiënteninformatie dagbehandeling bij kinderen Binnenkort wordt uw kind voor een behandeling of ingreep opgenomen op afdellng Dagbehandeling, locatie F1. Wat kunt u thuis doen om uw kind voor te bereiden

Nadere informatie

NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 VOLKSGEZONDHEID. 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam

NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 VOLKSGEZONDHEID. 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam NEDERLANDS CONGRES Volksgezondheid 2012 S A M E N I N V E S T E R E N I N G E Z O N D H E I D VOLKSGEZONDHEID 2 0 11 en 12 april 2012 VU medisch centrum Amsterdam Volksgezondheidsprijs 2011 Fikse korting

Nadere informatie

De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven!

De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven! De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven! De gezonde oplossing voor een Slank, Fit en Gelukkig leven! Na het volgen van dit programma ben je slanker, fitter en beschik je zelf over de

Nadere informatie

IZA Bedrijfszorg. De kracht van Bedrijfszorg is dat medewerkers snel contact hebben met de juiste hulpverlener. Informatie voor werkgevers

IZA Bedrijfszorg. De kracht van Bedrijfszorg is dat medewerkers snel contact hebben met de juiste hulpverlener. Informatie voor werkgevers De kracht van Bedrijfszorg is dat medewerkers snel contact hebben met de juiste hulpverlener IZA Bedrijfszorg Informatie voor werkgevers Goed voor elkaar D3742-201311 IZA Bedrijfszorg: beste aanpak van

Nadere informatie

Paulus-Weekbrief 6. Weekbrief 02-10-2015. Informatieavond 01-10-2015

Paulus-Weekbrief 6. Weekbrief 02-10-2015. Informatieavond 01-10-2015 Paulus-Weekbrief 6 kopij voor Paulus-Weekbrief: info@paulus-uden.nl kijk ook op onze website: www.paulus-uden.nl Meerloseweg 1 5402 XH Uden 0413-33 23 18 Schooljaar 2015-2016 Week 40 Weekbrief 02-10-2015

Nadere informatie

Obs de Regenboog vrijdag 19 februari 2016

Obs de Regenboog vrijdag 19 februari 2016 INFO Obs de Regenboog vrijdag 19 februari 2016 Algemeen Zo vlak voor de vakantie de nieuwsbrief van maart. Afgelopen donderdag 18 februari is juf Linda begonnen in groep 7/8. Zij vervangt juf Isabelle

Nadere informatie

Nieuwsbrief CBS De Schalmei

Nieuwsbrief CBS De Schalmei Nieuwsbrief CBS De Schalmei Je mag zijn wie je bent en gebruik maken van je talent! Schooljaar 2014-2015 nieuwsbrief 18 vrijdag 12 juni 2015 Beste ouders, Het doet mij goed om te zien hoe actief vele mensen

Nadere informatie

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden

Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden Als er meer nodig is om uw verslaving de baas te worden DAGBEHANDELING: DRIE DAGEN PER WEEK, TWAALF WEKEN LANG Onderdeel van Arkin De intensieve behandeling tijdens de Dagbehandeling helpt om uw verslaving

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF 2 2016 BESTE MENSEN,

NIEUWSBRIEF 2 2016 BESTE MENSEN, NIEUWSBRIEF 2 2016 BESTE MENSEN, 1: Algemeen: Versterking van ons team! Wij zijn blij u te kunnen melden dat ons team binnenkort versterkt gaat worden door Nienke Goedemans. Reden hiervan is de toenemende

Nadere informatie

Brochure. Cursus medewerker personeelszaken in 1 dag. Basiskennis opdoen voor de HR-praktijk

Brochure. Cursus medewerker personeelszaken in 1 dag. Basiskennis opdoen voor de HR-praktijk Brochure Cursus medewerker personeelszaken in 1 dag Basiskennis opdoen voor de HR-praktijk Inhoudsopgave Over HRM Academy 3 Cursus medewerker personeelszaken in 1 dag 4 Algemene informatie over de training

Nadere informatie

Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren

Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren Nieuwsbrief 4 - April 2015 In dit nummer: Clubkampioenschappen TOZ Jeugd en Senioren Commissieleden gezocht! Veranderingen rondom training Baanbezetting Instructie Verantwoord Alcohol schenken (IVA) Verslag

Nadere informatie

E-health modules voor de Basis-GGZ. Optimale zorgzwaarte met Karify

E-health modules voor de Basis-GGZ. Optimale zorgzwaarte met Karify E-health modules voor de Basis-GGZ Optimale zorgzwaarte met Karify E-health voor een hogere kwaliteit van de zorg De GGZ in Nederland krijgt een ander gezicht. Niet alleen veranderen de budgetten, de wetgeving

Nadere informatie

Wat weten we van de ZvH in China?

Wat weten we van de ZvH in China? Wetenschappelijk nieuws over de Ziekte van Huntington. In eenvoudige taal. Geschreven door wetenschappers. Voor de hele ZvH gemeenschap. Chinees Ziekte van Huntington Netwerk gelanceerd Chinees Ziekte

Nadere informatie

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden

MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM. voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden MINDFULNESS PUBLIEKSSYMPOSIUM voor patiënten, mantelzorgers, professionals en overige belangstellenden Zaterdag 30 augustus 2014 Toelichting Ook dit jaar organiseert het Radboud Universitair Medisch Centrum

Nadere informatie

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N

René op vakantie. 10-17 mei 2013 P U T T E N René op vakantie 10-17 mei 2013 P U T T E N Begeleider Theo Vrijdag 10 mei Vertrek naar Landal Tegen 12 uur rijdt de Tendens bus de Ranonkelweg in en René straalt als hij mij ziet. Na de lunch nemen we

Nadere informatie

IZA Bedrijfszorg. De kracht van Bedrijfszorg is dat medewerkers snel contact hebben met de juiste hulpverlener. Informatie voor werkgevers

IZA Bedrijfszorg. De kracht van Bedrijfszorg is dat medewerkers snel contact hebben met de juiste hulpverlener. Informatie voor werkgevers De kracht van Bedrijfszorg is dat medewerkers snel contact hebben met de juiste hulpverlener IZA Bedrijfszorg Informatie voor werkgevers Goed voor elkaar D3742-201502 IZA Bedrijfszorg: beste aanpak van

Nadere informatie

Nieuwsbrief september - oktober 2014 Jaargang 1, nummer 3

Nieuwsbrief september - oktober 2014 Jaargang 1, nummer 3 Welkom De zomer loopt op zijn einde en de maand september brengt vaak goede voornemens met zich mee. In dit nummer is er aandacht voor twee 30- day challenges, oftewel beweegprogramma s van 30 dagen. Getest

Nadere informatie

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN

LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN LICHTE COGNITIEVE STOORNISSEN Wel of geen diagnostiek? Wel of geen diagnose? BrainAgingMonitor Hoe oud is jouw brein? Donderdag 26 april 2012 www.brainagingmonitor.nl Toelichting PAO Heyendael organiseert

Nadere informatie

Introductie 2014. Engelse Taal en Cultuur. Lidwien Cluitmans - studieadviseur Maandag 18 augustus LIN6

Introductie 2014. Engelse Taal en Cultuur. Lidwien Cluitmans - studieadviseur Maandag 18 augustus LIN6 Introductie 2014 Engelse Taal en Cultuur Lidwien Cluitmans - studieadviseur Maandag 18 augustus LIN6 Intro ETC 2014 Welkom bij de Radboud Universiteit Radboud Universiteit Voorzitter van CvB: Prof. dr.

Nadere informatie

Plastische chirurgie Borstreconstructie

Plastische chirurgie Borstreconstructie Plastische chirurgie Borstreconstructie Deze brochure is bedoeld voor vrouwen die in aanmerking komen voor een borstreconstructie. Van uw plastisch chirurg hebt u hierover informatie gekregen. In deze

Nadere informatie

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af.

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af. Intro Met de docent Wat ga je doen in dit hoofdstuk? 1 Herhalen: je gaat herhalen wat je hebt geleerd in hoofdstuk 7, 8 en 9. 2 Toepassen: je gaat wat je hebt geleerd gebruiken in een situatie over werk.

Nadere informatie

Workshop van Stress naar Vitaliteit

Workshop van Stress naar Vitaliteit Workshop van Stress naar Vitaliteit Het Leven Stressachtig? Het leven lijkt vol ongemakken te zitten. We worden wakker met het gevoel dat we nauwelijks hebben geslapen. We ontbijten gehaast en volgen tegelijk

Nadere informatie

Brochure brain trainingen. Speed Reading Haal meer uit uw geheugen

Brochure brain trainingen. Speed Reading Haal meer uit uw geheugen 1 Brochure brain trainingen Speed Reading Haal meer uit uw geheugen 2 Inhoudsopgave Over MTcompany...... 3 Training 1: Speed Reading... 3 Training 2: Haal meer uit uw geheugen... 4 Begeleiding na de training...

Nadere informatie

Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Kwetsbare. ouderen

Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Kwetsbare. ouderen Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Kwetsbare ouderen Inhoudsopgave Factsheet Hospital Elderly Life Program (HELP) Gevolgen van een delier 3 Preventieve maatregelen 4 Inzet van geschoolde vrijwilligers

Nadere informatie

In de put, uit de put

In de put, uit de put In de put, uit de put Ouderen In de put, uit de put Introductie Wachten tot het beter gaat? Wachten in de hoop dat het gepieker en verdriet vanzelf overgaat? In de put, uit de put 1 Veel piekeren, weinig

Nadere informatie

Pijn bij kinderen Afdeling D/ kinderafdeling

Pijn bij kinderen Afdeling D/ kinderafdeling Uw kind is waarschijnlijk opgenomen in het ziekenhuis of dit gaat binnenkort gebeuren. Deze folder is bedoeld om u als ouder(s)/ verzorger(s) te informeren over pijn bij kinderen en tips te geven hoe hier

Nadere informatie

Deze site gaat je niet gelukkig maken...

Deze site gaat je niet gelukkig maken... naam wachtwoord login informatie aanmelden Deze site gaat je niet gelukkig maken... Dat wil zeggen dat je hier niet leert hoe je een leven zonder teleurstelling, pijn, somberheid, angst, onzekerheid of

Nadere informatie

Brochure. Cursus HR en financiën. Inzicht in de balans, begroting en resultaatrekening

Brochure. Cursus HR en financiën. Inzicht in de balans, begroting en resultaatrekening Brochure Cursus HR en financiën Inzicht in de balans, begroting en resultaatrekening Inhoudsopgave Over HRM Academy 3 Cursus HR en financiën 4 Algemene informatie over de training 6 Maatwerk 7 Contact

Nadere informatie

Wedstrijdboekje KV De Geuzen Versie: 1.2 Datum: 15 april 2014 1

Wedstrijdboekje KV De Geuzen Versie: 1.2 Datum: 15 april 2014 1 Wedstrijdboekje KV De Geuzen Versie: 1.2 Datum: 15 april 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Hoe gaat zo n wedstrijd in zijn werk... 3 3. Aan welke wedstrijden kun je meedoen?... 3 4. Categorieën

Nadere informatie

Balans werk en privé. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd?

Balans werk en privé. Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? Balans werk en privé Hoe blijf ik baas over mijn eigen tijd? dinsdag 30 oktober 2012 dinsdag 4 december 2012 Toelichting PAO Heyendael organiseert in samenwerking met het Servicebedrijf productgroep HRM

Nadere informatie

Adieu Secretaresse, Hello Assistant

Adieu Secretaresse, Hello Assistant Quadrant Advies Adieu Secretaresse, Hello Assistant Leergang onder begeleiding van Annemarie de Martines De stappen Module kijken naar uw eigen organisatie Module 2 kijken naar andere organisaties en actuele

Nadere informatie

Vrije Universiteit Personeelsbalie Servicecentrum De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam

Vrije Universiteit Personeelsbalie Servicecentrum De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam Vrije Universiteit Personeelsbalie Servicecentrum De Boelelaan 1105 1081 HV Amsterdam Jaargesprekken 10/2005 telefoon fax e-mail internet (020) 59 85400 (020) 59 85454 personeelsbalie@dienst.vu.nl www.vu.nl/personeelsbalie

Nadere informatie

Preventie, arbeidsongeschiktheid en re-integratie volgens Generali. Beter voorkomen dan genezen

Preventie, arbeidsongeschiktheid en re-integratie volgens Generali. Beter voorkomen dan genezen Preventie, arbeidsongeschiktheid en re-integratie volgens Generali Beter voorkomen dan genezen Inhoudsopgave Arbeidsgeschikt of arbeidsongeschikt? 3 Hoe voorkomt u arbeidsongeschiktheid? 4 U raakt toch

Nadere informatie

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1.

Kijk op: www.nt2taalmenu.nl. nt2taalmenu wordt gemaakt door: Frans Snik, Ed Kniesmeijer en René den Nijs. Oefening bij Nivor 1. OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding

Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015. Inleiding Nieuwsbrief Odensehuis Hoeksche Waard no.3. 1 e kwartaal 2015 Inleiding Over 3 maanden is het Odensehuis al weer een jaar open. We beginnen goed op gang te komen. Het is duidelijk dat er behoefte is aan

Nadere informatie

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur

MPA. Master of Public Administration. Nederlandse School voor Openbaar Bestuur MPA Master of Public Administration Nederlandse School voor Openbaar Bestuur Voorwoord De NSOB wil opleiden voor een hoogwaardig openbaar bestuur. Met geavanceerde en uitdagende opleidingen voor het topsegment

Nadere informatie

Voor een toekomst in de zorg!

Voor een toekomst in de zorg! Voor een toekomst in de zorg! Excursies MBRT Radboud plus schooljaar 2014-2015 Versie voorjaar 2015 Doelgroep: 2 e, 3 e,en 4 e jaars MBRT Radboud plus studenten. Het Radboudumc is een grote organisatie

Nadere informatie