Leiderschap. Haal het beste in anderen naar boven. Een e-book van Athletes in Action Nederland

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Leiderschap. Haal het beste in anderen naar boven. Een e-book van Athletes in Action Nederland"

Transcriptie

1 Leiderschap Haal het beste in anderen naar boven Een e-book van Athletes in Action Nederland

2 Dit e-book is geschreven door Jouke Janze. Jouke werkt bij Athletes in Action. De theorieën in dit e-book zijn gebaseerd op vijf jaar ervaring het vormingstraject voor jonge leiders binnen Athletes in Action. In 2015 start een nieuw traject. In zijn werk richt Jouke zich op het doorgeven van deze leiderschapslessen en het opstarten van sportcommunity s met de lokale kerken Athletes in Action Nederland Leiderschap - Pagina 1

3 Inhoud Inleiding 1. Zelfleiderschap 2. Situationeel leiden 3. Jouw Barnabas 4. Leid je leider 5. Dienend leiden Bonus: Introversie Leiderschap - Pagina 2

4 Inleiding Het gaat erom iedereen met wie je werkt op zo n manier beïnvloeden dat het beste in ze naar boven komt.

5 Inleiding Veel mensen denken bij leiderschap aan iemand die namens een organisatie of team alle beslissingen neemt. Dat is achterhaald. Als je effectief leiding wil geven is het beter (en leuker!) om het potentieel in degene die je leidt naar boven te halen. Weg met top-down leiderschap, waar de baas bepaalt wat we doen en we volgen als makke schaapjes. Nee, investeren in je team, want samen staan we sterk en veranderen we de wereld! Maar echt leiderschap gaat verder. Het gaat niet alleen om de mensen om je heen, het gaat erom iedereen met wie je werkt op zo n manier beïnvloeden dat het beste in ze naar boven komt. Ken Blanchard geeft als definitie van leiderschap: Het vermogen om mensen zodanig te beïnvloeden dat hun capaciteiten ten goede komen aan het algemeen belang. Leiderschap - Pagina 4

6 Dit noemen we 360-graden-leiderschap. Een volledige cirkel: je leidt niet alleen de mensen onder je, maar ook jezelf, mensen die naast je staan en zelfs mensen die boven je staan. Bij een AIA-outreach gaat het dan over jezelf, je team, de wijk en de kerk, maar vul voor je eigen situatie gerust andere gebieden in. Voor bijvoorbeeld een docent: leerlingen, collega s en directeur. Wij geloven dat elke persoon door God gegeven talenten heeft die bijdragen aan de bouw van het Koninkrijk. Daarom geloven we in het beïnvloeden (of: empoweren) van elke persoon waarmee we werken om het beste in iedereen naar boven te halen. Hierdoor draag je enorm bij aan de groei van die persoon. Hij of zij is niet langer het middel om tot een doel te komen, maar is onderdeel van het doel. Leiderschap - Pagina 5

7 1 Zelfleiderschap Om anderen goed te leiden moet je eerst weten wie je zelf bent.

8 Zelfleiderschap Tijdens een tussentijdse evaluatie met een stagiair kregen we het over feedback ontvangen. Een product dat hij geleverd had werd door mij kritisch beoordeeld. Hij vatte dit persoonlijk op, in plaats van op een afstandje naar zijn gemaakte plannen te kijken. Hij ging twijfelen aan zichzelf: Kan ik dit wel? Ben ik wel goed genoeg? In dit hoofdstuk staan we in het model van 360-gradenleiderschap stil bij jezelf. Het is interessant te zien hoe snel we aan onszelf of een keuze te twijfelen, doordat we kijken naar wat we hebben gedaan. Terwijl ten diepste wat we hebben gedaan niets zegt over wie we zijn. Leiderschap - Pagina 7

9 Om anderen goed te leiden moet je eerst weten wie je zelf bent. Een van de belangrijkste dingen die je als leider kunt doen is jezelf accepteren zoals God je heeft gemaakt. Sommigen steken heel veel tijd in het verbeteren van minder goeie eigenschappen. Het is beter te investeren in je goeie eigenschappen en hierin uit te blinken. De leider die jij bent, wordt ten diepste niet bepaald door wat je doet, wat je kan of wat je gelooft. Het wordt bepaald door je identiteit. In het schema hieronder kan je dat zien. Leiderschap - Pagina 8

10 Waar de wereld (en jijzelf vaak ook) naar kijkt is wat je doet. Wie jij bent is voor een groot deel gevormd door opvoeding en omstandigheden. Maar er is nog een belangrijke extra factor: God. Jij bent bedacht en gemaakt door God die jou unieke talenten en gaven heeft gegeven voor de opbouw van Zijn Koninkrijk. Ik ben presentatrice, ik sport en ik hou van zingen. Maar dit zegt natuurlijk niet wie Lieke écht is. - Lieke van Lexmond, in het programma Op zoek naar God, februari 2013 Bouw je identiteit, je fundament, op Jezus Christus (zie 1 Korintiërs 3:11). De enige manier om je identiteit te bepalen is te weten wie je bent in Christus. Het model op de vorige pagina heeft mij geleerd in mezelf te geloven. Ik had een enorm grote mond om van veel mensen aandacht te krijgen. Toen ik ging beseffen hoeveel aandacht God mij geeft heb ik mijn grote mond niet gebruikt voor het laten horen van wie ik ben, maar wie God voor mij is. Leiderschap - Pagina 9

11 Leiden vanuit je identiteit is moeilijk in een zeer prestatiegerichte maatschappij waarin mensen vaak aan (hun eigen) hoge verwachtingen moeten voldoen. De verwachtingen zijn vaak gebaseerd op je gedrag; dat is waar we onszelf en elkaar op beoordelen. Maar dit is het topje van de ijsberg die jij heet. Hieronder volgen een aantal praktische tips voor leiders die willen leven vanuit hun identiteit in Christus (bron: Laat je populariteit bij andere mensen niet je hoogste prioriteit hebben. Oefen jezelf in aandachtig luisteren naar de ander, zonder het onderwerp naar jezelf toe te trekken. Durf eerder nee te zeggen als mensen je iets vragen dat onredelijk is of wat je niet aankunt. Mensen die daar moeite mee hebben zijn bang dat de ander hen dan niet meer aardig vindt. Je kunt het onmogelijk iedereen naar de zin maken. Wees niet jaloers op mensen die meer in het oog lopende eigenschappen hebben. Je kracht ligt in je veelzijdigheid en dat is veel waard, op alle gebieden van je leven. Durf zelfstandig beslissingen te nemen. Beter een verkeerde beslissing dan geen beslissing, want stilstand is achteruitgang. Leiderschap - Pagina 10

12 2 Situationeel leiden Om anderen goed te leiden moet je weten wat zij nodig hebben.

13 Situationeel leiden Je stapt voor het eerst je lesauto in. De instructeur zegt: Ik geloof dat je het kan, ik ga achterin zitten, ik geef je de volledige zeggenschap over de auto. Dat noemen we de delegerende leiderschapsstijl en die is hier niet op zijn plek! Los van het feit dat je de auto waarschijnlijk niet eens in versnelling twee krijgt, zou je een groot gevaar vormen voor jezelf en anderen. In dit hoofdstuk staan we stil bij de mensen die je leidt, de mensen onder je in de cirkel van 360-gradenleiderschap. Om anderen goed te leiden moet je weten wat zij nodig hebben. Dit noemen we situationeel leiderschap en is gebaseerd op ideeën van Ken Blanchard. Dit wil zeggen dat jouw stijl van leidinggeven situatieafhankelijk is, namelijk van het ontwikkelingsniveau van de persoon waaraan je leiding geeft. Je zou deze leiderschapsstijlen onder kunnen verdelen in vier taken: 1. Sturen 2. Begeleiden 3. Ondersteunen 4. Delegeren Leiderschap - Pagina 12

14 Iedere groep of persoon heeft in elke situatie een andere stijl nodig. Een teamlid dat voor het eerst iets doet zal meer sturing nodig hebben dan iemand die al jaren meegaat. Het vraagt van jou als leider om de mensen die je leidt goed te leren kennen. Je hebt waarschijnlijk één leiderschapsstijl waar je je prettig en veilig bij voelt, maar die kun je dus niet elke keer toepassen! Het is net als rijles. Als je net begint ben je een enthousiaste beginneling, je vind het geweldig om te leren autorijden, maar weet dat je het nog niet kan. Na de eerste rijles verander je in een ontgoochelde leerling. De auto slaat continu af en je denkt: Hoe ga ik dit ooit leren?. Leiderschap - Pagina 13

15 Na verloop van tijd krijg je door hoe de auto werkt, je word een voorzichtige presteerder. Op den duur weet je precies hoe je moet, je kan afrijden en zelfs anderen leren hoe het moet. Je bent letterlijk een zelfsturende professional geworden. Zoals een rijinstructeur zijn manier van leidinggeven moet aanpassen aan de fase waarin zijn leerling is, zo moet een leider ook zijn leiderschapsstijl aanpassen aan de fase waarin degene die hij leidinggeeft verkeert. Fase 1: Sturen Als leider vertel je wat je van je mensen verwacht qua rollen en doelen en houd je prestaties nauwlettend in de gaten om zo frequent feedback op de resultaten te geven Met rijles: Wanneer een rijinstructeur een leerling precies vertelt wat hij moet doen voordat hij in zijn eerste les de auto start. Leiderschap - Pagina 14

16 Fase 2: Begeleiden Als leider vertel je waartoe een bepaalde taak leidt, je geeft suggesties voor de aanpak, je prijst de vooruitgang, maar blijft voortdurend sturing geven. Met rijles: Nadat een leerling duidelijk is ontmoedigd door zijn eerste rijles, prijst de instructeur hem voor wat hij wel goed deed, om vervolgens de instructies te herhalen die hij al eerder gaf. Fase 3: Ondersteunen Je faciliteert de interactie met anderen, luistert naar je mensen, moedigt aan, maar biedt weinig sturing. Met rijles: De instructeur bemoedigt de leerling na een ingreep en moedigt hem aan gewoon door te rijden. Fase 4: Delegeren Leiders stellen hun mensen in staat zelfstandig te werken, met de juiste middelen om hun werk te kunnen doen Met rijles: De leerling krijgt zijn rijbewijs en mag zelfstandig rijden. Leiderschap - Pagina 15

17 Het leiden van een groep of de mensen die onder jou zijn gesteld gaat op dezelfde manier. Veel leiders zijn geneigd alleen een sturende manier van leidinggeven te hanteren. Ze zijn erg bang om dingen uit handen te geven en blijven belerend en controlerend. Andere mensen zijn te snel aan het delegeren, zonder dat ze precies de stappen hebben doorgenomen met degene die ze leiden. De uitdaging ligt hem erin je team zo goed te kennen dat je precies weet welke leiderschapsstijl ze van jou nodig hebben. En stap uit je comfortzone door ook minder veilige stijlen toe te passen. Leiderschap - Pagina 16

18 3 Jouw Barnabas Om als leider effectief te zijn moet je een geloofsbroeder of -zuster hebben.

19 Jouw Barnabas Samen met mijn collega s Jonathan en Corjan verzorgde ik een training in Brazilië. Ik gaf vier lessen over leiderschap. Op het vliegveld in Rio de Janeiro vroeg Jonathan opeens: Heb je je goed voorbereid? Weet je hoe belangrijk deze training is? Ik baalde, want ik had me inderdaad niet goed genoeg voorbereid. Ik had me er makkelijk vanaf gemaakt. Om als leider effectief te zijn moet je een geloofsbroeder of -zuster hebben. Een maatje die in je gelooft. Die niet geïmponeerd is door wat je allemaal kan of niet kan, maar gelooft in je visie. Die je aanmoedigt datgene te doen waarvoor je gemaakt bent. Een soulmate Leiderschap - Pagina 18

20 Dit e-book gaat over 360-graden leiderschap. Je leidt mensen onder je, naast je en boven je en je leidt jezelf. Je kunt je relaties ook zo indelen. Elke leider moet een Paulus navolgen, een Barnabas zijn en in een Timoteüs willen investeren. Een Paulus is die oudere, wijze man of vrouw die in jouw leven wil investeren. Je kan hem om advies vragen. Hij is degene wiens (geloofs)lessen je graag navolgt. Iemand die bereid is zijn sterke en zwakke punten met je te delen. Een Timoteüs is een jonger iemand (in geloof) waar jij in mag investeren. Bijvoorbeeld die jongen uit de wijk, waar je elke week mee samenkomt om te voetballen. Je nodigt hem uit om te komen eten en samen de Bijbel te gaan lezen. Je helpt hem met zijn financiën en je helpt hem met zijn vragen over Jezus. Een Barnabas is je soulbrother. Je goeie vriend waar je alles mee kan delen. Met hem ga je avonturen aan. Mensen om je heen haken misschien af, maar hij blijft in je geloven. Hij is degene die eerlijk is en confronteert. Hij is degene die durft te zetten: Jij moet nu echt je verantwoordelijkheid nemen richting je vrouw! Als Barnabas stel je, nog voordat je vriend in de put zit, de vraag: Ik zie dat het niet lekker met je gaat. Wat is er aan de hand? Leiderschap - Pagina 19

21 De vraag is niet alleen: Heb jij een Barnabas, maar ook: Ben jij een Barnabas? Ben jij iemand die je vriend(in) aanmoedigt, maar ook kritisch durft te zijn? Deze manier van leiderschap is ongelofelijk effectief, ook al krijg je er geen directe credits voor. Niemand zal direct je invloed zien, alleen degene waar je mee optrekt. God roept ons op om onze liefde te laten weerklinken in de samenleving. Heeft dit iets te maken met leiderschap? Jazeker! People do not care how much you know until they know how much you care. John Maxwell Jonathan, als mijn Barnabas, kon me op dat vliegveld in Brazilië confronteren, waardoor ik de dagen erna alles op alles kon zetten om de training perfect te maken. Inmiddels werkt hij niet meer bij AIA, maar Jonathan was voor velen een Barnabas. Hij wist door zijn warme hart veel mensen in de organisatie aan het nadenken te zetten. Hij was degene die je aanmoedigde God te vertrouwen, ook al leek het onmogelijk. Leiderschap - Pagina 20

22 4 Leid je leider Er zijn veel momenten waarop je degene boven jou kunt beïnvloeden. Hoe doe je dit op een effectieve en respectvolle manier?

23 Leid je leider Een kind dat aan haar moeder vertelt waarom ze haar tweede koekje bij de thee moet krijgen. Een student die zijn docent uitlegt waarom zijn 5,4 toch echt een 5,5 moet worden. Een werknemer die zijn baas overtuigt van het doorzetten van zijn projectvoorstel. Er zijn veel momenten waarop je degene boven jou kunt beïnvloeden. Hoe doe je dit op een effectieve en respectvolle manier? Leiderschap gaat over het beïnvloeden van mensen. Allereerst jezelf, vervolgens de mensen onder je, naast je, maar ook de mensen boven je. Wanneer je de mensen boven je wilt beïnvloeden moet je rekening houden met drie belangrijke aspecten: Wees proactief Toon respect Creëer win-win-situaties Leiderschap - Pagina 22

24 Wees proactief Als leider is het heerlijk om te werken met mensen die proactief zijn. Zo bereidde ik laatst een leidersretraite voor met een collega. Ik legde uit hoe ik dat voor me zag en schetste het idee voor een specifiek onderdeel van de zaterdagavond. Een week later kwam ze bij me terug en had ze een compleet idee uitgewerkt over hoe we dit concreet vorm konden geven. Ze had niet alleen nagedacht over de randvoorwaarden, maar had de hele zaterdagavond uitgedacht. Leiderschap - Pagina 23

25 Als leidinggevende vond ik het heerlijk om dit concrete voorstel te zien, dit bij te schaven en dit samen met haar uit te voeren. Als jij je leidinggevende effectief wilt beïnvloeden, vertel dan niet alleen jouw idee, maar wees proactief door bijvoorbeeld een concreet uitgewerkt plan te presenteren. Toon respect Wanneer mijn dochter gaat gillen om haar gelijk te krijgen, gaat ze die niet krijgen. De manier waarop ze mij probeert te beïnvloeden werkt averechts. Wat enorm belangrijk is bij het beïnvloeden van je leidinggevende, is je houding. Je kan niet zomaar naar je leidinggevende gaan en zeggen: Luister, ik heb een geweldig plan, we gaan het zo uitvoeren! Grote kans dat je in plaats van een go een ontslagbrief meekrijgt. What you do has far greater impact than what you say. - Stephen Covey Je dient je leiders te eren en hen te benaderen met respect (ook al is dat soms moeilijk!). In de nederige houding die jij aanneemt zijn leiders bereid naar je te luisteren en open te staan voor je mening en misschien zelfs een verandering door te voeren. Leiderschap - Pagina 24

26 Creëer win-win-situaties Als je je leider wilt beïnvloeden moet je je losmaken van machtsdenken. Het is niet jouw bedoeling om de ander met jouw idee van zijn troon te stoten. Het is geen concurrentie (winnen-verliezen). Je wilt een winwinsituatie. Je hebt het beste voor met de organisatie. Ik geloof dat er vaak feedback gegeven wordt vanuit een diep verlangen om een situatie of organisatie beter te maken, maar dat er niet goed is nagedacht over hoe dit te communiceren. Win-windenken is geen methode, maar een filosofie: hoe kan je het meeste voordeel behalen voor beide partijen? Probeer bij het beïnvloeden van degene boven je duidelijk te maken dat het gaat om een gezamenlijk doel. Drie vragen om te stellen als je invloed wilt hebben op je leider. Hoe kan jij je proactief opstellen richting je leidinggevende? Hoe toon je respect in omgang? Hoe handel je vanuit de filosofie om in elke situatie het beste te willen bereiken voor alle partijen? Leiderschap - Pagina 25

27 5 Dienend leiden Het gaat niet om modellen. Het gaat om het voorbeeld dat de grootste leider ooit op deze wereld heeft laten zien.

28 Dienend leiden In boeken over leiderschap word je doodgegooid met principes, modellen en schema s. Meer en meer kom ik er echter achter dat effectief leiderschap niet gaat over het toepassen van modelletjes. Het gaat om een houding! Karakter en persoonlijkheid Het verbaast me hoe weinig wetenschappelijke literatuur geschreven is over de persoonlijkheid van een leider. Mijn vader doet een master Educational Leadership en gaat onderzoek doen naar de persoonlijkheid van de leider. Al literatuur verzamelende komt hij erachter dat er weinig wetenschappelijke informatie is op het gebied van de persoonlijkheid van een leider. Je heb bekende managementdenkers als Senge, Blanchard, Covey en Tiggelaar die iets schrijven over het karakter van een leider, maar het lijkt erop dat de wetenschap moeilijk kan aantonen dat de persoonlijkheid van een leider ongelofelijk belangrijk is. Leiderschap - Pagina 27

29 Ik snap ook wel dat het moeilijk is om karakter te definiëren. Want was is het karakter van een leider? Het gaat om termen als integriteit, betrouwbaarheid, dienstbaarheid. Maar wat is het precies? En hoe kan je een dergelijke houding wetenschappelijk testen? Nuijten (2013) stelt in haar boek Dienend leiderschap, deels gebaseerd op de ideeën van Robert Greenleaf, dat dienend leiderschap zorgt voor meer welbevinden en betere prestaties. Dienend leiderschap gaat niet om trucjes of om uit het hoofd leren en toepassen van modellen. Het gaat om je houding. Om wie je bent (ook als niemand kijkt). Leiderschap - Pagina 28

30 Als ik kijk naar Jezus dan is Hij de briljante leider die tot in de dood liet zien wat dienend leiderschap is. In Johannes 13 laat Hij zien wat dienend leiderschap is door de voeten van zijn leerlingen te wassen. Vervolgens bekrachtigt Hij deze daad door te sterven aan een kruis. Echte leiderschap is je opofferen voor de mensen die God je gegeven heeft. Jezus zegt in vers 15: Ik heb een voorbeeld gegeven; wat ik voor jullie heb gedaan, moeten jullie ook doen. Hiermee doelt Hij op de voetwassing en wijst Hij vooruit naar de opofferende liefde aan het kruis. Aanvoeren betekent dienen, niets meer en niets minder. - André Malraux, Frans schrijver en verzetsstrijder in de Tweede Wereldoorlog Echt leiderschap gaat dus niet om interessante modellen, principes of theorieën. Het gaat om het voorbeeld dat de grootste leider ooit op deze wereld heeft laten zien. Het gaat niet om doen, maar om gedaan. Het gaat niet om doen, maar om zijn. Het gaat niet om doen, maar om je houding. Wat die houding is? Ontdek het maar bij Jezus. Leiderschap - Pagina 29

31 Bonus: Introversie Introversie en leiderschap lijken niet samen te kunnen gaan. Ik heb geleerd dat dat wel kan.

32 Leiderschap en introversie Dit bonushoofdstuk is geschreven door Matthijs den Dekker. Hij is medewerker Communicatie bij AIA en sterk introvert. Matthijs blogt ook op zijn eigen site. Voor een introvert als ik is AIA niet altijd de meest rustgevende plek om te werken. Grote events, passie, gáán, knallen voor de Koning allemaal goede dingen, maar ik kijk liever de kat uit de boom. Soms lijken introversie en leiderschap niet samen te gaan. Dat beeld wordt echter vooral neergezet door sterk extraverte leiders. In dit hoofdstuk geef ik wat praktische tips. Hoe kun je als introvert een goede leider zijn? Hoe ga je als extravert om met introverte teamleden of een introverte medeteamleider? Eerst iets over introvert zijn. Introverte mensen zijn niet per se stille, verlegen mensen. Wel zijn het mensen die energie krijgen van alleen zijn. Extraverte mensen krijgen energie van samen met anderen zijn. Dit is een hele ruwe indeling, maar het is wel de scheidslijn waarop introvert-extravert gebaseerd is. Leiderschap - Pagina 31

33 Introverte mensen kunnen dus best volledig uit hun dak gaan, als ze daarvoor of daarna maar tijd hebben om op te laden, na te denken en hun gedachten te ordenen. Extraverte mensen kunnen best rustig een potje schaken, als ze maar mensen om zich heen hebben om op te laden. Introvert-extravert is ook een schaal: je bent niet het een of het ander, maar je kunt extreem introvert zijn, of meer richting het midden zitten. Tips voor introverte leiders Wat ik jou, als je introvert bent, vooral mee wil geven is dit: Je bent een goede leider. Vaak trekken de extraverte, op de voorgrond tredende leiders veel aandacht. Toch hebben juist introverte mensen veel te bieden als leider. Leiderschap - Pagina 32

34 Vier tips voor introverte leiders 1. Luisteren en observeren is je kracht. Je voelt dingen anders aan dan extraverte mensen. Je ziet dingen anders dan extraverte mensen. Gebruik dat. Probeer niet steeds op de voorgrond te staan, omdat je denkt dat een leider dat moet. 2. Neem de tijd om na te denken. Plan tijd voor jou en je team om dingen te verwerken. Je introverte teamleden zullen je daar dankbaar voor zijn. Door die tijd te nemen krijg je beter inzicht in wat de groep nodig heeft en kun je je eigen prikkels verwerken. 3. Ga. Maak een keuze! Het gevaar van introvert-zijn is dat je passief wordt omdat je eerst alles wilt overdenken. Maar uiteindelijk ben je leider en moet je ook dingen doen. Daaraan gaan punt 1 en 2 vooraf: luister, observeer, denk na. Daardoor heb je de energie om goede keuzes te maken. En handel dan ook. 4. Besef waar je het voor doet. Introverte mensen kunnen zich heel goed voor een tijdje extravert gedragen, als je het doel waar ze het voor doen hen aan het hart gaat. Staar je dus niet blind op wat goed of niet goed gaat. Je kunt het best, als je beseft waar je het voor doet. Leiderschap - Pagina 33

35 Tips voor extraverte leiders Maar wat nu, als je zelf extravert bent? Hoe ga je om met introverte teamleden of een introverte medeteamleider? Het belangrijkste voor extraverte leiders is: Ga voorop. Jij bent goed in gaan, waar de introvert moeite mee heeft. Jij bent er goed in een groep in beweging te krijgen. Maar: Kijk wel achterom. Jij bent er goed in introverte mensen in beweging te krijgen, mits ze je vertrouwen. 1. Geef ruimte aan iedereen in de groep. Een extravert met slechte ideeën wordt eerder gevolgd dan een introvert met goede ideeën. Zorg dus als leider dat je alle ideeën verzamelt. Dat betekent dat je actief op zoek moet naar de mening, emoties of ideeën van de mensen die niet zo snel iets zeggen. Leiderschap - Pagina 34

36 2. Kom op tijd met ideeën. Noem ideeën ruim voordat je er een beslissing over moet nemen. Zeker als je met een introverte medeteamleider dingen moet beslissen, is het goed om tijd tussen die ideeën en de beslissing te laten zitten, als dat kan. De ander heeft dan tijd om na te denken en zijn eigen ideeën te vormen. 3. Leer je teamleden kennen. Dat is heel logisch, maar voor een extraverte leider kan het een valkuil zijn om te veel zijn eigen stempel op de groep te drukken. In ieder geval op het introverte deel. Investeer dus tijd in al je teamleden, zodat je ze kent, liefhebt en respecteert. Op zo n moment is de kans dat je in die valkuil trapt meteen een stuk kleiner. Hou van je teamleden. Je hebt dan ook een beter idee van wanneer je kunt uitdagen iets wel te doen. 4. Wees een voorbeeld. Ga voorop. Je doet dingen makkelijker dan introverten, je krijgt dingen sneller gedaan, je hoeft minder snel een drempel over. Dat maakt je een voorbeeld. Als jij de vorige drie punten in het oog houdt, zul je dat vertrouwen van de groep hebben. Dan kun je voorop gaan en laten zien hoe dingen moeten, omdat ze weten dat je echt wel achterom kijkt hoe het met ze gaat. Leiderschap - Pagina 35

37 Meer leren over leiderschap? Doe mee het vormingstraject voor jonge leiders van Athletes in Action. De vier pijlers Praktische ervaring Geestelijke diepgang Grensverleggende uitdaging Inspirerende relaties In februari 2015 start een nieuw traject. Ben je tussen 17 en 25 en wil je je leiderschapskwaliteiten ontwikkelen? Meld je dan snel aan, of kijk op de site voor meer informatie. Klik hier voor meer informatie Leiderschap - Pagina 36

In dit document kan je lezen over de geschiedenis, visie, doelen, verwachtingen en opzet van het @lead-vormingstraject

In dit document kan je lezen over de geschiedenis, visie, doelen, verwachtingen en opzet van het @lead-vormingstraject Athletes in Action Atoomweg 10-2 9743 AK Groningen 0505492715 info@athletesinaction.nl In dit document kan je lezen over de geschiedenis, visie, doelen, verwachtingen en opzet van het @lead-vormingstraject

Nadere informatie

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding

Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Groei in Leiderschap & Management - Jaaropleiding Zakenwijzer Het is tijd voor nieuw en ander leiderschap en management We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen wat we deden. Als alles verandert,

Nadere informatie

Hoe word je succesvol in sales

Hoe word je succesvol in sales Hoe word je succesvol in sales Verkopen gaat niet vanzelf. Zeker niet in deze tijd. Toch zijn nog steeds veel verkopers erg succesvol. Dat komt niet door het product of de dienst die ze aanbieden, maar

Nadere informatie

Inspireren met Rik & Jouke

Inspireren met Rik & Jouke Inspireren met Rik & Jouke Tijdspad Onderwerp Hoe? Lengte? Wie? 11.05 Jouke introductie Tijd Jouke 10.45 11.05 Visie delen Hart, Mensen meekrijgen in een grotere visie Delen visie, Woord, Hart van AIA

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamvaardigheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

Je doel behalen met NLP.

Je doel behalen met NLP. Je doel behalen met NLP. NLP werkt het beste als al je neurologische niveaus congruent zijn. Met andere woorden: congruent zijn betekent wanneer je acties en woorden op 1 lijn zijn met je doelen, overtuigingen,

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Jij als leider!

Hoofdstuk 3: Jij als leider! Kijk eens in de spiegel Hoofdstuk 3: Jij als leider Elke dag als je opstaat, sta je waarschijnlijk een moment voor de spiegel. Misschien let je er niet meer bewust op, maar als je voor de spiegel staat

Nadere informatie

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen

Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Vlinder circus Waar wonderen uitkomen Leugen en waarheid Gedachten over de film Een man heeft in zijn leven allen maar minachting en afwijzing meegemaakt. Hij is zo anders als al de mensen om hem heen.

Nadere informatie

Maartje Voorbeeld 10.03.2014

Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld 10.03.2014 Maartje Voorbeeld / 10.03.2014 / Talentrapportage 2 Inleiding De wereld en de arbeidsmarkt zijn constant in beweging. Maar waarheen? Niemand weet exact hoe het werkveld er

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf

Ideeën presenteren aan sceptische mensen. Inleiding. Enkele begrippen vooraf Ideeën presenteren aan sceptische mensen Inleiding Iedereen heeft wel eens meegemaakt dat het moeilijk kan zijn om gehoor te vinden voor informatie of een voorstel. Sommige mensen lijken er uisluitend

Nadere informatie

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen

Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Laat Je Rela)e Niet Stuklopen Door Robbert Raas www.stop-jaloezie.com Voorwoord Dit compacte e-book is geschreven als hulp bij de eerste stap naar een leven zonder vervelende jaloezie. Op stop-jaloezie.com

Nadere informatie

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God?

1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? 1 Korintiërs 2 - Help, ik twijfel! Waar vind ik God? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf?

In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf? In 2016 komt mijn boek uit: Leidinggeven is een werkwoord! Hoe creëer je (meer) ruimte voor jezelf? Het gaat om doen, om zichtbaar en hoorbaar gedrag. Gedrag is waar de omgeving op reageert en wat aanspreekt,

Nadere informatie

Wie is wel en niet een leider? 29 december 2011

Wie is wel en niet een leider? 29 december 2011 Wie is wel en niet een leider? 29 december 2011 Eddy de Pender Netwerk Vredestichters Geloven op Maandag Wie is wel en niet een leider? IEDEREEN Presentatie: www.2xf.nl Wat is leiding geven? Leadership

Nadere informatie

Christus als leerling volgen

Christus als leerling volgen Christus als leerling volgen Voorbereiding voor de huisbezoeken van 2014/2015 Het was in Antiochië dat de leerlingen voor het eerst christenen werden genoemd. In onze verhouding tot de Heer kan het waardevol

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 13:1-20 8 maart 2015 Thema 7: Geroepen om te dienen

Deel het leven Johannes 13:1-20 8 maart 2015 Thema 7: Geroepen om te dienen Preek Gemeente van Christus, Wat heeft je geloof te maken met de afwas? Wat een vreemde vraag is dat! Geloof en afwas, hebben die iets met elkaar te maken dan? Bij geloof denk je aan naar de kerk gaan,

Nadere informatie

Vaardigheidsmeter Communicatie

Vaardigheidsmeter Communicatie Vaardigheidsmeter Communicatie Persoonlijke effectiviteit Teamheden Een goede eerste indruk Zelfempowerment Communiceren binnen een team Teambuilding Assertiviteit Vergaderingen leiden Anderen beïnvloeden

Nadere informatie

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4).

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4). BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 4 Les 4 - Redding: Waarom is het voor ieder mens nodig om gered te worden? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 1) De ongelovige

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Gemeente van onze Here Jezus Christus,

Gemeente van onze Here Jezus Christus, Gemeente van onze Here Jezus Christus, Echt gelukkig! Dat is het thema waar we vanochtend over na gaan denken. En misschien denkt u wel: Wat heeft dat thema nu met deze tekst te maken, Die gaat toch over

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen

GODS GEZIN. Studielessen voor 4-7 jarigen GODS GEZIN Studielessen voor 4-7 jarigen 2003 Geschreven door Beryl Voorhoeve en Judith Maarsen Oorspronkelijk bedoeld voor studie in kleine groepen in de Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL IN 2015 VERBIND HART EN HARD START: FEB 2015 KLANTWAARDERING: Master in Leadership Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Collega s die precies doen wat jij

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Lisa Westerman Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Lisa Westerman... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Lisa,

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

Johannes 1 : 12. wij noemen God onze Vader en wijzelf zijn dan zijn kinderen maar wat bedoelen we daarmee?

Johannes 1 : 12. wij noemen God onze Vader en wijzelf zijn dan zijn kinderen maar wat bedoelen we daarmee? wij noemen God onze Vader en wijzelf zijn dan zijn kinderen maar wat bedoelen we daarmee? vaak wordt gezegd: God zorgt voor ons als een Vader dat is waar maar het is meer Johannes legt het uit in vers

Nadere informatie

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling

Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling PAPI PAPI Coachingsrapport Persoonlijk Actieplan voor Ontwikkeling Alle rechten voorbehouden Cubiks Intellectual Property Limited 2008. De inhoud van dit document is relevant op de afnamedatum en bevat

Nadere informatie

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op,

Hé, man Goedemorgen. Ja, goedemorgen. Ik hoorde jullie praten, met al dat broeder en zuster gedoe. Hou op, Het team Hé, broeder, Kan ik je even spreken? Ja, wacht even, oké, oké, ja, zeg het maar. Nou, ja, het zit eigenlijk zo: je hebt mij heel erg pijn gedaan. O? Ja. Ik heb één van je oude toespraken beluisterd.

Nadere informatie

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING:

Master in. Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership MAAK HET VERSCHIL VERBIND HART EN HARD START: ZIE AGENDA KLANTWAARDERING: Master in Leadership: Weet jij wat jouw hart sneller doet kloppen? Communiceren en continue verbeteren met

Nadere informatie

Doel van Bijbelstudie

Doel van Bijbelstudie Bijbelstudie Hebreeën 4:12 Want het woord Gods is levend en krachtig en scherper dan enig tweesnijdend zwaard en het dringt door, zó diep, dat het vaneen scheidt ziel en geest, gewrichten en merg, en het

Nadere informatie

Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17)

Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17) Begrijp je wel waarom je bidt? (Mc.8,16-17) Collecte voor Benin vanavond. Flyer in postvakjes: Benin bidt! (achterkant: bidt u mee?) Eerste aandacht hierin naar groei in geloof / kerk-zijn / uitstraling.

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten

Tot een geloofsgesprek komen. I Ontmoeten Tot een geloofsgesprek komen I Ontmoeten Het geloofsgesprek vindt plaats in een ontmoeting. Allerlei soorten ontmoetingen. Soms kort en eenmalig, soms met mensen met wie je meer omgaat. Bij de ontmoeting

Nadere informatie

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd

9 Vader. Vaders kijken anders. Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd 53 9 Vader Wat doe ik hier vandaag? P Ik leer mijn Vader beter kennen. P Ik weet dat Hij mij geadopteerd heeft. P Ik begin steeds beter te begrijpen dat het heel bijzonder is dat ik een kind van God, mijn

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen

OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG. Een opleiding om hoger op te komen OPLEIDING LEIDINGGEVEN IN DE KINDEROPVANG 2012 Een opleiding om hoger op te komen 1 OPLEIDING 2012 Ervaring: De training heeft me sterker gemaakt in mijn rol als leidinggevende. Ik heb mijn beleid en doelen

Nadere informatie

Aan het begin van het interview zelf kan het goed zijn om te zeggen dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Stel je open en uitnodigend op.

Aan het begin van het interview zelf kan het goed zijn om te zeggen dat er geen goede of foute antwoorden zijn. Stel je open en uitnodigend op. 1 Beste interviewer, Leuk dat je een iemand of aantal mensen in je omgeving wilt gaan interviewen. Om je een handvat te geven zetten we hieronder een paar dingen op een rijtje. Het format van het interview

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen

In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen 14 In de eeuwigheid van het leven waarin ik ben is alles volmaakt, heel en compleet en toch verandert het leven voortdurend. Er is geen begin en geen einde, alleen een voortdurende kringloop van materie

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus!

Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Open je hart en verwacht een wonder van Jezus! Voordat je het onderstaande gaat doorlezen wil ik je vragen om het onderstaande gebed te bidden: Almachtige God, Schepper van hemel en aarde, ik mag op dit

Nadere informatie

De evolutie-sprong van management naar leiderschap

De evolutie-sprong van management naar leiderschap De evolutie-sprong van management naar leiderschap What got you here, won't get you there - Marshall Goldsmith Als ervaren manager heb je het allemaal al eerder gehoord Als effectief manager gebruik je

Nadere informatie

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL

WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL WERKBLAD LEIDERSCHAPSSTIJL In dit document vind je 12 situaties waarop je verschillend kunt reageren. Omcirkel de aanpak die voor jou het meest voor de hand ligt. Situaties 1. De laatste tijd gaat het

Nadere informatie

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid

18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid 18 tips om te werken aan je eigen inzetbaarheid Goed, gezond en gemotiveerd aan het werk tot je pensioen? Dat bereik je door kansen te pakken op het werk. Leer aan de hand van onderstaande punten hoe je

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

leven leren delen Learning Community

leven leren delen Learning Community leven leren delen Learning Community Het ultieme doel is vernieuwing van levens Pijn & passie Als we op een trainingsweekend van Navigators LEF rondkijken, zien we jeugdleiders uit allerlei kerken en organisaties

Nadere informatie

DEZE 12 EIGENSCHAPPEN LATEN INTROVERTE PROFESSIONALS EXCELLEREN

DEZE 12 EIGENSCHAPPEN LATEN INTROVERTE PROFESSIONALS EXCELLEREN E-blog DEZE 12 EIGENSCHAPPEN LATEN INTROVERTE PROFESSIONALS EXCELLEREN In zelfvertrouwen Veel professionals zijn introvert (zeker 1 op de 3 mensen). Introverte professionals zijn net als mooie ijsbergen.

Nadere informatie

Johannes 16,6-15 - De Geest gaat in ons verder met het werk van Jezus

Johannes 16,6-15 - De Geest gaat in ons verder met het werk van Jezus Johannes 16,6-15 - De Geest gaat in ons verder met het werk van Jezus Liturgie Voorzang Ps 3,1 Stil gebed Votum / groet Zingen Ps 3,2-3 Wet met Romeinen 8,1-4 Zingen Ps 19,5.6 Gebed Lezen: Johannes 15,18-21

Nadere informatie

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN

PREVIEW. Probeer nu 1 dag DAVID DE JONGE JAREN VAN VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN PREVIEW Probeer nu 1 dag DE JONGE JAREN VAN DAVID VIJF DAGEN: GOD, SPORT & JEZELF MET PRAKTISCHE, SPORT- EN PERSOONLIJKE VOORBEELDEN DAG 1 GOD ZIET JOU ZITTEN! Het is niet leuk om buitengesloten te worden,

Nadere informatie

ZAKENWIJZER GROEI. beter worden, beter blijven. zakenw zer. passie voor mensen.

ZAKENWIJZER GROEI. beter worden, beter blijven. zakenw zer. passie voor mensen. Groei Management in & leidinggeven ZAKENWIJZER GROEI beter worden, beter blijven zakenw zer passie voor mensen. Alles verandert. Nu jij nog! Jaaropleiding We kunnen ons niet meer verloven te blijven doen

Nadere informatie

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK

DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK DISCIPELSCHAP BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 12 3 4 INLEIDING Een ieder die niet zijn kruis draagt en achter Mij aankomt, die

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen

verzoeking = verleiden om verkeerde dingen te doen dewijl = omdat wederstand doen = tegenstand bieden de overhand behouden= de overwinning behalen Zondag 52 Zondag 52 gaat over de zesde bede. Leid ons niet in verzoeking, maar verlos ons van de boze. Want van U is het Koninkrijk en de kracht en de heerlijkheid, in der eeuwigheid. Amen. Lees de tekst

Nadere informatie

2010.2 Peter Rigtering 10 tips om te veranderen 1

2010.2 Peter Rigtering 10 tips om te veranderen 1 2010.2 Peter Rigtering 10 tips om te veranderen 1 Ben je tevreden met je huidige leven? Met je baan, je relaties en je gezondheid? Ben je vol zelfvertrouwen, relaxed en tevreden? Of zijn er dingen die

Nadere informatie

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen?

Kan dat? Ook als je het van huis uit niet zo hebt meegekregen? Omdat je je kennis wilt delen, nieuwe klanten wilt werven, politiek of maatschappelijk gezien een boodschap wilt overbrengen, je onderneming wilt promoten. Redenen genoeg om een sterke spreker te willen

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze lessen zijn geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

Startbijeenkomst met leidinggevenden. hand-out

Startbijeenkomst met leidinggevenden. hand-out Startbijeenkomst met leidinggevenden hand-out hand-out startbijeenkomst met leidinggevenden Wat houdt jongeren gaande én bezig? Kies twee of drie plaatjes die dat voor jou t best symboliseren 2 Basisbehoeften

Nadere informatie

Fundamenten van het Christelijk geloof. Deel 2: Omgang met God -Kringleidershandleiding-

Fundamenten van het Christelijk geloof. Deel 2: Omgang met God -Kringleidershandleiding- Fundamenten van het Christelijk geloof Deel 2: Omgang met God -Kringleidershandleiding- Beste kringleider, Hieronder vind je per hoofdstuk een aantal aanvullende gedachten bij het kringmateriaal Fundamenten

Nadere informatie

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht

De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht De gelijkenis van de onbarmhartige dienstknecht Lees : Mattheüs 18:21-35 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was,heeft Hij gelijkenissen verteld

Nadere informatie

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben.

Bewustwording dag 1 Ik aanvaard mezelf zoals ik nu ben. Het meditatieprogramma duurt veertig dagen en bestaat uit tien affirmaties. Het is fijn om gedurende dit programma een dagboek bij te houden om je bewustwordingen en ervaring op schrijven. Elke dag spreek

Nadere informatie

Mag ik jou een vraag stellen?

Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou een vraag stellen? Mag ik jou, die dit leest, een zeer belangrijke vraag stellen? Stel dat je vandaag zou sterven, doordat er iets verschrikkelijks gebeurt, bijvoorbeeld een auto ongeluk of

Nadere informatie

CURSUSMAP 4. Discipelen van Jezus. Dienend leiderschap. Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus

CURSUSMAP 4. Discipelen van Jezus. Dienend leiderschap. Kees de Vlieger. Een Kerygma cursus CURSUSMAP 4 Discipelen van Jezus Dienend leiderschap Kees de Vlieger Een Kerygma cursus Copyright Stichting Kerygma Nederland Baron van Nagellstraat 9a 3781 AP Voorthuizen Tel. 0342-475048 Fax 0342-474826

Nadere informatie

Wat is JATOV? Jatov wordt uitgegeven in vier delen. In ieder deel staat één woord centraal. De opbouw is als volgt: kennen. Bijbel te lezen.

Wat is JATOV? Jatov wordt uitgegeven in vier delen. In ieder deel staat één woord centraal. De opbouw is als volgt: kennen. Bijbel te lezen. JaTov 1 Inhoud Wat is Jatov? 5 Wat betekent Jatov? 6 Voor jou 8 1. Het doel 10 2. De Bijbel 16 3. Wat is zonde? 22 4. FF Checken 28 5. Redding 30 6. Geloof 36 7. Vergeving 42 8. FF Checken 48 9. Bidden

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren

Managementworkshops. Communicatie: alle gedrag is communicatie. Gespreksvaardigheden: succesvol praten en luisteren Managementworkshops Door de toenemende dynamiek in de zorg verandert de rol van de leidinggevende. Een leidinggevende krijgt te maken met: Decentralisatie van verantwoordelijkheden Groter wordende span

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

Als je niet goed weet hoe je moet bidden, kun je het leren! Daarom gaan we in deze les kijken wat God ons te zeggen heeft over gebed.

Als je niet goed weet hoe je moet bidden, kun je het leren! Daarom gaan we in deze les kijken wat God ons te zeggen heeft over gebed. Les 2: Bidden. Bidden is praten met God. En dat heb je nodig, om Hem te leren kennen. Als je bidt kom je als het ware bij God in zijn huiskamer en ga je Hem dingen vertellen en vragen. Dan zal Hij ook

Nadere informatie

geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Marieke Anthonisse 2011 www.efficiencyfactor.nl https://twitter.com/trainencoachen

geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Marieke Anthonisse 2011 www.efficiencyfactor.nl https://twitter.com/trainencoachen 27 geweldig efficiënte tips voor werk en thuis! Inhoudsopgave Time Management 3 Email Management 3 Werkplekorganisatie 3 Gewoontevorming 4 Teambuilding 4 Gezinnen met kinderen 5 Administratie en Financiën

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Het is nog in de Paastijd - maar met de schriftlezing uit Johannes zijn we weer terug in de geschiedenis van Jezus vóór zijn lijden en sterven.

Het is nog in de Paastijd - maar met de schriftlezing uit Johannes zijn we weer terug in de geschiedenis van Jezus vóór zijn lijden en sterven. Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Het is de vijfde zondag van Pasen. Zondag Cantate -oftewel: Zing! Dat hebben we gedaan, met Psalm 98 die ons daartoe oproept, met andere liederen. Dat doen we graag

Nadere informatie

Feedback. in hapklare brokken

Feedback. in hapklare brokken Feedback in hapklare brokken Jan van Baardewijk Zorgteamtrainer Op zorgteamtraining.nl is de meest recente versie van feedback gratis beschikbaar. Mocht je willen weten of je de meest recente versie hebt,

Nadere informatie

DANIËL EN DE LEEUWENKUIL

DANIËL EN DE LEEUWENKUIL Bijbel voor Kinderen presenteert DANIËL EN DE LEEUWENKUIL Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door:

Nadere informatie

Bij u schuil ik, u bent mijn schild,

Bij u schuil ik, u bent mijn schild, Bij u schuil ik, u bent mijn schild, in uw woord stel ik mijn hoop. Psalm 119:114 inleiding Laten we eerlijk zijn: het is niet zo eenvoudig om regelmatig uit de Bijbel te lezen en te bidden. Onze volle

Nadere informatie

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden:

GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Relaties halen het beste in je naar boven Les 1 GROEPSOPDRACHT: Bespreek met elkaar welke relatieverbanden in de Bijbel genoemd worden: Lees met elkaar de volgende hoofdstukken en laat iemand opschrijven

Nadere informatie

Johannes 12 : 7. (Judas) dia 1

Johannes 12 : 7. (Judas) dia 1 Johannes 12 : 7 A (Judas) er was ergens een gemeentevergadering waar gesproken werd over de aanschaf van een orgel iemand kwam naar voren en zei dat hij tegen was een paar ton voor een orgel is geldverspilling

Nadere informatie

Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige?

Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige? Les 13 Eeuwige zekerheid Het verschil tussen veiligheid en zekerheid Ben ik een echte gelovige? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 Mijn persoonlijke zekerheid en het

Nadere informatie

JEZUS IS MIJN SUPERHELD

JEZUS IS MIJN SUPERHELD JEZUS IS MIJN SUPERHELD NAAM Studielessen voor 8-12 jarigen Lessen zijn geschreven door Beryl Voorhoeve, Ilja Witte en Judith Maarsen Mei 2007Levend Evangelie Gemeente Gebruikte Bijbelvertaling HET BOEK

Nadere informatie

Timemanagement? Manage jezelf!

Timemanagement? Manage jezelf! Timemanagement? Manage jezelf! Trefwoorden Citeren timemanagement, zelfmanagement, stress, overtuigingen, logische niveaus van Bateson, RET, succes citeren vanuit dit artikel mag o.v.v. bron: www.sustrainability.nl

Nadere informatie

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES MODULE #6 DREAMBOARD PROCES Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je

Nadere informatie

de Beste Studiekeuze Aanpak

de Beste Studiekeuze Aanpak de Beste Studiekeuze Aanpak Welk pad kies jij? Zelkennis is vaag pagina 3,4 Waar sta jij nu? Ontdek jouw volgende stap pagina 5,6 Hoe kom ik erachter wat ik wil? 3 bronnen voor zelfkennis pagina 7 Concreet

Nadere informatie

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten

Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl. Begeleiden van pabostudenten Opleiders in de school: Els Hagebeuk elshagebeuk@de-gouw.nl Sjef Langedijk sjeflangedijk@de-gouw.nl Begeleiden van pabostudenten Dit stuk geeft je handvatten bij de begeleiding van een pabostudent. Als

Nadere informatie

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling

Tijdschrift Kindermishandeling April 2013 Onderwijsspecial deel 2. 8 tips voor een goed gesprek met je leerling 8 tips voor een goed gesprek met je leerling Edith Geurts voor Tijdschrift Kindermishandeling Het kan zijn dat je als leerkracht vermoedt dat een kind thuis in de knel zit. Bijvoorbeeld doordat je signalen

Nadere informatie

13 Jij en pesten. Ervaring

13 Jij en pesten. Ervaring 82 13 Jij en pesten Wat doe ik hier vandaag? P Ik word me ervan bewust hoe erg het is om iemand te pesten en gepest te worden. P Ik leer dat ik met anderen steeds weer respectvol moet omgaan. P Ik ken

Nadere informatie

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1)

Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1) Leidingdeel Bijbelstudie Galaten schets 1 Geen ander Evangelie (Galaten 1) A) Doel 1. Betekenis benoemen Er is maar één Evangelie: het Evangelie van Jezus Christus, de Gekruisigde. Buiten Hem heeft het

Nadere informatie

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld.

Zelfbeeld. Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Zelfbeeld Het zelfvertrouwen wordt voor een groot deel bepaald door de ideeën die het kind over zichzelf heeft: het zelfbeeld. Een kind dat over het algemeen positief over zichzelf denkt, heeft meer zelfvertrouwen.

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige?

Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? Waar is onze zekerheid op gebaseerd? Leven we voor het tijdelijke of het eeuwige? We leven in een wereld die zijn zekerheden gebouwd heeft op materialisme, positie, geld, macht, eer, eigenbelang, enz.

Nadere informatie

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant

Antreum RAPPORT TLC-Q. Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011. de heer Consultant RAPPORT TLC-Q Van: Test Kandidaat Administratienummer: Datum: 01 Sep 2011 Normgroep: Advies de heer Consultant 1. Inleiding Het leiden van een team vraagt om een aantal specifieke competenties. Dit rapport

Nadere informatie