Hoe worden wij beïnvloed? De invloed van overheidscommunicatie en campagnes op ons gedrag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hoe worden wij beïnvloed? De invloed van overheidscommunicatie en campagnes op ons gedrag"

Transcriptie

1 Hoe worden wij beïnvloed? De invloed van overheidscommunicatie en campagnes op ons gedrag Lecture Context MasterClass Draagvlakversterking 5 februari 2009 Gedurende de derde lecture van de Context MasterClass sprak Peter van Vendeloo over de successen, mythes en mislukkingen van sociale beïnvloeding door (overheids)communicatie. Spreker Peter van Vendeloo is werkzaam bij Bureau Tabula Rasa Communicatie en Gedragsbeïnvloeding en heeft daarvoor gewerkt voor onder andere de Rijksvoorlichtingsdienst en het Ministerie van Verkeer en Waterstaat. De mens wil zich wel goed gedragen, maar komt makkelijk in de verleiding Peter van Vendeloo begint zijn presentatie met de kredietcrisis. Er is door economen altijd gedacht dat de markt rationeel is, zichzelf controleert en stabiel is. Van deze overtuiging blijft in de huidige kredietcrisis echter weinig over. Mensen vertonen blijkbaar irrationeel gedrag. Dat de mens in principe geneigd is goed gedrag te vertonen, onderbouwt Van Vendeloo met een citaat van Sigmund Freud: Tijdens het opgroeien in de samenleving internaliseren we sociale deugden. Dit leidt tot de ontwikkeling van een superego. Dit superego is over het algemeen blij als we voldoen aan een sociale moraal, en droevig als we dat niet doen. Over het algemeen geeft het stoppen voor rood, iemand helpen of het teruggeven van een portemonnee mensen dus een tevreden gevoel, omdat het de beloningscentra in onze hersenen stimuleert. Toch vertonen mensen dus irrationeel gedrag. Gedragseconomen doen onder andere onderzoek naar de mens en irrationeel gedrag. De gedragseconoom Dan Ariely heeft interessante experimenten gedaan naar het irrationele gedrag van mensen. Uit de experimenten blijkt dat mensen makkelijker frauderen of liegen als het niet om werkelijk geld gaat, maar om iets dat de waarde van dat geld representeert (zoals poker fiches). Van Vendeloo noemt enkele van deze voorbeelden en verwijst naar zaken als verzekeringsfraude, onkostendeclaraties en het meenemen van een pen van je werk. De conclusie luidt dat mensen zich best goed willen gedragen maar dat mensen gemakkelijk in de verleiding komen en dit geldt vooral bij kleine overtredingen, waarbij we het gedrag achteraf goedpraten. Ariely concludeert dat mensen zich irrationeel gedragen, maar dat die irrationaliteit wel systematisch en voorspelbaar is. Onderzoek naar de gebruikte gedragsinterventies is dus de basis voor effectieve communicatie. Verslag Context MasterClass lecture 3, d.d. 5 februari

2 Overheidscommunicatie De overheid wil de burger informeren en adviseren en heeft de veronderstelling dat meer kennis leidt tot een andere attitude en tot ander gedrag. Binnen de overheid bestaat veel behoefte aan gedragsverandering, maar het resultaat van veel overheidscommunicatie is in de praktijk vaak teleurstellend of zelfs contraproductief. Dit is te verklaren door de vaak lineaire benadering van kennis-houding-gedrag, die hardnekkig blijft bestaan terwijl onderzoek allang heeft aangetoond dat de relatie tussen deze componenten niet lineair is. De overheid grijpt te gemakkelijk naar de massamedia zonder daarbij naar alternatieven te kijken. Daarnaast wordt er positief gedacht door communicatie medewerkers en bestaat de mythe dat communicatiemensen het altijd bij het rechte eind hebben, zonder dat er gegronde argumenten voor zijn. Een andere grote misvatting is dat zolang communicatie creatief en opvallend is, het goed werkt. Al ruim veertig jaar is echter bekend dat massamediale communicatie gedrag nauwelijks kan veranderen, maar wel bevestigen. Ten tweede is het ongeschikt voor kennisoverdracht aan iedereen; zo nemen laagopgeleiden vaak maar weinig informatie op uit de massamedia. Ten derde is het ongeschikt voor het overtuigen met argumenten; er is vaak geen tijd en mogelijkheid om daar iets mee te doen in ons hoofd. We worden namelijk overspoeld door boodschappen en pikken alleen diegene eruit die voor ons relevant zijn. Van Vendeloo benoemt drie andere bestaande mythes binnen de communicatiepraktijk. De mythe bestaat dat er met gekochte mediaruimte een onderwerp op de agenda gezet kan worden. Redactionele aandacht kan behulpzaam zijn om een onderwerp op de agenda te zetten, maar ingekochte mediaruimte zelden. De tweede mythe is dat inspraakbijeenkomsten goed zijn om de burgers te betrekken. Inspraakbijeenkomsten werken namelijk vaak averechts, juist de mensen die een negatieve houding hebben ten opzichte van het onderwerp komen naar dergelijke bijeenkomsten en door de groepsdynamiek wordt een dergelijke negatieve houding alleen maar versterkt. Ten derde bestaat de mythe dat de keuze voor massamediale campagne is gebaseerd op kennis over effectiviteit, terwijl die kennis vaak slechts beperkt aanwezig blijkt te zijn. De zwakke plek in overheidscommunicatie Van Vendeloo benadrukt dat de creativiteit en uitvoering van overheidscommunicatie meestal prima zijn, de inzet van middelen en media zijn vaak inventief en de boodschap is duidelijk. Overigens gaan momenteel geluiden op dat simpele Jip en Janneke taal niet effectief blijkt te zijn. Kortom de ambacht van overheidscommunicatie is het probleem niet. De sleutel tot effectieve communicatie is kennis: Kennis van het te beïnvloeden gedrag; Kennis van de omstandigheden waaronder het gedrag zich voordoet, factoren die invloed hebben op het gedrag; Kennis van adequate interventies. Dergelijke kennis ontbreekt vaak of is verouderd. De zwakke plek van overheidscommunicatie ligt dus in het fundament: de strategie. Van Vendeloo illustreert dit met een voorbeeld waarin de overheid over Europa wilde communiceren. Het idee was de boodschap met passie uit te dragen, maar het bewijs voor de werkzame stof passie is nooit gevonden. In dit voorbeeld werd erg gedacht vanuit de zender Verslag Context MasterClass lecture 3, d.d. 5 februari

3 en ontbrak er een goede strategie waarin werd aangegeven hoe de bevolking over het onderwerp Europa het best geïnformeerd kon worden. Gepland gedrag Er wordt veelvuldig gedacht dat gedrag gepland is, mensen bewuste keuzes maken en nadenken over hun gedrag. Gedurende de laatste decennia van de vorige eeuw was de aandacht voor gepland gedrag dominant. Inmiddels is er dan ook veel bekend over gepland gedrag. De relatie tussen attitude en gedrag blijft echter lastig te bepalen. Deze relatie is complex en verschilt per onderwerp. Van Vendeloo legt uit dat men bijvoorbeeld bepaald gedrag vertoont (zoals het roken van een sigaret) en vervolgens dat gedrag goedpraat (het is er maar één) en daarmee de houding aanpast aan het gedrag. Volgens de psychologen Azjen en Fishbein is gepland gedrag iets waar we over nadenken. Gepland gedrag komt tot stand aan de hand van attitude (dit is de sterkste determinant van gepland gedrag), een subjectievere sociale norm (wat vindt de omgeving?) en waargenomen gedragscontrole. Deze factoren hebben alledrie invloed op intentie. Intentie is een goede voorspeller voor het vertoonde gedrag. Gepland gedrag is goed te beïnvloeden, vooral bij hoge betrokkenheid bij een bepaald onderwerp. Voor het opzetten van een campagne is het dus van wezenlijk belang om te onderzoeken hoe hoog de bestaande betrokkenheid bij een bepaald thema is. Bij hoge betrokkenheid is de doelgroep gemotiveerd om informatie te verwerken en kan het effect op attitude en gedrag duurzaam zijn. Het is dan van belang om sterke argumenten te gebruiken en geen creatieve grappen uit te halen. Een negatieve formulering, door van Vendeloo verliesframing genoemd, werkt beter dan een positieve formulering. Zo heeft de boodschap als je geen zelfonderzoek doet is de kans groter dat je borstkanker krijgt veel effectiever dan de positief geformuleerde boodschap door middel van zelfonderzoek is de kans groter dat je gezond blijft. Fear appeals (zoals het tonen van angstaanjagende beelden of teksten) werken echter juist averechts. Als voorbeeld noemt van Vendeloo een campagne in Frankrijk die de besnijdenis van allochtone meisjes in het land van herkomt wilde voorkomen. Uit onderzoek is gebleken dat deze allochtone families niet positief staan tegenover besnijdenis, maar dat dit vanwege hoge groepsdruk in het land van herkomst toch wordt uitgevoerd. Allochtone families hebben in het kader van deze campagne een contract moeten ondertekenen dat er geen besnijdenis zou plaatsvinden in het land van herkomt en mocht dit wel het geval zijn dan zou daar een straf aan verbonden worden. Vanwege deze contracten en de dreiging van een straf nam de groepsdruk af en werden er veel minder meisjes besneden. Deze heel persoonlijke (en dus niet massamediale) aanpak leidde zo tot het beïnvloeden van het gedrag van deze families. Wanneer men weet welke aspecten van invloed zijn, kan gepland gedrag beïnvloed worden en kunnen er grote effecten bereikt worden. Automatisch gedrag Inmiddels is echter bekend dat ongeveer 95% van ons gedrag bestaat uit automatisch gedrag. De aandacht voor dit automatische gedrag neemt dan ook toe de laatste jaren. Van Vendeloo verwijst naar het boek: Het slimme onderbewuste van Ap Dijksterhuis waarin het automatisch gedrag uitgebreid behandeld wordt. Vrijwel al ons gedrag is dus automatisch gedrag en dit geldt ook ten aanzien van milieu en ontwikkelingssamenwerking. Het is gedrag waar niet over nagedacht wordt, simpelweg omdat Verslag Context MasterClass lecture 3, d.d. 5 februari

4 er geen mogelijkheid en tijd is om over al ons gedrag na te denken. Het is dan dus zinloos om kennis en attitudes te beïnvloeden omdat ze geen rol spelen bij dit type gedrag. Technieken om automatisch gedrag te beïnvloeden zijn enerzijds het doorbreken van het automatische gedrag en dit bewust te maken (zorgen dat mensen een andere gewoonte gaan aannemen) en anderzijds juist gebruik te maken van het automatische gedrag. Subtiele technieken om automatisch gedrag te beïnvloeden Van Vendeloo noemt enkele subtiele technieken voor het beïnvloeden van automatisch gedrag. Bij priming worden er stimuli (woorden, beelden, geuren of geluiden) op mensen losgelaten die invloed hebben op gedrag. Uit onderzoek bleek bijvoorbeeld dat er veel meer geld binnenkomt bij een verzoek voor fondsenwerving als er een creditcard logo naast vermeld staat. Het vermelden van een bepaald keurmerk zou eenzelfde effect teweeg kunnen brengen, mits mensen het keurmerk kennen en het een goed imago heeft. Priming heeft echter slechts tijdelijk effect. En een veel gemaakte fout is het laten zien van verkeerd gedrag om een spiegel voor te houden. Dit werkt niet omdat mensen onbewust dergelijk gedrag gaan overnemen en het verkeerde gedrag onbewust als norm gaan zien. More exposure ; het herhaaldelijk blootstellen aan een stimulus, zorgt voor een steeds positiever wordende perceptie. Herhaling is de toverkracht van de reclame en dit werkt bijvoorbeeld ook erg goed met muziek. De lancering van een nieuw logo bijvoorbeeld roept in eerste instantie vaak veel weerstand op, maar na herhaaldelijk blootstellen wordt het geaccepteerd en vinden mensen het zelfs mooi. Dus hoe vaker je iets vertelt, hoe groter de kans dat mensen het gaan geloven. Ontwikkelingsorganisaties maken volgens van Vendeloo nog onvoldoende gebruik van de kracht van herhaling. Sociale invloed is misschien wel de sterkste techniek om automatisch gedrag te beïnvloeden. Dit is het appelleren aan bepaald soort gedrag dat nodig is om in groepen te kunnen functioneren. Het appelleren aan diep ingesleten maatschappelijke gedragsregels of conditionering geeft veiligheid en is evolutionair te verklaren; het vertonen van het gewenste gedrag is nodig om in groepen te kunnen overleven. Volgens de sociale psycholoog Robert Cialdini kunnen daarvoor de volgende gedragspatronen gebruikt worden voor gedragsbeïnvloeding: - commitment en consistentie (als je je in het openbaar ergens over uitspreekt, zul je je daar consistent aan vast houden en je gedrag er aan aanpassen); - wederkerigheid (bereidheid om iets terug te doen na een cadeautje ); - sociale validatie (voldoen aan de normen); - aantrekkelijkheid (mooie mensen/ideeën krijgen nou eenmaal meer voor elkaar); - autoriteit (daarom wordt vaak een expert getoond). Succesvolle campagnes Van Vendeloo noemt twee voorbeelden van succesvolle campagnes. Ten eerste de Bob campagne. Deze campagne bevestigt de sociale norm, maakt gebruik van voorbeeldgedrag en commitment & consistentie. De bereidheid voor het gewenste gedrag bestond vaak al, maar het was moeilijk om de discussie te beginnen over wie zou rijden en dus niet zou drinken. De Bob campagne bood een gemakkelijke oplossing voor dit probleem. De Goochem campagne over het dragen van een autogordel, ook op de achterbank was een erg succesvolle campagne. De campagne maakte gebruik van wederkerigheid (het uitdelen Verslag Context MasterClass lecture 3, d.d. 5 februari

5 van gadgets) en de ontautomatisering door een fysieke impuls. De gadgets voor kinderen om de gordel te dragen werden erg populair, waardoor er zelfs een schaarste aan gadgets ontstond. Uiteindelijk nam het autogordelgebruik met 17% toe. Dit is duidelijk een voorbeeld waarin rechtstreeks het gedrag werd beïnvloed, zonder te proberen de attitude t.o.v. het dragen van autogordels te veranderen. Conclusies Het is belangrijk realistische verwachtingen voor ogen te hebben: - Eén procent gedragsverandering door communicatie is veel. (Overigens kun je je met massamedia communicatie op miljoenen mensen richten en dan betekent een procent in totaal wel veel mensen, zeker als de campagne meerdere jaren loopt.) - Dit geldt ook in commerciële situaties. - Het kan altijd nog om heel veel mensen gaan, dus de kosten per persoon zijn laag. Interventieprogramma s zijn effectiever dan stand alone communicatie. Als communicatie samengaat met: facilitering, handhaving, educatie etc. zijn er dus meer resultaten te behalen, maar dit is wel arbeidsintensiever. De belangrijkste punten volgens van Vendeloo zijn: - Bij gedragsverandering is het verraderlijk en zelfs vaak contraproductief om te vertrouwen op intuïtie en creativiteit; - Cruciaal is de analyse van het soort gedrag: gepland of automatisch en daarnaast de analyse van de mate van betrokkenheid en persoonlijke relevantie bij een onderwerp; - Vervolgens moeten de juiste psychologische mechanismen worden aangesproken. Onderzoek goed welke factoren van invloed zijn op een probleem. Uiteraard is succes niet altijd verzekerd, maar door rekening te houden met de bovenstaande drie punten geeft de spreker aan dat het succes van een campagne wel meer waarschijnlijk wordt. Na een korte pauze is er gelegenheid om vragen te stellen vanuit het publiek. De sociale netwerkbenadering Vanuit het publiek komt de vraag hoe je er mee om moet gaan als er rond ontwikkelingssamenwerking al een bepaalde (negatieve) attitude heerst. Hoe kun je dat beeld beïnvloeden en tegenwicht krijgen tegen de bestaande kritiek? Ten eerste zegt van Vendeloo is het een vereiste dat je binnen je eigen organisatie orde op zaken hebt en een goed verhaal te vertellen hebt. Zorg dat je veel aandacht in de media krijgt. En realiseer je dat als er een lage betrokkenheid is bij het onderwerp, ook negatieve aandacht in de media weinig invloed op mensen zal hebben. Daarnaast is het goed om bestaande media aandacht te gebruiken voor bijvoorbeeld een inhoudelijke discussie. Het is daarbij belangrijk niet reactief te zijn, maar actief. Zo kan de kritiek die Boekestijn uit op bepaalde vormen van ontwikkelingssamenwerking een goede mogelijkheid zijn om daar bij aan te sluiten en met hem het gesprek aan te gaan. Verslag Context MasterClass lecture 3, d.d. 5 februari

6 Daarnaast geeft van Vendeloo aan dat tv-commercials voor fondsenwerving werken, maar niet voor draagvlak. Tv-commercials hebben namelijk maar een heel tijdelijk effect. Het meest effectieve middel om mensen tot een andere houding of ander gedrag te motiveren is de sociale netwerk benadering waarin je het gesprek aangaat op individueel niveau. De legers van vrijwilligers gedurende de Obama campagne zijn een voorbeeld van deze methode. Ook met betrekking tot campagnes waarvan het resultaat verder weg ligt (zoals milieu of ontwikkelingssamenwerking) heeft de sociale netwerkbenadering een hoger slagingspercentage. Binnen deze benadering wordt goed gebruik gemaakt van peer-to-peer communicatie, doordat jij niet zelf als zender met je doelgroep communiceert, maar je de doelgroep met elkaar laat communiceren. Peter van Vendeloo concludeert dat de overheidscommunicatie te kort schiet op veel vlakken. Er is teveel aandacht voor gepland gedrag en te weinig voor automatisch gedrag. De kloof tussen de bestaande kennis uit de wetenschap en de communicatiepraktijk is nog steeds erg groot. Ten slotte benadrukt van Vendeloo dat het bij draagvlak onduidelijk is of het gaat om attitudes of gedrag. Bestaat draagvlak uit geld geven, steun, politieke voorkeur of gedrag? Zolang het niet helder is wat je precies wilt beïnvloeden, zal je beïnvloeding niet effectief zijn. De powerpoint presentatie van Peter van Vendeloo is ook beschikbaar op Voor meer informatie over de sociale netwerkbenadering zie ook: matiemaatschappij_bastiaan_van_gent Verslag Context MasterClass lecture 3, d.d. 5 februari

Communicatie en gedragsbeïnvloeding. Peter van Vendeloo Tabula Rasa

Communicatie en gedragsbeïnvloeding. Peter van Vendeloo Tabula Rasa Communicatie en gedragsbeïnvloeding Peter van Vendeloo Tabula Rasa De rationele markt? Waarom zijn we oneerlijk? Sigmund Freud: Tijdens het opgroeien in de samenleving internaliseren we sociale deugden.

Nadere informatie

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden

CASI MODEL (Pag 122) Stappen. Antwoorden CASI MODEL (Pag 122) HOE KANSRIJK IS UW CAMPAGNE? Het Campagne Strategie Instrument (CASI) is een hulpmiddel om tot onderbouwde keuzes te komen voor het opzetten van een campagne. Het gaat hierbij om campagnes

Nadere informatie

Afstemmen van verwachtingen over campagne. Mogelijke indicatie extra onderzoek feiten huidige gedrag. Stap 1: Analyseren

Afstemmen van verwachtingen over campagne. Mogelijke indicatie extra onderzoek feiten huidige gedrag. Stap 1: Analyseren CASI versie Campagne Strategie Instrument 2.0 toelichting Kernboodschap Campagne Strategie Instrument Met campagnes kun je het gedrag van mensen beïnvloeden. Om dit effectief te doen, zijn heldere strategische

Nadere informatie

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden

Meer grondstoffen scheiden in binnensteden Meer grondstoffen scheiden in binnensteden door beïnvloeding via automatisch gedrag Henk Klein Teeselink HKT projecten 06-53936085 Kijk ook eens: www.kenniswijzerzwerafval.nl Zwerfafval gedrag : >90% heeft

Nadere informatie

Een gezonde leerling in een gezonde school(kantine).

Een gezonde leerling in een gezonde school(kantine). Een gezonde leerling in een gezonde school(kantine). Over de invloed van school op het eetgedrag van leerlingen Workshop To Remind You, onderdeel van landelijke Inspiratiesessies georganiseerd door het

Nadere informatie

Doorbreek je belemmerende overtuigingen!

Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Doorbreek je belemmerende overtuigingen! Herken je het dat je soms dingen toch op dezelfde manier blijft doen, terwijl je het eigenlijk anders wilde? Dat het je niet lukt om de verandering te maken? Als

Nadere informatie

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW)

Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) Werkgroep Borging: Peter Konings (Belastingdienst), Rutger Heerdink (UWV), Rene Backer (SVB), Sjoerd Weiland (RDW) November 2013 Deze sheets bevatten achtergrondinformatie bij het plan Borging awareness

Nadere informatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Masterclass Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Dr. Bert Pol Gewenste situatie Vermijdbare weerstanden waar mogelijk vermijden Niet vermijdbare

Nadere informatie

Beter Benutten Behaviourcheck Vragenlijst voor slimme maatregelen gericht op gedragsverandering. 1

Beter Benutten Behaviourcheck Vragenlijst voor slimme maatregelen gericht op gedragsverandering. 1 Vragenlijst versie 1.0-31 maart 2014 1 Beter Benutten Behaviourcheck Vragenlijst voor slimme maatregelen gericht op gedragsverandering. 1 Waar gaat het om? Sinds 2011 werken Rijk, regio en bedrijfsleven

Nadere informatie

Kennisoverdracht. Werkingsmechanisme: Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Kennis Houding Kunnen

Kennisoverdracht. Werkingsmechanisme: Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Kennis Houding Kunnen Kennisoverdracht Kennis Houding Kunnen Werkingsmechanisme: Kennisoverdracht Communiceer de functionele en affectieve voordelen van het gewenste gedrag. Bijvoorbeeld: NL-Alert - Informatievoorziening over

Nadere informatie

Samen sta je sterk. Adviesrapport. Project: Communicatieplan

Samen sta je sterk. Adviesrapport. Project: Communicatieplan Project: Communicatieplan Smokeless Nathalie Kooiman, 0863131 Charlotte Voorn, 0847183 Wendy Lanser, 0862815 Rowan Lens, 0857190 CDM1A Hogeschool Rotterdam Rowan Lens - CDM1A - Hogeschool Rotterdam 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie

Masterclass. Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Masterclass Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Het betrekken van burgers bij en in uw communicatie Dr. Bert Pol Drs. Jaap Wiersma (Gemeente Den Haag) Hoe betrek je burgers bij de communicatie

Nadere informatie

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites?

Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? Hoe passen booking.com en klm persuasive design toe op Hun websites? naam: esther Ziengs docent: madris duric studentnummer: 1606847 specialisatie: content Format: essay datum: 17 december 2014 Inleiding

Nadere informatie

Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes. Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente

Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes. Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente Wat bepaalt de effectiviteit van gedragsbeïnvloedende campagnes Dr Bert Pol Tabula Rasa Den Haag Universiteit Twente 1. Cruciale factoren De aard van het gedrag: onbewust versus bewust gedrag Wordt het

Nadere informatie

Agenda. Inleiding Drieluik in veiligheid Veiligheidscultuur. Groepsgedrag Gedrag beïnvloeden Af en aanspreken. Aan de slag. www.denf.

Agenda. Inleiding Drieluik in veiligheid Veiligheidscultuur. Groepsgedrag Gedrag beïnvloeden Af en aanspreken. Aan de slag. www.denf. www.denf.nl 1 Agenda Inleiding Drieluik in veiligheid Veiligheidscultuur Groepsgedrag Gedrag beïnvloeden Af en aanspreken Aan de slag www.denf.nl 2 1 Drieluik in veiligheid www.denf.nl 3 Drieluik in veiligheid

Nadere informatie

Dag van de uitvoering

Dag van de uitvoering Mijn naam is Peter, Partici Peter Camping Powned, onderhandelen, Cialdini via schaarste beïnvloeden, oplossingsgericht werken en succesvolle Dag van de uitvoering 1 Camping Powned *Feedback vanuit verwondering

Nadere informatie

BEINVLOEDEN IS LEERZAAM Build or Push Bouwen of Drukken? Aanspreken op gedragsvoorkeuren. Werken met sociale voorkeuren.

BEINVLOEDEN IS LEERZAAM Build or Push Bouwen of Drukken? Aanspreken op gedragsvoorkeuren. Werken met sociale voorkeuren. BEINVLOEDEN IS LEERZAAM Build or Push Bouwen of Drukken? Aanspreken op gedragsvoorkeuren. Werken met sociale voorkeuren. Nieuwsflits N54 September 2015 Gert Anbeek, Esmiralda Borgt, Ron van Eijk, Patrick

Nadere informatie

Themabijeenkomst Gedragsverandering van de (niet-)fietser 21 april 2010

Themabijeenkomst Gedragsverandering van de (niet-)fietser 21 april 2010 21 april 2010 Fietsbeleid staat in de belangstelling. We willen immers dat steeds meer mensen gaan fietsen om een stad beter bereikbaar te maken, de gezondheid van individuen te verbeteren en de CO2-uitstoot

Nadere informatie

NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN

NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN NIEUWE ONTDEKKINGEN IN DE NEUROLOGIE BEWIJZEN WAT PSYCHOLOGEN ALLANG WETEN FRISSE IDEEËN VOOR ADVIES- EN VERKOOPGESPREKKEN VAN ICT SPECIALISTEN We are not thinking-machines, we are feeling-machines that

Nadere informatie

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1

Genotmiddelen. Genotmiddelen. Bron: http://gezondeleefstijl.slo.nl 1 zijn er altijd al geweest en zullen er ook altijd blijven. Veel jongeren experimenteren in de puberteit met roken, alcohol en drugs en een deel laat zich verleiden tot risicovol gedrag. Jongeren zijn extra

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

Effectief brainstormen met Disney! Ruben van der Laan Innova.on / Change / Par.cipa.on info@rubenvanderlaan.com

Effectief brainstormen met Disney! Ruben van der Laan Innova.on / Change / Par.cipa.on info@rubenvanderlaan.com Effectief brainstormen met Disney! Ruben van der Laan Innova.on / Change / Par.cipa.on info@rubenvanderlaan.com Kennismaking! Ga in een lijn staan Op dag en maand van verjaardag JE MAG NIET PRATEN! De

Nadere informatie

Beïnvloeden en beïnvloed worden: wapen jezelf! Tim Koomen TestNet Najaarsevenement 2014

Beïnvloeden en beïnvloed worden: wapen jezelf! Tim Koomen TestNet Najaarsevenement 2014 Beïnvloeden en beïnvloed worden: wapen jezelf! Tim Koomen TestNet Najaarsevenement 2014 2 3 Invloed (in de woordenboeken) Positief / neutraal Werking, verandering Zeggenschap Gezag, gewicht Gevolg The

Nadere informatie

Oefening 3: Keuzes maken

Oefening 3: Keuzes maken Oefening 3: Keuzes maken In oefening 2 heeft u gezien dat keuzes gemaakt kunnen worden op basis van belangrijkheid en urgentie. Wat belangrijk is wordt deels extern bepaald en is deels persoonlijk. De

Nadere informatie

Voorwaarden voor gedragsverandering

Voorwaarden voor gedragsverandering Voorwaarden voor gedragsverandering Naast het geven van adviezen of instructies (wat kan ik precies doen?) en het veranderen van de omgeving, indien mogelijk, (het wordt me gemakkelijk gemaakt) is het

Nadere informatie

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect!

INHOUD Verantwoording 1 De macht van de situatie 2 Koester je zeurende collega 19 3 De calculerende medewerker 4 Respect! INHOUD Verantwoording 7 1 De macht van de situatie 11 We hebben de neiging te denken dat we zelf bepalen wat we doen, maar in werkelijkheid worden we ook gestuurd door allerlei omstandigheden. 2 Koester

Nadere informatie

Introductie stakeholdermanagement. SYSQA B.V. Almere

Introductie stakeholdermanagement. SYSQA B.V. Almere Introductie stakeholdermanagement SYSQA B.V. Almere Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 14 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Hoe herken je stakeholders?... 4 3. Drie kenmerken... 5 3.1 Macht... 5 3.2

Nadere informatie

Mysteryshopping zachte vloeren. Nieuwegein, april 2010 Jeroen Kleingeld

Mysteryshopping zachte vloeren. Nieuwegein, april 2010 Jeroen Kleingeld Mysteryshopping zachte vloeren Nieuwegein, april 2010 Jeroen Kleingeld Mysteryshopping zachte vloeren Vriendelijk en correct, maar niet doortastend WoonWerk Jeroen Kleingeld Nieuwegein, april 2010 In geval

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Voorwoord 7 Inleiding 11

Inhoudsopgave. Voorwoord 7 Inleiding 11 Inhoudsopgave Voorwoord 7 Inleiding 11 1 Gevoel en verstand in de liefde 15 2 De partnerkeuze 21 3 Mythes over de liefde 29 4 De liefde ontraadseld 35 5 Verbetering begint bij jezelf 43 6 De vaardigheden

Nadere informatie

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten

Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten Hoe worden consumenten psychologisch beïnvloedt op de website bookings.com zodat zij een hotel boeken? Tessa Kolfschoten INHOUD Wat is booking.com? Wat is persuasive design? Hoe laat de consument zich

Nadere informatie

Attitudevorming & verandering. dinsdag 6 maart 2012

Attitudevorming & verandering. dinsdag 6 maart 2012 Attitudevorming & verandering H9 Wat vertellen attitudes over consumenten? Wat vertellen attitudes over consumenten? Mensen die van sushi houden zullen het waarschijnlijk eten Wat vertellen attitudes over

Nadere informatie

Het NLP communicatie model

Het NLP communicatie model Het NLP communicatie model Ontdek jouw communicatie waarnemingsfilters Leef je natuurlijk leiderschap 1 Inleiding Op het moment dat veranderingen in een organisatie plaatsvinden is communicatie één van

Nadere informatie

FULL SERVICE RECLAME- EN DESIGNBUREAU

FULL SERVICE RECLAME- EN DESIGNBUREAU FULL SERVICE RECLAME- EN DESIGNBUREAU EEN BUREAU MET EEN DUIDELIJK DOEL Adson is een full service reclame- en designbureau, met als doel merken te voorzien van een eigen identiteit en deze bekend te maken.

Nadere informatie

Theoretische toetsing maatregelen tegen alcohol gerelateerd uitgaansgeweld. Marga van Aalst Bram van Dijk, Lotte Loef SAMENVATTING

Theoretische toetsing maatregelen tegen alcohol gerelateerd uitgaansgeweld. Marga van Aalst Bram van Dijk, Lotte Loef SAMENVATTING Theoretische toetsing maatregelen tegen alcohol gerelateerd uitgaansgeweld Marga van Aalst Bram van Dijk, Lotte Loef SAMENVATTING Theoretische toetsing maatregelen tegen alcohol gerelateerd uitgaansgeweld

Nadere informatie

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER

Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER Leerlijnen per drug : ALCOHOL Onderwijsvorm: KLEUTER EN LAGER kleuter 2,5-6j 1 ste graad LO 6-8j 2 de graad LO 8-10j 3 de graad LO 10-12j doelstelling doelstelling doelstelling doelstelling Versterken

Nadere informatie

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe?

Motivatie. Even voorstellen 11-11-14. Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gedragsverandering bij schulden Waarom en hoe? Gejo Duinkerken Motivatie 0 10 Op een schaal van 1 tot 10, hoe belangrijk vindt u het om uw achterstand in te lopen? Even voorstellen Wat is de rol van motivatie

Nadere informatie

I m p a c t A c a d e m y Gedragspsychologie in de praktijk

I m p a c t A c a d e m y Gedragspsychologie in de praktijk Gedragspsychologie in de praktijk voor marketing- en communicatieprofessionals die (willen) werken aan duurzaamheid Marketing en communicatie: hefbomen voor duurzaam gedrag Als marketing- en communicatieprofessional

Nadere informatie

Communicatieworkshops

Communicatieworkshops Communicatieworkshops De invulling van de zorg en de dienstverlening aan cliënten verandert en daarmee veranderen ook de taken van de begeleider en verzorgende: Van zorg in ondersteuning Van aanbodgestuurd

Nadere informatie

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer

Effectief campagne voeren. Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Effectief campagne voeren Actiegroependag Bescherm de kust, Rotterdam, 9 april 2016 Maaike Wermer Wat ga ik vandaag vertellen Voorstel ronde Naam Actiegroep Ervaring met campagne voeren/omgaan met de media

Nadere informatie

De psychologie van de wanbetaler

De psychologie van de wanbetaler 07-10-2015 De psychologie van de wanbetaler Dr. Martijn Keizer Rijksuniversiteit Groningen m.keizer@rug.nl Deze presentatie Deze presentatie Hoe motiveren we debiteuren om actie te ondernemen? Overzicht

Nadere informatie

Management summary - Flitspeiling: Week van passend onderwijs

Management summary - Flitspeiling: Week van passend onderwijs Management summary - Flitspeiling: Week van passend onderwijs Van 24 t/m 28 maart vond de Week van Passend Onderwijs plaats. De Week is een initiatief van het ministerie van OCW en 22 onderwijsorganisaties,

Nadere informatie

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn Communiceren met ziel en zakelijkheid Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn 7 Inhoud Voorwoord 11 Leeswijzer 13 Deel A: Groei en ontwikkeling 19 1 Effectief communiceren als persoonlijke

Nadere informatie

Jongeren blijken vaak wel te weten wat gezond is, maar het ook uitvoeren is een volgende stap. We maken namelijk de hele dag door keuzes en worden

Jongeren blijken vaak wel te weten wat gezond is, maar het ook uitvoeren is een volgende stap. We maken namelijk de hele dag door keuzes en worden Jongeren blijken vaak wel te weten wat gezond is, maar het ook uitvoeren is een volgende stap. We maken namelijk de hele dag door keuzes en worden continue verleid om iets te eten. Met wat slimme trucs

Nadere informatie

Mentale Veerkracht. Presentatie Mentale Veerkracht SAM Netwerk. Ella van Toorn & Chrissie Schoonhoven

Mentale Veerkracht. Presentatie Mentale Veerkracht SAM Netwerk. Ella van Toorn & Chrissie Schoonhoven Mentale Veerkracht Presentatie Mentale Veerkracht SAM Netwerk Ella van Toorn & Chrissie Schoonhoven Zorg van de Zaak Chrissie Schoonhoven Ella van Toorn Nieuw in het netwerk: Verwachtingen Doel bijeenkomst:

Nadere informatie

Jochem Nauw - Specialisatie Concept. Hoe word jij tijdens je supermarktaankopen beïnvloed?

Jochem Nauw - Specialisatie Concept. Hoe word jij tijdens je supermarktaankopen beïnvloed? Jochem Nauw - Specialisatie Concept Hoe word jij tijdens je supermarktaankopen beïnvloed? Hoofdvraag Welke psychologische methodes worden er gebruikt voor het beïnvloeden van het aankoopgedrag van consumenten

Nadere informatie

Waarom anderen Ik krijg altijd gelijk lezen

Waarom anderen Ik krijg altijd gelijk lezen Waarom anderen Ik krijg altijd gelijk lezen Nee heb je, gelijk kun je krijgen! Maarten Santman, advocaat Iets krijgen is altijd veel bevredigender dan iets al hebben. Ik krijg dus liever gelijk dan dat

Nadere informatie

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden

TABAK ALCOHOL GAMEN. algemene sociale vaardigheden Leerlijnen per graad : 3 de graad LO 10-12j Doelstelling: Versterken van de kennis en vaardigheden die kinderen nodig hebben om gezonde keuzes te maken en niet te roken, geen alcohol te drinken en op een

Nadere informatie

Reclame In dit hoofdstuk zul je het volgende leren:

Reclame In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: OHT 7.1 Reclame In dit hoofdstuk zul je het volgende leren: De stappen in de ontwikkeling van een reclamecampagne De informatie die je over de doelgroepen van een reclamecampagne nodig hebt De doelstellingen

Nadere informatie

Gereedschap voor gedragsverandering

Gereedschap voor gedragsverandering Gereedschap voor gedragsverandering > > Met communicatie gedrag veranderen > > Praktische tips, gereedschap en praktijkvoorbeelden > > Aan de slag met behulp van Casi Gereedschap voor gedragsverandering

Nadere informatie

Workshop 1: Communiceren over zelfredzaamheid: daar is mijn volggroep!

Workshop 1: Communiceren over zelfredzaamheid: daar is mijn volggroep! Workshop 1: Communiceren over zelfredzaamheid: daar is mijn volggroep! Workshopleiders: Guido Rijnja, communicatieadviseur bij de Rijksvoorlichtingsdienst Ellen van Selm, projectleider Buurtvoorlichters

Nadere informatie

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen

De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen De 5 stappen om goede voornemens te laten slagen Op 1 januari worden volop goede voornemens gemaakt. We willen stoppen met roken, afvallen, meer bewegen, gezonder leven en ga zo maar door. Afvallen is

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand

Inhoudsopgave. Over Dingerdis Customer Care. Inleiding. 1. Situaties die weerstand oproepen. 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand Ronald Dingerdis Inhoudsopgave Over Dingerdis Customer Care Inleiding 1. Situaties die weerstand oproepen 2. Zes veel voorkomende vormen van weerstand 3. Omgaan met weerstand van anderen 4. Omgaan met

Nadere informatie

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016

Actueel beleidsplan. Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut 2014-2016 Stichting Vrienden van het Hubrecht Instituut Actueel beleidsplan Stichting Vrienden van Hubrecht Instituut E vrienden@hubrecht.eu 2014-2016 1.1 Inleiding Naar aanleiding van het uitgevoerde onderzoek

Nadere informatie

Zorg voor schone handen! Drempels en drijfveren voor gedrag.

Zorg voor schone handen! Drempels en drijfveren voor gedrag. Jong geleerd Zorg voor schone handen! Drempels en drijfveren voor gedrag. Verbetering handhygiëne in verpleeghuizen. Workshop To Remind You Symposium Geïnfecteerd door daadkracht Amersfoort - 28 april

Nadere informatie

Motiveren om te leren

Motiveren om te leren Motiveren om te leren Een succesvol opleidingsbeleid is afhankelijk van verschillende factoren. De keuze van een goede opleidingsaanbieder speelt een rol, net zoals een grondige behoeftedetectie en de

Nadere informatie

GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING

GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING GEDRAGSBEiNVLOEDING VAN VERKEERSDEELNEMERS: VERKEERSREGELS, VOORLICHTING EN OPLEIDING Bijdrage symposium Sociale Verkeerskunde, Groningen - Haren, 27-29 november 1974. In: Michon, J.A. & Van der Molen,

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Streetvertising Chalkvertising Sand- & Snowmarking Green Advertising CleanLab

Streetvertising Chalkvertising Sand- & Snowmarking Green Advertising CleanLab Innovatieve media Streetvertising Chalkvertising Sand- & Snowmarking Green Advertising CleanLab Prijs vanaf 500 500 1000 325 0 Weken zichtbaar* 16 1 0,1 0,5-4 1-52 Levertijd in dagen 6 6 21 14 verschillend

Nadere informatie

(IO)IO Werkvormen kennisoverdracht

(IO)IO Werkvormen kennisoverdracht Hoe zet ik deelnemers aan het werk om zich kennis eigen te maken? Hoe sluit ik beter aan bij het kennisniveau van de deelnemers Hoe maak ik kennisoverdracht actief? Leestafel Op een tafel in de zaal liggen

Nadere informatie

5 senses strategy BTC guide to more focus

5 senses strategy BTC guide to more focus 5 senses strategy BTC guide to more focus Veel professionals maken de fout geen onderscheid te maken in fysieke rust en mentale rust. Ze nemen vooral rust door even te stoppen met hun acties. Maar als

Nadere informatie

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan?

HET PROJECTPLAN. a) Wat is een projectplan? HET PROJECTPLAN a) Wat is een projectplan? Vrijwel elk nieuw initiatief krijgt de vorm van een project. In het begin zijn het wellicht vooral uw visie, ideeën en enthousiasme die ervoor zorgen dat de start

Nadere informatie

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit

Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Hoe motivatie werkt en draagvlak groeit Toelichting Hierbij een compilatie van diverse artikelen over motivatie, draagvlak en verandertrajecten voor de interne coördinator cultuureducatie ICC. 1 Hoe werkt

Nadere informatie

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten...

@ Creatief Succes! Talent toolkit 1. Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 1 Toolkit Powerkaarten... @ Creatief Succes! Talent toolkit 2 Colofon Creatief Succes Evertsenstraat 5-03 4461 XN Goes www.creatiefsucces.nl info@creatiefsucces.nl @ Creatief

Nadere informatie

Februari 2012 Workshop Eviont

Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Februari 2012 Workshop Eviont Het Brein heeft een doel nodig! Inhoudsopgave INHOUDSOPGAVE...2 LEESWIJZER...3 INLEIDING...4 STAP 1: HET KADER...5 STAP 2: STATE, GEDRAG EN

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Tabel 2: Overzicht programma in middelen, doelen en leerstijlen in fase 2

Tabel 2: Overzicht programma in middelen, doelen en leerstijlen in fase 2 Bijlage Romeo Deze bijlage hoort bij de beschrijving van de interventie Romeo, zoals die is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Meer informatie: www.nji.nl/jeugdinterventies December

Nadere informatie

Lesprogramma Strategische media

Lesprogramma Strategische media Strategische Media Strategische media Is een vervolg op Marketing Communicatie in de propedeuse. In dit vak wordt dieper ingegaan op de mediamix binnen het marketingcommunicatie- plan. Zaken die aan bod

Nadere informatie

Naar slimmere MM-maatregelen met het 9-stappenplan

Naar slimmere MM-maatregelen met het 9-stappenplan Naar slimmere MM-maatregelen met het 9-stappenplan Uitgangspunt en doel van het stappenplan Uitgangspunt van ons stappenplan is niet de plannen zijn niet goed, maar wel vanuit gedragsperspectief kan het

Nadere informatie

Zelfleiderschap HIGH QUALITY PEOPLE HAVE HIGH QUALITY LIVES KWALITEIT, SUCCES EN AUTHENTICITEIT IN LEVEN EN WERK

Zelfleiderschap HIGH QUALITY PEOPLE HAVE HIGH QUALITY LIVES KWALITEIT, SUCCES EN AUTHENTICITEIT IN LEVEN EN WERK Cor van Leeuwen Zelfleiderschap HIGH QUALITY PEOPLE HAVE HIGH QUALITY LIVES KWALITEIT, SUCCES EN AUTHENTICITEIT IN LEVEN EN WERK Benut je vermogens en verhoog je authentieke impact. Vrijheid, onafhankelijkheid,

Nadere informatie

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013

Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, Onderwijsinspectie 2013 Effectief feedback geven en ontvangen Bron: Handleiding bij feedbackkader, Marjoleine Dobbelaer, nderwijsinspectie 2013 Inleiding Deze handleiding is geschreven ter ondersteuning van het gebruik van het

Nadere informatie

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon

Communicatiemiddelen. Voor bedrijven en organisaties. www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Voor bedrijven en organisaties www.komon.nl www.twitter.com/_komon Communicatiemiddelen Ieder communicatiemiddel heeft een eigen effect. Het is belangrijk te bepalen welke communicatiemiddelen

Nadere informatie

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen

E-resultaat aanpak. Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen E-resultaat aanpak Meer aanvragen en verkopen door uw online klant centraal te stellen 2010 ContentForces Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt door middel van druk, fotokopie,

Nadere informatie

9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert.

9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert. 9 redenen waarom jouw website geen klanten oplevert. Introductie Een goed ingerichte website met een goed uitgevoerde marketingstrategie is het ideale marketing tool voor ondernemers. Een goede website

Nadere informatie

Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in:

Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in: Wat is een campagne? Tijdens de training gaan we op de volgende vragen in: 0 Wat is een campagne? 0 Hoe geef je een campagne vorm? 0 Hoe pitch je je initiatief? Campagnes zijn er allerlei soorten en maten.

Nadere informatie

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn

Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn Communiceren met ziel en zakelijkheid Effectiviteit = Kwaliteit x Acceptatie Silvia Blankestijn Copyright: Uitgeverij Boom Nelissen, Amsterdam & Silvia Blankestijn, 2012 Omslag: Bart van den Tooren, Bureau

Nadere informatie

Size matters! ATLAS onderzoek 2013: BlowUPs niet te missen en effectief

Size matters! ATLAS onderzoek 2013: BlowUPs niet te missen en effectief Size matters! ATLAS onderzoek 2013: BlowUPs niet te missen en effectief Inhoudsopgave ATLAS onderzoek 2013 4 De wereld van BlowUPs 9 Bewustzijn 5 Het ATLAS onderzoek 10 Imago 6 Onderzoeksopzet 11 Impact

Nadere informatie

Vitaliteit en inzetbaarheid: mensen in beweging brengen

Vitaliteit en inzetbaarheid: mensen in beweging brengen Vitaliteit en inzetbaarheid: mensen in beweging brengen Medewerkers vitaal, gezond en inzetbaar houden. Succesvol beleid realiseren op dit vlak is een hele uitdaging. Leidinggevenden ervaren dit thema

Nadere informatie

Beleidsplan 2012 t/m 2016

Beleidsplan 2012 t/m 2016 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Mei 2012 Beleidsplan 2012 t/m 2016 Inleiding Dit beleidsplan is het resultaat van een voortgaand proces, waar we sinds twee jaar aan werken. In die periode is het volgende gebeurd.

Nadere informatie

Motiverende Gespreksvoering

Motiverende Gespreksvoering Motiverende Gespreksvoering Gert Jan van der Burg Kinderarts - MI trainer Wie ben ik en wat doe ik? Sinds 1988 Kinderarts (Amsterdam, Blaricum, Ede) Driedaagse MI cursus in 2005 Toepassen in de praktijk

Nadere informatie

Armoede, schulden en schaarste

Armoede, schulden en schaarste Armoede, schulden en schaarste Wat doet armoede met ons en hoe daarop in te spelen? Roeland van Geuns Lector armoede en participatie, Hogeschool van Amsterdam INHOUD 1. Wat weten we al? 2. Armoede in Nederland

Nadere informatie

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding

STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING. Inleiding STIJLEN VAN BEÏNVLOEDING Inleiding De door leidinggevenden gehanteerde stijlen van beïnvloeding kunnen grofweg in twee categorieën worden ingedeeld, te weten profileren en respecteren. Er zijn twee profilerende

Nadere informatie

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk?

E-mailmarketing voor zorg-professionals: Reader Deel 1: Waarom is e-mail marketing belangrijk? Waarom is e-mail marketing belangrijk als zorg-professional? Als therapeut of coach werk je graag met mensen. Ook wil je graag genoeg verdienen om van te kunnen leven. Dat betekent dat het belangrijk voor

Nadere informatie

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1

B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 B a s S m e e t s w w w. b s m e e t s. c o m p a g e 1 JE ONBEWUSTE PROGRAMMEREN VOOR EEN GEWELDIGE TOEKOMST De meeste mensen weten heel goed wat ze niet willen in hun leven, maar hebben vrijwel geen

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Crossmediaformat. Situatie

Crossmediaformat. Situatie Crossmediaformat Situatie Crossmedia is bijna een toverwoord geworden voor spannende en innovatieve communicatie. Wanneer je ook de vakliteratuur leest dan merk je dat bureaus en klanten continu op zoek

Nadere informatie

Het Presentatie Structuur Model Hoe ontwikkel jij overtuigende presentaties en webinars? Introverte ZZP-ers worden hooggewaardeerde experts.

Het Presentatie Structuur Model Hoe ontwikkel jij overtuigende presentaties en webinars? Introverte ZZP-ers worden hooggewaardeerde experts. Het Presentatie Structuur Model Hoe ontwikkel jij overtuigende presentaties en webinars? Introverte ZZP-ers worden hooggewaardeerde experts. Het Presentatie Structuur Model De hoofdindeling van een presentatie,

Nadere informatie

Communicatiemanagement. Opleiding CDM - College 4 CM Sheet 1

Communicatiemanagement. Opleiding CDM - College 4 CM Sheet 1 Communicatiemanagement Opleiding CDM - College 4 CM Sheet 1 Programma vandaag Welkom Mededelingen Coll. 4 Theorie Operationele communicatieplan -Boodschap SLC: klassegesprek & afspraken Coll. 4 Praktijk

Nadere informatie

gedragen. Een belangrijke factor daarbij is de functie van ons verstand.

gedragen. Een belangrijke factor daarbij is de functie van ons verstand. inleiding Soms zijn we als mensen zo sterk met onze gedachten bezig,dat we bijna vergeten om in het hier en nu te leven.als ik op een stralendedagdoorde stad loop zie ik toch veel mensen in gedachten eigenlijk

Nadere informatie

Figuur 1 Precede/Proceed Model

Figuur 1 Precede/Proceed Model Nederlandse samenvatting Benzodiazepinen zijn geneesmiddelen die vooral bij angstklachten en slaapstoornissen worden voorgeschreven. Ze vormen de op één na meest voorgeschreven middelen in Nederland. Tien

Nadere informatie

Handleiding communicatie rondom voorzieningen

Handleiding communicatie rondom voorzieningen Handleiding communicatie rondom voorzieningen Inleiding Betrokkenheid speelt een belangrijke rol bij het opzetten en/of in stand houden van gemeenschapsvoorzieningen. Communicatie is daarbij een kritische

Nadere informatie

Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken. Ervaringen uit het veld

Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken. Ervaringen uit het veld Stimuleren van eigen kracht en sociale netwerken Ervaringen uit het veld Overzicht programma Wie ben ik: - Philip Stein - masterstudent sociologie - afgerond A&O-psycholoog Programma: - half uur presentatie,

Nadere informatie

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag 26 november 2014 Frank Goijarts Programma Gedragsverandering: wat werkt? Weerstand tegen veranderen Motivatie 3.0 (intrinsiek) Kernpunten Motiverende benadering

Nadere informatie

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben

Ik-Wijzer Ik ben wie ik ben Ik ben wie ik ben Naam: Johan Vosbergen Inhoudsopgave Inleiding... 3 De uitslag van Johan Vosbergen... 7 Toelichting aandachtspunten en leerdoelen... 8 Tot slot... 9 Pagina 2 van 9 Inleiding Hallo Johan,

Nadere informatie

Let's Talk about Alcohol: The Role of Interpersonal Communication and Health Campaigns H. Hendriks

Let's Talk about Alcohol: The Role of Interpersonal Communication and Health Campaigns H. Hendriks Let's Talk about Alcohol: The Role of Interpersonal Communication and Health Campaigns H. Hendriks Let's talk about alcohol: The role of interpersonal communication and health campaigns Hanneke Hendriks

Nadere informatie

Non-verbale communicatie

Non-verbale communicatie Non-verbale communicatie Wie de taal van het lichaam wil leren begrijpen, moet eerst de verschillende signalen leren kennen, herkennen en goed inschatten. Meestal richten we (bewust) onze aandacht op het

Nadere informatie

Feedback is the breakfast of champions. Ken Blanchard

Feedback is the breakfast of champions. Ken Blanchard 1 Feedback is the breakfast of champions. Ken Blanchard Feedback en de rol van feedback In dit hoofdstuk gaan we in op wat feedback is en ook wat het niet is. Daarnaast beschrijven we waarom feedback zo

Nadere informatie

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel.

4 communicatie. Ik weet welke informatie anderen nodig hebben om mij te kunnen begrijpen. Ik vertel anderen wat ik denk of voel. 4 communicatie Communicatie is het uitwisselen van informatie. Hierbij gaat het om alle informatie die je doorgeeft aan anderen en alle informatie die je van anderen krijgt. Als de informatie aankomt,

Nadere informatie

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda

DOORDRINKEN DOORDRINGEN. Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting. Jos Kuppens Henk Ferwerda DOORDRINGEN of Effectevaluatie Halt-straf Alcohol Samenvatting DOORDRINKEN Jos Kuppens Henk Ferwerda In opdracht van Ministerie van Veiligheid en Justitie, Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum,

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost

Deel 12/12. Ontdek die ene aanpak waarmee je al je problemen oplost Beantwoord eerst de volgende vragen: 1. Welke inzichten heb je gekregen n.a.v. het vorige deel en de oefeningen die je hebt gedaan? 2. Wat heb je er in de praktijk mee gedaan? 3. Wat was het effect op

Nadere informatie