De is terug 33. kerstboom. The return of the Christmas tree. Enlightening ideas of a winner. Reorganisatie ICT: meer service, minder mensen H/LINK 04

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De is terug 33. kerstboom. The return of the Christmas tree. Enlightening ideas of a winner. Reorganisatie ICT: meer service, minder mensen H/LINK 04"

Transcriptie

1 kerstboom De is terug The return of the Christmas tree Reorganisatie ICT: meer service, minder mensen Enlightening ideas of a winner H/LINK 04 december 2010

2 inhoud Colofon H/Link wordt uitgegeven en geproduceerd door de dienst Communicatie & Marketing van De Haagse Hogeschool. Redactieadres Locatie: Ovaal 1.06/1.08 Postadres Postbus 13336, 2501 EH Den Haag e: nl f: i: Redactie Dieuwke de Boer ( ), Voorstellingen René Rector ( , hoofdredacteur), en concerten: Martine Seijffert ( ), David Suswa ( ), Stéphanie van den Lucent Danstheater Merkhof ( ), Stagiair (vacant) Dr Anton Philipszaal Studentredacteuren Ilse van Beest, Sabrina Danker, Paul Eg, Paul van Leeuwen, Lara Lindeman, Carlinda van der Marel, Renée Meulman, Rindert Reitsma, Anke Viersma, Christin Zitter Strips Sam Peeters, Margreet Advertentie HLink2.indd :24:40 de Heer Beeld Mieke Barendse, Bas Kijzers, Kunst en architectuur Sabrina Robles de Medina, Gijs van Ouwerkerk, Loek Weijts Vormgeving Mustafa Özbek, Josean de Pie Druk OBT bv, Den Haag Advertenties Bureau Nassau, Lijnbaansgracht 58, 1015 GS Amsterdam Postbus 14626, 1001 zoekt de grenzen LC Amsterdam e: t: f: i: www. bureaunassau.nl ISSN H/Link is aangesloten bij het Hoger Onderwijs Persbureau (HOP) Copyright Het is verboden zonder jij ook?! gratis entree toestemming van de redactie artikelen geheel of gedeeltelijk over te nemen. Copyright HOP: Hogewal 1-9 Hoger Onderwijs Persbureau, Leiden. H/Link 2514 HA Den Haag verschijnt maandelijks. Het volgende nummer komt uit op 17 januari. Jonger dan 27 jaar? 10,- 6 / 30 De kerstboom is terug The return of the Christmas tree 10 Reorganisatie ICT: meer service, minder mensen Voor docenten die verder willen start het Onderwijscentrum VU in 2011 met: Master Teaching and Learning in Higher Education Het kan nog beter! Wetenschappelijke onderbouwing Every Thursday Start 20:30, max 5 persons per team ( 2,- p.p.) PUB QUIZNIGHT van de dagelijkse hbo-onderwijspraktijk Academische verdieping voor hbo-docenten Onderzoeksvaardigheden Effectief communiceren met studenten Meer informatie: Noordeinde 140 's-gravenhage H/LINK /1_ADV_90x58.indd :08

3 persweeën Gevoelig 12 Gezocht: heilig huisje Christelijke studentenverenigingen willen steun HHs De internationale community snapt niets van onze gebedsruimte. David, onze English pages editor, dropte die handgranaat op de redactie en trok de veiligheidspin eruit voor hij het goed en wel door had. Moeten we schrijven over de wel gedoogde, maar officieel niet toegestane gebedsplek? 14 Nienke van Dijk, nieuwe directeur Sociale Professies 17 Onderzoek: digitaal buiten spelen Nominatie H/Link afstudeerprijs 24 Studerende topsporters 28 Tussen kerkklokken en minaretten Fietstocht van Rome naar Mekka Rubrieken 4 Kort nieuws 9 In beeld: praktijkles 15 In de lift: holiday 20 Test: studentenbladen 22 Recensies: o.a. de nieuwe Giphart 24 Onder de hamer 28 In de vitrine 34 Even bellen met de wijkagent 34 Gras van de buren 35 Agenda, sudoku en strip International pages 5 News flash 31 Unusual Dutch: Pedal-driven madness 32 Dutch cabinet withholds Nuffic scholarships Nieuws? Nee, dat lijkt er niet te zijn. Hij wordt al jarenlang gedoogd. Het is hooguit opmerkelijk, omdat het hogeschoolbeleid is om het praktiseren van religie buiten de deur te houden. Maar het onderwerp willen we niet zonder meer afschieten, dus gaan we op onderzoek uit. Martine, die haar nieuwsgierige neus hier weleens in wil steken, vraagt en kijkt wat in het rond. Al gauw wordt haar van verschillende kanten op het hart gedrukt toch vooral voorzichtig te zijn met dit onderwerp. Want het ligt Gevoelig. De gebedsruimte blijkt niet het enige gevoelige terrein waar de redactie zich op begeeft. Laat het woord kerstboom vallen en er gaat een heuse siddering door de HHs-gelederen na het debacle vorig jaar. En we willen ook wel weten hoe het zit met de christelijke studentenverenigingen. Die proberen al jaren tevergeefs voet tussen de deur krijgen bij De HHs, terwijl Mashriq - de vereniging die zich primair richt op de student met een moslimidentiteit - wel ondersteund wordt. Zodra diversiteit en religie in het spel zijn, gaan alarmbellen rinkelen en rollen er goedbedoelde adviezen en waarschuwingen richting de redactie. De Haagse Hogeschool kan zich op dit terrein geen uitglijder permitteren. En: Wat voor signaal willen we afgeven? De algemene boodschap: Pas op! Maar een van de rollen van H/Link is opinievorming bij studenten en medewerkers te stimuleren door journalistiek en kritisch verdieping en achtergronden te bieden. Behalve hoor en wederhoor, dat de meeste mensen wel kennen als journalistiek principe, berust journalistieke nieuwsgaring op twee, nogal eens vergeten, waarden. Ten eerste moet je als journalist proberen de waarheid recht te doen, ten tweede schrijf je voor het publiek belang. Met andere woorden: als het publiek gebaat is bij bepaalde informatie, moet je zeker dingen aan de kaak stellen. Hoe het is afgelopen met de genoemde gevoelige onderwerpen? Ook na onderzoek geeft de gedoogplek voor gebed geen aanleiding voor een journalistiek verhaal. De hogeschool handhaaft het gedoogbeleid. Zolang religieuze activiteiten geen georganiseerd karakter krijgen, is ze niet van plan politieagentje te spelen richting individuele bidders. Over de kerstboom en christelijke studentenverenigingen lees je wel meer in dit nummer. Schoolstraat AW Den Haag The enlightening ideas of Nikolas Papageorgiou Dieuwke de Boer Redacteur H/Link Reageren? Mail naar 04 H/LINK 3

4 kort nieuws Haagse Hogeschool daalt in Keuzegids Volgens de Keuzegids van 2011 is De Haagse Hogeschool twee plekken gedaald op de ranglijst van grote hbo-instellingen. In 2010 stond de hogeschool op de vierde plek. Er zijn toen 36 opleidingen binnen De Haagse Hogeschool beoordeeld. Dit jaar staat de hogeschool op de zesde plek met 61 punten. Nu zijn er 39 opleidingen beoordeeld. De Keuzegids beoordeelt jaarlijks hbo-instellingen op de kwaliteit van de opleidingen. Een nummer 1-positie is er voor de opleiding Veiligheidskunde. Opleidingen die opvallen met hun lage scores zijn MWD en Civiele Techniek, omdat de opleidingen zich onderaan een lijst met veel concurrerende hogescholen bevinden. Volgens de Keuzegids scoren de grotere hogescholen in Nederland lager dan de kleinere hbo-instellingen. De twee hogescholen die het beste uit de test van 2011 komen, zijn de IVA Driebergen en de KPZ Zwolle. Beide scholen hebben een score van 92 punten gehaald en zijn beoordeeld op één opleiding. Misbruik uitwonende beurs strenger aangepakt Het kabinet Rutte wil fraude met de basisbeurs voor uitwonende studenten strenger beboeten dan het vorige kabinet voorstelde. De huidige regering verdubbelt de boete zelfs. De nieuwe regel houdt in dat de fraudeur meteen de helft van het ontvangen bedrag terug moet betalen. Voorheen was deze regel pas bij de tweede overtreding van toepassing. Wie twee keer in de fout gaat, verliest zijn recht op studiefinanciering en kan vervolgd worden. Studenten uit het hoger onderwijs krijgen als thuiswonende 96 euro en uitwonende student 266 euro per maand. Thuiswonende studenten die een uitwonende beurs krijgen, ontvangen dus 170 euro meer. De kosten van alle frauderende studenten bij elkaar zouden oplopen tot zo n 27 miljoen per jaar. Tempo-Team is vanaf 1 januari 2011 het enige uitzendbureau waar De Haagse Hogeschool mee gaat samenwerken. Daarmee vervangt Tempo-Team onder andere Studentalent, dat voor de grootste aanwas van uitzendkrachten voor De HHs zorgde. Het bedrag dat De HHs jaarlijks besteedde aan uitzendkrachten, ging het normbedrag voor verplichte Europese aanbesteding ruim te boven. Vandaar dat een aanbestedingstraject plaatsvond, waarbij Tempo-Team als beste uit de bus kwam. Alle indienende partijen kregen een gelijke kans om zich als het meest geschikte uitzendbureau te profileren. Wat dit nu gaat betekenen voor uitzendkrachten die Collegetarief dubbelstudie nog niet omhoog Studenten die een tweede opleiding volgen, mogen deze de komende drie jaar zonder col- Tempo-Team levert voortaan uitzendkrachten HHs voor De HHs werken en nog ingeschreven staan bij Studentalent of een ander uitzendbureau, is niet duidelijk. Het is in ieder geval niet zo dat een uitzendkracht van Studentalent zomaar over kan naar Tempo-Team. Daar zitten bepaalde juridische voorwaarden aan vast. Wat die voorwaarden precies zijn, wordt nu uitgezocht door de dienst HRM. Als de voorwaarden bekend zijn, wordt per uitzendkracht onderzocht of zij per 1 januari 2011 via Tempo- Team voor De HHs kunnen blijven werken. Om ook een eigen pool uitzendkrachten op te bouwen, is Tempo-Team inmiddels een wervingscampagne gestart. De inhouse locatie van Tempoteam is gevestigd in Ovaal 2.35, tel H/LINK 04

5 legegeldverhoging afmaken. De studentenbonden hebben met de universiteiten en hogescholen afgesproken dat de studenten die een tweede studie volgen, de komende drie jaar deze af kunnen maken tegen het gewone collegegeldtarief. De overheid zal de opleidingen van deze studenten bekostigen. Hoe het over drie jaar verder gaat, is nog onduidelijk. Staatssecretaris Halbe Zijlstra wil niet op de zaken vooruit lopen, hij wil evalueren voor er besluiten worden genomen. Mocht de regeling niet misbruikt worden, het aantal studenten beperkt zijn en het werkelijk om excellente studenten gaan, dan wordt overwogen de regeling voort te zetten. De Eco Tuk is een schonere variant van de populaire tuktuk. Het driewielige karretje draagt ernstig bij aan de luchtvervuiling in veel Aziatische landen. De Eco Tuk is zo gemaakt dat hij veertig procent minder brandstof verbruikt. Ook genomineerd waren de smartphoneapplicatie AllAroundMe, waarmee de gebruiker zijn ideale dag kan samenstellen en Vogels!, een driedimensionale revalidatiegame voor ouderen met een halfzijdige verlamming. Alle nominaties waren van Nederlandse bodem. De Nederlandse Wozzie wordt mogelijk gemaakt door Metro, ScienceGuide en het Platform Bèta Techniek. Megacontract voor The Hydro Cruisers The Hydro Cruisers hebben de onderhandelingen met USG Innotiv succesvol afgerond. Het bedrijf sponsort het Haagse team voor euro en is hiermee de hoofdsponsor voor de Shell Eco marathon van Op dinsdag 14 december zal het contract ondertekend worden in het atrium van de hogeschool in Delft. De opvolger van de rode auto Sharky wordt blauw, naar de kleuren van USG Innotiv. Ook de bijpassende naam wordt op deze dag bekend gemaakt. Eerste Nederlandse Wozzie Award uitgereikt Steve Wozniak, medeoprichter van Apple en bedenker van de Wozzie Award, heeft op 18 november de eerste Nederlandse Wozzie uitgereikt. De prijs voor het beste bèta-idee ging naar vier studenten van de Hogeschool van Arnhem en Nijmegen (HAN), die een milieuvriendelijke Tuktuk hebben ontworpen. news flash Give and/or Take action Still wondering what to do with that awful smelling shower gel you got for Christmas last year, or that DVD-box you accidentally bought twice? This is your chance to exchange your unwanted stuff. The department of Communications has organised the Give and/or Take action. From Monday the 6th to Thursday the 16th of December, you can hand in your unwanted items at de Haagse Winkel (Shop). All items are acceptable except clothes, food and shoes. Collected items will be exhibited at the THU square on the 14th, 15th and 16th of December, and you will be allowed to take with you what interests you free of charge. First Dutch Wozzie Award Steve Wozniak, co-founder of Apple, conferred the first Wozzie Award on November 18th. The award for best beta idea went to four students from Universities of Applied Sciences Arnhem and Nijmegen. They created an environment friendly Tuktuk. The Eco Tuk is a cleaner version of the popular Asian car. These three wheeled cars contribute a lot to the air pollution in Asian countries. The Eco Tuk uses 40% less fuel. Other nominated projects included the smart phone application AllAroundMe (with which you can create your perfect day) and Vogels (a game for hemiplegic patients). The Dutch Wozzie was initiated by Metro, ScienceGuide and Platform Bèta Techniek. 04 H/LINK 5

6 beleid Oh, oh, Denneboom De kerstboom is terug. Daar waar vorig jaar lichtjesslingers naar beneden bungelden en de hel losbarstte, hoopt De Haagse op een vredige kerst dit jaar. H/Link blikt nog één keer terug en peilt het kerstgevoel binnen de hogeschool. tekst Martine Seijffert Op 7 december 2009 verschijnt op forum Fok een verontwaardigd bericht van lente_ninja. De HHs-studente komt er die ochtend tot haar ontsteltenis achter dat de kerstboom die normaal prominent in het atrium te vinden is, ontbreekt. Niet lang daarna ontdekt ze de bijbehorende boodschap van De Haagse Hogeschool op de portal: de lampjesslingers, die de kerstboom vervangen, passen bij het internationale en diverse karakter van de hogeschool. Op Fok vertaalt lente_ninja dat zo: Omdat een handjevol religieuze faalhazen aanstoot neemt aan een boom met wat lampjes en gekleurde ballen erin, moet de rest van jullie (kleine man) het dit jaar zonder traditionele kerstboom stellen. ( ). Schaken op vier borden In plaats van vrede op aarde, barst voor De Haagse de hel los. Bij de dienst Communicatie & Marketing (C&M) staat de telefoon roodgloeiend en boze studentenorganisaties staan voor de deur, al dan niet met kerstboom. Annelies van Rosmalen, directeur C&M, verwoordt het zo: Het was alsof ik moest schaken op vier borden tegelijk. Wat was er nu eigenlijk aan de hand? En waarom stond er in het atrium geen kerstboom? Wij maakten altijd een grapje met het Facilitair Bedrijf, vertelt Van Rosmalen. Of ze niet iets leukers konden verzinnen dan die traditionele, Amerikaanse plastic boom. Omdat het leasecontract van de boom afliep, werd ons vorig jaar gevraagd met een voorstel te komen. Het leek ons leuk om iets nieuws en hips te doen; dat past tenslotte bij De Haagse. We dachten aan een prijsvraag of om studenten IPO iets te laten verzinnen. Een collega had een keer een kerstboom van oude fietsen gezien, zoiets. Maar dat was eigenlijk te kort dag. Uit de brochure werd uiteindelijk een lichtjesslinger gekozen. Van Rosmalen: Het idee was om een zee van licht te creëren in het atrium. Uiteindelijk bleek die zee meer een zeetje te zijn. Kerstboom meer dan religie Dat de boom een zeetje werd, kondigde C&M aan met een bericht op de portal. Kerst was een feest van licht en door de lichtslingers kon iedereen er zijn eigen invulling aan geven. Van Rosmalen: We zijn immers een internationaal gezelschap. Daarnaast was het idee in het atrium een event te maken met skihutentourage en werd er de give and/or take actie gehouden, waarbij studenten en medewerkers hun tweedehands spullen in konden ruilen. Het was alleen maar onze bedoeling er méér kerst van te maken. We hebben ons enorm verkeken op de boodschap, geeft Van Rosmalen toe. Ilker Kocas, voorzitter van studentenvereniging Eurasia, kan zich nog herinneren dat hij op 7 december De HHs binnen kwam. Het viel me meteen op dat de kerstboom er niet stond. Ik vond het geen goede beslissing om de boom niet te plaatsen. Een kerstboom is meer dan religie: het heeft ook te maken met sfeer. Volgens Kocas ligt het misverstand waar de hogeschool voor zorgde niet alleen aan het bericht. Een boodschap is meer dan alleen woorden, die creëer je al door de boom weg te halen. Niet meer interessant Nadat het bericht van lente_ninja door Elsevier was opgepikt, meldden zich al gauw de eerste media bij de afdeling Communicatie & Marketing. Na Geen- Stijl stond NOS Headlines op de stoep, herinnert van Rosmalen zich. Met een kerstman die mij een kerstboom aan kwam bieden. Ook een studentenvereniging kwam een boompje plaatsen. Dat vond ik geen probleem en dat begrepen ze niet: De HHs wilde toch geen boom? Maar dat hebben we nooit gezegd. In de rest van de school stonden 82 kerstbomen. Ook Mashriq, de vereniging van oud-voorzitter Umar Chaudry, plaatste samen met de Haagse Studentenvakbond een kerstboom. Chaudry: Wij wilden een statement maken. Niet tegen De Haagse Hogeschool, 6 H/LINK 04

7 In de rest van de school stonden 82 kerstbomen maar tegen wat er in de media werd gezegd; dat moslims geen kerstboom zouden willen. Als vereniging die veel moslims vertegenwoordigt wilden we laten weten dat we Kerst weliswaar niet vieren, maar niet tegen een kerstboom zijn. Ook Van Rosmalen is geschrokken van de berichtgeving in de media. Ik heb gezien hoe een verhaal haar eigen leven kan leiden. Voor RTL gaf ik een interview en s avonds zag ik dat ze er alleen hadden uitgeknipt wat in hun verhaal paste... Dat er geen 04 H/LINK 7

8 kerstboom was, was geen besluit van het College van Bestuur en had niets te maken met klachten van moslimstudenten. Toen kranten als de Volkskrant en NRC mijn kant van het verhaal hoorden, haakten ze af. Het nieuws was eigenlijk niet meer interessant. Verdachte hoek Nu, per 6 december 2010, staat de kerstboom er weer alsof hij nooit is weggeweest. Ilker Kocas doet de suggestie aan de hogeschool om de boodschap van vorig jaar recht te zetten. Die is vorig jaar verkeerd geïnterpreteerd. De school heeft imagoschade opgelopen en die moet geheeld worden, bijvoorbeeld doordat de voorzitter van het College van Bestuur een speech houdt en er media worden uitgenodigd. Van Rosmalen is juist voorzichtig met het genereren van publiciteit. We hebben erover gedacht de negatieve berichtgeving van vorig jaar om te zetten in een positieve boodschap. Om alsnog studenten IPO een bijzondere kerstboom te laten ontwerpen bijvoorbeeld. Maar dan krijgen we weer het verwijt dat we halsstarrig zijn en nog steeds geen normale boom plaatsen. Je zit toch in die verdachte hoek. Ik heb het College geadviseerd geen afwijkende dingen te doen. Misschien kan het over een paar jaar, maar nu vind ik dat het risico nog niet waard. meningen Burçin Kaygin Eerstejaars IBMS, 23 jaar Van Kerst maak ik altijd een groot feest. Zelf heb ik geen kerstboom, maar wel verlichting. Ik ben van Turkse afkomst en moslima, dus ik vier ook de islamitische feesten. Het samenzijn met vrienden en familie vind ik leuk en zo pik ik een beetje van alles mee. Mijn ouders hebben trouwens wel een kerstboom. Van wat er vorig jaar op De Haagse Hogeschool is gebeurd, heb ik niets meegekregen omdat ik eerstejaars ben. Eigenlijk vind ik het jammer dat De Haagse het alleen bij een kerstboom houdt. Ik zie wel iets in een elegant kerstgala, door school georganiseerd, met champagne en een gemaskerd bal. Niek Godeke Vierdejaars Facility Management, 24 jaar Kerst is voor mij voornamelijk gezelligheid met familie en vrienden. Toch speelt voor mij ook wel de christelijke gedachte erachter, want ik ben protestants opgevoed. Naar de kerk ga ik niet vaak, omdat ik in het weekend in de horeca werk. Dit wordt de eerste Kerst in mijn nieuwe huis. Mét kerstboom ja, al weet ik niet precies wat dat met het christelijke geloof te maken heeft. Over de kerstboomaffaire vorig jaar las ik op internet en ik hoorde erover in de wandelgangen. Ik begreep dat er geen boom was omdat er rekening werd gehouden met andere religies. Dat vond ik echt onzin. Gloria Ilaya Tweedejaars International Communication Management, 29 jaar In Nigeria vieren we Kerst een week voor 25 december tot een week na Oud & Nieuw. Iedereen maakt eten en geeft het aan zijn buren en familie. Je gaat bij elkaar op visite en krijgt cadeaus. Het kerstverhaal betekent voor mij een nieuw begin en goede voornemens. Inmiddels woon ik tien jaar in Nederland. Soms ga ik hier naar de kerk op 24 december, want ik ben katholiek opgevoed. Ik hoorde dat er vorig jaar geen kerstboom was omdat het andere geloven zou beledigen. Zelf denk ik niet dat een kerstboom iemand zou kwetsen. Het draagt juist bij aan een sfeer van vrede en vrolijkheid. Ben Veldstra Docent Facility Management, 61 jaar Rond Kerst ben ik altijd druk met muziek maken, want ik speel orgel. Of ik geloof? Ik geloof wel in de troostrijke visioenen van het christendom. De humane waarden van het christelijke geloof spreken mij aan en zo ben ik ook opgevoed. Door de muziek heb ik met de kerk een band gehouden. Jaren heb ik een kerstboom gehad, maar vanwege de ruimte en het gedoe heb ik nu even alleen lichtjes. Kerst is voor mij het feest van licht en hoop. Die kerstboom in het atrium vond ik heel lelijk opgetuigd. Een boom waar mensen briefjes in hangen, daar zie ik wel wat in. Dan doe je iets met een symbool. 8 H/LINK 04

9 in beeld Praktijkles De opdracht deze en vorige maand was fotografeer je praktijkles. Al snel kreeg de redactie foto s binnen van enthousiaste studenten van de vestiging Laan van Poot. Zo fotografeerde Lianne van der List van Sportmanagement een les rolstoelhockey. Frederique Bonemeijer, eerstejaars Halo, kon het niet laten om tijdens de les Bewegen en muziek even een kiekje te maken van de jongens aan de overkant. Haar commentaar bij de foto: Zien ze er niet prachtig uit?. Ook Stephanie van Wijk, tweedejaars pabostudente, was er vroeg bij. In groep 8 gaf ze les over een levend dier, namelijk de kip. De kinderen vonden het heel leuk en spannend, aangezien de kip een paar keer wegsprong, aldus Stephanie. Zoals we hadden gehoopt kwamen er steeds meer verrassende inzendingen bij: ook de studie Huidtherapie was goed vertegenwoordigd. Van Merel Middendorp kreeg de redactie een foto van een les elektrische epilatie mét uitgebreide uitleg. Als laatst kwam een foto binnen van MWD-docent Joost van Vliet, die zijn studenten fotografeerde tijdens de dag van de praktijk van het sociaal werk. Op deze foto doen ze straatinterviews. Winnaar is Anne Lorsheijd met een foto van de schouderstand. Misschien niet de meest verrassende studie in de reeks (Halo), maar zeker wel de meest verassende positie. Ook 50,? Aangezien voor velen, al dan niet gewenst, decembermaand ook wel familiemaand is, luidt de opdracht: Fotografeer je favoriete familielid voor H/Link nummer 5. Bij de feestdagen denk je al gauw aan dobbelende oma s, tantes en ooms die fanatiek mens-erger-je-nietten en vaders en moeders die in de keuken staan te zwoegen voor het kerstdiner. Maar heb jij een geweldige zus die op nieuwjaarsdag de zee induikt of een nichtje waar je op kerstavond mee gaat stappen, dan zijn deze foto s (juist!) ook erg welkom. Stuur ze voor 5 januari met een korte uitleg en je gegevens naar 04 H/LINK 9

10 beleid Reorganisatie ICT: meer beleid en service, minder mensen Na voorbereidend project Vizier is het tijd dat projecten FutureIT en Factory de beloftes gaan inlossen. Updates op ICT-gebied en de bijbehorende reorganisatie staan voor de deur. Directeur Marianne van de Werke zegt dat de hele dienst enthousiast is over de plannen. Maar dat de nieuwe dienst met minder mensen gaat werken, hangt als een zwaard van Damokles boven het personeel. Office 2010 FutureIT is een inhaalslag, zegt Lou Smeding, projectleider FutureIT. Het invoeren van Office nu draait nog de 2002-versie - is de eerste stap om weer in de pas te komen. Om iedereen wentijd te geven blijft Office 2002 tot eind 2011 staan is anders. Naar een paar knoppen in Word en Excel moet je echt zoeken, aldus Smeding. Om HHs ers op weg te helpen maakt de dienst ICT quick reference cards en e-learning guides om veelvoorkomende vragen te beantwoorden. Voor medewerkers die daar behoefte aan hebben worden Office-trainingen en presentaties gegeven. Medewerkers krijgen ook Outlook Exchange. Het fijne is dat je met de webvariant thuis net zo kan werken als op je hogeschoolcomputer, aldus Smeding. Adresboek, mappen en agenda zien er vrijwel hetzelfde uit. Nog een plus: medewerkers met een digitale agenda die Exchange ondersteunt, kunnen hun agenda synchroniseren. Overal beamers In 2011 worden alle werkruimtes en hoorcollegezalen voorzien van een beamer of active board. Dat is meer dan een verdubbeling ten opzichte van de huidige situatie, zegt Van de Werke. tekst Dieuwke de Boer is het kantelen van de organisatie van taak- naar servicegericht werken, zegt Het Marianne van de Werke over de aanstaande reorganisatie. Ze illustreert het huidige (dis) functioneren van de dienst: Als je nu een probleem hebt, ga je naar de servicedesk waar ze een call aanmaken. Wanneer en hoe er iets gebeurt, weet je niet. En dan krijg je een mailtje dat het is opgelost. Maar er is geen check of het de klant geholpen heeft. Er zijn te veel mensen betrokken bij het afhandelen van een call en daardoor is niemand echt verantwoordelijk. Om betere service te kunnen verlenen wil Van de Werke met kleinere units gaan werken zodat mensen directer op hun werk zitten en verantwoordelijker zijn. Informeren en tijdig communiceren is belangrijk. Straks hebben deze medewerkers dus ook contact met de klant. Die service gaat de nieuwe Dienst Informatisering en Advisering (I&A) wel met minder mensen verlenen. Een aantal functies aan de onderkant verdwijnt inderdaad, erkent Van de Werke. De krimp komt onder meer doordat de nieuwe techniek voor minder vragen gaat zorgen. En mensen moeten zelfredzamer worden. De directeur constateert een zekere gemakzucht bij ICT-problemen. In dit digitale tijdperk verwacht zij dat mensen meer dingen zelf proberen op te lossen. Dat doen ze immers met hun eigen apparatuur ook. En Van de Werke noemt een aantal quick wins: alle camera s werken nu met memorycards, 10 H/LINK 04

11 Studentenmail Rond de zomer van 2011 wordt studentenmail onder handen genomen. Ook daarvoor overweegt ICT een Exchange-omgeving. We denken erover om dit extern te doen vertelt Smeding, die aangeeft dit graag met studenten te bespreken. Voordeel daarvan is dat je een mailbox van 10 gigabyte krijgt met nog 25 gieg extra opslagruimte. Je kunt in zo n omgeving ook documenten delen en er zit een beperkte versie van Office bij. De keuze is nog niet gemaakt. Het kan een nadeel zijn dat de gegevens niet bij De Haagse Hogeschool staan, maar bij Microsoft in Ierland. Doordat het binnen Europa blijft, geldt wel dezelfde wetgeving, maar de controle, bijvoorbeeld op pornografisch materiaal, is groter. Overtreed je de regels, dan kan je account gesloten worden. Studenten die big brother Microsoft niet vertrouwen, kunnen kiezen hun studentenmail direct naar een eigen mailadres te laten sturen. Windows 7 Vanaf eind 2011 gaan academies en diensten gefaseerd over naar Windows 7 (nu draaien de computers op XP). Dan vervalt Office Ter voorbereiding is een overzicht gemaakt van alle programma s die voorheen zijn aangeschaft. We hebben zo n 450 applicaties binnen De Haagse Hogeschool zegt Smeding. Die moeten we op Windows 7 aan de praat krijgen. Maar eerst wordt in overleg met de gebruikers gekeken welke applicaties nog nodig zijn. Naar de toekomst Experimenteeromgeving: er komt meer openheid om zelf software te testen. Nu moet alles eerst aangevraagd worden, ook als een docent een nieuw onderwijspakket wil bekijken. Flexibele werkplek: door zoveel mogelijk applicaties ook op laptop en pc thuis beschikbaar te maken, wordt thuis werken makkelijker. Smeding verwacht dat daarmee ook de vraag naar studenten-pc s keldert. Roosterwijzigingen: ICT streeft ernaar om dagelijkse wijzigingen (een ander lokaal of een les die vervalt) na abonneren per mail of sms aan studenten te melden. Snelle volger: We willen structureel bijblijven, zegt Smeding. Daarvoor is ook een goede afstemming tussen ICT en onderwijs nodig. dus bandjes hoeven niet meer omgezet te worden. Bij een vergeten wachtwoord krijg je binnenkort geautomatiseerd een nieuwe. Ondanks de krimp van de formatie met circa vijftien procent, gaat de dienst per saldo overigens niet minder kosten. Ondermeer omdat I&A op strategisch niveau harder aan de weg gaat timmeren. Nu wordt het ICT-beleid per opleiding bepaald. Dat is te fragmentarisch, vindt Van de Werke. Individuele wensen moeten getoetst worden aan hogeschoolbeleid. Dat vereist een ander denkniveau twee, drie stappen hoger. Sommige medewerkers kunnen doorgroeien naar nieuwe functies, zoals business consultant. De consequentie dat niet voor iedereen plek is binnen de nieuwe dienst I&A hangt als een zwaard van Damokles boven het personeel. Medewerkers zijn op de hoogte gesteld en het nieuwe functiehuis is voorgelegd aan de Dienstenraad. Bij het verschijnen van dit nummer heeft de raad waarschijnlijk een uitspraak gedaan. In december wordt het sociaal plan met vertrekregelingen die beter zijn dan die van Shell aan de vakbonden voorgelegd. Van de Werke: Het is mijn verantwoordelijkheid om deze mensen van werk naar werk te helpen, binnen of buiten de hogeschool. Ze hoopt medewerkers in februari intern te laten solliciteren en aansluitend alle niet vervulde functies hogeschoolbreed en naar buiten aan te bieden. Vanaf 1 maart wil ik mensen geplaatst hebben. 04 H/LINK 11

12 beleid Gezocht: heilig huisje Christelijke studentenverenigingen willen onderdak bij HHs Drie christelijke studentenverenigingen proberen al een aantal jaar De Haagse Hogeschool binnen te komen. Ook dit jaar voelen zij zich weer afgewezen na een gesprek met collegevoorzitter Rob Brons. Waarom zijn organisaties als Mashriq en het Hindoestaanse Studentenforum wel welkom? tekst Martine Seijffert beeld Bas Kijzers 12 H/LINK 04

13 Wie een studentenvereniging op wil zetten en daarmee ook binnen de muren van De Haagse actief wil zijn, moet aan een aantal regels voldoen. Miep Kroese, coördinator van het Bureau Studentenzaken, zegt hierover: Vaak genoeg krijgen we telefoontjes met ideeën voor een organisatie of een stichting, maar als studenten dan horen wat ze daar allemaal voor moeten doen, haken ze af. Inmiddels zijn er zeventien studentenorganisaties in De HHs toegelaten. Deze variëren van gezelligheids- en sportverenigingen tot een orkest en de Haagse Studentenvakbond. Ook bevinden zich hieronder verenigingen met een culturele achtergrond zoals Mashriq, Dynamica, Eurasia en het Hindoestaanse Studentenforum Den Haag (HSFN). Een van de belangrijkste voorwaarden voor de verenigingen is dat ze open staan voor alle studenten van De Haagse en hun activiteiten ook zo inrichten. Toegevoegde waarde Alle regels staan beschreven in het Studentenstatuut. Vorig jaar kon de oplettende lezer hier nog het volgende in vinden: Uitgesloten van opname worden organisaties waarvan de activiteiten zich voornamelijk richten op het beleven en/of uitdragen van een geloofs- of politieke overtuiging. Dit jaar was deze regel er uitgehaald, waardoor de drie Haagse afdelingen van christelijke studentenverenigingen Alpha, Navigators en Ars Vivendi hun kans zagen in een gesprek met het College van Bestuur. Dat gesprek vond eind oktober plaats, mede op aandringen van de Hogeschoolraad. Vice-voorzitter van de Hogeschoolraad Jerry Snellink zegt hierover: Al jaren wordt deze verenigingen de deur gewezen en is er geen ruimte voor discussie. De vorige voorzitter, Pim Breebaart, was daar heel duidelijk over: het belijden van religie hoort niet binnen de muren van deze openbare school. Nu is ineens dat lid geschrapt. De christelijke verenigingen waren blij en dachten nu kunnen we eindelijk beginnen met flyeren binnen de school. Dat bleek niet zo te zijn: de school had het lid alleen weggehaald omdat de regel eerder in het statuut al duidelijk was. De verandering in het statuut was dan ook geen reden om de christelijke verenigingen alsnog toe te laten. Want, volgens zowel Miep Kroese als collegevoorzitter Rob Brons, richten de christelijke studentenverenigingen hun activiteiten te eenzijdig op het beleven en uiten van de geloofsovertuiging. Rob Brons licht toe: Onze grondslag is niet veranderd. Een vereniging mag wel een religieuze achtergrond hebben, maar mag hier niet mee aan de slag gaan. En Kroese voegt daaraan toe: Een vereniging moet meer kunnen bieden dan alleen het geloof. Van de christelijke verenigingen vraag ik me af: Wat is hun toegevoegde waarde?. Religieus gehalte Opvallend is dat een vereniging als Mashriq op haar website aangeeft zich primair op moslimstudenten te richten. Ook hield de vereniging afgelopen jaar een iftar (maaltijd tijdens Ramadan) op De Haagse Hogeschool waarbij uit de Koran werd gereciteerd. Als Mashriq een bijeenkomst organiseert met sprekers die duidelijk het islamitische geloof belijden, is dat niet de bedoeling, reageert Brons. Daar is de studentenorganisatie destijds ook voor op de vingers getikt. Ook als een studentenvereniging niet in het Nederlands of Engels communiceert hier op school, gaan ze over de schreef. Verder vermeldt Kroese dat ze binnenkort in gesprek gaat met de voorzitter van Mashriq Nederland over de tekst op hun website. Oud-voorzitter van Mashriq Umar Chaudry kan de vermaning van de hogeschool begrijpen. Mashriq is geen islamitische studentenvereniging. Wij mogen een iftar houden omdat we een open bijeenkomst hiervan maken waar iedereen welkom is en die geen religieuze lading heeft. Voorheen hadden we meer vrijheid; toen organiseerden we zelfs tafsir lessen (exegese op de Koran, red.) binnen de school. Dat ons religieuze gehalte nu omlaag moet, zie ik als een uitdaging voor Mashriq om zich meer te richten op sociaalmaatschappelijke ontwikkelingen. Vooral in deze barre politieke omstandigheden is dat een meerwaarde voor onze hele doelgroep. Delicaat evenwicht Ook het Hindoestaanse Studentenforum (HSFN) heeft op zijn website staan dat het een vereniging is met het Hindoeïsme als achtergrond. Is het wel te doen om steeds te controleren of verenigingen binnen de school over de schreef gaan met het organiseren van activiteiten? We hebben hier geen politieagent rondlopen, bekent Brons, maar het Bureau Studentenzaken houdt dit goed in de gaten. Ons uitgangspunt is dat geloof nooit een uitsluitingsgrond kan zijn. We zijn een openbare school en er is plek voor iedereen. Je mag hier uitkomen voor het geloof dat je belijdt, maar we zijn geen kerk. Geloof moet niet de boventoon voeren in activiteiten van studentenverenigingen en die balans, dat is een ragfijn en delicaat evenwicht. Nu is het zich eenzijdig richten op religie niet de enige factor waarom de christelijke studentenverenigingen niet in de lijst van De Haagse Hogeschool worden opgenomen. Kroese: In het statuut staat dat verenigingen vijftig betalende leden moeten hebben, willen ze door De HHs worden ondersteund, en dat halen ze niet. Het zijn drie piepkleine verenigingen. De verenigingen beweren op hun beurt dat ze juist doordat ze niet in de school mogen flyeren, zo klein blijven. Chaudry heeft nog wel een tip voor de christelijke verenigingen. Doe zoals Mashriq: stap van het religieuze af of combineer je achtergrond met de huidige maatschappij. Wij organiseren bijvoorbeeld halalborrels. Halal omdat er geen alcohol wordt geschonken en borrel omdat het typisch Nederlands is. Zo geven we een eigen tintje aan de Nederlandse cultuur. De drie christelijke studentenverenigingen hebben er gezamenlijk voor gekozen niet te reageren in H/Link met het oog op een eventueel vervolggesprek. 04 H/LINK 13

14 onderwijs Nieuwe directeur Sociale Professies wil naar Nienke van Dijk staat sinds 1 oktober aan het hoofd van de Academie voor Sociale Professies. Haar uitdagingen voor komend jaar: diversiteit en studiesucces. Daarnaast wil ze een meer extern gerichte school. Dat is ook belangrijk voor de ontwikkeling van de stad Den Haag. tekst Stéphanie van den Merkhof beeld Mieke Barendse Bent u al aan De HHs gewend? Alles begint al minder onbekend te worden, maar ik ben nog regelmatig vol verbazing. Ik verbaas me er bijvoorbeeld over hoe groot de school is en hoeveel schakels er zijn voordat je iets gedaan krijgt. De lijnen zijn hier af en toe erg lang, je moet goed weten wie wie is. De Haagse Hogeschool is heel dynamisch met zoveel verschillende studenten en bevlogen docenten. Hoe bent u hier eigenlijk terecht gekomen? Ik stond ingeschreven bij een wervingsbureau, die hebben me op deze vacature gewezen. Ik vind het heel interessant om te kijken hoe toekomstige professionals opgeleid worden. Ik zeg altijd: als je aan een nieuwe baan begint, moet je twee van de drie dingen kennen. Ik ben bekend met het managen en het welzijnswerk, het onderwijs is nog nieuw voor me. Wat heeft u gedaan in uw eerste twee maanden? Ik heb vooral veel gepraat met docenten, studenten en medewerkers. Ik kom net van een muziekles van CMV (Culturele Maatschappelijke Vorming, red.). Ik heb lekker meegedaan en krijg zo langzaam een beeld van de academie en de verschillende opleidingen. Wat zijn uw plannen voor komend jaar? Ik wil vooral de banden met het werkveld gaan aanha- 14 H/LINK 04

15 in de lift buiten Holidays tekst Rindert Reitsma beeld Mieke Barendse len. Mijn voorganger werkte in deeltijd, hij richtte zich vooral op de interne zaken. Ik wil ook veel aandacht gaan besteden aan externe werk- en stageplekken en onderzoeksmogelijkheden. Het werkveld moet ons weer weten te vinden. Gaat u zich ook bezighouden met diversiteit? (Twee jaar geleden raakte de opleiding Maatschappelijk Werk en Dienstverlening in opspraak. Twee medewerkers dienden een klacht in bij de Commissie Gelijke Behandeling wegens discriminatie.) Ook dat onderwerp staat zeker op de agenda. We moeten er vooral goed over blijven praten, anders gaan zaken een eigen leven leiden. PDAD (Programma Diversiteit en Anti Discriminatie) loopt af komend jaar, maar onze academie gaat er zelf mee door. We hebben bijvoorbeeld een gedragscode ontwikkeld waarin staat hoe we met diversiteit om gaan. Incidenten onder groepen gemengde studenten en docenten zullen blijven bestaan, na zo n project is het niet ineens afgelopen. Je moet vragen blijven stellen, blijven communiceren en er open over zijn. Onze docenten krijgen bijvoorbeeld les in interculturele didactische vaardigheden. Nu gaat het goed, voor zover ik weet zijn er geen problemen. Je moet open zijn over diversiteit Staan er nog meer lastige zaken op het programma? Iets anders waar ik me op ga richten is studiesucces. Het propedeuserendement bij CMV is erg laag en veel studenten switchen tijdens deze opleiding. Ik vind het belangrijk om de oorzaken te weten en daarna uit te zoeken wat we eraan kunnen doen. Na deze eerste periode gaan we eens praten, misschien dat de studieloopbaanbegeleiding intensiever kan. Ook onderzoeken we hoe de aansluiting van MBO naar HBO makkelijker kan. Wellicht kunnen docenten gastlessen gaan geven en kunnen studenten komen proefstuderen. Ik zou graag willen dat De HHs wat meer extern gericht wordt. De hogeschool is een wereld op zichzelf, we moeten wat meer werken aan ons gezicht naar buiten. De school kan een goede rol spelen, ook in de ontwikkeling van de stad Den Haag. Waar dit jaar ons mindere broertje met grootheids(waan)zin in het nieuws was wegens het uitreiken van wat nepdiploma s en ander wanbeleid, stond onze school vorig jaar nog volop in de belangstelling. De HHs was landelijk de gebeten hond omdat er geen grote kerstboom in het Atrium geplaatst werd. De media stonden op hun achterste pootjes, zelfs GeenStijl kwam over de vloer. En als GeenStijl over de vloer komt, dan is er écht iets aan de hand. Een klein berichtje op de studentenportal, wat dus blijkbaar wél gelezen wordt, was de boosdoener. Er zou namelijk geen kerstboom op het plein komen, omdat het niet past bij het internationale en diverse karakter van onze school. Dat is nogal wat. Want is onze school eigenlijk wel zo divers en internationaal? Tuurlijk, er zijn wat internationale opleidingen, maar het merendeel van de opleidingen is gewoon Nederlands. Lessen zijn in het Nederlands en communicatie geschiedt over het algemeen ook in het Nederlands. In de Halal cafetaria (waarom eigenlijk wel halal, maar geen koosjer voedsel?) worden gewoon kroketten en frikadellen geserveerd. Lekker internationaal. Waarom geen Fish and Chips uit een krant? Of een hotdog met gesmolten kaas? Sushi? Inktvis? Of neem zo n kerstvakantie. Ook die kan je nauwelijks internationaal noemen. Waar ze in Amerika een maand vrijaf krijgen, moeten wij met de kater van Oud en Nieuw nog in het hoofd alweer de schoolbanken in. Ook onze mede-europeanen lachen ons stiekem uit, omdat ze vaak een week langer niks hoeven te doen. Het valt dus allemaal wel mee met dat internationale karakter van de Haagse. Maar daar kan verandering in komen. To start off, I ll be finishing my column in English, nice and international-like. That s pretty much all I can do. The rest is up to the board. Please make our school a real international school, and introduce a three week long Christmas break. Give us fish and chips, hotdogs, sushi and squid rings. And while you re at it, introduce the celebration of Holi- Phagwa, St Patrick s day, Eid ul-fitr and Thanksgiving. Mark my words, in no time we will be national news again. Nobody will even think of the Christmas tree scandal, and NoStyle will inevitably come over to report on this brilliant idea. 04 H/LINK 15

16 onderwijs Dementerende allochtonen: afstuderen op verborgen probleem Welzijnsorganisaties krijgen weinig melding over allochtonen met dementie. Daarom willen de Haagse welzijnsinstellingen graag weten hoe zij dementerende Turkse, Surinaamse en Marokkaanse ouderen, hun mantelzorgers en hun familie kunnen bereiken. Studente Maatschappelijk Werk en Dienstverlening Loubna Ouanan gaat dit onontgonnen terrein in kaart brengen. tekst Dieuwke de Boer Ik vind het wel spannend. Je moet echt de families induiken, vertelt Loubna. Ik ben Marokkaans en ik verwacht dat het het makkelijkst is om te beginnen bij mensen met dezelfde achtergrond. Ook omdat ik de taal spreek. De taalbarrière en onwetendheid zijn mogelijk drempels voor (dementerende) allochtonen om naar de zorginstellingen te stappen, maar ook een cultuurverschil kan meespelen. Doorgaans bouwen we veel op familie. Het is belangrijk om altijd voor elkaar klaar te staan. Misschien denken ze wel: We regelen het zelf. De vraag hoe ze het thuis doen, boeit mij. De zorg voor een dementerende lijkt me heel zwaar. Waarom zoeken ze geen hulp? Om de grootste problemen in kaart te brengen, denkt Loubna een stuk of tien gezinnen nodig te hebben. Hoe verwacht ze deze op het spoor te komen? Ik ga in mijn eigen omgeving rondvragen en hoop via via aan families te komen. En mijn man gaat me helpen door mensen in de moskee en het buurtcentrum aan te spreken. Bij de thuiszorginstellingen waar ze stage heeft gelopen gaat ze ook navraag doen. Dat ze onbekend terrein moet verkennen vindt ze niet erg. Omdat ze eerder met ouderen heeft gewerkt en door haar eigen achtergrond, voelt het toch een beetje bekend. Ik heb vertrouwen dat mensen open zullen zijn, omdat ik kan uitleggen waarom het belangrijk is. En ik kom niet alleen om te inventariseren, maar ook om advies te geven. Waarom zoeken ze geen hulp? Het afstudeeronderzoek van Loubna Ouanan is een van de eerste projecten die voortvloeit uit de samenwerkingsovereenkomst tussen de Academie voor Sociale Professies (SoPro), STIOM en de samenwerkende Haagse welzijnsorganisaties, die 16 november getekend is. Het project draait om de herpositionering van de ouderenwerker en richt zich primair op kwetsbare ouderen. Het ouderenwerk in Den Haag is sterk verankerd in de wijken, vertelt Joost van Vliet, docent bij SoPro. Daardoor zijn ze onzichtbaar in de stad en lopen ze het risico niet serieus genomen te worden. Terwijl ze juist een verbindende rol kunnen hebben. Van Vliet ziet een meerwaarde in de helikopterview die hij en studenten als buitenstaander hebben. Ook is hij enthousiast over de wisselwerking tussen praktijk en onderwijs. Wij kunnen actuele theorie naar de praktijk brengen en zijn goed in toegepast onderzoek. Andersom kunnen studenten binnen een project of onderzoek kennismaken met het welzijnswerk voor ouderen. Loubna s adviesrapport moet in mei 2011 klaar zijn. 16 H/LINK 04

17 onderzoek Gamen, Onderzoek alleen op universiteiten? Welnee. H/Link zet iedere maand excellent Haags onderzoek in de spotlight. maar dan weer buiten De eerste computerspelletjes waren een onbeholpen afspiegeling van squash en tennis. Speeltoestellenfabrikant Yalp deed onlangs minder onbeholpen het omgekeerde: ze digitaliseerde het buitenspelen. Leonieke Kruims zocht uit of het wel echt werkte. tekst René Rector beeld Gijs van Ouwerkerk Eén op de acht kinderen is te dik. Eén op de veertig is véél te dik. En een schamele één op de vier kinderen beweegt genoeg. Wat kinderen wel doen, als ze niet bewegen? Computerspelletjes! Speeltoestellenfabrikant Yalp verzon daarom een speelveldje waarin je toch een beetje een computerspelletje speelt. Begin dit jaar was het eerste veldje operationeel en kon er getest worden. Niet alleen moest die test uitwijzen of het spel nog kinderziektes had, ook moest duidelijk worden hoeveel energie de kinderen op het veld gebruikten. Als je pretendeert dat je spel iets kan doen aan overgewicht bij kinderen, dan moet je namelijk aan die twee eisen voldoen: kinderen moeten het erg leuk vinden, en het moet inspannend zijn. Computertrapveldje Het spel, genoemd naar hockeyinternational Marc Lammers, bestaat uit een vierkant speelveld dat is omgeven door hekken. Langs elke zijde van het veld bevindt zich een goal dat bestaat uit een aanrakingsgevoelig beeldscherm. Yalp ontwikkelde vier spellen die je met deze vier goals kunt spelen. Rood tegen groen bijvoorbeeld verdeelt de spelers in twee groepen. Al hockeyend of voetballend moet het rode team scoren door de bal tegen een groen goal te krijgen en omgekeerd. De computer houdt bij of de goal zit, laat gejuich horen als daar reden toe is en houdt de stand bij. Flessenvoetbal werkt vergelijkbaar. Bij spelvariant Quiz stelt de computer een vraag en roept elk goal een antwoord, waarbij het de bedoeling is de bal Leonieke Kruims Leeftijd: 23 Studie: Bewegingstechnologie Afgestudeerd: 8 Titel: Beweegplezier en beweegintensiteit van het Marc Lammers Plaza 04 H/LINK 17

18 tegen de goal met het goede antwoord te schieten. Leonieke observeerde het prototype Marc Lammers Plaza dat bij basisschool De Meander in Assendelft was aangelegd. Ze interviewde gebruikers en leraren over hun ervaringen met dit computertrapveldje, en deed metingen om te zien hoe inspannend de spelletjes waren. Haar conclusie: het werkt. Kinderen vechten om een plekje in het veld Wel erg moe Kinderen vechten in de schoolpauze om een plekje in het veld. Uit de interviews blijkt ook waarom: vooral de onpartijdigheid van de computer als scheidsrechter en de positieve feedback in de vorm van gejuich bij een doelpunt doen het hem. Het is net als bij een computerspel, maar dan niet virtueel. En dat vinden ze erg leuk. Ik heb geen kinderen gezien dik of niet die er niet wilden spelen. Al moet ik wel zeggen dat deze school erg veel aan sport doet. Verder viel bij de interviews en de observatie vooral op dat kinderen het erg vermoeiend vonden ( Erg leuk, maar ik ben nu heel moe ) en dat kinderen jonger dan zeven het hele spelconcept missen. Kruims: Ze beginnen als een malle tegen de bal te schoppen, of rollen over de grond. Er gebeurde met die kleintjes van alles... behalve het spel zoals het bedoeld was. Aan populariteit geen gebrek. Maar Leonieke was niet tevreden zolang ze nog niet had gemeten hoe bewegingsintensief een Marc Lammers Plaza was. Om dat uit te zoeken maakte ze gebruik van een apparaat, dat meet hoeveel het versnelt. Het apparaatje, een zogenoemde Minimod, gespte ze bij een kind op de rug. Ook kregen haar proefpersoontjes een hartslagmeter om. De Minimod hield nauwkeurig bij hoeveel, en in welke richting het kind bewoog. Dat bracht aan het licht dat de kinderen zich niet aanstelden toe ze zeiden dat ze toch wel erg moe waren. Rood tegen groen was het meest intensieve spelletje. Je verbruikt er iets meer energie mee dan met recreatief hockey. Wil je het intensiever, dan moet je gaan boksen, of gaan voetballen in competitieverband. Als een kind een uur speelt op het Marc Lammers Plaza, heeft ie z n aanbevolen dagelijkse portie bewegen ruimschoots gehaald. Eigenzinnig en eerlijk Yalp was zo verstandig om een paar onvolkomenheden uit het veldje te slopen die door Kruims onderzoek aan het licht kwamen. Zo bleek je ook een doelpunt te kunnen scoren door tegen de luidspreker 18 H/LINK 04

19 aan te schieten en was de startknop van het spel verkeerd geplaatst. Buiten het veld namelijk, wat andere kinderen de gelegenheid geeft een spel te stoppen en dus te verpesten. Een van de kinderen zei: Die knop moet alleen maar werken op de vingerafdrukken van de juf. Dat hebben ze niet veranderd, maar ze hebben die knop wel zo bevestigd, dat ie van buiten het veld niet makkelijk meer in te drukken is, vertelt Kruims. Verder kon het concept worden verbeterd door het geluidsniveau van alle speakers gelijk te trekken. Kruims vond vooral het werken met kinderen erg leuk aan het onderzoek. Ze zijn eigenzinnig, en ze zijn eerlijk. Als iets niet deugt, dan hoor je dat gewoon. Ik waardeer die directheid wel. Ze doen waar ze zin in hebben. En Yalp? Die paste het concept aan en bouwt nu het ene na het andere veldje. Verspreid in Nederland liggen er nu acht. Nieuwsgierig? Kijk op de website voor een link naar filmpjes van een Marc Lammers Plaza in gebruik. h/link afstudeerprijs Ben jij de meest nieuwswaardige afstudeerder van het jaar? Dan maak je kans op prijzen van 1500 of 500 H/Link is namelijk op zoek naar spraakmakend studentenonderzoek. Hoe werkt het? Je bent recent afgestudeerd aan De Haagse Hogeschool Je afstudeeronderzoek staat op de hbo kennisbank Je eindcijfer was gemiddeld een acht of hoger en je hebt een nieuwswaardig afstudeeronderzoek verricht waar een mooi journalistiek verhaal in zit? Stuur dan een samenvatting van je onderzoek op naar Per maand pikken we één onderzoek uit waaraan we een artikel wijden. Als jij die onderzoeker bent, ben je automatisch finalist. Aan het eind van het schooljaar kiest een vakjury (bestaande uit zowel onderzoekers als journalisten) uit de finalisten de jaarwinnaar. Die wordt bekend gemaakt tijdens de onderzoeksdagen in april. (docenten, afstudeerbegeleiders, coördinatoren en decanen en medestudenten mogen ook afstudeeronderzoeken voordragen, mits die onderzoeken aan de voorwaarden voldoen). 04 H/LINK 19

20 test Van broodjes bal tot roosters de hogeschool heeft studenten en medewerkers heel wat te bieden. Maar deugt het ook? H/Link test het voor je. Studentenbladen H/Link is voor de Haagse Hogeschool natuurlijk hét blad voor studenten en docenten. Maar het is zeker niet het enige gedrukte medium dat wordt verspreid onder deze doelgroep. Waar gaan die andere magazines eigenlijk over? Naar welk blad moet je uitkijken en welk magazine kan je beter laten liggen? tekst en beeld Sabrina Danker Nobiles Magazine Cijfer: 6 Techno! Cijfer: Voor techneuten 9 Voor alle anderen 5 Memory Magazine Cijfer: 9 Doelgroep: Starters en studenten die toe zijn aan hun stage of studie in het buitenland. Veel artikelen dienen als voorbereiding op het werkende leven. Met aandacht voor de keuzes waarvoor ieder mens in zijn leven komt te staan, en hoe je daar de beste uit kiest. Tips om een balans tussen studie, werk en privéleven te vinden. En een artikel over de droombaan. Tot slot bespreekt Nobiles veel studentenspots en andere evenementen. Taalgebruik: De artikelen zijn luchtig en eenvoudig (lees: nog net niet infantiel) geformuleerd. Gaat het over studiekeuze, dan schrijven ze bijvoorbeeld Als Laurens groot is, wil hij rechtenstudent worden. Eindoordeel: Wanneer je echt geen idee hebt hoe het leven na je studie er uit zal zien is dit blad erg geschikt. Voor alle studenten die wel werkervaring hebben, door stage of bijbaan, is dit blad lekker tijdverdrijf of handig als kattenbakvulling. Doelgroep: Technici in de breedste zin van het woord en personen met een grote interesse in techniek. Onderwerpen als Waterstof wint van benzine passeren hier de revue. Verder zijn er veel technische tekeningen te zien, worden er ontwerpers uitgelicht en is er ruimte gereserveerd voor docenten met een passie voor scheepvaart of racen. Ook bevat het blad een wereldkaart met legenda voor grondstoffen zoals koper, selenium, kobalt, germanum en galliumneodymium. Taalgebruik: Er wordt ontzettend veel jargon gebruikt. Verrijkt UF6 wordt opgeschreven alsof het dagelijkse kost is voor iedere student. Eindoordeel: Volg je de opleiding Elektrotechniek, dan word je waarschijnlijk heel gelukkig van al deze gebruiksaanwijzingen en technische snufjes. Voor alfastudenten is de inhoud van dit blad onbegrijpelijk. Doelgroep: Hoofdzakelijk vers afgestudeerden. Onderwerpen: Van welke baan word je nu echt gelukkig en Hoe solliciteer ik correct. Verder veel info over banenbeurzen en enkele artikelen over startersbanen. Verder informeert het blad je over hoe het er op de arbeidsmarkt aan toe gaat. Een ander belangrijk onderwerp voor de bijna-afgestudeerden en starters is welke werkgevers populair zijn en waarom. Tot slot zijn er in Memory Magazine erg veel personeelsadvertenties terug te vinden. Taalgebruik: De teksten zijn erg wervend en enthousiasmerend met veel bijvoeglijke naamwoorden en uitroeptekens. Eindoordeel: Voor de meeste studenten zijn de artikelen in dit blad een feest van herkenning: informatief maar niet te stijf. 20 H/LINK 04

Jong en veelbelovend

Jong en veelbelovend Jong en veelbelovend Geen bedrijf kan zonder jong talent. Ook Facilicom niet. Maar in tijden van krimp is het moeilijk om plekken voor hen te creëren. Hoe gaan jonge talenten hiermee om? Denken ze een

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Training Netwerken Forum 12-5-2014

Training Netwerken Forum 12-5-2014 Training Netwerken Forum 12-5-2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 Doelen 4 Deelnemers 4 Werkvormen 4 Programma 4 Voorstellen & introductie 5 Inleiding 6 Opdracht Je eigen netwerk 7 Theorie 8 Opdracht In gesprek

Nadere informatie

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen

POP. Persoonlijk ontwikkelingsplan. Robin van Heijningen 1 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen 2 POP Persoonlijk ontwikkelingsplan Robin van Heijningen Hillegom 17 oktober 2013 Schoonderbeek Installatietechniek 3 Persoonlijk ontwikkelingsplan

Nadere informatie

Concept WHAT S UP, LATER?!

Concept WHAT S UP, LATER?! Omgevingsverkenning Toen ik aan mijn vrienden vroeg hoe ze denken over later en pensioen was de eerste reactie van allemaal: nee ik denk alleen over nu na eigenlijk. Vervolgens zei ik dat ze later als

Nadere informatie

Jip en Janneke - Kindermusical (Children musical)

Jip en Janneke - Kindermusical (Children musical) 1. Jip en Janneke - Kindermusical (Children musical) Ik ben Jip - I am Jip Ik ben Janneke - I am Janneke En we wonen naast elkaar - And we live beside each other Hij heet Jip - His name is Jip - He is

Nadere informatie

Academische opleiding leraar basisonderwijs

Academische opleiding leraar basisonderwijs 2015 2016 Academische opleiding leraar basisonderwijs ACADEMISCHE OPLEIDING LERAAR BASISONDERWIJS Vind jij het inspirerend om aan kinderen les te geven? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar verschillen

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Chantal (student, 22 jaar, WO) Thijs (werkt, 30 jaar, HBO) OV melding app Geuren Safestop programma

Chantal (student, 22 jaar, WO) Thijs (werkt, 30 jaar, HBO) OV melding app Geuren Safestop programma 1 Omgevingsanalyse Eerst heb ik onderzoek gedaan naar de huidige situatie van busreizigers. Ik heb de doelgroep zo breed mogelijk gehouden, de leeftijdscategorie is tussen de 18-40 jaar. Ik heb aan hun

Nadere informatie

PRESENTATIE NML DESIGN, VT W ONEN&DESIGN BEURS. W aarom zou jij m oeten kiezen voor een interieurstylist?

PRESENTATIE NML DESIGN, VT W ONEN&DESIGN BEURS. W aarom zou jij m oeten kiezen voor een interieurstylist? PRESENTATIE NML DESIGN, VT W ONEN&DESIGN BEURS W aarom zou jij m oeten kiezen voor een interieurstylist? Ik ben Nathali Meurs-Pas, mijn bedrijf heet NML Design Interieurontwerp & Styling. Ik woon in Amsterdam,

Nadere informatie

Juridische medewerker

Juridische medewerker 28-11-2013 Sectorwerkstuk Juridische medewerker Temel, Elif HET ASSINK LYCEUM Inhoudsopgave Inhoud Inhoudsopgave... 1 Inleiding... 2 Hoeveel procent van de opleiding bestaat uit stage?... 6 o Begeleiding...

Nadere informatie

Hoe bedrijven social media gebruiken

Hoe bedrijven social media gebruiken Hoe bedrijven social media gebruiken SMO_214 Powered by Pondres Onderzoek Rob van Bakel Auteurs Milou Vanmulken Sjors Jonkers Beste lezer, Ook in 214 publiceren Pondres en MWM2 het Social Media Onderzoek.

Nadere informatie

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten.

Namens Max: Tops: Tips: soms had je een beetje een houding van dat komt wel, probeer volgend project daar op te letten. 360 graden feedback Hieronder wordt door ieder groepslid een feedback gegeven op al zijn groepsgenoten. Zo kan iedereen zijn mening geven op de werkhouding van de betreffende persoon. Feedback van de groep

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers

OFFICE 365. Start Handleiding Medewerkers OFFICE 365 Start Handleiding Medewerkers Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

Plak jij een etiket op mensen?

Plak jij een etiket op mensen? Plak jij een etiket op mensen? Een vooroordeel is erger dan je denkt 1 Iedereen ziet er verschillend uit. Er zijn geen twee mensen precies hetzelfde. Iedereen is anders Iedereen is anders. Bekijk de kinderen

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management]

Keuzeverslag. Mijn keuze is [IT Management] Keuzeverslag Mijn keuze is [IT Management] Studentnaam : Onno van Gijssel Studentnummer : 500664958 Klas : IP110 Emailadres : onno.van.gijssel@hva.nl Datum : 01-11-2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1

Nadere informatie

Website: www.comeniusschool.info Postbus 556 3700 AN Zeist. Email: aveer@comeniusschool.info 030-6917285

Website: www.comeniusschool.info Postbus 556 3700 AN Zeist. Email: aveer@comeniusschool.info 030-6917285 Weekbrief 27 e jaargang nummer 999 Datum: 05-09-2014 Comeniusschool postadres: Website: www.comeniusschool.info Postbus 556 3700 AN Zeist Email: Comeniusschool vestigingsadres: administratie@comeniusschool.info

Nadere informatie

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg.

Er gebeurt niets. Ze willen niet weg. Veel nieuw bij de DUO Laatst was ik op bezoek bij de DUO om in het nieuwe gebouw in Groningen te kijken. Naar het gebouw zelf en het Nieuwe Werken dat ze daar toepassen. Er is veel nieuw, want is er blijkt

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Productieplan. 3

Inhoudsopgave. Productieplan. 3 Safien Pinas 1 Inhoudsopgave Productieplan. 3 2 Voorwoord Voor dit project heb ik een applicatie (app) bedacht die studenten helpen om na hen opleiding aan een baan te komen. Het is niet zomaar een APP,

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt.

U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. UW MENING GEVEN spreken inleiding en doel Een mening is wat iemand denkt of vindt. U leert in deze les om een mening vragen. U wilt dan weten wat iemand vindt. U leert ook uw mening geven. Uw mening geven

Nadere informatie

Écht goede foto s zijn foto s die je raken. Die iets bij je oproepen: een gevoel of herinnering. Foto s die eigen zijn en kenmerkend voor jou als

Écht goede foto s zijn foto s die je raken. Die iets bij je oproepen: een gevoel of herinnering. Foto s die eigen zijn en kenmerkend voor jou als Écht goede foto s zijn foto s die je raken. Die iets bij je oproepen: een gevoel of herinnering. Foto s die eigen zijn en kenmerkend voor jou als fotograaf. Hoe maak je zulke foto s? Stap 1 is leren kijken.

Nadere informatie

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een

De studiebelasting voor Werktuigbouwkunde bedraagt gemiddeld 42 uur per week. Wiskunde is wel een Naam opleiding: Werktuigbouwkunde Toelating Is de studie moeilijk? Een studie aan de TU Delft is pittig, zorg er daarom voor dat je er aan het begin van je studie gelijk vol voor gaat. Gas terugnemen kan

Nadere informatie

Einddocument project 3: Voor het goede doel!

Einddocument project 3: Voor het goede doel! Einddocument project 3: Voor het goede doel! Koen Beijer 500684088 V1-02 Roger Reuver Project 3 Inhoudsopgave: Fase 1: de opdracht Probleemsituatie 3 De doelgroep 3 Het evenement 3 Het goede doel 3 Probleemstelling

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt

Culturele en Maatschappelijke Vorming. CMV voltijd de opleiding en het werkveld.... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming CMV voltijd de opleiding en het werkveld... van mensen zonder werk ondernemers maakt Culturele en Maatschappelijke Vorming (CMV) voltijd Samenleven in buurt en stad,

Nadere informatie

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys

JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN. Rapport over de toetsing van zorgplannen. Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys JIJ ÈN JOUW ZORGPLAN Rapport over de toetsing van zorgplannen Uitgevoerd en opgeschreven door Stef Harweg en Antoinette Meys Jij èn jouw zorgplan 01-09-2014 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Het onderzoek 4

Nadere informatie

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek,

Kom verder. Mail vragen en opmerkingen naar: nt2@uitgeverijboom.nl. Veel plezier met dit boek, Kom verder Welkom bij het vak Kennis van de Nederlandse Samenleving, KNS. Dit boek vertelt je over Nederland. Veel van wat je moet weten over het leven in Nederland, staat in dit boek. Je haalt straks

Nadere informatie

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email:

APQ rapportage. Bea Voorbeeld. support@meurshrm.nl. Naam: Datum: 16.06.2015. Email: APQ rapportage Naam: Bea Voorbeeld Datum: 16.06.2015 Email: support@meurshrm.nl Bea Voorbeeld / 16.06.2015 / APQ rapportage 2 Inleiding Dit rapport geeft inzicht in jouw inzetbaarheid. We bespreken hoe

Nadere informatie

DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan.

DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan. thema-activiteit THEMA Omgaan met diverse religies Thema-activiteit DOEL Jongeren ontdekken wat religie kan betekenen en worden aangemoedigd om respectvol met verschillende geloofsuitingen om te gaan.

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie

Workshop overtuigingen

Workshop overtuigingen Workshop overtuigingen Inleiding Overtuigingen zijn vaak automatische gedachten, die de keuze- en handelingsvrijheid van mensen onnodig beperken. Het zijn vaak algemene, sterk emotioneel geladen ideeën

Nadere informatie

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een

Volgend schooljaar naar het voortgezet onderwijs... Spannend! Welke school wordt het? Wil je er een vakcollege techniek vakcollege zorg en welzijn vakcollege economie en ondernemen vakcollege media, vormgeving en ICT mavo mavo + havo vwo gymnasium vwo + entreprenasium technasium Volgend schooljaar naar

Nadere informatie

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis.

Het Ludger College. Jouw talent is er thuis. Het Ludger College Jouw talent is er thuis. Algemene informatie over het Ludger College Het Ludger College is een school voor mavo, havo en vwo (atheneum en gymnasium) in Doetinchem. Er is ook een programma

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12

Inhoud. Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Inhoud Inleiding... 4 Hoofdstuk 1 Het ontstaan van de rechten... 6 Hoofdstuk 2 De belangrijkste rechten...12 Onderwerp 1 Gelijkheid...13 De rechten van Tim... 14 Onderwerp 2 Toegankelijkheid...17 De rechten

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE VMBO LEERLING LESMODULE VMBO LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 WAT ZIJN HERSENEN? VRAAG WAT ZIJN HERSENEN PRECIES? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE? DENKOEFENING WAAR- VOOR GEBRUIK JE OP DÍT MOMENT JE HERSENEN? DENKOEFENING KUN

Nadere informatie

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf.

Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Les 1 Werk en inkomen (1) Monica is jarig. Iemand vertelt over haar sollicitatiegesprek. Monica en Arend praten over opleiding, werken en een eigen bedrijf. Evert en Monica -2 Rijbewijs Monica is jarig.

Nadere informatie

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur

1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur 1red18054 27-04-2007, NOS, Gesprek met de Minister-president, N.2, 22.50 uur GESPREK MET DE MINISTER-PRESIDENT, NA AFLOOP VAN DE MINISTERRAAD, OVER DE VOORJAARSNOTA EN DE KONINKLIJKE FAMILIE Nederland

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Les 3, Actieve spelletjes

Les 3, Actieve spelletjes Les 3, Actieve spelletjes Algemene inleiding: In de pauze en na school spelen veel kinderen lekker buiten. Zeker in het voor- en najaar zijn kinderen veel in de buitenlucht te vinden. Om deze kinderen

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding

OFFICE 365. Start Handleiding OFFICE 365 Start Handleiding Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook biedt Microsoft

Nadere informatie

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni

13/6/2012 TRANSCRIPT RIET INTERVIEW. Sanni 13/6/2012 INTERVIEW TRANSCRIPT RIET Naam interviewer Naam respondent Pseudoniem respondent Datum interview 30-05-2012 Plaats interview Alkmaar Begintijd interview 12.00 Eindtijd interview 13.20 Leeftijd

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Schoolkrant. Maart 2015. WaLL of. Fame

Schoolkrant. Maart 2015. WaLL of. Fame Schoolkrant. Nr.1 Maart 2015 WaLL of Fame 2 Inhoudsopgave Wie zijn wij?! Interview met Dhr. de Lange P.8 Wall of fame P.12 Life hacks P.13 Quotes P.14 Agenda P.15 Info P.16 Strip @ school 3 Project van

Nadere informatie

Nieuwsbrief 17 december 2015 Het einde van het jaar..

Nieuwsbrief 17 december 2015 Het einde van het jaar.. Nieuwsbrief 17 december 2015 Het einde van het jaar.. Dit is alweer de laatste donderdagbrief van het jaar 2015. Wat is het allemaal snel gegaan. Wat hebben de kinderen goed hun best gedaan. Iedereen kan

Nadere informatie

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel

Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP. marian hoefnagel REALITY REEKS Hey Russel! EEN BIJZONDERE VRIENDSCHAP marian hoefnagel Een gekke naam Rudsel?? Jims mond valt open van verbazing. Is dat een naam? Hij kijkt met grote ogen naar de jongen die naast hem zit.

Nadere informatie

Naam: Huseyin Ayaz St. Nummer: 1683039 Groep: imm08209 Universiteit der dromen

Naam: Huseyin Ayaz St. Nummer: 1683039 Groep: imm08209 Universiteit der dromen Naam: Huseyin Ayaz St. Nummer: 1683039 Groep: imm08209 Universiteit der dromen Onze film gaat over een droom van een student die de Vrije universiteit doorloopt en aan het eind van het film woedend wakker

Nadere informatie

Lieve vrienden van El Manguaré,

Lieve vrienden van El Manguaré, Lieve vrienden van El Manguaré, Vanuit een warm en nat Iquitos... de eerste tamtam van 2013. Wij zijn dit jaar met veel energie en positiviteit gestart. Ons kleine, maar zeer enthousiaste, team en een

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Jan de Laat OVERSTAG

Jan de Laat OVERSTAG Jan de Laat VERSTAG Colofon Eindredactie Joost Pool Redactie Boris Goddijn Vormgeving Pien Vermazeren Fotografie Boris Goddijn Beeldbewerking Pien Vermazeren Copyright en disclaimer Het overnemen van teksten

Nadere informatie

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming.

Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Management summary Flitspeiling: vervroegde aanmelddatum, studiekeuzecheck en doorstroming. Tussen 16 december 2013 en 1 januari 2014 heeft GfK voor het ministerie van OCW een flitspeiling uitgevoerd gericht

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

Kerstwerkboekje. Naam: www.jufsharona.bekijknu.nl

Kerstwerkboekje. Naam: www.jufsharona.bekijknu.nl Kerstwerkboekje Naam: De Kerstman heeft een gedichtje voor je. Lees het maar eens! Kun jij de rijmwoorden vinden? Geef de woorden die rijmen allemaal dezelfde kleur! Kun jij het gedichtje netjes overschrijven

Nadere informatie

PeerEducatie Handboek voor Peers

PeerEducatie Handboek voor Peers PeerEducatie Handboek voor Peers Handboek voor Peers 1 Colofon PeerEducatie Handboek voor Peers december 2007 Work-Wise Dit is een uitgave van: Work-Wise info@work-wise.nl www.work-wise.nl Contactpersoon:

Nadere informatie

Doel van de eerste bijeenkomst was kennismaking en het vaststellen van onderwerpen ter bespreking van de volgende bijeenkomsten.

Doel van de eerste bijeenkomst was kennismaking en het vaststellen van onderwerpen ter bespreking van de volgende bijeenkomsten. Notulen bijeenkomst Studentenraad Economie Aspasialaan Dinsdag 30 oktober 2012 13:00-14:15 Inleiding Aanwezigheid Bij de eerste studentenraad waren er in totaal 24 studenten aanwezig. Sommige studenten

Nadere informatie

KLANTONDERZOEK. Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen

KLANTONDERZOEK. Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen KLANTONDERZOEK Meest risicovolle aanname Consument wil interactief nieuws tot zich nemen Meerdere testvormen 1. Een heel specifiek doelgroeponderzoek. We beperken onze doelgroep tot tussen de 20 en 25-jarige

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

nformatie» Solidariteit» Geluk Ogen en oren amen» Collega's» Minder werkdruk Balans uisterend oor Hulp» Klaarstaan voor elkaar

nformatie» Solidariteit» Geluk Ogen en oren amen» Collega's» Minder werkdruk Balans uisterend oor Hulp» Klaarstaan voor elkaar Werkplezier» Samenwerken Samen Collega's choolcontactpersoon Tijd Gezelligheid» T isterend oor Hulp» Klaarstaan voor elkaar I st» Overzicht Steuntje in de rug Goed Prachtig vak» Geluk Betrokken Solidariteit

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl Nationaal Studentenonderzoek 2008 Stageplaza.nl Gepubliceerd door: S. Icke & B. Rooijendijk De Ruyterkade 106 II 1011 AB Amsterdam Tel : 020 422 33 22 Fax : 020 422 20 22 I : www.stageplaza.nl Maart 2008

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten

Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Voor iedereen die een gelukkig en succesvol leven niet aan het toeval wil overlaten Anderen over het werk van David en Arjan: Met hun boek en hun seminars maken De Kock en Vergeer heel Nederland gelukkig.

Nadere informatie

1 Ben je vroeg genoeg begonnen om je met je toekomst bezig te houden?

1 Ben je vroeg genoeg begonnen om je met je toekomst bezig te houden? ACT in LOB Werkbladen Toolkit Checklist goed kiezen Met deze tool kun je checken of je jouw studiekeuze goed hebt aangepakt. Wanneer dat het geval is heb je een bevestiging dat je goed bezig bent geweest

Nadere informatie

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester

Stages in het flexibel semester. Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel Fractie SAM Stages in het flexibel semester Initiatiefvoorstel voor het implementeren van studiepunten voor stages in het flexibel semester Fractie SAM Aan de universiteitsraad 13 november

Nadere informatie

Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer.

Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer. Het volgende interview werd gehouden op de Hogeschool Inholland, gevestigd te Haarlem door Theo Dixon met Dhr. Marvin Brouwer. Inleiding Als eerst hebben we elkaar begroet. Een voorstel ronde gedaan en

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken!

E-PAPER. Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! Dé expert in praktische apotheektrainingen E-PAPER Drie praktische tips om je werk als apothekersassistent(e) leuker te maken! 1 Inhoudsopgave De cliënt en ik 3 Weet jij nog waarom je in de apotheek wilde

Nadere informatie

Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309

Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309 Naam: Louay Alzaghtity StudentNum:1593536 GroepNum: imm08309 Abstract In dit essay zal ik uitleg geven over het samenwerken en wat ik vooral geleerd hebt. Verder zal ik uitleggen over mijn interactieve

Nadere informatie

Docentendag 2015. Welkom collega s. Mediaredactie, is dat eigenlijk wel voor mbo ers?

Docentendag 2015. Welkom collega s. Mediaredactie, is dat eigenlijk wel voor mbo ers? Docentendag 2015 Welkom collega s Mediaredactie, is dat eigenlijk wel voor mbo ers? Wie ben ik Jan Smit (1955) Docent journalistieke vaardigheden Voorheen freelance docent Nieuws en Informatie bij Saxion

Nadere informatie

MINI-WHITEPAPER Personeel werven de mogelijkheden

MINI-WHITEPAPER Personeel werven de mogelijkheden MINI-WHITEPAPER Personeel werven de mogelijkheden Als uw bedrijf groeit of als één van uw werknemers het bedrijf verlaat, heeft u nieuw personeel nodig. U heeft echter zelf niet de tijd en/of de kennis

Nadere informatie

Studenten bewustmaken van hun studieschuld vrijdag, 09 oktober 2015 13:55

Studenten bewustmaken van hun studieschuld vrijdag, 09 oktober 2015 13:55 Tekst: Nelly Rosa Foto s: Ken Wong Volgens Juliette Chirino-Mendez, hoofd klantcontact van SSC bestaat er een perceptie dat het financieel nadeliger uitpakt als je met Stichting Studiefinanciering Curaçao

Nadere informatie

Verhaal doorvertellen

Verhaal doorvertellen Goed Gelezen! Verhaal doorvertellen, spelletje voor tussendoor Verhaal doorvertellen Spelletje voor tussendoor Verhaal doorvertellen: dit bekende spelletje is dankzij de quiz Ik hou van Holland weer helemaal

Nadere informatie

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F.

Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Page of 0 Enquête beroepsonderwijs Deze vragenlijst bestaat uit zes onderdelen, A t/m F. Er zijn in totaal vragen. A. Over jou Je wordt vriendelijk verzocht informatie over jezelf te geven door onderstaande

Nadere informatie

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach

Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Test: Je ouders als studie oriëntatiecoach Je ouders kunnen perfecte last minute studie oriëntatiecoaches zijn, maar weten ze eigenlijk wel wat je dromen en ambities zijn? En omgekeerd: weet jij hoe jouw

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: Beginnen met GameMaker 2

Hoofdstuk 1: Beginnen met GameMaker 2 Inhoud Hoofdstuk 1: Beginnen met GameMaker 2 Downloaden en installeren 3 De voorbeeldbestanden downloaden 5 Onderdelen van een spelletje 6 Sprites 6 Objecten 7 Events en Actions 8 Bewegende plaatjes en

Nadere informatie

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels)

De Cambridge English presentatie voor de leerlingen. Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) De Cambridge English presentatie voor de leerlingen Jane West & Fokke de Jong (docenten Engels) CAMBRIDGE CERTIFICATE Da Vinci 2015-2016 WHO IS IT FOR? -- IT IS FOR YOU! - Do this programme if you are

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht

Inleiding. Jotam Dveer. Klas: 1CD. SLB: Maike de Vocht Inleiding Tijdens de SLB les van 10 december 2012 hebben wij de opdracht gekregen om een vijftal vacatures te zoeken die in ons vakgebied kan liggen. Wij moesten beargumenteren waarom wij hier graag zouden

Nadere informatie

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014

KureghemNet is een project van MAKS vzw. Computerles Programmaboekje sep dec 2014 @ KureghemNet is een project van MAKS vzw Computerles Programmaboekje sep dec 2014 2 Iedereen mee met de PC Heb je nog nooit een computer gebruikt en wil je de basis leren? Zoek je werk of wil je beter

Nadere informatie

Het Croqqer Cookbook: krijg samen meer voor elkaar

Het Croqqer Cookbook: krijg samen meer voor elkaar Het Croqqer Cookbook: krijg samen meer voor elkaar door Rob van de Star Inhoudsopgave Voorwoord...3 Hoe willen we werken?...4 De stem van onze "klant"...5 De buurt als ons anker...6 Copyright 2014, Croqqer

Nadere informatie

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO

ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO ONTDEK ONTDEK BORNEGO BORNEGO Eerlijk gezegd vond ik het eerst doodeng en spannend om naar een andere school te gaan. Ik wou mijn oude klas van de Ekke de Haan gewoon niet kwijt. We hadden het daar zo

Nadere informatie

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar

Bijeenkomst over geloofsopvoeding Communiceren met je puber Deze bijeenkomst sluit aan bij Moments, magazine voor ouders van jongeren van 12-18 jaar DOELSTELLINGEN Ouders zijn zich ervan bewust dat je altijd en overal communiceert Ouders wisselen ervaringen met elkaar uit over hoe de communicatie met hun pubers verloopt Ouders verwerven meer inzicht

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

De boekenbeer Module dans groep 1-2

De boekenbeer Module dans groep 1-2 De boekenbeer Module dans groep 1-2 Teksten: Stella van Lieshout Illustraties: Tjarko van der Pol In samenwerking met Centrum voor de Kunsten Beverwijk en ABC Cultuur Contact: DeboraVollebregt@centrumvoordekunstenbeverwijk.nl

Nadere informatie

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst.

Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Hallo, Wij zijn Kai & Charis van de Super Student en wij geven studenten zin in de toekomst. Dat is namelijk helemaal niet zo makkelijk. Veel studenten weten nog niet precies wat ze willen en hoe ze dat

Nadere informatie

Ondernemen, Welzijn & Sport

Ondernemen, Welzijn & Sport christelijke school voor vmbo-gl-kbl-bbl Ondernemen, Welzijn & Sport Onderwijs maken we samen! Wat ga je leren? Wat wil je doen en meemaken? Wat kies je? Dat ontdekken we samen: jij, je ouders/verzorgers

Nadere informatie

S.V. Eudaimon Eudaimaon@live.nl www.eudaimon.nl. Verenigingsgids

S.V. Eudaimon Eudaimaon@live.nl www.eudaimon.nl. Verenigingsgids S.V. Eudaimon Eudaimaon@live.nl www.eudaimon.nl Verenigingsgids Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 Voorwoord... 3 Visie... 5 Activiteiten... 7 Algemene Ledenvergadering... 8 Kamer van Koophandel... 8 Financiën...

Nadere informatie

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN!

E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! E-BOEK: DE STUDIEKEUZE KOMT ERAAN! Carine Vos Richting-Wijzer Advies Zwolle augustus 2011 Carine Vos Pagina 2 Voorwoord In mijn bedrijf Richting-Wijzer Advies kom ik

Nadere informatie

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl.

Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Chatten Dit boek heeft het keurmerk Makkelijk Lezen gekregen. Wilt u meer weten over dit keurmerk kijk dan op de website: www.stichtingmakkelijklezen.nl. Colofon Een uitgave van Eenvoudig Communiceren

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Zo draai je Android-apps op de pc

Zo draai je Android-apps op de pc Zo draai je Android-apps op de pc Deels overgenomen uit Computerworld Via de BlueStacks Android App Player kun je Android-apps op je pc laten draaien. Wij leggen je uit hoe je de software installeert,

Nadere informatie

Praktische zaken INFOB3SO

Praktische zaken INFOB3SO Praktische zaken INFOB3SO Department of Information and Computing Sciences, Universiteit Utrecht November 7, 2014 Welkom bij INFOB3SO Ofwel: Systeemontwikkeling: Methoden en Management Vervolg op MSO,

Nadere informatie

Uitgeest, 18 augustus 2014. Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP. Beste allemaal,

Uitgeest, 18 augustus 2014. Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP. Beste allemaal, Uitgeest, 18 augustus 2014 Betr.: verbeterde toewijzing van taken binnen LCP Beste allemaal, Het nieuwe basketbalseizoen staat weer voor de deur en daar hebben we natuurlijk allemaal erg veel zin in. Zoals

Nadere informatie

Langzaam staat Natasja op en loopt achter haar broertje aan naar beneden.

Langzaam staat Natasja op en loopt achter haar broertje aan naar beneden. Hoofdstuk 1 Met een plof laat Natasja zich languit op haar bed vallen. Heerlijk, weekend! Snel zet ze haar laptop aan en trekt daarna het zakje chips open dat ze van beneden meegenomen heeft. Terwijl de

Nadere informatie