Al ruim twee decennia vormt prestatiemanagement een

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Al ruim twee decennia vormt prestatiemanagement een"

Transcriptie

1 Beter publiek prestatiemanagement Case Vensters voor Bedrijfsvoering Als aandacht en inzet een maat zijn voor succes, dan is prestatiemanagement in de publieke sector een fenomenaal succes. Maar prestatiemanagement is in de praktijk niet zonder problemen. Een fundamenteel aandachtspunt is het verhogen van de effectiviteit. Maar hoe kan dat? Daniël van Geest, Cees van der Zwan en Jurgen Visser december TPC Prestatiemeting en prestatiemanagement Al ruim twee decennia vormt prestatiemanagement een van de meest wijdverspreide internationale trends in het openbaar bestuur. Prestatiemanagement is: de activiteit van het proberen te managen (begroten, plannen, sturen, controleren, belonen, straffen etc.) met behulp van prestatiegegevens (Pollitt, 2012). Aan prestatiemanagement gaat prestatiemeting vooraf: het expliciet meten van prestaties, met behulp van indicatoren, doelen en/of normen. Prestatiemanagement is onvermijdelijk voor elke publieke organisatie (Moynihan en Pandey, 2010). Met publieke financiën onder druk neemt de behoefte aan prestatiemanagement alleen maar toe, als middel om te demonstreren en veilig te stellen dat publieke projecten hun geld waard zijn. Tegelijkertijd is prestatiemanagement niet zonder problemen. Een paar voorbeelden: Er is verleiding om cijfers te manipuleren (Radin, 2006). Prestatie-informatie blijft (te) vaak grotendeels ongebruikt (Lægreid et al., 2006). Het is de vraag in hoeverre beslissingen van politici, publieke managers en burgers daadwerkelijk beïnvloed worden door prestatie-informatie (Van Dooren et al., 2010). De veelheid en fragmentatie van benchmarks in de publieke sector (Schurink en Wesseling, 2007). De voorbeelden illustreren een behoefte en noodzaak om te werken aan beter prestatiemanagement. Met dit artikel willen we daaraan bijdragen. We beschrijven onze recente ervaringen met de totstandkoming van Vensters voor Bedrijfsvoering. Vensters voor Bedrijfsvoering Vensters voor Bedrijfsvoering, kortweg Vensters, is een instrument waarmee gemeenten, provincies en waterschappen zicht krijgen op het presteren en functioneren van hun bedrijfsvoering en dit kunnen spiegelen aan andere publieke organisaties. Vensters is een diagnose- en leerinstrument. Het helpt managers hun bedrijfsvoering inzichtelijk te maken en zo intern de dialoog te voeren over ambities, keuzen en verbeterpunten. Dit doet het instrument vanuit verschillende invalshoeken (of vensters ), zowel met prestatie-indicatoren als met belevingsonderzoek. Sinds de introductie begin 2013 is het aantal deelnemers opgelopen tot over de honderd publieke organisaties. Dit aantal zal naar verwachting de komende jaren verder toenemen, gezien de actualiteit van het onderwerp bedrijfsvoering. Succesfactoren Hoe te komen tot effectievere prestatiemeting en daarmee ook prestatiemanagement binnen de publieke sector? Dat is de centrale vraag van dit artikel. Op basis van recente publicaties en ervaringen met Vensters voor Bedrijfsvoering (in het vervolg: Vensters) komen wij, zonder uitputtend te willen zijn, tot de volgende succesfactoren: Prestatievergelijking en benchmarking zijn populair binnen de publieke sector. Tegelijkertijd wringt er iets. Beide leveren te weinig op; de effectiviteit moet omhoog. Dit artikel bespreekt, op basis van literatuur en ervaringen bij Vensters voor Bedrijfsvoering, co-creatie, duiding, meervoudig kijken, focus op leren, hoge informatiekwaliteit en de funfactor als mogelijke verbeterrichtingen. 1 Co-creatie 2 Eigen duiding 3 Meervoudig kijken 4 Focus op leren 5 Hoge informatiekwaliteit 6 De funfactor

2 Of deze succesfactoren van toepassing zijn, hangt natuurlijk samen met het doel van de prestatiemeting. Verschillende doelen bij prestatievergelijking (leren, transparantie, verantwoording, ondersteunen extern toezicht en het afrekenen op prestaties) vragen om een andere aanpak en invulling (De Bruijn, 2007). Co-creatie Co-creatie is een vorm van samenwerking waarbij mensen vanuit verschillende achtergronden bij elkaar komen rond een vraagstuk of thema en ieder een bijdrage levert (Berlo, 2012). Voorwaarde voor een goede prestatiemeting is dat diegenen die door het prestatiemanagement worden beïnvloed de meting accepteren en internaliseren (Van Dooren et al., 2010). Co-creatie helpt daarbij; co-eigenaarschap nog beter. Een systeem waarbij mensen prestatieindicatoren invullen voor anderen die voor hen zelf geen merkbaar nut hebben, is weinig robuust (Mayne, 2007). finale stem te geven over de inhoud van de meting, de vragenlijst en rapportagevorm. Co-creatie en interactie met de gebruiker komen al veel voor bij prestatievergelijkingen. Maar bij het huidige aanbod van prestatiemetingen en -vergelijkingen 1 is in de meeste gevallen sprake van één afzender, één organisator. Het is de vraag of dit verstandig is. Het is goed om het benchmarkmodel te laten ontwikkelen door brancheorganisaties in samenwerking met onderzoeksbureaus (Poerstamper et al., 2007). Vanaf het begin gezamenlijk optrekken met relevante spelers geeft grote voordelen voor acceptatie en groeimogelijkheden en draagt ook bij aan het verminderen van het aantal elkaar overlappende benchmarkinitiatieven. Tot slot nog het volgende. Verregaande samenwerking is cruciaal en tevens een enorme uitdaging. Maar hoe kom je tot besluiten bij onenigheid? Hoe borg je professionaliteit en continuïteit als betrokkenen allen een onderdeel van het werk doen? Het is onze ervaring dat co-creatie goed werkt zolang het belang van de gebruiker écht centraal staat. Zodra er ook andere belangen zijn werkt het niet. 5TPC december 2013 Co-creatie vraagt veel inzet. Bijvoorbeeld al bij het gezamenlijk vaststellen wat de deelnemers precies willen meten en weten om te voorkomen dat appels met peren worden vergeleken (Schurink en Wesseling, 2007). Ook verderop in het proces is het belangrijk om betrokkenheid vast te houden en te vergroten. Dit door bijvoorbeeld regelmatig te evalueren, open te staan voor goed beargumenteerde wijzigingsverzoeken (hoe vervelend soms ook voor de vergelijkbaarheid), en vooral door gebruikers een Co-creatie is bij Vensters uitgangspunt geweest. Het is een gezamenlijk initiatief van publieke organisaties: de Vereniging voor Gemeentesecretarissen, de Stichting ICTU, KING Gemeenten en de vakvereniging FAMO. Het initiatief wordt gesteund door het ministerie van Binnenlandse Zaken. Samenwerking is er op basis van gelijkwaardigheid. Deelnemers (gemeenten, waterschappen en provincies) brengen inhoudelijke kennis en ervaring in en zijn betrokken bij de doorontwikkeling van de methodiek. Deelnemers én initiatiefnemers beslissen samen in een stuurgroep met een deelnemer als voorzitter.

3 Eigen duiding Prestaties of uitkomsten in de vorm van cijfers zijn altijd een belangrijk onderdeel van een prestatievergelijking. Maar prestaties alleen hebben geen betekenis. Ze dienen geduid te worden. De vraag is of het bij de duiding nodig is om normatief te zijn. Er zijn goede redenen om hier terughoudend mee te zijn. Normatieve uitspraken kunnen een open en lerende houding in de weg zitten en daarmee contraproductief werken. Bovendien is het verhaal achter de cijfers belangrijk. Dat verhaal moet worden betrokken bij de analyse en vergelijking (L Ortye en Van der Tempel, 2012). Een hoge score op een bepaald beleidsterrein kan immers het gevolg zijn van een bewuste politieke keuze die heel goed te rechtvaardigen is (Schurink en Wesseling, 2007). Ook kan de specifieke situatie van een organisatie of haar omgeving de uitkomsten verklaren. De deelnemer zelf kan de prestaties het beste duiden, maar daar moet dan wel de ruimte voor zijn. iets mee wordt gedaan. Hoogwout (2004) stelt dat het vertrouwen groeit als uitkomsten in lijn zijn met indrukken uit andere informatiebronnen. Het gebruik van meer informatiebronnen doet het effect van de benchmark toenemen, juist doordat deze niet als enige de waarheid in pacht heeft. Maar hoeveel verschillende invalshoeken moeten dan in het instrument worden opgenomen? Ofwel hoe compleet en gedifferentieerd moet het instrument zijn? Gebruikers willen een zo eenvoudig mogelijk instrument, om zo de (cumulatieve) invultijd beperkt te houden. Anderzijds moet het onderzoek wel voldoende informatie opleveren. Het vinden van de juiste balans is de kunst. 6TPC december 2013 Bij Vensters staan de deelnemers nadrukkelijk zelf aan de lat voor de interpretatie. De reden daarvoor is ook dat prestatievergelijking niet het einde is van een proces. Het is vooral het begin van een traject waarin zelf verbeteren en leren van anderen centraal staan. Een zelfgestelde diagnose is daarbij een veel beter uitgangspunt dan de conclusie van een derde. De organisator van de prestatievergelijking of liever nog collega-deelnemers vervullen bij de duiding vooral een prikkelende en faciliterende rol door de positie ten opzichte van anderen inzichtelijk te maken. Dit gebeurt door de deelnemers met elkaar in verbinding te brengen rond thema s of doelen en door te spiegelen, sparren en vragen te stellen en zo bij te dragen aan het geven van betekenis aan de uitkomsten. Bij Vensters krijgen we bijvoorbeeld regelmatig vragen of onderwerp X er ook in kan. Beknoptheid en compleetheid zijn tegenstrijdige eigenschappen, een tweestrijd die waarschijnlijk inherent is aan de methodiek. Het is onze ervaring dat het loont om kritisch te zijn op uitbreidingswensen, geredeneerd vanuit het doel van het instrument. Vragen die daarbij kunnen helpen zijn vragen als: Is de uitbreiding een gedeelde wens?, Gaat het deelnemers noodzakelijke extra inzichten verschaffen, of is het alleen interessant? en Hoe verhoudt de verwachte opbrengst zich tot de extra inspanning?. Ook hier geldt de gebruiker is leading. Meervoudig kijken Meervoudig kijken helpt volgens Hoogwout (2004) om te voorkomen dat de interpretatie van resultaten wordt gemonopoliseerd. Meervoudig kijken door gebruik te maken van verschillende invalshoeken vergroot ook de bruikbaarheid van de prestatiemeting. De Bruijn (2007) raadt aan een brede set van indicatoren en/of verschillende typen informatie te gebruiken, waaronder ook kwalitatieve informatie. Het is daarnaast goed om ook de kennis van de specifieke situatie te benutten (Radin, 2006). Het gebruiken van verschillende invalshoeken kan iets zijn dat je rondom een methodiek organiseert, bijvoorbeeld door verschillende databronnen te gebruiken. Het is ook mogelijk het in een methodiek in te bouwen. Door bijvoorbeeld naast feitenonderzoek (indicatoren) ook belevingsonderzoek in het instrument op te nemen. Gebruikers willen een zo eenvoudig mogelijk instrument, om zo de invultijd beperkt te houden Het gebruik van meer invalshoeken verhoogt de gebruikswaarde. Organisaties zijn immers niet eendimensionaal. Managers en medewerkers hebben te maken met en kijken zelf ook vanuit verschillende perspectieven naar de werkelijkheid. Naast het vergroten van de bruikbaarheid is er een tweede argument voor het hanteren van meer invalshoeken: het vergroten van het vertrouwen in de uitkomsten. Zonder vertrouwen in de uitkomsten is de kans klein dat er Focus op leren Organisatieleren staat al wel zeker sinds de jaren tachtig van de vorige eeuw prominent op de onderzoeksagenda (Pawlowsky, 2003). Het is een belangrijk thema bij prestatiemanagement. Er valt veel meer over te zeggen dan we in één paragraaf kunnen doen, maar in de context van dit artikel willen we er twee dingen over zeggen. Prestatievergelijking kan verschillende doelen hebben: leren, transparantie, verantwoording afleggen, vergelijkend toezicht en als afrekeninstrument. In algemene zin is het devies leren centraal te stellen en niet informeren of verantwoorden. Zo geeft de Raad voor het Openbaar Bestuur (ROB) al in 2002 aan: Voorkomen moet dus worden dat benchmarks worden ingezet als verticaal verantwoordingsinstrument tussen gemeenten en provincies enerzijds en het rijk anderzijds. Schurink en Wesseling (2007) wijzen op het belang vooraf met elkaar vast te stellen dat het bij benchmarking uiteindelijk gaat om het ontdekken en toepassen van best practices, en niet om het doen rollen van koppen. Verantwoording op basis van prestatie-indicatoren vereist een stabiliteit en robuustheid die vaak niet kan worden waargemaakt

4 (Moynihan, 2008). De Bruijn (2007) signaleert een Wet van afnemende effectiviteit : hoe ambitieuzer de functie van prestatie-informatie, hoe groter het risico op perverse effecten en hoe minder effectief de prestatiemeting is. Als leren het doel is, moet het instrument vooral signaleren en kun je met een lagere nauwkeurigheid genoegen nemen Het tweede punt gaat over de manier waarop mensen leren. Over hoe organisatieleren nu precies in zijn werk gaat verschillen de meningen. Aan de ene kant zijn er onderzoekers zoals Berends et al. (2003) die stellen dat organisatieleren in feite het leren is van belangrijke personen of een dominante coalitie van personen. Daartegenover staan onderzoekers als Brown en Duguid (1991) die leren op de werkplek beschouwen als een proces van community vorming. Bij Vensters omarmen we beide stromingen. Actie gericht op personen (bijvoorbeeld controllers of directeuren) wordt gecombineerd met leerkringen. Leerkringen vormen een belangrijk onderdeel van Vensters. Daar kom je met collega s uit andere organisaties (gemeentesecretarissen, controllers, sectorhoofden e.d.) bij elkaar. De deelnemers zijn zelf eigenaar van de leerkring, zij bepalen de onderwerpen, focus, diepgang, en dergelijke. Resultaten van Vensters fungeren als trechter naar mogelijk interessante onderwerpen (waar zitten opvallende resultaten?) en als gespreksstarter over de onderwerpen (kun je iets meer vertellen over jullie aanpak?). Hoge informatiekwaliteit Hoge kwaliteit van informatie vergroot de bruikbaarheid van de uitkomsten en draagt bij aan het draagvlak. (Poerstamper et. al., 2007). Dit lijkt een open deur maar de aandacht die organisaties hebben voor deze kwaliteitsverbetering is niet altijd evident (Van Dooren et al. 2010). Belangrijke aspecten van kwaliteit die een boost kunnen geven aan het gebruik van prestatie-informatie zijn de validiteit, accuraatheid, tijdigheid en analyse (Hatry, 2008). De ROB (2002) wordt ten aanzien van de kwaliteit van de prestatie-indicatoren nog concreter. Wat de ROB betreft gelden criteria als eenduidig en duidelijk geformuleerd, meetbaar en in de tijd vergelijkbaar, relevant en voor langere tijd leverbaar, periodiek leverbaar tegen aanvaardbare kosten, betrekking hebbend op homogene en kwantificeerbare groot- heden, mogelijkheid om tussentijds te evalueren en bij te stellen en opgesteld te zijn in samenspraak met de organisaties. Voor de informatiekwaliteit geldt dat deze zo hoog mogelijk moet zijn. Naast dit absolute standpunt valt er veel te zeggen voor een relatief standpunt. Het doel van de vergelijking en de mogelijke gevolgen voor de organisatie zijn belangrijke uitgangspunten voor het vaststellen van de benodigde informatiekwaliteit. Over het algemeen geldt dat er hogere eisen aan betrouwbaarheid en validiteit worden gesteld, naarmate de gevolgen voor de organisaties in kwestie groter en directer zijn (BZK, 2004). Als leren het doel is, moet het instrument vooral signaleren en kun je met een lagere nauwkeurigheid genoegen nemen dan bij afrekenen als doel. Spiegelen en leren is het primaire doel van Vensters. De indicatoren en definities zijn zodanig gekozen dat zij dit doel dienen (signalerende functie). Alle indicatoren zijn voorzien van gestandaardiseerde definities, waarbij een optimale balans wordt gezocht tussen precisie, onderlinge vergelijkbaarheid en werkbaarheid voor de deelnemers. De definities zijn tot stand gekomen in overleg met deelnemers om te waarborgen dat zij aansluiten bij in de praktijk gebruikte definities en opleverbaar zijn uit de administraties van de deelnemers. Daar waar mogelijk betrekken we informatie uit al bestaande bronnen. De validiteit wordt geborgd door controles op de ingevoerde gegevens. Opvallende afwijkingen worden opgespoord en gecontroleerd op juistheid. De funfactor Deze factor heeft betrekking op de mate waarin een prestatievergelijking voorziet in de behoefte met leuke en interessante dingen bezig te zijn. Geeft het me energie om hiermee bezig te zijn? Leer ik er van? Kan ik mijn kennis en kunde erin kwijt? Anders dan bij de andere beschreven factoren gaat het hier meer om subjectieve menselijke behoeften. Die zijn relevant want het zijn mensen die geprikkeld worden en in actie komen, niet systemen of organisaties. Deze factor voegen we toe op basis van onze ervaring, want in de literatuur over prestatiemanagement of benchmarking is er opvallend genoeg weinig aandacht voor. Illustratief in dit verband is de volgende zin: Ten slotte zou de geïnterpreteerde prestatie-informatie moeten worden gerapporteerd in een voor de doelgroep geschikte vorm. (Van Dooren et al., 2010). Met die constatering zijn we het volmondig eens, maar we denken tegelijkertijd dat voor een succesvolle benchmark de lat op dit gebied veel hoger moet liggen. Succesvolle benchmarkinitiatieven slagen erin mensen te prikkelen en enthousiasmeren Succesvolle benchmarkinitiatieven slagen er volgens ons in mensen te prikkelen en enthousiasmeren. Ze bieden persoonlijke meerwaarde voor de deelnemers, door ontmoeting en de inhoud. Ze sluiten met hun indicatoren en in leersettingen aan op actuele thema s. Ze ontsluiten op zichzelf droge materie op een aantrekkelijke en zeer toegankelijke manier, zodat het uitnodigt ermee te gaan spelen (serious gaming). Duidelijke en snelle presentatie van prestatie-informatie 7TPC december 2013

5 8TPC december 2013 kan bovendien helpen de informatieoverload van besluitvormers te helpen verminderen (Hatry, 2008). Moderne ICT-middelen als apps, social media en geavanceerde onderzoeksplatforms dragen bij aan de funfactor. Het gaat daarbij niet om spiegeltjes en kraaltjes, maar om de manier waarop vorm en functie elkaar kunnen versterken. Dat perspectief kan veel initiatieven van prestatiemeting en -vergelijking aantrekkelijker én effectiever maken. Bij Vensters worden de resultaten onder andere in een app gepresenteerd. De app ontsluit de informatie op verschillende manieren. De gebruiker ziet allereerst een dashboard op hoofdlijnen met de eigen waarde en een geselecteerde benchmark (zie afbeelding). Bij doorklikken zijn benchmarkgrafieken beschikbaar met zelf geselecteerde vergelijkingspartners. De volledige definities van de indicatoren zijn direct naast de grafieken te lezen. Conclusie In dit artikel hebben we, op basis van literatuur en de ervaringen met Vensters, vijf manieren beschreven om bestaande en nieuwe initiatieven van prestatievergelijking en prestatiemanagement te verbeteren: co-creatie, eigen duiding, verschillende invalshoeken, focus op leren, werken aan een hoge informatiekwaliteit en de funfactor. In totaal zes manieren om toe te werken naar een betere omgang met prestatievergelijking en een betere benutting van de uitkomsten. Aan publieke organisaties, adviesbureaus en koepelorganisaties de uitdaging om deze handschoen op te nemen. Auteurs Drs. Daniël van Geest is projectleider bij ICTU. Drs. Ing. Cees van der Zwan is projectleider bij ICTU en eigenaar van Newgo. Ir. Jurgen Visser is adviseur bij ICTU. Literatuur Berends, H., Boersma, K. & Weggeman, K. (2003), The structuration of organizational learning, in Human Relations. 56(9), pp Berlo, D. van (2012), Wij, de overheid. Cocreatie in een netwerksamenleving, Programma Ambtenaar 2.0. Brown, J.S. & Duguid, P. (1991), Organizational learning and communities of practice: Towards a unified view of working, learning and innovation, in: Organizational Science. 2(1), pp Bruijn, H.D. (2007), Managing Performance in the Public Sector, 2nd ed. London: Routledge Curristine, T. (2005), Performance Information in the Budget Process: Results of the OECD 2005 Questionnaire, in: OECD Journal on Budgeting, Vol. 5, No. 2, OECD, Paris, pp Dooren, W. van (2011), Better Performance Management. Some single and double loop strategies, in: Public Performance & Management Review, Vol. 34, No. 3, March 2011, pp Dooren, W. van, Bouckaert, G. & Halligan, J. (2010), Performance management in the public sector, London: Routledge. Hatry, H. P. (2008), The many faces of use, in: Dooren W. van & Walle S. van de (Eds.), Performance information in the public sector: how it is used, Basingstoke: Palgrave Macmillan, pp Hoogwout, M. (2004), Het ontwerpen van overheidsbenchmarks Een krachtig management- en verantwoordingsinstrument, in: TPC, jaargang 2, juni 2004, pp Lægreid, P., Roness P. &. Rubecksen K (2006), Performance management in practice: The Norwegian way, in: Financial Accountability and Management, 22(3): pp L Ortye, F. en Tempel, A. van der (2012), Benchmark, instrument voor efficiëntie bij gemeenten?, in: TPC, jaargang 10, oktober Mayne, J. (2007), Challenges and lessons in implementing resultsbased management, in: Evaluation, 13(1), pp Ministerie van Binnenlandse Zaken (2004), Handboek Prestatievergelijking binnen de openbare sector. Moynihan, D. (2008), The dynamics of performance management, Washington DC: Georgetown University Press. Moynihan, D.P. & Pandey, S.K. (2010), The Big question for Performance Management: Why Do Managers Use Performance Information?, JPART 20: Pawlowsky, P. (2003), The treatment of organizational learning in management science, in: Dierkes M., Antal, A.B., Child J. & I. Nonaka (Eds.), Handbook of organizational learning & knowledge, Oxford: Oxford University Press, pp Poerstamper, R.J.C. et al. (2007), Benchmarking in de zorg: Op weg naar een excellente organisatie, Maarssen: Elsevier Gezondheidszorg. Pollitt, C. (2012), The logic and limits of performance management, draft paper tot be presented at EGPA, Bergen. Radin, B. (2006), Challenging the performance movement: accountability, complexity, and democratic values, Washington DC: Georgetown University Press. Raad voor het Openbaar Bestuur (2002), Presteren door leren, benchmarking in het binnenlands bestuur, Den Haag: oktober Schurink, M. & Wesseling, H. (2007), Benchmarking en de ambitie van zelfregulering, in: TPC, jaargang 5, nr. 4, augustus 2007, pp Noot 1 KING geeft op haar site een overzicht van gecertificeerde benchmarks voor de gemeentelijke sector. zie ook

MASTERCLASS VERANDEREN MET VENSTERS. Vensters voor bedrijfsvoering

MASTERCLASS VERANDEREN MET VENSTERS. Vensters voor bedrijfsvoering MASTERCLASS VERANDEREN MET VENSTERS Vensters voor bedrijfsvoering ACHTERGROND MASTERCLASS VERANDEREN MET VENSTERS Een totaalbeeld van uw bedrijfsvoering in één oogopslag.. ICTU heeft in samenwerking met

Nadere informatie

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen

Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Interventies bij organisatieverandering Succesvol veranderen Het succesvol doorvoeren van organisatieverandering vraagt nogal wat. De uitdaging is om de beoogde verandering werkbaar te maken en te borgen

Nadere informatie

6 DIAGNOSTICEREN VAN PROCESSEN PPI-MODEL

6 DIAGNOSTICEREN VAN PROCESSEN PPI-MODEL 6 DIAGNOSTICEREN VAN PROCESSEN PPI-MODEL Inleiding Deel 2 van dit werkboek richt zich op het diagnosticeren en verbeteren van de individuele onderdelen van het Professional Performance Improvement model,

Nadere informatie

Benchmark Burgerparticipatie Participatiemonitor

Benchmark Burgerparticipatie Participatiemonitor Benchmark Burgerparticipatie Participatiemonitor meten en vergelijken, leren en ontwikkelen Brochure 2012 Contact www.benchmarkburgerparticipatie.nl info@benchmarkburgerparticipatie.nl 020 5141 340 Aan

Nadere informatie

Investeren in menselijk kapitaal loont! Wetenschap en praktijk

Investeren in menselijk kapitaal loont! Wetenschap en praktijk Investeren in menselijk kapitaal loont! Menselijk kapitaal is de concurrentiefactor van de 21 ste eeuw. Tot op heden laat deze zich echter nog niet zo goed meten. Daardoor blijft het effect van investeringen

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

HR Accounting sommige vakgenoten zijn er bang voor, anderen lopen er mee weg

HR Accounting sommige vakgenoten zijn er bang voor, anderen lopen er mee weg HR Accounting sommige vakgenoten zijn er bang voor, anderen lopen er mee weg Hans van der Spek Hans van der Spek Bedrijfseconomie Informatica Management Consulting Informatiemanager HRM - ISS Facility

Nadere informatie

MVO-PROFIEL Bedrijf X

MVO-PROFIEL Bedrijf X MVO-PROFIEL Bedrijf X 2008 BouwMVO De in deze uitgave vermelde gegevens zijn strikt vertrouwelijk en alle hierop betrekking hebbende auteursrechten, databankrechten en overige (intellectuele) eigendomsrechten

Nadere informatie

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject

Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Succesvolle toepassing van 360 graden feedback: De keuze van het 360 instrument en de voorbereiding op het 360 traject Augustus 2011 Waar werknemers onderdeel zijn van een organisatie, wordt beoordeeld.

Nadere informatie

Contractmanagement in Nederland anno 2011

Contractmanagement in Nederland anno 2011 Contractmanagement in Nederland anno 2011 Samenvatting Mitopics Theo Bosselaers NEVI René van den Hoven Februari 2012 1 Periodiek onderzoekt Mitopics de professionaliteit waarmee Nederlandse organisaties

Nadere informatie

Waarderend observeren gezinsgericht werken. Bureau Jeugdzorg Zaandam

Waarderend observeren gezinsgericht werken. Bureau Jeugdzorg Zaandam Waarderend observeren gezinsgericht werken Bureau Jeugdzorg Zaandam Colofon: Naam organisatie: Auteur en contactpersoon: Contactgegevens: A.G. Advies B.V. drs. Amy-Jane Gielen A.G. Advies B.V. Tel: 06-204

Nadere informatie

LEAN bij de overheid 2 oktober 2015

LEAN bij de overheid 2 oktober 2015 LEAN bij de overheid 2 oktober 2015 Programma SV&V: Mark Blaauw Charlotte Kuijs Programma SV&V Doel: Te komen tot verbetering en versnelling van de werkprocessen binnen de strafrechtketen. Met de methodiek

Nadere informatie

Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen.

Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen. Aan de raad AGENDAPUNT 3.5 Nieuw bestuurlijk dashboard Voorstel: De nieuwe inrichting en werkwijze van het bestuurlijk dashboard vaststellen. In 2007 hebben wij een bestuurlijk dashboard ingevoerd, als

Nadere informatie

Waar gaat dit boek (niet) over, verantwoording

Waar gaat dit boek (niet) over, verantwoording 1 Waar gaat dit boek (niet) over, verantwoording 1.1 Inleiding Geen enkele organisatie kan de grote private en publieke vraagstukken van deze tijd alleen oplossen. Of het nu gaat om innovatie, goede zorg,

Nadere informatie

Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard

Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard Prestatiemetingen en de Balanced Scorecard Wim Hoyer Arnhem 28 mei 2009 Opzet Presentatie Introductie Interaction Interim Performance management Balanced Scorecard Basisprincipes Wat kun je ermee Game

Nadere informatie

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO

Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Uitkomsten CFO-bijeenkomst Prestatieafspraken in het HBO Eind september ging Deloitte met CFO s uit het hoger onderwijs in gesprek over de uitdagingen om de prestatieafspraken te realiseren, ook al is

Nadere informatie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie

Evaluatie P&C Cyclus Projectdefinitie Evaluatie P&C Cyclus 2014 Projectdefinitie februari 2015 INLEIDING Als onderdeel van het implementatietraject CGM is in 2013 in de 3 afzonderlijke raden van Cuijk, Grave en Mill en st Hubert besloten tot

Nadere informatie

Outcome in zicht: JGZ? Erik Jan de Wilde, 16 maart 2015

Outcome in zicht: JGZ? Erik Jan de Wilde, 16 maart 2015 Outcome in zicht: JGZ? Erik Jan de Wilde, 16 maart 2015 Inhoud Outcome in Zicht: Wat hebben we gedaan? Outcome en de JGZ? 2 Aanleiding project Gemeenten zijn per 1 jan. 2015 wettelijk verplicht aan te

Nadere informatie

Helpt het hulpmiddel?

Helpt het hulpmiddel? Helpt het hulpmiddel? Het belang van meten Zuyd, Lectoraat Autonomie en Participatie Faculteit Gezondheidszorg Dr. Ruth Dalemans, Prof. Sandra Beurskens 08-10-13 Doelstellingen van deze presentatie Inzicht

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Resultaten Onderzoek September 2014

Resultaten Onderzoek September 2014 Resultaten Onderzoek Initiatiefnemer: Kennispartners: September 2014 Resultaten van onderzoek naar veranderkunde in de logistiek Samenvatting Logistiek.nl heeft samen met BLMC en VAViA onderzoek gedaan

Nadere informatie

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak

Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1 Over de Zorgbalans: achtergrond en aanpak 1.1 De Zorgbalans beschrijft de prestaties van de gezondheidszorg In de Zorgbalans geven we een overzicht van de prestaties van de Nederlandse gezondheidszorg

Nadere informatie

BROCHURE Cursus Prestatiemanagement. Prestatiemanagement (BSC) Sales Force Consulting

BROCHURE Cursus Prestatiemanagement. Prestatiemanagement (BSC) Sales Force Consulting BROCHURE Cursus Prestatiemanagement Prestatiemanagement (BSC) Sales Force Consulting inleiding Bedrijven die prestatiemanagement hebben doorgevoerd, presteren aanzienlijk beter dan organisaties die geen

Nadere informatie

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming

Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming Prestatiebeloning werkt nauwelijks, maar prestatieafstemming werkt wel André de Waal Prestatiebeloning wordt steeds populairder bij organisaties. Echter, deze soort van beloning werkt in veel gevallen

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management P3M3 DIAGNOSTIEK IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. P3M3 -DIAGNOSTIEK (PROJECT PROGRAMMA PORTFOLIO MANAGEMENT MATURITY

Nadere informatie

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent

Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Recept 4: Hoe meten we praktisch onze resultaten? Weten dat u met de juiste dingen bezig bent Het gerecht Het resultaat: weten dat u met de juiste dingen bezig bent. Alles is op een bepaalde manier meetbaar.

Nadere informatie

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN

6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN 6 TIPS DIE HET PRESTEREN VAN UW WERKOMGEVING VERBETEREN INLEIDING Het Nieuwe Werken is in de afgelopen jaren op vele plekken geïntroduceerd om slimmer om te gaan met de beschikbare middelen binnen organisaties

Nadere informatie

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving

Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Betekenisvol Leren Onderwijzen in de werkplekleeromgeving Kempelonderzoekscentrum Jeannette Geldens, lector Monique van der Heijden, promovenda-docentonderzoeker Herman L. Popeijus, erelector Doelen en

Nadere informatie

Opleidingsprogramma Adviseur Bedrijfsvoering

Opleidingsprogramma Adviseur Bedrijfsvoering Kennis van de Overheid Opleidingsprogramma Adviseur Bedrijfsvoering Professionele ontwikkeling voor financieel adviseurs Professionele ontwikkeling naar Adviseur Bedrijfsvoering Door bezuinigingen, decentralisaties

Nadere informatie

Virtu Open Innovatie Management

Virtu Open Innovatie Management Introductie Virtu Innovatie Management Van procesverbetering tot open innovatie. Van sociale media en stakeholderparticipatie tot oriëntatie op Organisatie 3.0. Virtu Innovatie Management biedt bestuurders

Nadere informatie

Een innovatorsnetwerk van vernieuwers binnen het Rijk, de provincies, gemeenten, waterschappen en politie.

Een innovatorsnetwerk van vernieuwers binnen het Rijk, de provincies, gemeenten, waterschappen en politie. Een innovatorsnetwerk van vernieuwers binnen het Rijk, de provincies, gemeenten, waterschappen en politie. Wat is Slimmernetwerk? Een innovatorsnetwerk van vernieuwers binnen het Rijk, de provincies, gemeenten,

Nadere informatie

Performance Improvement Plan

Performance Improvement Plan Performance Improvement Plan Persoonlijke rapportage van B. Smit P E O P L E I M P R O V E P E R F O R M A N C E Computerweg 1, 3542 DP Utrecht Postbus 1087, 3600 BB Maarssen tel. 0346-55 90 10 fax 0346-55

Nadere informatie

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010

HRM SCORECARD. PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 HRM-scorecard HRM SCORECARD PRESENTATIE/WORKSHOP WATCH-Consultancy in samenwerking met REEF/deelt kennis Woensdag 17 november 2010 Een korte introductie Wat doet WATCH-Consultancy op het gebied van HRM-Consultancy?

Nadere informatie

Voorbeeld uitwerking Introductie Value Engineering Lesplan

Voorbeeld uitwerking Introductie Value Engineering Lesplan Lesplan project onderwerp opgemaakt door Systems Engineering Lesplan Introductie Value Engineering (VE) Werkgroep opleidingen status datum opmaak 17-07-2012 bijlagen bijlagen Definitief; vastgesteld Stuurgroep

Nadere informatie

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Inspectie voor de Gezondheidszorg drs. Jenneke van Veen Algemene leden vergadering VGN 27 juni 2006 Hoofdinspecteur Verpleging en chronische zorg www.igz.nl WAT

Nadere informatie

Prestatiemeting op maat:

Prestatiemeting op maat: PRESTATIEMETING Drs. K.B.M. Bessems is recent als bedrijfseconoom afgestudeerd aan de Universiteit van Tilburg. Drs. J.M.C. Niederer (niederer@telenet.be) is werkzaam in de controllerspraktijk en heeft

Nadere informatie

Administratie en interne controle borgen

Administratie en interne controle borgen Administratie en interne controle borgen Opdrachtgever: Instelling in de geestelijke gezondheidszorg met een omzet van 65 miljoen Uitgangssituatie De zorginstelling heeft de plicht jaarlijks de administratieve

Nadere informatie

Het MNF (Max Neef Framework) is een initiatief van Plan B en Innovation Booster.

Het MNF (Max Neef Framework) is een initiatief van Plan B en Innovation Booster. Het MNF Concept Een concept voor bibliotheken om een (vernieuwde) positie, identiteit en nieuwe vormen van dienstverlening vorm te geven. En hun waarde te kunnen aantonen, die zoveel meer is dan geld en

Nadere informatie

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu

QUINN-MODEL. CompetenZa info@competenza.nu www.competenza.nu QUINN-MODEL In onze adviestrajecten en gesprekken met opdrachtgevers maken wij vaak gebruik van het zgn. Quinn-model. Een handig hulpmiddel om samen, met een zo objectief mogelijke blik, naar het bedrijf

Nadere informatie

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag

Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Van strategie naar praktijk: een case uit Den Haag Door: Patrick Rancuret En wat levert het nu op? Dat is de vraag die menig manager in de gemeente Den Haag stelt als het gaat over het gebruik van sociale

Nadere informatie

Handreiking 1 Leren van klachten en praktijk

Handreiking 1 Leren van klachten en praktijk Handreiking 1 Leren van klachten en praktijk Onnodige en dysfunctionele bureaucratie voorkomen in passend onderwijs Handreiking 1: Leren van klachten en praktijk z n minst een verschil van mening. Dat

Nadere informatie

Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Bestuurskundige processen Examennummer: 62145 Datum: 30 juni 2012 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 6 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 60

Nadere informatie

Code voor Informatiekwaliteit

Code voor Informatiekwaliteit NIIQ Code voor Informatiekwaliteit ICTU Café, Den Haag, 11 maart 2014 Peter van Nederpelt (CBS, Auditor/Kwaliteitsmedewerker) 2 Agenda 1. Doel en gebruik 2. Totstandkoming 3. Uitgangspunten 4. Commentaar

Nadere informatie

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE

Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Workspace Design Onderzoeksopzet voor SOZAWE Datum: 16 december 2010 Ir. Jan Gerard Hoendervanger Docent-onderzoeker Lectoraat Vastgoed Kenniscentrum Gebiedsontwikkeling NoorderRuimte Hanzehogeschool Groningen

Nadere informatie

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015

MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN. Ruysdael onderzoek 2015 MEDEZEGGENSCHAP EN SUCCESFACTOREN Ruysdael onderzoek 2015 Succes maak je samen Ruysdael is gespecialiseerd in innovatie van mens en organisatie. Vanuit de overtuiging dat je samen duurzame meerwaarde creëert.

Nadere informatie

De rol van de controller bij VBTB

De rol van de controller bij VBTB Drs. Yolanda van Koppen en drs. Macs Rosielle, management consultants bij CMG Public Sector BV, divisie Management Consultancy OVERHEID Doelstellingen vasthouden met behulp van het INK-managementmodel

Nadere informatie

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler

CommTalks. 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen. Concept & samenstelling. Betteke van Ruler CommTalks 40 Thought leaders over het communicatievak van morgen Concept & samenstelling Betteke van Ruler Communicatieonderzoek jaagt vernieuwing aan Adwin Peeks 80 De wereld verandert snel en ingrijpend

Nadere informatie

Persoonlijke factoren en Sales succes

Persoonlijke factoren en Sales succes Persoonlijke factoren en Sales succes Welke samenhang is er? Gerard Groenewegen Mei 2009 06-55717189 1 Agenda 1. Inleiding 2. Opzet studie 3. Beoordeling van dit onderzoek 4. Bevindingen 5. Conclusie 6.

Nadere informatie

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen

Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen Leergang Regiegemeente worden: effectiever (be)sturen De gemeentelijke regierol Veel gemeenten ontwikkelen zich vandaag de dag tot regiegemeente. Dat betekent veelal dat ze meer taken uitbesteden, waarbij

Nadere informatie

informatie Gecombineerde Training Persoonlijk Leiderschap & Teamontwikkeling

informatie Gecombineerde Training Persoonlijk Leiderschap & Teamontwikkeling informatie Gecombineerde Training Persoonlijk Leiderschap & Teamontwikkeling Intraverte Lead Le Chevalierlaan 19 8162 PD Epe info@soin.nl Train jezelf ervaar minder stress, meer creativiteit en betere

Nadere informatie

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2

Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review. Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Formulier voor het beoordelen van de kwaliteit van een systematische review Behorend bij: Evidence-based logopedie, hoofdstuk 2 Toelichting bij de criteria voor het beoordelen van de kwaliteit van een

Nadere informatie

Wetenschap 2.0. Social media als tools voor wetenschapscommunicatie en burgerparticipatie

Wetenschap 2.0. Social media als tools voor wetenschapscommunicatie en burgerparticipatie Wetenschap 2.0 Social media als tools voor wetenschapscommunicatie en burgerparticipatie Marjolein Pijnappels Inspiratiedag 2012: Cocreatie & participatie in onderzoek 13 december, Stadscampus Universiteit

Nadere informatie

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering.

Benchmarkmodel. Bedrijf XYZ. eindresultaten klanten beleid. Analyse en leggen verbanden. Kwaliteit Tevredenheid Kosten. Waardering. Benchmarken In feite is benchmarken meten, vergelijken, leren en vervolgens verbeteren. Dit kan op zeer uiteenlopende gebieden. Van de behandelresultaten van een zorgmedewerker tot de resultaten van het

Nadere informatie

Meten is leren: Hoe eff

Meten is leren: Hoe eff Meten is leren: Hoe eff De kwaliteit van uw werkgeverschap in De ziekenhuiswereld kent van oudsher een goed ontwikkeld HR-instrumentarium. Opleidingsmogelijkheden zijn voorhanden, de cao is veelomvattend,

Nadere informatie

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee

Vrijheidsbeperkende maatregelen. Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? in de langdurende zorg. Vilans helpt mee Vrijheidsbeperkende maatregelen in de langdurende zorg Vrijheidsbeperkende maatregelen terugdringen? Vilans helpt mee Hoe staat je organisatie ervoor? Kom erachter hoe het staat met vrijheidsbeperking

Nadere informatie

Invloed uitoefenen zonder macht. Hoe doe je dat? 10 september 2013

Invloed uitoefenen zonder macht. Hoe doe je dat? 10 september 2013 Invloed uitoefenen zonder macht. Hoe doe je dat? Enexis: KPC Groep: Peter Smits Dolf Reith 10 september 2013 Even voorstellen Enexis: Enexis is de regionale netbeheerder in de provincies Groningen, Friesland,

Nadere informatie

Doorsight HR Analytics Why people join, stay or leave your organization

Doorsight HR Analytics Why people join, stay or leave your organization doorsight Doorsight HR Analytics Why people join, stay or leave your organization Meet wat u waard bent als werkgever... Weet u wat u waard bent? Veel organisaties hebben onvoldoende grip op de kpi s en

Nadere informatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie

GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie. April 2012. Concrete tips voor effectieve interne communicatie GELOOFWAARDIGHEID is de sleutel tot succesvolle interne communicatie April 2012 Concrete tips voor effectieve interne communicatie Amsterdam, augustus 2012 Geloofwaardige interne communicatie Deze white

Nadere informatie

Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling

Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling Beoordelingskader Dashboardmodule Claimafhandeling I. Prestatie-indicatoren Een verzekeraar beschikt over verschillende middelen om de organisatie of bepaalde processen binnen de organisatie aan te sturen.

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3802123v2 Aan : Gemeenteraad Datum : 14 juni 2011 Portefeuillehouder : Wethouder M.C. Barendregt Agendapunt : HB-6 B&W-vergadering : 31-05-2011

Nadere informatie

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL

Gebieds- en Stedelijke Programma s. Leiding en Staf Stedelijke Programma s. Gemeente Vlaardingen RAADSVOORSTEL RAADSVOORSTEL Registr.nr. 1423468 R.nr. 52.1 Datum besluit B&W 6juni 2016 Portefeuillehouder J. Versluijs Raadsvoorstel over de evaluatie van participatie Vlaardingen, 6juni 2016 Aan de gemeenteraad. Aanleiding

Nadere informatie

Helder zicht: meet het verandervermogen van uw organisatie

Helder zicht: meet het verandervermogen van uw organisatie Helder zicht: meet het verandervermogen van uw organisatie Zou het niet heerlijk zijn als: veranderingen soepeler verlopen, medewerkers er minder weerstand tegen hebben, projecten eerder klaar zijn en

Nadere informatie

6. Project management

6. Project management 6. Project management Studentenversie Inleiding 1. Het proces van project management 2. Risico management "Project management gaat over het stellen van duidelijke doelen en het managen van tijd, materiaal,

Nadere informatie

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat.

Life Cycle. Management. . als aandachtsgebied binnen Asset Management. Jaap Bakker Senior Adviseur Asset Management Rijkswaterstaat. Realisatie Verkenning Planuitwerking Life Cycle Prestaties Life Cycle Risico s Life Cycle Kosten Life Cycle Management. als aandachtsgebied binnen Asset Management Beheer, onderhoud, exploitatie Jaap Bakker

Nadere informatie

Procesmanagement Examennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur

Procesmanagement Examennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur Procesmanagement Eamennummer: 19646 Datum: 19 november 2011 Tijd: 15:00 uur - 16:30 uur Dit eamen bestaat uit 8 pagina s. De opbouw van het eamen is als volgt: - 40 meerkeuzevragen (maimaal 40 punten)

Nadere informatie

NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN. Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management

NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN. Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management NIEUWE RONDE, NIEUWE KANSEN Middelen (en mensen) echt verbinden aan de strategie & de routekaart naar goed financieel management Henk Hendriks Van Beekveld & Terpstra Studiedagen LVC 3 Cuijk 20 januari

Nadere informatie

Hoofdlijnen van de landelijke monitoring en evaluatie van de matchingsregeling

Hoofdlijnen van de landelijke monitoring en evaluatie van de matchingsregeling Matchingsregeling Cultuureducatie met kwaliteit in het primair onderwijs Hoofdlijnen van de landelijke monitoring en evaluatie van de matchingsregeling Waarom monitoren en evalueren? Het Fonds voor Cultuurparticipatie

Nadere informatie

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14

Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik. NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Presentatie bevindingen workshops vg-documenten addendum gebruik NOGEPA OIM-dagen: 5/3/14 Bonden & branche: 19/3/14 NOGEPA HSE-COM: 14/5/14 Februari 2014 Doelstelling project vg-documenten voor SodM Inzicht

Nadere informatie

Gaan we professionaliseren of aan onderzoek (mee)doen?

Gaan we professionaliseren of aan onderzoek (mee)doen? Gaan we professionaliseren of aan onderzoek (mee)doen? Sanneke Bolhuis emeritus lector Fontys Lerarenopleiding senior onderzoeker Radboudumc zetel praktijkgericht wetenschappelijk onderzoek Stuurgroep

Nadere informatie

De kenniswerker. Prof. Dr. Joseph Kessels. Leuven 31 mei 2010

De kenniswerker. Prof. Dr. Joseph Kessels. Leuven 31 mei 2010 De kenniswerker Prof. Dr. Joseph Kessels Leuven 31 mei 2010 Is werken in de 21 ste eeuw een vorm van leren? Het karakter van het werk verandert: Van routine naar probleemoplossing Van volgend naar anticiperend

Nadere informatie

Presentatie 'LoveMyGuest'

Presentatie 'LoveMyGuest' Presentatie 'LoveMyGuest' WieWeZijn Gestart vanuit de gedachte dat tevredenheidsonderzoeken te duur zijn en te veel tijd kosten. Ambitie om de beste en meest kostenbesparende aanbieder hiervan te worden.

Nadere informatie

Zorg voor kwaliteit in een nieuwe tijd. Copyright 2013 Annemarie van Dalen Organisatieadvies

Zorg voor kwaliteit in een nieuwe tijd. Copyright 2013 Annemarie van Dalen Organisatieadvies Zorg voor kwaliteit in een nieuwe tijd Belemmerend sturings- en kwaliteitsparadigma New Public Management Scheiding van beleid en uitvoering Controle van professionals P&C hype en perverse effecten prestatiesturing

Nadere informatie

HET VERNIEUWDE INK-MANAGEMENT- MODEL

HET VERNIEUWDE INK-MANAGEMENT- MODEL Trefwoorden INK INK-managementmodel Managementmodel KLAAS TUITJER EN HAN VAN BUSSEL HET VERNIEUWDE INK-MANAGEMENT- MODEL Het INK-managementmodel is ingrijpend vernieuwd. Na een ervaring met het toepassen

Nadere informatie

Uitwerking drie scenario's voor Monitor Maatschappelijk Resultaat

Uitwerking drie scenario's voor Monitor Maatschappelijk Resultaat Uitwerking drie scenario's voor Monitor Maatschappelijk Resultaat Datum 24 september 2015 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Scenario 1: Gemeenten zijn verantwoordelijk voor de vulling van de monitor, met aanvullingen

Nadere informatie

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014

Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Grip op inkoopresultaten met contract compliance NEVI-PIANOo congres 5 juni 2014 Natacha Naumann, Inkoop analist, Universiteit Twente Alex Buursema, Managing consultant, Significant INHOUD Even voorstellen

Nadere informatie

Het nieuwe werken. gedragsverandering is de succesfactor

Het nieuwe werken. gedragsverandering is de succesfactor Het nieuwe werken gedragsverandering is de succesfactor Kees Froeling, Bart Atema Overheidsorganisaties willen een aantrekkelijke werkgever zijn, nu en in de toekomst. Daarbij hoort een virtuele werkomgeving

Nadere informatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie

Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life voor duurzame gezondheid en vitaliteit van mens en organisatie Lumina Life is een uniek instrument dat medewerkers in de zakelijke markt helpt om duurzaam gezond en vitaal te kunnen blijven

Nadere informatie

Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie

Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie Van medewerkertevredenheid naar medewerkerparticipatie Programma Inleiding Presentatie van onderzoeksresultaten Een praktijkverhaal Verdere toelichting op het IiP/MTO traject Pauze met gelegenheid tot

Nadere informatie

Kerndocument Samenwerken

Kerndocument Samenwerken Kerndocument Samenwerken Voorlopersgroep Opleiden in de school Samenwerken, een kunst of een kunde? Wat is samenwerken? Kaats en Ophey (2005, 2013) beschrijven in hun onderzoeken Organiseren tussen organisaties

Nadere informatie

Conclusies en aanbevelingen van de. quick scan informatie- en archiefbeheer bij. afdeling X

Conclusies en aanbevelingen van de. quick scan informatie- en archiefbeheer bij. afdeling X Conclusies en aanbevelingen van de quick scan informatie- en archiefbeheer bij afdeling X Datum quick scan : 10 mei 2011 Medewerker : de heer Y Ingevuld samen met archiefinspecteur : Ja Diagnose en aanbevelingen

Nadere informatie

Overleven in zwaar weer Jaarcongres 2012 van het vakblad Management Kinderopvang

Overleven in zwaar weer Jaarcongres 2012 van het vakblad Management Kinderopvang Overleven in zwaar weer Jaarcongres 2012 van het vakblad Management Kinderopvang Workshop 1 Managementinformatie voor een nieuwe koers Tony Weggemans Directeur AYIT Consultancy en coördinator Netwerk Professionals

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de

Recente ontwikkelingen in onderzoek. eerdere bijdrage heeft de auteur enkele studies besproken naar de Management control: Ontwerp, toepassingen en effectiviteit van kostensystemen Recente ontwikkelingen in onderzoek Naar het ontwerp van kostensystemen, en de antecedenten en gevolgen ervan, wordt de laatste

Nadere informatie

DATA IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG. Een kwestie van interpreteren. Het belang van de zachte kant van data. JIM 22 april 2015, Michiel Kooper

DATA IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG. Een kwestie van interpreteren. Het belang van de zachte kant van data. JIM 22 april 2015, Michiel Kooper DATA IN DE GEESTELIJKE GEZONDHEIDSZORG Een kwestie van interpreteren ofwel Het belang van de zachte kant van data JIM 22 april 2015, Michiel Kooper GGZ IS HET WALHALLA VOOR DE INFORMATIEMANAGER Niet vanwege

Nadere informatie

Meer doen in minder tijd én met minder stress!

Meer doen in minder tijd én met minder stress! Meer doen in minder tijd én met minder stress! Is Werken in Flow iets voor jou? Wil jij grip op je overvolle inbox? Een opgeruimde werkomgeving? Een halve tot een hele werkdag tijdswinst per week? Een

Nadere informatie

Nieuwe kansen voor intermediairs

Nieuwe kansen voor intermediairs 1 Bemiddeling van werkzoekenden met een arbeidsbeperking Nieuwe kansen voor intermediairs De komende jaren is het aan werk helpen van werkzoekenden met een arbeidsbeperking een groot thema. In 2026 moet

Nadere informatie

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics

HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS. Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics HET NIEUWE WERKEN IN RELATIE TOT PERSOONLIJKE DRIJFVEREN VAN MEDEWERKERS Onderzoek door TNO in samenwerking met Profile Dynamics 1 Inleiding Veel organisaties hebben de afgelopen jaren geïnvesteerd in

Nadere informatie

Vooraf. Strategisch OmgevingsManagement. Stelling

Vooraf. Strategisch OmgevingsManagement. Stelling Vooraf Strategisch OmgevingsManagement Voor het oplossen van problemen én het bouwen van een duurzame dialoog Innoveren door middel van samenwerking Almere, 5 juni 2014 Congres Duurzame strategische keuzes

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

10 GOUDEN REGELS VOOR HET GEBRUIK VAN SOCIAL

10 GOUDEN REGELS VOOR HET GEBRUIK VAN SOCIAL 10 GOUDEN REGELS VOOR HET GEBRUIK VAN SOCIAL MEDIA Zo overtuigt u uw doelgroep wél van de toegevoegde waarde Auteur: Wendy Appel Datum: 7 juli 2009 OnlineResults Databankweg 12p 3821 AL Amersfoort T 035

Nadere informatie

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK

TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK NUT VAN TIJDSTUDIES VOOR HET METEN VAN VERSPILLINGEN Good enough never is TIJDSTUDIES IN DE PRAKTIJK Het nut van tijdstudies voor het meten van verspillingen Auteur Drs. Carla van der Weerdt RA is managing

Nadere informatie

PRINCE2 2009 is overzichtelijker

PRINCE2 2009 is overzichtelijker PRINCE2 2009 is overzichtelijker 29 mei 2009 door: Lia de Zoete en Reinier de Koning Half juni presenteert het Office of Government Commerce in Londen PRINCE2 2009. Het grote voordeel van de nieuwe versie

Nadere informatie

Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel

Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Contactpersoon Nicole Damen T 06 46 87 92 55 nicole.damen@logius.nl Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Aantal pagina's 5 Onderwerp Status Eerste voorstel businessmodel eid Stelsel Ter informatie

Nadere informatie

47% van de Nederlandse marketeers vindt zijn marketingkennis van online mogelijkheden te beperkt

47% van de Nederlandse marketeers vindt zijn marketingkennis van online mogelijkheden te beperkt 47% van de Nederlandse marketeers vindt zijn marketingkennis van online mogelijkheden te beperkt 49% vindt dat mediabureaus tekort schieten in hun advies over online marketing Wat is de werkelijkheid van

Nadere informatie

HR Performance Management

HR Performance Management HR Performance Management Door: Bernadette van de Laak Inleiding Bij Performance Management (PM) gaat het erom dat menselijk kapitaal binnen een organisatie dusdanig wordt georganiseerd, dat stijging van

Nadere informatie

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen

Rampen- en Crisisbestrijding: Wat en wie moeten we trainen Kenmerken van rampen- en crisisbestrijding Crisissen of rampen hebben een aantal gedeelde kenmerken die van grote invloed zijn op de wijze waarop ze bestreden worden en die tevens de voorbereiding erop

Nadere informatie

Goede zorg bevorderen. gezien vanuit de presentietheorie

Goede zorg bevorderen. gezien vanuit de presentietheorie Kwaliteitsinstituut Diemen Goede zorg bevorderen gezien vanuit de presentietheorie Prof. dr Andries Baart 7 mei 2013 Opzet Ik wil u laten zien hoe je anders over goede zorg kunt denken: 1. Criteria concepten

Nadere informatie

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent

Optimaal benutten, ontwikkelen en binden van aanwezig talent Management Development is een effectieve manier om managementpotentieel optimaal te benutten en te ontwikkelen in een stimulerende en lerende omgeving. De manager van vandaag moet immers adequaat kunnen

Nadere informatie