Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen"

Transcriptie

1 Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen Veelgestelde vragen

2 Gezond en veilig werken met gevaarlijke stoffen In Nederland werkt één op de drie bedrijven met gevaarlijke stoffen. Daarbij worden werknemers voor korte of lange tijd blootgesteld aan gevaarlijke stoffen. Dit kan een groot risico betekenen voor hun gezondheid en veiligheid. Toch blijkt dat de regels voor werken met gevaarlijke stoffen nog te weinig worden nageleefd. Hierdoor kunnen uw werknemers op korte of lange termijn gezondheidsschade krijgen. Grote risico s Uit inspecties blijkt dat veel bedrijven niet weten welke stoffen zij allemaal in huis hebben. Ook ontbreekt vaak de vaststelling van de grenswaarden van gevaarlijke stoffen. Hierdoor weten veel bedrijven niet hoe groot de blootstelling aan gevaarlijke stoffen is op de werkvloer. Als u uw werknemers niet voldoende beschermt tegen de blootstelling aan gevaarlijke stoffen, kan dat grote gevolgen hebben. Het Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu (RIVM) schat dat in Nederland jaarlijks maar liefst mensen vervroegd overlijden door langdurige blootstelling aan gevaarlijke stoffen tijdens hun werk. Als werkgever kunt u risico s voorkomen door een grondige inventarisatie van alle stoffen binnen uw bedrijf, een goede beoordeling van de blootstelling en de juiste beheersmaatregelen en borging. Zelf inspecteren Als werkgever moet u zorgen dat uw werknemers gezond en veilig kunnen werken. Dit bent u verplicht op basis van de Arbowet, het Arbobesluit en de Europese verordening REACH (Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen). Met de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen ( kunt u zelf controleren of u aan alle regels voldoet. Dat doet u in vier stappen: Stap 1: Inventariseren Stap 2: Beoordelen Stap 3: Maatregelen Stap 4: Borging Uit de praktijk blijkt dat veel werkgevers bij het doorlopen van deze stappen tegen vragen aanlopen. Deze uitgave van de Inspectie SZW beantwoordt de meest gestelde vragen over de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen.

3 STAP 1 TOT EN MET 4: Wat zijn gevaarlijke stoffen? Stoffen, mengsels of oplossingen zijn gevaarlijk als zij de gezondheid van uw werknemer kunnen schaden en/of de veiligheid verminderen bij incidentele of langdurige blootstelling. Met gevaarsetiket Een groot aantal gevaarlijke stoffen is direct herkenbaar aan een gevaarsetiket. U ziet bijvoorbeeld een vlam, uitroepteken of doodshoofd op het etiket en op het veiligheidsinformatieblad (VIB) staan. Elk gevaarsetiket duidt op een bepaalde risicovolle eigenschap. De verklaring van de etiketten is vastgelegd in de Europese regelgeving CLP (Classification, Labelling and Packaging of chemicals, ook wel EU-GHS genoemd). Op vindt u meer informatie over deze etiketten. Hier kunt u ook vragen stellen over de etikettering aan de EU-GHS helpdesk. Zonder gevaarsetiket Niet alle gevaarlijke stoffen dragen een gevaarsetiket. Sommige stoffen vormen pas een gevaar tijdens verwerking of vermenging. Denk bijvoorbeeld aan lasrook of uitlaatgassen. Ook bepaalde natuurlijke stoffen, zoals kwartsstof of houtstof, kunnen gevaarlijk zijn. Kankerverwekkende stoffen Kankerverwekkende stoffen vormen een aparte categorie gevaarlijke stoffen. Deze stoffen worden ook wel CMR-stoffen genoemd. CMR staat voor Carcinogeen (kankerverwekkend), Mutageen (veroorzaakt verandering) en Reprotoxisch (schadelijk voor de voorplanting). Op vindt u de SZW-lijst kankerverwekkende stoffen en processen.

4 STAP 1: Welke gegevens moet ik inventariseren? Bij de eerste stap van de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen moet u de gegevens inventariseren van alle stoffen die in uw bedrijf voorkomen. Dit zijn alle gevaarlijke stoffen die uw bedrijf (professioneel) gebruikt, produceert of doorgeeft aan klanten. Let daarbij ook op tussenproducten, mengsels en vrijgekomen stoffen, zoals lasrook. Per stof registreert u de volgende gegevens: naam van de stof; samenstelling stof of mengsel; gezondheidseffect(en); grenswaarden (afhankelijk van de blootstelling); type grenswaarde; aantal werknemers dat wordt blootgesteld aan de stof; op welke afdeling de blootstelling plaatsvindt; taak of handeling bij blootstelling aan de stof; welke minder schadelijke stof als vervanging kan dienen. Deze gegevens haalt u voornamelijk van de veiligheidsinformatiebladen (VIB s). Deze worden per stof verstrekt door de fabrikant. Bij mengsels noteert u alleen de componenten die op het veiligheidsinformatieblad staan. Deze componenten zijn belangrijk bij de beoordeling van de blootstelling.

5 Bij kankerverwekkende stoffen (CMR-stoffen) registreert u bovendien: soort arbeid bij blootstelling aan de stof; hoeveelheid stof waaraan medewerkers blootgesteld kunnen worden; verbruik van de stof per jaar; preventiemaatregelen en gebruikte persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM s). Uitzonderingen Er gelden twee uitzonderingen bij de inventarisatie van stoffen: Gevaarlijke stoffen voor huishoudelijk gebruik inventariseert u alleen als u deze professioneel gebruikt. Denk bijvoorbeeld aan chloorbleekloog in de schoonmaakindustrie. Wanneer werknemers niet in contact kunnen komen met de gevaarlijke stof, hoeft u geen grenswaarde af te leiden voor deze stof. U moet in uw inventarisatie aantonen dat werknemers niet worden blootgesteld aan de stof. Als werknemers incidenteel wel blootgesteld worden aan een gevaarlijke stof, zoals bij onderhoud, moet u de stofgegevens, inclusief grenswaarde, wel inventariseren. Geen gegevens voorhanden Is er geen veiligheidsinformatieblad van een bepaalde stof? Dan bent u verplicht zelf informatie op te sporen. Zo kunt u de fabrikant benaderen, internet raadplegen of de hulp inschakelen van een adviesbureau of brancheorganisatie. Wanneer helemaal niets bekend is over de stof, geldt veiligheid boven alles: neem alle denkbare maatregelen om gezondheidsschade te voorkomen. Op vindt u meer uitleg over het inventariseren van stofgegevens. TIP: Gebruik uw procesbeschrijvingen Wanneer wordt een werknemer blootgesteld aan een gevaarlijke stof? Inzicht in uw werkprocessen is daarvoor essentieel. Met goede procesbeschrijvingen per afdeling kunt u snel en systematisch de blootstelling aan gevaarlijke stoffen beoordelen.

6 TIP: Gebruik uw procesbeschrijvingen Wanneer wordt een werknemer blootgesteld aan een gevaarlijke stof? Inzicht in uw werkprocessen is daarvoor essentieel. Met goede procesbeschrijvingen per afdeling kunt u snel en systematisch de blootstelling aan gevaarlijke stoffen beoordelen. TIP: Bepaal eerst uw beoordelingsmethode U kunt natuurlijk meer gegevens verzamelen dan wettelijk verplicht. Bepaal nog voor u begint met de inventarisatie van stofgegevens welke beoordelingsmethode u bij de tweede stap van de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen hanteert. Zo weet u tevoren precies welke stofgegevens u nodig heeft. Zie ook Hoe en wat moet ik beoordelen.

7 STAP 1: Hoe bepaal ik de grenswaarde van een stof? Als werknemers in contact komen een gevaarlijke stof, kan dit (in)direct gevolgen hebben voor hun gezondheid (én die van hun nageslacht). Met een grenswaarde geeft u het maximale concentratieniveau aan van een gas, damp, aerosol, vezel of (vaste) stof op de werkplek. Zo voorkomt u schadelijke gevolgen op korte én lange termijn. U moet een grenswaarde vaststellen voor alle gevaarlijke stoffen waaraan uw werknemers (kunnen) worden blootgesteld. Hierbij houdt u rekening met incidentele én langdurige blootstelling. Om een grenswaarde vast te stellen, volgt u de volgende stappen: 1 Gebruik de wettelijke grenswaarde Voor een aantal stoffen zijn de grenswaarden wettelijk vastgesteld. Deze vindt u op de website van de Sociaal-Economische Raad (SER): adviserende/grenswaarden.aspx. 2 Controleer het veiligheidsinformatieblad Op het veiligheidsinformatieblad (VIB) van een stof staan vaak één of meerdere grenswaarden vermeld. Hiervoor wordt de term DNEL gebruikt, wat staat voor Derived No Effect Levels. Dit zijn de door de fabrikant aanbevolen grenswaarden,

8 op basis van de Europese verordening REACH (Registratie, Evaluatie en Autorisatie van Chemische stoffen). Kies de DNEL die het beste past bij de soort blootstelling binnen uw bedrijf. 3 Gebruik een buitenlandse grenswaarde Op de website van de SER ( aspx) staan vaak grenswaarden vermeld uit andere Europese landen. Eventueel kunt u één van deze grenswaarden hanteren. Kies de buitenlandse grenswaarde die het beste past bij uw werksituatie. 4 Gebruik de internettool Op staat een internettool waarmee u grenswaarden kunt afleiden. Aan de hand van de risico s bepaalt u de basis grenswaarde van een stof. Deze gebruikt u alleen als u geen andere grenswaarde of gegevens kunt vinden. Let op! Als werkgever bent u aansprakelijk voor het vaststellen van de juiste grenswaarde. Bij een inspectie moet u de vastgestelde grenswaarde kunnen onderbouwen.

9 STAP 2: Hoe en wat moet ik beoordelen? In de tweede stap van de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen beoordeelt u alle registreerde stoffen op eventuele risico s. U beoordeelt de aard, mate en duur van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen. Dat doet u voor elke gevaarlijke stof waarmee uw werknemers in contact kunnen komen. U kunt hiervoor de volgende beoordelingsmethoden gebruiken: Meten U kunt de blootstelling aan gevaarlijke stoffen bepalen door middel van metingen. Dat kan kostbaar zijn. Zorg dat u gebruikmaakt van geschikte, genormeerde meetmethodes. Stoffenmanager Deze beoordelingsmethode wordt door de Inspectie SZW officieel erkend. Met de Stoffenmanager kunt u een kwantitatieve inschatting maken van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen binnen uw bedrijf. U vindt de Stoffenmanager op Eigen beoordelingsmethode Een andere kwantitatieve beoordelingsmethode dan de Stoffenmanager is ook toegestaan. Deze methode moet wel verantwoord zijn; u moet

10 aantonen dat de uitkomst uit uw beoordelingsmethode vergelijkbaar is met die van de Stoffenmanager. Dit doet u bijvoorbeeld met controlemetingen, relevante wetenschappelijke literuur of door een aantal scenario s door te rekenen met de Stoffenmanager. U kunt ook gebruikmaken van beoordelingsmethoden die door de Europese verordening REACH worden geaccepteerd. Deze methoden worden in principe geaccepteerd, zolang de randvoorwaarden worden nageleefd. Aanvullende beoordelingsmethode: blootstellingscenario s Blootstellingscenario s kunnen handig zijn bij de beoordeling van de blootstelling. Bij veel veiligheidsinformatiebladen (VIB s) zijn blootstellingscenario s opgenomen. De Inspectie SZW heeft voor het gebruik van deze exposure scenarios enkele aandachtspunten opgesteld. Deze punten vindt u in de brochure Handreiking REACH en Arbo op Let op: beoordeel verschillende situaties Werknemers kunnen met verschillende stoffen in aanraking komen. Sommige werknemers worden soms aan een enkele stof blootgesteld. Anderen regelmatig aan verschillende combinaties. U moet daarom alle mogelijke situaties apart beoordelen: loopt uw werknemer hier een risico? Beoordeel de blootstelling zonder het gebruik van persoonlijke (ademhalings-) beschermingsmiddelen. Zie ook Wanneer moet ik maatregelen nemen?.

11 STAP 1 EN 2: Ik heb meer dan stoffen. Wat nu? Als werkgever moet u de risico s kennen van alle stoffen waaraan uw medewerkers worden blootgesteld. U moet dus alle stoffen, inclusief grenswaarden, inventariseren en beoordelen bij de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen. Alleen zo kunt de veiligheid en gezondheid op uw werkvloer controleren en beheersen. Voorrang geven Indien u met een groot aantal stoffen werkt, kan de registratie en beoordeling veel tijd in beslag nemen. U mag echter voorrang geven aan bepaalde stoffen. In dit geval stelt u zelf een verantwoorde wijze van prioritering op. Daarvoor hebt u minstens de volgende gegevens van de stof nodig: naam; samenstelling; risico s; grenswaarde; gebruik (hoe vaak en waar gebruikt u de stof: veel of weinig, binnen een open of gesloten systeem?). U bent vrij om te bepalen hoe u vaststelt welke stoffen voorrang krijgen bij de registratie en beoordeling. Let wel: als werkgever bent u aansprakelijk voor de keuzes die u hierbij maakt. Zorg dat u in de eerste plaats minstens 100 stoffen hebt geïnventariseerd en beoordeeld. Van hieruit werkt u stapsgewijs verder. Op vindt u een voorbeeld van prioritering.

12 STAP 3: Wanneer moet ik maatregelen nemen? Als uw werknemers worden blootgesteld aan stoffen boven de grenswaarde, moet u onmiddellijk maatregelen treffen. U moet direct de concentratie terugbrengen tot beneden de grenswaarde. Een te hoge blootstelling aan gevaarlijke stoffen kan blijken uit metingen of uit een beoordelingsmethode zoals de Stoffenmanager. Veiligheidsinformatieblad Van veel stoffen is een veiligheidsinformatieblad (VIB) beschikbaar. Deze wordt vaak aangeleverd door de fabrikant van de stof. Op het VIB staat aangegeven welke maatregelen u moet treffen om veilig en gezond met de stof te werken. Denk bijvoorbeeld aan persoonlijke bescherming, beheersing van blootstelling en reinigingsmethoden. Welke maatregelen u neemt, is afhankelijk van de manier waarop en hoe lang met de stof binnen uw bedrijf wordt gewerkt. Alleen als het gebruik op het VIB overeenkomt met uw eigen gebruik, kunt u de beschreven maatregelen direct overnemen.

13 Arbocatalogus Wellicht is er in uw branche een arbocatalogus. Hierin staan vaak maatregelen vermeld om de blootstelling van gevaarlijke stoffen te verminderen. Ook hier houdt u rekening met de specifieke situatie in uw bedrijf. Beoordeel of de maatregelen in de arbocatalogus effectief genoeg zijn voor uw situatie. Arbeidshygiënische strategie In een VIB is niet altijd de arbeidshygiënische strategie toegepast. U moet daarom altijd bepalen of er betere maatregelen zijn volgens de arbeidshygiënische strategie: Kunt u gevaarlijke stoffen vervangen? Met welke technische maatregelen kunt u blootstelling voorkomen? Welke collectieve en organisatorische maatregelen legt u vast? Welke strikt noodzakelijke persoonlijke beschermingsmiddelen (PBM s) moet u inzetten? Tijdelijke maatregelen Het kan enige tijd duren voordat u alle blijvende maatregelen heeft gerealiseerd. In de tussentijd kunt u tijdelijke acties ondernemen om de blootstelling te beperken. Bijvoorbeeld met PBM s. U moet het gebruik van PBM s echter tot het strikt noodzakelijke beperken.

14 STAP 4: Wie kan mij helpen? Als u geen deskundigheid in huis hebt op het gebied van gevaarlijke stoffen, kunt u externe hulp inschakelen. U blijft als werkgever echter altijd verantwoordelijk voor de veiligheid en gezondheid binnen uw bedrijf. Een zorgvuldige keuze bij het inschakelen van ondersteuning is daarom noodzakelijk. Enkele voorbeelden van deskundige ondersteuning: gespecialiseerde bureaus; arbodiensten met arbeidshygiënisten; brancheverenigingen, zoals de Nederlandse Rubber-, Lijm- en Kunststofindustrie (NRK) en de Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie (VNCI); vakverenigingen, zoals de Nederlandse Vereniging voor Arbeidshygiëne (NVVA) en de Nederlandse Vereniging voor Veiligheidskunde (NVVK). Online kennis vinden Natuurlijk kunt u tips en praktijkvoorbeelden vinden op diverse internetsites. Bijvoorbeeld op de LinkedIn-groep Stoffenmanager. Let bij het gebruik van internetbronnen op de herkomst en betrouwbaarheid van de informatie.

15 Verder lezen In deze uitgave vindt u het antwoord op de meest gestelde vragen van werkgevers over de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen. Deze informatie is toegespitst op werkgevers in de sector aardolie, chemie, farmacie, kunststof en rubber. Meer informatie kunt u vinden op: De Inspectie SZW werkt aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen. Op de website vindt u nieuws en publicaties van de Inspectie SZW, waaronder over het werken met gevaarlijke stoffen. Met de Zelfinspectie Gevaarlijke Stoffen kunt u zelf beoordelen hoe gezond en veilig uw bedrijf werkt met gevaarlijke stoffen. In vier stappen beoordeelt u zelf of uw bedrijf voldoet aan de Arbowetgeving. Bijvoorbeeld of uw bedrijf goed omgaat met de verplichte veiligheidsinformatiebladen (VIB s) per gevaarlijke stof. Voor de beoordeling van chemische stoffen kunt u gebruikmaken van de Stoffenmanager. Deze applicatie helpt onder andere gezondheidsrisico s van gevaarlijke stoffen te rangschikken en effectieve maatregelen te vinden. Via dit portaal vindt u het laatste nieuws over het Nederlandse stoffenbeleid en links naar andere websites over specifieke onderwerpen. Het portaal is bedoeld voor iedereen die beroepshalve te maken heeft met chemische stoffen en mengsels. Het Arboportaal van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid is het informatiestartpunt over arbeidsomstandigheden. Doel is om werkgevers, werknemers en preventiemedewerkers te informeren en door te verwijzen naar andere relevante bronnen. De Sociaal-Economische Raad (SER) adviseert en publiceert regelmatig over gezondheid en veiligheid op de werkvloer. Bijvoorbeeld over het werken met gevaarlijke stoffen en grenswaarden. Deze website is opgesteld door de Sociaal-Economische Raad en is bedoeld als leidraad voor het veilig en gezond werken met chemische stoffen. Hier vindt u informatie over het vaststellen van bedrijfsspecifieke veilige grenswaarden en gevalideerde veilige werkwijzen.

16 Deze brochure is een uitgave van: Inspectie SZW De Inspectie SZW maakt deel uit van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid. Rijksoverheid oktober 2012

Inspectiemodule project Tankopslagbedrijven Onderdeel 4: Blootstellingsrisico s aan gevaarlijke stoffen

Inspectiemodule project Tankopslagbedrijven Onderdeel 4: Blootstellingsrisico s aan gevaarlijke stoffen Bijlage 4.4 Inspectiemodule project Tankopslagbedrijven Onderdeel 4: Blootstellingsrisico s aan gevaarlijke stoffen Inspectie SZW, directie MHC Datum: 7 november 2012 Inleiding blootstelling Gevaarlijke

Nadere informatie

Kenmerk Doorkiesnummer E-mail Den Haag, C-12-73 +31 (0)70 337 87 40 vanwell@vnci.nl 1 november 2012

Kenmerk Doorkiesnummer E-mail Den Haag, C-12-73 +31 (0)70 337 87 40 vanwell@vnci.nl 1 november 2012 Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie T (070) 337 87 87 F (070) 320 39 03 Loire 150 2491 AK Den Haag Postbus 443 2260 AK Leidschendam info@vnci.nl www.vnci.nl Kenmerk Doorkiesnummer E-mail

Nadere informatie

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker

Veilig werken met schadelijke chemische producten. Kwartsstof: stofvrij werken. 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Kwartsstof: stofvrij werken Veilig werken met schadelijke chemische producten 5 september 2015, Dag van de Preventiemedewerker Evelyn Tjoe Nij, arbeidshygiënist 1 Onderwerpen kwartsstof stofvrij werken

Nadere informatie

Chemie is meer dan veiligheid alleen

Chemie is meer dan veiligheid alleen Chemie is meer dan veiligheid alleen Dirk van Well 1 Toegenomen aandacht voor veiligheid Chemie-pack Odfjell Focus op veiligheid bij BRZO-bedrijven: Veiligheid Voorop Aandacht voor gezond werken Lange

Nadere informatie

Blootstelling Gevaarlijke stoffen. Tips voor implementatie

Blootstelling Gevaarlijke stoffen. Tips voor implementatie Blootstelling Gevaarlijke stoffen Tips voor implementatie René Bekman (RAH / RHVK) 31 maart 2015 NVVK congres Veiligheid? Zoek het ff zelf uit! Veel geluk! Citaat: Grote chemische bedrijven, zoals Fuji

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Industriële gebruikers EU-GHS bevat voor u geen directe verplichtingen. Het is wel belangrijk dat u vaststelt wat de consequenties van de nieuwe wetgeving voor

Nadere informatie

Rijksoverheid EU-GHS. Eén systeem voor indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels

Rijksoverheid EU-GHS. Eén systeem voor indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels Rijksoverheid EU-GHS Eén systeem voor indelen, etiketteren en verpakken van chemische stoffen en mengsels EU-GHS EU-GHS is de nieuwe verordening over de indeling, etikettering en verpakking van stoffen

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Professionele gebruikers EU-GHS bevat voor u geen directe verplichtingen. Het is wel belangrijk dat u vaststelt wat de consequenties van de nieuwe wetgeving voor

Nadere informatie

Veiliger werken met gevaarlijke stoffen

Veiliger werken met gevaarlijke stoffen Veiliger werken met gevaarlijke stoffen Clare Out Consultant Arbeidshygiëne ArboNed/Keurcompany Seminar REACH/GHS 30 september 2010 Clare.Out@Keurcompany.nl Tel. 0251 261 559 Inhoud 1. Beoordelen blootstelling

Nadere informatie

Stoffenmanager, een tool voor Risico Identificatie en Evaluatie (RIE) en blootstellingscenario's

Stoffenmanager, een tool voor Risico Identificatie en Evaluatie (RIE) en blootstellingscenario's Stoffenmanager, een tool voor Risico Identificatie en Evaluatie (RIE) en blootstellingscenario's esds van mengsels van stoffen. Verplichtingen van de downstream gebruiker 8 mei 2015 Steven Verpaele, MSc

Nadere informatie

FNV Bondgenoten. Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven

FNV Bondgenoten. Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven FNV Bondgenoten Checklist Beleid chemische stoffen, zwangerschap en voortplanting in bedrijven Gevaarssymbolen op grond van de Europese regelgeving R-zinnen voor de voortplanting giftige stoffen R 46 R

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen. pathogene resp. allergene eigenschappen

Gevaarlijke stoffen. pathogene resp. allergene eigenschappen Gevaarlijke stoffen M. Gevaarlijke stoffen - Registratie 1. Het risico Inleiding Binnen diverse ruimten zoals onderzoek- en onderwijslaboratoria, opslagruimten, distributiecentra, technische ruimten en

Nadere informatie

Aan de slag met de Stoffenmanager Schoonmaak. Zo werk je prettiger!

Aan de slag met de Stoffenmanager Schoonmaak. Zo werk je prettiger! Aan de slag met de Stoffenmanager Schoonmaak Zo werk je prettiger! Vooraf Schoonmakers werken dagelijks met allerlei schoonmaak- en onderhoudsmiddelen. Hierin zitten stoffen die schadelijk kunnen zijn

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Distributeurs U moet een stof of mengsel dat als gevaarlijk is ingedeeld etiketteren en verpakken volgens de eisen van EU-GHS. Daarbij kunt u de indeling gebruiken

Nadere informatie

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor professionele gebruikers van stoffen

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor professionele gebruikers van stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor professionele gebruikers van stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor professionele gebruikers van stoffen 02 Wat

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Informatie voor fabrikanten U moet alle stoffen die u in de handel brengt, indelen volgens de eisen van EU-GHS. Stoffen die niet in de handel verkrijgbaar zijn

Nadere informatie

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor fabrikanten (producenten) en importeurs van chemische stoffen

REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen. Informatie voor fabrikanten (producenten) en importeurs van chemische stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor fabrikanten (producenten) en importeurs van chemische stoffen REACH: Nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor fabrikanten (producenten)

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Producenten van voorwerpen Als u explosieve stoffen of mengsels in voorwerpen verwerkt, moet u deze indelen, etiketteren en verpakken volgens de voorschriften

Nadere informatie

Handreiking REACH en Arbo. REACH-informatie ten behoeve van het Arbobeleid in bedrijven

Handreiking REACH en Arbo. REACH-informatie ten behoeve van het Arbobeleid in bedrijven Handreiking REACH en Arbo REACH-informatie ten behoeve van het Arbobeleid in bedrijven Inhoudsopgave Inleiding en achtergrondinformatie 3 Overzicht van vragen en antwoorden 4 1 Het veiligheidsinformatieblad

Nadere informatie

Registratie Evaluatie Autorisatie. CHemische. REACH en arbeidsomstandigheden. van. stoffen VROM / DGM / SAS. 15 de Symposium NVVA, 22-23

Registratie Evaluatie Autorisatie. CHemische. REACH en arbeidsomstandigheden. van. stoffen VROM / DGM / SAS. 15 de Symposium NVVA, 22-23 REACH en arbeidsomstandigheden Registratie Evaluatie Autorisatie van CHemische stoffen 15 de Symposium NVVA, 22-23 23 maart 2006, Zeist A.W. van der Wielen VROM / DGM / SAS Hoofdelementen van REACH Registratie

Nadere informatie

Thema Nieuwsbrief. In dit plan presenteert de Inspectie SZW de aandachtspunten voor controles op de werkvloer. Dit zijn:

Thema Nieuwsbrief. In dit plan presenteert de Inspectie SZW de aandachtspunten voor controles op de werkvloer. Dit zijn: Jaarlijks publiceert de Inspectie Sociale Zaken en Werkgelegenheid (SZW) (ook bekend als de Arbeidsinspectie) een jaarplan. Zo ook voor 2014. In dit plan presenteert de Inspectie SZW de aandachtspunten

Nadere informatie

Wat houdt REACH in? Wat zijn gevaarlijke stoffen?

Wat houdt REACH in? Wat zijn gevaarlijke stoffen? Wat houdt REACH in? Het Registreren, Evalueren en Autoriseren van Chemische stoffen (REACH) is een Europese Verordening, oftewel een wet waarop wordt gehandhaafd. In eerste instantie is het doel van REACH

Nadere informatie

J. Van Driel Afd. Operaties

J. Van Driel Afd. Operaties NOGEPA OIM-dagen: 28/3/13 Bonden & branche: 2/7/13 NOGEPA HSE-COM: 11/9/13 IRO: 23 oktober 2013 J. Van Driel Afd. Operaties 28 maart 2013 OIM Inhoudsopgave 1. Waarom dit project 2. Beeldvorming bij werkgevers

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Informatie voor distributeurs U moet een stof of mengsel dat als gevaarlijk is ingedeeld etiketteren en verpakken volgens de eisen van EU-GHS. Daarbij kunt u de

Nadere informatie

Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus. FNV Woordenlijst

Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus. FNV Woordenlijst Vakjargon uit Arbowet en arbocatalogus FNV Woordenlijst Woordenboekje: jargon rond Arbowet en arbocatalogus arbeidshygiënische strategie arbeidsinspectie arbeidsrisico arbo arbobeleid arbobeleidsregels

Nadere informatie

REACH en EU-GHS: nieuwe regels voor chemische stoffen

REACH en EU-GHS: nieuwe regels voor chemische stoffen REACH en EU-GHS: nieuwe regels voor chemische stoffen Informatie voor distributeurs (handelaren) van chemische stoffen, mengsels en/of stoffen in voorwerpen Voorwoord Er zijn nieuwe regels voor chemische

Nadere informatie

Wat betekent EU-GHS voor u?

Wat betekent EU-GHS voor u? Rijksoverheid Wat betekent EU-GHS voor u? Vergunningverleners Een vergunningaanvraag mag niet in strijd zijn met EU-GHS. Het is daarom van belang dat u de bepalingen van EU-GHS kent en begrijpt. EU-GHS

Nadere informatie

Gezond werken met gevaarlijke stoffen

Gezond werken met gevaarlijke stoffen Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Gezond werken met gevaarlijke stoffen Maandag 2 juni 2014, Utrecht In veel bedrijven wordt met gevaarlijke stoffen gewerkt. Hier moeten de risico s voor

Nadere informatie

Voorkom risico s op kanker door stoffen op het werk

Voorkom risico s op kanker door stoffen op het werk Voorkom risico s op kanker door stoffen op het werk Met het programma Versterking Arbeidsomstandighedenbeleid Stoffen (VASt) wil het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in de periode 2003-2007

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan dieselmotoremissies (DME) Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de Inspectie

Nadere informatie

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet

arboregelgeving Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbowet Informatiebron Arbo-aspecten bij het gebruiken van biomassa voor energie-opwekking arbo-regelgeving Arbowet De regelgeving op het gebied van arbeidsomstandigheden is vastgelegd in de Arbeidsomstandighedenwet,

Nadere informatie

TGG 8 uur mg/m 3 (ppm) Zuurstof*** 19 21%

TGG 8 uur mg/m 3 (ppm) Zuurstof*** 19 21% Tipkaart 7 Grenswaarden In deze tabel zijn de grenswaarden 1 opgenomen van gevaarlijke gassen die je in zeecontainers kunt aantreffen. Een deel van deze gassen heeft een wettelijke grenswaarde. Voor stoffen

Nadere informatie

Workshop Gevaarlijke stoffen

Workshop Gevaarlijke stoffen Workshop Gevaarlijke stoffen Workshop Gevaarlijke stoffen Februari 2007 1 Workshop Gevaarlijke Stoffen Informatiemateriaal Gevaarlijke stoffen in Nederland In Nederland zijn ongeveer 40.000 verschillende

Nadere informatie

VEILIGHEID BIJ INDUSTRIEEL OPPERVLAKTEBEHANDELENDE BEDRIJVEN. ing. Egbert Stremmelaar MBA RAE www.vereniging-ion.nl stremmelaar@vereniging-ion.

VEILIGHEID BIJ INDUSTRIEEL OPPERVLAKTEBEHANDELENDE BEDRIJVEN. ing. Egbert Stremmelaar MBA RAE www.vereniging-ion.nl stremmelaar@vereniging-ion. VEILIGHEID BIJ INDUSTRIEEL OPPERVLAKTEBEHANDELENDE BEDRIJVEN ing. Egbert Stremmelaar MBA RAE www.vereniging-ion.nl stremmelaar@vereniging-ion.nl AGENDA Introductie De nieuwe werkwijze van Inspectie SZW

Nadere informatie

Arbeidsomstandighedenbeleid

Arbeidsomstandighedenbeleid Arbeidsomstandighedenbeleid informatie voor werkgevers en werknemers 170.indd 1 30-12-2008 10:38:37 170.indd 2 30-12-2008 10:38:38 Veilig en gezond werken is belangrijk. De overheid stelt doelen vast voor

Nadere informatie

6.10 Gevaarlijke stoffen

6.10 Gevaarlijke stoffen 6.10 Gevaarlijke stoffen Wordt er in uw bedrijf met gevaarlijke stoffen gewerkt? Veel werkgevers en werknemers blijven het antwoord op deze vraag schuldig. In de bouw wordt op vrij grote schaal met stoffen

Nadere informatie

Claim! Amerikaanse toestanden

Claim! Amerikaanse toestanden Claim! Amerikaanse toestanden Perspectief van de arbeidshygiënist Deventer, 25 april 2012 Rob Snippe, gecertificeerd arbeidshygiënist Arbeidshygiëne Arbeidshygiëne is de toegepaste wetenschap, welke zich

Nadere informatie

Succes- en faalfactoren voor de implementatie van control banding tools. project Implementatiewerkplaats Stoffenmanager

Succes- en faalfactoren voor de implementatie van control banding tools. project Implementatiewerkplaats Stoffenmanager Succes- en faalfactoren voor de implementatie van control banding tools project Implementatiewerkplaats Stoffenmanager Waarom? Ziektelast door stoffenblootstelling Waarom? Ziektelast door stoffenblootstelling

Nadere informatie

PROJECTVERSLAG. Project Schilders - OPS

PROJECTVERSLAG. Project Schilders - OPS PROJECTVERSLAG Project Schilders - OPS Projectnummer A 219 Amsterdam, juni 2000 Looptijd project: 1 februari 1999 tot 1 juni 1999 1. AANLEIDING EN DOEL VAN HET INSPECTIEPROJECT Page 1 1.1 Aanleiding Veel

Nadere informatie

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers

Arbodienstverlening. Informatie voor werkgevers Arbodienstverlening Informatie voor werkgevers Bedrijven moeten zich bij het opstellen en uitvoeren van een goed arbeidsomstandighedenbeleid en ziekteverzuimbeleid deskundig laten ondersteunen. Dit is

Nadere informatie

vervolg Kijk voor meer informatie op www.ii-mensenwerk.nl 2/5 ARBOCATALOGUS Asbestcement dakgoot Asbestcement afschermplaatje

vervolg Kijk voor meer informatie op www.ii-mensenwerk.nl 2/5 ARBOCATALOGUS Asbestcement dakgoot Asbestcement afschermplaatje asbest met je werkplekleiding. Soms kan de opdrachtgever of ge-bouwbeheerder meer informatie bieden, omdat er al eerder onderzoek is uitgevoerd. Vaak blijft echter onduidelijk of het wel of niet om asbesthoudend

Nadere informatie

Gezonde werknemers op vervuilde grond. De belangrijkste arboregels op een rij

Gezonde werknemers op vervuilde grond. De belangrijkste arboregels op een rij Gezonde werknemers op vervuilde grond De belangrijkste arboregels op een rij De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen Op veel plekken in Nederland

Nadere informatie

5xbeter arbocatalogus voor de metaal

5xbeter arbocatalogus voor de metaal 5xbeter arbocatalogus voor de metaal 2 5xbeter arbocatalogus voor de metaal 5xbeter, ijzersterk voor veilig werk 5xbeter 3 Koninklijke Metaalunie, FME, FNV Metaal, CNV Vakmensen en De Unie maken zich ijzersterk

Nadere informatie

Vervangen van zeer zorgwekkende stoffen Wanneer vervangen en hoe dat te doen? Handreiking voor het MKB

Vervangen van zeer zorgwekkende stoffen Wanneer vervangen en hoe dat te doen? Handreiking voor het MKB Vervangen van zeer zorgwekkende stoffen Wanneer vervangen en hoe dat te doen? Handreiking voor het MKB Document titel: Vervangen van zeer zorgwekkende stoffen. Wanneer vervangen en hoe dat te doen? Kenmerk

Nadere informatie

Aan de slag met de branche afspraken. Marcel Balm en Fieke Horsten vhp

Aan de slag met de branche afspraken. Marcel Balm en Fieke Horsten vhp Aan de slag met de branche afspraken Marcel Balm en Fieke Horsten vhp Doel van deze workshop Het doel is dat u bekend met de gebruiksmogelijkheden van de Arbocatalogus en dat u er gemotiveerd mee aan de

Nadere informatie

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014

Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Themamiddag Arbo Hoofdsector S&A 2-4-2014 Arbowet Verplichtingen/Aansprakelijkheid Zelfstandigen en Arbo Arbocatalogus Prioritaire risico s en maatregelen Project aanpak fysieke belasting ISZW Gert van

Nadere informatie

Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector

Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector Veiligheids- en gezondheidsrisico s in de garage- en carrosseriesector Educam Lokeren 16-17/11/2011 Ing. L. GUILLEMYN Toezicht op het Welzijn op het Werk Waarom deze opleiding? Campagnes door TWW in de

Nadere informatie

13. RI&E EN HET PLAN VAN AANPAK

13. RI&E EN HET PLAN VAN AANPAK 13. RI&E EN HET PLAN VAN AANPAK Om een goed arbobeleid te voeren, moet je inzicht hebben in de risico s binnen de organisatie. Pas als dat beeld compleet is, kunnen de maatregelen en oplossingen worden

Nadere informatie

Beoordeling van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen en het toetsen van de meetresultaten aan luchtgrenswaarden

Beoordeling van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen en het toetsen van de meetresultaten aan luchtgrenswaarden Interne instructie Arbeidsinspectie Beoordeling van de blootstelling aan gevaarlijke stoffen en het toetsen van de meetresultaten aan luchtgrenswaarden (herziene versie april 2007) INHOUDSOPGAVE 1. INLEIDING...

Nadere informatie

Veilig en gezond werken met persoonlijke beschermingsmiddelen

Veilig en gezond werken met persoonlijke beschermingsmiddelen Veilig en gezond werken met persoonlijke beschermingsmiddelen Resultaten expertmeeting 21 november 2013 De naam van het ministerie naam van een directie/afdeling postadres telefoonnummer Een publicatiedatum

Nadere informatie

Deelrapportage Zware metalen en chroom-6 in stof. Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Brunssum

Deelrapportage Zware metalen en chroom-6 in stof. Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Brunssum Deelrapportage Zware metalen en chroom-6 in stof Gezondheidskundige risicobeoordeling POMS-site Brunssum Unit Medische Milieukunde, GGD Zuid Limburg, Geleen, september 2015 Seksuele Gezondheid, Infectieziekten

Nadere informatie

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen,

Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten. Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Peek Bouw & Infra BV. T.a.v. Mevr. N. van Hienen Postbus 250 3990 GB Houten Betreft: Toetsing RI&E. Geachte mevrouw van Hienen, Op grond van de Arbeidsomstandighedenwet Artikel 5 Risico Inventarisatie

Nadere informatie

Voorwoord: status model RI&E SW

Voorwoord: status model RI&E SW Voorwoord: status model RI&E SW De Model RI&E voor de SW-branche kan gebruikt worden als basis voor een RI&E in uw SW-organisatie. De model RI&E is nadrukkelijk geen goedgekeurde branche RI&E en de inhoud

Nadere informatie

Veilig gebruik van UV-uithardende inkten Een case study bij Océ-Technologies B.V. Jannie Jansema

Veilig gebruik van UV-uithardende inkten Een case study bij Océ-Technologies B.V. Jannie Jansema Veilig gebruik van UV-uithardende inkten Een case study bij Océ-Technologies B.V. Jannie Jansema Situatieschets Océ-Technologies B.V. in Venlo Verschuiving in marktsegment Verschillende gebruikers, andere

Nadere informatie

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Vervanging Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS)

Ministerie van Infrastructuur en Milieu/Vervanging Zeer Zorgwekkende Stoffen (ZZS) BIJLAGE 1 Woordenlijst BIJLAGE 2 Overzicht gevaarsetiketten BIJLAGE 3 Opbouw Veiligheidsinformatie (Vib) BIJLAGE 4 Excel tabel overzicht zeer zorgwekkende stoffen BIJLAGE 5 Autorisatieproces BIJLAGE 6

Nadere informatie

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!)

Kwartstof in de lucht (mg/m2) Tot ca. 15 (= 200 x teveel!) Stof in de bouw Iedereen die in de bouw werkt komt in aanraking met stof. Op iedere bouwplaats is stof aanwezig, want het komt vrij bij allerlei bewerkingen. Van iedere twee bouwvakkers heeft er een last

Nadere informatie

EU-GHS: nieuwe regels over etikettering en indelen van gevaarlijke stoffen

EU-GHS: nieuwe regels over etikettering en indelen van gevaarlijke stoffen Verordening (EG) Nr. 1272/2008 over de indeling, etikettering en verpakking van stoffen en mengsels 1 geldt vanaf 20 januari 2009. De verordening in Nederland aangeduid als EU-GHS introduceert nieuwe regels

Nadere informatie

Werkplek instructiekaarten (WIK) maken vanuit veiligheidsinformatiebladen (VIB):

Werkplek instructiekaarten (WIK) maken vanuit veiligheidsinformatiebladen (VIB): Werkplek instructiekaarten (WIK) maken vanuit veiligheidsinformatiebladen (VIB): Het VIB en WIK vergeleken: De basis voor een WIK is het veiligheidsinformatieblad. Dit is een document dat opgebouwd is

Nadere informatie

1. Arbowet: plichten van de werkgever

1. Arbowet: plichten van de werkgever Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 1. Arbowet: plichten van de werkgever... 1 1.1 Pak risico s aan bij de bron... 2 1.2 Wat is psychosociale arbeidsbelasting (PSA)?...

Nadere informatie

Kinderwens, zwanger en stoffen op het werk

Kinderwens, zwanger en stoffen op het werk Kinderwens, zwanger en stoffen op het werk Met het programma Versterking Arbeidsomstandighedenbeleid Stoffen (VASt) wil het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid in de periode 2003-2007 ondernemers

Nadere informatie

Het organiseren van werk zonder gevaren kan het volgende inhouden: -- aanpassingen in werkzaamheden/werkmethoden

Het organiseren van werk zonder gevaren kan het volgende inhouden: -- aanpassingen in werkzaamheden/werkmethoden Bijlage 4 - Zwangerschapsprotocol Zwangerschapsprotocol voor de openbare apotheek In elke organisatie werken vrouwen in de vruchtbare leeftijd die op enig moment een kinderwens krijgen. In de apotheekbranche

Nadere informatie

GLT-PLUS INDEX NAAM & HANDTEKENING

GLT-PLUS INDEX NAAM & HANDTEKENING Werkinstructie : HSEW Blz. : 1 van 5 INDEX 1 SCOPE 2 DOEL 3 ALGEMENE INFORMATIE EN EISEN TEN AANZIEN VAN BENZEEN 3.1 Voorwaarden: 3.2 Organisatie: 3.3 Werkwijze: 3.3.1 Omschrijf de werkzaamheden 3.3.2

Nadere informatie

VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN

VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN VEILIG WERKEN MET LASERBRONNEN In april 2010 is de Europese Richtlijn Kunstmatige optische straling, als verdere uitwerking van de ARBO-richtlijn, in werking getreden. Dit

Nadere informatie

Gevaarlijke stoffen op het werk Met een goede implementatie van het 4-stappenplan kan REACH u niet verrassen

Gevaarlijke stoffen op het werk Met een goede implementatie van het 4-stappenplan kan REACH u niet verrassen Gevaarlijke stoffen op het werk Met een goede implementatie van het 4-stappenplan kan REACH u niet verrassen Landelijke Stoffendag 2015 Ermelo, do 1 oktober 2015 dr. Joost van Rooij arbeidshygiënist/toxicoloog

Nadere informatie

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015

Holland Solar heet u welkom. Veilig werken op daken. Solar Solu(ons 2015 Holland Solar heet u welkom Veilig werken op daken Solar Solu(ons 2015 Veilig werken op daken ernst van tongeren directeur/eigenaar ID energie bestuurslid Holland Solar assessor Kenteq ( SEI erkenning

Nadere informatie

EU-GHS. Classification, Labeling and Packaging Regulation (CLP) Verordening 1272/2008 HS

EU-GHS. Classification, Labeling and Packaging Regulation (CLP) Verordening 1272/2008 HS EU-GHS Classification, Labeling and Packaging Regulation (CLP) Verordening 1272/2008 HS Programma Workshop EU-GHS/CLP EU-GHS in een vogelvlucht Wetgeving Relatie met andere EU-wetgeving EU-GHS in de praktijk

Nadere informatie

Wat als safe use instructions niet safe zijn?

Wat als safe use instructions niet safe zijn? Wat als safe use instructions niet safe zijn? NVvA Symposium, april 2014 Daan Huizer Caesar Consult Nijmegen @ Caesar_Consult Over ons Caesar Consult is een gespecialiseerd adviesbureau op het gebied van

Nadere informatie

Gevaarlijke producten

Gevaarlijke producten Welkom Gevaarlijke producten Basisvorming preventie & bescherming Gemeenschappelijke preventiedienst Lesgever: Karen Brems Wat is een gevaarlijk product? Gevaarlijke producten in scholen Blootstelling

Nadere informatie

Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter

Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter Gezond & veilig werken in kleinschalige zorgvoorzieningen dát maakt zorg beter De Inspectie SZW 1 inspecteerde van maart 2011 tot en met februari 2012 zorgboerderijen en andere kleinschalige zorgvoorzieningen.

Nadere informatie

Risico-evaluatie in de Nederlandse praktijk

Risico-evaluatie in de Nederlandse praktijk Jan Michiel Meeuwsen, TNO Risico-evaluatie in de Nederlandse praktijk De risico-inventarisatie en evaluatie in Nederland; van papier naar digitaal De Nederlandse Arbeidsomstandighedenwet vereist van alle

Nadere informatie

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden

Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Vrijwilligers en Arbeidsomstandigheden Frank Rijshouwer Hogere Veiligheidskundige 20 juni 2006 1 Arbowetgeving Arbeidsomstandighedenwet Arbeidsomstandighedenbesluit Arbeidsomstandighedenregeling Arbo-

Nadere informatie

GP 8. Beslisschema veilige werkwijze

GP 8. Beslisschema veilige werkwijze GP 8 Beslisschema Veilige werkwijzen met gevaarlijke stoffenvoor universitaire organisaties Als geen wettelijke grenswaarden van stoffen zijn vastgesteld kan met behulp van het beslisschema grenswaarden

Nadere informatie

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen Aan de slag met de RI&E Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen EEN RI&E Een RI&E? Als ondernemer wil ik graag geld verdienen, maar ik wil later geen werknemers tegen

Nadere informatie

Jaarprogramma 2014. Handhaving REACH en CLP

Jaarprogramma 2014. Handhaving REACH en CLP Jaarprogramma 2014 Handhaving REACH en CLP Colofon Samenwerkingsverband Handhaving REACH en CLP Postbus.HandhavingREACHenEU-GHS@ilent.nl Inspectie Leefomgeving en Transport (ILT) Postbus 16191, 2500 BD

Nadere informatie

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen

Aan de slag met de RI&E. Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen Aan de slag met de RI&E Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen EEN RI&E Een RI&E? ALS ONDERNEMER WIL IK GRAAG GELD VERDIENEN, MAAR IK WIL LATER GEEN WERKNEMERS TEGEN

Nadere informatie

INTENTIEVERKLARING SGGV CASUS REACH. Inleiding

INTENTIEVERKLARING SGGV CASUS REACH. Inleiding INTENTIEVERKLARING SGGV CASUS REACH Inleiding Op 15 juni 2012 zijn wij allen gezamenlijk gestart met de uitvoering van de Sggv Casus REACH. Deze casus had als doel de regeldruk voor verfformuleerders en

Nadere informatie

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud

Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Leidraad bij de aanschaf van persoonlijke beschermingsmiddelen Keuze, gebruik, reiniging en onderhoud Het aanschaffen van systemen en producten die een bepaalde veiligheid moeten waarborgen kan niet vergeleken

Nadere informatie

Randvoorwaarden en doelvoorschriften bij alternatieve verwijderingsmethoden

Randvoorwaarden en doelvoorschriften bij alternatieve verwijderingsmethoden Reliable Independent Reviews Betrouwbare Onafhankelijke Beoordelingen www.rirnl.eu Randvoorwaarden en doelvoorschriften bij alternatieve verwijderingsmethoden Auteur: ing. Gerwin Lensink B.Sc. RVK Inhoud

Nadere informatie

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk:

Geachte., Deze overtredingen worden hieronder nader toegelicht: Psychosociale arbeidsbelasting: Werkdruk: Geachte., In de periode Juni t/m Augustus 2013 is er een klacht over arbeidsomstandigheden onderzocht in uw onderneming. Het onderzoek is uitgevoerd in zowel het distributiecentrum (DC) als in enkele filialen.

Nadere informatie

Wat is Arbouw. Wel van, voor en door de bedrijfstakbouw opgezet Werkgevers en werknemers in bestuur

Wat is Arbouw. Wel van, voor en door de bedrijfstakbouw opgezet Werkgevers en werknemers in bestuur Wat is Arbouw Geen Arbodienst Geen arbeidsinspectie Geen overheid Wel van, voor en door de bedrijfstakbouw opgezet Werkgevers en werknemers in bestuur Verbetering Arbeidsomstandigheden (veiligheid en gezondheid

Nadere informatie

Aan de slag met de RI&E

Aan de slag met de RI&E Aan de slag met de RI&E Een stap-voorstap handleiding voor ondernemers die geen risico willen lopen EEN RI&E ALS ONDERNEMER WIL IK GRAAG GELD VERDIENEN, MAAR IK WIL LATER GEEN WERKNEMERS TEGEN KOMEN DIE

Nadere informatie

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD (VERORDENING (EG) Nr. 1907/2006 - REACH) Datum: 07/04/2010 bladzijde: 1/3 Versie: N 3 (30/12/2009) Revisie: N 1 (01/07/2008) Naam: PLASTALGIN - 850UF VEILIGHEIDSINFORMATIEBLAD

Nadere informatie

Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie

Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Veilig en gezond werken in de diervoederindustrie Werk in de diervoedersector is niet altijd vrij van gevaren en risico s. Voor de veiligheid en gezondheid

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

Door opheffing PBO is het secretariaat verhuisd naar Sociale Zaken Pluimvee Industrie

Door opheffing PBO is het secretariaat verhuisd naar Sociale Zaken Pluimvee Industrie Door opheffing PBO is het secretariaat verhuisd naar Sociale Zaken Pluimvee Industrie Zoals wellicht bekend worden door een Kabinetsbesluit de Productschappen opgeheven. Dit houdt in, dat een aantal activiteiten

Nadere informatie

Resultaat Initieel onderzoek Luchtkwaliteit KunstKring Ruurlo

Resultaat Initieel onderzoek Luchtkwaliteit KunstKring Ruurlo Resultaat Initieel onderzoek Luchtkwaliteit KunstKring Ruurlo Steenwijk, 8 maart 2016 Inleiding Aanleiding van het onderzoek Naar aanleiding van vragen en zorgen van een aantal deelnemers en vrijwilligers

Nadere informatie

Van risico s naar beheersmaatregelen. Door: Huib Arts, ArboProfit

Van risico s naar beheersmaatregelen. Door: Huib Arts, ArboProfit BI&E ipv RI&E Van risico s naar beheersmaatregelen Door: Huib Arts, ArboProfit Waarom een RI&E? OMDAT HET MOET? +??? Wetgeving gri&e Waar moet een RI&E aan voldoen? 3 Hij moet volledig zijn? Frequentie:

Nadere informatie

EU-GHS: Workshop 1: Consequenties voor eigen bedrijfsvoering. Presentator: Maurits van Kolck

EU-GHS: Workshop 1: Consequenties voor eigen bedrijfsvoering. Presentator: Maurits van Kolck EU-GHS: Workshop 1: Consequenties voor eigen bedrijfsvoering Presentator: Maurits van Kolck Inhoud De keten in beeld, REACH en CLP CLP en het VIB CLP en etikettering CLP en herindeling Oefening 1: een

Nadere informatie

Toolbox. Gevaarlijke stoffen

Toolbox. Gevaarlijke stoffen Toolbox Gevaarlijke stoffen Stichting Arbouw 2009. Alle rechten voorbehouden Hoe herken je een gevaarlijke stof? Gevaarlijke stoffen herken je aan het etiket: gevaarsymbolen; R-zinnen; S-zinnen. 2 Gevaarsymbolen

Nadere informatie

Aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken MAC/530 en Werkgelegenheid 98-23 Postbus 90804 73-19 2509 LV Den Haag 139-13.

Aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken MAC/530 en Werkgelegenheid 98-23 Postbus 90804 73-19 2509 LV Den Haag 139-13. Subcommissie MAC-waarden Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509 LK Den Haag Tel. : 070-3 499 499 Fax.: 070-3 832 535 Aan de Staatssecretaris van Sociale Zaken MAC/530 en Werkgelegenheid 98-23 Postbus

Nadere informatie

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst

7. Arbodeskundige(n) en arbodienst Handboek Ondernemingsraad en Personeelsvertegenwoordiging Inhoudsopgave 7. Arbodeskundige(n) en arbodienst... 1 7.1 Wat is een arbodeskundige?... 3 7.2 Wie toetst en geeft advies over de RI&E?... 3 7.3

Nadere informatie

kort, Jacqueline Wit, e-mail: jacqueline@jwit.nl 1 INLEIDING EN KENNISMAKING Jacqueline Wit Ambtelijk secretaris kort training en advies OR en Arbo

kort, Jacqueline Wit, e-mail: jacqueline@jwit.nl 1 INLEIDING EN KENNISMAKING Jacqueline Wit Ambtelijk secretaris kort training en advies OR en Arbo Aan de slag met ARBO OR ondersteuning klantendag 11 maart 2016. kort, Jacqueline Wit, jacqueline@jwit.nl INLEIDING EN KENNISMAKING Jacqueline Wit Ambtelijk secretaris kort training en advies OR en Arbo

Nadere informatie

Wat moet ik als gebruiker met een (uitgebreid) VIB en hoe vertaal ik het naar de werkvloer? Workshop, landelijke stoffendag 1-10-2015

Wat moet ik als gebruiker met een (uitgebreid) VIB en hoe vertaal ik het naar de werkvloer? Workshop, landelijke stoffendag 1-10-2015 Wat moet ik als gebruiker met een (uitgebreid) VIB en hoe vertaal ik het naar de werkvloer? Workshop, landelijke stoffendag 1-10-2015 www.inspectieszw.nl www.jongeriusconsult.com Introductie Doel & opzet

Nadere informatie

Versterking van de betrokkenheid van de werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening

Versterking van de betrokkenheid van de werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening Versterking van de betrokkenheid van de werkgevers en werknemers bij de arbodienstverlening Allen die deze zullen zien of horen lezen, saluut!.tot wijziging van de Arbeidsomstandighedenwet in verband met

Nadere informatie

Blootstelling aan geluid

Blootstelling aan geluid Basisinspectiemodule Blootstelling aan geluid Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de techniek en is geschreven voor intern gebruik bij de arbeidsinspectie. Verder

Nadere informatie

Handreiking Gevaarlijke stoffen voor de arbocatalogus

Handreiking Gevaarlijke stoffen voor de arbocatalogus Handreiking Gevaarlijke stoffen voor de arbocatalogus Mei 2009, AWVN / MKB-Nederland DEXIS Arbeid, M. Fleuren Werkgeversvereniging AWVN, drs. J.L.L. Schaeffer MKB-Nederland, W.H.L. Peters en drs. I.S.A

Nadere informatie

Register Gevaarlijke stoffen

Register Gevaarlijke stoffen Register Gevaarlijke stoffen Het instrument Register Gevaarlijke Stoffen (RGS) is een register waarmee eenvoudig de registratie van gevaarlijke stoffen opgezet en beheerd kan worden. Voordelen U kunt snel

Nadere informatie

Procedure. P023-Omgaan met gevaarlijke stoffen

Procedure. P023-Omgaan met gevaarlijke stoffen Procedure P023-Omgaan met gevaarlijke stoffen Procesbeschrijving Doel Toepassingsgebied Proceseigenaar Procescoördinator Versiedatum Procesinformatie Dit proces is er omdat het gebruik van gevaarlijke

Nadere informatie

Samen op weg naar veilig en gezond werk

Samen op weg naar veilig en gezond werk Samen op weg naar veilig en gezond werk Aanpak transport en logistiek 2012-2015 De Inspectie SZW werkt samen aan eerlijk, gezond en veilig werk en bestaanszekerheid voor iedereen Voorwoord Bij de sector

Nadere informatie

Addendum op naslagwerk Werken met kwaliteit Aanpassingen en aanvullingen ISBN 978 90 6053 613 1 Januari 2012

Addendum op naslagwerk Werken met kwaliteit Aanpassingen en aanvullingen ISBN 978 90 6053 613 1 Januari 2012 Addendum op naslagwerk Werken met kwaliteit Aanpassingen en aanvullingen ISBN 978 90 6053 613 1 Januari 2012 Paragraaf 1.2 Veiligheid (pagina 11) Paragraaf 3.5 Milieubewust handelen (pagina 49-50) Alinea

Nadere informatie