Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus"

Transcriptie

1 FYSIOTHERAPIE Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus ADVIES

2 Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus In deze folder vindt u informatie over het effect van sport en bewegen bij diabetes mellitus (suikerziekte). U leest waarom lichaamsbeweging voor mensen met diabetes (extra) belangrijk is en wat het effect is op het gebruik van insuline. Ook krijgt u informatie over het programma Sport en bewegen bij diabetes : een speciaal fysiotherapieprogramma voor mensen met diabetes. Waarom beweging? Een actieve levensstijl is voor iedereen gezond. Een half uur lichaamsbeweging per dag zorgt al voor een betere lichamelijke en geestelijke conditie. Zo heeft beweging een gunstig effect op: de bloeddruk; de botdichtheid (stevige botten); het lichaamsgewicht; het risico op hart- en vaatziekten. Verder zorgt bewegen ervoor dat u zich fitter voelt. U krijgt er positieve energie van, waardoor u lekkerder in uw vel zit. Voor mensen met diabetes is lichaamsbeweging extra belangrijk. Het kan zorgen voor: lagere bloedsuikerwaardes (minder glucose in het bloed); betere werking van de insuline; stimulatie van de bloedsomloop: dit kan late diabetesklachten helpen voorkomen. Als u regelmatig beweegt, hebt u waarschijnlijk zelfs minder insuline nodig om uw lichaam goed te laten functioneren. Lichaambeweging hoeft geen topsport te zijn. Ontspannen wandelen, fietsen, zwemmen of iets dergelijks is ook prima. Als er maar regelmaat in zit. Het is beter om iedere dag een half uur te bewegen dan een keer per week twee uur achter elkaar. 1

3 Houd bij extra beweging altijd de hoogte van de bloedglucose in de gaten. Want wie meer beweegt, verbruikt ook meer energie. En daardoor daalt de bloedglucose. Bewegen en insulinegebruik Als u beweegt of sport gaan de spieren harder werken. Daarvoor hebben die spieren extra brandstof nodig in de vorm van glucose (suiker). De spier haalt die glucose uit het bloed. Het glucosegehalte van het bloed kan daardoor dalen. Voor het opnemen van glucose in de spieren is insuline nodig. Bij mensen die geen diabetes hebben regelt het lichaam vanzelf de hoeveelheid insuline die aangemaakt wordt, zodat de hoeveelheid glucose in het bloed op peil blijft. Als u diabetes hebt, moet u zelf leren om de bloedglucosewaarde op peil te houden. Het is niet gezond als de glucosewaarden teveel gaan schommelen. Daarom is het goed om met een aantal dingen rekening te houden als u gaat sporten / bewegen: duur en intensiteit van de sport; de bloedglucosewaarde; hoeveelheid beschikbare insuline; behoefte aan extra koolhydraten in de voeding. Duur en intensiteit van de sport Bedenk hoe lang gaat u gaat sporten en hoe intensief. Op basis daarvan kunt u naar behoefte extra koolhydraten nemen. Bloedglucosewaarde/beschikbare insuline Bepaal van tevoren uw bloedsuikerwaarde. Als u begint met een goede bloedglucosewaarde kunt u de inspanning beter volhouden. Is de bloedglucose te laag voor de inspanning, corrigeer deze dan eerst door 20 gram koolhydraten te nemen (zie tabel 1). Als de bloedglucosewaarde hoger is dan 16 mmol/l, moet u zich afvragen of het wel verstandig is om te gaan sporten. Mogelijk hebt u een insulinetekort. Als u dan gaat sporten, kan de bloedglucose verder gaan stijgen. Is er wel voldoende werkzame insuline tijdens het sporten, dan zal de bloedglucose juist dalen. Product Limonadesiroop Dextro energydrank Twee-/dubbeldrank Glucosetabletten Hoeveelheid 40 ml half flesje/165 ml 150 ml 5-6 tabletten Gram koolhydraten Tabel 1 Producten met 20 gr koolhydraten 2

4 Extra koolhydraten Neem voordat u gaat sporten extra koolhydraten, zodat u voldoende brandstof hebt tijdens en na de inspanning. Hoeveel extra koolhydraten u moet nemen is afhankelijk van de glucosewaarde gemeten voor het sporten. Het hangt er ook van af hoe lang u denkt te gaan sporten. Bij inspanning verbrandt u ongeveer gram koolhydraten per half uur. Wanneer de inspanning langer duurt dan een uur moet u ook tijdens de inspanning de koolhydraten aanvullen. Hoeveel koolhydraten u precies moet nemen is individueel verschillend (zie tabel 2). Uit welke producten u de extra koolhydraten haalt, hangt ook af van het soort inspanning. Bij duurlopen kunt u bijvoorbeeld kiezen voor koolhydraatrijke dranken, bij bijvoorbeeld de Vierdaagse voor koolhydraatrijke en lichtverteerbare voedingsmiddelen (zie ook tabel 3). Duur en type inspanning 30 minuten lichte inspanning Glucosewaarde voor aanvang - onder 5 mmol/l - boven 5 mmol/l Extra koolhydraten gram - geen minuten matige inspanning - onder 5 mmol/l mmol/l mmol/l gram - 15 gram - geen 1 uur matige inspanning - onder 5 mmol/l mmol/l mmol/l - 45 gram gram - 15 gram Tabel 2 Hypopreventie 3

5 Hoeveelheid koolhydraten 15 gram 30 gram 45 gram Producten Kleine banaan, appel, peer, minimars, glas frisdrank of vruchtensap, plak ontbijtkoek, evergreen, 1 snee brood 1 krentenbol 1 tosti 1 snee brood met honing 1 stukje taart 1 flesje energiesportdrank 1 gewone Mars 1 broodje kroket 3 sneden brood 2 sneden brood met jam Tabel 3 Hoeveel koolhydraten? Genoeg drinken Behalve letten op koolhydraten is het belangrijk voldoende te drinken. Bij inspanning neemt de verbranding in de spieren toe, waardoor er veel warmte en afvalstoffen vrijkomen. Deze warmte probeert het lichaam kwijt te raken door onder meer te zweten. Het vocht dat u daarmee kwijtraakt moet op tijd weer aangevuld worden. Voor inspanning van een uur of minder is het voldoende alleen water te drinken. Wanneer de inspanning langer duurt is het aan te bevelen vocht met koolhydraten te nemen. Vruchtensap is niet zo geschikt, omdat het minder goed opgenomen wordt en maagklachten kan geven. De combinatie vruchtensap met water kan wel. Neem dan van beide evenveel (verhouding 1:1). Na-effect Na het sporten willen de spiercellen en de lever hun glucosevoorraad aanvullen. Vooral de eerste twee uur na de inspanning gebruikt het lichaam daarvoor flink wat glucose. Dat kan alleen als er nog genoeg glucose aanwezig is. Daarom is het advies om na het sporten koolhydraten te nemen die wat trager opgenomen worden. Voorbeelden zijn een banaan, appel of krentenbol. Dat glucose slurpen kan nog uren in lichtere mate doorgaan. De verhoogde insulinegevoeligheid kan na het sporten nog 24 tot 48 uur aanhouden. Daarom is het belangrijk om de insuline (en/ of de orale bloedglucoseverlagende medicatie) goed af te stemmen. Het kan handig zijn om een aantal gegevens op te schrijven als u gaat sporten: bloedglucosewaarden, hoeveelheid medicatie, hoe lang u sport en de hoeveelheid eten en drinken die u neemt. Zo krijgt u inzicht in het effect van 4

6 sporten op uw lichaam en kunt u de bloedglucosewaarden beter reguleren. Vermindering insulinebehoefte Als u genoeg aan lichaamsbeweging doet, kan dat ervoor zorgen dat uw lichaam gevoeliger wordt voor insuline. U hebt dan dus minder insuline nodig voor hetzelfde effect. De lichaamsbeweging moet dan wel van een behoorlijk niveau zijn. Dat betekent dat u zich minimaal om de dag, gedurende minimaal een half uur, behoorlijk moet inspannen om het effect te merken. Als u ongetraind begint en dan elke dag flink zou gaan trainen, zou de insulinebehoefte met ongeveer 30% kunnen afnemen. Hierbij gaan we er vanuit dat uw voeding en lichaamsgewicht constant blijven. Het effect van lichamelijk activiteit op de insulinegevoeligheid is vooral ook bekend geworden bij type 2 diabetes. Bij deze aandoening zijn de weefsels vaak minder gevoelig voor insuline. De behandeling bestaat vaak uit tabletten die de insulinegevoeligheid proberen te verbeteren. Lichaamsbeweging heeft ook zo n effect op de daarvoor gevoelige cellen. Adviezen Gebruikt u medicijnen om de bloedglucose te verlagen? Controleer dan altijd de bloedglucose voordat u gaat sporten. Meten is weten! Gebruikt u insuline? Dan is het goed om te weten dat bij elke vorm van bewegen de bloeddoorstroming in de huid toeneemt. Daardoor wordt ook de insuline sneller opgenomen in het bloed. In de spieren die u tijdens het sporten veel gebruikt neemt de doorbloeding nog eens extra toe. Injecteer de insuline daarom liever niet in de buurt van die spieren. Insuline heeft een piekwerking. Ga daarom liever niet sporten binnen het eerste uur na de insuline-injectie. Bouw het bewegen rustig op: ga eerst langzaamaan wat vaker en langer achter elkaar bewegen. Daarna kunt u ook de intensiteit van het bewegen opbouwen. Door dit gecontroleerd te doen blijft er de mogelijkheid om zo nodig voeding en medicatie aan te passen. De meest geschikte vormen van sport bij mensen met diabetes zijn duursporten. Dit zijn sporten waarbij de intensiteit goed doseerbaar is. U kunt daarbij makkelijker aanpassingen doen om de bloedglucose in balans te houden. Voorbeelden van duursporten zijn wandelen, fietsen en zwemmen. Allerlei teamsporten zijn ook goede mogelijkheden en zullen vooral voor jongeren met diabetes aantrekkelijk zijn. Als u regelmatig aan lichaamsbeweging gaat doen en u gebruikt (orale) medicijnen die de bloedglucose verlagen (met 5

7 name sulfonylureumderivaten), dan kan het nodig zijn om de dosering (blijvend) te verlagen. Ook als u insuline gebruikt en u gaat aan middelzware tot zware inspanning doen, moet de dosering bijna altijd aangepast worden. Dit is nodig om hypoglykemie (een te laag bloedglucosegehalte) te voorkomen. Zorg bij het sporten voor goede schoenen en sokken, zonder onregelmatigheden. Laat blessures en verwondingen goed behandelen. Is uw bloeddruk te hoog, vraag dan eerst advies aan uw behandelend arts. drie uur na de inspanning, voor het slapen gaan en de volgende morgen (nuchter). Vragen Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen over het programma Sport en bewegen bij diabetes? U kunt contact opnemen met de afdeling Fysiotherapie. Het programma Sport en bewegen bij diabetes Het programma Sport en bewegen bij diabetes is een speciaal fysiotherapieprogramma voor mensen met diabetes. U krijgt eerst een intakegesprek met de fysiotherapeut. Deze maakt samen met u een inspanningprogramma. Volgens dit programma gaat u twee maal per week trainen, gedurende ongeveer 12 weken. U traint in een groep van ongeveer zes personen. De activiteiten variëren: fietsen, lopen, fitness en andere sporten komen aan bod. De groep wordt begeleid door twee fysiotherapeuten. Doel van het programma is een actieve levensstijl te ontwikkelen en daarbij om leren gaan met de bloedsuikerspiegel bij inspanning. U houdt tijdens het programma een logboek bij waarin u uw bloedglucosewaardes noteert. U meet die waarde op verschillende momenten: voor en na de training, 6

8 St. Antonius Ziekenhuis T E Spoedeisende Hulp Fysiotherapie Locaties en bezoekadressen Ziekenhuizen St. Antonius Ziekenhuis Utrecht Soestwetering 1, Utrecht (Leidsche Rijn) Poliklinieken St. Antonius Polikliniek Utrecht Overvecht Neckardreef 6, Utrecht St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein Koekoekslaan 1, Nieuwegein St. Antonius Polikliniek Houten Hofspoor 2, Houten St. Antonius Spatadercentrum Utrecht-De Meern Van Lawick van Pabstlaan 12, De Meern 7

9 Meer weten? Ga naar Dit is een uitgave van St. Antonius Ziekenhuis 2106/10-09

Lichaamsbeweging en sport

Lichaamsbeweging en sport Hoofdstuk 6B Lichaamsbeweging en sport 6b.1 Inleiding Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid. En het zorgt voor ontspanning en plezier. Dit geldt voor iedereen, dus ook voor mensen

Nadere informatie

Diabetes, sport en voeding

Diabetes, sport en voeding Diabetes, sport en voeding Als u diabetes mellitus heeft, dan kan er veel verbeteren door u lichamelijk in te spannen. Hierdoor verbeteren bijvoorbeeld: uw insulinegevoeligheid en daardoor uw glucosewaarden;

Nadere informatie

INTERNE GENEESKUNDE. De diabetesverpleegkundige

INTERNE GENEESKUNDE. De diabetesverpleegkundige INTERNE GENEESKUNDE De diabetesverpleegkundige De diabetesverpleegkundige In het St Antonius ziekenhuis werken op de poli Interne Geneeskunde diverse diabetesverpleegkundigen. Zij zijn gespecialiseerd

Nadere informatie

Diabetesspreekuur voor zwangeren

Diabetesspreekuur voor zwangeren INTERNE GENEESKUNDE Diabetesspreekuur voor zwangeren ADVIES Diabetesspreekuur voor zwangeren Uw gynaecoloog heeft u verwezen naar het Diabetesspreekuur voor zwangeren. Dit is een speciaal spreekuur voor

Nadere informatie

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes Beweging en diabetes Informatiebrochure Beweging en Diabetes Items: Sporten en lichaam Hypo voorkomen Nog meer opletten Richtlijnen Algemeen Advies Samengevat Fysiogroep I Bewegen en zeker het beoefenen

Nadere informatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie VAATCHIRURGIE Richtlijnen na een halsslagaderoperatie ADVIES Richtlijnen na een halsslagaderoperatie Onlangs hebt u een vaatoperatie ondergaan. Na de operatie kunt u de dagelijkse activiteiten langzaam

Nadere informatie

Beweegprogramma diabetes mellitus

Beweegprogramma diabetes mellitus Beweegprogramma diabetes mellitus U heeft het advies gekregen van uw internist, diabetesverpleegkundige of diëtist om een beweegprogramma te volgen bij afdeling fysiotherapie in Gelre ziekenhuizen. Het

Nadere informatie

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Inleiding Lichaamsbeweging is erg gezond, ook als u diabetes heeft. Wel gelden er bij diabetes een aantal adviezen rond sport en beweging. De diabetesverpleegkundige

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. De Fit Cool poli. Overgewicht bij kinderen KINDEREN

KINDERGENEESKUNDE. De Fit Cool poli. Overgewicht bij kinderen KINDEREN KINDERGENEESKUNDE De Fit Cool poli Overgewicht bij kinderen KINDEREN De Fit Cool poli Het aantal kinderen met overgewicht is de laatste twintig jaar verdubbeld. In Nederland is momenteel één op de acht

Nadere informatie

Dieetadvies bij een kaliumtekort

Dieetadvies bij een kaliumtekort VOEDING & DIEET Dieetadvies bij een kaliumtekort ADVIES Dieetadvies bij een kaliumtekort Kalium is een stof die in vrijwel alle voedingsmiddelen zit. In het lichaam komt het vooral in de spiercellen voor.

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport PATIËNTEN INFORMATIE Diabetes en sport 2 PATIËNTENINFORMATIE Waarom aan beweging doen? Het Maasstad Ziekenhuis vindt het belangrijk om u te motiveren tot beweging/sport. Een actieve leefstijl is voor iedereen

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Dagboek bloedneuzen

LONGGENEESKUNDE. Dagboek bloedneuzen LONGGENEESKUNDE Dagboek bloedneuzen Dagboek bloedneuzen zijn een veelvoorkomend verschijnsel bij de ziekte van Rendu-Osler-Weber (ROW). Dit komt doordat de bloedvaatjes in het neusslijmvlies bij mensen

Nadere informatie

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling FYSIOTHERAPIE Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling BEHANDELING Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling Als u te maken krijgt met kanker is dit zeer ingrijpend. Tijdens en na

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus U heeft diabetes mellitus (suikerziekte) en gebruikt hiervoor tabletten. Deze folder geeft informatie over uw dieet in bijzondere situaties en

Nadere informatie

Glucosetolerantietest bij kinderen

Glucosetolerantietest bij kinderen KINDERGENEESKUNDE Glucosetolerantietest bij kinderen Dagopname KINDEREN Glucosetolerantietest bij kinderen De kinderarts heeft na overleg met u besloten om bij uw kind een onderzoek te doen naar de werking

Nadere informatie

Behandelprogramma Moeheid bij MS

Behandelprogramma Moeheid bij MS REVALIDATIE Behandelprogramma Moeheid bij MS BEHANDELING Behandelprogramma Moeheid bij MS Moeheid is een veel voorkomende klacht bij Multiple Sclerose (MS). Al vanaf het begin van de MS kan moeheid zorgen

Nadere informatie

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper DIABETES EN BEWEGEN Bewegen is voor iedereen belangrijk. Als u regelmatig beweegt, verbetert uw conditie. Ook kan voldoende beweging voorkomen dat u te zwaar wordt, en het helpt bij afvallen. Bovendien

Nadere informatie

CARDIOLOGIE. Dagboek hartfalen

CARDIOLOGIE. Dagboek hartfalen CARDIOLOGIE Dagboek hartfalen Dagboek hartfalen Persoonlijke gegevens Naam :-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

INTERNE GENEESKUNDE. Dorstproef ONDERZOEK

INTERNE GENEESKUNDE. Dorstproef ONDERZOEK INTERNE GENEESKUNDE Dorstproef ONDERZOEK Dorstproef U wordt binnenkort opgenomen voor een dorstproef. U krijgt dit onderzoek om erachter te komen waarom u elke dag zoveel plast. In deze folder vertellen

Nadere informatie

Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain

Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain FYSIOTHERAPIE Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain ADVIES Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain Na een operatie van uw achillespees is het belangrijk dat u tijdens en na de periode in

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Blaastraining. Uw blaas de baas ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Blaastraining. Uw blaas de baas ADVIES FYSIOTHERAPIE Blaastraining Uw blaas de baas ADVIES Blaastraining Bij urge-incontinentie (aandrangincontinentie) voelt u bijna voortdurend of vaak aandrang om te plassen. Daarom bouwt u onbewust de gewoonte

Nadere informatie

Plaatsing van een stent

Plaatsing van een stent LONGGENEESKUNDE Plaatsing van een stent in de luchtwegen BEHANDELING Plaatsing van een stent Binnenkort komt u voor een behandeling naar het St. Antonius Ziekenhuis. Bij deze behandeling brengt de arts

Nadere informatie

DERMATOLOGIE. Training ontspanningsoefeningen

DERMATOLOGIE. Training ontspanningsoefeningen DERMATOLOGIE Training ontspanningsoefeningen bij jeuk Training ontspanningsoefeningen bij jeuk Stress en (spier)spanning kunnen ervoor zorgen dat lichamelijke klachten verergeren. Dit geldt ook voor klachten

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

Adviezen voor na uw ontslag

Adviezen voor na uw ontslag LONGGENEESKUNDE Adviezen voor na uw ontslag ADVIES Adviezen voor na uw ontslag U krijgt deze folder omdat u binnenkort uit het ziekenhuis ontslagen wordt. U vindt er praktische informatie in over uw verdere

Nadere informatie

Stomabreuk Parastomale hernia

Stomabreuk Parastomale hernia CHIRURGIE Stomabreuk Parastomale hernia ADVIES Stomabreuk Parastomale hernia In deze folder vindt u uitleg over een stomabreuk (parastomale hernia) en welke onderzoeken u krijgt als vermoed wordt dat u

Nadere informatie

Videointeractiebegeleiding op de Kinderafdeling

Videointeractiebegeleiding op de Kinderafdeling KINDERGENEESKUNDE Videointeractiebegeleiding op de Kinderafdeling KINDEREN Video-interactiebegeleiding op de Kinderafdeling Uw kind is opgenomen op de Kinderafdeling van het St. Antonius Ziekenhuis. Een

Nadere informatie

CT-scan (met of zonder contrast)

CT-scan (met of zonder contrast) RADIOLOGIE CT-scan (met of zonder contrast) ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? CT-scan (met

Nadere informatie

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Zelfregulatie U heft suikerziekte (diabetes mellitus) en gebruikt daarvoor twee of vier maal per dag insuline. In overleg met uw arts heeft u besloten dat u zelf uw diabetes mellitus gaat regelen (zelfregulatie).

Nadere informatie

NAZORG. Na uw opname ADVIES

NAZORG. Na uw opname ADVIES NAZORG Na uw opname ADVIES Na uw opname Sommige patiënten hebben na ontslag uit het ziekenhuis nog hulp nodig. Bijvoorbeeld in de vorm van hulp in de huishouding, verpleegkundige zorg of (tijdelijke) opvang

Nadere informatie

KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG. (Electro-encefalogram) ONDERZOEK

KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG. (Electro-encefalogram) ONDERZOEK KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG (Electro-encefalogram) ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij

Nadere informatie

Videointeractiebegeleiding (VIB)

Videointeractiebegeleiding (VIB) KINDERGENEESKUNDE Videointeractiebegeleiding (VIB) op de Dagbehandeling Kinderen KINDEREN Video-interactiebegeleiding Uw kind komt voor dagopname op de Dagbehandeling Kinderen van het St. Antonius Ziekenhuis.

Nadere informatie

REUMATOLOGIE. Neoral BEHANDELING

REUMATOLOGIE. Neoral BEHANDELING REUMATOLOGIE Neoral BEHANDELING Neoral Uw specialist heeft voor de behandeling van uw reumatoïde artritis (chronisch gewrichtsreuma) gekozen voor Neoral. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is het

Nadere informatie

ANESTHESIOLOGIE. Bloedpatch. Na een ruggenprik BEHANDELING

ANESTHESIOLOGIE. Bloedpatch. Na een ruggenprik BEHANDELING ANESTHESIOLOGIE Bloedpatch Na een ruggenprik BEHANDELING Bloedpatch In deze folder vindt u informatie over de bloedpatch. U krijgt deze behandeling, omdat u aanhoudende hoofdpijn hebt nadat u een ruggenprik

Nadere informatie

Nierfunctievervangende behandeling

Nierfunctievervangende behandeling INTENSIVE CARE Nierfunctievervangende behandeling dialyse op de Intensive Care Unit Nierfunctievervangende behandeling Deze folder is bestemd voor patiënten op de Intensive Care (IC) die een kunstnierbehandeling

Nadere informatie

Behandeling met Iloprost (Ilomedine )

Behandeling met Iloprost (Ilomedine ) REUMATOLOGIE Behandeling met Iloprost (Ilomedine ) bij ernstig Raynaud-fenomeen BEHANDELING Behandeling met Iloprost (Ilomedine ) Uw arts heeft u een behandeling met Iloprost (Ilomedine ) voorgeschreven.

Nadere informatie

Standsafwijking van de grote teen

Standsafwijking van de grote teen ORTHOPEDIE Standsafwijking van de grote teen (Hallux valgus) BEHANDELING Standsafwijking van de grote teen Binnenkort wordt u geopereerd aan uw grote teen, omdat die in een afwijkende stand staat. Voor

Nadere informatie

NUCLEAIRE GENEESKUNDE. Renografie ONDERZOEK

NUCLEAIRE GENEESKUNDE. Renografie ONDERZOEK NUCLEAIRE GENEESKUNDE Renografie ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Het totale onderzoek duurt

Nadere informatie

Hand- en polsoperaties

Hand- en polsoperaties PLASTISCHE CHIRURGIE Hand- en polsoperaties BEHANDELING Hand- en polsoperaties Deze folder geeft u algemene informatie over een operatie aan uw hand of pols. Ook leest u hoe de opnameperiode in het ziekenhuis

Nadere informatie

SPOEDEISENDE HULP. Flauwvallen

SPOEDEISENDE HULP. Flauwvallen SPOEDEISENDE HULP Flauwvallen Flauwvallen U hebt de afdeling Spoedeisende Hulp bezocht omdat u één of meerdere keren bent flauwgevallen. Een flauwvalreactie wordt in medische termen ook wel syncope genoemd.

Nadere informatie

Telemetrie op de verpleegafdeling

Telemetrie op de verpleegafdeling CARDIOLOGIE Telemetrie op de verpleegafdeling ONDERZOEK Telemetrie op de verpleegafdeling Tijdens uw opname krijgt u een telemetriekastje. Hiermee wordt uw hartritme op afstand bewaakt. In deze folder

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. Zwangerschapsmisselijkheid

GYNAECOLOGIE. Zwangerschapsmisselijkheid GYNAECOLOGIE Zwangerschapsmisselijkheid Zwangerschapsmisselijkheid Helaas is het voor de meeste zwangere vrouwen moeilijk om er aan te ontkomen; misselijkheid. Voor sommige vrouwen is het zelfs het eerste

Nadere informatie

Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray

Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray HARTFUNCTIE-ONDERZOEK Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray Bij angina pectoris (pijn op de borst) ADVIES Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray bij angina pectoris Deze folder informeert

Nadere informatie

ORTHOPEDIE. Cuffrepair BEHANDELING

ORTHOPEDIE. Cuffrepair BEHANDELING ORTHOPEDIE Cuffrepair BEHANDELING Cuffrepair Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder. De operatie die bij u wordt uitgevoerd heet een cuffrepair. In deze folder leest u wat de operatie inhoudt, hoe

Nadere informatie

ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM. Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum

ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM. Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum Binnen het St. Antonius Ziekenhuis is het de regel dat we iedere

Nadere informatie

Maagoperaties bij ernstig overgewicht

Maagoperaties bij ernstig overgewicht CHIRURGIE Maagoperaties bij ernstig overgewicht BEHANDELING Maagoperaties bij ernstig overgewicht U hebt deze folder meegekregen omdat u erover denkt een maagoperatie te ondergaan om uw overgewicht te

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES FYSIOTHERAPIE Toiletadviezen ADVIES Toiletadviezen Ons lichaam heeft dagelijks voedingsstoffen en vocht nodig. Ook moet ons lichaam dagelijks afvalstoffen kwijt via de ontlasting en de urine. We gaan daarom

Nadere informatie

Ademhalingsondersteuning

Ademhalingsondersteuning LONGGENEESKUNDE Ademhalingsondersteuning Non Invasive Positive Pressure Ventilation (NPPV) BEHANDELING Ademhalingsondersteuning U of uw familielid/naaste heeft tijdelijk ondersteuning van de ademhaling

Nadere informatie

DIABETES CENTRUM. Diabetes Centrum

DIABETES CENTRUM. Diabetes Centrum DIABETES CENTRUM Diabetes Centrum Diabetes Centrum Het Diabetes Centrum is onderdeel van het St. Antonius Ziekenhuis. Het centrum biedt complete poliklinische zorg aan mensen met diabetes mellitus (suikerziekte).

Nadere informatie

Fysiotherapie bij COPD

Fysiotherapie bij COPD FYSIOTHERAPIE Fysiotherapie bij COPD het longrevalidatieprogramma ADVIES Fysiotherapie bij COPD het longrevalidatieprogramma Bij u is COPD vastgesteld. Uw longarts heeft u verwezen naar de afdeling Fysiotherapie

Nadere informatie

OOGHEELKUNDE. Ooglidcorrectie BEHANDELING

OOGHEELKUNDE. Ooglidcorrectie BEHANDELING OOGHEELKUNDE Ooglidcorrectie BEHANDELING Ooglidcorrectie Weinig gebieden van het menselijk lichaam zijn zo gevoelig voor de effecten van de zwaartekracht en vochtophoping als de oogleden. Het is dan ook

Nadere informatie

Webspreekuur. Wat is het? Voordelen

Webspreekuur. Wat is het? Voordelen Webspreekuur Webspreekuur Sinds enige tijd is de service van de poliklinieken uitgebreid met een webspreekuur. Dit betekent dat u niet altijd terug hoeft te komen op de poli, maar thuis via internet contact

Nadere informatie

PLASTISCHE CHIRURGIE. Voorhoofdslift BEHANDELING

PLASTISCHE CHIRURGIE. Voorhoofdslift BEHANDELING PLASTISCHE CHIRURGIE Voorhoofdslift BEHANDELING Voorhoofdslift Deze folder geeft u algemene informatie over een voorhoofdslift, bedoeld als aanvulling op het gesprek met uw plastisch chirurg. Het is goed

Nadere informatie

Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis

Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis REUMATOLOGIE Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis BEHANDELING Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis Uw arts heeft u voorgesteld om uw reumatoïde artritis

Nadere informatie

Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger

Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger FYSIOTHERAPIE Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger BEHANDELING Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger U hebt een operatie aan de buigpezen van uw vinger ondergaan. Voor

Nadere informatie

Identificatieplicht en Burger Service Nummer (BSN)

Identificatieplicht en Burger Service Nummer (BSN) Identificatieplicht en Burger Service Nummer (BSN) Identificatieplicht en Burger Service Nummer (BSN) Per 1 januari 2006 is de nieuwe zorgverzekeringswet ingegaan. In deze wet is een identificatieplicht

Nadere informatie

Scopische Neerplastiek

Scopische Neerplastiek ORTHOPEDIE Scopische Neerplastiek Operatie aan het schoudergewricht via een kijkoperatie BEHANDELING Scopische Neerplastiek Binnenkort wordt u geopereerd aan de schouder. Bij deze operatie zal de arts

Nadere informatie

RADIOLOGIE. Botdichtheidsmeting ONDERZOEK

RADIOLOGIE. Botdichtheidsmeting ONDERZOEK RADIOLOGIE Botdichtheidsmeting ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10 minuten

Nadere informatie

Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten

Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten KAAKCHIRURGIE & MONDZIEKTEN Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten ADVIES Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten Vandaag hebt u een operatieve behandeling in de mond ondergaan. Graag

Nadere informatie

RADIOLOGIE. Dunne-darmfoto ONDERZOEK

RADIOLOGIE. Dunne-darmfoto ONDERZOEK RADIOLOGIE Dunne-darmfoto ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10 minuten voor

Nadere informatie

Rugrevalidatieprogramma

Rugrevalidatieprogramma FYSIOTHERAPIE Rugrevalidatieprogramma BEHANDELING Rugrevalidatieprogramma U hebt het advies gekregen deel te nemen aan het rugrevalidatieprogramma op de afdeling Fysiotherapie van het St. Antonius Ziekenhuis.

Nadere informatie

Uw arm of been in het gips

Uw arm of been in het gips SPOEDEISENDE HULP & GIPSKAMER Uw arm of been in het gips ADVIES Uw arm of been in het gips U hebt op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) of op de Gipskamer van het St. Antonius Ziekenhuis een gipsverband

Nadere informatie

CHIRURGIE. Vertebroplastiek BEHANDELING

CHIRURGIE. Vertebroplastiek BEHANDELING CHIRURGIE Vertebroplastiek BEHANDELING Vertebroplastiek Binnenkort wordt u voor uw rugklachten behandeld in het St. Antonius Ziekenhuis. Uw behandelend arts zal een zogenaamde vertebroplastiek bij u uitvoeren.

Nadere informatie

GIPSKAMER. Gebroken pols bij volwassenen

GIPSKAMER. Gebroken pols bij volwassenen GIPSKAMER Gebroken pols bij volwassenen Gebroken pols bij volwassenen Deze folder geeft u informatie over de behandeling van de polsbreuk. Een polsbreuk is een van de meest voorkomende botbreuken. Het

Nadere informatie

Kinderspeelplaats Nijntje

Kinderspeelplaats Nijntje Kinderspeelplaats Nijntje Kinderspeelplaats Nijntje Het kan voorkomen dat u een afspraak in ons ziekenhuis heeft en uw kind wilt of moet meenemen. Dan is het fijn om te weten dat uw kind bij kinderspeelplaats

Nadere informatie

Niet ingedaalde balletjes

Niet ingedaalde balletjes KINDERGENEESKUNDE Niet ingedaalde balletjes (retentio testis) KINDEREN Niet ingedaalde balletjes Bij ongeboren jongetjes ontwikkelen de teelballetjes zich in de buik. Vóór de geboorte verhuizen ze via

Nadere informatie

CHIRURGIE/PLASTISCHE CHIRURGIE. Ganglion aan de pols

CHIRURGIE/PLASTISCHE CHIRURGIE. Ganglion aan de pols CHIRURGIE/PLASTISCHE CHIRURGIE Ganglion aan de pols Ganglion aan de pols In deze folder leest u wat een ganglion is en hoe de behandeling hiervan verloopt. We beschrijven de algemene gang van zaken: het

Nadere informatie

PLASTISCHE CHIRURGIE. Neuscorrectie BEHANDELING

PLASTISCHE CHIRURGIE. Neuscorrectie BEHANDELING PLASTISCHE CHIRURGIE Neuscorrectie BEHANDELING Neuscorrectie De vorm en grootte van de neus bepalen voor een belangrijk deel hoe uw gelaat eruit ziet. Operaties aan de neus om de vorm te verbeteren, zijn

Nadere informatie

Fysiotherapie vóór uw hartoperatie

Fysiotherapie vóór uw hartoperatie FYSIOTHERAPIE Fysiotherapie vóór uw hartoperatie BEHANDELING Fysiotherapie vóór uw hartoperatie Binnenkort ondergaat u een hartoperatie. Na een operatie aan het hart is er door de beademing, pijn na de

Nadere informatie

Onze zorg bij vruchtbaarheidsbehandelingen buitenland

Onze zorg bij vruchtbaarheidsbehandelingen buitenland ST. ANTONIUS VRUCHTBAARHEIDSCENTRUM Onze zorg bij vruchtbaarheidsbehandelingen in het buitenland BEHANDELING Onze zorg bij vruchtbaarheidsbehandelingen in het buitenland Als u een vruchtbaarheidsbehandeling

Nadere informatie

Occult bloed in de ontlasting

Occult bloed in de ontlasting KLINISCHE CHEMIE Occult bloed in de ontlasting ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken

Nadere informatie

CHIRURGIE. Posttraumatische Dystrofie

CHIRURGIE. Posttraumatische Dystrofie CHIRURGIE Posttraumatische Dystrofie Posttraumatische dystrofie Deze folder geeft u een globaal overzicht van de gang van zaken rond posttraumatische dystrofie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Sondevoeding/drinkvoeding bij de ziekte van Crohn

Sondevoeding/drinkvoeding bij de ziekte van Crohn VOEDING & DIEET Sondevoeding/drinkvoeding bij de ziekte van Crohn KINDEREN Sondevoeding/drinkvoeding bij de ziekte van Crohn De arts heeft verteld dat je de ziekte van Crohn hebt. Je krijgt sondevoeding

Nadere informatie

Sporten met diabetes

Sporten met diabetes Sporten met diabetes Inleiding Sport en beweging hebben invloed op de bloedsuikerwaarden. Voor iedereen is de invloed hiervan op de diabetesregulatie anders. In deze folder leest u een aantal basisadviezen

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Revalidatieprogramma. voor COPD-patiënten ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Revalidatieprogramma. voor COPD-patiënten ADVIES FYSIOTHERAPIE Revalidatieprogramma voor COPD-patiënten ADVIES Revalidatieprogramma voor COPD-patiënten Bij patiënten met een longaandoening is vaak meer aan de hand dan alleen een longziekte. De aandoening

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING

LONGGENEESKUNDE. Longontsteking BEHANDELING LONGGENEESKUNDE Longontsteking BEHANDELING Longontsteking U bent in het ziekenhuis opgenomen vanwege een longontsteking. Maar wat is dat precies en wat kunnen we ertegen doen? In deze folder vindt u de

Nadere informatie

Revalidatie bij kanker

Revalidatie bij kanker REVALIDATIE Revalidatie bij kanker De mogelijkheden BEHANDELING Revalidatie bij kanker U kunt in het St. Antonius Ziekenhuis terecht voor verschillende revalidatieprogramma s bij kanker. Revalidatie bij

Nadere informatie

REUMATOLOGIE. Leflunomide. (Arava ) BEHANDELING

REUMATOLOGIE. Leflunomide. (Arava ) BEHANDELING REUMATOLOGIE Leflunomide (Arava ) BEHANDELING Leflunomide (Arava ) Uw reumatoloog heeft u leflunomide voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken,

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 2 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose. 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie? 3 Bijstel-schema hypoglycemie 4 Voorkomen

Nadere informatie

Oefeningen na gebruik van de Achillotrain

Oefeningen na gebruik van de Achillotrain FYSIOTHERAPIE Oefeningen na gebruik van de Achillotrain ADVIES Oefeningen na gebruik van de Achillotrain Na een operatie van uw achillespees is het belangrijk dat u tijdens en na de periode in de Achillotrain

Nadere informatie

EEG na slaapdeprivatie

EEG na slaapdeprivatie KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG na slaapdeprivatie ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken

Nadere informatie

Operatie aan de voorhuid bij uw kind

Operatie aan de voorhuid bij uw kind KINDERGENEESKUNDE Operatie aan de voorhuid bij uw kind KINDEREN Operatie aan de voorhuid bij uw kind Binnenkort wordt uw zoontje een dag(deel) opgenomen in het St. Antonius Ziekenhuis voor een operatie

Nadere informatie

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime

Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Praktische adviezen bij een 4 keer daags insulineregime Inhoudsopgave Bladzijde Streefwaarden voor de bloedglucose 3 Bijstelregels 3 Wat te doen bij een hypoglycemie 3 Voorkomen van hypoglycemie bij lichamelijke

Nadere informatie

Perifere stamcelferese

Perifere stamcelferese INTERNE GENEESKUNDE Perifere stamcelferese BEHANDELING Perifere stamcelferese Uw arts heeft voorgesteld u te behandelen met een hoge dosering cytostatica (chemotherapie). Deze behandeling is alleen mogelijk

Nadere informatie

24-uurs ph-meting in de slokdarm bij kinderen

24-uurs ph-meting in de slokdarm bij kinderen KINDERGENEESKUNDE 24-uurs ph-meting in de slokdarm bij kinderen KINDEREN 24-uurs ph-meting in de slokdarm bij kinderen De kinderarts heeft voorgesteld om bij uw kind de zuurgraad in de slokdarm te meten.

Nadere informatie

SPOEDEISENDE HULP. Een schouderluxatie. Adviezen en instructies ADVIES

SPOEDEISENDE HULP. Een schouderluxatie. Adviezen en instructies ADVIES SPOEDEISENDE HULP Een schouderluxatie Adviezen en instructies ADVIES Adviezen en instructies na een schouderluxatie Deze folder geeft u informatie over de behandeling van de schouderluxatie. Het is goed

Nadere informatie

Behandeling na reanimatie

Behandeling na reanimatie INTENSIVE CARE Behandeling na reanimatie BEHANDELING Behandeling na reanimatie Uw familielid of naaste heeft een hartstilstand gehad en is gereanimeerd. Hij of zij wordt op de Intensive Care (IC) behandeld.

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust

Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust FYSIOTHERAPIE Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust ADVIES Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust U bent opgenomen in het ziekenhuis vanwege complicaties in de zwangerschap. De gynaecoloog

Nadere informatie

CHIRURGIE. Kloofje in de anus BEHANDELING

CHIRURGIE. Kloofje in de anus BEHANDELING CHIRURGIE Kloofje in de anus BEHANDELING Kloofje in de anus U hebt een kloofje in de anus: een vervelende maar onschuldige klacht die op elke leeftijd kan voorkomen. In deze folder leggen we uit hoe een

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij vier maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor vier maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Argininetolerantietest bij kinderen

Argininetolerantietest bij kinderen KINDERGENEESKUNDE Argininetolerantietest bij kinderen Dagopname KINDEREN Argininetolerantietest bij kinderen De kinderarts heeft na overleg met u besloten om bij uw kind een onderzoek te doen naar de aanmaak

Nadere informatie

Hypo- en hyperglycaemie

Hypo- en hyperglycaemie Hoofdstuk 4 Hypo- en hyperglycaemie 4.1 Inleiding Normaal schommelt het bloedglucosegehalte tussen 4 en 8 mmo/l. Bij mensen met diabetes mellitus is een waarde tussen de 4 en de 10 mmol/l acceptabel. Bij

Nadere informatie

Schildklierscan met jodium

Schildklierscan met jodium NUCLEAIRE GENEESKUNDE Schildklierscan met jodium ONDERZOEK U wordt op dag om uur en om uur verwacht op de poli/afdeling. Op de tweede onderzoeksdag verwachten wij u op dag om uur op de poli/afdeling. Als

Nadere informatie

ACTH-test bij kinderen

ACTH-test bij kinderen KINDERGENEESKUNDE ACTH-test bij kinderen Dagopname KINDEREN ACTH-test bij kinderen De kinderarts heeft na overleg met u besloten om bij uw kind een onderzoek te doen naar de werking van zijn/haar bijnieren.

Nadere informatie

PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE. Educatieve therapie voor patiënten met pijn

PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE. Educatieve therapie voor patiënten met pijn PSYCHIATRIE & PSYCHOLOGIE Educatieve therapie voor patiënten met pijn Educatieve therapie voor patiënten met pijn U bent onder behandeling vanwege chronische pijn. Uw arts heeft u geadviseerd om de educatieve

Nadere informatie

Standscorrectie artrotische knie

Standscorrectie artrotische knie ORTHOPEDIE Standscorrectie artrotische knie BEHANDELING Standscorrectie artrotische knie U hebt pijnklachten omdat de stand van uw knie niet goed is. Uw orthopedisch chirurg heeft voorgesteld de stand

Nadere informatie

HART-LONG CHIRURGIE. Vochtbeperking ADVIES

HART-LONG CHIRURGIE. Vochtbeperking ADVIES HART-LONG CHIRURGIE Vochtbeperking ADVIES Hart-Long Chirurgie Uw arts heeft een vochtbeperking geadviseerd. Dit houdt in dat u niet meer dan ml. vocht per dag tot u mag nemen. In deze folder leest u alles

Nadere informatie

OOGHEELKUNDE. Vlekken en flitsen

OOGHEELKUNDE. Vlekken en flitsen OOGHEELKUNDE Vlekken en flitsen Vlekken en flitsen Het zien van vlekken of lichtflitsen in het gezichtsveld kan heel hinderlijk zijn. Vaak is het onschuldig, maar het kan ook het begin zijn van een netvliesloslating.

Nadere informatie

Kijkoperatie van de dikke darm

Kijkoperatie van de dikke darm CHIRURGIE Kijkoperatie van de dikke darm BEHANDELING Kijkoperatie van de dikke darm U komt binnenkort naar het ziekenhuis voor een operatie aan de dikke darm. Bij deze operatie verwijdert de chirurg het

Nadere informatie