Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus"

Transcriptie

1 FYSIOTHERAPIE Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus ADVIES

2 Informatie sport en bewegen bij diabetes mellitus In deze folder vindt u informatie over het effect van sport en bewegen bij diabetes mellitus (suikerziekte). U leest waarom lichaamsbeweging voor mensen met diabetes (extra) belangrijk is en wat het effect is op het gebruik van insuline. Ook krijgt u informatie over het programma Sport en bewegen bij diabetes : een speciaal fysiotherapieprogramma voor mensen met diabetes. Waarom beweging? Een actieve levensstijl is voor iedereen gezond. Een half uur lichaamsbeweging per dag zorgt al voor een betere lichamelijke en geestelijke conditie. Zo heeft beweging een gunstig effect op: de bloeddruk; de botdichtheid (stevige botten); het lichaamsgewicht; het risico op hart- en vaatziekten. Verder zorgt bewegen ervoor dat u zich fitter voelt. U krijgt er positieve energie van, waardoor u lekkerder in uw vel zit. Voor mensen met diabetes is lichaamsbeweging extra belangrijk. Het kan zorgen voor: lagere bloedsuikerwaardes (minder glucose in het bloed); betere werking van de insuline; stimulatie van de bloedsomloop: dit kan late diabetesklachten helpen voorkomen. Als u regelmatig beweegt, hebt u waarschijnlijk zelfs minder insuline nodig om uw lichaam goed te laten functioneren. Lichaambeweging hoeft geen topsport te zijn. Ontspannen wandelen, fietsen, zwemmen of iets dergelijks is ook prima. Als er maar regelmaat in zit. Het is beter om iedere dag een half uur te bewegen dan een keer per week twee uur achter elkaar. 1

3 Houd bij extra beweging altijd de hoogte van de bloedglucose in de gaten. Want wie meer beweegt, verbruikt ook meer energie. En daardoor daalt de bloedglucose. Bewegen en insulinegebruik Als u beweegt of sport gaan de spieren harder werken. Daarvoor hebben die spieren extra brandstof nodig in de vorm van glucose (suiker). De spier haalt die glucose uit het bloed. Het glucosegehalte van het bloed kan daardoor dalen. Voor het opnemen van glucose in de spieren is insuline nodig. Bij mensen die geen diabetes hebben regelt het lichaam vanzelf de hoeveelheid insuline die aangemaakt wordt, zodat de hoeveelheid glucose in het bloed op peil blijft. Als u diabetes hebt, moet u zelf leren om de bloedglucosewaarde op peil te houden. Het is niet gezond als de glucosewaarden teveel gaan schommelen. Daarom is het goed om met een aantal dingen rekening te houden als u gaat sporten / bewegen: duur en intensiteit van de sport; de bloedglucosewaarde; hoeveelheid beschikbare insuline; behoefte aan extra koolhydraten in de voeding. Duur en intensiteit van de sport Bedenk hoe lang gaat u gaat sporten en hoe intensief. Op basis daarvan kunt u naar behoefte extra koolhydraten nemen. Bloedglucosewaarde/beschikbare insuline Bepaal van tevoren uw bloedsuikerwaarde. Als u begint met een goede bloedglucosewaarde kunt u de inspanning beter volhouden. Is de bloedglucose te laag voor de inspanning, corrigeer deze dan eerst door 20 gram koolhydraten te nemen (zie tabel 1). Als de bloedglucosewaarde hoger is dan 16 mmol/l, moet u zich afvragen of het wel verstandig is om te gaan sporten. Mogelijk hebt u een insulinetekort. Als u dan gaat sporten, kan de bloedglucose verder gaan stijgen. Is er wel voldoende werkzame insuline tijdens het sporten, dan zal de bloedglucose juist dalen. Product Limonadesiroop Dextro energydrank Twee-/dubbeldrank Glucosetabletten Hoeveelheid 40 ml half flesje/165 ml 150 ml 5-6 tabletten Gram koolhydraten Tabel 1 Producten met 20 gr koolhydraten 2

4 Extra koolhydraten Neem voordat u gaat sporten extra koolhydraten, zodat u voldoende brandstof hebt tijdens en na de inspanning. Hoeveel extra koolhydraten u moet nemen is afhankelijk van de glucosewaarde gemeten voor het sporten. Het hangt er ook van af hoe lang u denkt te gaan sporten. Bij inspanning verbrandt u ongeveer gram koolhydraten per half uur. Wanneer de inspanning langer duurt dan een uur moet u ook tijdens de inspanning de koolhydraten aanvullen. Hoeveel koolhydraten u precies moet nemen is individueel verschillend (zie tabel 2). Uit welke producten u de extra koolhydraten haalt, hangt ook af van het soort inspanning. Bij duurlopen kunt u bijvoorbeeld kiezen voor koolhydraatrijke dranken, bij bijvoorbeeld de Vierdaagse voor koolhydraatrijke en lichtverteerbare voedingsmiddelen (zie ook tabel 3). Duur en type inspanning 30 minuten lichte inspanning Glucosewaarde voor aanvang - onder 5 mmol/l - boven 5 mmol/l Extra koolhydraten gram - geen minuten matige inspanning - onder 5 mmol/l mmol/l mmol/l gram - 15 gram - geen 1 uur matige inspanning - onder 5 mmol/l mmol/l mmol/l - 45 gram gram - 15 gram Tabel 2 Hypopreventie 3

5 Hoeveelheid koolhydraten 15 gram 30 gram 45 gram Producten Kleine banaan, appel, peer, minimars, glas frisdrank of vruchtensap, plak ontbijtkoek, evergreen, 1 snee brood 1 krentenbol 1 tosti 1 snee brood met honing 1 stukje taart 1 flesje energiesportdrank 1 gewone Mars 1 broodje kroket 3 sneden brood 2 sneden brood met jam Tabel 3 Hoeveel koolhydraten? Genoeg drinken Behalve letten op koolhydraten is het belangrijk voldoende te drinken. Bij inspanning neemt de verbranding in de spieren toe, waardoor er veel warmte en afvalstoffen vrijkomen. Deze warmte probeert het lichaam kwijt te raken door onder meer te zweten. Het vocht dat u daarmee kwijtraakt moet op tijd weer aangevuld worden. Voor inspanning van een uur of minder is het voldoende alleen water te drinken. Wanneer de inspanning langer duurt is het aan te bevelen vocht met koolhydraten te nemen. Vruchtensap is niet zo geschikt, omdat het minder goed opgenomen wordt en maagklachten kan geven. De combinatie vruchtensap met water kan wel. Neem dan van beide evenveel (verhouding 1:1). Na-effect Na het sporten willen de spiercellen en de lever hun glucosevoorraad aanvullen. Vooral de eerste twee uur na de inspanning gebruikt het lichaam daarvoor flink wat glucose. Dat kan alleen als er nog genoeg glucose aanwezig is. Daarom is het advies om na het sporten koolhydraten te nemen die wat trager opgenomen worden. Voorbeelden zijn een banaan, appel of krentenbol. Dat glucose slurpen kan nog uren in lichtere mate doorgaan. De verhoogde insulinegevoeligheid kan na het sporten nog 24 tot 48 uur aanhouden. Daarom is het belangrijk om de insuline (en/ of de orale bloedglucoseverlagende medicatie) goed af te stemmen. Het kan handig zijn om een aantal gegevens op te schrijven als u gaat sporten: bloedglucosewaarden, hoeveelheid medicatie, hoe lang u sport en de hoeveelheid eten en drinken die u neemt. Zo krijgt u inzicht in het effect van 4

6 sporten op uw lichaam en kunt u de bloedglucosewaarden beter reguleren. Vermindering insulinebehoefte Als u genoeg aan lichaamsbeweging doet, kan dat ervoor zorgen dat uw lichaam gevoeliger wordt voor insuline. U hebt dan dus minder insuline nodig voor hetzelfde effect. De lichaamsbeweging moet dan wel van een behoorlijk niveau zijn. Dat betekent dat u zich minimaal om de dag, gedurende minimaal een half uur, behoorlijk moet inspannen om het effect te merken. Als u ongetraind begint en dan elke dag flink zou gaan trainen, zou de insulinebehoefte met ongeveer 30% kunnen afnemen. Hierbij gaan we er vanuit dat uw voeding en lichaamsgewicht constant blijven. Het effect van lichamelijk activiteit op de insulinegevoeligheid is vooral ook bekend geworden bij type 2 diabetes. Bij deze aandoening zijn de weefsels vaak minder gevoelig voor insuline. De behandeling bestaat vaak uit tabletten die de insulinegevoeligheid proberen te verbeteren. Lichaamsbeweging heeft ook zo n effect op de daarvoor gevoelige cellen. Adviezen Gebruikt u medicijnen om de bloedglucose te verlagen? Controleer dan altijd de bloedglucose voordat u gaat sporten. Meten is weten! Gebruikt u insuline? Dan is het goed om te weten dat bij elke vorm van bewegen de bloeddoorstroming in de huid toeneemt. Daardoor wordt ook de insuline sneller opgenomen in het bloed. In de spieren die u tijdens het sporten veel gebruikt neemt de doorbloeding nog eens extra toe. Injecteer de insuline daarom liever niet in de buurt van die spieren. Insuline heeft een piekwerking. Ga daarom liever niet sporten binnen het eerste uur na de insuline-injectie. Bouw het bewegen rustig op: ga eerst langzaamaan wat vaker en langer achter elkaar bewegen. Daarna kunt u ook de intensiteit van het bewegen opbouwen. Door dit gecontroleerd te doen blijft er de mogelijkheid om zo nodig voeding en medicatie aan te passen. De meest geschikte vormen van sport bij mensen met diabetes zijn duursporten. Dit zijn sporten waarbij de intensiteit goed doseerbaar is. U kunt daarbij makkelijker aanpassingen doen om de bloedglucose in balans te houden. Voorbeelden van duursporten zijn wandelen, fietsen en zwemmen. Allerlei teamsporten zijn ook goede mogelijkheden en zullen vooral voor jongeren met diabetes aantrekkelijk zijn. Als u regelmatig aan lichaamsbeweging gaat doen en u gebruikt (orale) medicijnen die de bloedglucose verlagen (met 5

7 name sulfonylureumderivaten), dan kan het nodig zijn om de dosering (blijvend) te verlagen. Ook als u insuline gebruikt en u gaat aan middelzware tot zware inspanning doen, moet de dosering bijna altijd aangepast worden. Dit is nodig om hypoglykemie (een te laag bloedglucosegehalte) te voorkomen. Zorg bij het sporten voor goede schoenen en sokken, zonder onregelmatigheden. Laat blessures en verwondingen goed behandelen. Is uw bloeddruk te hoog, vraag dan eerst advies aan uw behandelend arts. drie uur na de inspanning, voor het slapen gaan en de volgende morgen (nuchter). Vragen Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen over het programma Sport en bewegen bij diabetes? U kunt contact opnemen met de afdeling Fysiotherapie. Het programma Sport en bewegen bij diabetes Het programma Sport en bewegen bij diabetes is een speciaal fysiotherapieprogramma voor mensen met diabetes. U krijgt eerst een intakegesprek met de fysiotherapeut. Deze maakt samen met u een inspanningprogramma. Volgens dit programma gaat u twee maal per week trainen, gedurende ongeveer 12 weken. U traint in een groep van ongeveer zes personen. De activiteiten variëren: fietsen, lopen, fitness en andere sporten komen aan bod. De groep wordt begeleid door twee fysiotherapeuten. Doel van het programma is een actieve levensstijl te ontwikkelen en daarbij om leren gaan met de bloedsuikerspiegel bij inspanning. U houdt tijdens het programma een logboek bij waarin u uw bloedglucosewaardes noteert. U meet die waarde op verschillende momenten: voor en na de training, 6

8 St. Antonius Ziekenhuis T E Spoedeisende Hulp Fysiotherapie Locaties en bezoekadressen Ziekenhuizen St. Antonius Ziekenhuis Utrecht Soestwetering 1, Utrecht (Leidsche Rijn) Poliklinieken St. Antonius Polikliniek Utrecht Overvecht Neckardreef 6, Utrecht St. Antonius Ziekenhuis Nieuwegein Koekoekslaan 1, Nieuwegein St. Antonius Polikliniek Houten Hofspoor 2, Houten St. Antonius Spatadercentrum Utrecht-De Meern Van Lawick van Pabstlaan 12, De Meern 7

9 Meer weten? Ga naar Dit is een uitgave van St. Antonius Ziekenhuis 2106/10-09

Lichaamsbeweging en sport

Lichaamsbeweging en sport Hoofdstuk 6B Lichaamsbeweging en sport 6b.1 Inleiding Regelmatig bewegen heeft een positieve invloed op de gezondheid. En het zorgt voor ontspanning en plezier. Dit geldt voor iedereen, dus ook voor mensen

Nadere informatie

Diabetes, sport en voeding

Diabetes, sport en voeding Diabetes, sport en voeding Als u diabetes mellitus heeft, dan kan er veel verbeteren door u lichamelijk in te spannen. Hierdoor verbeteren bijvoorbeeld: uw insulinegevoeligheid en daardoor uw glucosewaarden;

Nadere informatie

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes

Beweging en diabetes. Informatiebrochure Beweging en Diabetes Beweging en diabetes Informatiebrochure Beweging en Diabetes Items: Sporten en lichaam Hypo voorkomen Nog meer opletten Richtlijnen Algemeen Advies Samengevat Fysiogroep I Bewegen en zeker het beoefenen

Nadere informatie

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes

Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Adviezen voor sport en beweging bij diabetes Inleiding Lichaamsbeweging is erg gezond, ook als u diabetes heeft. Wel gelden er bij diabetes een aantal adviezen rond sport en beweging. De diabetesverpleegkundige

Nadere informatie

INTERNE GENEESKUNDE. De diabetesverpleegkundige

INTERNE GENEESKUNDE. De diabetesverpleegkundige INTERNE GENEESKUNDE De diabetesverpleegkundige De diabetesverpleegkundige In het St Antonius ziekenhuis werken op de poli Interne Geneeskunde diverse diabetesverpleegkundigen. Zij zijn gespecialiseerd

Nadere informatie

Diabetesspreekuur voor zwangeren

Diabetesspreekuur voor zwangeren INTERNE GENEESKUNDE Diabetesspreekuur voor zwangeren ADVIES Diabetesspreekuur voor zwangeren Uw gynaecoloog heeft u verwezen naar het Diabetesspreekuur voor zwangeren. Dit is een speciaal spreekuur voor

Nadere informatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie

Richtlijnen na een halsslagaderoperatie VAATCHIRURGIE Richtlijnen na een halsslagaderoperatie ADVIES Richtlijnen na een halsslagaderoperatie Onlangs hebt u een vaatoperatie ondergaan. Na de operatie kunt u de dagelijkse activiteiten langzaam

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport

PATIËNTEN INFORMATIE. Diabetes en sport PATIËNTEN INFORMATIE Diabetes en sport 2 PATIËNTENINFORMATIE Waarom aan beweging doen? Het Maasstad Ziekenhuis vindt het belangrijk om u te motiveren tot beweging/sport. Een actieve leefstijl is voor iedereen

Nadere informatie

Beweegprogramma diabetes mellitus

Beweegprogramma diabetes mellitus Beweegprogramma diabetes mellitus U heeft het advies gekregen van uw internist, diabetesverpleegkundige of diëtist om een beweegprogramma te volgen bij afdeling fysiotherapie in Gelre ziekenhuizen. Het

Nadere informatie

INTERNE GENEESKUNDE. Aderlating BEHANDELING

INTERNE GENEESKUNDE. Aderlating BEHANDELING INTERNE GENEESKUNDE Aderlating BEHANDELING Aderlating Binnenkort komt u naar de Dagbehandeling voor een aderlating. Hierbij wordt een bepaalde hoeveelheid bloed afgenomen om het ijzergehalte in uw bloed

Nadere informatie

St. Antonius Ziekenhuis

St. Antonius Ziekenhuis INTERNE GENEESKUNDE De diabetesverpleegkundige De diabetesverpleegkundige In het werken op de poli Interne Geneeskunde diverse diabetesverpleegkundigen. Zij zijn gespecialiseerd in de zorg rondom diabetes.

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. De Fit Cool poli. Overgewicht bij kinderen KINDEREN

KINDERGENEESKUNDE. De Fit Cool poli. Overgewicht bij kinderen KINDEREN KINDERGENEESKUNDE De Fit Cool poli Overgewicht bij kinderen KINDEREN De Fit Cool poli Het aantal kinderen met overgewicht is de laatste twintig jaar verdubbeld. In Nederland is momenteel één op de acht

Nadere informatie

Dieetadvies bij een kaliumtekort

Dieetadvies bij een kaliumtekort VOEDING & DIEET Dieetadvies bij een kaliumtekort ADVIES Dieetadvies bij een kaliumtekort Kalium is een stof die in vrijwel alle voedingsmiddelen zit. In het lichaam komt het vooral in de spiercellen voor.

Nadere informatie

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper

DIABETES EN BEWEGEN Hypo of hyper DIABETES EN BEWEGEN Bewegen is voor iedereen belangrijk. Als u regelmatig beweegt, verbetert uw conditie. Ook kan voldoende beweging voorkomen dat u te zwaar wordt, en het helpt bij afvallen. Bovendien

Nadere informatie

Darmvoorbereiding met Kleanprep. Tijdens opname

Darmvoorbereiding met Kleanprep. Tijdens opname Darmvoorbereiding met Kleanprep Tijdens opname Darmvoorbereiding met Kleanprep Binnenkort krijgt u een onderzoek of ondergaat u een operatie. Om deze goed te laten verlopen is het belangrijk dat uw darmen

Nadere informatie

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling

Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling FYSIOTHERAPIE Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling BEHANDELING Fysieke training tijdens en/of na kankerbehandeling Als u te maken krijgt met kanker is dit zeer ingrijpend. Tijdens en na

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Dagboek bloedneuzen

LONGGENEESKUNDE. Dagboek bloedneuzen LONGGENEESKUNDE Dagboek bloedneuzen Dagboek bloedneuzen zijn een veelvoorkomend verschijnsel bij de ziekte van Rendu-Osler-Weber (ROW). Dit komt doordat de bloedvaatjes in het neusslijmvlies bij mensen

Nadere informatie

CARDIOLOGIE. Ergometrie. Inspannings-elektrocardiogram ONDERZOEK

CARDIOLOGIE. Ergometrie. Inspannings-elektrocardiogram ONDERZOEK CARDIOLOGIE Ergometrie Inspannings-elektrocardiogram ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik

Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik Voedingsadviezen bij twee maal daags insulinegebruik U heeft diabetes mellitus en gebruikt hiervoor twee maal daags insuline. Deze brochure geeft extra informatie over uw dieet in bijzondere situaties

Nadere informatie

Behandelprogramma Moeheid bij MS

Behandelprogramma Moeheid bij MS REVALIDATIE Behandelprogramma Moeheid bij MS BEHANDELING Behandelprogramma Moeheid bij MS Moeheid is een veel voorkomende klacht bij Multiple Sclerose (MS). Al vanaf het begin van de MS kan moeheid zorgen

Nadere informatie

Oefeningen na uw heupoperatie

Oefeningen na uw heupoperatie FYSIOTHERAPIE Oefeningen na uw heupoperatie ADVIES Oefeningen na uw heupoperatie U hebt uw heup gebroken en u bent hieraan geopereerd. Om ervoor te zorgen dat u na uw operatie weer snel herstelt, is het

Nadere informatie

Behandeling met Iloprost

Behandeling met Iloprost VAATCHIRURGIE Behandeling met Iloprost BEHANDELING Behandeling met Iloprost Binnenkort komt u naar het St. Antonius Ziekenhuis voor een behandeling met het medicijn Iloprost. Uw arts heeft u uitgelegd

Nadere informatie

Glucosetolerantietest bij kinderen

Glucosetolerantietest bij kinderen KINDERGENEESKUNDE Glucosetolerantietest bij kinderen Dagopname KINDEREN Glucosetolerantietest bij kinderen De kinderarts heeft na overleg met u besloten om bij uw kind een onderzoek te doen naar de werking

Nadere informatie

St. Antonius Ziekenhuis

St. Antonius Ziekenhuis RADIOLOGIE CT-scan van het hart ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? CT-scan van het hart Uw behandelend

Nadere informatie

REUMATOLOGIE. De (verpleegkundig) reumaconsulent

REUMATOLOGIE. De (verpleegkundig) reumaconsulent REUMATOLOGIE De (verpleegkundig) reumaconsulent De (verpleegkundig) reumaconsulent U hebt gehoord dat er bij u een vorm van reuma is vastgesteld. Het kan zijn dat u nog vragen hebt, of dat er problemen

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Blaastraining. Uw blaas de baas ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Blaastraining. Uw blaas de baas ADVIES FYSIOTHERAPIE Blaastraining Uw blaas de baas ADVIES Blaastraining Bij urge-incontinentie (aandrangincontinentie) voelt u bijna voortdurend of vaak aandrang om te plassen. Daarom bouwt u onbewust de gewoonte

Nadere informatie

Histamineprovocatietest

Histamineprovocatietest LONGFUNCTIE-ONDERZOEK Histamineprovocatietest ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken

Nadere informatie

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus

Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus Voedingsadviezen bij tablet-gereguleerde diabetes mellitus U heeft diabetes mellitus (suikerziekte) en gebruikt hiervoor tabletten. Deze folder geeft informatie over uw dieet in bijzondere situaties en

Nadere informatie

Dagopname pijnbehandeling

Dagopname pijnbehandeling PIJNBESTRIJDING Dagopname pijnbehandeling BEHANDELING Dagopname pijnbehandeling Van uw specialist heeft u gehoord dat u wordt opgenomen voor pijnbestrijding. Om u zo goed mogelijk op deze opname voor te

Nadere informatie

INTENSIVE CARE Nazorg Intensive Care

INTENSIVE CARE Nazorg Intensive Care INTENSIVE CARE Nazorg Intensive Care Nazorg Intensive Care U bent met een ernstige ziekte opgenomen geweest op de afdeling Intensive Care (IC) van ons ziekenhuis. Er is in die periode veel met u gebeurd.

Nadere informatie

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Zelfregulatie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Zelfregulatie U heft suikerziekte (diabetes mellitus) en gebruikt daarvoor twee of vier maal per dag insuline. In overleg met uw arts heeft u besloten dat u zelf uw diabetes mellitus gaat regelen (zelfregulatie).

Nadere informatie

INTERNE GENEESKUNDE. Dorstproef ONDERZOEK

INTERNE GENEESKUNDE. Dorstproef ONDERZOEK INTERNE GENEESKUNDE Dorstproef ONDERZOEK Dorstproef U wordt binnenkort opgenomen voor een dorstproef. U krijgt dit onderzoek om erachter te komen waarom u elke dag zoveel plast. In deze folder vertellen

Nadere informatie

CARDIOLOGIE. Dagboek hartfalen

CARDIOLOGIE. Dagboek hartfalen CARDIOLOGIE Dagboek hartfalen Dagboek hartfalen Persoonlijke gegevens Naam :-----------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

DERMATOLOGIE. Training ontspanningsoefeningen

DERMATOLOGIE. Training ontspanningsoefeningen DERMATOLOGIE Training ontspanningsoefeningen bij jeuk Training ontspanningsoefeningen bij jeuk Stress en (spier)spanning kunnen ervoor zorgen dat lichamelijke klachten verergeren. Dit geldt ook voor klachten

Nadere informatie

Behandeling met zoledroninezuur

Behandeling met zoledroninezuur REUMATOLOGIE Behandeling met zoledroninezuur BEHANDELING Behandeling met zoledroninezuur In overleg met uw reumatoloog wordt u binnenkort in het St. Antonius Ziekenhuis behandeld voor osteoporose met het

Nadere informatie

Dieetadvies bij jicht

Dieetadvies bij jicht VOEDING & DIEET Dieetadvies bij jicht ADVIES Dieetadvies bij jicht Jicht ontstaat als urinezuur in het lichaam wordt opgehoopt, vooral in de gewrichten. De behandeling die u krijgt, heeft tot doel de hoeveelheid

Nadere informatie

Sacro-iliacale blokkade met corticosteroïden

Sacro-iliacale blokkade met corticosteroïden PIJNBESTRIJDING Sacro-iliacale blokkade met corticosteroïden BEHANDELING Sacro-iliacale blokkade met corticosteroïden Deze folder geeft u informatie over de behandeling van pijnklachten via een Sacro-iliacale

Nadere informatie

Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain

Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain FYSIOTHERAPIE Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain ADVIES Oefeningen tijdens gebruik van de Achillotrain Na een operatie van uw achillespees is het belangrijk dat u tijdens en na de periode in

Nadere informatie

KINDERGENEESKUNDE. Koortsstuipen KINDEREN

KINDERGENEESKUNDE. Koortsstuipen KINDEREN KINDERGENEESKUNDE Koortsstuipen KINDEREN Koortsstuipen Uw kind heeft een koortsstuip gehad. Voor de meeste mensen is het meemaken van zo n aanval een angstige ervaring die veel vragen oproept. In deze

Nadere informatie

REUMATOLOGIE. Neoral BEHANDELING

REUMATOLOGIE. Neoral BEHANDELING REUMATOLOGIE Neoral BEHANDELING Neoral Uw specialist heeft voor de behandeling van uw reumatoïde artritis (chronisch gewrichtsreuma) gekozen voor Neoral. Om dit medicijn goed te kunnen gebruiken, is het

Nadere informatie

Adviezen voor na uw ontslag

Adviezen voor na uw ontslag LONGGENEESKUNDE Adviezen voor na uw ontslag ADVIES Adviezen voor na uw ontslag U krijgt deze folder omdat u binnenkort uit het ziekenhuis ontslagen wordt. U vindt er praktische informatie in over uw verdere

Nadere informatie

Plaatsing van een stent

Plaatsing van een stent LONGGENEESKUNDE Plaatsing van een stent in de luchtwegen BEHANDELING Plaatsing van een stent Binnenkort komt u voor een behandeling naar het St. Antonius Ziekenhuis. Bij deze behandeling brengt de arts

Nadere informatie

ANESTHESIOLOGIE. Bloedpatch. Na een ruggenprik BEHANDELING

ANESTHESIOLOGIE. Bloedpatch. Na een ruggenprik BEHANDELING ANESTHESIOLOGIE Bloedpatch Na een ruggenprik BEHANDELING Bloedpatch In deze folder vindt u informatie over de bloedpatch. U krijgt deze behandeling, omdat u aanhoudende hoofdpijn hebt nadat u een ruggenprik

Nadere informatie

Stomabreuk Parastomale hernia

Stomabreuk Parastomale hernia CHIRURGIE Stomabreuk Parastomale hernia ADVIES Stomabreuk Parastomale hernia In deze folder vindt u uitleg over een stomabreuk (parastomale hernia) en welke onderzoeken u krijgt als vermoed wordt dat u

Nadere informatie

Pijnmeting. Hulpmiddel bij pijnbestrijding

Pijnmeting. Hulpmiddel bij pijnbestrijding Pijnmeting Hulpmiddel bij pijnbestrijding Pijnmeting U bent opgenomen omdat u lichamelijke klachten hebt en één van deze klachten is pijn. De mogelijkheid bestaat dat de oorzaak van de pijn snel wordt

Nadere informatie

LONGFUNCTIE-ONDERZOEK. Ergometrie. fietstest ONDERZOEK

LONGFUNCTIE-ONDERZOEK. Ergometrie. fietstest ONDERZOEK LONGFUNCTIE-ONDERZOEK Ergometrie fietstest ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken

Nadere informatie

Maagoperaties bij ernstig overgewicht

Maagoperaties bij ernstig overgewicht CHIRURGIE Maagoperaties bij ernstig overgewicht BEHANDELING Maagoperaties bij ernstig overgewicht U hebt deze folder meegekregen omdat u erover denkt een maagoperatie te ondergaan om uw overgewicht te

Nadere informatie

PET-scan van de hersenen

PET-scan van de hersenen NUCLEAIRE GENEESKUNDE PET-scan van de hersenen ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. De laborant neemt op dag tussen 15.00 en 17.00 uur telefonisch contact met u op voor eventuele

Nadere informatie

Nierfunctievervangende behandeling

Nierfunctievervangende behandeling INTENSIVE CARE Nierfunctievervangende behandeling dialyse op de Intensive Care Unit Nierfunctievervangende behandeling Deze folder is bestemd voor patiënten op de Intensive Care (IC) die een kunstnierbehandeling

Nadere informatie

Wortelblokkade met corticosteroïden

Wortelblokkade met corticosteroïden PIJNBESTRIJDING Wortelblokkade met corticosteroïden BEHANDELING Wortelblokkade met corticosteroïden Deze folder geeft u informatie over de behandeling van pijnklachten via een wortelblokkade met corticosteroïden.

Nadere informatie

CT-scan (met of zonder contrast)

CT-scan (met of zonder contrast) RADIOLOGIE CT-scan (met of zonder contrast) ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? CT-scan (met

Nadere informatie

NUCLEAIRE GENEESKUNDE. Renografie ONDERZOEK

NUCLEAIRE GENEESKUNDE. Renografie ONDERZOEK NUCLEAIRE GENEESKUNDE Renografie ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Het totale onderzoek duurt

Nadere informatie

St. Antonius Ziekenhuis

St. Antonius Ziekenhuis INTERNE GENEESKUNDE IgA-nefropathie BEHANDELING IgA-nefropathie Door uw arts is IgA-nefropathie bij u vastgesteld of er is een vermoeden dat u deze aandoening heeft. In deze folder leest u meer over de

Nadere informatie

Videointeractiebegeleiding op de Kinderafdeling

Videointeractiebegeleiding op de Kinderafdeling KINDERGENEESKUNDE Videointeractiebegeleiding op de Kinderafdeling KINDEREN Video-interactiebegeleiding op de Kinderafdeling Uw kind is opgenomen op de Kinderafdeling van het St. Antonius Ziekenhuis. Een

Nadere informatie

Hand- en polsoperaties

Hand- en polsoperaties PLASTISCHE CHIRURGIE Hand- en polsoperaties BEHANDELING Hand- en polsoperaties Deze folder geeft u algemene informatie over een operatie aan uw hand of pols. Ook leest u hoe de opnameperiode in het ziekenhuis

Nadere informatie

OOGHEELKUNDE. Ooglidcorrectie BEHANDELING

OOGHEELKUNDE. Ooglidcorrectie BEHANDELING OOGHEELKUNDE Ooglidcorrectie BEHANDELING Ooglidcorrectie Weinig gebieden van het menselijk lichaam zijn zo gevoelig voor de effecten van de zwaartekracht en vochtophoping als de oogleden. Het is dan ook

Nadere informatie

KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG. (Electro-encefalogram) ONDERZOEK

KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG. (Electro-encefalogram) ONDERZOEK KLINISCHE NEUROFYSIOLOGIE EEG (Electro-encefalogram) ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij

Nadere informatie

Behandeling met Iloprost (Ilomedine )

Behandeling met Iloprost (Ilomedine ) REUMATOLOGIE Behandeling met Iloprost (Ilomedine ) bij ernstig Raynaud-fenomeen BEHANDELING Behandeling met Iloprost (Ilomedine ) Uw arts heeft u een behandeling met Iloprost (Ilomedine ) voorgeschreven.

Nadere informatie

NAZORG. Na uw opname ADVIES

NAZORG. Na uw opname ADVIES NAZORG Na uw opname ADVIES Na uw opname Sommige patiënten hebben na ontslag uit het ziekenhuis nog hulp nodig. Bijvoorbeeld in de vorm van hulp in de huishouding, verpleegkundige zorg of (tijdelijke) opvang

Nadere informatie

Rugrevalidatieprogramma

Rugrevalidatieprogramma FYSIOTHERAPIE Rugrevalidatieprogramma BEHANDELING Rugrevalidatieprogramma U hebt het advies gekregen deel te nemen aan het rugrevalidatieprogramma op de afdeling Fysiotherapie van het St. Antonius Ziekenhuis.

Nadere informatie

Videointeractiebegeleiding (VIB)

Videointeractiebegeleiding (VIB) KINDERGENEESKUNDE Videointeractiebegeleiding (VIB) op de Dagbehandeling Kinderen KINDEREN Video-interactiebegeleiding Uw kind komt voor dagopname op de Dagbehandeling Kinderen van het St. Antonius Ziekenhuis.

Nadere informatie

Standsafwijking van de grote teen

Standsafwijking van de grote teen ORTHOPEDIE Standsafwijking van de grote teen (Hallux valgus) BEHANDELING Standsafwijking van de grote teen Binnenkort wordt u geopereerd aan uw grote teen, omdat die in een afwijkende stand staat. Voor

Nadere informatie

OOGHEELKUNDE. Suikerziekte in het oog

OOGHEELKUNDE. Suikerziekte in het oog OOGHEELKUNDE Suikerziekte in het oog Suikerziekte in het oog Deze folder geeft u een globaal overzicht van de klachten en de behandeling van suikerziekte in het oog. Het is goed u te realiseren dat de

Nadere informatie

REUMATOLOGIE. Prednison. (corticosteroïden) BEHANDELING

REUMATOLOGIE. Prednison. (corticosteroïden) BEHANDELING REUMATOLOGIE Prednison (corticosteroïden) BEHANDELING Prednison (corticosteroïden) Uw reumatoloog heeft u prednison voorgeschreven voor de behandeling van uw reumatische aandoening. Om dit medicijn goed

Nadere informatie

LONGGENEESKUNDE. Pleurapunctie. Ontlastend/diagnostisch ONDERZOEK

LONGGENEESKUNDE. Pleurapunctie. Ontlastend/diagnostisch ONDERZOEK LONGGENEESKUNDE Pleurapunctie Ontlastend/diagnostisch ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij

Nadere informatie

ORTHOPEDIE. Cuffrepair BEHANDELING

ORTHOPEDIE. Cuffrepair BEHANDELING ORTHOPEDIE Cuffrepair BEHANDELING Cuffrepair Binnenkort wordt u geopereerd aan uw schouder. De operatie die bij u wordt uitgevoerd heet een cuffrepair. In deze folder leest u wat de operatie inhoudt, hoe

Nadere informatie

Fysiotherapie bij COPD

Fysiotherapie bij COPD FYSIOTHERAPIE Fysiotherapie bij COPD het longrevalidatieprogramma ADVIES Fysiotherapie bij COPD het longrevalidatieprogramma Bij u is COPD vastgesteld. Uw longarts heeft u verwezen naar de afdeling Fysiotherapie

Nadere informatie

DERMATOLOGIE. Lipbiopsie ONDERZOEK

DERMATOLOGIE. Lipbiopsie ONDERZOEK DERMATOLOGIE Lipbiopsie ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10 minuten voor

Nadere informatie

CHIRURGIE. Vertebroplastiek BEHANDELING

CHIRURGIE. Vertebroplastiek BEHANDELING CHIRURGIE Vertebroplastiek BEHANDELING Vertebroplastiek Binnenkort wordt u voor uw rugklachten behandeld in het St. Antonius Ziekenhuis. Uw behandelend arts zal een zogenaamde vertebroplastiek bij u uitvoeren.

Nadere informatie

Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis

Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis REUMATOLOGIE Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis BEHANDELING Behandeling met rituximab (MabThera ) bij reumatoïde artritis Uw arts heeft u voorgesteld om uw reumatoïde artritis

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. Zwangerschapsmisselijkheid

GYNAECOLOGIE. Zwangerschapsmisselijkheid GYNAECOLOGIE Zwangerschapsmisselijkheid Zwangerschapsmisselijkheid Helaas is het voor de meeste zwangere vrouwen moeilijk om er aan te ontkomen; misselijkheid. Voor sommige vrouwen is het zelfs het eerste

Nadere informatie

SPOEDEISENDE HULP. Flauwvallen

SPOEDEISENDE HULP. Flauwvallen SPOEDEISENDE HULP Flauwvallen Flauwvallen U hebt de afdeling Spoedeisende Hulp bezocht omdat u één of meerdere keren bent flauwgevallen. Een flauwvalreactie wordt in medische termen ook wel syncope genoemd.

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES FYSIOTHERAPIE Toiletadviezen ADVIES Toiletadviezen Ons lichaam heeft dagelijks voedingsstoffen en vocht nodig. Ook moet ons lichaam dagelijks afvalstoffen kwijt via de ontlasting en de urine. We gaan daarom

Nadere informatie

Telemetrie op de verpleegafdeling

Telemetrie op de verpleegafdeling CARDIOLOGIE Telemetrie op de verpleegafdeling ONDERZOEK Telemetrie op de verpleegafdeling Tijdens uw opname krijgt u een telemetriekastje. Hiermee wordt uw hartritme op afstand bewaakt. In deze folder

Nadere informatie

Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray

Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray HARTFUNCTIE-ONDERZOEK Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray Bij angina pectoris (pijn op de borst) ADVIES Het gebruik van Isordil en Nitroglycerine Spray bij angina pectoris Deze folder informeert

Nadere informatie

Fractuurosteoporose spreekuur

Fractuurosteoporose spreekuur CHIRURGIE/ORTHOPEDIE/SPOEDEISENDE HULP Fractuurosteoporose spreekuur ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak

Nadere informatie

Locale infiltratie met corticosteroïden

Locale infiltratie met corticosteroïden PIJNBESTRIJDING Locale infiltratie met corticosteroïden BEHANDELING Locale infiltratie met corticosteroïden In deze folder leest u meer over de behandeling van pijnklachten via een plaatselijke injectie

Nadere informatie

Scan van de nieren na injectie met radioactieve stof

Scan van de nieren na injectie met radioactieve stof NUCLEAIRE GENEESKUNDE Scan van de nieren na injectie met radioactieve stof ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe

Nadere informatie

GIPSKAMER. De bovenarmbrace BEHANDELING

GIPSKAMER. De bovenarmbrace BEHANDELING GIPSKAMER De bovenarmbrace BEHANDELING De bovenarmbrace U hebt uw bovenarm gebroken. Nu de zwelling in uw bovenarm wat minder is geworden en de breuk een beetje vastgroeit, krijgt u een bovenarmbrace.

Nadere informatie

DIABETES CENTRUM. Diabetes Centrum

DIABETES CENTRUM. Diabetes Centrum DIABETES CENTRUM Diabetes Centrum Diabetes Centrum Het Diabetes Centrum is onderdeel van het St. Antonius Ziekenhuis. Het centrum biedt complete poliklinische zorg aan mensen met diabetes mellitus (suikerziekte).

Nadere informatie

CHIRURGIE. Het verpleegkundig spreekuur Chirurgie

CHIRURGIE. Het verpleegkundig spreekuur Chirurgie CHIRURGIE Het verpleegkundig spreekuur Chirurgie U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om

Nadere informatie

RADIOLOGIE. Botdichtheidsmeting ONDERZOEK

RADIOLOGIE. Botdichtheidsmeting ONDERZOEK RADIOLOGIE Botdichtheidsmeting ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling. Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak maken? Wij verzoeken u om 10 minuten

Nadere informatie

Ademhalingsondersteuning

Ademhalingsondersteuning LONGGENEESKUNDE Ademhalingsondersteuning Non Invasive Positive Pressure Ventilation (NPPV) BEHANDELING Ademhalingsondersteuning U of uw familielid/naaste heeft tijdelijk ondersteuning van de ademhaling

Nadere informatie

Sporten met diabetes

Sporten met diabetes Sporten met diabetes Inleiding Sport en beweging hebben invloed op de bloedsuikerwaarden. Voor iedereen is de invloed hiervan op de diabetesregulatie anders. In deze folder leest u een aantal basisadviezen

Nadere informatie

ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM. Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum

ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM. Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum ST. ANTONIUS KANKERCENTRUM Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum Wel of niet reanimeren in het St. Antonius Kankercentrum Binnen het St. Antonius Ziekenhuis is het de regel dat we iedere

Nadere informatie

RADIOLOGIE. Arthrografie ONDERZOEK

RADIOLOGIE. Arthrografie ONDERZOEK RADIOLOGIE Arthrografie ONDERZOEK U wordt op dag om uur verwacht op de poli/afdeling voor Schouder Elleboog, pols of enkel Knie Als u verhinderd bent, wilt u dit dan tijdig melden en een nieuwe afspraak

Nadere informatie

DERMATOLOGIE. Operatieve ingreep. op de poli Dermatologie BEHANDELING

DERMATOLOGIE. Operatieve ingreep. op de poli Dermatologie BEHANDELING DERMATOLOGIE Operatieve ingreep op de poli Dermatologie BEHANDELING Operatieve ingreep op de poli Dermatologie U zult binnenkort een (kleine) operatie ondergaan. Deze ingreep wordt verricht door de dermatoloog

Nadere informatie

Niet ingedaalde balletjes

Niet ingedaalde balletjes KINDERGENEESKUNDE Niet ingedaalde balletjes (retentio testis) KINDEREN Niet ingedaalde balletjes Bij ongeboren jongetjes ontwikkelen de teelballetjes zich in de buik. Vóór de geboorte verhuizen ze via

Nadere informatie

RADIOLOGIE. Punctie ONDERZOEK

RADIOLOGIE. Punctie ONDERZOEK RADIOLOGIE Punctie ONDERZOEK Punctie Uw behandelend arts heeft u voor een punctie doorverwezen naar de afdeling Radiologie (röntgenafdeling). Op deze afdeling brengen radiologen (medisch specialisten),

Nadere informatie

Sedatie met lachgas bij kinderen Afdeling kindergeneeskunde en spoedeisende hulp

Sedatie met lachgas bij kinderen Afdeling kindergeneeskunde en spoedeisende hulp KINDERGENEESKUNDE Sedatie met lachgas bij kinderen Afdeling kindergeneeskunde en spoedeisende hulp KINDEREN Sedatie met lachgas bij kinderen Binnenkort ondergaat uw kind een behandeling waarbij hij/zij

Nadere informatie

Uw arm of been in het gips

Uw arm of been in het gips SPOEDEISENDE HULP & GIPSKAMER Uw arm of been in het gips ADVIES Uw arm of been in het gips U hebt op de afdeling Spoedeisende Hulp (SEH) of op de Gipskamer van het St. Antonius Ziekenhuis een gipsverband

Nadere informatie

Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger

Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger FYSIOTHERAPIE Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger BEHANDELING Revalidatie na operatie aan de buigpezen van de vinger U hebt een operatie aan de buigpezen van uw vinger ondergaan. Voor

Nadere informatie

Webspreekuur. Wat is het? Voordelen

Webspreekuur. Wat is het? Voordelen Webspreekuur Webspreekuur Sinds enige tijd is de service van de poliklinieken uitgebreid met een webspreekuur. Dit betekent dat u niet altijd terug hoeft te komen op de poli, maar thuis via internet contact

Nadere informatie

Revalidatie bij kanker

Revalidatie bij kanker REVALIDATIE Revalidatie bij kanker De mogelijkheden BEHANDELING Revalidatie bij kanker U kunt in het St. Antonius Ziekenhuis terecht voor verschillende revalidatieprogramma s bij kanker. Revalidatie bij

Nadere informatie

Scopische Neerplastiek

Scopische Neerplastiek ORTHOPEDIE Scopische Neerplastiek Operatie aan het schoudergewricht via een kijkoperatie BEHANDELING Scopische Neerplastiek Binnenkort wordt u geopereerd aan de schouder. Bij deze operatie zal de arts

Nadere informatie

PLASTISCHE CHIRURGIE. Voorhoofdslift BEHANDELING

PLASTISCHE CHIRURGIE. Voorhoofdslift BEHANDELING PLASTISCHE CHIRURGIE Voorhoofdslift BEHANDELING Voorhoofdslift Deze folder geeft u algemene informatie over een voorhoofdslift, bedoeld als aanvulling op het gesprek met uw plastisch chirurg. Het is goed

Nadere informatie

Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten

Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten KAAKCHIRURGIE & MONDZIEKTEN Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten ADVIES Nazorg behandelingen Kaakchirurgie & Mondziekten Vandaag hebt u een operatieve behandeling in de mond ondergaan. Graag

Nadere informatie

PLASTISCHE CHIRURGIE. Neuscorrectie BEHANDELING

PLASTISCHE CHIRURGIE. Neuscorrectie BEHANDELING PLASTISCHE CHIRURGIE Neuscorrectie BEHANDELING Neuscorrectie De vorm en grootte van de neus bepalen voor een belangrijk deel hoe uw gelaat eruit ziet. Operaties aan de neus om de vorm te verbeteren, zijn

Nadere informatie