Factsheet sectoren. Sectoraal arbeidsmarktbeleid en gemeenten. Inleiding

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Factsheet sectoren. Sectoraal arbeidsmarktbeleid en gemeenten. Inleiding"

Transcriptie

1 Factsheet sectoren Deel I Sectoraal arbeidsmarktbeleid en gemeenten Inleiding Verknoping lokaal en sectoraal arbeidsmarktbeleid Gemeenten werken meer en meer samen met economische sectoren of branches, bijvoorbeeld in werkgeversservicepunten of brancheloketten. Het maken van afspraken met het georganiseerde bedrijfsleven, het afstemmen en gezamenlijk uitvoeren van acties en projecten biedt voor beide partijen kansen. Ook in deze tijden van crisis. De crisis biedt ook kansen. Partijen vinden, gedreven door een sense of urgency, elkaar makkelijker. Overheid en sectoren kunnen iets aan elkaar hebben. Alle investeringen die nu worden gedaan in contact en gezamenlijk optrekken op basis van ieders belang leveren ook in de toekomst winst op. En in die toekomst zullen veel sectoren toch te maken krijgen met structurele personeelstekorten, hoezeer de conjunctuur nu voor velen ook tegen zit. Op 20 mei 2009 hebben VNG en de sociale partners in een convenant afgesproken om de verknoping van lokaal/ regionaal en sectoraal arbeidsmarktbeleid te stimuleren. In de regio, omdat de verbindingen tussen sectoren en gemeenten daar tot stand moeten komen. Gedacht wordt bijvoorbeeld aan het vormen van regionale fondsen, waarin gemeenten en sociale partners/sectoren een deel van hun budgetten (Participatiefonds, O&O) bestemmen voor vraaggerichte projecten. De afspraken worden op het niveau van de 30 regio s rondom de Werkpleinplusvestigingen gemaakt. Het UWV Werkbedrijf heeft aangegeven dat ook zij een deel van de re-integratiemiddelen inzet voor regionale vraaggerichte projecten. Doel publicatie Sectoren, ik hoor daar veel over, maar wat zijn dat nu eigenlijk? De beantwoording van deze openhartige

2 vraag, gesteld op een bijeenkomst van de VNG ter bespreking van het bovengenoemde convenant, staat centraal in deze fact sheet. Aan de orde komt wat een sector is, hoe deze werkt en welke actoren erbij betrokken zijn. Na een algemene beschrijving, worden een drietal sectoren nader uitgediept. Het gaat hierbij om de zorg, de schoonmaak en de metaal. Het doel van deze publicatie is portefeuillehouders en andere gemeentelijke beleidsmakers voorzien van feitelijke informatie over structuur en werking van sectoren, om hen daarmee aanknopingspunten te geven voor sectoraal gerichte acties. Hoe zijn sectoren geordend? Wie zitten er aan de knoppen? Wethouders en ambtenaren kennen de sociale partners vaak vooral op het niveau van de centrale organisaties: VNO, FNV, etc., maar in de sectoren opereren ander organisaties en andere mensen. De informatie in de publicatie kan gemeenten helpen om contact te leggen met sectoren en dat vast te leggen in bijvoorbeeld het jaarplan van hun werkplein. 1 Investeren loont De gemeentelijke contacten met sectoren beperken zich in veel gevallen tot een beperkt aantal, vaak grotere sectoren, zoals de bouw en de zorg. Dat is vanuit gemeentelijk perspectief logisch. Het zijn sectoren met een forse personeelsbehoefte (of waren dat tot voor kort). En het zijn sectoren die mogelijkheden bieden voor instroom vanuit de gemeentelijke doelgroepen, zoals uitkeringsgerechtigden, nuggers en jongeren. Maar een bredere oriëntatie op branches en sectoren is zinvol, met speciale aandacht voor de sectoren die in de eigen regio sterk zijn vertegenwoordigd. Want vaak zijn sectoren regionaal en lokaal geconcentreerd, veelal in samenhang met opleidingsvoorzieningen. Neem bijvoorbeeld de mode. Daar is sprake van concentratie in een aantal steden, waaronder Arnhem (modeacademie). Arnhem profileert zich daarom meer en meer als modestad van Nederland. Twente zet zich neer als ICT-regio, hetgeen zeker samenhangt met de Technische Universiteit aldaar. Komen tot concrete samenwerking met sectoren is niet eenvoudig. Er is sprake van verschillende werelden, verschillende culturen. Van beide kanten zal moeite moeten worden gedaan om er en succes van te maken. De beste basis is een gedeeld belang. Dat belang moet niet uitsluitend op de korte termijn liggen (directe vacaturevervulling). Daar zijn over het algemeen geen afspraken met een sector voor nodig, maar dat is een kwestie van goede contacten met lokale werkgevers en bedrijven. De projecten met sectoren zullen altijd een iets langere tijdshorizon hebben. Dat neemt niet weg dat er, mede door de crisis, een stevige prikkel is voor gemeenten om werk te maken van sectorale contacten. Ook bepaalde wetgeving, zoals de nieuwe wet WIJ, noopt tot het opzetten van sectorale arrangementen. Hoe moeilijk het misschien ook is, als samenwerking tot stand komt en een sector zich meldt, gebeurt er ook echt iets. Werkgevers zijn resultaatgericht. Het loont om aan te sluiten op hun behoefte aan arbeidskrachten op de korte en de langere termijn. Vraaggericht opleiden en reïntegreren dus. Als er wordt samengewerkt, zoals bijvoorbeeld in een brancheservicepunt, dan is er bereidheid om te investeren in organiserend vermogen. Dat is iets om blij mee te zijn, en om dit doeltreffend te verzilveren. Dat betekent in ieder geval: de samenwerking doortastend en doelgericht oppakken, en de vaart erin houden. Sectoren, wat zijn dat eigenlijk? Diversiteit troef Termen als bedrijfstak, branche en sector zijn ingeburgerde termen in sociaal-econoomisch Nederland. Maar achter die begrippen gaat een wereld schuil waarin duversiteit hoogtij viert. Er zijn geen eenduidige definities en elke branche of sector heeft zijn eigen organisatiestructuur, kenmerken en bijzonderheden. 1 Waar gemeenten wordt gezegd, kan dat in de huidige praktijk, waarbij veel gemeenten bezig zijn met de slag naar regionalisering, ook betrekking hebben op regionale samenwerkingsverbanden van gemeenten op het terrein van arbeidsmarktbeleid. Ter wille van de leesbaarheid wordt deze toevoeging in de tekst niet voortdurend herhaald.

3 Zowel werkgevers als werknemers kennen organisaties binnen branches of sectoren (werkgeversverenigingen, vakbonden), maar ook koerpels op sectoroverstijgend, landelijk niveau (werkgeversorganisaties als VNO-NCW en MKB Nederland, vakcentrales als FNV en CNV). Deze centrale werkgevers- en werknemersorganisaties overlegen op landelijk niveau in meerdere gremia, zoals de Stichting van de Arbeid en de Sociaal Econimische Raad (SER). Bovendien voeren zij met de overheid overleg over de ontwikkeling van de arbeidsvoorwaarden (zoals het voorjaars- en het najaarsoverleg) en trachten te komen tot een algemeen kader daarvoor (het zogenaamde Centraal Akkoord). Ook worden vaak over specifieke onderwerpen landelijke afspraken gemaakt, zoals bijvoorbeeld het centraal akkoord over stageplekken. Dit soort afspraken dient vervolgens in de sectoren te worden uitgewerkt. Wat er gebeurt in bedrijven, branches en sectoren wordt dus in zekere mate gestuurd vanuit het centrale niveau. Maar op het niveau van bramches en sectoren bestaat altijd ruimte voor eigen afspraken en regelingen, al dan niet als vertaling van landelijke richtlijnen. Een economische sector is een deel van de economie. Het is een benaming voor alle bedrijven samen die actief zijn in een bepaalde categorie producten of diensten, zoals bijvoorbeeld de bouw of de horeca. Een economische sector wordt ook wel een branche of bedrijfstak genoemd. Deze definitie illustreert dat de termen sector, branche en bedrijfstak niet vastomschreven zijn en dat ze als synoniem kunnen worden gebruikt. Niettemin bestaat er een algemeen gevoel dat er een bepaalde hiërarchische opbouw is, die met schaalgrootte te maken heeft. De pyramide van de organisatie van het Nederlandse bedrijfsleven ziet er alsvolgt uit. Bovenaan vinden we bedrijfstak en sector, als synoniemen voor hetzelfde schaalniveau. Daaronder is een onderverdeling in subsectoren en branches. De basis van de pyramide wordt gevormd door de individuele bedrijven. Een voorbeeld: de metaalsector. Daarbinnen worden de Metalektro (ook wel bekend als de grootmetaal) en Metaal en Techniek (kleinmetaal) onderscheiden als subsectoren. Binnen die subsectoren zijn weer allerlei branches (bijvoorbeeld de installatietechniek), die ieder voor zich bestaan uit meerdere bedrijven. Het bovenstaande is een grote lijn. Maar van branche tot sector kan de situatie en de organisatorische opbouw verschillen. Elke sector heeft zijn eigen organisatiestructuur, sfeer en cultuur. Natuurlijk zijn er overeenkomsten, maar toch ook veel verschillen, vaak historisch gegroeid. Elke sector benadrukt graag de eigenheid. En dan te bedenken dat in elke sector of branche afzonderlijke werkgeversclubs actief zijn die op enthousiaste wijze hun uniekheid uitdragen en belangen verdedigen Er zijn in Nederland onwaarschijnlijk veel branches en subsectoren. Allemaal hebben ze hun eigen werkgeversorganisaties, en allemaal hun eigenheid en trots. Verkokering is een belangrijk gegeven in de economische ordening. Die versnippering is enerzijds een belemmering voor samenwerking. Maar het is ook een kans. Want mensen binnen branches hebben de ruimte om zelf dingen op te pakken en te organiseren. SBI Het CBS hanteert de Standaard Bedrijfs Indeling (SBI). Dit is een ordening van het Nederlandse bedrijfsleven op 4 niveaus, van grof naar fijn, met als doel een uniforme indeling van de economie te bieden ten behoeve van gedetailleerde economische analyses en statistieken. De SBI geeft goed inzicht in de pyramide van bedrijven, branches en sectoren. Gemeenten krijgen bij contacten met branches en sectoren te maken met allerlei organisaties: van werkgevers, van werknemers, maar ook paritair samengestelde organisaties. Ook hier is het credo: verscheidenheid voorop. Brancheverenigingen bestaan in de regel uit werkgeversleden. De branchevereniging of brancheorganisatie participeert bestuurlijk, samen met werknemersvertegenwoordigers, in paritaire organisaties (in de regel stichtingen die als doel hebben CAO s af te sluiten of O&O-fondsen of A&O-fondsen te besturen). Het komt in enkele gevallen echter ook voor dat een branchevereniging paritair is samengesteld, dus uit werkgevers- en werknemersvertegenwoordigers bestaat. CAO s en O&O-fondsen De Collectieve Arbeids Overeenkomst (CAO) is een belangrijk instrument van arbeidsmarktbeleid binnen een

4 sector of branche. Want in een CAO worden niet alleen de arbeidsvoorwaarden geregeld, maar ook allerlei afspraken gemaakt tussen de georganiseerde werkgevers en werknemers over arbeidsmarktinterventies, instroomprojecten, opleiding en scholing, ontwikkeling van de sector, etc. Aansluiten op CAO-afspraken is voor gemeenten dan ook een aantrekkelijk perspectief. Maar ook hier is sprake van een uiterst gevarieerd landschap, waarin geen sprake is van een eenduidig organisatieprincipe of indeling. Soms wordt een CAO gesloten op het niveau van de sector, soms op brancheniveau. Maar er worden ook op ondernemingsniveau cao s afgesloten, vaak bij grotere bedrijven zoals Philips of Unilever. Dit is echter geen wet van meden en perzen, er bestaan ook veel kleinere ondernemingen metr een eigen cao. Algemeen verbindend verklaring CAO De minister van SZW kan CAO s algemeen verbindend verklaren (AVV). De afspraken gelden dan voor alle werkgevers en werknemers in de betreffende bedrijfstak. Ook kan een verplichtstelling van arbeidsvoorwaarden en pensioenen (VAP) worden toegepast. AVV en VAP is met name bedoeld om te voorkomen dat tussen bedrijven binnen sectoren wordt geconcurreerd op arbeidsvoorwaarden en pensioenregelingen. Ook de zogenaamde Opleidings- en Ontwikkelingsfondsen (O&O-fonds).zijn op allerlei mogelijk schaalniveaus georganiseerd: per bedrijf, per branche of per sector. O&O fondsen zijn door werkgevers en werknemers in het leven geroepen voor scholing en ontwikkeling binnen een branche, sector of bedrijf. Overigens is de term O&O-fonds een verzamelbegrip. Niet in elke sector of branche wordt deze benaming gehanteerd voor dit soort fondsen. Ook vallen ze niet per definitie één op één samen met een CAO. Niettemin zijn veel O&O-fondsen gebaseerd op CAO-afspraken. Zij worden gevoed met een bepaald deel van de loonsom, in de CAO vastgelegd. Het werkingsgebied van de CAO en het O&O-fonds passen in dat geval naadloos op elkaar. Maar niet elke CAO kent dit soort afspraken over fondsen en hun financiering. En andersom zijn er ook O&O-fondsen die buiten een CAO om werken.om het beeld nog verder te verfijnen: er zijn ook o en o fondsen die geen afdrachten van werkgevers en werknemers kennen en zichzelf volledig met bijvoorbeeld ESF subsidies bedruipen, zoals in de groothandel. Over de omvang van de budgetten die de O&O-fondsen beheren is evenmin een eenduidig verhaal te houden. Er zijn fondsen die over aanzienlijke reserves beschikken. Over het algemeen zijn dat fondsen die worden gevoed op basis van CAO-afspraken. Het is echter geen gegeven dat een CAO-gebaseerd O&O-fonds over voldoende middelen beschikt voor investeringen. Wat in sterkere mate opgaat is dat fondsen die niet voortkomen uit een CAO arm zijn. Dit soort fondsen blijken in de praktijk vaak erg goed in het aanttrekken van andere financuiering, zoals ESF. Uit armoede geboren handigheid, zou je kunnen zeggen. Voorbeelden daarvan zijn onder meer te vinden in de voedingsmiddelenindustrie en de procesindustrie. O&O-fondsen trekken zelden samen op. Vrijwel altijd ontplooien zij hun activiteiten binnen de grenzen van hun bedrijfstak of branche.er zijn echter uitzonderingen. In het Servicepunt Techniek i.o. in Twente werken de O&O-fondsen uit grootmetaal, bouw, electro en loodgieters samen, naast andere partijen. De technische branches hebben elkaar gevonden in TechniekTalent.nu, een samenwerkingsverband van bedrijfsleven, opleidingsfondsen, koepelorganisaties en scholen (www.techniektalent.nu) Uiteraard is het voor gemeenten aantrekkelijk om samenwerking op basis van wederzijdse belangen te zoeken met fondsen die middelen in kas hebben en waar samenwerkingsbereidheid aanwezig is. Een aantal van de grotere fondsen, zoals die in de metaal en de bouw, is zeer actief betrokken bij allerlei samenwerkingsinitiatieven, zoals (al dan niet branchegewijze ingerichte) werkgeversservicepunten. Dit betekent echter niet dat het bij voorbaat oninteressant is om ook naar de armere fondsen Te kijken. De samenwerkingsbereidheid zal er wellicht groter zijn, er zal eerder sprake zijn van een win-win situatie. Een concrete mogelijkheid is om samen op te trekken in het benutten van financieringsmogelijkheden als ESF.

5 Helaas worden O&O-middelen nog weinig ingezet voor instroomtrajecten of van werk naar werk trajecten, zoals onderzoek van de RWI in 2008 aantoonde. Het ligt nog steeds heel gevoelig om dit soort gelden in te zetten voor bijvoorbeeld intersectorale mobiliteit of projecten voor werkzoekenden. Veelal gaan de middelen naar vakopleidingen voor zittend personeel. De gedachtenvorming en het blikveld binnen de O&O-fondsen overstijgt vaak (nog) niet de eigen sector en de kortere termijn. Het besef dat het verstandig is om ook op langere termijn aan nieuwe en kwalitatief hoogwaardige instroom van personeel te werken is niet overal aanwezig. Wel hebben de landelijke sociale partners via de Stichting van de Arbeid de O&O fondsen opgeroepen om hun geld breder in te zetten. Samenwerken en schaal Sectoren, CAO s, O&O-fondsen: het beeld is zeer divers. Dat kan niet genoeg worden benadrukt. De vraag wat de relevante partijen zijn voor gemeenten om contact mee te zoeken is dus niet in zijn algemeenheid te beantwoorden. Het zal steeds afhangen van de sector zelf en de vraag wat het doel is van de gemeente. Kenniscentra en sectorale opleidingsvoorzieningen Wat ook niet samenvalt zijn de arbeids-/cao-velden van sectoren en de (MBO)opleidingsvelden van de kenniscentra voor beroepsonderwijs. Die laatste werpen zich in COLO-verband steeds vaker op als leverancier van (regionale) arbeidsmarkt- en scholingsinformatie. Het is altijd goed per sector te bekijken hoe de relatie met het nauwst gerelateerde kenniscentrum is. In de besturen van de kenniscentra zijn de sociale partners uit de betreffende sector vertegenwoordigd. Meerdere sectoren, zoals bijvoorbeeld de bouw en de metaal, beschikken over een eigen opleidingsstructuur, al dan niet in samenwerking met de reguliere onderwijsinstellingen (ROC s). Gemeenten kunnen bij die structuren aanhaken, zoals gebeurt in het arrangement met de bouw. CAO-partijen zijn interessant voor gemeenten omdat het soort afspraken dat gemeenten willen maken het meest effectief zijn als zij aansluiten bij CAO-afspraken. Denk aan Van Werk naar Werk trajecten, afspraken over instroom van nieuwe werknemers, inzet van scholings- en ontwikkelingsgelden, etc. CAO-partijen beheren meestal ook de O&O gelden. Wie dat zijn, moet per branche of sector worden bezien. Zoals reeds aangestipt bestaat een verschil tussen enerzijds sectoren of branches die in het kader van CAO-afspraken een echt O&O-fonds in het leven hebben geroepen dat wordt gevoed met (verplichte) werkgevers- en werknemersbijdragen en anderzijds sectoren die misschien wel een (opleidings)fonds hebben maar dat wordt dan gevoed door vrijwillige bijdragen van werkgevers, subsidies etc. Sectoren hebben over het algemeen behoefte aan eenduidige afspraken op landelijk niveau of in enkele regio s en willen niet 441 keer onderhandelen met individuele gemeenten. De meeste sectorale of branchegewijze organisaties zoals O&O-fondsen willen landelijke afspraken maken. Zelfs de ongeveer 30 arbeidsmarktregio s die zich lijken af te tekenen, zijn in de ogen van sommige paritaire sectororganisaties te fijnmazig. Het is dus voor gemeenten zaak om centraal gemaakte afspraken door te vertalen naar de regionale en lokale situatie. Uitzonderingen zijn er natuurlijk: Amsterdam of Rotterdam zijn door de schaalgrootte eerder een interessante gesprekspartner dan een kleine plattelandsgemeente. Zeker als er ook nog sprake is van een regionale concentratie van de betreffende sector. Maar over het algemeen is het beter de contacten met sectoren (minimaal) op regionaal niveau te tillen. In sommige gevallen zullen afspraken zelfs uitsluitend op landelijk niveau kunnen worden gemaakt. Het bouwarrangement zoals recentelijk afgesloten tussen VNG en de bouwsector is een goed voorbeeld van zo n landelijke afspraak over de inzet van O&O geld voor gemeentelijke doelgroepen. Dit soort landelijke afspraken kunnen vervolgens worden doorvertaald naar regio of individuele gemeente. Op die manier worden sectoren niet belast met een veelheid aan contacten en afspraken. Daarvoor bestaat immers een grote angst binnen sectoren. Of dit nu terecht is of niet, het is een feit dat het zo wordt ervaren en dus is het beter om daarop te anticiperen. De toenemende samenwerking van gemeenten onderling in het arbeidsmarktbeleid en de ketensamenwerking met UWV biedt daar alle gelegenheid voor.

6 Werkgeversbenadering Werkgeversbenadering wordt steeds meer gemeengoed bij gemeenten. Veel gemeenten hebben in samenwerking met ketenpartner UWV, de Kamer van Koophandel, onderwijsveld en werkgevers- en werknemersorganisaties gericht beleid ontwikkeld. Zo ontstaan er steeds meer werkgeversloketten en branchegewijze werkgeversservicepunten. Deze vorm van samenweking met werkgevers is over het algemeen gericht op directe vacaturevervulling, of op kortlopende projecten om in vraag naar arbeidskrachten te voorzien. Contacten met sectoren zullen vaak op de wat langere termijn zijn gericht. Als er in of in het verlengde van een CAO afspreken worden gemaakt over instroom van arbeidskrachten, beschikbaarheid van opleidingsfondsen etc. gaat dat vaak over meerdere jaren. Bovendien gaat het hier om afspraken met organisaties van werkgevers én werknemers, en niet met individuele bedrijven. Uiteraard is er geen scherpe tweedeling te maken in beide varianten van zaken doen, maar het is goed zich bewust te zijn van de verschillende doelen en werkwijzen. Overigens zijn er ook lokaal of regionaal ingerichte werkgeversorganisaties,. Denk aan winkeliersverenigingen, verbanden van bedrijven die op een bepaald bedrijfsterrein zijn gevestigd, etc. Soms worden dit soort werkgeversorganisaties betrokken bij werkgeversservicepunten, zoals bijvoorbeeld in Zoetermeer. Zie ook bijvoorbeeld de activiteiten van VNO-NCW-Noord, de Brabants-Zeeuwse Werkgeversvereniging (BZW) of de Limburgse Werkgeversvereniging (LWV), overigens allemaal onderdelen van VNO-NCW. Gemeenten zullen elkaar en ketenpartner UWV in ieder geval binnen een regio moeten vinden om tot meer structurele vormen vcan samenwerking met branches en sectoren te komen. Wat daarbij zeker kan helpen, is de vorming van een regionaal fonds of budget voor arbeidsmarktbeleid en -projecten, waarin alle partners financiële middelen inleggen Vakbonden als ingang in de sector Gemeenten maken soms de fout om alleen de werkgeversorganisaties te benaderen als zij afspraken willen maken met een sector of branche. Maar ook de werknemersorganisaties zitten aan het roer, al zijn CAO-secretariaten soms gevestigd bij de werkgeversverenigng. Werknemersorganisaties niet benaderen kan irritatie en (onnodige) vertraging opleveren en de kans op een positieve uitkomst verkleinen. Dat is dus te voorkomen! Hetzelfde geldt voor O&O-fondsen. Het is immers paritair geld. Voorkom onnodige irritatie. Het kan in kleine dingen zitten, zoals de adressering of aanhef van een brief. Soms is de werknemerskant een zelfs beter ingang. De landelijke werknemersorganisaties zijn een gemeenschappelijke factor en daarom soms een handig begin om een onbekende sector of branche binnen te komen. Vakbonden zijn over het algemeen breder en grootschaliger georganiseerd dan werkgeversorganisaties. Zo dekken bijvoorbeeld de Dienstenbond CNV of FNV Bondgenoten meerdere sectoren, CAO s en fondsen. Aan werkgeverszijde zijn er vele verschillende organisaties bij betrokken. Natuurlijk zijn er ook aan werknemerszijde specialisten op bepaalde bedrijfstakken en branches, maar doordat zij deel uitmaken van een grotere organisatie is er wellicht meer overzicht en meer oog voor de grote lijnen. Werkgevers en hun organisaties zijn meer geneigd binnen hun branche of sector te denken en handelen, en leggen over het algemeen veel nadruk op de specifieke kenmerken van hun bedrijfstak. Een bijkomend voordeel is dat een aantal vakbonden, met name de grotere bonden, over het algemeen een regiostructuur kennen waarbij bondsbestuurders, CAO-onderhandelaars en bestuursleden van paritaire organisaties, fondsen, etc. vaak meerdere sectoren en CAO s onder zich hebben. Dit sluit beter aan op gemeenten en hun regionale samenwerkingsverbanden. Het zou dan ook nuttig kunnen zijn voor gemeenten om te weten wie de regiobestuurders zijn van de relevante vakbonden in hun regio en voor welke sectoren zij verantwoordelijk zijn. Ook vaardigen de bonden en de vakcentralles mensen af naar allerhande regionaal werkende arbeidsmarktorganisaties, zoals RPA s, provinciale SER-ren, KvK s et cetera. Dat zijn overigens niet altijd mensen die ook over cao s praten of in het bestuur van een O&O fonds zitten.

7 Publieksrechtelijke bedrijfsorganisatie (pbo), bedrijfsschappen en productschappen Voor sectoren die niet zo goed zijn georganiseerd, biedr de pbo-structuur en de organisaties daarbinnen wellicht een betere ingang. Dat is bijvoorbeeld in het MKB soms het geval. Maar ook in de agrarische sector. Daar valt het sociaal-economisch beleid en het arbeidsmarktbeleid vaak onder een pbo-organisatie. Het bestuur van een schap wordt altijd gevormd door werkgevers en werknemers. Een concrete suggestie voor gemeenten: ga praten met de algemeen secretaris of de secretaris sociale zaken van een bedrijfsschap of productschap. Voorbeelden van sectoren met een actieve pbo-structuur: Horeca Detailhandel Ambachten Schilders, stucadoors, afwerking Agro

8 Deel II Drie sectoren uitgewerkt Schoonmaak Arbeidsmarktgegevens Uit de monitor schoonmaakbranche eerste kwartaal 2009 van het CBS blijkt samengevat het volgende: De schoonmaakbranche heeft in het eerste kwartaal van ,5% meer omgezet dan in het eerste kwartaal van 2008; De omzetgroei kwam grotendeels door de gestegen prijzen, slechts 1% van de omzetgroei kwam tot stand door omzetvolume (m.n. gebouwenreiniging); In het eerste kwartaal van 2009 ontstonden vacatures, meer dan een jaar eerder. Het aantal vervulde vacatures kwam uit op een vergelijkbaar niveau. In 2009 werd het eerste kwartaal afgesloten met openstaande vacatures, ruim 500 minder dan bij de afsluiting in De actoren De werkgevers in de schoonmaaksector zijn georganiseerd in de brancheorganisatie OSB (Ondernemersorganisatie Schoonmaak- en Bedrijfsdiensten. De OSB telt 650 leden, die zich richten op het reguliere schoonmaakonderhoud op verschillende soorten objecten, glasbewassing, gevelreiniging, industriële reiniging en calamiteitenschoonmaak. Gezamenlijk hebben zij zo n medewerkers in dienst en realiseren zij 80% van de totale omzet in de markt. Ter vergelijking: de gehele schoonmaakbranche telt in totaal ruim werknemers en is goed voor een omzet van 3,4 miljard euro per jaar. Om lid te zijn van de OSB moet een bedrijf aan een aantal voorwaarden voldoen. De belangrijkste zijn dat het bedrijf: minimaal drie jaar bestaat en zich in hoofdzaak bezighoudt met schoonmaak- en/of glazenwasserswerkzaamheden, waaronder ook reinigingsactiviteiten na calamiteiten; positief is getoetst op de naleving van de CAO Schoonmaak- en Glazenwassersbedrijf; de in de Gedragscode opgenomen gedragsregels onderschrijft; te goeder naam en faam bekend staat, hiervoor zijn in het Huishoudelijk Reglement regels opgesteld. OSB is onderhandelingspartner onder andere bij de totstandkoming van de CAO. Naast belangenbehartiging is OSB ook actief op het gebied van informatievoorziening en ondersteuning van haar leden. De RAS (Stichting Raad voor de Arbeidsverhoudingen Schoonmaak- en Glazenwassersbranche) is in 1991 opgericht door de sociale partners verbonden aan de CAO voor het schoonmaak- en glazenwassersbedrijf (FNV en CNV) en de OSB. Eén van de belangrijkste taken van de RAS is het naleven en toepassen van de CAO-afspraken. Daarnaast initieert en financiert de RAS activiteiten en projecten op het gebied van arbeidsvoorwaarden, opleidingen en arbeidsomstandigheden. Dit betreft activiteiten die zich richten op zowel werkgevers als werknemers met als doel het behoud van goede arbeidsverhoudingen in en verdere professionalisering van de branche. De SVS (Stichting Scholing en Vorming Schoonmaakbedrijven) heeft tot doel het stimuleren, organiseren en uitvoeren van opleidingen voor werknemers in de schoonmaakbranche. Bij deze activiteiten wordt onder meer samengewerkt met de vakbonden, de RAS, en de OSB. SVS is sinds 1 januari van dit jaar geen stichting meer, maar een BV: SVS BV. CAO In 2008 is er een nieuwe Schoonmaak CAO afgesloten, welke geldt van 1 april 2008 tot en met 31 december Betrokken partijen waren de OSB, de FNV en het CNV. Om de naleving van de CAO bij werkgevers te controleren heeft de RAS een aparte stichting opgericht: Stichting Controle Orgaan. Dit orgaan voert controles uit op basis van een onderzoeksprotocol, legt sancties op en begint een juridische procedure als is vastgesteld dat de CAO stelselmatig niet wordt nageleefd. Bedrijven worden steekproefsgewijs gecontroleerd en dit valt samen met de pensioencontrole.

9 Middelen voor opleiding en ontwikkeling Het O&O-fonds van de schoonmaaksector heet het OOF (Opleidings- en Ontwikkelingsfonds van de schoonmaaken glazenwassersbranche). Het OOF is ondergebracht bij de RAS. Medewerkers die vanaf 1 april 2008 in dienst zijn getreden en werkzaam zijn in het reguliere schoonmaakonderhoud kunnen in de eerste 12 maanden een opleiding volgen. Dat is in de CAO vastgelegd. De werkgever kan bij het RAS voor deze opleiding een tegemoetkoming in de opleidingskosten en ESF-subsidie krijgen, die de RAS namens de branche aanvraagt. Het is ook mogelijk om via het reguliere beroepsonderwijs, bij diverse Regionale OpleidingsCentra (ROC s), een opleiding te volgen in schoonmaakonderhoud. Zorg De VVT-sector Wij concentreren ons in dit hoofdstuk op de Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg (VVT). Arbeidsmarktgegevens Door het sterk stijgend aantal ouderen neemt de vraag naar zorg toe. Dat ook de complexiteit van de zorgbehoefte toeneemt, versterkt deze ontwikkeling. Tegelijkertijd met de vergrijzing is er sprake van een ontgroening van de beroepsbevolking: het aantal schoolverlaters neemt af. Bij ongewijzigd beleid dreigt er in 2011 al een tekort van fte. In 2020 zijn er naar schatting extra werkers in de zorg nodig. De actoren ActiZ: ongeveer 90% van de werkgevers in de de verpleeghuis-, de verzorgingshuis- en de thuiszorgsector (VVTsector) zijn georganiseerd in de brancheorganisatie Actiz. In de VVT-sector werken ongeveer mensen. ActiZ behartigt de belangen van haar leden tegenover de politiek, maatschappij en media. Zij de is spreekbuis voor de achterban in gesprekken met onder meer ministeries, zorgverzekeraars, gemeenten en cliëntenorganisaties. Als werkgeversorganisatie onderhandelt ActiZ met de vakorganisaties over een cao voor de mensen die in verzorging, verpleging en thuiszorg werken. BTN: Branchebelang Thuiszorg. Ook dit is een vereniging voor zorgondernemers welke eveneens belangenbehartiging en diensten aan ondernemers aanbiedt. De vereniging BTN is opgebouwd in een aantal peilers te weten: Zorg Thuis, Kraamzorg, Bemiddeling, BTN Solo en Alpha. BTN zet zich in voor z n leden op o.a. de volgende gebieden: de CAO-onderhandelingen en alles wat in het kielzog daarvan op landelijk niveau in gang gezet is of wordt, belangenbehartiging van haar leden bij overheid, politiek en officiële organen in de gezondheidszorg en ondersteuning van de leden bij de bedrijfsvoering middels helpdesk / kennisbank. CAO Er zijn twee CAO s voor de thuiszorg: a De CAO Thuiszorg, welke loopt van 1 oktober 2006 tot 1 maart b De CAO voor de Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg, welke loopt van 1 januari 2008 tot 1 maart 2010 c De CAO s zijn niet algemeen verbindend verklaard (dat kan ook niet bij twee). Middelen voor opleiding en ontwikkeling Per 1 juli 2009 is de Stichting A+O VVT (Arbeidsmarkt- en Opleidingsbeleid Verpleeg-, Verzorgingshuizen en Thuiszorg) in het leven geroepen, opgericht door de sociale partners, met als doel samen te werken aan een goed functionerende arbeidsmarkt. A+O VVT richt zich op de gezamenlijke belangen van werkgevers en werknemers. Voorbeelden daarvan zijn het oplossen van personele knelpunten en het bijdragen aan een aantrekkelijke werkomgeving en goede arbeidsomstandigheden door onder meer opleidingskansen aan te bieden. A+O VVT voert overigens geen opleidingen uit, 2 Afgesloten tussen BTN en CNV Publieke Zaak

10 maar houdt zich bezig met ontwikkeling en onderzoek. De budgetten zijn navenant. De stichting A+O VVT komt voort uit een fusie tussen de arbeidsmarkt- en opleidingenfondsen SAB-V&V voor de verpleeg- en verzorgingshuizen en Stichting FAOT voor de thuis- en kraamzorg. Omdat veel zorginstellingen zelf ook onderling fuseren, is het een logische stap voor de sociale partners om ook hun kennis en ervaring binnen deze sectoren te bundelen en zo aan te sluiten op de branche. Brancheservicepunten Op veel Werkpleinen zijn brancheservicepunten zorg gevestigd. De schaalgrootte van de organisaties in de zorg loopt enorm uiteen: van klein naar zeer groot (Elvia, Phialdelphia etc). Afspraken worden daarom soms binnen de binnen de gemeentegrenzen gemaakt, maar met de grotere instellingen zijn ze al snel gemeenteoverstijgend. Daarom zijn de brancheservicepunten een goede ingang. Het servicepunt in Tilburg wordt vaak als goed voorbeeld gezien. Metaal Subsectoren De metaalsector bestaat uit twee subsectoren: de grootmetaal en de kleinmetaal. De kleinmetaal De actoren in de kleinmetaal De werkgevers in de kleinmetaal zijn georganiseerd in de Federatie van Werkgeversorganisaties in de Metaalnijverheid (FWM) opgericht in Tot de FWV behoren: Bovag (garagebedrijven), Federatie Goud en Zilver, Focwa (carosserie), de Koninklijke Metaalunie (elektronica, Engineering, Gereedschappen, Gietwerk, Handel en service, Jacht- en scheepsbouw, Landbouwmechanisatie, Las- en constructiewerk, Machine- en apparatenbouw, Metaalwaren, Meet- en regeltechniek, Oppervlaktebehandeling, Plaatbewerking, Revisie en onderhoud, Staalbouw en Verspaning), NVKL (koudetechniek en luchtbehandeling), NGO-SBG (galvo-technische industrie), NVvM (modelmakerijen), VGS (graveren & sign), Uneto-VNI (installatiebranche), VIB (isolatiebranche). Van deze werkgeversorganisatie is de Metaalunie de grootste: zij werken in districten. In de kleinmetaal zijn ca werknemers werkzaam im ca ondernemingen. De Stichting Vakraad Metaal en techniek: een samenwerkingsverband van de CAO-partijen die de CAO s behorend tot de Metaal en Techniek afsluiten. Binnen de Vakraad worden arbeidsvoorwaarden-cao s afgesloten, regelingen met betrekking tot pensioenen, opleiding en ontwikkeling en wordt beleid ontwikkeld op het gebied van arbeidsvoorwaarden en arbeidsverhoudingen. De Metaal en Techniek wordt gevormd door de volgende subbedrijfstakken: het carrosseriebedrijf de goud- en zilvernijverheid het isolatiebedrijf het metaalbewerkingsbedrijf het motorvoertuigenbedrijf en het tweewielerbedrijf het technisch installatiebedrijf Aan werkgeverszijde neemt de Federatie Werkgeversorganisatie Metaal & Techniek (FWM) deel. Aan werknemerszijde nemen deel: CNV BedrijvenBond (Metaaltechniek, FNV Bondgenoten en De Unie. CAO De CAO s voor de Metaal en Techniek worden door representatieve werkgeversorganisaties en werknemersorganisaties afgesloten. De Metaal en Techniek kent zes bedrijfstak arbeidsvoorwaarden CAO s. In deze CAO s zijn vooral arbeidsvoorwaarden als beloning, begin en einde dienstverband, overwerkvergoedingen, levensloopsparen en kinderopvang geregeld. De CAO s zijn algemeen verbindend verklaard.

11 De arbeidsvoorwaarden-cao s bestaan uit een algemeen gedeelte (A-deel) dat voor alle CAO s gelijk is en een B- gedeelte dat per bedrijfstak-cao verschilt. Naast de arbeidsvoorwaarden-cao bestaan in de Metaal en Techniek een aantal andere CAO s met betrekking tot andere onderwerpen. Dit zijn: Opleiding en Ontwikkeling (scholing) Aanvullend Invaliditeitspensioen (o.a. WIA-hiaat) Middelen voor opleiding en ontwikkeling O&O fondsen: naast de arbeidsvoorwaarden CAO worden door CAO partijen ook Opleiding en Ontwikkelings CAO s overeengekomen. In de Metaal en Techniek worden zes O&O CAO s overeengekomen. In deze CAO s zijn afspraken gemaakt omtrent scholing, scholingsverlof en dergelijke. De Metaal en Techniek kent de volgende zes opleidingsfondsen: Opleidings - en Ontwikkelingsfonds voor het Technisch Installatiebedrijf (OTIB) Opleidings - en Ontwikkelingsfonds voor de Goud- en zilvernijverheid (OOGZ) Opleidings - en Ontwikkelingsfonds voor het Isolatiebedrijf (OOI) Opleidings - en Ontwikkelingsfonds voor het Motorvoertuigenbedrijf en Tweewielerbedrijf (OOMT) Opleidings - en Ontwikkelingsfonds voor het Metaalbewerkingsbedrijf (OOM) Opleidings - en Ontwikkelingsfonds voor het Carrosseriebedrijf (OOC) De verschillende fondsen worden bestuurd door de representatieve werkgevers- en werknemersorganisaties in de diverse branches. De O&O-premies worden jaarlijks door de verschillende O&O -besturen vastgesteld. De grootmetaal De actoren in de grootmetaal De werkgevers in de grootmetaal zijn georganiseerd in de Vereniging voor de metaal- en de elektrotechnische industrie (FME) opgericht in De FME is ontstaan uit 5 afzonderlijke verenigingen. In 1996 is men gefuseerd met de Contactgroep van Machinefabrieken- en Constructiewerkplaatsen in Rotterdam en Omgeving (CWM). Bij FME zijn 150 aan de technologische industrie gerelateerde brancheorganisaties en -secretariaten gehuisvest. Zij bundelen ondernemingen, al dan niet lid van FME, die een vergelijkbaar product maken, op een zelfde markt actief zijn of anderszins gemeenschappelijke belangen hebben. De FME is bestuurlijk actief in de regio. Vanuit kantoren in Tilburg, Zwolle en Zoetermeer vertegenwoordigen drie secretarissen FME in netwerken en bij overheidsorganen in de regio s Zuid-, Noord- en Oost-Nederland, Rijndelta en West-Nederland. De grootmetaal ook wel de Metalektro genoemd bestaat uit zo n 1250 bedrijven in Nederland. Daaronder vallen onder andere de rijwielindustrie, scheepsbouw, stalen meubelindustrie en railinfrabedrijven. In deze sector werken bijna medewerkers. Tot de sector behoren grote bedrijven als Stork, NedCar, DAF, ASML, ASM, NXP en Philips. De Stichting Raad van Overleg voor de Metalelektro (ROM) is het overlegorgaan van sociale partners in de Metalektro, waarbinnen de onderhandeling plaatsvindt over de CAO Metalektro. Aan werkgeverszijde de Vereniging FME-CWM en aan werknemerszijde FNV Bondgenoten, CNV Metaal en elektro, De Unie en VHP Metalektro. De ROM volgt de ontwikkelingen op sociaal en economisch gebied en schenkt in dit kader onder meer aandacht aan: productiviteit, werkgelegenheid, kwaliteit van de arbeid, vakopleiding en veiligheid. De ROM heeft als doel het bevorderen van een goede samenwerking tussen werkgevers en werknemers in de bedrijfstak. Om dit doel te bereiken kent de ROM o.a. de volgende rollen: platform van overleg- en adviesorgaan van sociale partners; oprichten en instandhouden van fondsen, instellingen, commissies en werkgroepen die voor de Metalektro van belang zijn, zoals de Stichting Arbeidsmarkt en Opleiding in de Metalektro (A+O) en de Stichting Sociaal Fonds in de Metalektro (SSF); bevorderen van overleg tussen werkgevers en werknemers in de afzonderlijke onder-nemingen, zoals de Bemiddelingsinstantie en de Geschillencommissie.

12 De Stichting Arbeidsmarkt en Opleiding in de Metalektro (A+O) werd in 1983 opgericht. Het stichtingsbestuur is paritair samengesteld uit vertegenwoordigers van de partijen in de ROM. A+O spant zich in voor een gezonde arbeidsmarkt en gedegen opleidingen in de Metalektro. De belangrijkste doelen van A+O zijn: Bevorderen van de deelname aan opleidingen en cursussen, alsmede het bevorderen van de kwaliteit ervan; Bevorderen van de plaatsing van jongeren in de Metalektro; Egaliseren van opleidingskosten; Bevorderen van employability; Bevorderen van arbeidsmarktbeleid. A+O werkt aan deze doelstellingen via de inzet van tijd, middelen, coördinatie en advies. CAO Er is een viertal CAO s voor de Metalelektro: de Metalelektro 2007/2010 voor het hoger personeel in de Metalelektro (2007/2010) aanvullende CAO in de Metalelektro betreffende SAO ( ) inzake arbeidsmarkt en opleiding in de Metalelktro ( ). De CAO-partners zijn van werkgeverszijde: de FME en van werknemerszijde: de FNV Bondgenoten, de CNV BedrijvenBond, de Unie en de VHP Metalelektro. De CAO s zijn algemeen verbindend verklaard. Middelen voor opleiding en ontwikkeling Er is een aparte CAO waarin de financiering en de mogelijkheden voor opleidingen zijn geregeld. PM: CAO, p. 135 Arbeidsmarktgegevens Twee maal per jaar publiceert de Stichting Arbeidsmarkt en Opleiding in de Metalektro (A+O) de Arbeidsmarktmonitor, gebaseerd op een internetenquete onder een representatieve groep bedrijven uit de Metalektro. Deze publicaties zijn aan te vragen en te downloaden via de site van A+O: www2.caometalektro.nl. In de monitor van juli 2009, op het moment van schrijven van deze fact sheet de meest recente, blijkt onder meer dat de crisis hard toeslaat in de Metalektro en dat veel bedrijven kampen met een (sterk) teruglopende vraag. Toch heeft de crisis niet alle personeelstekorten in de sector oplost. Bedrijven zijn met name nog steeds op zoek naar technici met een mbo of hbo werk- en denkniveau. In reactie op de vraaguitval ontdoen de bedrijven zich van hun flexibele schil van uitzendkrachten, ingeleenden en tijdelijke contractanten. De crisis is beeldbepalend in de Metalektro. Maar tegelijk wordt geconstateerd dat de crisis een aantal structurele ontwikkelingen in de sector aan het oog dreigt te onttrekken, zoals de lage instroom van schoolverlaters en de groeiende uitstroom als gevolg van pensionering.

13 Colofon Dit is een uitgave van de Vereniging van Nederlandse Gemeenten. Auteurs Peter van Eekert Anke Ruige VNG, november 2009

Servicepunt Techniek. Hedy Segond Von Banchet KENTEQ, Manager Business Development Employability Kasteel Daelenbroeck, Herkenbosch 13 Mei 2009

Servicepunt Techniek. Hedy Segond Von Banchet KENTEQ, Manager Business Development Employability Kasteel Daelenbroeck, Herkenbosch 13 Mei 2009 Servicepunt Techniek Hedy Segond Von Banchet KENTEQ, Manager Business Development Employability Kasteel Daelenbroeck, Herkenbosch 13 Mei 2009 Noodzaak 2008 toenemende vraag naar goed gekwalificeerd technisch

Nadere informatie

Statutaire naam Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds Arbeidsmarkt, Participatie en Diversiteit Kvk-nummer 02095344

Statutaire naam Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds Arbeidsmarkt, Participatie en Diversiteit Kvk-nummer 02095344 Statutaire naam Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds Arbeidsmarkt, Participatie en Diversiteit Kvk-nummer 02095344 Statutaire naam Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de markt van Reïntegratie,

Nadere informatie

PRINCIPE AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2009/2011 IS AANVALSPLAN CRISIS

PRINCIPE AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2009/2011 IS AANVALSPLAN CRISIS PRINCIPE AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2009/2011 IS AANVALSPLAN CRISIS De werkgevers- en werknemersorganisaties samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek, hebben een principe akkoord bereikt

Nadere informatie

De Regieraad Techniek Flevoland verbindt Flevolandse personen, partijen en projecten en stimuleert initiatieven om te zorgen dat

De Regieraad Techniek Flevoland verbindt Flevolandse personen, partijen en projecten en stimuleert initiatieven om te zorgen dat De Regieraad Techniek Flevoland verbindt Flevolandse personen, partijen en projecten en stimuleert initiatieven om te zorgen dat de Flevolandse arbeidsmarkt ook in 2025 kan beschikken over voldoende en

Nadere informatie

Bijlage 5 Ontwikkeling sectortafels regio Rijnmond juni 2013

Bijlage 5 Ontwikkeling sectortafels regio Rijnmond juni 2013 Bijlage 5 Ontwikkeling sectortafels regio Rijnmond juni 2013 Inhoud 1. Helderheid over het doel en beoogde resultaat van de sectortafels. 2. Keuze van de sectoren waarvoor deze sectortafels worden opgericht.;

Nadere informatie

Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland

Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland Districtsactiviteitenplan 2014 district Zuid-Holland Basisprincipe DAP 2014 Bij het Districtsactiviteitenplan 2014, hierna DAP 2014, zijn de volgende aspecten van belang: Centrale thema s 2014 Kansen grijpen

Nadere informatie

GEMEENTE OLDEBROEK. Informatie van het college aan de raad. Portefeuillehouder: E.G. Vos-van de Weg Kenmerk: /

GEMEENTE OLDEBROEK. Informatie van het college aan de raad. Portefeuillehouder: E.G. Vos-van de Weg Kenmerk: / GEMEENTE OLDEBROEK Onderwerp: Werkbedrijf Regio Zwolle. Informatie van het college aan de raad Portefeuillehouder: E.G. Vos-van de Weg Kenmerk: 208713 / 208944 Samenvatting Aanleiding om te informeren

Nadere informatie

Gemeente Den Haag. Stand van zaken Regionaal Werkbedrijf arbeidsmarktregio Haaglanden. Geachte voorzitter,

Gemeente Den Haag. Stand van zaken Regionaal Werkbedrijf arbeidsmarktregio Haaglanden. Geachte voorzitter, Wethouder van Sociale zaken, Werkgelegenheid, Wijkaanpak en Sport, Rabin S. Baldewsingh Gemeente Den Haag De voorzitter van Commissie Samenleving BSW/2015.1 RIS 280270 0703532087 19 januari 2015 Stand

Nadere informatie

PRINCIPE-AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2017/2019. De bedrijfstak Metaal en Techniek kent circa werkgevers en werknemers.

PRINCIPE-AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2017/2019. De bedrijfstak Metaal en Techniek kent circa werkgevers en werknemers. PRINCIPE-AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2017/2019 De werkgevers- en werknemersorganisaties samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek, hebben een akkoord bereikt met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden

Nadere informatie

INTENTIEVERKLARING INZAKE DE ARBEIDSPARTICIPATIE VAN HERINTREDENDE VROUWEN

INTENTIEVERKLARING INZAKE DE ARBEIDSPARTICIPATIE VAN HERINTREDENDE VROUWEN INTENTIEVERKLARING INZAKE DE ARBEIDSPARTICIPATIE VAN HERINTREDENDE VROUWEN. Stichting opleidings- & Ontwikkelingsfonds Call Centers LANDELIJK ORGAAN BEROEPSONDERWIJS. Partijen: de minister van Sociale

Nadere informatie

INTERSECTORALE MOBILITEIT vrijdag 7 oktober Cees Schoenmakers / Directeur CKO / Voorzitter LOS

INTERSECTORALE MOBILITEIT vrijdag 7 oktober Cees Schoenmakers / Directeur CKO / Voorzitter LOS INTERSECTORALE MOBILITEIT vrijdag 7 oktober 2011 Cees Schoenmakers / Directeur CKO / Voorzitter LOS INTERSECTORALE MOBILITEIT Individueel of collectief regelen? Intersectorale mobiliteit vanuit twee standpunten

Nadere informatie

Als werkgever in de sector techniek heeft u

Als werkgever in de sector techniek heeft u Regionale Als werkgever in de sector techniek heeft u dagelijks te maken met vragen op het gebied van personeel en arbeid Ondersteuning voor werkgevers op het gebied van personeelsbeleid en arbeidsmarktvraagstukken

Nadere informatie

BAWI/U200900940 Lbr. 09/075

BAWI/U200900940 Lbr. 09/075 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Gezamenlijke aanpak economische crisis door gemeenten en sociale partners 2009-2010 Samenvatting uw kenmerk

Nadere informatie

Intersectorale mobiliteit. Kees Hagens Rijnland Advies

Intersectorale mobiliteit. Kees Hagens Rijnland Advies Intersectorale mobiliteit Kees Hagens Rijnland Advies Programma 1. Inleiding en overzicht intersectorale mobiliteit Kees Hagens, Rijnland Advies 2. Technisch Talent Werkt Margreet Westerbeek, Koninklijke

Nadere informatie

Sectorplan VVT, GHZ en GGZ

Sectorplan VVT, GHZ en GGZ Sectorplan VVT, GHZ en GGZ Mobiliteitstrajecten Van-Werk-Naar-Werk-Trajecten Juli 2014 PUBLIEKE ZAAK inleiding In dit document lichten sociale partners verenigd in het Samenwerkings - verband VVT-GHZ-GGZ

Nadere informatie

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao

Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao 12-12-2014 Gewijzigde voorstellenbrief betreffende de onderhandelingen voor de Grafimedia-cao Met deze (opnieuw) gewijzigde voorstellenbrief brengen wij het volgende onder uw aandacht: Hernieuwd inzicht

Nadere informatie

ACTIEVE INFORMATIEPLICHT COLLEGE RAAD

ACTIEVE INFORMATIEPLICHT COLLEGE RAAD ACTIEVE INFORMATIEPLICHT COLLEGE RAAD Behandelgegevens Datum : 19 mei 2015 Openbaar? ja Informatie Onderwerp : Werkbedrijf Regio Zwolle Kern van de zaak : De oprichting van het Werkbedrijf Regio Zwolle.

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE

2513AA22XA. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE > Retouradres Postbus 90801 2509 LV Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 1 A 2513 AA S GRAVENHAGE 2513AA22XA Postbus 90801 2509 LV Den Haag Anna van Hannoverstraat 4

Nadere informatie

CAO-KINDEROPVANG, VOOR KINDERCENTRA EN GASTOUDERBUREAUS CAO-AKKOORD 2010-2011

CAO-KINDEROPVANG, VOOR KINDERCENTRA EN GASTOUDERBUREAUS CAO-AKKOORD 2010-2011 CAO-KINDEROPVANG, VOOR KINDERCENTRA EN GASTOUDERBUREAUS CAO-AKKOORD 2010-2011 Partijen bij de CAO Kinderopvang, te weten: Maatschappelijk Ondernemers Groep, gevestigd te Utrecht De Branchevereniging Ondernemers

Nadere informatie

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011

Aan de raad AGENDAPUNT 3. Doetinchem, 10 december 2008. Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Aan de raad AGENDAPUNT 3 Beleidsplan Re-integratiebeleid 2009-2011 Voorstel: 1. De kaders uit het beleidsplan 'Werken werkt!' vaststellen, zijnde: a. als doelstellingen: - het bevorderen van de mogelijkheden

Nadere informatie

Inleiding. Vertegenwoordigers van 33 O&O-fondsen hebben de monitor ingevuld.

Inleiding. Vertegenwoordigers van 33 O&O-fondsen hebben de monitor ingevuld. O&O-monitor 2013 Inleiding Directeuren, secretarissen en bestuurders van O&O-fondsen hebben uitnodiging ontvangen; Daarnaast open link op de website van het Platform O&O geplaatst; Via diverse social media

Nadere informatie

PRINCIPE AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2011/2013

PRINCIPE AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2011/2013 PRINCIPE AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2011/2013 De werkgevers- en werknemersorganisaties samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek, hebben een principe akkoord bereikt met betrekking

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Regionaal platform Arbeid

Nieuwsbrief. Regionaal platform Arbeid 1 Telefoon: 076-502 72 08-06-13296124 E-mail: astrid.persons@west-brabant.eu Website: http://rpa.west-brabant.eu Nieuwsbrief December 2014 nieuwsbrief Jaargang 1, nummer 3 Derde nieuwsbrief van het rpa

Nadere informatie

Arbeidsmarkt Groningen Een van de 35 van Nederland

Arbeidsmarkt Groningen Een van de 35 van Nederland Arbeidsmarkt Groningen Een van de 35 van Nederland https://www.youtube.com/watch?v=k1cwrsjoquq Werk in Zicht is een samenwerkingsverband tussen 27 gemeenten (23 Groninger en 4 Drentse gemeenten), UWV en

Nadere informatie

Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen KEUZE VOOR SPEERPUNTEN OVERHEID IN BEWEGING EN MEESTER IN JE WERK

Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen KEUZE VOOR SPEERPUNTEN OVERHEID IN BEWEGING EN MEESTER IN JE WERK Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen 1 Beleidsprogramma A+O fondsen gemeenten, provincies en waterschappen De A+O fondsen van gemeenten, provincies en waterschappen hebben

Nadere informatie

College voor Arbeidszaken Kamer Gesubsidieerde Arbeid

College voor Arbeidszaken Kamer Gesubsidieerde Arbeid College voor Arbeidszaken Kamer Gesubsidieerde Arbeid Brief aan de leden T.a.v. het college en de gemeenteraad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Arbeidsvoorwaarden en de sociale werkvoorziening

Nadere informatie

PERSOONLIJK ONTWIKKELPLAN

PERSOONLIJK ONTWIKKELPLAN PERSOONLIJK ONTWIKKELPLAN Voor werknemers in de Technische Installatiebranche Naam : Functie : Bedrijf : Datum : Inhoudsopgave: Pagina.0 Inleiding....0 Stappenplan... Stap. Persoonlijke gegevens... Stap.

Nadere informatie

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers

Personeel op peil. Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil, onderzoek naar de positie van mkb-werknemers Personeel op peil Onderzoek naar de positie van mkb-ondernemers MKB-Nederland

Nadere informatie

De eerste cao voor postverspreiders. Informatie over de overeenkomst van opdracht en de arbeidsovereenkomst

De eerste cao voor postverspreiders. Informatie over de overeenkomst van opdracht en de arbeidsovereenkomst De eerste cao voor postverspreiders Informatie over de overeenkomst van opdracht en de arbeidsovereenkomst Liberalisering en cao Op 1 april 2009 is de postmarkt geliberaliseerd. Een van de voorwaarden

Nadere informatie

O&O-monitor 2014. Resultaten

O&O-monitor 2014. Resultaten O&O-monitor 2014 Resultaten Den Haag, 27 maart 2015 Daniëlle Mares Inleiding In 2013 eerste O&O-monitor uitgezet onder directeuren, secretarissen en bestuurders van O&O-fondsen, 33 deelnemers; In 2014

Nadere informatie

CAO VOOR DE TECHNISCHE GROOTHANDEL

CAO VOOR DE TECHNISCHE GROOTHANDEL CAO VOOR DE TECHNISCHE GROOTHANDEL 2010-2011 TEKST VAN HET ONDERHANDELINGSRESULTAAT VAN 22 JUNI 2010 ONDERGETEKENDEN: 1. de vereniging Werkgevers Technische Groothandel, gevestigd te Den Haag; 2. de vereniging

Nadere informatie

Jaarverslag. Vereniging FME-CWM FNV Metaal CNV Vakmensen De Unie VHP2. Metalektro

Jaarverslag. Vereniging FME-CWM FNV Metaal CNV Vakmensen De Unie VHP2. Metalektro Jaarverslag 2014 Vereniging FME-CWM FNV Metaal CNV Vakmensen De Unie VHP2 Metalektro INHOUDSOPGAVE VOORWOORD STATUTEN BESTUUR JAARREKENING Balans per 31 december 2014 Staat van baten en lasten over 2014

Nadere informatie

Dit artikel wordt u aangeboden door OC Rendement

Dit artikel wordt u aangeboden door OC Rendement N I E U W S E N A D V I E S O V E R O P L E I D E N E N C O A C H E N Dit artikel wordt u aangeboden door OC Rendement OC Rendement is hét nieuwsvakblad voor iedereen die zich bezighoudt met, of verantwoordelijk

Nadere informatie

Marktbewerkingsplan regio Amersfoort (augustus 2014)

Marktbewerkingsplan regio Amersfoort (augustus 2014) Marktbewerkingsplan regio Amersfoort (augustus 2014) 1. Inleiding Per 1 januari 2015 treedt de Participatiewet in werking. Er komt één regeling voor mensen die kunnen werken, maar daarbij ondersteuning

Nadere informatie

JAARVERSLAG BEDRIJFSCOMMISSIE METALEKTRO

JAARVERSLAG BEDRIJFSCOMMISSIE METALEKTRO JAARVERSLAG BEDRIJFSCOMMISSIE METALEKTRO 2010 (tot 1 september 2010) Overgoo 13, 2266 JZ LEIDSCHENDAM De bedrijfscommissie voor de ondernemingen in de Metalektro wordt gevormd door vertegenwoordigers van

Nadere informatie

Thema Te beantwoorden vragen (niet uitputtend) Wie verantwoordelijk Tijd gereed

Thema Te beantwoorden vragen (niet uitputtend) Wie verantwoordelijk Tijd gereed Proceskalender 2014 van De januari 2014 A-lijst : onderwerpen Thema Te beantwoorden vragen (niet uitputtend) Wie verantwoordelijk Tijd gereed 1. WERKBEDRIJF Taak en minimale functies Werkbedrijf Wat is

Nadere informatie

Evaluatie sectorplannen

Evaluatie sectorplannen Opdrachtgever SZW Evaluatie sectorplannen quickscan 1 Opdrachtnemer SEO Economisch Onderzoek, Expertisecentrum Beroepsonderwijs (ecbo) / A. Heyma, S. van der Werff, J. Brekelmans, H. Smulders Onderzoek

Nadere informatie

Integraal, sectoraal of per programma

Integraal, sectoraal of per programma Verslag VNG-bijeenkomst over effectieve overeenkomsten met werkgevers Zoetermeer, 19 december 2012 Bijeenkomst effectieve overeenkomsten met werkgevers Vanwege de energie die in bijeenkomsten van het bestuurlijk

Nadere informatie

Arbocatalogus Tuincentra

Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Arbocatalogus Tuincentra Voorwoord Voor u ligt de Arbocatalogus Tuincentra, het oplossingenboek voor arborisico s in tuincentra. In de tuincentra denken we bij veiligheid automatisch

Nadere informatie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie

DIT IS VNO-NCW. Lidmaatschap en contributie De Europese lobby van vno-ncw richt zich zowel op de Europese spelers in Brussel (Europese Commissie, Europees Parlement) als op de Nederlandse politiek (in Den Haag en via de Permanente Vertegenwoordiging

Nadere informatie

FME: de bindende kracht. 31 mei 2010 - Geert Huizinga

FME: de bindende kracht. 31 mei 2010 - Geert Huizinga FME: de bindende kracht 31 mei 2010 - Geert Huizinga Vereniging FME-CWM Opgericht door en voor ondernemers in de technologische-industriële sector Nederlands grootste werkgeversorganisatie in de technologisch-industriële

Nadere informatie

JAARVERSLAG 2014 STICHTING OPLEIDINGS- EN ONTWIKKELINGSFONDS VOOR DE GOUD- EN ZILVERNIJVERHEID VOORBURG

JAARVERSLAG 2014 STICHTING OPLEIDINGS- EN ONTWIKKELINGSFONDS VOOR DE GOUD- EN ZILVERNIJVERHEID VOORBURG JAARVERSLAG STICHTING OPLEIDINGS- EN ONTWIKKELINGSFONDS VOOR DE GOUD- EN ZILVERNIJVERHEID VOORBURG Ernst & Youn^ccolintants LLP =1 W Building a bettsi ^ wort'.inq world I - Inhoud 1 Jaarverslag 1.1 Inleiding

Nadere informatie

Algemeen verbindend verklaarde cao-fondsen in 2005: Baten, Lasten, en Reserves

Algemeen verbindend verklaarde cao-fondsen in 2005: Baten, Lasten, en Reserves Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Directie Uitvoeringstaken Arbeidsvoorwaardenwetgeving Algemeen verbindend verklaarde cao-fondsen in 2005: Baten, Lasten, en Reserves Juni 2007 W. Smits H.

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 8942 14 juni 2010 Regeling van de Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid van 7 juni 2010, nr. R&P/RA/2010/11430,

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID Horecabedrijf Stichting Aanvullende Voorzieningen bij Arbeidsongeschiktheid 2000 Verbindendverklaring gewijzigde CAO-bepalingen MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID AI Nr. 9408 Bijvoegsel Stcrt.

Nadere informatie

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol

Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Algemene info over de vakbond en haar maatschappelijke rol Waarom zijn er vakbonden?... 1 CNV... 1 Afsluiten van CAO s... 2 Leden van een vakbond... 2 Verschillen tussen vakbonden... 2 Beroepsverenigingen...

Nadere informatie

OSR - Specifiek. Artikel 1. Definities

OSR - Specifiek. Artikel 1. Definities OSR - Specifiek Uitgangspunten OSR-Specifiek is een tijdelijke regeling, waarin de voorheen bestaande tijdelijke regeling OSR Duurzaam is opgegaan. OSR-Specifiek gaat in per 1 januari 2013 en geldt tot

Nadere informatie

Stichting Lezen & Schrijven. Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven

Stichting Lezen & Schrijven. Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven Stichting Lezen & Schrijven Paul Mosterd, directeur Marlies Olthuis, themamanager bedrijven Educatie Werkt!, Amsterdam 30 september 2011 Stichting Lezen & Schrijven Stichting Lezen & Schrijven initiatief

Nadere informatie

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag

Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Toespraak staatssecretaris H.A.L. van Hoof bij de opening van de miniconferentie O&O-fondsen op 10 september 14.00u in Den Haag Welkom, blij dat u er bent. Uit het feit dat u met zovelen bent gekomen maak

Nadere informatie

U11-003726. Datum Uw brief. A. V.M.J, van de Werfhorst-Verbraak. 0164-277782 Onderwerp: Sociale Zaken, Management Ondersteuning

U11-003726. Datum Uw brief. A. V.M.J, van de Werfhorst-Verbraak. 0164-277782 Onderwerp: Sociale Zaken, Management Ondersteuning Gemeente jf Bergen op Zoom Lijst Linssen T.a.v. Mevrouw M. van Kemenade Postbus 388 ifhhhiiwi'r'himi'h

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

LCR- congres 2013 Samenhang en Samenspel

LCR- congres 2013 Samenhang en Samenspel LCR- congres 2013 Samenhang en Samenspel Lokaal en regionaal arbeidsmarktbeleid van gemeenten vanuit cliëntenoptiek Rob de Krieger Cliëntenraden meer betrokken bij beoordeling lokaal en regionaal arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Wegwijzer cao-regelingen 2017

Wegwijzer cao-regelingen 2017 Wegwijzer cao-regelingen 2017 Carrosseriebedrijf Goud- en Zilvernijverheid Isolatiebedrijf Metaalbewerkingsbedrijf Motorvoertuigenbedrijf en Tweewielerbedrijf Tankstations en Wasbedrijven Technisch Installatiebedrijf

Nadere informatie

OSR Duurzaam. Uitgangspunten

OSR Duurzaam. Uitgangspunten OSR Duurzaam Uitgangspunten De onderstaande regeling gaat in per 1 januari 2012 en geldt uitsluitend tijdens de kalenderjaren 2012 en 2013. Deze tijdelijke regeling is een aanvulling op de reguliere OSR

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID ALGEMEEN VERBINDEND VERKLARING VAN GEWIJZIGDE BEPALINGEN VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST IN HET SCHOONMAAK- EN GLAZENWASSERSBEDRIJF INZAKE VRIJWILLIG

Nadere informatie

CAO UITVAARTBRANCHE Onderhandelingsresultaat Afspraken d.d. 21 augustus 2014

CAO UITVAARTBRANCHE Onderhandelingsresultaat Afspraken d.d. 21 augustus 2014 CAO UITVAARTBRANCHE Onderhandelingsresultaat Afspraken d.d. 21 augustus 2014 INLEIDING Branchevereniging Gecertificeerde Nederlandse Uitvaartondernemingen, NARDUS samenwerkende uitvaartorganisaties, Werkgeversvereniging

Nadere informatie

Instroomreglement BPV. Uitgangspunten

Instroomreglement BPV. Uitgangspunten Instroomreglement BPV Uitgangspunten OTIB kent een viertal reglementen, die voorzien in een tegemoetkoming voor het aan een werknemer beschikbaar stellen van een beroepspraktijkvormingsplaats of een praktijkplaats.

Nadere informatie

Mobiliteitscentra. Rob Schwillens projectleider Mobiliteitscentra. Januari 2009: nieuwsflits Arbeidsmarkt. Instroom, uitstroom en stand nww. mei.

Mobiliteitscentra. Rob Schwillens projectleider Mobiliteitscentra. Januari 2009: nieuwsflits Arbeidsmarkt. Instroom, uitstroom en stand nww. mei. Mobiliteitscentra Rob Schwillens projectleider Mobiliteitscentra Januari 2009: nieuwsflits Arbeidsmarkt Instroom, uitstroom en stand nww instroom/uitstroom 80.000 70.000 60.000 50.000 40.000 30.000 20.000

Nadere informatie

MEVAS Risicomanagement Programma.

MEVAS Risicomanagement Programma. nederlandse organisatie van ondernemers in het midden- en kleinbedrijf in de metaal MEVAS Risicomanagement Programma. Inhoud MEVAS Risicomanagement Programma. 3 Stappen die passen bij uw organisatie. 4

Nadere informatie

UWV WERKbedrijf, gevestigd aan de La Guardiaweg 36 te Amsterdam ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer A.M Timmermans, directeur.

UWV WERKbedrijf, gevestigd aan de La Guardiaweg 36 te Amsterdam ten deze rechtsgeldig vertegenwoordigd door de heer A.M Timmermans, directeur. Samenwerkingsovereenkomst 475 extra leerwerkplekken voor jongeren van 18 tot 27 jaar in de energiesector tussen de sociale partners in de energiesector, Vereniging Nederlandse Gemeenten en het UWV WERKbedrijf

Nadere informatie

Omscholingsstimulans zij-instroom BPV

Omscholingsstimulans zij-instroom BPV Omscholingsstimulans zij-instroom BPV Uitgangspunten OTIB kent een viertal reglementen, die voorzien in een tegemoetkoming voor het aan een werknemer beschikbaar stellen van een beroepspraktijkvormingsplaats

Nadere informatie

Den Haag : 21 juli 2008 Ons kenmerk : S.A JM/JS Uw kenmerk : Betreft: : wijzigingen samenstelling takenpakket RWI

Den Haag : 21 juli 2008 Ons kenmerk : S.A JM/JS Uw kenmerk : Betreft: : wijzigingen samenstelling takenpakket RWI Aan de Vaste Commissie voor Sociale Zaken en Werkgelegenheid van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509 lk den haag t 070 3 499 577 f

Nadere informatie

Besluit van de Minister van SZW van 21 juni 2001/AM/ESM/01/40870 Directie Arbeidsmarkt, Stcrt. 22 juni 2001, nr. 118

Besluit van de Minister van SZW van 21 juni 2001/AM/ESM/01/40870 Directie Arbeidsmarkt, Stcrt. 22 juni 2001, nr. 118 ESF 3-BELEIDSKADER Besluit van de Minister van SZW van 21 juni 2001/AM/ESM/01/40870 Directie Arbeidsmarkt, Stcrt. 22 juni 2001, nr. 118 Gewijzigd bij besluit van de Minister SZW van: 4 maart 2002 nr. ABG/ESM/2002/10510

Nadere informatie

AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2013/2015

AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2013/2015 AKKOORD IN DE METAAL EN TECHNIEK 2013/2015 De werkgevers- en werknemersorganisaties samenwerkend in de Stichting Vakraad Metaal en Techniek, hebben een akkoord bereikt met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden

Nadere informatie

fhkn: WIE, WAT, WAAR, MAAR VOORAL: WAAROM? P A R T N E R I N O P L E I D I N G E N E X A M E N

fhkn: WIE, WAT, WAAR, MAAR VOORAL: WAAROM? P A R T N E R I N O P L E I D I N G E N E X A M E N fhkn: WIE, WAT, WAAR, MAAR VOORAL: WAAROM? P A R T N E R I N O P L E I D I N G E N E X A M E N P A R T N E R I N O P L E I D I N G E N E X A M E N we HebbeN Het Hier over aloude NormeN en waarden als vakmanschap,

Nadere informatie

CAO INZAKE DE STICHTING OPLEIDINGS- EN ONTWIKKELINGSFONDS VOOR DE VLAKGLASBRANCHE

CAO INZAKE DE STICHTING OPLEIDINGS- EN ONTWIKKELINGSFONDS VOOR DE VLAKGLASBRANCHE HOOFDSTUK 5 CAO CAO INZAKE DE STICHTING OPLEIDINGS- EN ONTWIKKELINGSFONDS VOOR DE VLAKGLASBRANCHE Inzake de Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de Vlakglasbranche Tussen: a. De Glas Branche

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID AI Nr. 9705 Bijvoegsel Stcrt. d.d. 16-01-2002, nr. 11 ALGEMEEN VERBINDENDVERKLARING VAN GEWIJZIGDE BEPALINGEN VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST VOOR

Nadere informatie

Behandeld door Fred Wosgien Telefoon Retouradres : Advies, Postbus 78, 2600 ME Delft

Behandeld door Fred Wosgien Telefoon Retouradres : Advies, Postbus 78, 2600 ME Delft Samenleving Advies OWO Gemeente Delft Westlandseweg 40 2624 AD Delft!BAN NL21 BNGH 0285 0017 87 t.n.v. gemeente Delft Behandeld door Fred Wosgien Telefoon 06-53986106 Retouradres : Advies, Postbus 78,

Nadere informatie

De mismatch te lijf. Resultaten mini-conferentie op 25 september in ROC van Twente te Hengelo

De mismatch te lijf. Resultaten mini-conferentie op 25 september in ROC van Twente te Hengelo De mismatch te lijf Resultaten mini-conferentie op 25 september in ROC van Twente te Hengelo Inhoud presentatie Deelnemers: ondernemers, uitzendbureau s, gemeenten, UWV, regio Twente, West-Brabant, Zuidwest-

Nadere informatie

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s

CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement. Twee soorten cao s CAO & Arbeidsvoorwaardenreglement Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een schriftelijke overeenkomst waarin afspraken over arbeidsvoorwaarden zijn vastgelegd, bijvoorbeeld over loon, betaling

Nadere informatie

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID

MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID MINISTERIE VAN SOCIALE ZAKEN EN WERKGELEGENHEID I-SZW Nr. 8553 Bijvoegsel Stcrt. d.d. 2-5-1996, nr. 84 ALGEMEEN VERBINDENDVERKLARING VAN GEWIJZIGDE BEPALINGEN VAN DE COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST VOOR

Nadere informatie

ADDENDUM voor de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor werkgevers en werknemers in de Groothandel in Textielgoederen en aanverwante artikelen

ADDENDUM voor de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor werkgevers en werknemers in de Groothandel in Textielgoederen en aanverwante artikelen ADDENDUM voor de Collectieve Arbeidsovereenkomst voor werkgevers en werknemers in de Groothandel in Textielgoederen en aanverwante artikelen 1 oktober 14 tot en met 31 maart Tussen partijen bij de CAO

Nadere informatie

STICHTING VAN DE ARBEID

STICHTING VAN DE ARBEID Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.a.v. de heer mr.dr. L.F. Asscher Postbus 90801 2509 LV DEN HAAG Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 z509 LK DEN HAAG T 070-3 499 577 E info@stvda.nl www.stvda.nl

Nadere informatie

Aantal vestigingen: 3.451. Aantal werkzame personen: 20.921. 23% van de bedrijven verwacht personeel aan te nemen

Aantal vestigingen: 3.451. Aantal werkzame personen: 20.921. 23% van de bedrijven verwacht personeel aan te nemen Groene detailhandel Brancheontwikkelingen 2012 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de groene detailhandel. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen, vacatures

Nadere informatie

OSR -Reglement Uitvoeringsregeling Ontwikkelingsstimulering (OSR) Uitgangspunten

OSR -Reglement Uitvoeringsregeling Ontwikkelingsstimulering (OSR) Uitgangspunten OSR -Reglement Uitvoeringsregeling Ontwikkelingsstimulering (OSR) Uitgangspunten De OSR biedt mogelijkheden voor werknemers om cursussen/trainingen te volgen met een financiële tegemoetkoming van OTIB.

Nadere informatie

Factsheet: Sociaal akkoord en de gevolgen voor de Participatiewet

Factsheet: Sociaal akkoord en de gevolgen voor de Participatiewet Factsheet: Sociaal akkoord en de gevolgen voor de Participatiewet In deze factsheet staan de punten uit het sociaal akkoord die van invloed zijn op de Participatiewet en die van belang zijn voor mensen

Nadere informatie

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST VOOR DE TEXTIELINDUSTRIE. 2. Vereniging van Confectie- en Tricotage-ondernemingen Fenecon te Amsterdam;

COLLECTIEVE ARBEIDSOVEREENKOMST VOOR DE TEXTIELINDUSTRIE. 2. Vereniging van Confectie- en Tricotage-ondernemingen Fenecon te Amsterdam; 2. Wat is een CAO? Een collectieve arbeidsovereenkomst (cao) is een bijzondere overeenkomst met betrekking tot de arbeidsvoorwaarden, afgesloten tussen een of meer werkgeversverenigingen aan de ene kant

Nadere informatie

WEST-BRABANT WERKT EN PAKT DOOR!

WEST-BRABANT WERKT EN PAKT DOOR! Begroting 2012-2013 WEST-BRABANT WERKT EN PAKT DOOR! VERANTWOORDING BEGROTING 2012-2013 Het meerjarenprogramma West-Brabant werkt en pakt door! bestrijkt de jaren 2012 tot en met 2015. In deze begroting

Nadere informatie

Regionale Impact Participatiewet. 1. Participatiewet West-Brabant 2. Gecoördineerde werkgeversbenadering

Regionale Impact Participatiewet. 1. Participatiewet West-Brabant 2. Gecoördineerde werkgeversbenadering Regionale Impact Participatiewet 1. Participatiewet West-Brabant 2. Gecoördineerde werkgeversbenadering Regionale Impact Participatiewet (3D) Gemeenteraden West-Brabant Programma op 19 november 2014 1.

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst Regionaal Werkbedrijf Flevoland

Samenwerkingsovereenkomst Regionaal Werkbedrijf Flevoland Samenwerkingsovereenkomst Regionaal Werkbedrijf Flevoland De gemeente Almere, vertegenwoordigd door mevrouw F.T. de Jonge De gemeente Dronten, vertegenwoordigd door de heer P.C.J. Bleeker De gemeente Lelystad,

Nadere informatie

INTENTIEVERKLARING INZAKE DE ARBEIDSPARTICIPATIE VAN HERINTREDENDE VROUWEN

INTENTIEVERKLARING INZAKE DE ARBEIDSPARTICIPATIE VAN HERINTREDENDE VROUWEN INTENTIEVERKLARING INZAKE DE ARBEIDSPARTICIPATIE VAN HERINTREDENDE VROUWEN Aanleiding voor de intentieverklaring Een stijgend aandeel vrouwen kiest ervoor na een periode van zorg voor het gezin weer tot

Nadere informatie

Nieuwe kansen voor intermediairs

Nieuwe kansen voor intermediairs 1 Bemiddeling van werkzoekenden met een arbeidsbeperking Nieuwe kansen voor intermediairs De komende jaren is het aan werk helpen van werkzoekenden met een arbeidsbeperking een groot thema. In 2026 moet

Nadere informatie

nds in de Met Vereniging FME-CWM FNV Bondgenoten CNVVakmensen De Unie VHP2

nds in de Met Vereniging FME-CWM FNV Bondgenoten CNVVakmensen De Unie VHP2 nds in de Met Vereniging FME-CWM FNV Bondgenoten CNVVakmensen De Unie VHP2 INHOUDSOPGAVE VOORWOORD 3 STATUTEN 4 BESTUUR 4 JAARREKENING Balans per 31 december 2013 6 Staat van baten en Iasten over 2013

Nadere informatie

WZ Memo Jeugdwerkloosheidsvrije zone en middelen ESF Hart van Brabant

WZ Memo Jeugdwerkloosheidsvrije zone en middelen ESF Hart van Brabant Zaaknummer 00437599 Onderwerp WZ Memo Jeugdwerkloosheidsvrije zone en middelen ESF Hart van Brabant Collegevoorstel Inleiding In de regio Hart van Brabant speelt een aantal ontwikkelingen op het gebied

Nadere informatie

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH

ACTUEEL TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH TEKST: REMKO EBBERS FOTO: KEES VAN DE VEEN/HH In de metaalsector worden scholingsfondsen nu ingezet voor persoonlijke opleidingstrajecten. Niet meer per se voor losse cursussen 24 OMSCHOLING REGELEN ONDERNEMERS

Nadere informatie

Convenant Gesubsidieerde Arbeid 2003

Convenant Gesubsidieerde Arbeid 2003 Convenant Gesubsidieerde Arbeid 2003 1. Preambule Het kabinet, sociale partners en de VNG zetten zich in om met een tijdelijke impuls de doorstroom van werknemers in gesubsidieerde arbeid naar reguliere

Nadere informatie

Technisch Talent Werkt

Technisch Talent Werkt Technisch Talent Werkt april 2013 Versie april 2013 1 1. Aanleiding & probleemstelling De werkloosheid loopt ook bij het op technisch-mbo opgeleide deel van de beroepsbevolking op. Dit terwijl het algemene

Nadere informatie

BedrijvenBond. arbeidsvoorwaardenbeleid

BedrijvenBond. arbeidsvoorwaardenbeleid BedrijvenBond arbeidsvoorwaardenbeleid 2004 1 1 algemeen deel 1. Bent u man of vrouw? Man Vrouw 2. Wat is uw leeftijd? Jonger dan 25 25-35 36-50 51-65 Ouder dan 65 3. In welke vakgroep bent u werkzaam?

Nadere informatie

Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de Timmerfabrieken

Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de Timmerfabrieken Jaarrekening 2014 Van: Stichting Opleidings- en Ontwikkelingsfonds voor de Timmerfabrieken Statutaire vestigingsplaats: Bussum Adres: Nieuwe s-gravelandseweg 16 1405 HM Bussum Inhoudsopgave Jaarverslag

Nadere informatie

Verschillen CAO Metaal en Techniek en CAO Motorvoertuigen en Tweewielers

Verschillen CAO Metaal en Techniek en CAO Motorvoertuigen en Tweewielers Verschillen CAO Metaal en Techniek en CAO Motorvoertuigen en Tweewielers Inhoud In het kort...1 Vanaf 2014 extra CAO. Ouderdomspensioenpremies ook rood...2 Gevolg: premies Ouderdomspensioen eerste tijdvak

Nadere informatie

Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011

Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011 Mobiliteit Intersectoraal? Auteur: Michel Winnubst Datum: 7 oktober 2011 Opzet Verschillende vormen van mobiliteit Sectoren Betrokken partijen: Werknemers Werkgevers O&O fondsen En verder Hoe te organiseren

Nadere informatie

STICHTING VAN DE ARBEID. Aan: decentrale cao-partijen. Geachte mevrouw, heer,

STICHTING VAN DE ARBEID. Aan: decentrale cao-partijen. Geachte mevrouw, heer, STICHTING VAN DE ARBEID Bezuidenhoutseweg 60 Postbus 90405 2509 LK DEN HAAG Aan: decentrale cao-partijen T 070. 3 499 577 F 070. 3 499 796 E info@stvda.ni www.stvda.ni Den Haag : 17 april 2015 Ons kenmerk

Nadere informatie

Afdeling: Beleid Maatschappij Leiderdorp, 30 oktober 2014 Onderwerp: Re-integratieverordening. Aan de raad. Participatiewet

Afdeling: Beleid Maatschappij Leiderdorp, 30 oktober 2014 Onderwerp: Re-integratieverordening. Aan de raad. Participatiewet Pagina 1 van 6 Versie Nr.1 Afdeling: Beleid Maatschappij Leiderdorp, 30 oktober 2014 Onderwerp: Re-integratieverordening Aan de raad. Participatiewet Beslispunten *Z00288A120 E* 1. Vast te stellen de Re-integratieverordening

Nadere informatie

vinger aan de pols van werkend Nederland

vinger aan de pols van werkend Nederland Innovaties voor Gezond en Veilig Werken IMPLEMENTATION AND EVALUATION OSH POLICIES NEA: vinger aan de pols van werkend Nederland De NEA Nationale Enquête Arbeidsomstandigheden is het grootste iodieke onderzoek

Nadere informatie

Dé nieuwe naam voor de brancheorganisatie met 2.600 bedrijven die het onderhoud aan vastgoed en industrie uitvoeren.

Dé nieuwe naam voor de brancheorganisatie met 2.600 bedrijven die het onderhoud aan vastgoed en industrie uitvoeren. Dé nieuwe naam voor de brancheorganisatie met 2.600 bedrijven die het onderhoud aan vastgoed en industrie uitvoeren. OnderhoudNL OnderhoudNL is een merknaam van FOSAG, de ondernemersorganisatie van (restauratie-)schilders-

Nadere informatie

Actieplan 2008-2011. Voorwoord

Actieplan 2008-2011. Voorwoord Actieplan 2008-2011 Voorwoord Kort na het aantreden van het nieuwe college van B&W in 2006 hebben wij de term Leren werken - werken leren geïntroduceerd. We zagen veel partijen met veel goede initiatieven,

Nadere informatie

Beleidsplan Participatiewet. Berkelland 2 0 1 5-2 0 1 8

Beleidsplan Participatiewet. Berkelland 2 0 1 5-2 0 1 8 Beleidsplan Participatiewet Berkelland 1 2 0 1 5-2 0 1 8 Meer doen met minder geld 2 Dienstverlening van binnen naar buiten 1. Eigen kracht (sociaal netwerk) 2. Algemene voorzieningen 3. Maatwerkvoorzieningen

Nadere informatie

Samenwerkingsovereenkomst (850 extra plekken voor jongeren van 18 tot 27 jaar in de sector groothandel)

Samenwerkingsovereenkomst (850 extra plekken voor jongeren van 18 tot 27 jaar in de sector groothandel) Samenwerkingsovereenkomst (850 extra plekken voor jongeren van 18 tot 27 jaar in de sector groothandel) tussen het Sectorfonds Groothandel en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) en het UWV WERKbedrijf

Nadere informatie

Definitieve versie convenant Utrechtse Werktafel

Definitieve versie convenant Utrechtse Werktafel Definitieve versie convenant Utrechtse Werktafel 19 december 2014 Utrechtse Werktafel De Utrechtse Werktafel staat voor het regionaal Werkbedrijf van de arbeidsmarktregio Midden- Utrecht. De basis voor

Nadere informatie