Nationaal Gevangenismuseum

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Nationaal Gevangenismuseum"

Transcriptie

1 Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les = 3

2 Les = 3 Samenvatting van de les Deze les staat in het teken van het kijken naar en het interpreteren van beelden. Beelden beïnvloeden onze interpretatie. Een foto van een fruitschaal krijgt een specifieke betekenis wanneer deze getoond wordt naast een foto van een ondervoed kind. De betekenis verandert wanneer de fruitschaal naast een afbeelding van een schilderij met fruitschaal wordt getoond. Aan het begin van deze les kijken de leerlingen klassikaal naar een vijftal tweeluiken en leren ze zien hoe de twee beelden waaruit de werken bestaan niet alleen elkaar, maar ook onze interpretatie beïnvloeden. Dit zien en onder woorden brengen, oefenen zij vervolgens in tweetallen. De les wordt afgesloten met een drama-opdracht: het maken van een tweedelig tableau vivant. Doelen De leerlingen: kennen de termen tweeluik, contrast en overeenkomst; herkennen beeldaspecten in foto s en kunnen deze benoemen; begrijpen dat beeld een belangrijke bijdrage levert aan onze beeldvorming en dat onze interpretatie van beelden niet altijd juist hoeft te zijn Doelen uitbreiding: zijn in staat om vormen van emotie uit te beelden in de klas; kunnen een tableau vivant maken en daarin samenhang laten zien tussen twee opeenvolgende scenes. Achtergrondinformatie Visuele informatieoverdracht gaat razendsnel en we interpreteren beelden vaak zonder dat we er ons van bewust zijn. Media maken hier handig gebruik van en kleuren de werkelijkheid naar believen in. Deze les maakt leerlingen zich bewust hoe interpretatieprocessen verlopen en leert hen zien welke visuele mogelijkheden er zijn om onze beeldvorming te sturen en te manipuleren. Beeldaspecten zoals kleur, vorm, lijn en compositie bepalen voor een belangrijk deel hoe mensen een afbeelding interpreteren. Door deze beeldaspecten bewust in te zetten bij het maken van beelden, is het mogelijk het proces van betekenisgeving bij de kijker te sturen. Onderaan deze lesbrief staat een aantal beeldaspecten beschreven, waarmee je leerlingen beter en op een andere manier kunt laten kijken. In het geval van deze lessenserie gaat het om het kijken naar foto s in tweeluiken. Lees de informatie in ieder geval door en bepaal hoe uitgebreid je hierop in wilt gaan tijdens je les. Voor het klassikaal bespreken van de tweeluiken is 45 minuten gerekend; dit lijkt veel. In de praktijk is gebleken dat deze tijd nodig is om leerlingen anders en beter te leren kijken. Nationaal Gevangenismuseum Groep minuten Materiaal Digibord PowerPoint bij Les 2. Bijlage Les 2. Opdracht tweeluiken Voorbereiding Lees de informatie over de beeldaspecten (onderaan deze lesbrief) en bekijk de tweeluiken in de PowerPointpresentatie. Kopieer de werkbladen bij les 2. in kleur (voor ieder tweetal twee verschillende opdrachten). Tijd: 20 minuten Werkvormen Aan de hand van de PowerPoint bij les 2 worden klassikaal foto s besproken, daarna analyseren leerlingen in groepjes een aantal tweeluiken. Tot slot maken zij in tweetallen een tweedelig tableau vivant (optioneel). Lifestyle talenten in deze les Communicatief talent, cognitief talent, creatief talent en sociaal talent. De leerlingen doen kennis op over verschillende beeldaspecten die een fotograaf tot zijn beschikking heeft om iets uit te drukken en brengen onder woorden wat zij waarnemen. Zij drukken een gevoel uit in een drama-opdracht, waarin zij samenwerken. 2

3 Lesinhoud Introductie 10 minuten Inleiding 45 minuten PPT dia 1. Speel af via DCA website ( /watch?v=4ncxpcshmws) PPT dia 2 t/m 11 op digibord Bespreek de lesdoelen (PPT dia 1.) Na deze les: Weten jullie wat er bedoeld wordt met: tweeluik, contrast en overeenkomst; herkennen jullie de verschillende onderdelen waaruit beelden zijn opgebouwd (beeldaspecten) en kunnen jullie deze benoemen; begrijpen jullie dat onze interpretatie van beelden niet altijd juist hoeft te zijn; kunnen jullie een tableau vivant maken en daarin samenhang laten zien tussen twee opeenvolgende scenes. Breng het filmpje van de eerste les in herinnering, kijk het nog een keer terug met de klas. Zeg: In dit filmpje wordt heel handig gebruik gemaakt van tegenstellingen. Een ander woord voor tegenstelling is contrast. Vraag: wie kan er nog een paar contrasten in dit filmpje noemen? (Denk aan: sfeer, kleur, lichaamshouding, lichtinval, geluid.) Vraag: wat is er hetzelfde gebleven in het hele filmpje? (Denk aan: gevangenis, de gevangenen, bewakers, het gereedschap.) Vertel: je weet pas als je het hele filmpje hebt gezien wat de gevangenen aan het doen zijn en waarom. Je hebt dus alle informatie nodig om het verhaaltje goed te kunnen begrijpen. Hetzelfde hebben sommigen van jullie ontdekt toen je informatie over gevangenissen en gevangenen op ging zoeken. Je had er een bepaald beeld van, door tv-series, films, verhalen over criminelen, maar door meer informatie veranderde je beeld en misschien ook wel je mening. Vraag: wat kun je hieruit opmaken? (Dingen zijn niet altijd wat ze lijken. Met beelden kun je een bepaalde indruk wekken die niet hoeft te kloppen. Soms wordt je expres op het verkeerde been gezet. Je hebt meer informatie nodig om iets echt goed te weten. Je moet eerst het hele verhaal kennen voordat je een conclusie trekt en een mening over iets hebt.) Neem uitgebreid de tijd voor dit onderdeel. Kinderen gaan er echt meer door zien en beter door kijken. 3

4 Wanneer leerlingen vorige jaren lessen gevolgd hebben van de DCA (o.a. in groep 5, Museum de Buitenplaats en groep 6 Theater de Nieuwe Kolk) kan deze inleiding ingekort worden. Je kunt aan deze lessen refereren: in groep 5 hebben leerlingen kennis gemaakt met het lezen van beelden en in groep 6 met de manipulatieve werking van beelden. Leg uit: we gaan nu een paar foto s bekijken en bespreken. Laat de eerste dia van de PowerPointpresentatie bij Les 2 zien. Vraag: Wat zie je hier? Vraag: Waarom denk je dat de foto gemaakt is? Vraag: Zouden dit echte gevangenen zijn? Waarom wel/niet? Vraag: Waar is deze foto gemaakt? Waaraan zie je dat? Vraag: Wie kan deze foto gemaakt hebben? Waarom denk je dat? Vraag: Wat voor indruk maakt deze foto op je? Ga naar de volgende dia. Vraag: Wat zie je nu? Vraag: Hoe kijk je nu naar de eerste foto van de mannen? Vraag: Wat is er veranderd? Waar komt dat door? Vraag: Horen deze foto s bij elkaar? Waarom? Vraag: Welke overeenkomsten zie je hier? (Iedereen staat; ze dragen kleding die hoort bij een deel van hun leven; ze hebben gebruiksvoorwerpen in hun hand; zwart-wit foto s; op beide foto s zijn het vijf personen; de opstelling van de mensen in V-vorm, studioportretten). Vraag: welke tegenstellingen zie je hier? (Mannen - vrouwen; gevangenen cheerleaders; werk - sport) Vraag: Waarom zouden deze foto s gemaakt zijn en zo bij elkaar gezet? Vraag: Zou het een kunstwerk kunnen zijn? Vraag: Hoe noemen we een kunstwerk dat uit twee delen bestaat? (een tweeluik of met een heel speciale benaming: een diptiek). Wat zou een titel van dit tweeluik kunnen zijn? Ga naar de volgende dia. Bespreek de foto zoals de eerste aan de hand van vragen: Wat zie je hier? Wat vind je bijzonder aan deze foto? Waarom denk je dat de foto gemaakt is? Wat voor gevoel krijg je bij deze foto? Laat het volgende tweeluik zien en bespreek dit. Vraag: Wat is er veranderd? Waardoor komt dat? Vraag: welke tegenstellingen zie je hier? (Boven beneden; hemel aarde; kikvorsperspectief vogelvluchtperspectief; met mens zonder mens of dier) Vraag: welke overeenkomsten zie je hier? (Water in verschillende vormen- als wolk en als water; zweven en gewichtloosheid; centrale compositie met de wolk en het kind in het midden; kleurenfoto s; ronde vormen- wolk is bijna rond, de kringen rond het meisje ook) Vraag: Wat zou het onderwerp dit tweeluik zijn? (Ziet het meisje de wolk? Kijkt de wolk naar het meisje?) 4

5 Vraag: Wie zou dit tweeluik wel in zijn kamer willen hangen? Waar zou je het dan hangen? Ga naar de volgende dia. Bespreek de foto aan de hand van vragen: Wat zie je hier? Wat zou het kunnen zijn? Wat valt je op aan deze foto? Wat zou er op de foto die erbij hoort kunnen staan? Laat het volgende tweeluik zien en bespreek dit. Tweeluik 3 Vraag: Weet je nu wat de eerste foto is? Waardoor? Vraag: Waarom horen deze foto s nog meer bij elkaar? (Allebei foto s van zand; de foto links is een detail van het landschap rechts; allebei zwart-wit foto s) Vraag: welke tegenstellingen zie je hier? (Veraf dichtbij; grote geheel detail/close up; abstract - figuratief) Vraag: Waarom zou de kunstenaar deze twee foto s naast elkaar hebben gezet? (Hulpvragen: Als je alleen de linker foto zou zien, zou je dan weten wat het voorstelt? Als je alleen de rechter foto zou zien, zou je er dan ook zo goed naar kijken?) Vraag: Wat vind je mooier: de eerste foto alleen of de twee foto s samen? Ga naar de volgende dia. Vraag: Waar moet je aan denken als je deze foto ziet? Vraag: Waar zou de foto gemaakt kunnen zijn? Waaraan zie je dat? Vraag: Van wie zouden de spullen zijn die op tafel liggen? Geef een beschrijving van die persoon? Vraag: Zijn de spullen met opzet zo neergezet en neergelegd of is het toeval? Waarom denk je dat? Vraag: Hier hoort natuurlijk ook weer een foto naast. Hoe zou die eruit kunnen zien? Laat het volgende tweeluik zien en bespreek dit. Tweeluik 4 Vraag: Had je deze foto verwacht? Wat valt je op aan deze foto s bij elkaar? Zijn dit eigenlijk wel twee foto s; zou het ook één foto kunnen zijn? Waarom denk je dat? Van wie zouden de spullen op de rechter foto kunnen zijn? Waar gaat dit tweeluik over, denk je? Waarom heeft de fotograaf ervoor gekozen om de foto in tweeën te delen? 5

6 Ga naar de volgende dia. Vraag: Wat zien we hier? Vraag: Waar zou deze foto genomen kunnen zijn? Waarom daar? Vraag: Wat valt je op aan deze foto? (het perspectief). Vraag: Wat zou het onderwerp van deze foto kunnen zijn? En wat voor tweede foto hoort er dan bij? Vraag door op bijvoorbeeld: onderwerp, kleur, perspectief, sfeer, omgeving, enz. Laat het volgende tweeluik zien en bespreek dit. Vraag: Wat heeft de onderste foto met de bovenste te maken? Hulpvraag: welke overeenkomsten zie je hier? (Geometrische vormen; zwart-wit foto s; buitenkant van gebouw en van camper; ongeveer de helft van de foto is lucht) Vraag: welke tegenstellingen zie je hier? (Horizontaal verticaal; hoog laag; permanent mobiel; kikvorsperspectief zijaanzicht) Wat is het onderwerp van dit tweeluik? (Denk aan: wonen, behuizing, etc.) Vraag: Wat is een goede plek om dit tweeluik te hangen? Tweeluik 5 Kern 25 minuten Opdrachtbladen Tweeluiken 1 t/m 8 (zie bijlage). PowerPointPresentatie dia 12 t/m 19. Vertel: Jullie gaan nu in tweetallen twee verschillende tweeluiken met elkaar bekijken en bespreken. Bekijk de foto s eerst afzonderlijk, door eerst het rechter en dan het linker plaatje af te dekken. Bespreek met elkaar wat er in je opkomt als je de losse foto s bekijkt. Bespreek met elkaar wat de foto s met elkaar te maken hebben. Schrijf dat op. Jullie krijgen hiervoor 10 minuten de tijd. Geef ieder groepje twee opdrachtbladen. (Er zijn acht verschillende opdrachten waarmee gewerkt kan worden, zorg voor afwisseling in de afbeeldingen die je uitdeelt.) Wijs na de afgesproken tijd in ieder groepje één tweeluik aan dat ze voor de klas moeten toelichten. Let er op dat alle verschillende tweeluiken worden besproken. Laat het tweeluik dat besproken wordt zien op het digibord/touch screen; voor ieder tweeluik is er een dia. 6

7 Uitbreiding 25 minuten (optioneel) De opdracht kan gebruikt worden om de stof op een andere manier te verwerken. PPT dia 20 en 21. Zeg: We gaan naar een laatste tweeluik kijken. Laat de leerlingen dia 20 zien. Vraag: welk verhaal vertelt deze foto? (Ruzie/boos/hekel aan elkaar/onverschillig) Vraag: hoe wordt het verhaal verteld? (lichaamshouding, gezichtsuitdrukking) Vraag: Wat zou een goede foto zijn voor ernaast? Laat dia 21 zien. Vraag: welke gevoelens kunnen jullie nog meer bedenken? Maak een lijstje van emoties en gevoel. Schrijf ze op het bord en ga er dan een paar bij langs. Vraag: hoe zou je. (angst, woede, eenzaamheid, blijdschap, vermoeidheid, etc.) uitdrukken? Geef twee of drie opdrachten. Laat alle kinderen in de klas tegelijkertijd dezelfde emotie uitbeelden. Zeg: Nu gaan we het moeilijker maken. Je mag er geen geluid bij maken en er ook niet bij bewegen. Geef weer twee of drie opdrachten met emoties die de kinderen stil en zonder beweging moeten uitdrukken. Je kunt één of twee emoties uit de eerste opdracht herhalen. Lukt het om hetzelfde overbrengen als je geen geluid of beweging mag gebruiken? Gebruik een paar kinderen als voorbeeld van wat wel en wat niet werkt. Vertel: Zo n uitbeelding zonder geluid of beweging heet een tableau vivant. Dat is Frans en betekent: een levende afbeelding. Leg uit: jullie gaan een tweeluik maken met twee tableaux vivants. Zoiets als in dit voorbeeld, maar niet over ruzie en vriendschap. Jullie gaan zelf twee situaties die bij elkaar horen bedenken en die uitbeelden. Er zijn een paar spelregels: 1. De situaties moeten bij elkaar horen. Je kunt denken aan een tegenstelling, maar ook aan twee beelden die een logische volgorde hebben. Bijvoorbeeld in de eerste scene zie je twee mensen heel verlegen naar elkaar kijken. In de tweede scene zie je ze in een stevige omhelzing. Het is het leukst als de tweede scene verrassend is. 2. Jullie mogen geen geluid en geen beweging gebruiken. 3. Je voert straks de twee scenes na elkaar op. 4. Je moet het zo uitvoeren dat iedereen zonder uitleg begrijpt waar het over gaat. Jullie hebben 5 minuten om iets voor te bereiden. Verdeel de leerlingen in tweetallen en laat hen zelf een tweeluik bedenken en in scene zetten (tableau vivant). Als dit lastig voor sommige leerlingen is, kun je met hen eerst nog wat mogelijkheden bespreken. Na vijf minuten gaat iedereen zitten. Eén voor één laten de tweetallen hun tweeluik zien aan de groep. Eerst laten ze alleen de eerste scene zien. Vraag aan de toeschouwers: Wat zien jullie, waar gaat dit over, 7

8 wat wordt hier uitgebeeld? Vraag ook: Wat zou hierna kunnen komen? Dan laat het tweetal de tweede scene zien. Vraag aan de toeschouwers: Wat vinden jullie van dit vervolg? Is het logisch? Is het verrassend? Afsluiting 10 minuten PPT dia 1. Vraag: Wat zijn de belangrijkste dingen die we hebben geleerd over het kijken naar beelden? (Beelden roepen associaties bij ons op. Als we iets zien, hebben we daar vaak gelijk bepaalde ideeën bij of een menig over. Onze ideeën bij een beeld hoeven niet te kloppen; we weten niet altijd voldoende over hetgeen we zien. Onze mening of interpretatie van wat we zien kan veranderen als we meer informatie krijgen. Deze informatie kan in de vorm van teksten zijn, maar ook in de vorm van andere beelden.) Vraag: Wat denken jullie, geldt dit voor alles wat we zien? Vraag: Nu je dit weet, kijk je dan anders naar wat je ziet? Vraag: Wat zijn we te weten gekomen over tweeluiken? (Ze hebben allemaal tegenstellingen én overeenkomsten.) Vraag: Waarom hebben de tweeluiken allemaal tegenstellingen én overeenkomsten? (De tegenstellingen maken de kijker nieuwsgierig, je blijft kijken en vergelijken; de overeenkomsten zorgen ervoor dat je kunt zien dat de foto s bij elkaar horen). Vraag: Hoe was het om de emoties uit te beelden? Vraag: Wat vonden jullie van de opdracht met de tableaux vivants? Kijk nog een keer met elkaar naar de doelen op dia 1. Zijn de doelen gehaald? Beeldaspecten Beeldaspecten zijn onderdelen van de opbouw van een beeld (zoals kleur, vorm, ritme, structuur), die belangrijk zijn voor de overdracht van het totaalbeeld. Hieronder staat een aantal beeldaspecten beschreven, waarmee je leerlingen beter en op een andere manier kunt laten kijken. In het geval van deze lessenserie gaat het om tweeluiken met foto s, maar ook bij het kijken naar andere soorten kunstwerken worden deze aspecten gebruikt. Lees de informatie in ieder geval door en kijk dan hoe uitgebreid je hierop in wilt gaan tijdens je les. Compositie Compositie is in de beeldende kunst het ordenen van beeldelementen volgens een vooraf bepaalde strategie. Het is een poging tot creëren van orde in de chaos. Er zijn verschillende soorten compositie, waar onder: Symmetrische compositie - een denkbeeldige verticale en horizontale as die min of meer een evenredige massaverdeling maakt van links en rechts. Je hebt dus een evenwichtige verdeling. Asymmetrische compositie - alle niet-symmetrische composities. Centrale compositie heeft een centraal punt (dikwijls gelegen in het midden van het werk) waar alle andere elementen naartoe gericht lijken te zijn. Is tevens ook een symmetrische compositie. Geometrische compositie - het geheel is nauwkeurig volgens bepaalde meetkundige regels opgebouwd waardoor het een meetkundig karakter heeft. Diagonale composities - een compositie waarbij een duidelijke tweedeling van een diagonale beeld-as over het vlak is aangebracht. 8

9 Kleur Kleur kent verschillende contrasten, bijvoorbeeld: Kleur tegen kleurcontrast ontstaat door de primaire kleuren (magenta, cyaan en geel) tegen elkaar aan te zetten. Licht-donkercontrast - ook wel aangeduid als zwart-wit contrast. Ook mogelijk tussen twee kleuren, bijvoorbeeld een donkere en een lichte kleur, of tussen sterk verschillende nuances van één kleur. Complementair-contrast - ontstaat door kleuren naast elkaar te zetten die in de kleurencirkel recht tegenover elkaar staan: rood-groen, geel-paars en blauw-oranje. Het effect van een complementair kleurcontrast is dat deze kleuren elkaar versterken. Er is geen kleur waarnaast rood beter opvalt dan naast groen. Koud-warmcontrast - wordt veroorzaakt doordat sommige kleuren, vooral rondom de kleur rood, een warme indruk maken. Kleuren rondom de kleur blauw maken een koude indruk. In feite gaat het om een afspraak, omdat warme of koude indruk van een kleur niet te meten is. De warmte van een kleur in een schilderij kan door het warm-koud contrast versterkt worden door er een koelere kleur naast te zetten. Vorm Vormen komen overal voor in een kunstwerk. Ze ontstaan door het gebruik van verschillende kleurvlakken, lijnen, bewerkingen of materialen. Er zijn verschillende vormsoorten: Realistisch de vorm lijkt op het echte object. Geïdealiseerd de vorm is mooier dan in de werkelijkheid. Gedeformeerd de vormen zijn vervormd. Gestileerd enigszins vereenvoudigde vormen. Abstract niet makkelijk of helemaal niet herkenbare vormen. Wanneer vormen naast elkaar geplaatst worden, worden verschillen duidelijk, zogenaamde vormcontrasten, bijvoorbeeld: Rond hoekig; Geometrisch organisch; Symmetrisch asymmetrisch; Plat ruimtelijk; Grillig strak; Duidelijk vaag Ruimte Ruimte kan worden ervaren of gesuggereerd. In driedimensionale kunst wordt ruimte het meest duidelijk ervaren. Je kunt meestal helemaal of gedeeltelijk om het kunstwerk heen lopen en het zo van alle kanten bekijken. Als je naar het kunstwerk kijkt zie je meestal niet alleen het kunstwerk maar ook de omgeving. Een tweedimensionaal werk als een schilderij of tekening heeft maar 2 dimensies of maten: lengte en breedte, en is dus plat. Kunstenaars proberen echter met allerlei trucs die platheid te doorbreken, onder andere door het gebruik van perspectief. Perspectief Perspectief is de manier waarop de juiste verhoudingen van driedimensionale objecten in een plat vlak zijn afgebeeld als gezien vanuit het standpunt van een waarnemer. Dit standpunt kan op ooghoogte zijn, maar ook Vanuit de hoogte: vogelvluchtperspectief Van onderaf: kikvorsperspectief. Lijnperspectief is een methode om de diepte zoals die in werkelijkheid wordt gezien weer te geven op het platte vlak, bijvoorbeeld in een schilderij of foto. De schuine lijnen lopen hierbij altijd naar een gezamenlijk `verdwijnpunt` dat ligt op een horizontale lijn aan de horizon. Bij atmosferisch perspectief wordt de suggestie van diepte in een afbeelding gewekt, door de dingen die verder weg zijn minder duidelijk af te beelden qua omtrek en detail en, als er sprake is van kleurgebruik, door de verandering van een tint in de richting van blauw en de afname van de kleurintensiteit en contrast in de lichtverdeling. Licht Er zijn verschillende soorten van belichting, zoals: Tegenlicht - de lichtbron bevindt zich achter het hoofdonderwerp van de foto; de beschouwer kijkt tegen het licht in. Meelicht de beschouwer kijkt mee met de richting van het licht; de lichtbron belicht het onderwerp van voren. Zijlicht de lichtbron bevindt zich naast het onderwerp. Strijklicht - licht dat zijwaarts (bijna parallel) op het onderwerp valt. Het `strijkt als het ware langs het onderwerp, waardoor oneffenheden extra geaccentueerd worden. 9

10 Licht heeft verschillende werkingen: Eigen schaduw - de schaduw van het voorwerp zelf; het gedeelte dat niet rechtstreeks belicht wordt (niet de schaduw op het oppervlak waar het voorwerp op staat). Slagschaduw de schaduw die een verlicht voorwerp op de grond maakt. Clair-obscur - één van de manieren om de aandacht ergens op te vestigen door het onderwerp in de spotlights zetten. Het is fel verlicht en de rest blijft in de schaduw. 'Clair-obscur' is Frans voor 'licht-donker'. Textuur Textuur is de zichtbare oppervlakte van een voorwerp. Structuur Structuur is de opbouw van kleine delen in een groter geheel. Een patroon bestaat uit een herhaling van eenvoudiger eenheden of ontstaat uit een herhaalde toepassing van dezelfde regels. Contrast Tegenstellingen worden gebruikt om onze aandacht vast te houden. Enkele belangrijke tegenstellingen in een kunstwerk zijn: Convex-Concaaf - in de betekenis van bol en hol, positief tegenover negatief, vorm tegenover restvorm. Organisch-Abstract - losse vormen worden tegenover strakke vormen geplaatst, natuurlijke vormen tegenover gestileerde. Schilderkundig-grafisch - in een schilderkundige omgeving wordt de nadruk gelegd op kleur, in een grafische omgeving ligt de nadruk op wit-zwart en grijs verhoudingen en lineaire aanpak. Statisch-Dynamisch - de partijen in rust tegenover de partijen die in beweging zijn. 10

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld

Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 1. Boeven in beeld Les 1. Boeven in beeld Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les De les begint met een klassikaal

Nadere informatie

theorie tekenen onderbouw

theorie tekenen onderbouw theorie tekenen onderbouw inhoud deel 1 technieken en materialen deel 2 ruimtelijkheid deel 3 vorm deel 4 ruimte en licht deel 5 kleur deel 6 compositie deel 7 inleiding kunstgeschiedenis schriftelijke

Nadere informatie

Inleiding tot de opdrachten Beeldelementen

Inleiding tot de opdrachten Beeldelementen BEELDELEMENTEN Lesbrief over: Licht Kleur Vorm Ruimte Compositie Inleiding tot de opdrachten Beeldelementen Het uiterlijk van een kunstwerk/bouwwerk of interieur wordt bepaald door verschillende aspecten.

Nadere informatie

KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer:

KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer: KIJKWIJZER SCHILDERIJ CKV 1 opdracht Cijfer: Naam: Klas: Datum: Feiten Een kijkwijzer is bedoeld om je mee te nemen in de waarneming en het kijken te intensiveren: kortom je gaat steeds meer dingen zien,

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum

Nationaal Gevangenismuseum Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 3. Bajespoëzie Les 3 Bajespoëzie Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 75 minuten (langer met uitbreiding) Samenvatting van de les In de derde les

Nadere informatie

beeldanalyse-kunstbeschouwing

beeldanalyse-kunstbeschouwing beeldanalyse-kunstbeschouwing Bij het kijken naar kunstwerken kun je je allerlei vragen stellen wat het kunstwerk met je doet. Door aandachtig te kijken verzamel je informatie over vorm en inhoud. In deze

Nadere informatie

BREED EN AVONTUURLIJK KIJKEN! - 3 min.

BREED EN AVONTUURLIJK KIJKEN! - 3 min. HOE WORD IK EEN DETECTIVE? NAAM leerling: KLAS: Docent: Samengewerkt met (naam leerling: Kijk je wel eens naar een detectiveserie? Je ziet dan hoe een detective heel nauwkeurig observeert en onderzoekt

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

BEELDASPECTEN HANDENARBEID TEKENEN BOVENBOUW

BEELDASPECTEN HANDENARBEID TEKENEN BOVENBOUW BEELDASPECTEN HANDENARBEID TEKENEN BOVENBOUW Beeldaspect Vorm HANDENARBEID BASISVORMEN: 2D 3D 2D: vierkant / rechthoek / driehoek / cirkel / ovaal 3D: kubus / balk / prisma / piramiden / bol / kegel /

Nadere informatie

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 6 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3, 4 of 5 Computeranimatie Massamedia Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een film die gemaakt is door foto

Nadere informatie

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN

KIJKWIJZER BEELDASPECTEN KIJKWIJZER BEELDASPECTEN SCHOOL: NAAM: Deze kijkwijzer kun je gebruiken voor elk kunstwerk of voorwerp van je keuze. Ga op zoek naar een kunstwerk wat je aanspreekt en vul aan de hand daarvan deze kijkwijzer

Nadere informatie

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief.

Ze hebben daarbij o.a. kennis opgedaan over diverse beeldaspecten op het gebied van kleurtoepassing en compositie, ruimte en perspectief. Kijkwijzer beeldaspecten Groep 7 Leerkrachtenblad Vooraf Voorafgaand hebben de leerlingen van groep 7 de KunstKabinetsen 7.10 Complementaire kleuren en 7.14 Vogel of kikvors? in groepjes of klassikaal

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum

Nationaal Gevangenismuseum Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Thema-overzicht Thema-overzicht Gevangen in beeld Groep 8 Gevangenismuseum Kern van het thema Als je iets fout doet, krijg je straf. Onze gevangenissen

Nadere informatie

Nationaal Gevangenismuseum

Nationaal Gevangenismuseum Nationaal Gevangenismuseum Gevangen in beeld Groep 8 Les 5. In beeld gevangen Les 5. In beeld gevangen Nationaal Gevangenismuseum Groep 8 120 minuten Samenvatting van de les Deze les maken de leerlingen

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 1 Pratende dingen Les 1 Pratende dingen Samenvatting van de les Deze les is de eerste van vier lessen over beeldcultuur. Tijdens

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Les 1 Ik en mijn selfie Les 1 Ik en mijn selfie Samenvatting van de les De kinderen kijken naar een selectie portretten waaronder selfies. Ze analyseren

Nadere informatie

Tekenen - Begrippenlijst

Tekenen - Begrippenlijst Tekenen - Begrippenlijst Hoofdstuk 1: Betekenis Betekenis Beeld Plat Tweedimensionaal Ruimtelijk Driedimensionaal Symbool Afgebeeld Verbeeld De bedoeling, datgene wat de maker duidelijk wil maken. Nabootsering

Nadere informatie

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3.

Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis klas 3. Reader/begrippenlijst periode 3 toetsweek : Hoe moet je leren??? 1. In de tekst worden belangrijke begrippen aangegeven met een*. Deze begrippen moet je

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Les 2 Cameratechnieken en Logo maken Les 1 Cameratechnieken en logo maken Samenvatting van de les De leerlingen leren in deze les hoe reclames

Nadere informatie

Begrippenlijst 5 Massamedia Klas 3

Begrippenlijst 5 Massamedia Klas 3 Begrippenlijst 5 Massamedia Klas 3 = herhaling van een begrip van begrippenlijst 1, 2, 3 of 4 Computeranimatie Massamedia Mixed-media Genre Geëmotioneerd Animatie op de computer gemaakt. Animatie is een

Nadere informatie

Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief

Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief Meetkunst Les 4 Spelen met perspectief Vervreemding door optische illusies Niet alle kunstenaars houden zich aan de regels van perspectief, standpunt, onderlinge verhoudingen etc. Zij overtreden moedwillig

Nadere informatie

Figuratief. Een figuratieve afbeelding vertoont duidelijke overeenkomsten met de werkelijkheid. Het is afgebeeld zoals het is.

Figuratief. Een figuratieve afbeelding vertoont duidelijke overeenkomsten met de werkelijkheid. Het is afgebeeld zoals het is. Figuratief Een figuratieve afbeelding vertoont duidelijke overeenkomsten met de werkelijkheid. Het is afgebeeld zoals het is. Realistisch Manier van werken waarbij de werkelijkheid zo nauwkeurig mogelijk

Nadere informatie

Meetkunst. Les 2 Van kunst naar ruimte. Weergeven op schaal en in perspectief

Meetkunst. Les 2 Van kunst naar ruimte. Weergeven op schaal en in perspectief Meetkunst Les 2 Van kunst naar ruimte Weergeven op schaal en in perspectief Kunst laat vaak een interpretatie van de werkelijkheid om ons heen zien. Soms lijkt een schilderij heel echt ; sommige kunstenaars

Nadere informatie

R u i m t e. Kunst BV

R u i m t e. Kunst BV R u i m t e Kunst BV A4 ~ periode B 2010 2011 Kunst Algemeen Beeldende Vorming Inleiding In de periodes B en C van dit jaar ga je kennis maken met het vak Kunst. De naam klinkt wellicht wat hoogdravend,

Nadere informatie

Syllabus Beeldend 2havo/vwo ter voorbereiding op toets Beeldend in toetsweek

Syllabus Beeldend 2havo/vwo ter voorbereiding op toets Beeldend in toetsweek Syllabus Beeldend 2havo/vwo ter voorbereiding op toets Beeldend in toetsweek 2012-2013 Beeldende begrippen uit de opdracht Tekenmap of anders. Arceren Complementaire kleuren Kapitaal Onderkast Primaire

Nadere informatie

overlapping voor- en achtergrond (groot voor, klein achter) afsnijding perspectief (kleur-, lijn-, atmosferischperspectief)

overlapping voor- en achtergrond (groot voor, klein achter) afsnijding perspectief (kleur-, lijn-, atmosferischperspectief) Ruimte suggestie Door ruimtesuggestie laat de kunstenaar het net lijken of een plat vlak diepte heeft (ruimtelijk is). Die ruimtelijkheid is niet echt, want het vlak is en blijft natuurlijk plat. Er zijn

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Thema- overzicht Thema- overzicht Kijken is een kunst Groep 5 Museum De Buitenplaats Kern van het thema Mensen laten graag iets van zichzelf aan anderen

Nadere informatie

- schilderijen - Voortgezet. Onderwijs

- schilderijen - Voortgezet. Onderwijs KIJKWIJZER Voortgezet Onderwijs gemeentemuseum den haag maart 2001afdeling educatie/jet van Overeem postbus 72 2501 CB Den Haag jovereem@gm.denhaag.nl 2 Bedenk dat een schilderij - voordat het een strijdros,

Nadere informatie

Tref woorden inhoud * interpretatie titel * verhaal van de fotograaf

Tref woorden inhoud * interpretatie titel * verhaal van de fotograaf Tref woorden inhoud * interpretatie titel * verhaal van de fotograaf 1 Bekijk de foto s in de tentoonstelling. Lees de teksten nog niet. Kies een foto waar jij een verhaal bij kunt bedenken. Laat je fantasie

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Thema-overzicht Thema-overzicht Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Kern van het thema Het thema Functies

Nadere informatie

Meetkunst. Les 3 Van ruimte naar plat. Ruimtesuggestie op het platte vlak

Meetkunst. Les 3 Van ruimte naar plat. Ruimtesuggestie op het platte vlak Meetkunst Les 3 Van ruimte naar plat Ruimtesuggestie op het platte vlak In deze les bekijken leerlingen de indeling van een ruimte naar aanleiding van een aantal schilderijen waarbij verschillende begrippen

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Les 1 De wereld van reclames Les 1 De wereld van reclames Samenvatting van de les In deze eerste les gaat het om het herkennen van reclamebeelden

Nadere informatie

Kijkwijzer beeldbeschrijving

Kijkwijzer beeldbeschrijving Kijkwijzer beeldbeschrijving Bedenk dat een schilderij - voordat het een strijdros, een naakte vrouw of een ander verhaal voorstelt - in wezen een plat vlak is, bedekt met kleuren die op een bepaalde manier

Nadere informatie

3 CA: kunstwerk verwoording eigen mening 3 Datum: verwerking recensie + extra folders 1 Paraaf docent

3 CA: kunstwerk verwoording eigen mening 3 Datum: verwerking recensie + extra folders 1 Paraaf docent CKV CKV Verslag Culturele Activiteit Glow Eindhoven Naam:. Klas:. Foto/ toegang: geldig / ongeldig (ln te vullen door je CKV-docent) verwoording kunstroute en 3 CA: kunstwerk verwoording eigen mening 3

Nadere informatie

Fotografie. perspectief en compositie

Fotografie. perspectief en compositie Fotografie perspectief en compositie perspectief = hoe kijkt de fotograaf Ooghoogte Kikkerperspectief Vogelperspectief Ooghoogte Kikker Vogel compositie = waar staat het onderwerp op de foto Regel

Nadere informatie

Kijkwijzer. niveau** BEELDBESCHRIJVING SCHILDERIJEN. SPECIAL: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2007. Noot voor de leerling

Kijkwijzer. niveau** BEELDBESCHRIJVING SCHILDERIJEN. SPECIAL: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2007. Noot voor de leerling Kijkwijzer niveau** BEELDBESCHRIJVING SCHILDERIJEN SPECIAL: Koninklijke Prijs voor Vrije Schilderkunst 2007 Malin Persson, Sound, silence, echo, 2007 Noot voor de leerling Gebruik een clipboard en uitsluitend

Nadere informatie

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT:

Schilderkunst. 1. Definitie TOEGEPAST. Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. SCHILDERIJ: FIGURATIEF ABSTRACT: Schilderkunst Bouwstenen om naar de schilderkunst te leren kijken. 1. Definitie SCHILDERIJ: tweedimensionaal vlak iets wordt voorgesteld kleur- en vormmiddelen FIGURATIEF ABSTRACT: figuratief: verwijst

Nadere informatie

Handleiding. Pagina 1 van 9

Handleiding. Pagina 1 van 9 Begeleiding De website is opgebouwd uit stappen. De stappen op de website volgen elkaar logisch op en alle opdrachten staan duidelijk op de website beschreven. De informatie op de website is voor iedere

Nadere informatie

Een close-up illustratie maken bij een spannend verhaal

Een close-up illustratie maken bij een spannend verhaal Lesbrief bij Project Lekker griezelen?! Cultuurtraject 2015-2016 Een close- up illustratie maken bij een spannend verhaal Beste leerkracht, U heeft met uw klas deelgenomen aan het project Lekker griezelen?!

Nadere informatie

Kleur. Kleurencirkel. De kleurencirkel wordt besproken in de klas. De kleurencirkel bestaat uit: primaire kleuren secundaire kleuren tertiaire kleuren

Kleur. Kleurencirkel. De kleurencirkel wordt besproken in de klas. De kleurencirkel bestaat uit: primaire kleuren secundaire kleuren tertiaire kleuren Klas 2 periode 2 Naam: Voor de toets van periode 2 leer je de volgende begrippen. Al deze begrippen staan op wiki.roncalli.nu Bekijk de plaatjes op de wiki in kleur en print hem uit!!! Kleur Kleurencirkel

Nadere informatie

De afbeeldingen staan zwart/wit op een los blad. Ze staan in KLEUR op de website van tekenen en de ELO

De afbeeldingen staan zwart/wit op een los blad. Ze staan in KLEUR op de website van tekenen en de ELO 4H/5V OEFENVRAGEN BasisToets-1 (KB t/m Beeldende Aspecten) Naam:. Klas: 02_Oefenvragen_BasisToets-1; v1: 1312; v2: 1401; v3: 1401; v4: 1402; v5: 1403; v6: 1512 Je kunt deze oefenvragen BasisToets-1 maken

Nadere informatie

Mens in actie. Zo groot ben jij!

Mens in actie. Zo groot ben jij! Handvaardigheid klas 2H/V februari 2015 Mens in actie Op de foto hiernaast is een bronzen beeld van een schaatser te zien, aangebracht aan de muur van het stadhuis van Haastrecht. Het beeld is gemaakt

Nadere informatie

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht

Drents Archief. Het meisje met de hoepel. Groep 2 Thema-overzicht Drents Archief Het meisje met de hoepel Groep 2 Thema-overzicht Thema-overzicht Het meisje met de hoepel Groep 2 Drents Archief Kern van het thema Een beeld vertelt een verhaal. Om het verhaal te kunnen

Nadere informatie

Een tertiaire kleur is een kleur die uit menging van de drie primaire kleuren wordt verkregen, zoals bruin.

Een tertiaire kleur is een kleur die uit menging van de drie primaire kleuren wordt verkregen, zoals bruin. Klas 2 periode 4 Naam:... Voor de toets van periode 4 leer je de volgende begrippen. Al deze begrippen staan op wiki.roncalli.nu Bekijk de plaatjes op de wiki in kleur en print hem uit!!! Kleur Kleurencirkel

Nadere informatie

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

Meetkunst. Les 1 Ruimte vangen in de klas

Meetkunst. Les 1 Ruimte vangen in de klas Meetkunst Les 1 Ruimte vangen in de klas We bevinden ons altijd in een bepaalde ruimte maar zijn ons er zelden van bewust. Kunstenaars maken bewust gebruik van ruimte en zetten deze naar hun hand. Ook

Nadere informatie

Begrippenlijst periode 1. Tekenen Klas 2, Roncalli mavo. Vorm

Begrippenlijst periode 1. Tekenen Klas 2, Roncalli mavo. Vorm Begrippenlijst periode 1 Tekenen Klas 2, Roncalli mavo Vorm 1. Vormentaal Alles wat je om je heen ziet heeft een bepaalde vorm. Vormen kunnen bepaalde gedachten oproepen. Kijk maar naar afbeelding 1 en

Nadere informatie

Les 6 Tegeltjes leggen

Les 6 Tegeltjes leggen Les 6 Tegeltjes leggen Kern In deze les maken en onderzoeken de leerlingen patronen vanuit één eenvoudige basistegel. De focus ligt op kenmerken van (regelmatige) patronen, zoals vormen van herhaling,

Nadere informatie

3-5 uur Mozaïek. Beeldende aspect Voorkennis

3-5 uur Mozaïek. Beeldende aspect Voorkennis Onderwerp 1 / 2 Deze les wordt u aangeboden door www.pro-kunst.nl Een lessendatabase voor en door kunstdocenten uit het Speciaal- en Praktijk Onderwijs. Dit is een initiatief van: Linda Batenburg, Nita

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Kijkwijzer VMBO (Foto s details: Piet Vos tenzij anders vermeld)

Kijkwijzer VMBO (Foto s details: Piet Vos tenzij anders vermeld) (Foto s details: Piet Vos tenzij anders vermeld) Deze kijkwijzer is in de vorm van een speurtocht: Vorm groepjes van drie en ga verschillende wegen uit op het beeldenpark. Zoek de beelden waarvan de details

Nadere informatie

WYSIWYG 2.0 Draaiboek

WYSIWYG 2.0 Draaiboek WYSIWYG 2.0 Draaiboek WYSIWYG Middelheimmuseum WYSIWYG Middelheimmuseum Museumregels en -tips Inhoudstafel Museumregels Uitleg over verloop Uitleg gebruik PDA s Woordenlijst Opdrachten Algemene opdrachten

Nadere informatie

BEELD ANALYSE. Omschrijving vraag antwoord-terminologie. Maker Wie heeft het werk gemaakt Naam Kunstenaar

BEELD ANALYSE. Omschrijving vraag antwoord-terminologie. Maker Wie heeft het werk gemaakt Naam Kunstenaar BEELD ANALYSE A: ALGEMENE GEGEVENS Omschrijving vraag antwoord-terminologie Maker Wie heeft het werk gemaakt Naam Kunstenaar Soort Wat is het kunst werk? Schilderij beeld /installatie /architectuur Tijd

Nadere informatie

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL DESTIJLUTRECHTAMERSFOORT.NL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4

NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL DESTIJLUTRECHTAMERSFOORT.NL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4 NEDERLAND VIERT 100 JAAR DE STIJL ONTDEK HET IN UTRECHT & AMERSFOORT! LESSUGGESTIES 100 JAAR DE STIJL GROEP 1 T/M 4 1 HANDLEIDING LESSUGGESTIES MONDRIAAN TOT DUTCH KLEURENPALET De leerlingen kunnen de

Nadere informatie

Tekst tussen hoekige haakjes [] hoeft niet in jouw antwoorden te staan. Deze tekst is een nadere uitleg of een voorbeeld.

Tekst tussen hoekige haakjes [] hoeft niet in jouw antwoorden te staan. Deze tekst is een nadere uitleg of een voorbeeld. ANTWOORDEN OEFENVRAGEN 4H/5V BasisToets-1 (KB t/m Beeldende Aspecten) Naam:. Klas: 02_Oefenvragen_Antw_ BasisToets-1; v1: 1312; v2: 1401; v3: 1401; v4: 1402; v5: 1409; v6: 1512 Tekst tussen hoekige haakjes

Nadere informatie

Stop Motion- THE MOVIE

Stop Motion- THE MOVIE Stop Motion- THE MOVIE Script / storyboard / productie. Nu we weten welke technieken er binnen Stop Motion animatie zijn en hoe deze worden uitgevoerd, kunnen we aan de slag met een langere film. Wanneer

Nadere informatie

Lichtbende TUTU projectietheater (Nederland)

Lichtbende TUTU projectietheater (Nederland) lesbrief Lichtbende TUTU projectietheater (Nederland) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival TUTU vertelt het verhaal van een kind dat haar dromen

Nadere informatie

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk

Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Reclame maken, doe je zo! Groep 6 Les 3 Camera, Set, Action! Les 1 Camera, Set, Action! Theater/Bioscoop De Nieuwe Kolk Groep 6 90 minuten Samenvatting van de les De leerlingen

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Thema-overzicht Thema-overzicht Drents Museum Groep 3 Essentie van het thema Beeldcultuur kan omschreven worden als een maatschappelijke

Nadere informatie

Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE. Vorm. Silhouetten

Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE. Vorm. Silhouetten Begrippen tekenen periode 4 VORM COMPOSITIE RUIMTE Vorm Silhouetten Mensen, dieren, voorwerpen en planten hebben allemaal hun eigen vorm. Daar zijn ze aan te herkennen. Je ziet geen kleuren, lijnen, diepte

Nadere informatie

Ik geef mijn grenzen aan (lessenserie Omgaan met pesten)

Ik geef mijn grenzen aan (lessenserie Omgaan met pesten) Ik geef mijn grenzen aan (lessenserie Omgaan met pesten) Inleiding Introductie Ik geef mijn grenzen aan Beginopstelling: Kring Deze dramales "Ik geef mijn grenzen aan" voor groep 7/8 maakt onderdeel uit

Nadere informatie

de instellingen van het bureaublad veranderen; datum en tijd, volumeinstellingen,

de instellingen van het bureaublad veranderen; datum en tijd, volumeinstellingen, Lesbeschrijving Overzicht Leerjaar 1 Vak Informatiekunde Onderdeel 1 Algemene Computervaardigheden Subonderdeel 1.1 Bureaublad Lesnummer 1 Titel van de les De computer en het bureaublad: aan de slag met

Nadere informatie

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië)

JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) lesbrief JA BUKA! Trešnja Municipal Theatre (Kroatië) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811 TL Breda +31 (0)76-515 49 84 afdeling techniek

Nadere informatie

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis

Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Een voorstelling voor groep 5 en 6 van het primair onderwijs door Het Houten Huis Beste leerkracht, Binnenkort gaat u met uw groep naar de voorstelling Beet! van Het Houten Huis. Met de opdrachten in deze

Nadere informatie

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk.

Eigen werk maken. Kunstwerk namaken. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Lisanne Vinke Verwonderen Introduceer het kunstwerk. Lesformat onderzoekscyclus kunstles (OOL) Kunstwerk namaken Eigen werk maken 1. Verwonderen Introduceer het kunstwerk. 1. Verwonderen Introduceer een idee/opdracht/probleem. 2. Verkennen Bespreek wat de

Nadere informatie

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent,

Workshop Schilderen. Succes! Beste docent, Workshop Schilderen Beste docent, Samen met uw klas gaat u schilderen op doeken met als thema: Vol vuur voor Afrika! Hiervoor heeft u materiaal en een stappenplan nodig. Na het stappenplan vindt u een

Nadere informatie

Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal

Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal Lesbrief Barrowland Ballet Tiger Tale / Tijgerverhaal ~ Verenigd Koninkrijk Luister goed. Hoor je dat? Dat gehuil? Dat gejank dat door alle muren en vensters te horen is? Er sluipt buiten iets wilds rond!

Nadere informatie

Les 5 Wat is een patroon?

Les 5 Wat is een patroon? Les 5 Wat is een patroon? Leerlingen verkennen het begrip patroon. Ze zoeken voorbeelden en non-voorbeelden van patronen in het dagelijks leven (patroon in dag, in muziek, teksten, getallen), in (kunst)voorwerpen

Nadere informatie

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO:

Timing: 50 min. Graad: 2-3. Leerplandoelen: VVKBAO: Graad: 2-3 Timing: 50 min Leerplandoelen: VVKBAO: WO TE 6.11 Kinderen kunnen zeggen aan welke eisen een bestaande constructie en een constructie die ze zelf willen maken, moet voldoen. WO TE 6.11.1 Dat

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de kerstperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje)

A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) lesbrief A Mano 6+ El Patio Teatro (Spanje) bovenbouw (groep 5 t/m 8) A Mano wordt verteld met klei. Vier handen beelden op fantasierijke wijze het bezoekadres Markendaalseweg 75a verhaal uit van een klein

Nadere informatie

Kleur-tegen-kleur contrast

Kleur-tegen-kleur contrast Kleurcontrasten DE KLEURENLEER VAN ITTEN Goethe was een van de eerste wetenschappers die met een kleurenleer voor de dag kwam, maar de meest bekende kleurenleer hebben we te danken aan de schilder Johannes

Nadere informatie

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas

TEKENEN. beeldende vorming. hoofdstuk 15:Yellow Submarine. 3de klas Yellow Submarine is een animatiefilm uit 1968. Deze film is gebaseerd op de muziek van The Beatles. Toen deze film uit kwam was deze erg vernieuwend. De beelden in de film zijn psychedelisch. Ze zijn vol

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

Tekenen met Licht. It s your time to shine!

Tekenen met Licht. It s your time to shine! Tekenen met Licht It s your time to shine! 1 Colofon Inhoud en samenstelling Patrick Couwenberg van 4XM www.workshopstartpagina.nl info@workshopstartpagina.nl 2 Tekenen met licht Inleiding Tekenen met

Nadere informatie

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les

China. Stadsgeluiden in China. 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad. Vakgebied: Muziek. Lesduur: 60 minuten per les China Stadsgeluiden in China 3 lessen rond geluiden in een Chinese stad Vakgebied: Muziek Lesduur: 60 minuten per les China Pagina 1 - Stadsgeluiden in China - Colofon Stadsgeluiden in China Les voor groep

Nadere informatie

Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten)

Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten) Hier ben ik (lessenserie Omgaan met pesten) Inleiding Introductie Hier ben ik Beginopstelling: Kring Deze dramales "Hier ben ik" voor groep 5/6 maakt onderdeel uit van de lessenserie over omgaan met pesten.

Nadere informatie

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT)

Programma van Inhoud en Toetsing (PIT) Verdiepingsopdracht diepte. Schets een landschap en schilder die in met atmospherishperspectief. Schilderen plakkaatverf Papier A3 Kantlijn 3cm. Diepte ontstaat niet alleen door verkleining maar ook door

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 3 Naar het museum Les 3 Naar het museum Drents Museum Groep 3 75 minuten Lesvoorbereiding les 3 - Naar het museum 2 Samenvatting

Nadere informatie

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland)

Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) lesbrief Buurman in de Winter Plan D / Andreas Denk (Nederland) bovenbouw (groep 5 t/m 8) www.stiltefestival.com E info@destilte.nl F facebook.com/ stiltefestival afdeling educatie Nieuwe Huizen 41 4811

Nadere informatie

Fotoclub Zeilberg Gevorderde groep Foto bespreking regels

Fotoclub Zeilberg Gevorderde groep Foto bespreking regels Fotoclub Foto bespreking regels Foto s bespreken aan de hand van vier pijlers: 1. Beschrijven Objectief - gebaseerd op feiten;wat je ziet en niet op meningen of gevoelens 2. Analyseren Objectief 3. Interpreteren

Nadere informatie

Kleur. De 7 spectrale kleuren Kleurencirkel van Johannes Itten. Begrippen klas 1 t/m 3. Violet Indigo Blauw Groen Geel Oranje Rood

Kleur. De 7 spectrale kleuren Kleurencirkel van Johannes Itten. Begrippen klas 1 t/m 3. Violet Indigo Blauw Groen Geel Oranje Rood Kleur De zon is onze natuurlijke lichtbron. Het zonlicht bestaat uit golflengtes die trillen. De golflengtes trillen met verschillende snelheden. Onze ogen zien iedere golflengte als een andere kleur.

Nadere informatie

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1

GELOVEN IN DE WERELD LESBRIEF VOORTGEZET ONDERWIJS TOT ZIENS IN 0NS MUSEUM! GELOVEN IN DE WERELD PAG > 1 PAG > 1 GELOVEN IN DE WERELD VOORTGEZET ONDERWIJS LESBRIEF WAAR GELOOF JIJ IN? Overal in de wereld geloven mensen. Ze geloven in goden, natuurkrachten, voorouders of geloven juist dat dit allemaal niet

Nadere informatie

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Perspectief

Escher in Het Paleis. Wiskundepakket. Perspectief Escher in Het Paleis Wiskundepakket Perspectief Perspectief We leven in een driedimensionale wereld. Deze wereld nemen we echter waar door projecties op tweedimensionale vlakken of gebogen vlakken. In

Nadere informatie

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo

Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Lesvoorbereiding Tumult Kunst!? CKV 3-4 vmbo Hoofdstuk Vaardigheid: Leerdoel: Inleiding Reflecteren op de eigen ervaringen met kunst en cultuur. De leerling kan: uitleggen wat cultuur is; uitleggen wat

Nadere informatie

Tijdens de try-out gingen de groepjes verschillend aan het werk. Soms werd het werk verdeeld: één leerling had alle

Tijdens de try-out gingen de groepjes verschillend aan het werk. Soms werd het werk verdeeld: één leerling had alle In de try-out had de leerkracht alle enveloppen op het bord geplakt. Hij nam een blaadje en vroeg aan een leerling om na te gaan in welke van de enveloppen dit papier zou passen (zonder het papier te vouwen).

Nadere informatie

Basis workshop fotografie. Fotograferen is niets meer dan beelden vangen.

Basis workshop fotografie. Fotograferen is niets meer dan beelden vangen. Basis workshop fotografie Fotograferen is niets meer dan beelden vangen. COMPOSITE 2 Wat gebruiken we nu eigenlijk om tot een compositie te komen? Samenstelling van dominerende en ondersteunende beeldelementen.

Nadere informatie

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++

ZOEKEN NAAR DE VOLMAAKTE VORM NIVEAU ++ NIVEAU ++ /5 Deze leskaart gaat over het zoeken naar de volmaakte vorm. Dat klinkt misschien wat verheven, maar je zult ontdekken dat deze zoektocht in de kunstgeschiedenis erg belangrijk is geweest. Piet

Nadere informatie

LES: Vier op een rij. BENODIGDHEDEN Per leerling werkblad Vier op een rij (zie p. 5) kleurpotloden, potlood en gum AFBEELDING SPELLETJE

LES: Vier op een rij. BENODIGDHEDEN Per leerling werkblad Vier op een rij (zie p. 5) kleurpotloden, potlood en gum AFBEELDING SPELLETJE LES: Vier op een rij DOEL oefenen van keersommen; inzicht ontwikkelen in welke verschillende keersommen dezelfde uitkomst hebben; het patroon herkennen van keersommen in de tabel. BENODIGDHEDEN Per leerling

Nadere informatie

Kijkwijzer Beeldbeschrijving FOTOGRAFIE

Kijkwijzer Beeldbeschrijving FOTOGRAFIE ** Kijkwijzer Beeldbeschrijving FOTOGRAFIE INHOUD De bedoeling van deze kijkwijzer Basic: fotografie Introductie Fotografie algemeen Over de tentoonstelling Opdrachten beeldbeschrijving Inhoud 1. Voorstelling

Nadere informatie

Verzadigde kleuren/ zuivere kleuren

Verzadigde kleuren/ zuivere kleuren Kleurencirkel Een kleurencirkel is een gemakkelijke manier om kleuren te rangschikken. In een cirkel zie je de primaire kleuren citroengeel, magenta rood en cyaanblauw. Daar tegenover liggen de secundaire

Nadere informatie

LESMATERIAAL ONDERBOUW. Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect. Vo or Groep 1-

LESMATERIAAL ONDERBOUW. Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect. Vo or Groep 1- LESMATERIAAL ONDERBOUW Lespakket CliniClowns Geen kinderachtig effect Vo or 4 Groep 1- ACTIVITEIT 1: AANGENAAM KENNIS TE MAKEN In deze handleiding staat de activiteitenbeschrijving voor groep 1-4. Hier

Nadere informatie

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen De Middeleeuwen kennen verschillende stijlen en uitingsvormen van religieuze thema s Om de leerlingen hier een goed inzicht in te geven en zelf mee aan te slag

Nadere informatie

DIGITALE FOTOGRAFIE COMPOSITIE IN DE FOTOGRAFIE, DEEL 2

DIGITALE FOTOGRAFIE COMPOSITIE IN DE FOTOGRAFIE, DEEL 2 12 DIGITALE FOTOGRAFIE COMPOSITIE IN DE FOTOGRAFIE, DEEL 2 329 LES 12 COMPOSITIE IN DE FOTOGRAFIE, DEEL 2 Inhoud Inleiding 331 Evenwicht en diagonalen 331 De diagonaal 333 Het compositiepunt 334 Vierkant

Nadere informatie

Vakdidactiek Lesplan gebaseerd op de theorie Luc Stevens. Bovenbouw HAVO/VWO. Sylvie Abegg en Elianne v/d Kamp 2de jaars ABV

Vakdidactiek Lesplan gebaseerd op de theorie Luc Stevens. Bovenbouw HAVO/VWO. Sylvie Abegg en Elianne v/d Kamp 2de jaars ABV Vakdidactiek Lesplan gebaseerd op de theorie Luc Stevens. Bovenbouw HAVO/VWO Sylvie Abegg en Elianne v/d Kamp 2de jaars ABV Lesplan aan de hand van theorie Luc Stevens Introductie Dit lesplan is voor het

Nadere informatie

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les

Eenzaam. De les. Inhoud. Doel. Materiaal. Belangrijk. les 8 Inhoud 1 Eenzaam De Soms ben je alleen en vind je dat fijn. Als alleen zijn niet prettig aanvoelt, als je niet in je eentje wilt zijn, dan voel je je eenzaam. In deze leren de leerlingen het verschil

Nadere informatie

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8

Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 Docentenhandleiding Rijksmuseum Groep 7-8 1 Inhoud Voorbereidende les Afsluitende les Aanvullend materiaal bij deze lessen staat op de website: Introductiefilmpje PowerPoint presentatie Werkbladen 2 Voorbereidende

Nadere informatie

LES: Groepjes maken 2

LES: Groepjes maken 2 LES: Groepjes maken 2 DOEL strategieën ontwikkelen voor het bepalen van het aantal objecten in een rechthoekig groepje (bijv. herhaald optellen per rij, verdubbelen, een keersom maken); verband leggen

Nadere informatie