Dyslexieprotocol Bibit mei 2013

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Dyslexieprotocol Bibit mei 2013"

Transcriptie

1 Inhoudsopgave 1. Uitgangspunt 2. Het lees- en spellingonderwijs 3. Signalering 4. Diagnose 5. Hoe gaan we om met dyslectische kinderen? De aanpak. 6. Tips voor ouders en kinderen Uitgangspunt Als we het over dyslectische kinderen hebben, betreft dit ongeveer 4% van de leerlingen met een ernstige en structurele lees- en/of spellingproblematiek. (D/E scores). In dit protocol kiezen we voor een wat ruimere insteek en laten het beleid ook gelden voor lees- en spellingzwakke kinderen waarbij nauwelijks vooruitgang wordt geboekt. (lage C/D en E scores). In Nederland wordt officieel de volgende definitie van dyslexie gehanteerd: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem in de automatisering van de woordidentificatie en/of schriftbeeldvorming. Dyslexie is het best omschreven als een combinatie van mogelijkheden en moeilijkheden die het leerproces beïnvloeden bij lezen, spellen, schrijven en vaak ook rekenen. Het komt voor bij alle niveaus van intelligentie. Kinderen kunnen ook problemen ervaren bij verschillende zaken als het onthouden van losse feitjes, de verwerkingssnelheid, het begrijpen van complexe vragen en de fijne motoriek. Het heeft dus invloed op het totale zijn van het kind, dus ook op de sociaal emotionele ontwikkeling. Als school hebben we oog voor deze brede impact. Onze insteek is vooral afstemming, begrip en aanbieden van compensatie technieken. Het automatiseren zoals het flitsen maakt daar deel van uit. Het lees- en spellingonderwijs In de groepen ½ wordt gewerkt met de leerlijn Beginnende Geletterdheid van het CPS. Hierin staat de activiteiten die wekelijks met de kinderen worden geoefend op verschillende niveaus. In groep 3 wordt gewerkt met Veilig Leren Lezen (2006). De kinderen leren de technische vaardigheden van het lezen en daarnaast is het van groot belang om de leesmotivatie in stand te houden of te verbeteren indien nodig. De begeleiding is gericht op zoveel mogelijk leeservaring opdoen door boeken op het leesniveau van de leerling aan te bieden, aangevuld met oefeningen voor specifieke vaardigheden. Leerlingen met een moeizame leesontwikkeling hebben behoefte aan extra instructie en/of extra inoefening. In de methode kan dat gerealiseerd worden met de zg steraanpak. Deze leerlingen krijgen minimaal 3 x per week extra instructie als de andere leerlinge bezig zijn met de verwerking. Met behulp van de toetssite wordt een plan van aanpak beschreven in het groepsplan. Verder worden er extra hulpmiddelen ingezet zoals Flitsen onder leiding van ouders en stagiaires om het leestempo te bevorderen. 1

2 Als vervolg op VLL wordt vanaf groep 4 gewerkt met de methode Lekker Lezen. Lekker lezen is gericht op het vergroten van de technische leesvaardigheid binnen een betekenisvolle en motiverende leesaanpak. De organisatie van Lekker lezen is zodanig dat de zwakste lezers de meeste instructietijd krijgen. Kinderen op de hogere niveaus krijgen minder instructie op hun eigen niveau. In de klas wordt gewerkt met 3 niveaus. De indeling van de groepen wordt gebaseerd op de toetsresultaten. Er wordt 3à4 keer per week 30 minuten lezen ingeroosterd in elk leerjaar. Naast de methode wordt ook in de groepen 4 t/m 8 gewerkt met Flits op de computer, wanneer kinderen extra oefening nodig hebben. Voor spelling gebruiken we vanaf groep 4 de methode Spelling in Beeld. Spelling in Beeld leert kinderen de belangrijkste spellingstrategieën. Zo leren ze niet alleen zoveel woorden correct te spellen, maar worden ze ook getraind in de juiste spellingdenkwijze. De leerkracht geeft duidelijke instructie met betrekking tot de spellingregels. De zwakkere spellers krijgen aan de instructietafel extra uitleg en meer oefenstof. Daarnaast beschikken we over het computerprogramma van Spelling in Beeld. Hiermee kunnen kinderen heel gericht de onderdelen oefenen waar ze nog problemen mee hebben. De signalering Wij vinden het van groot belang dat we in een vroeg stadium dyslectische karakteristieken signaleren. Vanaf het moment dat er vermoedens zijn van dyslectische kenmerken, worden die gecommuniceerd naar ouders en in het leerlingdossier beschreven. Tevens wordt de leerling besproken met de Interne begeleider. Groep ½ Bij het intakegesprek wordt aan ouders gevraagd of er dyslexie voorkomt in de familie vanwege de erfelijke factor bij dyslexie. In de groepen 1/2 zijn leerkrachten attent op signalen die mogelijk wijzen op dyslexie. Te denken valt hierbij aan: 1. Opvallende vertraging bij het onthouden van cijfersymbolen, namen van dagen/kinderen/kleuren/rijmpjes 2. Woordvindingsproblemen 3. Kort auditief geheugen terwijl de rest van de ontwikkeling wel goed verloopt 4. Moeite met voorbereidende leesoefeningen, bij gemiddelde of goede leercapaciteiten 2

3 Cito-toetsen voor de groepen 1/2 worden hierbij ingezet als signaalinstrument. Groep 3 De toets kalender voor groep 3 bestaat feitelijk uit twee delen: een methode gebonden deel met toetsen die bij de methode Veilig leren lezen horen en een methodeonafhankelijk deel met daarin lees- en spellingtoetsen van Cito. De leestoetsen in het methodeonafhankelijke deel worden afgenomen op de door Cito vastgestelde afnamemomenten. De resultaten van de leerlingen worden beoordeeld aan de hand van de door Cito gepubliceerde normen. De toetsen die bij Veilig leren lezen horen, worden steeds aan het einde van een kern afgenomen. De resultaten worden twee keer per jaar besproken met de intern begeleider. Wanneer er sprake is van D of E scores wordt in het groepsplan beschreven welke extra begeleiding er plaats vindt. Groepen 4-8 In groep 4 wordt de Avi-toets afgenomen op grond waarvan de kinderen ingedeeld worden in drie instructie groepen. In Lekker lezen worden de risicokinderen nauwlettend gevolgd en kan de leerkracht na 6 weken op grond van observaties en toetsen het programma voor de kinderen aanpassen in het groepsplan. Loopt een leerling na een half jaar intensieve ondersteuning in de eerste instructiegroep achter in de leesontwikkeling en is er sprake van een automatiseringsprobleem, dan zijn er sterke aanwijzingen voor dyslexie. Er volgt overleg met de interne begeleider om te bekijken wat de te nemen vervolgstappen zijn. Bij vertraging worden altijd de volgende vragen gesteld: Klopt de leesvertraging met het beeld dat de leerkracht heeft van de leerling? Is het puur een automatiseringsvertraging of ook een inzichtelijke? Zijn er ook automatiseringsvertragingen op andere gebieden? Bij alle kinderen wordt twee keer per jaar de DMT afgenomen, wanneer er twijfel bestaat over de leesontwikkeling, wordt ook de avi-toets afgenomen. De resultaten worden ingevoerd in het leerlingvolgsysteem zodat er goed zicht is op de leesontwikkeling. Tijdens de groepsgesprekken met de interne begeleider die 2 keer per jaar plaats vinden worden deze lijnen besproken. Diagnose en mogelijk onderzoek Sinds 1 januari 2009 zijn diagnose en behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie opgenomen in het basispakket van de zorgverzekering. Vergoeding van dyslexiezorg is mogelijk onder bepaalde voorwaarden. Grondslag voor de vergoeding vormen de Protocollen Diagnostiek en Behandeling van Dyslexie. 3

4 Ernstige dyslexie Om in aanmerking te komen voor vergoeding moet er sprake zijn van ernstige, enkelvoudige dyslexie. Dat wil zeggen dat er géén bijkomende stoornissen zijn naast dyslexie en de ernst van de lees- en spellingproblemen is vastgesteld aan de hand van toetsen. Het vermoeden van ernstige dyslexie moet door de school worden onderbouwd in een leerlingdossier. Het zijn leerlingen met drie keer een E-score voor lezen en leerlingen met drie keer een D-score voor lezen én E-scores voor spellen, voor wie de vergoeding van dyslexiezorg bedoeld is. We kunnen als school de hardnekkigheid aantonen doordat er geen vooruitgang is ondanks intensieve begeleiding, opgetekend in de groepsplannen. Formeel gezien kan meestal pas in de loop van groep 5 een onderzoek worden aangevraagd, omdat dan de vereiste gegevens duidelijk zijn. Minder ernstige dyslexie Alle andere kinderen met een vertraagde leesontwikkeling kunnen op elk moment via school of op initiatief van de ouders door een gekwalificeerde deskundige onderzocht worden op dyslexie. Voor deze groep gelden andere, minder strenge eisen. Ouders kunnen hun kind aanmelden voor onderzoek maar moeten dan zelf de kosten betalen. Onderzoeken op initiatief van school worden alleen gedaan wanneer er sprake is van handelingsverlegenheid, doel van het onderzoek is dan om hulp en adviezen te krijgen bij de verdere begeleiding van de leerling. Het is van groot belang om op te merken dat onze begeleiding van kinderen met dyslexie niet afhankelijk is van het aanwezig zijn van een officiële diagnose. Wanneer een kind achter blijft met lezen en/of spelling krijgt het sowieso de extra begeleiding die het nodig heeft. Ook de compenserende maatregelen als voorlezen bij toetsen is van toepassing op alle kinderen met een ernstige leesvertraging. De aanpak Het allerbelangrijkste is volgens ons om aan te voelen dat het om technische en niet om inzichtelijke vertraging gaat. Voor het vertrouwen van de leerling is het goed dat de leerkracht en ouders duidelijk maken dat ze zien dat het kind meer begrijpt dan dat het laat zien. Natuurlijk worden de belemmeringen serieus genomen en stemmen we de begeleiding af, maar benadrukken wat wel goed gaat vinden we daarnaast erg belangrijk. Groep1/2 De gesignaleerde leerling meer laten werken met ontwikkelingsmateriaal die oefening biedt voor minder geautomatiseerde kennis. Gedurende groep 2 vindt een letterkennistest plaats In principe vindt er geen verlenging plaats enkel vanwege dyslectische karakteristieken. Inzet van de mappen Beginnende Taal en Geletterdheid Groep 3 4

5 In groep 3 staat lezen en spelling zeer veel op het rooster. Er wordt hier tweede instructie gegeven en begeleide verwerking bij signalen van dyslexie. Er wordt gebruik gemaakt van het programma Flits, waarbij kinderen dagelijks de directe woordherkenning getraind wordt. Het digi-bord biedt veel mogelijkheden voor extra training en inoefening. Groepen 4 t/m 8 In groep 4 neemt de complexiteit van het leesproces toe. Begrijpend lezen neemt een centrale plaats in. De leerlingen met een zwakke leesvaardigheid hebben extra aandacht en begeleiding nodig. Op grond van de Avi-toetsen worden kinderen in groep 4 ingedeeld in de instructie groepen van Lekker Lezen. De zwakke lezers zullen ten minste 2 keer per week instructie krijgen en 2 keer oefenen zij op hun leesniveau. In de boekjes van Lekker Lezen staat aan het einde een toets, aan de hand waarvan de leerkracht bepaalt of de leerling verder kan naar het volgende niveau. Kinderen die achterblijven met lezen, flitsen minimaal 2 keer per week om de directe woordherkenning te trainen. Lees- en spelling zwakke kinderen nemen zoveel mogelijk deel aan het reguliere taalonderwijs. De leerkracht zal meer steun bieden tijdens perioden van zelfstandig werken. Wanneer het nodig is worden teksten voorgelezen of ter voorbereiding mee naar huis gegeven. Belangrijk is dat het kind wel zelf blijft lezen. Bij te vroeg alles voorlezen stagneert de leesontwikkeling. Kinderen moeten wel leeskilometers maken. Schrijftaken worden verlicht of de kinderen krijgen extra tijd. Het aantal oefeningen wordt, indien nodig, beperkt dit kan ook voor rekenen gelden als er sprake is van automatiseringsproblemen. Op het gebied van de schriftelijke vaardigheid wordt steeds meer verwacht, dit vormt voor dyslectische kinderen een taakverzwaring en psychische belasting. De leerkracht zal dan nadrukkelijk sociaal-emotionele ondersteuning bieden. De leerkracht praat over de problemen met de leerling en stelt indien nodig de eisen bij. Soms worden leerlingen met dyslexie gekoppeld aan een leesmaatje. Wanneer een kind vastloopt kan gebruik worden gemaakt van het programma Kurzweil. Kinderen kunnen gebruik maken van een zg. leesliniaal die de letters vergroot Spelling wordt dagelijks geoefend vanuit de methode Spelling in beeld In overleg met ouders kan er voor worden gekozen dat de kinderen thuis de woordjes oefenen aan de hand van de spellingregels. De verhalen van de kinderen worden minder beoordeeld op spellingfouten en meer op inhoud. Externe remedial teaching Wanneer bij een kind enkelvoudige ernstige dyslexie wordt vastgesteld, heeft het recht op 60 rtbehandelingen vergoed vanuit de verzekering. Deze worden door een externe rt-leerkracht verzorgd. Vanuit het protocol van opmaat is het toegestaan dat deze behandelingen onder schooltijd plaats mogen vinden. Wanneer er ruimte beschikbaar is, mag het zelfs ook op school gegeven worden door 5

6 de externe remedial teacher. Als school geven wij er echter de voorkeur aan dat ook deze behandelingen in de meeste gevallen veel beter buiten school gepland kunnen worden, in het belang van het kind. Bij de minder ernstige dyslexie zijn ouders vrij om ook te kiezen voor ondersteuning door een externe remedial teacher. Het moge duidelijk zijn dat het initiatief hiervoor bij ouders ligt en nooit door de leerkracht geadviseerd wordt. Deze r.t. mag niet onder schooltijd plaatsvinden. In een uitzonderingsgeval, wanneer er bijv. geen plaats is, staan wij het kortdurend toe. Deze toestemming dient altijd via de directie te verlopen. Als een kind op welke manier dat ook ondersteund wordt door een externe remedial teacher, zullen de leerkrachten contact hebben en e.e.a. goed afstemmen. We ondersteunen waar mogelijk de remedial teaching. Tips voor ouders en kinderen Kinderen: Zoek leuke boeken en laat je voorlezen Als je een woord niet kunt lezen, lees dan de rest van de zin, misschien weet je nu ook dat moeilijke woord Ook Strips, weekbladen, kinderkranten en informatieboeken zijn goed en leuk om te lezen Soms helpt een bijwijzer wanneer je telkens kwijt bent waar je met lezen bent Als je de tekst moet leren is het handig om een kopie te maken zodat je belangrijke zaken kunt onderstrepen en weer snel terug kunt vinden Overschrijven van het bord is vaak moeilijk voor jou, je kunt een kopie vragen aan de leerkracht die je op je tafel kunt leggen Als je er met lezen niet goed uit komt, vraag het dan aan een groepsgenootje Probeer dingen te begrijpen in plaats ze van buiten te leren. Wat je begrijpt onthoud je veel beter. Leer niet te veel tegelijk, maar in kleine stukken Gebruik de spellingscontrole op de computer Ouders: Lees dagelijks voor, laat uw kind niet altijd hardop voorlezen Vertel vaak tegen je kind dat je ziet dat het slimmer is dan het vaak zelf denkt Steun het kind in de aanpak: Begrijpen is beter dan onthouden Alles wat uw kind zelf leest is een meerwaarde Toon begrip voor de belemmeringen Begrijp dat uw kind op school zich al extra dient in te zetten. Thuis oefenen is alleen wenselijk als uw kind aangeeft dat geen probleem te vinden. Beoordeel de schrijfproducten van uw kind op inhoud en niet zozeer op spellingsfouten Een verhoogde typevaardigheid is een toegevoegde waarde voor uw kind 6

7 Lees volgens de Ralfi-methode, dat betekent eerst voorlezen, vervolgens de tekst bespreken en daar na pas zelfstandig lezen Lees de tekst tegelijk met het kind (koorlezen) Verbeter niet alle kleine foutjes alleen wanneer de inhoud een hele andere betekenis krijgt Oefen met het kind op een leuke manier Laat het kind voldoende lezen en het plezier ervan beleven Leg de verwachtingen en druk niet te hoog of te laag Tot slot: Algemene opmerking met betrekking tot voorleessteun. Kinderen met de diagnose dyslexie hebben recht op voorleessteun dit is een van de compenserende maatregelen voor kinderen die moeite hebben met lezen. Belangrijk om hierbij op te merken is dat wij op Bibit het zelf lezen ten alle tijden stimuleren. Natuurlijk krijgen deze kinderen meer tijd om te lezen en worden lange toetsen opgedeeld in overzichtelijke stukken. Ook bij toetsen als begrijpend lezen proberen we eerst de kinderen zelf te laten lezen. Is de uitslag dermate lager dan dat de leerkracht zou verwachten, dan wordt de toets nog eens afgenomen maar dan met auditieve ondersteuning. Beide resultaten worden vervolgens opgenomen in het leerlingvolgsysteem. Kinderen mogen nooit worden afgerekend op hun leerstoornis, we stimuleren wel om er zelf een weg in te vinden zonder dat je afhankelijk wordt van voorleessteun. Natuurlijk zullen er kinderen blijven die wel deze steun nodig blijven hebben, maar het is op Bibit zeker niet zo dat alle dyslectische kinderen per definitie alle toetsen krijgen voorgelezen. Dat geldt ook voor de Entree toets en de Eindtoets, de ervaring leert dat het ook niet voor iedere zwakke lezer een meerwaarde hoeft te zijn als de tekst wordt voorgelezen. De leerkracht overlegt samen met het kind wat de beste optie is. 7

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014

Beleidsstuk dyslexie. Augustus 2014 Beleidsstuk dyslexie Augustus 2014 Saltoschool Reigerlaan Beleidsstuk dyslexie 01-08-2014 Inhoudsopgave Inleiding... 3 1 Screening en signalering... 3 1.1 Groep 1... 3 1.2 Groep 2... 3 1.3 Groep 3... 4

Nadere informatie

2014 Protocol dyslexie

2014 Protocol dyslexie Protocol dyslexie 2014 Protocol dyslexie Inleiding Dyslexie betekent letterlijk: niet kunnen lezen 1. De term komt uit het latijn, want dys = niet goed functioneren, lexis = taal of woorden. Bij dyslexie

Nadere informatie

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch

Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Dyslexieprotocol 0 Hooghuis Heesch Inhoudsopgave 1.1 Uitgangspunten pag. 2 2.1 Definitie dyslexie pag. 3 2.2 Kenmerken van dyslexie pag. 3 2.2.1 Problemen bij lezen pag. 3 2.2.2 Problemen bij spellen pag.

Nadere informatie

Als het leren lezen niet zo soepel gaat

Als het leren lezen niet zo soepel gaat Als het leren lezen niet zo soepel gaat In de onderbouw leert een kind de eerste beginselen van het lezen. Wij letten bij het aanleren van de letters gelijk al op de signalen van leesproblemen. Het aanleren

Nadere informatie

Dyslexie protocol en stappenplan

Dyslexie protocol en stappenplan Dyslexie protocol en stappenplan Wat is dyslexie? Dyslexie is een taalverwerkingsstoornis, waardoor leren lezen en spellen voor veel problemen zorgt. Kinderen met dyslexie hebben vooral veel moeite met

Nadere informatie

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent

Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs. De Meent DE DE DE DE MEENT MEENT MEENT MEENT MAARN MAARN MAARN MAARN Dyslexiebeleid van Openbare basisschool voor Daltononderwijs De Meent Inhoud 1. Inleiding... 1 2. Wat is dyslexie... 1 3. Van signaleren tot

Nadere informatie

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er Dyslexie Protocol Wie doet binnen de school uitspraken over dyslexie? Binnen de school zijn de volgende personen goed ingevoerd op het gebied van dyslexie: - Intern begeleider - Groepsleerkracht - RT-er

Nadere informatie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie dekroon,diagnostiek enbehandelcentrum Koningin Wilhelminalaan 9 7415 KPDeventer Tel:06-81285377 info@centrumdekroon.nl Leerlingdossier Vergoedingsregeling Dyslexie

Nadere informatie

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling

Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Van onderwijs naar zorg: doorverwijzen bij een vermoeden van dyslexie in het kader van de vergoedingsregeling Het onderwijs en de gezondheidszorg dragen samen de verantwoordelijkheid voor het voorkomen

Nadere informatie

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen

Protocol Doublure. Doublure protocol Basisschool De Zonnewijzer Diepenveen Protocol Doublure 1.Inleiding Het doel van doublure is in eerste instantie dat een opgelopen achterstand het komende schooljaar wordt ingehaald zodat het kind in ieder geval de minimumdoelen van de basisschool

Nadere informatie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie

Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vergoedingsregeling ernstige, enkelvoudige dyslexie Vanaf januari 2015 zijn de gemeenten verantwoordelijk voor de vergoeding van het onderzoek en de behandeling van ernstige, enkelvoudige dyslexie voor

Nadere informatie

dyslexie en dyslexiebeleid

dyslexie en dyslexiebeleid Inleiding Dit document is specifiek geschreven voor de Bloemcampschool. Het sluit aan bij de landelijke protocollen die er op het gebied van leesproblemen en dyslexie zijn. Daarnaast sluit het aan bij

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012

Dyslexieprotocol. Oranje Nassau School Geldermalsen. Oktober 2012 Dyslexieprotocol Oranje Nassau School Geldermalsen Oktober 2012 1 Dyslexieprotocol: stappenplan voor groep 1 Stap Moment in leerjaar Actie door de leerkracht Toetsen alle leerlingen: In kaart brengen van:

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie Protocol Leesproblemen en Dyslexie Inleiding In dit protocol is vastgelegd hoe op onze school goed leesonderwijs wordt gerealiseerd. Hoe leerlingen in hun leesontwikkeling worden gevolgd en hoe en met

Nadere informatie

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave:

Afspraken mbt protocol dyslexie Van Dijckschool Bilthoven. Inhoudsopgave: 11-12-2007 Inhoudsopgave: 1. Dyslexie...3 1.1 Wat is het dyslexieprotocol?...3 1.2 Doel van het Protocol Dyslexie....3 1.3 Inhoud van het protocol...3 2. Preventie en interventiehandelingen...4 2.1 Groep

Nadere informatie

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum

Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Dyslexiebeleid op Wolfert Lyceum Inleiding Volgens de meest gangbare definitie is dyslexie een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen)

Nadere informatie

1. Een aantal kinderen komt in aanmerking voor de vergoede dyslexie.

1. Een aantal kinderen komt in aanmerking voor de vergoede dyslexie. Dyslexieonderzoeken WSNS-Salland Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren en/of vlot toepassen van het lezen en/of het spellen op woordniveau. (SDN 2008)

Nadere informatie

doen dat 3 het dyslexieprotocol

doen dat 3 het dyslexieprotocol doen dat 3 het dyslexieprotocol Het dyslexieprotocol juni 2008 Vooraf De scholen van de Stichting Peelraam hebben in het schooljaar 2007-2008 gezamenlijk een dyslexieprotocol ontwikkeld. Dit protocol is

Nadere informatie

Aanmeldingsformulier Dyslexie

Aanmeldingsformulier Dyslexie Aanmeldingsformulier Dyslexie Van Graafeiland Psychologie/Dyslexiekliniek Beukenlaan 4-i 2612 VC DELFT De Korf 53 2924 AH KRIMPEN AAN DEN IJSSEL Tjeerd Kuipersstraat 29 2662 GM BERGSCHENHOEK Telefoonnummer:

Nadere informatie

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip.

Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. 1 2 INFORMATIE OVER COMENIUS Adviesburo Comenius bestaat al ruim 20 jaar en is in Midden Nederland bij ouders, scholen en huisartsen inmiddels een begrip. Wij mogen daarom met recht zeggen een ruime ervaring

Nadere informatie

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling:

Niet methodegebonden toetsen die gedurende de schoolperiode afgenomen worden op het gebied van taal, lezen en spelling: R.K. Daltonschool De Driesprong Taal- leesprotocol groep 1 8, versie 01-08-2011 Dit protocol is onze vertaling van het Dyslexieprotocol naar onze schoolsituatie. De taal- leesontwikkeling van de wordt

Nadere informatie

Stappenplan Dyslexietraject

Stappenplan Dyslexietraject Stappenplan Dyslexietraject Een leerling komt in aanmerking voor dyslexie-onderzoek wanneer: Criterium van de achterstand: er sprake is van een significante achterstand op het gebied van lezen en/of spelling

Nadere informatie

2012/2014. Beleid diagnostiek dyslexie. Samenwerkingsverbanden voor Primair Onderwijs. Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg & Duin- & Bollenstreek

2012/2014. Beleid diagnostiek dyslexie. Samenwerkingsverbanden voor Primair Onderwijs. Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg & Duin- & Bollenstreek Beleid diagnostiek dyslexie 2012/2014 Beleidsdocument ten aanzien van dyslexieonderzoek binnen de samenwerkingsverbanden Katwijk/Rijnsburg/Valkenburg en de Duin- & Bollenstreek. Het beleid geldt tot de

Nadere informatie

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b))

Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Opdracht 2: Data analyseren en interpreteren op groepsniveau (technisch lezen voor leerkrachten van groep 3 (Opdracht 2a) en groep 4 (Opdracht 2b)) Met behulp van onderstaande opdracht kun je met behulp

Nadere informatie

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8

toetsen van Veilig Leren lezen en Estafette. groepen 1 2 LOVS Cito Taal voor Goed lees en spellingsonderwijs in de groepen 3 tot en met 8 onderwijs en zorgarrrangement op De Wilgen uitgevoerd door meetinstrumenten Zorgniveau 1 = basisarrangenment Zorgniveau 1 Leerkracht Methodegebonden Gestructureerde stimulering van beginnende geletterdheid

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd.

Protocol Dyslexie. In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd. Protocol Dyslexie In groep 1 tm 8 wordt het protocol Leesproblemen en Dyslexie (M.Gijsel, F. Scheltinga, M. van Druenen, L. Verhoeven) gehanteerd. Een leerling met de diagnose dyslexie heeft recht op de

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Inhoudsopgave. Inleiding. Hoofdstuk 1: Wanneer spreken wij van dyslexie? Hoofdstuk 2: Signalering

Dyslexieprotocol. Inhoudsopgave. Inleiding. Hoofdstuk 1: Wanneer spreken wij van dyslexie? Hoofdstuk 2: Signalering Dyslexieprotocol Inhoudsopgave Inleiding Hoofdstuk 1: Wanneer spreken wij van dyslexie? Hoofdstuk 2: Signalering Hoofdstuk 3: Interventies Lees- en spellingsonderwijs Diagnosestelling Interventie na diagnose

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van de Waterspiegel in Almere mei 2012

Dyslexieprotocol van de Waterspiegel in Almere mei 2012 Dyslexieprotocol van de Waterspiegel in Almere mei 2012 Inleiding en definitie In dit protocol willen we beschrijven hoe we systematisch omgaan met het signaleren, diagnosticeren en begeleiden van leerlingen

Nadere informatie

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach.

Het dyslexiebeleid van het Wolfert Lyceum is vastgesteld door het MT in overleg met de dyslexiecoach. Dyslexiebeleid Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en/of schriftbeeldvorming (spellen). Dit betekent

Nadere informatie

Hieronder volgt een uitleg van de doelgroep met de daarbij horende aanpassingen.

Hieronder volgt een uitleg van de doelgroep met de daarbij horende aanpassingen. Protocol aangepaste toets afname. Ten aanzien van de standaardprocedure die gehanteerd wordt bij de afname van de methode gebonden toetsen en de CITO toetsen kunnen een aantal aanpassingen gemaakt worden.

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam leerling :.. 0 jongen 0 meisje Geboortedatum Groep

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina Herziene versie 22-09-2015. Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina September 2015 1

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina Herziene versie 22-09-2015. Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina September 2015 1 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina Herziene versie 22-09-2015 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina September 2015 1 Inhoudsopgave: Wat is dyslexie?... 2 Een dyslexieonderzoek?... 6 Met

Nadere informatie

Protocol dyslexie. Dreefschool. Dyslexieprotocol Dreefschool dec. 2011 Pagina 1

Protocol dyslexie. Dreefschool. Dyslexieprotocol Dreefschool dec. 2011 Pagina 1 Protocol dyslexie Dreefschool Dyslexieprotocol Dreefschool dec. 2011 Pagina 1 Inhoudsopgave Inleiding blz 3 Stappenplan van het signaleren blz 3,4,5 Mogelijke compensatie blz 5 Organisatie en begeleiding

Nadere informatie

Het systematisch volgen van leerlingen

Het systematisch volgen van leerlingen Het systematisch volgen van leerlingen uteurs: Rosemarie Irausquin en Susan van der Linden Het systematisch volgen van de leesontwikkeling van leerlingen is essentieel om tijdig problemen bij het leren

Nadere informatie

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie?

Zorg om je toekomst. Wat is. dyslexie? Zorg om je toekomst Wat is dyslexie? 2 Inleiding Dyslexie is een complex probleem. Dyslectische leerlingen zijn niet dom of lui, hun falen is geen onwil. Deze leerlingen doen vaak extra hun best, besteden

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef)

Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) Dyslexiebeleid Oranje Nassau College (locatie Parkdreef) We spreken van dyslexie als er sprake is van een ontwikkelingsstoornis als gevolg waarvan bij een kind sprake is van een niet, onvolledig of zeer

Nadere informatie

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider

Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Vragenlijst leergeschiedenis lees- en spellingvaardigheid bestemd voor school / groepsleerkracht en interne leerlingenbegeleider Gegevens leerling Naam kind Geboortedatum O jongen O meisje Groep Groepsverloop

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep...

Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep... Dyslexie protocol Inhoudsopgave Hoe herkennen we dyslexie?... 2 De oorzaken van dyslexie... 2 Algemene kenmerken... 2 Dyslexie indicatoren... 3 Signalen per leeftijdsgroep... 3 1. Signalen op kleuterleeftijd...

Nadere informatie

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn:

3. Gevolgen van dyslexie Veel voorkomende belemmeringen die als gevolg van dyslexie kunnen voorkomen zijn: Dyslexiebeleid Berlage Lyceum 1. Inleiding Het Berlage Lyceum is een school waar volop kansen worden geboden. Wij streven ernaar het maximale uit de leerlingen te halen zodat zij hun talenten ten volle

Nadere informatie

Doorstromen, vertragen en versnellen.

Doorstromen, vertragen en versnellen. Doorstromen, vertragen en versnellen. Openbare Basisschool t Koppel Nieuw-Weerdinge Vastgesteld op: 7 maart 2011 Evalueren op: schooljaar 2011-2012 Protocol doorstromen, vertragen en versnellen obs t Koppel

Nadere informatie

EVALUATIE CITO MIDDEN 2014-2015

EVALUATIE CITO MIDDEN 2014-2015 Bijlage 3: Opbrengsten en analyses Gerardus Majellaschool 2014-2015 EVALUATIE CITO MIDDEN 2014-2015 Het doel van school is dat minimaal 45% van de leerlingen een I of II score hebben, daarnaast meer dan

Nadere informatie

TUTORLEZEN 1. AANLEIDING 2. INLEIDING

TUTORLEZEN 1. AANLEIDING 2. INLEIDING TUTORLEZEN 1. AANLEIDING Naar aanleiding van de resultaten van lees- en taaltoetsen heeft de directie in het schooljaar 2007-2008 onderzoek gedaan naar het leesonderwijs op school. De resultaten van het

Nadere informatie

Dyslexieprotocol voor ouders

Dyslexieprotocol voor ouders Dyslexieprotocol voor ouders Aan dit protocol kunnen geen rechten worden ontleend. 1 Inhoudsopgave 1. Wat is dyslexie? blz. 3 2. Kenmerken van dyslexie blz. 3 2.1 Algemene omschrijving blz. 3 2.2 Waar

Nadere informatie

Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie

Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie Dyslexienetwerk Pento & Connect logopedie Bij het dyslexienetwerk Pento en Connect logopedie kunnen kinderen en ouders / verzorgers terecht voor informatie, diagnostiek en behandeling van dyslexie. Dyslexienetwerk

Nadere informatie

Protocol dyslexie basisschool De Tweemaster

Protocol dyslexie basisschool De Tweemaster Protocol dyslexie herziene versie d.d. 1 december 2010 Protocol dyslexie basisschool De Tweemaster Inhoudsopgave Algemene, schoolinterne aspecten Doel van het protocol Vroegtijdige onderkenning en aanpak

Nadere informatie

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol

Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Katholieke Basisschool Op weg Dyslexieprotocol Protocol dyslexie Basisschool Op Weg 1 Dyslexieprotocol Basisschool Op Weg Haarle: Doelen die de school nastreeft i.v.m. dyslexie: -Ons doel is om de leerlingen

Nadere informatie

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003:

1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: Dyslexiebeleid op de SSGN (versie januari 2015) 1. Inleiding Definitie dyslexie volgens de Stichting Dyslexie Nederland (SDN) herziene versie 2003: "Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een

Nadere informatie

Verbeter de. scores op de Citotoetsen

Verbeter de. scores op de Citotoetsen Verbeter de scores op de Citotoetsen Verbeter de scores op de Citotoetsen voor kleuters (U bent niet meer verplicht die toetsen af te nemen! Het werkboek taal Alle scholen maken gebruik van de Cito-taaltoets

Nadere informatie

Aanvraag vergoed dyslexie-onderzoek

Aanvraag vergoed dyslexie-onderzoek Aanvraag vergoed dyslexie-onderzoek Aanmeldingsformulier school Leerlinggegevens Geb.datum Geslacht m v Groep Doublure nee ja, in groep Op deze school sinds groep Schoolgegevens Adres Postcode Plaats Telefoon

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud

Dyslexieprotocol. Basisschool Sint Antonius van Padua Sint-Oedenrode. Inhoud Dyslexieprotocol Inhoud 1 Dyslexie... 4 1.1 Mogelijk bijkomende problemen... 4 1.2. Diagnose dyslexie en dyslexieverklaring... 4 2 Signalering van dyslexie... 5 2.1 Toetsen... 5 2.2 Zwakke lezers en/of

Nadere informatie

Informatieavond groep 5a Renske Jansse en Joyce van Konijnenburg

Informatieavond groep 5a Renske Jansse en Joyce van Konijnenburg Informatieavond groep 5a Renske Jansse en Joyce van Konijnenburg Voorstellen Renske Staat op woensdag, donderdag en vrijdag voor de groep. Vanaf januari 2015 gaat zij met zwangerschapsverlof. Er zal vanaf

Nadere informatie

Document Opbrengsten Gereformeerde Basisschool Benjamin

Document Opbrengsten Gereformeerde Basisschool Benjamin Document Opbrengsten Gereformeerde Basisschool Benjamin Gereformeerde Basisschool Benjamin Koolweg 9, 6446 TM Brunssum 045-5216561, www.gbbenjamin.nl Maart 2015 1. Inhoudsopgave 1. Inhoudsopgave 2. Inleiding

Nadere informatie

Quickscan taal- en leesonderwijs

Quickscan taal- en leesonderwijs Quickscan taal- en leesonderwijs Gegevens school Naam school Adres school Plaats Telefoon e-mail Datum invulling Ingevuld door Functie invuller directie IB-er RT-er taal/leescoördinator leerkracht gr:

Nadere informatie

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL

LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL LEES / EN DYSLEXIEPROTOCOL De Palster september 2012 Lees- en dyslexieprotocol De Palster versie september 2012 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Dit digitale leesprotocol is gemaakt om er voor te zorgen

Nadere informatie

Groepsprocedure dyslexie groep 6/7/8

Groepsprocedure dyslexie groep 6/7/8 Groepsprocedure dyslexie groep 6/7/8 Procedure Aanmelding: De basisschool geeft de namen van de leerling(en) door aan de eigen onderwijsadviseur van OnderwijsAdvies. Stap 1. Verzamelen van gegevens bij

Nadere informatie

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet.

Voorwoord. Letters uitspreken zoals de leerkracht dat doet. Voorwoord In groep 3 leert uw kind lezen en schrijven. Uw kind begint niet vanaf nul, want tegenwoordig wordt in groep 1 en 2 al veel gedaan aan voorbereiding. Sommige leren als kleuter al lezen en schrijven.

Nadere informatie

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V.

Ouders van brugklasleerlingen met dyslexie worden in het begin van het schooljaar uitgenodigd voor een informatieavond Dyslexie op het UC H/V. 1. Dyslexie 1.1 Wat is dyslexie? Dyslexie is een leerstoornis waarbij de leerling ernstige en hardnekkige problemen bij het automatiseren van het lezen en / of spelling heeft. Dyslexie kan in meer of mindere

Nadere informatie

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina April 2011 Herziene versie april 2014

Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina April 2011 Herziene versie april 2014 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina April 2011 Herziene versie april 2014 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina april 2014 1 Dyslexieprotocol van OBS Prinses Wilhelmina april 2014 Inhoudsopgave:

Nadere informatie

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy

EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL. Joop Stoeldraijer Kees Vernooy EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL Joop Stoeldraijer Kees Vernooy Hengelo/Breda september 2011 1 EEN PRAGMATISCH LEESPROTOCOL We hebben dit digitale leesprotocol gemaakt om te voorkomen dat scholen heel veel

Nadere informatie

Dyslexieprotocol PCB de Schakel

Dyslexieprotocol PCB de Schakel Dyslexieprotocol PCB de Schakel Hoe herken je vroegtijdig dyslexie? Een handreiking voor leerkrachten en ouders. B.Vos en C.Bulk 15-4-2007 Inhoudsopgave: Inhoudsopgave Hoofdstuk 1 Dyslexie in het kort...3

Nadere informatie

1. Inleiding 2. 2. Schematische weergave stappen dyslexie protocol 3

1. Inleiding 2. 2. Schematische weergave stappen dyslexie protocol 3 PROTOCOL DYSLEXIE Inhoud: 1. Inleiding 2 2. Schematische weergave stappen dyslexie protocol 3 3. Wat is dyslexie? 4 3.1 Criteria om te spreken van dyslexie volgens Stichting Dyslexie Nederland 4 4. Signalering

Nadere informatie

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen

Het IGDI model. Het belang van goede instructie. Bij welke leerkrachten leren kinderen het beste? (Good 1989) Instructie en risicoleerlingen Het IGDI model Leesverbetertraject Enschede 8/11/07 Het belang van goede Risicoleerlingen deden het bij goede leerkrachten net zo goed als gemiddelde leerlingen bij zwakke leerkrachten. Niets was effectvoller

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie De Vlinder 2008-2009 De Vlinder 2008-2009 Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie (lezen) en / of schriftbeeldvorming (spellen)

Nadere informatie

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014

Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 Dyslexiebeleid Zaanlands Lyceum augustus 2014 1. Inleiding De meest geaccepteerde definitie van dyslexie is: Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc

Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Dyslexieprotocol Saenstroom opdc Inleiding Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de woordidentificatie, (lezen) en/ of schriftbeeldvorming (spellen).

Nadere informatie

Format Leerlingdossier Dyslexie

Format Leerlingdossier Dyslexie Format Leerlingdossier Dyslexie Aanmeldformulier in te vullen door de school voor dyslexieonderzoek Gelieve een complete uitdraai van het Leerlingvolgsysteem,de AVI-gegevens, eventuele entreetoetsen, het

Nadere informatie

Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Anneke Smits Tom Braams

Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Anneke Smits Tom Braams Connect in de groep? Achtergronden Connect Hoe moet dat in de groep? Drs. Sonja Hotho-Toppers, Seminarium voor Orthopedagogiek Drs. Herman Hotho, remedial teacher o.b.s. De Elsweiden Anneke Smits Tom Braams

Nadere informatie

Doublure protocol Groep 1 t/m 8

Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Doublure protocol Groep 1 t/m 8 Protocol Om tot een verantwoorde beslissing te komen ten aanzien van al of niet bevorderen volgen wij voor deze procedure onderstaand stappenplan: o De groepsleerkracht

Nadere informatie

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014

Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Passend onderwijs Verdieping Ontwikkelingsperspectief & Technisch lezen 26-11-2014 Annemarie Vink avink@hetabc.nl Dianne Roerdink droerdink@hetabc.nl Technisch lezen 8-10-2014 www.hetabc.nl 2 Programma

Nadere informatie

Begeleidingswijzer Dyslexie

Begeleidingswijzer Dyslexie Begeleidingswijzer Dyslexie Dyslexie Ongeveer 5% van de studenten in het mbo heeft dyslexie. Dit is één op de twintig studenten. Iedereen die bij Rijn IJssel werkt, kan dus te maken krijgen met studenten

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart

Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol leesproblemen en dyslexie OBS Bos en Vaart Protocol Leesproblemen en Dyslexie Groep 1/2 Einde groep 1 Gedurende het Gedurende het Midden groep 2 Einde groep 2 Einde groep 2 Cito taal afnemen en

Nadere informatie

VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen

VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen Openbare basisschool VALCKESTEYN Beleid Doubleren of Versnellen Januari 2013 Doel van dit protocol Het vaststellen van de criteria op grond waarvan een leerling al dan niet doubleert of versnelt naar een

Nadere informatie

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs?

Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Augustus 2014 Wat is dyslexie en wat zijn de gevolgen hiervan voor het volgen van onderwijs? Dyslexie is een stoornis die gekenmerkt wordt door een hardnekkig probleem met het aanleren van het accuraat

Nadere informatie

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven

Protocol Leesproblemen en Dyslexie. RK Basisschool Het Molenven RK Basisschool Het Molenven Versie 2 Opgesteld door: Karin van Reijsen en Nicole Wijkamp Besproken met team: oktober en december 2013, voorjaar 2014 Vastgesteld op: 11 juni 2014 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs. Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013

Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs. Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013 Signalering van lees- en spellingproblemen in het speciaal (basis) onderwijs Judith Vloedgraven, Cito 3 april 2013 Actualiteit Inleiding Actualiteit doorverwijzing naar zorg Vanaf 2009 kosten vergoed door

Nadere informatie

Schoolzelfevaluatie. Antoniusschool Kwaliteit & Zorg in de groepen

Schoolzelfevaluatie. Antoniusschool Kwaliteit & Zorg in de groepen Antoniusschool Kwaliteit & Zorg in de groepen Regelmatig wordt in de Nieuwsbrief extra aandacht gegeven aan de diverse facetten van de Kwaliteit & Zorg in de groepen op de Antoniusschool. Dit betreft de

Nadere informatie

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten:

Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Pakket van maatregelen bij Dyslexie en Dyscalculie Dyslexie Algemeen: Gedurende de gehele schoolperiode wordt door de docenten zoveel mogelijk aandacht gegeven aan de volgende punten: Stimuleren Schriftelijk

Nadere informatie

Onderwijskundig Rapport Dyslexiebijlage t.b.v. leerlingen met vermoedens van dyslexie

Onderwijskundig Rapport Dyslexiebijlage t.b.v. leerlingen met vermoedens van dyslexie Onderwijskundig Rapport Dyslexiebijlage t.b.v. leerlingen met vermoedens van dyslexie Vertrouwelijk Naam leerling: Naam verwijzende school: Dit dyslexiegedeelte dient als aanvulling op het algemene gedeelte

Nadere informatie

Groepsplan Zonnehuisschool VSO dagbesteding

Groepsplan Zonnehuisschool VSO dagbesteding Groepsplan Zonnehuisschool VSO dagbesteding Leergebied: Technisch lezen Klas Leerjaar 3 Leerkracht Cor Eurlings Tijdsperiode September 2013 t/m juli 2014 Tijd per week 4 Lesuren van 30 minuten i.v.m. het

Nadere informatie

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Leeshuis Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek implementatiekoffer

Nadere informatie

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE

PROTOCOL. DYSLEXIE en DYSCALCULIE PROTOCOL DYSLEXIE en DYSCALCULIE Vastgesteld 10 februari 2014 Inleiding In dit protocol zet het Montessori College Eindhoven in grote lijnen uiteen: - hoe leerlingen met leerstoornissen als dyslexie en

Nadere informatie

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen

Format groepsplan. HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving AANPAK METHODIEK. Automatiseren Modelen. Automatiseren Modelen Begeleid inoefenen Format groepsplan Groep namen WAT wil ik bereiken? WAT bied ik aan om dit doel te bereiken? HOE bied ik dit aan? -instructie -leeromgeving HOEveel tijd? Zelfstandig of met de leerkracht? HOE volg ik de

Nadere informatie

Protocol leesproblemen en dyslexie

Protocol leesproblemen en dyslexie Protocol leesproblemen en dyslexie Nicole Smits 1 Protocol leesproblemen en dyslexie INHOUDSOPGAVE PROTOCOL LEESPROBLEMEN EN DYSLEXIE 3 STAPPENPLAN GROEP 1 5 STAPPENPLAN GROEP 2 7 STAPPENPLAN GROEP 3 9

Nadere informatie

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard

Dyslexieprotocol. Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Dyslexieprotocol Stichting Openbaar Voortgezet Onderwijs Hoeksche Waard Actief College Koninginneweg 126 3262 JD Oud-Beijerland T: 0186-612130 E: administratie@actiefcollege.nl W: www.actiefcollege.nl

Nadere informatie

Informatieboekje groep 3

Informatieboekje groep 3 Informatieboekje groep 3 Schooljaar 2014-2015 Informatieboekje groep 3 Aansluitend aan de informatieavond geven wij u graag dit boekje mee. Hierin kunt u (bijna) alles lezen over hetgeen er speelt in groep

Nadere informatie

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette

VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette VOORTGEZET TECHNISCH LEZEN Estafette Praktische handvatten voor het taallees- en rekenonderwijs zoals deze Kwaliteits zijn te vinden op www.taalpilots.nl en www.rekenpilots.nl. De rubriek implementatiekoffer

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet?

Dyslexieprotocol Missie Doelgroep Leerlingen met een dyslexieverklaring Signalering Het wonderlijke weer. : Hoe gevaarlijk is een tekenbeet? Dyslexieprotocol Missie Het streven om elke leerling in staat te stellen een bij hem passende opleiding te volgen Het leveren van maatwerk d.m.v. goede communicatie tussen ouders, leerling en dyslexiecoach,

Nadere informatie

Voorwoord. Inhoud : 1. Wat is dyslexie 2. Onderzoek 3. Hulp middelen 4. Logopedie 5. Mijn dyslexie 6. Nawoord

Voorwoord. Inhoud : 1. Wat is dyslexie 2. Onderzoek 3. Hulp middelen 4. Logopedie 5. Mijn dyslexie 6. Nawoord Voorwoord Ik hou mijn spreekbeurt over Dyslexie. Zelf heb ik ook dyslexie. Ik hoop dat jullie mij beter begrijpen wat dyslexie is en wat het betekent om dyslexie te hebben. Ook waarom ik een laptop en

Nadere informatie

Dyslexieprotocol Cambium College

Dyslexieprotocol Cambium College Dyslexieprotocol Cambium College Inhoud: Wat is dyslexie? Diagnosetraject op het Cambium. De dyslexieverklaring. Overzicht dispenserende en compenserende maatregelen: o Dispenserende maatregelen. (Vrijstellingen)

Nadere informatie

Compacten bij rekenen

Compacten bij rekenen Compacten bij rekenen Kinderen die hoog scoren op de methode toetsen en op de Citotoetsen komen in aanmerking de oefenstof te compacten. Scores van 4.4 en hoger geven een A+ score aan. Deze kinderen hebben

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas

Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas Hoofdstuk 18 - Tips om voorleessoftware in te zetten in de klas 18.1. Voorleessoftware compenserend inzetten voor leerlingen met een ernstige beperking 235 18.2. Voorleessoftware leerondersteunend inzetten

Nadere informatie

Handelingsplan. Dyscalculie

Handelingsplan. Dyscalculie Handelingsplan Dyscalculie Datum van invullen: Omschrijving van dit plan: Dyscalculie is een stoornis die gekenmerkt wordt door hardnekkige problemen in de automatisering van de basisvaardigheden van het

Nadere informatie

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS

DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS DYSLEXIEBELEID OP BEUKENRODE ONDERWIJS Inhoudsopgave 1 Visie en doelstelling p. 3 2 Doelgroep p. 4 3 Procedure screening dyslexie p. 4 4 Praktische ondersteuning p. 5 5 Arrangementen p. 7 Bijlage 1: Dyslexiekaart

Nadere informatie

Opbrengstgericht werken en spelling

Opbrengstgericht werken en spelling WORKSHOP Opbrengstgericht werken en spelling Programma en doelen Is spelling moeilijk? Het waarom en wat Effectief spellingonderwijs Spellingbewustzijn Tips Afsluiting. Schema spellingsproces Gesproken

Nadere informatie

Dyslexie, wat is dat eigenlijk?

Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie, wat is dat eigenlijk? Dyslexie is een handicap die iedereen kan treffen. Het is een ernstige beperking bij het lezen en spellen van taal. Dyslexie is aangeboren en onafhankelijk van intelligentie.

Nadere informatie

Thoni Houtveen Congres Stichting Lezen 8 november 2012. Lectoraat Geletterdheid

Thoni Houtveen Congres Stichting Lezen 8 november 2012. Lectoraat Geletterdheid Thoni Houtveen Congres Stichting Lezen 8 november 2012 Is er een probleem met ons leesonderwijs? Wat leert onderzoek ons? Hoe zou dat er in de praktijk uit moeten zien? Opbrengst Samenvatting Gemiddelde

Nadere informatie

Rapportage diepte-analyse LVS-toetsen

Rapportage diepte-analyse LVS-toetsen Rapportage diepte-analyse LVS-toetsen Naam basisschool: RK Josefschool Datum analyse: Juli 2014 Opgesteld door: Ryan van der Veer / Marieke Lindenborn Inleiding Voor u ligt het verslag van de diepte-analyse

Nadere informatie

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl

Protocol Dyslexie. Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Protocol Dyslexie Obs Valkenhorst Bremstraat 14 9404 GD Assen 0592-331393 directie@devalkenhorst.nl www.devallkenhorst.nl Dyslexie: Het woord dyslexie betekent, letterlijk vertaald uit het Grieks, niet

Nadere informatie

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven)

Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Draaiboek voor de begeleiding van leerlingen met DYSORTHOGRAFIE of SPELLINGSproblemen en dyslexie (schrijven) Naam leerling: Klas:.. Wat is het? DYSORTHOGRAFIE Moeizame automatisatie aan de klank-tekenkoppeling.

Nadere informatie