de bestralingsbehandeling longkanker stereotactische bestraling

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "de bestralingsbehandeling longkanker stereotactische bestraling"

Transcriptie

1 longkanker stereotactische bestraling

2 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u kanker in de longen vastgesteld en heeft u voor een stereotactische bestralingsbehandeling doorverwezen naar het ARTI. In dit deel van de behandelwijzer vindt u informatie over de bestralingsbehandeling en de voorbereidingen daarop. Stereotactische radiotherapie maakt het mogelijk een tumor in de long met grote nauwkeurigheid te bestralen. Om te voorkomen dat u tijdens de bestraling beweegt, ligt u tijdens de bestraling op een matras. Door de grote nauwkeurigheid waarmee de plaats van de tumor is vastgesteld, ontvangt het gezonde weefsel rondom de tumor weinig straling. BEHANDELING IS VOOR IEDEREEN ANDERS De thorax ofwel de borstkas wordt gevormd door de ribben, wervelkolom en het borstbeen. In de borstholte bevinden zich het hart, de longen, de luchtpijp, een deel van de slokdarm en de grote bloedvaten. Wanneer kanker in het thoraxgebied wordt vastgesteld, wil dat niet zeggen dat de kanker zich verspreidt heeft over de hele thorax. Over het algemeen zal de kanker op één plek in de thorax zitten. Een groot deel van de patiënten wordt in de loop van hun behandeling bestraald. De bestraling kan worden gegeven nadat eerst een operatie is uitgevoerd. De bestraling kan ook de enige behandeling zijn. De bestralingsbehandeling kan tevens gecombineerd worden met medicijnen. Uw behandelaar zal met u bespreken welke behandeling in uw situatie het beste is. De bijwerkingen op zowel de korte als op de lange termijn hangen sterk af van het bestralingsgebied. Het is pas mogelijk een uitspraak te doen over de te verwachten bijwerkingen als het exacte bestralingsgebied bekend is. AANTAL BESTRALINGEN In totaal krijgt u drie tot acht bestralingen. Een bestraling vindt één, twee of drie keer per week, van maandag tot en met vrijdag, plaats.

3 MIJN BEHANDELSCHEMA Naam behandelend radiotherapeut-oncoloog Totaal aantal bestralingen Aantal bestralingen per dag Aantal bestralingen per week Bijzonderheden en zorgvuldige administratieve controle en afhandeling garanderen. U hoeft uw papieren alleen bij uw eerste afspraak mee te nemen. Als uw persoonlijke gegevens veranderen, wilt u deze dan doorgeven aan één van onze doktersassistentes? VOORBEREIDING VOOR GESPREK MET DE RADIOTHERAPEUT-ONCOLOOG Schrijf uw eventuele vragen op, zodat u die niet vergeet te stellen tijdens het eerste gesprek met uw radiotherapeut-oncoloog. Noteer ook de medicijnen die u inneemt of haal een recente lijst bij uw apotheek en neem deze mee. Uw arts zal hier naar vragen. GESPREK OVER UW BEHANDELING Na de controle van uw gegevens volgt een gesprek met de radiotherapeut-oncoloog. Een radiotherapeut-oncoloog is een arts die zich gespecialiseerd heeft in de behandeling van kanker door röntgenstraling. Deze arts zal u tijdens de bestralingsbehandeling begeleiden. Tijdens het gesprek verzamelt de radiotherapeut-oncoloog de laatste ontbrekende gegevens. Daarnaast krijgt u meestal een lichamelijk onderzoek. Op basis van deze gegevens en die van de overige onderzoeken, zoals weefselonderzoek, röntgenonderzoek en bloedonderzoek, doet de arts een behandelvoorstel. De radiotherapeut-oncoloog legt u het doel, de gang van zaken en de bijwerkingen van de bestralingsbehandeling uit. Uiteraard is er ook de gelegenheid om zelf vragen te stellen. Na dit gesprek geeft de doktersassistente u aanvullende informatie onder meer over de vergoeding van vervoerskosten en parkeren. 2.2 Het eerste contact met het ARTI Voor uw eerste bezoek aan het ARTI krijgt u een telefonische oproep. Onze medewerker vertelt u hoe u het ARTI het beste kunt bereiken. U ontvangt vervolgens per post een afspraakbevestiging met een routebeschrijving. Als u voor de eerste keer op de afdeling radiotherapie komt, meldt u zich bij de receptie. De receptionist wijst u de weg naar de balie van de polikliniek. Daar schrijft een doktersassistente u in. In het eerste deel van deze behandelwijzer vindt u een weergave van het behandeltraject. IDENTIFICATIEPLICHT: VERZEKERINGSPAPIEREN EN IDENTITEITSBEWIJS Sinds 1 januari 2006 is het ARTI verplicht de identiteit van patiënten vast te stellen. Dit moet volgens de Wet op Identificatieplicht. Wij vragen u dan ook om uw verzekeringspapieren en een geldig identiteitsbewijs mee te nemen. Voor aanvang van het gesprek met uw arts zullen wij uw gegevens controleren. Het ARTI kan zo een juiste 2.3 De voorbereiding Nadat u met uw radiotherapeut-oncoloog een eerste gesprek heeft gehad, kan begonnen worden met de voorbereidingen voor de bestralingsbehandeling. Alle voorbereidingen vinden zoveel mogelijk op dezelfde dag plaats. VACUÜMMATRAS MAKEN Het is belangrijk dat u tijdens de bestraling stil blijft liggen. Daarom wordt gebruik gemaakt van een vacuümmatras. Een vacuümmatras is een nylon matras gevuld met kleine bolletjes. Het matras kan de vorm van uw lichaam aannemen, waardoor u tijdens de bestraling stabiel ligt. Het matras wordt gemaakt door drie radiotherapeutisch laboranten. Voor het maken van het matras is het nodig dat u de bovenkleding uit doet. Verder is het belangrijk dat er aan

4 de achterkant van uw kleding geen scherpe delen zitten, zoals ritsen en grote knopen, en dat u uw horloge en sieraden af doet. Het matras kan namelijk lek raken door scherpe delen. Uw armen worden boven uw hoofd gepositioneerd. U krijgt een plastic cape om uw lichaam heen, die vastgemaakt wordt aan het vacuümmatras. De radiotherapeutisch laboranten leggen een kussen en een brede slang over uw lichaam. De slang wordt aangesloten op een pomp die lucht wegzuigt, waardoor de plastic cape zich om uw lichaam vormt. U kunt gedurende deze procedure (ongeveer 5 tot 10 minuten) normaal blijven ademen. Omdat er lucht wordt weggezogen, kan het enigszins koud aanvoelen. Daarna wordt ook de lucht uit het matras gezogen. Het matras wordt nu langzaam hard en vormt zich naar uw lichaam. Na enkele minuten is het matras klaar. Er worden een aantal foto s gemaakt om de positie van uw handen en armen vast te leggen. Deze foto s zijn nodig om uw tijdens uw bestralingsbehandeling weer precies in dezelfde houding te kunnen neerleggen. De radiotherapeutisch laboranten verwijderen vervolgens het plastic, de kussens en de slang. Al met al duurt de hele procedure ongeveer 30 minuten. Tijdens deze CT-scan gaat u in het vacuümmatras liggen. Om zo stil mogelijk te liggen wordt opnieuw gebruik gemaakt van de cape, zodat u vacuüm ligt tussen het matras en de plastic cape. De radiotherapeutisch laborant plaatst een blokje op uw buik dat gezien wordt door een infraroodcamera. Zo kunnen we tijdens de CT-scan uw ademhaling registreren. Het is belangrijk dat u rustig doorademt en stil blijft liggen. CT-scan INKTLIJNEN EN TATOEAGEPUNTJES Tenslotte worden er tijdens de CT-scan markeringslijnen en tatoeagepuntjes op de huid aangebracht. Met behulp hiervan kunnen wij u tijdens elke bestraling in exact dezelfde houding neerleggen. Het is belangrijk dat deze lijnen tijdens de gehele bestralingsserie blijven zitten. Wij wijzen u erop dat de inkt op uw kleding kan afgeven en moeilijk te verwijderen is. Houdt u hier dus rekening mee. De tatoeagepuntjes zijn permanent en hebben een grootte van circa een millimeter. De puntjes worden aan beide zijkanten en aan de voorkant van uw lichaam gezet, u voelt dit als kleine prikjes. De voorbereiding op de CT-scan duurt ongeveer 45 minuten. Een tatoeagepuntje Het maken van een vacuümmatras CT-SCAN Als het matras klaar is, wordt een CT-scan gemaakt. Met een CT-scan brengen wij nauwkeurig de plaats van de tumor en de omliggende organen in het lichaam in beeld. Zo kunnen wij bepalen waar en hoe de bestraling precies gegeven moet worden. In het eerste deel van deze behandelwijzer vindt u een weergave van de CT-scan. HET BESTRALINGSPLAN Met de gegevens van de CT-scan en de gegevens van eerder verrichte diagnostische onderzoeken, maken wij een specifiek bestralingsplan voor u. Bij het maken van dit bestralingsplan kijken wij zorgvuldig vanuit welke posities u bestraald moet worden en hoe lang de bestraling per richting gaat duren. Daarbij is het van belang dat het tumorgebied zo optimaal mogelijk bestraald wordt en dat de straling het omliggende gezonde weefsel zo min mogelijk belast.

5 Deze fase van de voorbereiding kan enkele dagen duren. Als uw bestralingsplan klaar is en de gegevens in de bestralingscomputer zijn ingevoerd, bellen wij u voor een afspraak voor de eerste bestraling. 2.4 De bestraling Voorbeeld van een bestralingsplan. De lijnen geven de richting van de bestralingsbundels weer. Voor de eerste bestraling kunt u zich melden bij de balie van de polikliniek. Eén van onze medewerkers zal u naar het bestralingstoestel begeleiden. Het ARTI heeft de beschikking over zes bestralingstoestellen. Op één van deze toestellen kan stereotactische bestraling plaatsvinden. In het eerste deel van deze behandelwijzer vindt u een weergave van een algemeen bestralingstoestel en van de bestraling. Het bestralingstoestel voor stereotaxie is vergelijkbaar met het algemene toestel, maar heeft meer mogelijkheden en is nog nauwkeuriger. Als u zich in de kleedkamer (deels) heeft uitgekleed, loopt u samen met een radiotherapeutisch laborant naar het bestralingstoestel. U kunt eventueel een sjaal of vest omslaan wanneer u dit prettig vindt. AFSPRAKENLIJST Bij uw eerste bestraling krijgt u een afsprakenlijst mee. Op deze lijst staan zowel uw afspraken voor de bestralingen als de afspraken met uw radiotherapeut-oncoloog. Op uw afsprakenlijst staat ook het bestralingstoestel vermeld. Bij de volgende bestraling hoeft u zich niet meer te melden bij de balie van de polikliniek. U kunt dan direct plaatsnemen in de wachtruimte van het bestralingstoestel. Heeft u echter een afspraak met uw radiotherapeut-oncoloog of een andere hulpverlener binnen het ARTI, dan moet u zich wel bij de balie van de polikliniek melden. IDENTIFICATIE In het kader van kwaliteit en veiligheid zijn wij verplicht om vóór iedere behandeling een vorm van identificatie aan u te vragen, hiervoor gebruiken wij uw afsprakenlijst. Hiermee zorgen we dat de juiste bestralingsgegevens voor uw behandeling worden gebruikt. IN DE JUISTE POSITIE Bij de bestraling is het belangrijk dat u weer op precies dezelfde manier op de bestralingstafel ligt als tijdens de voorbereiding van de bestraling. Dit doen wij met behulp van uw vacuümmatras, de plastic cape en de tatoeagepuntjes op uw lichaam. Als u op de bestralingstafel ligt, is het van belang dat u zich zo goed mogelijk probeert te ontspannen. Om te controleren of u in de juiste positie ligt, maken we dagelijks een scan op het bestralingstoestel. Deze scan kunnen we vergelijken met de scan waar uw bestralingsplan op gemaakt is. We kunnen hierop zien hoe u ligt, maar ook hoe de tumor ligt. De tafel kunnen we voordat we gaan bestralen op basis van het verschil tussen beide scans op de tiende millimeter exact verplaatsen. Na de verschuiving van de tafel maken we ter controle nog een scan. Pas als alles goed is, wordt de bestraling in de bedieningsruimte gestart. Als de bestraling klaar is, wordt nogmaals een scan gemaakt. Dit is om te controleren of u de hele bestraling in de juiste houding heeft gelegen. COMMUNICATIE TIJDENS DE BESTRALING Tijdens de bestraling mag niemand bij u in de ruimte zijn. Met camera s houden wij u continu in de gaten. Bovendien is er een intercomverbinding, waarmee wij tegen u kunnen praten. Mocht er tijdens de bestraling iets met u aan de hand zijn (bijvoorbeeld als u moet hoesten en u dit niet langer kunt inhouden, dan kunnen wij de bestraling onmiddellijk onderbreken. Wij zijn dan zo snel mogelijk bij u. Als u bang bent of als u zich niet prettig voelt tijdens de bestraling, bespreek dit dan met één van de radiotherapeutisch laboranten op het bestralingstoestel. HOE VOELT EEN BESTRALING? Van de bestraling zelf voelt of ziet u niets. U hoort alleen het geluid van het bestralingstoestel. HOE LANG DUURT HET? De hoeveelheid bestralingsbundels en de precieze duur van iedere bestralingsbundel zijn bepaald in uw bestralingsplan en zijn per patiënt verschillend. De bestraling wordt altijd vanuit meerdere richtingen gegeven. Eén bestralingsbehandeling duurt in totaal 30 tot 45 minuten. In die tijd kleedt u zich uit en aan, zorgen de radiotherapeutisch laboranten dat u goed op de behandeltafel ligt, worden in totaal drie scans gemaakt en wordt u bestraald vanuit de verschillende richtingen. Als de bestralingsdosis is gegeven, slaat het toestel automatisch af. De straling is dan meteen uit de ruimte verdwenen. Als u het prettig vindt, kunt u tijdens de bestralingsbehandeling naar een (eventueel zelf meegenomen) cd luisteren.

6 DE RADIOTHERAPEUTISCH LABORANTEN Radiotherapeutisch laboranten zijn speciaal opgeleid om de bestralingstechnieken toe te passen en voeren de bestraling uit. In de bestralingsruimte krijgt u altijd begeleiding van minimaal twee laboranten. Een derde laborant houdt u tijdens de bestraling via de monitor in de gaten. Wij proberen tijdens uw gehele behandeling het team van laboranten zo veel mogelijk gelijk te houden, zodat u steeds met dezelfde mensen te maken heeft. Met vragen kunt u altijd terecht bij de laboranten. Zo nodig spelen zij uw vragen door naar uw radiotherapeut-oncoloog. U kunt uw vragen natuurlijk ook stellen tijdens de ingeplande afspraken met uw radiotherapeut-oncoloog. Het bestralingstoestel voor stereotaxie 2.5 Bijwerkingen Door de bestraling kunnen bijwerkingen optreden. Sommige mensen hebben hier veel last van, anderen merken weinig van de bestraling. Wij kunnen vooraf niet altijd aangeven in hoeverre u last zult hebben van bijwerkingen. De reacties van het lichaam op de bestraling hangen sterk samen met het bestraalde gebied. Bestraling is immers een plaatselijke behandeling. De mate van de bijwerkingen zegt niets over de werking van de bestraling. VERMOEIDHEID De vermoeidheid die u kunt ervaren, komt niet alleen door de bestralingen. Ook de emotionele stress die de ziekte en de behandeling met zich meebrengen, is vermoeiend. Daarnaast heeft u misschien nog andere behandelingen ondergaan. Ook het regelmatig reizen naar het ARTI kan voor u een extra belasting zijn. Meer rust nemen en de dagelijkse bezigheden in een lager tempo uitvoeren, kunnen u helpen om u minder vermoeid te voelen. Na de bestraling kan de vermoeidheid nog een tijd aanhouden. BIJWERKINGEN BESPREKEN MET UW RADIOTHERAPEUT-ONCOLOOG U kunt uw klachten en bijwerkingen regelmatig bespreken met uw radiotherapeut-oncoloog. Deze controleafspraken kunt u op uw afsprakenlijst terugvinden. Uw radiotherapeutoncoloog houdt tijdens deze controles in de gaten hoe u de behandeling verdraagt en behandelt zo nodig de bijwerkingen. Ook kunt u tijdens deze gesprekken uw vragen en opmerkingen bespreken. SPECIFIEKE REACTIES OP STEREOTACTISCHE BESTRALING VAN DE LONGEN Er bestaat een kleine kans op: longontsteking ten gevolge van de bestraling. Dit kan tot ongeveer één jaar na de behandeling optreden. misselijkheid. lichte irritatie van bestraalde huid. lokale pijnklachten in de buurt van het bestraalde gebied. Als hierop bij u de kans bestaat, wordt u hierover ingelicht door uw radiotherapeut-oncoloog. gebroken rib in de buurt van het bestraalde gebied. Als hierop bij u de kans bestaat, wordt u hierover ingelicht door uw radiotherapeut-oncoloog. ALGEMENE REACTIES OP BESTRALING De algemene reacties die bij veel mensen voorkomen zijn: vermoeidheid meer behoefte aan slaap verminderde eetlust

7 2.6 Verzorgingsadviezen ALGEMENE LEEFADVIEZEN TIJDENS DE BESTRALING De bestraling kan veel invloed hebben op uw lichaam en geest. Het is daarom van belang dat u een gezonde leefwijze volgt om uw weerstand op te bouwen en te behouden. Voldoende en verantwoord eten, drinken en bewegen is aan te bevelen. Start geen nieuw dieet zonder dit te overleggen met uw arts. Verder is voldoende rust, beperkt alcoholgebruik en stoppen met roken gewenst. 2.7 Ondersteunende zorg DE SOCIAAL VERPLEEGKUNDIGE Uw ziekte en de behandeling bij het ARTI zijn ingrijpende gebeurtenissen, die veel emoties bij u kunnen losmaken. Ook kunnen er lichamelijke veranderingen, beperkingen en ongemakken optreden. Allerlei zaken die voorheen voor u vanzelfsprekend waren, zijn dat niet meer. Zaken die u voorheen zelf regelde, lukken soms niet meer en thuis kan extra hulp en ondersteuning gewenst zijn. Vragen, zorgen en ervaringen kunnen u en uw naasten bespreken met de sociaal verpleegkundige. Zij zal u tijdens de bestralingsperiode zo goed mogelijk steunen en begeleiden. AFSPRAAK MET DE SOCIAAL VERPLEEGKUNDIGE De radiotherapeut-oncoloog, laborant of de doktersassistente kan u doorverwijzen naar de verpleegkundige. Ook kunt u zelf via de radiotherapeutisch laboranten of de doktersassistentes een afspraak maken. Bij sommige patiënten zijn afspraken met de verpleegkundige een vast onderdeel van de behandeling. De afspraken met de sociaal verpleegkundige worden gecombineerd met een afspraak voor een bestraling, zodat u niet extra naar het ARTI hoeft te komen. Het gesprek duurt ongeveer een half uur. Vindt u het prettig om iemand mee te nemen naar het verpleegkundig spreekuur, dan is deze persoon van harte welkom. 2.8 Nazorg Bij de laatste bestraling krijgt u een controleafspraak bij uw radiotherapeut-oncoloog mee. Deze controle vindt plaats in het ARTI of in uw eigen ziekenhuis. De controlebezoeken vinden met een zekere regelmaat plaats. Daarnaast heeft u ook afspraken met andere specialisten. Uw radiotherapeut-oncoloog bespreekt deze afspraken met u tijdens één van de laatste gesprekken. De tijdsduur tussen de onderzoeken wordt bepaald in overleg met uw behandelend radiotherapeut-oncoloog. De controles zijn van belang om het effect van de bestraling op uw ziekte te volgen. Mocht er bij u door de behandeling kans zijn op late bijwerkingen, dan zal uw radiotherapeut-oncoloog u hierover vooraf inlichten. BEL VOOR VRAGEN OF PROBLEMEN NAAR HET ARTI Het kan zijn dat u na de behandeling nog een vraag of probleem heeft. Mocht u zich om wat voor reden dan ook ergens zorgen over maken, aarzel dan niet om contact op te nemen met het ARTI. U kunt van maandag tot en met vrijdag tussen en uur bellen naar: (026) MET SPOED HULP NODIG IN DE AVONDUREN OF IN HET WEEKEND Mocht u dringend hulp nodig hebben buiten de openingsuren van het ARTI, dan kunt u het beste contact opnemen met uw huisarts. Als het nodig is, kan uw huisarts contact opnemen met de dienstdoende radiotherapeut-oncoloog.

8 2.9 Handige informatie en lotgenotencontact Verschillende patiëntenverenigingen organiseren regelmatig contactavonden voor lotgenoten. Mocht u hierin interesse hebben, dan kunt u hierover meer informatie krijgen bij één van onze medewerkers. In de grote wachtruimte kunt u ook foldermateriaal van diverse verenigingen vinden. INFORMATIEVE INTERNETSITES, SPECIFIES VOOR KANKER IN DE LONGEN Dit is de website van de Stichting Longkanker, voor lotgenotencontact tussen patiënten met longkanker. Deze website van KWF en Stivoro biedt een start pakket met hulpmiddelen voor mensen die willen stoppen met roken. INFORMATIE OVER BESTRALING OF KANKER OP HET INTERNET Als u meer informatie zoekt over bestraling en kanker in het algemeen, dan kunt u onderstaande informatieve websites bezoeken Dit is de website van het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut (ARTI). Dit is een website met regionale informatie uit Zuidoost-Nederland. Hierop kunt u algemene informatie over kanker en soorten kanker, het onderzoekstraject, informatie over wat ziekenhuizen in de regio u kunnen bieden, adressen van hulpverleners en betrouwbare links vinden. Dit is een website van de Nederlandse Vereniging voor Radiotherapie en Oncologie (NVRO), met een apart patiëntendeel met informatie over kanker en radiotherapie. Dit is de website van KWF Kankerbestrijding. Dit is een website over het revalidatieprogramma herstel & balans, speciaal voor kankerpatiënten. Dit is een website van het KWF speciaal gemaakt voor kinderen waarvan de ouders kanker hebben. De informatie is onderverdeeld in verschillende leeftijdscategorieën. Ook voor ouders, leerkrachten en andere geïnteresseerden is er informatie op deze site te vinden.

9 33979 Maart 2012 ARTI 2.8

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Leverkanker Stereotactische behandeling

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Leverkanker Stereotactische behandeling Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Leverkanker Stereotactische behandeling Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 5 3.4 De bestraling 8 3.5 Bijwerkingen

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling hersentumor

de bestralingsbehandeling hersentumor hersentumor 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u een hersentumor vastgesteld en heeft u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar het ARTI. In dit deel van de behandelwijzer

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling longkanker

de bestralingsbehandeling longkanker longkanker 2.1 Inleiding en behandelschema Er is bij u kanker van de long, longvliezen en/of lymfklieren in de borstkas vastgesteld. Daarom bent u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar het

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren. Esteya Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling Huidtumoren Esteya 2 Behandelwijzer locatie Arnhem/Ede Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 Uw eerste bezoek 7 3 De voorbereiding 8 4 De bestraling 9 5

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling hersentumoren stereotactische bestraling

de bestralingsbehandeling hersentumoren stereotactische bestraling hersentumoren stereotactische bestraling 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u een tumor van de hersenen vastgesteld en heeft u voor een stereotactische bestralingsbehandeling

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling inwendige bestraling van de baarmoederhals

de bestralingsbehandeling inwendige bestraling van de baarmoederhals inwendige bestraling van de baarmoederhals Voorwoord Beste lezer, In overleg met uw arts in het ziekenhuis bent u doorverwezen voor een bestralingsbehandeling naar het Arnhems Radiotherapeutisch Instituut

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie

Stereotactische Radiotherapie Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Universitair Medisch Centrum Groningen Hanzeplein 1 Postbus 30 001, 9700 rb Groningen www.umcg.nl Patiënteninformatie vlm 684/1002 Bestraling van de long, lever,

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Huidtumoren Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 8 3.5 Bijwerkingen 10 3.6 Huidverzorgingsadviezen

Nadere informatie

de bestralingsbehandeling kanker in het hoofd-halsgebied

de bestralingsbehandeling kanker in het hoofd-halsgebied kanker in het hoofd-halsgebied 2.1 Inleiding en behandelschema Uw arts in het ziekenhuis heeft bij u kanker vastgesteld in het hoofd-halsgebied en heeft u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar

Nadere informatie

Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom

Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom Stereotactische bestraling bij uitzaaiingen in de wervelkolom In deze folder leest u meer over stereotactische bestraling (radiotherapie) bij de behandeling van uitzaaiingen in de wervelkolom (wervelmetastasen).

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Huidtumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Huidtumoren 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 4 3.2 Uw eerste bezoek 5 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 9 3.5

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersenmetastasen

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersenmetastasen Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Hersenmetastasen 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 4 3.2 Uw eerste bezoek 5 3.3 De voorbereiding 7 3.4 De bestraling 11

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE onderdeel RADIOTHERAPIE COLONCARE INHOUDSOPGAVE Algemene informatie... 3 Het ARTI... 3 Wat is radiotherapie?... 3 Het eerste contact met het ARTI... 4 Adresgegevens

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de anus Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de anus Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Stereotactische Radiochirurgie

Stereotactische Radiochirurgie Radiotherapie Stereotactische Radiochirurgie Eenmalige bestraling van een aandoening in het hoofd Universitair Medisch Centrum Groningen Hanzeplein 1 Postbus 30 001, 9700 rb Groningen www.umcg.nl Patiënteninformatie

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de blaas Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de blaas Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersentumoren

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Hersentumoren Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Hersentumoren Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 9 3.5 Bijwerkingen 12 3.6 Huidverzorgingsadviezen

Nadere informatie

Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie

Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Bestraling van een aandoening in het hoofd Radiotherapie U heeft een aandoening in uw hoofd. Uw situatie is besproken in de werkgroep Stereotaxie van het Universitair

Nadere informatie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie

De gang van zaken op de afdeling radiotherapie Radiotherapie Patiënteninformatie De gang van zaken op de afdeling radiotherapie U ontvangt deze informatie, omdat wij u graag meer vertellen over onze afdeling radiotherapie, de behandelingen die wij

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker

Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Radiotherapie Medische Oncologie Chemoradiotherapie gevolgd door chirurgie bij slokdarmkanker Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie, voorafgaand aan een operatie van

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoeder Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoeder Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11 2 Behandelwijzer

Nadere informatie

De behandelwijzer: Stereotactie longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie

De behandelwijzer: Stereotactie longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie De behandelwijzer: Stereotactie longkanker Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-010317 versie 0.1 / 27-11-2014 1 Inhoudsopgave Longkanker 3 Longen 3 Typen 4 Uitzaaiingen 5 Stadium 5 Stereotactische

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de baarmoederhals Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de baarmoederhals Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen 10 5 Nazorg 11

Nadere informatie

Stereotactische bestraling van de long

Stereotactische bestraling van de long Stereotactische bestraling van de long In deze folder leest u meer over stereotactische radiotherapie van de long. Deze informatie is een aanvulling op de algemene patiënteninformatie. Doel van de behandeling

Nadere informatie

Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie bij borstkanker In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie over radiotherapie. Uw

Nadere informatie

Bestraling ter voorkoming van verkalkingen bij een heupprothese

Bestraling ter voorkoming van verkalkingen bij een heupprothese Bestraling ter voorkoming van verkalkingen bij een heupprothese Doel van de behandeling In overleg met de arts heeft u besloten voor een heupprothese. Na deze operatie kunnen kalkafzettingen ontstaan

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling bij slokdarmkanker

Radiotherapie. Inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u slokdarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken dat inwendige

Nadere informatie

Palliatieve bestralingsbehandeling

Palliatieve bestralingsbehandeling Kanker Instituut U bent door uw behandelend arts voor een korte palliatieve bestralingsbehandeling naar de Polikliniek Palliatieve Radiotherapie doorverwezen. Het doel van deze bestraling is het verminderen

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie

Stereotactische Radiotherapie Stereotactische Radiotherapie Bestraling van hersenmetastasen RADIOTHERAPEUTISCH INSTITUUT FRIESLAND Inhoudsopgave Inleiding Inleiding 3 Stereotactische radiotherapie 4 Binnenkort ondergaat u een stereotactische

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ HUIDKANKER EN OPPERVLAKKIG GELEGEN TUMOREN Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij huidkanker en oppervlakkig gelegen tumoren 4 Hoofdstuk 2 Uw behandeling

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Slokdarmkanker Uitwendige bestraling

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Slokdarmkanker Uitwendige bestraling Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Slokdarmkanker Uitwendige bestraling 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 4 3.2 Uw eerste bezoek 5 3.3 De voorbereiding 7

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug

Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Stereotactische Radiotherapie van de long, organen in de buik of de rug Informatie voor patiënten F0753-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester

Nadere informatie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie

Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Curatieve chemoradiotherapie Uitwendige bestraling van slokdarmkanker in combinatie met chemotherapie Radiotherapie Medische Oncologie Inleiding Na verschillende onderzoeken

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve radiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN

RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN Antoni van Leeuwenhoek. Zorg in de kern van kanker. RADIOTHERAPIE BIJ BOTUITZAAIINGEN Door een tumor, of uitzaaiingen hiervan, kunt u klachten als pijn of bloedingen ervaren.

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE BIJ HERSENTUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE BIJ HERSENTUMOREN. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE BIJ HERSENTUMOREN Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie bij hersentumoren 4 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 6 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in de

Nadere informatie

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker

Radiotherapie. Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij borstkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u borstkanker vastgesteld. U bent voor de bestralingsbehandeling verwezen naar de afdeling Radiotherapie

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de slokdarm

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. De inwendige bestraling van de slokdarm Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling De inwendige bestraling van de slokdarm 2 Behandelwijzer locatie Arnhem/Ede Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8

Nadere informatie

Stereotactische Radiotherapie van de hersenen

Stereotactische Radiotherapie van de hersenen Stereotactische Radiotherapie van de hersenen Informatie voor patiënten F0752-4510 september 2008 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411,

Nadere informatie

Stereotactische bestraling van de lever

Stereotactische bestraling van de lever Stereotactische bestraling van de lever In deze folder leest u meer over stereotactische bestraling (radiotherapie) van kwaadaardige afwijkingen in de lever. Deze informatie is een aanvulling op de algemene

Nadere informatie

Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor tieners

Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor tieners Behandeling op de afdeling Radiotherapie; informatie voor tieners Inleiding In dit boekje lees je over wat je allemaal kunt verwachten als je voor behandeling naar de afdeling radiotherapie komt. Even

Nadere informatie

2 Wat is radiotherapie 4. 3 Waarom radiotherapie 4. 4 Voorbereiding op de behandeling CT-scan Masker 6. 5 Bestraling 7

2 Wat is radiotherapie 4. 3 Waarom radiotherapie 4. 4 Voorbereiding op de behandeling CT-scan Masker 6. 5 Bestraling 7 Radiotherapie 2 Inhoud Pagina 1 Inleiding 4 2 Wat is radiotherapie 4 3 Waarom radiotherapie 4 4 Voorbereiding op de behandeling 5 4.1 CT-scan 5 4.2 Masker 6 5 Bestraling 7 6 Bijwerkingen 8 6.1 Huidproblemen

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel RADIOTHERAPIE

Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE. onderdeel RADIOTHERAPIE Patiënteninformatiedossier (PID) MAMMACARE onderdeel RADIOTHERAPIE INHOUDSOPGAVE Algemene informatie... 3 groep... 3 Wat is radiotherapie?... 3 Bijwerkingen... 5 BehandeIwijzer... 6 Het eerste contact

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Darmkanker

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Darmkanker Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Darmkanker Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 9 3.5 Bijwerkingen 12 3.6 Huidverzorgingsadviezen

Nadere informatie

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina

Radiotherapie. Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inwendige bestraling van de vagina Radiotherapie Inleiding Na overleg met u, is door uw radiotherapeut-oncoloog en gynaecoloog besloten u verder te behandelen met inwendige bestraling. Soms

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel. Radiotherapie. LONGKANKER Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel. Radiotherapie. LONGKANKER Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) Longkanker (longcarcinoom) onderdeel LONGKANKER INHOUD Inleiding... 3 Eerste gesprek... 4 Eerste bezoek... 4 Tijdens de behandeling... 5 Nacontrole... 6 Contact... 6 2

Nadere informatie

Radiotherapie Behandeling van een tumor (buiten de hersenen) met stereotactische radiotherapie

Radiotherapie Behandeling van een tumor (buiten de hersenen) met stereotactische radiotherapie Radiotherapie Behandeling van een tumor (buiten de hersenen) met stereotactische radiotherapie Tijdens en na de behandeling Radiotherapie U bent verwezen naar de afdeling Radiotherapie van het Universitair

Nadere informatie

Radiotherapie. Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker

Radiotherapie. Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Uitwendige bestraling eventueel met inwendige bestraling bij slokdarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u slokdarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt,

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Kanker in het hoofd-halsgebied

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Kanker in het hoofd-halsgebied Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling Kanker in het hoofd-halsgebied Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereiding 5 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen 12 5 Adviezen 15 6 Ondersteunende

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling. Meer informatie

Inhoudsopgave. Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling. Meer informatie Radiotherapie Radiotherapie bij kanker Inhoudsopgave Wat is kanker Wat is radiotherapie Waarom radiotherapie Radiotherapie een individuele behandeling Voorbereiding op de bestraling Het controleren van

Nadere informatie

Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker

Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Radiotherapie De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Patiënteninformatie vll 060/1201 De bestralingsbehandeling van prostaatkanker Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer UMCG (050) 361 61 61

Nadere informatie

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker

Radiotherapie. Preoperatieve chemoradiotherapie. endeldarmkanker Radiotherapie Preoperatieve chemoradiotherapie bij endeldarmkanker Radiotherapie Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u endeldarmkanker vastgesteld. De arts die u behandelt, heeft met u besproken

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker

Behandelwijzer Locatie Deventer. De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker Behandelwijzer Locatie Deventer De inwendige bestralingsbehandeling (HDR) Slokdarmkanker 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 1 Inleiding 5 2 De voorbereidingen 8 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Mond-, Kaak-, Aangezichtschirurgie Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 09-2015-6212 Geachte... U heeft een bezoek

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Borstkanker

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Borstkanker Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Borstkanker 2 Behandelwijzer locatie Deventer Inhoudsopgave 1 Inleiding 4 2 De voorbereidingen 6 3 De bestraling 8 4 Bijwerkingen 11 5 Adviezen 14

Nadere informatie

CT-scan met contrastvloeistof

CT-scan met contrastvloeistof Radiotherapie CT-scan met contrastvloeistof www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH016 / CT-scan met contrastvloeistof / 06-02-2014 2 CT-scan

Nadere informatie

CT virtuele coloscopie

CT virtuele coloscopie CT virtuele coloscopie De virtuele coloscopie is een onderzoek waarbij de arts de dikke darm uitgebreid onderzoekt door middel van CT. Een CT-colografie maakt gebruik van röntgenstralen. De dikke darm

Nadere informatie

De behandelwijzer: borstsparend rechts de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren

De behandelwijzer: borstsparend rechts de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren De behandelwijzer: borstsparend rechts de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-011070 versie 1.0 /08-10-2015 1 Inhoudsopgave Borstkanker 3 Groeiwijze

Nadere informatie

Kanker in het hoofd-halsgebied

Kanker in het hoofd-halsgebied Kanker in het hoofd-halsgebied Afdeling Keel- Neus- en Oorheelkunde Deze patiënteninformatie map is eigendom van: Naam: Adres: Postcode: Plaats: Telefoon: 10-2015-6094 Geachte... U heeft een bezoek gebracht

Nadere informatie

RADIOTHERAPIE. Antoni van Leeuwenhoek

RADIOTHERAPIE. Antoni van Leeuwenhoek RADIOTHERAPIE Antoni van Leeuwenhoek HOOFDSTUK INHOUD 1 Hoofdstuk 1 Radiotherapie 4 Hoofdstuk 2 Voor de behandeling van start gaat 6 Hoofdstuk 3 Uw behandeling in de praktijk 9 Hoofdstuk 4 Bijwerkingen

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Kanker in het hoofd-halsgebied

Behandelwijzer Locatie Deventer. Bestralingsbehandeling. Kanker in het hoofd-halsgebied Behandelwijzer Locatie Deventer Bestralingsbehandeling Kanker in het hoofd-halsgebied Inhoudsopgave 3.1 Inleiding 3 3.2 Uw eerste bezoek 4 3.3 De voorbereiding 6 3.4 De bestraling 8 3.5 Bijwerkingen 11

Nadere informatie

De behandelwijzer: borstsparend links de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren

De behandelwijzer: borstsparend links de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren De behandelwijzer: borstsparend links de borst en eventueel de oksel- en sleutelbeenklieren Onze website: www.mst.nl/radiotherapie PI-011069 versie 0.1 / 13-07-2015 1 Inhoudsopgave Borstkanker 3 Groeiwijze

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie

Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER. onderdeel RADIOTHERAPIE. Radiotherapie Patiënteninformatiedossier (PID) PROSTAATKANKER onderdeel RADIOTHERAPIE PROSTAATKANKER INHOUD Wat is radiotherapie eigenlijk?...3 Uitwendige bestraling...3 Inwendige bestraling...5 Gang van zaken...7 Eerste

Nadere informatie

Meer weten over RADIOTHERAPIE

Meer weten over RADIOTHERAPIE Meer weten over RADIOTHERAPIE Deze brochure probeert u een beter inzicht te geven in de verschillende stappen van uw bestralingsbehandeling. Als u hier geen antwoord vindt op een vraag, aarzel dan niet

Nadere informatie

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker

Uitwendige bestraling bij prostaatkanker Uitwendige bestraling bij prostaatkanker In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van prostaatkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

8.1 Radiotherapie bij borstkanker

8.1 Radiotherapie bij borstkanker 8.1 Radiotherapie bij borstkanker Uw behandelend chirurg heeft met u besproken dat u in aanmerking komt voor bestraling (radiotherapie). Dit advies is gegeven nadat de uitslagen van het weefselonderzoek

Nadere informatie

Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling

Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling Inwendige bestraling bij een tweede borstsparende behandeling In deze folder leest u meer over bestraling bij de behandeling van borstkanker. Deze informatie ontvangt u als aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Radiotherapie Palliatieve bestraling

Radiotherapie Palliatieve bestraling Radiotherapie Palliatieve bestraling Tijdens en na een bestraling om (pijn) klachten te verlichten Radiotherapie U bent door uw behandelend specialist verwezen naar de afdeling Radiotherapie van het Universitair

Nadere informatie

Radiotherapie bij (voorstadium van) borstkanker

Radiotherapie bij (voorstadium van) borstkanker Radiotherapie Radiotherapie bij (voorstadium van) borstkanker Inleiding Na verschillende onderzoeken is bij u borstkanker of een voor stadium van borstkanker (DCIS) vastgesteld. U bent voor de bestralingsbehandeling

Nadere informatie

Radiotherapie bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom

Radiotherapie bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom Radiotherapie bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom In deze folder leest u meer over radiotherapie (bestraling) bij de behandeling van non-hodgkin lymfoom (een vorm van lymfklierkanker). Deze informatie

Nadere informatie

Radiotherapie ter preventie van uitzaaiingen in de hersenen

Radiotherapie ter preventie van uitzaaiingen in de hersenen Radiotherapie ter preventie van uitzaaiingen in de hersenen In deze folder leest u meer over bestraling van de gehele hersenen (radiotherapie) ter voorkoming van uitzaaiingen in de hersenen (hersenmetastasen).

Nadere informatie

Radiotherapie. Inhoud

Radiotherapie. Inhoud Radiotherapie Inhoud 1. Wat is radiotherapie? 2 2. MAASTRO clinic 2 3. Kennismakingsgesprek MAASTRO clinic 3 4. Uitwendige en/of inwendige radiotherapie: 4 Uitwendige bestraling 4 Inwendige bestraling

Nadere informatie

Radiotherapie bij de behandeling van uitzaaiingen in de hersenen

Radiotherapie bij de behandeling van uitzaaiingen in de hersenen Radiotherapie bij de behandeling van uitzaaiingen in de hersenen In deze folder leest u meer over bestraling van de gehele hersenen (radiotherapie) bij de behandeling van uitzaaiingen in de hersenen (hersenmetastasen).

Nadere informatie

Pet/CT scan ten behoeve van radiotherapie

Pet/CT scan ten behoeve van radiotherapie Pet/CT scan ten behoeve van radiotherapie H09.032-05 Inhoudsopgave Afspraak voor... 2 Voorbereiding PET/CT-scan... 2 Waar meldt u zich voor het onderzoek?... 2 Bent u astmatisch of allergisch?... 2 Kunt

Nadere informatie

Longbiopsie met CT-scan

Longbiopsie met CT-scan Longbiopsie met CT-scan Inleiding Binnenkort heeft u een afspraak voor een longbiopsie. Bij een biopsie wordt met een naald een zeer klein stukje weefsel weggenomen uit uw long. Dit weefsel wordt vervolgens

Nadere informatie

PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling

PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling Radiotherapie PET/CT scan: ter voorbereiding op radiotherapiebehandeling www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl RTH008 / PET/CT scan: ter voorbereiding

Nadere informatie

Markeringen voor bestraling. Het plaatsen van coils

Markeringen voor bestraling. Het plaatsen van coils Markeringen voor bestraling Het plaatsen van coils Inleiding Binnenkort gaat u bestraald worden. Om de precieze plaats van de bestraling te kunnen vaststellen, krijgt u eerst deze behandeling. Wij bellen

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE STEREOTACTISCHE RADIOTHERAPIE

PATIËNTENINFORMATIE STEREOTACTISCHE RADIOTHERAPIE PATIËNTENINFORMATIE STEREOTACTISCHE RADIOTHERAPIE STEREOTACTISCE RADIOTHERAPIE Stereotactie Het team stereotactie binnen MAASTRO CLINIC legt zich toe op het behandelen van afwijkingen van het centraal

Nadere informatie

Inleiding. Wat is longkanker?

Inleiding. Wat is longkanker? Inleiding U wordt onderzocht omdat u mogelijk longkanker hebt. Of er is longkanker bij u vastgesteld. Dit is voor u een onzekere tijd, waarin er veel op u afkomt. U krijgt in korte tijd veel informatie

Nadere informatie

De behandelwijzer: Uitzaaiingen in de hersenen

De behandelwijzer: Uitzaaiingen in de hersenen De behandelwijzer: Uitzaaiingen in de hersenen Onze website: www.mst.nl/radiotherapie 1 Inhoudsopgave Uitzaaiingen in de hersenen 3 Hersenen 4 Uitzaaiingen of metastasen 4 Hoe ontstaan uitzaaingen 4 Uitzaaiingen

Nadere informatie

Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose

Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose Verpleegkundig spreekuur voor patiënten met Multiple Sclerose Naar het ziekenhuis? Lees eerst de informatie op www.asz.nl/brmo. Inleiding U bent onder controle bij de neuroloog, omdat er Multiple Sclerose

Nadere informatie

Biopsie met echo/ct-scan

Biopsie met echo/ct-scan Biopsie met echo/ct-scan Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Radiologie mei 2014 pavo 0243 Inleiding Binnenkort heeft u een afspraak voor een biopsie. Bij een biopsie wordt met een naald een zeer klein

Nadere informatie

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Borstkanker

Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede. Bestralingsbehandeling. Borstkanker Behandelwijzer Locatie Arnhem/Ede Bestralingsbehandeling Borstkanker Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 De voorbereidingen 5 3 De bestraling 9 4 Bijwerkingen 12 5 Adviezen 15 6 Ondersteunende zorg 17 7 Nazorg

Nadere informatie

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker

Afdeling Radiotherapie, locatie AZU. Radiotherapie bij borstkanker Afdeling Radiotherapie, locatie AZU Deze folder bevat specifieke informatie over de bijwerkingen van bestraling van patiënten met borstkanker. Deze informatie is een aanvulling op de algemene informatie

Nadere informatie

Zie voor meer informatie: het kopje contrastvloeistof (in de bloedbaan).

Zie voor meer informatie: het kopje contrastvloeistof (in de bloedbaan). CT-scan onderzoek 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een Computer Tomografisch röntgen onderzoek, (CT-scan) op de afdeling radiologie van CWZ. Bij dit onderzoek worden er met een

Nadere informatie

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis

Pijn bij kanker. Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Pijn bij kanker Interne Geneeskunde / Oncologie IJsselland Ziekenhuis Wat is pijn? Pijn is een onaangenaam gevoel. Het kan op verschillende manieren ontstaan en het kan op verschillende manieren worden

Nadere informatie

Chirurgie. Het verwijderen van een bijnier

Chirurgie. Het verwijderen van een bijnier Chirurgie Het verwijderen van een bijnier Chirurgie Bijnier (gedeeltelijke) verwijdering Bij u is recentelijk ontdekt dat u een bijniertumor heeft. De bijnier kan via een kijkoperatie of een gewone operatie

Nadere informatie

CT thorax - abdomen. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden

CT thorax - abdomen. Informatie voor patiënten. Medisch Centrum Haaglanden CT thorax - abdomen Onderzoek van de longen en/of de buik Informatie voor patiënten F0814-4410 januari 2015 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus

Nadere informatie

CT-scan. Hals, longen, buik, urinewegen, eierstokken en/of bloedvaten

CT-scan. Hals, longen, buik, urinewegen, eierstokken en/of bloedvaten CT-scan Hals, longen, buik, urinewegen, eierstokken en/of bloedvaten Inleiding In deze folder geven we u informatie over een computer tomografisch onderzoek. Dit onderzoek wordt ook wel CT-scan genoemd.

Nadere informatie

Contrastvloeistof. Voorzorgsmaatregelen contrastvloeistof. Zwanger

Contrastvloeistof. Voorzorgsmaatregelen contrastvloeistof. Zwanger CT scan met infuus In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een CT-scan. In deze folder kunt u lezen hoe een standaard onderzoek met contrastvloeistof via infuus verloopt. Heeft u na het

Nadere informatie

informatie bij borstbestraling

informatie bij borstbestraling informatie bij borstbestraling 1. Wat is radiotherapie? Radiotherapie, of ook wel bestralingsbehandeling genoemd, heeft tot doel de ontwikkeling van snelgroeiende cellen te stoppen. Deze vorm van behandeling

Nadere informatie

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker

8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker 8.1 Intra Operatieve Radiotherapie (IORT) bij borstkanker Van uw arts heeft u te horen gekregen dat u in aanmerking komt voor Intra Operatieve Radiotherapie (IORT). In dit hoofdstuk leggen we u in het

Nadere informatie

Radiotherapie Patiëntenservice

Radiotherapie Patiëntenservice Radiotherapie Patiëntenservice Uw aanspreekpunt op de afdeling Radiotherapie Radiotherapie Uw behandelend arts heeft u voor een bestralingsbehandeling doorverwezen naar de afdeling Radiotherapie van het

Nadere informatie

Inwendige bestraling slokdarm (Brachytherapie)

Inwendige bestraling slokdarm (Brachytherapie) Inwendige bestraling slokdarm (Brachytherapie) In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot het plaatsen van een sonde in uw slokdarm en aansluitend een behandeling met bestraling. Hiervoor

Nadere informatie

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel. Herstel en nazorg. COLONCARE Herstel en nazorg. Herstel en nazorg 1

Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE. onderdeel. Herstel en nazorg. COLONCARE Herstel en nazorg. Herstel en nazorg 1 Patiënteninformatiedossier (PID) COLONCARE onderdeel Herstel en nazorg Herstel en nazorg 1 COLONCARE Herstel en nazorg Herstel en nazorg 2 INHOUDSOPGAVE Herstel en nazorg... 4 Thuiszorg... 4 Uiterlijke

Nadere informatie

CT-scan van het hart CT Cardiac

CT-scan van het hart CT Cardiac 00 CT-scan van het hart CT Cardiac Medische Beeldvorming Naam: Geboortedatum: Datum onderzoek: Tijd: 1 U krijgt binnenkort een CT scan van uw hart. In deze folder leest u hoe het onderzoek verloopt en

Nadere informatie

Allergeen-provocatietest

Allergeen-provocatietest Allergeen-provocatietest 2 In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten tot een longfunctie-onderzoek in Canisius Wilhelmina Ziekenhuis (CWZ). Longfunctie-onderzoeken vinden plaats op de longfunctie-afdeling

Nadere informatie

Patiënteninformatie CT-scan

Patiënteninformatie CT-scan Patiënteninformatie CT-scan Waarom een CT-scan gemaakt wordt De CT-scan kan op een zeer gedetailleerde manier de grootte, de vorm en de plaats van de tumor vaststellen. Aan de hand van de CT-foto s kan

Nadere informatie