EDSN Visie. Centraal berichtenverkeer. verduurzaming. In deze editie o.a.: Eén bron met alle benodigde informatie. Editie nr.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "EDSN Visie. Centraal berichtenverkeer. verduurzaming. In deze editie o.a.: Eén bron met alle benodigde informatie. Editie nr."

Transcriptie

1 Editie nr. 1 Mei 2012 EDSN Visie EDSN is de onafhankelijke instantie die het dataverkeer tussen partijen in de Nederlandse energiemarkt ondersteunt. EDSN Visie verschijnt drie keer per jaar en is bedoeld om direct betrokkenen en stakeholders te informeren over de voortgang en activiteiten van EDSN. Opmerkingen en suggesties over EDSN Visie zijn van harte welkom. Voor meer informatie: of In deze editie o.a.: Blommendaal (NEDU): We leren steeds beter communiceren Andries Schilt (MAINEnergie) over Portal P4 Eén centraal register, één bron van de waarheid Belangstelling Europese landen voor Nederlands switchverkeer Centraal berichtenverkeer legt basis voor verduurzaming Eén bron met alle benodigde informatie Ben Voorhorst, operationeel directeur TenneT De verdere centralisering van het berichtenverkeer in de energiemarkt is een grote stap voorwaarts, vindt Ben Voorhorst, operationeel directeur van TenneT en als commissaris betrokken bij EDSN. We zien dat de markt sterk in ontwikkeling is en de noodzaak om tot een eenduidige aanpak te komen is groot. Bovendien is de transitie naar een duurzame energiehuishouding op dit moment volop gaande. Dit vraagt om een stevig fundament voor die nieuwe ontwikkelingen. Voorhorst noemt de recente lancering van het Centraal Aansluitingen Register (C-AR) een belangrijke stap in het proces van verdergaande centralisering. Elektriciteitstransporteur TenneT is nauw bij het C-AR betrokken. TenneT heeft circa honderd aansluitingen in het register. Verder maakt TenneT gebruik van de diensten van het aansluitregister om richting de programmaverantwoordelijke partijen (PV-partijen) en de energieleveranciers die interface te geven aan netbeheerders voor het raadplegen van het aansluitregister en het uitvoeren van mutaties. Ook is TenneT afhankelijk van een aantal zaken die in het aansluitregister worden bijgehouden. EDSN kent een gestandaardiseerde werkwijze om haar processen van eerste idee tot aangepaste informatiesystemen te doorlopen. Kwaliteit en transparantie staan bij EDSN voorop. In het verleden werd met verschillende systemen gewerkt. Dit zorgde wel eens voor vertroebeling en vertraging. Het is absoluut verbeterd. Eerder had bijvoorbeeld iedere netbeheerder eigen processen en was het nodig om veelvuldig te synchroniseren. Dat is met het CA-R verleden tijd. Er is één bron met alle noodzakelijke informatie. We lopen hiermee ook voorop in Europa. Begin 2013 zal TenneT ook volledig aansluiten bij het CA-R. Duurzame energie Het C-AR vormt tenslotte een belangrijke stap voor duurzame ontwikkeling, meent de operationeel directeur van TenneT. De komende tien jaar gaan we volop investeren in nieuwe infrastructuur en is de markt flink in beweging. Met name verduurzaming gaat een steeds belangrijkere plaats innemen. Het centraal aansluitregister is een voorwaarde voor de volgende fase van verduurzaming, die grote veranderingen met zich meebrengt in de markt. Hiermee wordt administratief het fundament gelegd om in de toekomst de consument volledig te kunnen betrekken bij een duurzame energievoorziening.

2 EDSN werkt volop aan toetreding overige netbeheerders tot het C-AR Niets aan het toeval overlaten Liander is eind 2011 als eerste aangesloten op C-AR Dit jaar gaan alle regionale netbeheerders over Erwin de Jager, directeur EDSN: Een belangrijk deel van de aandacht binnen EDSN is gericht op de volgende stap in het C-AR: de toetreding van Delta Netwerkbedrijf in juni van dit jaar. Na Liander is het de tweede netbeheerder die zijn aansluitgegevens overbrengt naar het centrale systeem. Na de zomer volgen Enexis, Stedin en de overige netbedrijven. We stellen alles in het werk om de migratie zo soepel mogelijk te laten verlopen. We laten niets aan het toeval over, zegt Erwin de Jager, directeur van EDSN. De toetreding van Liander in oktober vorig jaar was een grote stap, maar zeker geen reden om stil te zitten bij EDSN. Directeur De Jager blikt terug op een periode van intensieve en constructieve samenwerking tussen alle partijen die bij de invoering van C-AR zijn betrokken. Maar ook kijkt hij vooruit naar zaken die nog moeten plaatsvinden. De voorbereidingen op de migratie van alle data naar C-AR vinden vooral plaats vanuit EDSN. De netwerkbedrijven zelf zijn vooral bezig om hun netwerksystemen en -processen om te bouwen, zodat zij straks gebruik kunnen maken van het Centraal Aansluitingen Register. Ervaringen tot nu toe De ervaringen tot nu toe zijn goed, laat De Jager weten. Het systeem presteert naar tevredenheid. Ook netwerkbedrijf Liander is content over de technische gang van zaken. Dat neemt niet weg dat er altijd nog zaken te verbeteren zijn. Maar die zijn niet onoverkomelijk, het gaat vooral om de organisatie van het systeem heen. Met name de snelheid waarmee problemen moeten kunnen worden opgelost, vraagt nog onze aandacht. Dat kan en moet nog beter. Ultieme test Rond de jaarwisseling 2011/2012 was het een drukke periode en dat leidde tot enkele hickups, zegt De Jager. De jaarovergang is altijd een intensieve periode in de energiesector. C-AR is toen voor het eerst echt op z n staart getrapt en dat was een ultieme test hoe het systeem zich zou houden en zou functioneren. We hebben daar een aantal lessen uit geleerd. Ten aanzien van de interface tussen EDSN en Liander zijn nog enkele functionele punten aangepakt en problemen opgelost. Overleg De Jager: Hoewel alles op dit moment naar behoren functioneert, is dat geen reden om achterover te leunen. Het is juist nu in deze fase belangrijk een stevige vinger aan de pols te houden, want er staat nog veel op het programma. Er vindt met alle betrokkenen regelmatig overleg plaats over lopende zaken, zegt hij. Wekelijks is er beheeroverleg en maandelijks overleg over de DVO, de dienstverleningsovereenkomst. Dit zijn de afspraken die met de netbeheerders zijn gemaakt. Er wordt heel frequent gemonitord wat goed gaat en wat beter kan. Zowel de performance van het systeem als de kwaliteit van de organisatie eromheen wordt nauwlettend gevolgd. Organisatorisch Naast alle technische aspecten van een centraal aansluitingenregister heeft C-AR vooral ook een organisatorische kant, zegt De Jager. Het betekent dat je als partijen moet samenwerken en dat je aan elkaar gewend moet raken. Je moet elkaar en elkaars organisaties leren kennen om gezamenlijk knelpunten en problemen te kunnen oplossen. Netbeheerders die nog moeten toetreden tot C-AR zijn daarom al in een vroeg stadium aangeschoven bij deze overleggen om te ervaren hoe die samenwerking in de praktijk verloopt. Wij breiden als EDSN onze organisatie momenteel uit, omdat we het straks met het toetreden van de andere netwerkbedrijven alleen maar drukker krijgen. Systeem presteert naar tevredenheid 2

3 Bert Blommendaal, voorzitter NEDU We leren steeds beter te communiceren Op 1 april 2013 treedt het nieuwe marktmodel in werking, het resultaat van een jarenlang voorbereidingstraject om de administratieve processen in de energiemarkt nog beter te laten verlopen. Een van de belangrijkste veranderingen is dat de netbeheerders voortaan niet meer rechtstreeks aan de klant factureren, maar dit via de leverancier laten verlopen (het zogeheten leveranciersmodel). Bert Blommendaal, voormalig directeur bij Essent, geeft als voorzitter van de NEDU (vereniging Nederlandse EnergieDataUitwisseling) leiding aan het programmabureau voor de implementatie van het nieuwe marktmodel. Zijn taak is om te zorgen dat de implementatie probleemloos gaat en dat alle partijen in de markt hier in samenwerken. In het verleden heeft gebrekkige communicatie wel eens tot wantrouwen en onduidelijkheid geleid. Daar hebben we lessen uit getrokken. Door transparant en open te zijn, kunnen we knelpunten tijdig ondervangen. Het initiatief voor het nieuwe marktmodel dateert uit 2005, toen de energiesector geplaagd werd door administratieve problemen, bijvoorbeeld bij het verwerken van verhuizingen in de energienota s. Het project Stroomopwaarts werd ingezet om een forse efficiëntieslag in het onderlinge dataverkeer tussen de energiebedrijven te bewerkstelligen. De afgelopen jaren is een aantal stappen uit dit programma al in wet- en regelgeving verankerd, zoals de invoering van het capaciteitstarief, vertelt NEDU-voorzitter Bert Blommendaal. Het komt nu aan op een vlekkeloze invoering. Wat er voor ons ligt, is een complex en majeur project. Het is aan de sector om te bewijzen dat we alle veranderingen die dit project zich meebrengt ook probleemloos kunnen implementeren. De voorbereidingen voor de invoering van het nieuwe marktmodel zijn al een tijdje gaande. Blommendaal: Eerst is een inventarisatie gemaakt van alle processen die met deze omschakeling gemoeid zijn. Alle benodigde stappen zijn door de sector in detail beschreven, ontworpen en vastgesteld, en geconcretiseerd in wat dit op ICT-gebied betekent en wat daarvoor nodig is. We zijn nu in een fase dat dit vertaald moet worden in de lokale en decentrale systemen van netbeheerders en energieleveranciers. In het najaar moeten deze systemen gereed zijn voor de uiteindelijke implementatie, want op 1 april 2013 is het zover. Fundament Gelijktijdig zijn de netbeheerders hun registers aan het centraliseren waarmee afgelopen najaar met de toetreding van Liander in het CAR een aanvang is gemaakt. Blommendaal: Ik ben blij dat nu met een wijziging in het marktmodel de netbeheerders bij elkaar zijn gekomen om gezamenlijk aan een centraal aansluitingenregister te gaan werken en zich daarvoor in te gaan zetten. Daardoor ontstaat de situatie dat voor leveranciers en PV-partijen nu werkelijk één systeem in het leven wordt geroepen en dat er afscheid wordt genomen van alle verschillende decentrale systemen met hun eigen interpretaties en dialecten die er zijn. Want het zijn juist die dialecten die vaak kleine nuanceverschillen veroorzaken, waardoor de procesafhandeling vaak net niet identiek is. De afspraken die destijds binnen de sector zijn gemaakt, waren net niet uniform genoeg en niet uniform genoeg geïmplementeerd. Met als gevolg dat er vertraging en vertroebeling optrad. Dat behoort met C-AR voorgoed tot het verleden. De realisatie van het C-AR is de basis voor het nemen van verdere stappen, aldus Blommendaal. Want de komende jaren zullen er nog tal van nieuwe zaken opgepakt moeten worden binnen de energiesector. Zaken die gerelateerd zijn aan de transitie naar een duurzame energiehuishouding, de rol die de consument daarbij speelt en de uitrol van de slimme meter. Het centrale dataverkeer moet uiteindelijk het fundament worden voor die nieuwe ontwikkelingen. Kritische punten Het draait daarbij om transparantie, openheid en communicatie, zegt Blommendaal. Daar heeft het in het verleden te vaak aan ontbroken. We hebben geleerd van de fouten en problemen die zich destijds voordeden en weten waar de kritische punten liggen. Daar proberen we nu nadrukkelijk op te sturen. Door vroegtijdig de pijnpunten onder ogen te zien, te onderkennen en uit te spreken, ben je staat om daar iets aan te doen. En dat gebeurt nu ook. Daarmee voorkom je dat problemen escaleren. Sterker nog: Door goed met elkaar te communiceren, ben je in staat om proactief te sturen. Dat is de les uit het verleden en die komt de sector heel goed van pas nu we voor zo n ingrijpende operatie staan. Bert Blommendaal, voorzitter NEDU: Knelpunten tijdig signaleren 3

4 Eén centraal register, één bron van de waarheid Papieren processchetsen vertalen naar IT-oplossingen Nu het C-AR technisch op poten staat, is het zaak om de hele sector met het systeem te laten werken. De stuurgroep Centrale Markt Facilitering is opgericht (CMF) om dit proces in goede banen te leiden. Popke Graansma, door de stuurgroep CMF aangesteld als programmamanager CMF schetst de tijdslijn: Op 1 april volgend jaar treedt het nieuwe marktmodel in werking en op die datum gaan we live. Voor die tijd zal alles tot in de puntjes gereed moeten worden gemaakt om alle noodzakelijke werkprocessen optimaal te laten samenwerken met de nieuwe ICT-systemen. En, misschien wel het allerbelangrijkst: de klant mag niets van al deze procesveranderingen achter de schermen merken. EDSN en de regionale netbeheerders hebben samen de stuurgroep Centrale Markt Facilitering opgericht en samengesteld, zegt Graansma. Het doel van deze stuurgroep is tweeledig. In de eerste plaats moeten alle netwerkbedrijven migreren naar de huidige release van het C-AR, release 3. Daarmee zijn we nu druk doende en dat moet eind van dit jaar klaar zijn. Release 3 is vorig jaar gebouwd en Liander is sinds oktober vorig jaar als eerste netwerkbedrijf hierop aangesloten. Gelijktijdig is EDSN in opdracht van de stuurgroep CMF bezig om een aantal ICT-aanpassingen te realiseren. Dit werkpakket luistert naar de naam C-AR release 4. Het tweede waarop de stuurgroep zich richt, is de migratie van energieleveranciers en netbeheerders per 1 april 2013 naar het nieuwe marktmodel, waar C-AR release 4 een onderdeel van is, zegt Graansma. Dit is de absolute datum waarop de data-uitwisseling in de markt definitief centraal moet worden afgehandeld. Van decentraal naar centraal Graansma: Van decentraal naar centraal. Dat is de crux waar het allemaal om draait. Eén centraal register, één bron van de waarheid. Inmiddels spant de sector zich al een aantal jaren in om de interne processen en bedrijfsvoering van netwerkbedrijven aan te passen aan het Centraal Aansluitingen Register. Een immense klus voor alle netwerkbedrijven. Niet in de laatste plaats op personeel gebied. Elke regionaal netbedrijf volgt zijn eigen programma om zijn organisatie en processen Transitie heeft impact op organisatie van netbedrijven De invoering van C-AR is van invloed op de personele organisatie van netwerkbedrijven. De transitie vraagt de nodige tijd en aandacht van medewerkers om hun systemen aan te sluiten op dat van EDSN. De invoering van het leveranciersmodel betekent dat call centers een deel van hun huidige werkzaamheden niet meer hoeven uit te voeren. Popke Graansma (CMF): Van decentraal naar centraal. Daar draait het om. Graansma: Netbeheerders krijgen per 1 april 2013 geen vragen meer te beantwoorden van klanten over in rekening gebrachte transportkosten en meterstanden. Die taak nemen de energieleveranciers met de invoering van het nieuwe marktmodel van hen over. Er wordt bijvoorbeeld daarom nu al gekeken naar andere functies voor call centermedewerkers. De afdracht van transportkosten die met de invoering van het nieuwe marktmodel via de leveranciers verloopt, moet door netbeheerders (en energieleveranciers) ICT-technisch feilloos worden geregeld, zegt Graansma. De bouw van dit soort modules is geen sinecure. En ook dat vraagt in organisatorisch opzicht veel van netwerkbedrijven. Het gaat hier per slot van rekening om de primaire kasstromen. En die bedragen honderden miljoenen euro s. Bij alle netwerkbedrijven lopen nu grote programma s om de transitie qua organisatie, processen en ICT uit te voeren. Vele tientallen medewerkers per regionale netbeheerder zijn hier al maanden dagelijks mee bezig. Impactanalyses worden uitgevoerd, ontwerpen van nieuwe processen en ICT gemaakt, nieuwe ICT-systemen worden gebouwd, grote proefmigraties worden uitgevoerd et cetera. Het is hard werken, zeker als je bedenkt dat het normale werk gewoon moet doorgaan. Immers, de klant mag hier niets van merken. Kortom, er wordt keihard gewerkt voor een optimaal eindresultaat. 4

5 aan te passen en te migreren naar C-AR release 3. Vanuit de stuurgroep CMF wordt de samenhang tussen de programma s van de netwerkbedrijven, het ICTprogramma van EDSN en de verbinding met het totale marktprogramma (PBM) geborgd. Testtrajecten Veel werkzaamheden vinden gelijktijdig plaats. En dat moet ook, want tijd is kostbaar, zegt Graansma. EDSN is nu druk bezig met het bouwen van C-AR release 4 en het aanpassen van het portal waar alle marktpartijen berichten mee uitwisselen. Daarnaast bouwt EDSN de afdrachtencontrolemodule voor de gezamenlijke netbeheerders. Beide zullen rond augustus, september dit jaar gereed zijn. Aansluitend start een aantal grote testtrajecten van C-AR release 4 en de overige systemen. Graansma: Eerst op beperkte schaal, daarna worden die steeds verder uitgebreid. Eind van het jaar gaan alle betrokken partijen - energieleveranciers en netbeheerders procesintegratietests uitvoeren als voorbereiding op de definitieve overgang naar het nieuwe marktmodel in april Dat betekent dat de hele keten test of alle processen en systemen ook daadwerkelijk functioneren. De invoering van het leveranciersmodel betekent feitelijk dat de informatiestroom wordt omgekeerd. Dat klinkt heel simpel, maar is uiterst complex. EDSN voert centraal verrekeningssysteem in voor netwerkkosten Met de invoering van het nieuwe marktmodel op 1 april 2013 zal de energieleverancier voortaan ook de kosten van het transport van gas en elektriciteit van klanten incasseren. Deze inkomsten moet de leverancier afdragen aan de netbeheerder. Erwin de Jager, directeur van EDSN: Deze afdracht moet te allen tijde juist zijn. Om dat te kunnen controleren wordt een centraal systeem in het leven geroepen. Verrekening De sector heeft de processen rondom het verplichte leveranciersmodel beschreven in procesmodellen. Voor wat betreft de financiële verrekening gaat het daarbij met name om de facturering en afdracht van de periodieke netwerkkosten door de energieleverancier, legt Richard Bosgraaf uit. Hij is bij EDSN nauw betrokken bij de invoering van het nieuwe systeem. Het systeem dat voor deze afdrachtcontrole verantwoordelijk is moet waterdicht zijn, zegt De Jager. De afdrachtcontrole zal plaatsvinden op basis van de gegevens uit het C-AR. Eens per maand moet er een overzicht worden geproduceerd, waarin staat wat de financiële verplichting is van de leverancier aan de netbeheerder. Simpel gezegd komt de afdrachtcontrole hierop neer: Het bedrag dat de leverancier voor netwerkkosten in rekening stelt bij zijn klanten moet hij overmaken aan de netbeheerder. De Jager: De basis van de informatievoorziening is daarbij heel belangrijk. Aan de ene kant wordt de verplichting van leveranciers bepaalt op basis van gegevens van het C-AR daarin staat precies wie wanneer energie leverde op welke aansluiting en aan de andere kant levert de leverancier de aan de klant gefactureerde en af te dragen netwerkkosten op. De verplichting en afdracht dienen daarbij maandelijks in balans te zijn. Maandelijks Hoe gaat dit nu precies in zijn werk? Bosgraaf: De door de energieleverancier in rekening gestelde bedragen voor het transport worden door hem maandelijks afgedragen aan de betrokken regionale netbeheerder. Op basis van gegevens in het Centraal aansluitingen Register kan de regionale netbeheerder de afdracht op juistheid controleren. Zou een leverancier in gebreke blijven dan kan de netbeheerder op basis van de informatie uit het Afdrachtcontrolesysteem als ultieme maatregel de energieleverancier aanmanen tot betaling. Het Afdrachtcontrolesysteem bevat ook de financiële brongegevens op basis waarvan de netbeheerder de BTW afdraagt. Het systeem is daarbij een primaire bron voor financieel relevante informatie. De kernfunctionaliteit van het systeem kan als volgt worden samengevat: procesbewaking, balansbewaking en bron voor financieel relevante informatie. 5

6 Europese landen tonen belangstelling voor Nederlandse switchverkeer Nederland uniek en baanbrekend met centraal berichtenverkeer Gerrit Fokkema (EDSN): Nederland heeft zonder enige twijfel een voortrekkersrol in Europa met het dataverkeer in de energiemarkt. Andere landen volgen onze inspanningen op de voet, zegt Gerrit Fokkema van EDSN. Hij onderhoudt nauwe contacten met Deense, Zweedse en Noorse collega s. Ook vanuit andere Europese landen is er veel belangstelling. Gerrit Fokkema, verantwoordelijk voor de architectuur en productontwikkeling binnen EDSN, legt uit dat in Scandinavische landen als Denemarken, Zweden en Noorwegen het switchen doorgaans geen aangelegenheid is die wordt geregeld door marktpartijen. Nederland verschilt op dat punt van een aantal Scandinavische landen, zegt hij. Bij ons is de afhandeling van het berichtenverkeer voor de ketenprocessen als swithen en verhuizen via het door de markt zelf opgerichte EDSN. Daar verloopt het switchproces via de nationale netbeheerder, de Transmission System Operator (TSO). Die regelt niet alleen het berichtenverkeer rond de aansluitingen, maar ook de allocatie- en reconciliatieprocessen. Uniek in Europa Nederland is in Europees perspectief uniek en baanbrekend bezig in de wijze waarop het zijn berichtenverkeer heeft georganiseerd, zegt Fokkema. Wij liggen ver voor op andere landen, die het proces in Nederland met meer dan gemiddelde interesse volgen. Hij vertelt dat Denemarken druk doende is om dit najaar te starten met een Centraal Aansluitingen Register, dat naar Nederlands model is vormgegeven. Fokkema: ICTspecialist Logica, de ontwikkelaar van het Nederlandse systeem, is ook in Denemarken de bouwer van het ICT-systeem. Eind van dit jaar zal dat naar verwachting operationeel zijn. Vanaf dat moment wordt het berichtenverkeer vanuit één centraal punt gestroomlijnd en geregeld. Ook de allocatie- en reconciliatieprocessen worden dan via dat zelfde punt gecentraliseerd. Deze operatie vindt gelijktijdig plaats en is daardoor extra complex en ingrijpend. liggen. Met die wetenschap kunnen zij anticiperen en technische obstakels omzeilen. Hij laat weten binnenkort weer naar Scandinavië te gaan om daar te spreken over de Nederlandse ervaringen tot nog toe. Fokkema: Deense collega s hebben inmiddels twee keer een bezoek gebracht aan EDSN om bij ons een kijkje in de keuken te komen nemen. Ze willen graag van onze ervaringen leren. En wij willen die graag met hen delen. Nederlandse model Ook andere landen in Europa kijken meer dan belangstellend naar het Nederlandse model, zegt Fokkema. Er worden van het Nederlandse systeem gretig kopieën gemaakt door buitenlandse collega s. In Zweden heeft enkele jaren een systeem gedraaid dat inmiddels ter ziele is gegaan, zegt hij. Het functioneerde niet goed in de praktijk, omdat een aantal partijen zich er niet aan conformeerde. Als er geen marktcommittment is en dat was het geval in Zweden -, dan komt een centraal systeem eenvoudigweg niet van de grond. In Noorwegen zijn er eveneens plannen om meer centrale registers op poten te gaan zetten. Fokkema: Ook daar wil men graag horen hoe wij het in Nederland hebben georganiseerd. Ook de Denen wisselen met de Noren in dat kader informatie uit. Uniform systeem Fokkema: Als Denemarken, Zweden en Noorwegen op termijn één grote energiemarkt vormen, dan zal er één uniform systematiek moeten zijn om het dataverkeer soepel en foutloos te kunnen laten verlopen. Maar dat vormt nu juist een struikelblok. Daarvoor heb je een goede onderlinge afstemming nodig en die ontbreekt nu nog. Ook de uitrol van de slimme meter is in Scandinavië een aangelegenheid die tot op heden nationaal, en dus verschillend, is georganiseerd. Dat traject zal eerst gestandaardiseerd moeten worden om een gestandaardiseerd Centraal Register te kunnen realiseren. Kortom, er is daar nog veel werk te doen. Interactie Fokkema heeft vanuit EDSN regelmatig contact met zijn Deense collega s. We wisselen frequent informatie uit. Voor de Denen is die interactie bijzonder waardevol. Zij leren van ons waar mogelijke problemen en knelpunten De Denen willen graag van onze ervaringen leren 6

7 Dat de techniek niet altijd meewerkt en ook voor problemen en vertraging kan zorgen, blijkt uit de ervaringen van MAINEnergie met de nieuwe Portal P4. Manager Operationele Zaken, Andries Schilt, doet daar in deze nieuwsbrief openhartig verslag van. Portal voor slimme meter na opstartproblemen toch van start Een van de lopende projecten van EDSN is de zogeheten Portal P4. Via de portal kan de energieleverancier informatie over de slimme meter opvragen bij de regionale netbeheerder. Door uiteenlopende problemen met betrekking tot connectiviteit werd de geplande invoerdatum van 1 januari 2012 niet gehaald, waardoor bedrijven als MAINEnergie pas later met de portal aan de slag konden. Andries Schilt, manager Operationele Zaken van het energiebedrijf MAINEnergie, vertelt. Schilt: Portal P4 is feitelijk de centrale toegang tot alle decentrale services van de netbeheerders. Zonder deze portal zouden wij als leverancier per netbeheerder meterstanden moeten ophalen. Nu kan dat via één centraal contact, de portal bij EDSN. Schilt vertelt dat MAINEnergie sinds een maand deze data via de portal kan opvragen bij EDSN. Hoewel de Portal al langere tijd operationeel is, hadden wij geen toegang tot de gegevens. Er waren diverse technische obstakels die dit onmogelijk maakten. Wettelijke plicht Schilt: Medio vorig jaar is in een Koninklijk Besluit geregeld dat klanten met een slimme meter vanaf 1 januari 2012 zes keer per jaar een verbruiksoverzicht moesten gaan ontvangen. Dat is door de markt vertaald in een tweemaandelijkse rapportage van de energiekosten, gebaseerd op het werkelijke verbruik op de slimme meter. Leveranciers moesten software implementeren in hun systeem, die in staat is deze gegevens op te halen bij de Portal P4. Alle marktpartijen zijn daarmee toen aan de slag gegaan. Ook wij, als relatief klein energiebedrijf, hebben die verplichting serieus op ons genomen. Dat betekende dat we in staat moeten zijn om een rapportje te genereren dat we aan onze klanten beschikbaar kunnen stellen. En we moesten het communicatiekanaal operationeel krijgen, waarlangs de benodigde verbruiksinformatie kan worden opgehaald bij EDSN. Beveiliging EDSN heeft alle technische specificaties beschikbaar gesteld, die wij nodig hebben om met de portal verbinding te maken, zegt Schilt. Deze specificaties zijn omgeven met allerlei beschermings- en privacymaatregelen. Dit betekent dat ook in de techniek gebruik gemaakt moet worden van beveiligingsprotocollen, die ervoor zorgen dat de informatie versleuteld wordt verzonden. Kostbare tijd MAINEnergie is aan het werk gegaan en dacht dat zij met de implementatie van de benodigde software vervolgens probleemloos aan de slag kon gaan. Maar niets was minder waar, zegt Schilt. Het softwareprogramma dat wij gebruiken, bleek niet te matchen met het systeem dat bij EDSN werd gebruikt. De beveiligingsprotocollen kwamen niet met elkaar overeen en konden niet met elkaar communiceren. Met als gevolg dat wij geen verbinding konden leggen met de portal. Dat probleem werd mijns inziens veel te laat onderkend en daardoor is er veel kostbare tijd verloren gegaan. Opgelost EDSN en MAINEnergie zijn om de tafel gaan zitten en hebben uiteindelijk samen het probleem opgelost. Schilt: Dat konden we niet zonder de hulp van de softwarefabrikant die de software voor de portal had geleverd. Het probleem bleek ingewikkelder te zijn dan we dachten. Hij vertelt dat het systeem nu eindelijk operationeel is en de gewenste verbruiksinformatie bij EDSN via Portal P4 kan worden opgehaald. Schilt: Echter, door de vertraging die is opgelopen hebben we geen tijd meer gehad om ons eigen systeem eerst nog uitvoerig te testen. Hierdoor hebben we onze wettelijke taak verzaakt. We hebben uiteraard de toezichthouder hierover geïnformeerd. We verwachten zo spoedig mogelijk de rapportages aan onze klanten te kunnen aanbieden. Andries Schilt (MAINEnergie): Zo spoedig mogelijk rapportages naar onze klanten 7

8 Nieuwe website EDSN binnenkort in de lucht De vernieuwde website van EDSN gaat naar verwachting volgende maand in de lucht. Naast een opfrissing van de huisstijl (zie ook deze uitgave) biedt de website een overzichtelijke samenvatting van de missie, werkwijze en activiteiten van de organisatie. De website is op toegankelijke en aantrekkelijke wijze vormgegeven, zodat ook nietingewijden in één oogopslag zien waar EDSN voor staat. Leden kunnen via mijnedsn inloggen op het beschermde deel van de site, dat toegang biedt tot de sharepointomgeving waar alle relevante documentatie over de verschillende projecten is te vinden. Uiteraard zijn op de website ook alle edities van EDSN Visie te vinden. Het EDSN-team voor hun kantoor in Baarn. Installatie nieuwe marktmodel op 1 april 2013 Herstart van het programma Stroomopwaarts Op 22 februari 2011 zijn de wetsvoorstellen Verbetering werking Elektriciteits- en Gaswet en de novelle met daarin een aantal aanpassingen op het wetsvoorstel gezamenlijk aangenomen door de Eerste Kamer. Dit betekent dat de implementatie van het nieuwe marktmodel op 1 april 2013 moet plaatsvinden en de herstart van het programma Stroomopwaarts. Een deel van de oorspronkelijke inhoud van Stroomopwaarts is al gerealiseerd. Zo zijn de nieuwe grens grootverbruik/kleinverbruik gas en het capaciteitstarief per 1 januari 2009 in werking getreden. Nu is de uitdaging het omkeren van de meetdataketen, de invoering van het verplichte leveranciersmodel en de uitrol van de slimme meter. Colofon EDSN Visie is een uitgave van EDSN Bladmanagement en (eind)redactie: PACT Public Affairs, Den Haag Ontwerp en vormgeving: Aandagt Reclame en Marketing, Almelo Drukwerk en afwerking: Lulof Druktechniek, Almelo Deze en alle andere edities van EDSN Visie zijn te downloaden als PDF via: 8

Nieuw marktmodel biedt klant meer duidelijkheid, transparantie en eenvoud

Nieuw marktmodel biedt klant meer duidelijkheid, transparantie en eenvoud Editie nr. 2 September 2012 EDSN Visie EDSN is de onafhankelijke instantie die het dataverkeer tussen partijen in de Nederlandse energiemarkt ondersteunt. De nieuwsbrief verschijnt drie keer per jaar en

Nadere informatie

Visie op Stroomopwaarts - Impact op marktrol leverancier - Creating Business Excellence, Together.

Visie op Stroomopwaarts - Impact op marktrol leverancier - Creating Business Excellence, Together. Visie op Stroomopwaarts - Impact op marktrol leverancier - Creating Business Excellence, Together. Creating Business Excellence, Together. Stroomopwaarts komt er aan Per 1 april 2013 worden in de energiesector

Nadere informatie

Issue IC139 Correcties en verrekening foutieve captarcodes

Issue IC139 Correcties en verrekening foutieve captarcodes Baarnsche Dijk 4 D T (035) 54 80 180 3741 LR Baarn F (035) 54 80 184 www.edsn.nl Issue IC139 Correcties en verrekening foutieve captarcodes Status Vastgesteld door ALV Versienummer 1.0 Versiedatum 27 november

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF C-AR. Jeroen de Swart, voorzitter Netbeheer Nederland: Het echte werk moet nog beginnen. invoering van een centraal aansluitingenregister.

NIEUWSBRIEF C-AR. Jeroen de Swart, voorzitter Netbeheer Nederland: Het echte werk moet nog beginnen. invoering van een centraal aansluitingenregister. editie 3 Februari 2009 NIEUWSBRIEF C-AR De Nieuwsbrief C-AR is bedoeld om direct betrokkenen en stakeholders te informeren over de voortgang van het Centraal Aansluitingenregister. De Nieuwsbrief verschijnt

Nadere informatie

STROOMOPWAARTS. Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik. DPM Facturering en Afdracht

STROOMOPWAARTS. Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik. DPM Facturering en Afdracht STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik DPM Facturering en Afdracht Versie 7.0 1 augustus 2013 Versiebeheer Versie Naam Datum Status Distributie

Nadere informatie

Visie op Stroomopwaarts - Impact op de marktrol netbeheerder - Creating Business Excellence, Together.

Visie op Stroomopwaarts - Impact op de marktrol netbeheerder - Creating Business Excellence, Together. Visie op Stroomopwaarts - Impact op de marktrol netbeheerder - Creating Business Excellence, Together. Creating Business Excellence, Together. Stroomopwaarts komt er aan Per 1 april 2013 worden in de energiesector

Nadere informatie

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT

ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT ENERGIE BEDRIJVEN EN ICT De energiemarkt in Nederland is continu in beweging. Nieuwe toetreders veroveren marktaandeel en slimme meters, sectorwijzigingen en splitsing zorgen voor veranderingen. Energiebedrijven

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter

De slimme meter. Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter Informatie over de nieuwe energiemeter De slimme meter in vogelvlucht Alle huishoudens in Nederland krijgen een nieuw soort energiemeter aangeboden: de zogenaamde slimme meter. Deze digitale

Nadere informatie

Ons vakmanschap voor de klant, nu en in de toekomst

Ons vakmanschap voor de klant, nu en in de toekomst enexis.nl Ons vakmanschap voor de klant, nu en in de toekomst Bedrijfsplan 2012 Ons vakmanschap voor de klant, nu en in de toekomst Bedrijfsplan 2012 Een goed net Tevreden klanten 2. Verbeteren interne

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF C-AR. Frank van Dijck, voorzitter stuurgroep Centrale Marktfacilitering: C-AR is basis voor verdere efficiëntie in de energiemarkt

NIEUWSBRIEF C-AR. Frank van Dijck, voorzitter stuurgroep Centrale Marktfacilitering: C-AR is basis voor verdere efficiëntie in de energiemarkt editie 6 Juni 2010 NIEUWSBRIEF C-AR De Nieuwsbrief C-AR is bedoeld om direct betrokkenen en stakeholders te informeren over de voortgang van het Centraal Aansluitingenregister. De Nieuwsbrief verschijnt

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF C-AR. Frans Heijers, plaatsvervangend directeur EDSN: Geen centraal aansluitingenregister, geen nieuw marktmodel in Nederland

NIEUWSBRIEF C-AR. Frans Heijers, plaatsvervangend directeur EDSN: Geen centraal aansluitingenregister, geen nieuw marktmodel in Nederland editie 2 December 2008 NIEUWSBRIEF C-AR De Nieuwsbrief C-AR is bedoeld om direct betrokkenen en stakeholders te informeren over de voortgang van het Project Centraal Aansluitingenregister. De Nieuwsbrief

Nadere informatie

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd

Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd Regelingen en voorzieningen CODE 5.1.4.22 Slimme energiemeters vanaf 1.1.2012 ingevoerd bronnen vraag en antwoord ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I), 23.2.2011, www.rijksoverheid.nl

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF C-AR. Paul Corton, directielid Alliander: C-AR gaat door ondanks politieke onduidelijkheid over nieuwe marktmodel

NIEUWSBRIEF C-AR. Paul Corton, directielid Alliander: C-AR gaat door ondanks politieke onduidelijkheid over nieuwe marktmodel editie 5 December 2009 NIEUWSBRIEF C-AR De Nieuwsbrief C-AR is bedoeld om direct betrokkenen en stakeholders te informeren over de voortgang van het Centraal Aansluitingenregister. De Nieuwsbrief verschijnt

Nadere informatie

STROOMOPWAARTS. Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik

STROOMOPWAARTS. Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik DPM Communicatie gereguleerde Versie 7.0 1 augustus 2013 DPM Communicatie gereguleerde Versie 7.0 Versiebeheer

Nadere informatie

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users

Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten. bridging it & users Acceptatiemanagement meer dan gebruikerstesten bridging it & users Consultancy Software Training & onderzoek Consultancy CEPO helpt al meer dan 15 jaar organisaties om integraal de kwaliteit van hun informatiesystemen

Nadere informatie

STROOMOPWAARTS. Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik. DPM Facturering en Afdracht

STROOMOPWAARTS. Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik. DPM Facturering en Afdracht STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik DPM Facturering en Afdracht Versie 9.0 14 januari 2015 Versiebeheer Versie Naam Datum Status Distributie

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants. Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Opzetten en inrichten Shared Service Center in de zorg Hoe zet je gezamenlijk een nieuw en succesvol (ICT) Shared Service Center (SSC) op? En hoe zorg je ervoor dat de samenwerking tussen de deelnemende

Nadere informatie

Links van netbeheerders om de slimme meter aan te vragen (kies wie uw netwerkbeheerder is):

Links van netbeheerders om de slimme meter aan te vragen (kies wie uw netwerkbeheerder is): Uw slimme meter Iedereen krijgt gratis de komende jaren in plaats van een gewone energiemeter een zogenaamde slimme meter. Dat is een digitale energiemeter voor het gasverbruik en het elektriciteitsverbruik,

Nadere informatie

Datum 17 januari 2014 Betreft Beantwoording vragen over het opstellen van nota's en meterstanden voor energie en water

Datum 17 januari 2014 Betreft Beantwoording vragen over het opstellen van nota's en meterstanden voor energie en water > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA 's-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp.

Whitepaper. Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten. ..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK. www.implementatie-erp. Whitepaper Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie te vergroten..het effect van vreemde ogen.. VERTROUWELIJK W E www.implementatie-erp.nl info@opdic.nl Hoe de kans op een succesvolle ERP-implementatie

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF C-AR. Rob van Rees, directeur Greenchoice: C-AR: meer efficiency in de keten

NIEUWSBRIEF C-AR. Rob van Rees, directeur Greenchoice: C-AR: meer efficiency in de keten editie 4 April 2009 NIEUWSBRIEF C-AR De Nieuwsbrief C-AR is bedoeld om direct betrokkenen en stakeholders te informeren over de voortgang van het Centraal Aansluitingenregister. De Nieuwsbrief verschijnt

Nadere informatie

Wijziging volumeherleiding gas en netverliezen

Wijziging volumeherleiding gas en netverliezen Wijziging volumeherleiding gas en netverliezen Impact op administratieve processen netbeheerders 21 november 2013 Aanleiding Naar aanleiding van Kamervragen over de zogenaamde liegende gasmeter heeft NMa

Nadere informatie

Visie op Nieuw Marktmodel Wholesale Gas en het nieuwe Balanceringsregime

Visie op Nieuw Marktmodel Wholesale Gas en het nieuwe Balanceringsregime Visie op Nieuw Marktmodel Wholesale Gas en het nieuwe Balanceringsregime De impact op de marktrollen shipper, leverancier en regionale netbeheerder Creating Business Ecellence. Together. Copyright Zest

Nadere informatie

Slimme communicatie onder hoogspanning

Slimme communicatie onder hoogspanning Tekst: Peter Zwetsloot Beeld: Giuseppe Toppers Slimme communicatie onder hoogspanning Op dit moment zijn er in de vrije markt voor gas en elektriciteit belangrijke ontwikkelingen. Zo wordt op 1 augustus

Nadere informatie

Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper

Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper Voortaan heeft u zèlf de controle over uw energiekosten! Dezelfde energie goedkoper Een innovatie van Oxxio: de revolutie in energiemeting! Als u kiest voor energie van Oxxio, kiest u voor de goedkoopste

Nadere informatie

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving

Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Energietransitie biedt kansen in de gebouwde omgeving Enexis: energie in goede banen Even if you doubt the evidence, providing incentives for energy-efficiency and clean energy are the right thing to do

Nadere informatie

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening

Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening Gemeente Amsterdam digitaliseert dienstverlening De overheid zet zwaar in op e-government, bijvoorbeeld door verbetering van de digitale dienstverlening aan de burger. De gemeente Amsterdam pakt deze vernieuwingsslag

Nadere informatie

Nieuwe BI-omgeving van ApplicationNet is waardevolle bron van informatie voor facturatie, rapportages, kostenbesparing en marketing

Nieuwe BI-omgeving van ApplicationNet is waardevolle bron van informatie voor facturatie, rapportages, kostenbesparing en marketing Nieuwe BI-omgeving van ApplicationNet is waardevolle bron van informatie voor facturatie, rapportages, kostenbesparing en marketing Organisatie Werkplek Online is de private cloud oplossing van ApplicationNet

Nadere informatie

Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting. www.dnwg.

Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting. www.dnwg. Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting www.dnwg.nl Wanneer wordt u aangemerkt als grootverbruiker? U valt in

Nadere informatie

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN

HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN WHITEPAPER HOE DE KANS OP EEN SUCCESVOLLE ERP- IMPLEMENTATIE TE VERGROTEN..HET EFFECT VAN VREEMDE OGEN.. Copyright 2014 OPDIC W www.implementatie-erp.nl E info@implementatie-erp.nl Hoe de kans op een succesvolle

Nadere informatie

DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam

DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam DE SLIMME METER DE SLIMME METER Slim, bewust en Duurzaam Slim, Bewust en Duurzaam Wat is een slimme meter? Slimme meters vervangen de huidige gas- en elektriciteitsmeters. Deze digitale meter meet net

Nadere informatie

TARGET2 nieuwsbrief. Inhoud. De TARGET2 nieuwsbrief. Projectplanning TARGET2

TARGET2 nieuwsbrief. Inhoud. De TARGET2 nieuwsbrief. Projectplanning TARGET2 TARGET2 nieuwsbrief Informatie over de migratie van TOP naar TARGET2 januari 2006, nr 2 Inhoud De TARGET2 nieuwsbrief Projectplanning TARGET2 1 1 Migratie naar TARGET2 Het testprogramma 3 3 De meest recente

Nadere informatie

Visie op najaarsrelease 2011 -Impact op marktrol RNB- Creating Business Excellence, Together

Visie op najaarsrelease 2011 -Impact op marktrol RNB- Creating Business Excellence, Together Visie op najaarsrelease 2011 -Impact op marktrol RNB- Creating Business Excellence, Together Aanleiding en doel Periodiek worden in de energiesector middels de zogenaamde Sector Releases sectorbreed wijzigingen

Nadere informatie

STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel

STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel Detailprocesmodellen Mutatie- & meetprocessen Grootverbruik Versie 6.0 22 februari 2014 Versiebeheer Versie Naam Datum Status

Nadere informatie

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder?

Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Wat betekenen de SDE+, Salderen, en postcoderoos voor de netbeheerder? Enexis: Wij brengen energie waar mensen licht en warmte nodig hebben. Enexis: Een rijke historie IJsselmij Frigem EGD Ruil verzorgingsgebied

Nadere informatie

Introduction VAN. (Value Added Netwerk) Release 2.0

Introduction VAN. (Value Added Netwerk) Release 2.0 Introduction VAN (Value Added Netwerk) Release 2.0 Inhoudstafel 1. Achtergrond... 3 2. Doelstelling... 3 3. Aanmelding nieuwe marktpartijen... 3 4. Nieuwe fysieke connectie... 3 5. Wijzigingsaanvragen...

Nadere informatie

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector

Groeiplan voor warmte. een initiatief van provincies, gemeenten en sector Groeiplan voor warmte een initiatief van provincies, gemeenten en sector 27 november 2015 De Provincies Gelderland, Zuid-Holland, Noord-Holland, en Limburg, Metropoolregio Rotterdam Den Haag, de Gemeenten

Nadere informatie

Onderzoek Administratieve processen. Aard en omvang van problematiek rondom administratieve processen

Onderzoek Administratieve processen. Aard en omvang van problematiek rondom administratieve processen Onderzoek Administratieve processen Aard en omvang van problematiek rondom administratieve processen Resultaten deelonderzoek vergelijking situaties buitenland DTe Den Haag, Februari 2005 Op basis van

Nadere informatie

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting

Verbinden. Bestuurlijke Samenvatting Verbinden Bestuurlijke Samenvatting Verbinding Burgers en bedrijven verwachten dat de overheid er voor hen is in plaats van andersom. Ze willen samenhangende en begrijpelijke communicatie van de overheid

Nadere informatie

Stadsdeel Zuidoost. illllllll. li', ü. Gemeente Amsterdam. COMMISSIE: MO DATUM : 3 oktober 2013 AGENDAPUNT NR.: TKN

Stadsdeel Zuidoost. illllllll. li', ü. Gemeente Amsterdam. COMMISSIE: MO DATUM : 3 oktober 2013 AGENDAPUNT NR.: TKN Gemeente Amsterdam Stadsdeel Zuidoost li', ü COMMISSIE: MO DATUM : 3 oktober 2013 AGENDAPUNT NR.: TKN ONDERWERP: Voortgangsrapportage (2e) Plan van aanpak Subsidies DOEL VAN DE BEHANDELING: Informeren

Nadere informatie

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu!

Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! 18 Optimaliseren afsluiten rapportage proces: juist nu! Belang van snelle en betrouwbare informatie groter dan ooit Drs. Wim Kouwenhoven en drs. Maarten van Delft Westerhof Drs. W.P. Kouwenhoven is manager

Nadere informatie

Voorstel technische aansluiting CORV

Voorstel technische aansluiting CORV Voorstel technische aansluiting CORV Aan: Van: Onderwerp: AO Jeugd Werkgroep informatiemanagement 3D Holland Rijnland Aansluiting CORV Inleiding In het nieuwe jeugdstelsel moeten gemeenten en justitiële

Nadere informatie

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT

HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT Exact Online CASE STUDY HOE EEN BEDRIJF 180 GRADEN DRAAIT www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY HOE TENSING BINNEN 1 JAAR 180 GRADEN DRAAIDE Tensing, een mobility en Geo- ICT software

Nadere informatie

Tactisch beheer informatievoorziening AWBZ

Tactisch beheer informatievoorziening AWBZ Tactisch beheer informatievoorziening AWBZ Spreker Sandra Landa Plaats Den datum Haag 27 januari 2012 Tactisch beheerder Wat is beheer van de informatievoorziening? In samenspraak met ketenpartijen de

Nadere informatie

dutch building better//energy markets

dutch building better//energy markets building better//energy markets Alliander versnelling van de energietransitie Opzetten van een nieuwe dienst in een zelfstandige BV; inbrengen van gewenst ondernemerschap Vertalen van mogelijkheden nieuwe

Nadere informatie

Energy Services heeft nieuws voor u!

Energy Services heeft nieuws voor u! Energy Services heeft nieuws voor u! Mobiele App voor uw Energiezaken Energiebesparende technieken en duurzame energie Nieuwe website, met nog meer informatie Energiebesparing in kantoren, bedrijfshallen

Nadere informatie

Gasunie Network Improvement Program (GNIP) Renovatie regionaal gastransportnet

Gasunie Network Improvement Program (GNIP) Renovatie regionaal gastransportnet Gasunie Network Improvement Program (GNIP) Renovatie regionaal gastransportnet Gasunie Network Improvement Program GNIP Het regionale gastransportnet van Gasunie bestaat, naast leidingen, uit afsluiterschema

Nadere informatie

Jaargang 2015, Nummer 64, 22 december 2015

Jaargang 2015, Nummer 64, 22 december 2015 Update P-Direkt Jaargang 2015, Nummer 64, 22 december 2015 P-Direkt is het rijksbrede shared service organisatie (SSO) voor personeelszaken van de rijksambtenaar. Deze nieuwsbrief is opgesteld voor stakeholders

Nadere informatie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie

Programme Power. De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Programme Power De weg van Portfoliomanagement naar Programmaregie Agenda Introductie Stedin Historie van Project- en Portfoliomanagement Van Portfoliomanagement naar Programmaregie Waar staan we nu Oog

Nadere informatie

Digitale dienstverlening, een vak!

Digitale dienstverlening, een vak! Nieuwsbrief Samenwerking / nummer 1 / januari 2006 Digitale dienstverlening, een vak! Gemeenten worden via de overheid gestimuleerd om, vanaf begin 2007, 65% van de dienstverlening ook digitaal aan te

Nadere informatie

Met 123 miljoen kratten, die gemiddeld vijf keer per jaar rouleren, was het budgetteringsproces niet meer hanteerbaar in Excel.

Met 123 miljoen kratten, die gemiddeld vijf keer per jaar rouleren, was het budgetteringsproces niet meer hanteerbaar in Excel. Case Closed Euro Pool System is Europa s grootste logistieke dienstverlener van meermalig te gebruiken verpakkingen voor transport en display van versproducten als groenten en fruit. De organisatie beschikt

Nadere informatie

Ons kenmerk c140/04.0049622. Aantal bijlagen 1

Ons kenmerk c140/04.0049622. Aantal bijlagen 1 Directie Bestuur & Organisatie Directie Algemeen Stadscontroller Ingekomen stuk D3 Aan de leden van de gemeenteraad Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon (024) 329 91 11 Telefax (024) 329 22 92

Nadere informatie

e route naar een optimale bronregistratie in de ggz consultant, Q-conSult arnhem MyriaM Martens,

e route naar een optimale bronregistratie in de ggz consultant, Q-conSult arnhem MyriaM Martens, e route naar een optimale bronregistratie in de ggz MyriaM Martens, consultant, Q-conSult arnhem 8 onderzoek naar de BronregistrAtie in de ggz Eind 2010 heeft de NVMA in samenwerking met Q-Consult een

Nadere informatie

Werkafspraken berichtenuitwisseling iwmo tussen gemeente en aanbieder

Werkafspraken berichtenuitwisseling iwmo tussen gemeente en aanbieder Werkafspraken berichtenuitwisseling iwmo tussen gemeente en aanbieder Acties voor informatiemanager, applicatiebeheerder, teamleider administratie Dit is een overzicht met de belangrijkste afspraken die

Nadere informatie

De best leesbare displays van Nederland

De best leesbare displays van Nederland De best leesbare displays van Nederland Missie De missie van Data Display is helder de openbare ruimte voorzien van hoogwaardige elektronische informatiesystemen. Daarbij onderscheidt Data Display drie

Nadere informatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie

Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Whitepaper implementatie workflow in een organisatie Auteur: Remy Stibbe Website: http://www.stibbe.org Datum: 01 mei 2010 Versie: 1.0 Whitepaper implementatie workflow in een organisatie 1 Inhoudsopgave

Nadere informatie

Convenant. Samenwerkingsovereenkomst Stichting VERA en gebruikersverenigingen, samenwerkingsverbanden en leveranciers

Convenant. Samenwerkingsovereenkomst Stichting VERA en gebruikersverenigingen, samenwerkingsverbanden en leveranciers Convenant Samenwerkingsovereenkomst Stichting VERA en gebruikersverenigingen, samenwerkingsverbanden en leveranciers Versie: 1.0 Datum: 07-02-2014 Status: Definitief Stichting VERA, 20134 http://www.stichting-vera.nl

Nadere informatie

METER DATA MANAGEMENT & CUSTOMER INFORMATION SYSTEM. MECOMS Country Template Nederland

METER DATA MANAGEMENT & CUSTOMER INFORMATION SYSTEM. MECOMS Country Template Nederland METER DATA MANAGEMENT & CUSTOMER INFORMATION SYSTEM MECOMS Country Template Nederland INLEIDING De wet- en regelgeving, aangevuld met marktafspraken, legt de functionele eisen op waaraan de Nederlandse

Nadere informatie

Jaarnota E.ON. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727.

Jaarnota E.ON. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727. Jaarnota E.ON In dit document ziet u een voorbeeld van een jaarnota van E.ON. Bij alle termen en onderdelen die om uitleg vragen staat een cijfer genoteerd. Achterin dit document ziet u de uitleg van de

Nadere informatie

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl

Whitepaper. Outsourcing. Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6. www.nobeloutsourcing.nl Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 1/6 Inhoud Uitbesteden ICT: Wat, waarom, aan wie en hoe? 3 Relatie tussen ICT en 3 Outsourcen ICT: Wat? 3 Cloud Services 3 Service Level Agreement 3 Software

Nadere informatie

kwaliteitsmeterplus 4

kwaliteitsmeterplus 4 kwaliteitsmeterplus 4 Testen voor de toekomst Eenvoudig en intuïtief Werkproces georiënteerd Scheiding bevindingen en issues Hertest methode Schermafdruk en -opnames SaaS Open platform kwaliteitsmeterplus

Nadere informatie

Nationaal verkeerskundecongres 2015

Nationaal verkeerskundecongres 2015 Nationaal verkeerskundecongres 2015 Meldsysteem wegwerkmeldingen en evenementen in een nieuw jasje Klaas Friso (DAT.Mobility) Samenvatting Het belang van meldsystemen van wegwerkzaamheden en evenementen

Nadere informatie

Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting. www.enduris.

Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting. www.enduris. Is uw organisatie grootverbruiker van gas en/of elektriciteit? In deze brochure vindt u belangrijke informatie voor uw aansluiting www.enduris.nl Wanneer wordt u aangemerkt als grootverbruiker? U valt

Nadere informatie

Stand van zaken op de energiemarkt

Stand van zaken op de energiemarkt Stand van zaken op de energiemarkt Onderzoek energiemarkt consumenten Rapportage kerncijfers Tweede halfjaar 12 Majka van Doorn, research consultant Thijs Hendrix, senior research consultant 14 uari 13

Nadere informatie

Samen voor duurzaam. Jaarverslag 2013 Eneco Holding N.V.

Samen voor duurzaam. Jaarverslag 2013 Eneco Holding N.V. Samen voor duurzaam Jaarverslag 2013 Eneco Holding N.V. Voortgang Klant eerst Verbinding met de klant De klant staat centraal in ons doen en denken. Wij gaan de verbinding aan met de klant omdat we een

Nadere informatie

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT

Projectenoverzicht Informatievoorziening en ICT MEMO Aan : College van B&W, Commissie Middelen Van : Christien Sepers en Jeroen van der Hulst Datum : 2 april 2009 Onderwerp : Voortgangsrapportage ICT-projecten april 2009 Ons kenmerk : 2009008153 Projectenoverzicht

Nadere informatie

I Samenvatting conclusies

I Samenvatting conclusies Dienst uitvoering en toezicht Energie Aan De Minister van Economische Zaken T.a.v. de heer mr L.J. Brinkhorst Postbus 20101 2500 EC DEN HAAG Datum Uw kenmerk Ons kenmerk Bijlage(n) 4 februari 2004 ME/EM/3040928

Nadere informatie

Basisregistratie Ondergrond (BRO) Van Peilbuis Tot Portal (VPTP) Hans van der Meij. Geologische Dienst Nederland, TNO

Basisregistratie Ondergrond (BRO) Van Peilbuis Tot Portal (VPTP) Hans van der Meij. Geologische Dienst Nederland, TNO Basisregistratie Ondergrond (BRO) Van Peilbuis Tot Portal (VPTP) Hans van der Meij Geologische Dienst Nederland, TNO Onderwerpen GDN/TNO, Wie zijn wij? De Basisregistratie Ondergrond BRO in vogelvlucht

Nadere informatie

Ontwikkelingen rondom transparantie, compliancy en StUF Testplatform

Ontwikkelingen rondom transparantie, compliancy en StUF Testplatform Betreft: Releasebrief StUF Testplatform versie 1.3.0 Ontwikkelingen rondom transparantie, compliancy en StUF Testplatform Om gemeenten te helpen bij het realiseren van de digitale overheid werkt KING aan

Nadere informatie

Jaarplan 2014. Jaarplan 2014 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden

Jaarplan 2014. Jaarplan 2014 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden Jaarplan 2014 Jaarplan 2014 Regionale Samenwerkings Organisatie Haaglanden Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Doelstelling 2014... 4 3. Zorgdiensten... 4 4. Overdracht de functies van platform en projectcoordinatie...

Nadere informatie

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil

Vastgoedinformatiesystemen. Thijs van der Spil Vastgoedinformatiesystemen Thijs van der Spil Wat je wilt voorkomen is een systeem dat niet kan wat je nodig hebt dat veel te duur is in aanschaf of exploitatie dat niet kan meegroeien met je organisatie

Nadere informatie

Jaarnota Eneco. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727.

Jaarnota Eneco. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727. Jaarnota Eneco In dit document ziet u een voorbeeld van een jaarnota van Eneco. Bij alle termen en onderdelen die om uitleg vragen staat een cijfer genoteerd. Achterin dit document ziet u de uitleg van

Nadere informatie

BECO Energievergelijker & OverstapService

BECO Energievergelijker & OverstapService BECO Energievergelijker & OverstapService 4 februari 2014 samenstelling: werkgroep productie & financiën Waarom de overstapservice? De BECO gaat voor duurzame energie Het doel is om uiteindelijk zelf energie

Nadere informatie

Functieprofiel: Beheerder ICT Functiecode: 0403

Functieprofiel: Beheerder ICT Functiecode: 0403 Functieprofiel: Beheerder ICT Functiecode: 0403 Doel Zorgdragen voor het doen functioneren van ICT-producten en de ICTinfrastructuur en het instandhouden van de kwaliteit daarvan, passend binnen het beleid

Nadere informatie

Uw energierekening periode: 13 september 2011-7 september 2012

Uw energierekening periode: 13 september 2011-7 september 2012 Postbus 40021 (PAC 1RA721A), 6803 HA Arnhem Simsonstraat 8 HS 1076 VJ AMSTERDAM 1076VJ8XHS Uw energierekening bladzijde 1 van 5 uw klantnummer 11138629 uw contractrekening 3001439036 EAN code elektriciteit

Nadere informatie

Referentiegroep iwlz. 8 maart 2016

Referentiegroep iwlz. 8 maart 2016 Referentiegroep iwlz 8 maart 2016 Referentiegroep iwlz 3 Inleiding Agenda 1 e Referentiegroep Uitgangspunt en doelstelling Referentiegroep 4 Agenda 1 e Referentiegroep iwlz Inleiding Veranderingen wet-

Nadere informatie

Ontwikkelaar ICT. Context. Doel

Ontwikkelaar ICT. Context. Doel Ontwikkelaar ICT Doel Ontwikkelen en ontwerpen van ICT-producten, binnen overeen te komen dan wel in een projectplan vastgelegde afspraken ten aanzien van tijd, budget en kwaliteit, opdat overeenkomstig

Nadere informatie

Handleiding Strukton Onderaannemersportal

Handleiding Strukton Onderaannemersportal Handleiding Strukton Onderaannemersportal Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 2 De Internetsite... 4 2.1 Inloggen... 4 2.2 De positie kiezen... 5 2.3 De start van de werkzaamheden... 6 2.4 Vertraging en Werkzaamheden

Nadere informatie

Taakcluster Operationeel support

Taakcluster Operationeel support Ideeën en plannen kunnen nog zo mooi zijn, uiteindelijk, aan het eind van de dag, telt alleen wat werkelijk is gedaan. Hoofdstuk 5 Taakcluster Operationeel support V1.1 / 01 september 2015 Hoofdstuk 5...

Nadere informatie

STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik

STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik STROOMOPWAARTS Gezamenlijk stapsgewijs naar een beter functionerend marktmodel voor kleinverbruik Markt Proces Model Leveranciersmodel Versie 6.0 7 Maart 2012 Versiebeheer Versie Naam Datum Status Distributie

Nadere informatie

Jaarnota Essent. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727.

Jaarnota Essent. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727. Jaarnota Essent In dit document ziet u een voorbeeld van een jaarnota van Essent. Bij alle termen en onderdelen die om uitleg vragen staat een cijfer genoteerd. Achterin dit document ziet u de uitleg van

Nadere informatie

Genereren van een webapplicatie op basis van DLA

Genereren van een webapplicatie op basis van DLA Genereren van een webapplicatie op basis van DLA ir Bert Dingemans DLA Ontwerp en Software info@dla-architect.nl Inleiding Bij het ontwikkelen van maatwerk software loopt men al snel tegen het probleem

Nadere informatie

ELEKTRICITEIT TARIEVEN 2014. Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers

ELEKTRICITEIT TARIEVEN 2014. Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers ELEKTRICITEIT TARIEVEN 2014 Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers ELEKTRICITEIT TARIEVEN 2014 Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers SINDS DE INVOERING VAN DE ELEKTRICITEITSWET 1998 EN

Nadere informatie

VOORDELIGE ENERGIETARIEVEN

VOORDELIGE ENERGIETARIEVEN VOORDELIGE ENERGIETARIEVEN Zoals u wellicht weet, bent u vrij in het kiezen van uw energieleverancier. Vereniging Gebra heeft een kortingsregeling voor elektriciteit en gas met MAIN Energie te Amsterdam.

Nadere informatie

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ!

Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Opruimen in de praktijk Ruimte voor de professional, die professional dat ben JIJ! Niet alleen toevoegen maar ook opruimen Een handleiding van de Opruimdienst als hulpmiddel voor jouw team Handleiding

Nadere informatie

Waarom is Financial Fitness zo belangrijk? Een paar voorbeelden:

Waarom is Financial Fitness zo belangrijk? Een paar voorbeelden: Waarom is Financial Fitness zo belangrijk? Een paar voorbeelden: Tussentijds actueel inzicht Wij zijn van mening dat tussentijdse cijfers van cruciaal belang zijn bij het nemen van beslissingen. Dit inzicht

Nadere informatie

Toelichting voor consumenten op de Algemene Leveringsvoorwaarden voor de levering van elektriciteit en gas.

Toelichting voor consumenten op de Algemene Leveringsvoorwaarden voor de levering van elektriciteit en gas. Toelichting voor consumenten op de Algemene Leveringsvoorwaarden voor de levering van elektriciteit en gas. Deze toelichting dient als een praktische uitleg van de Algemene Voorwaarden voor consumenten.

Nadere informatie

DE KRACHT VAN INTERACTIEF IMPLEMENTEREN

DE KRACHT VAN INTERACTIEF IMPLEMENTEREN DEKRACHTVAN INTERACTIEF IMPLEMENTEREN PlanB II iseencompletemethodevoorhetimplementerenvanoperationalexcellenceinorganisaties.hetis integraalonderdeelvanhetoperationalexcellenceframeworkenwordtgebruiktvoorhetimplementerenvan

Nadere informatie

In vijf stappen naar een optimaal werkproces

In vijf stappen naar een optimaal werkproces In vijf stappen naar een optimaal werkproces Whitepaper 2 UNIT4 Procesoptimalisatie IN VIJF STAPPEN NAAR EEN OPTIMAAL WERKPROCES Een accountant die zijn werkprocessen zo heeft ingericht dat hij klantgericht,

Nadere informatie

Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. Onderstaande leveringstarieven zijn exclusief Heffingskorting en Netwerkkosten.

Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. Onderstaande leveringstarieven zijn exclusief Heffingskorting en Netwerkkosten. Qurrent Nieuwe Energie Versie: 1.2 Betreft: H2 2012 tarieven Datum: 17 september 2012 Tarieven Modelcontract Qurrent Groene Stroom Variabel Variabele Stroomtarieven van 1 juli 2012 tot en met 31 december

Nadere informatie

T-prognoses. nut en noodzaak

T-prognoses. nut en noodzaak nut en noodzaak : nut en noodzaak Wat zijn? staat voor Transportprognoses, oftewel een verwachting van het benodigde transport voor de levering of productie van elektriciteit. Producenten, regionale netbeheerders

Nadere informatie

Whitepaper M3. Inleiding. M3 Principes in het kort

Whitepaper M3. Inleiding. M3 Principes in het kort Whitepaper M3 Veel transities en bijbehorende migraties blijken uitermate complex. Door het toepassen van een gestructureerde methode kan deze complexiteit natuurlijk wel beheerst worden, zowel qua doorlooptijd

Nadere informatie

Stork maakt leren toegankelijker met Springest Go

Stork maakt leren toegankelijker met Springest Go Stork maakt leren toegankelijker met Springest Go Stork lanceerde in 2014 een online leerportal voor zijn medewerkers. Sindsdien kunnen medewerkers zelfstandig opleidingen zoeken en boeken binnen het aanbod

Nadere informatie

Tarieven 2012. Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers

Tarieven 2012. Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers ELEKTRICITEIT Tarieven 2012 Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers elektriciteit TARIEVEN 2012 Aansluiting en Transport voor kleinverbruikers Sinds de invoering van de Elektriciteitswet 1998 en

Nadere informatie

ad Matres Upgrade Functioneel Beheer Word in drie maanden functioneel beheerder Benut je werkervaring Leren in de praktijk Persoonlijke begeleiding

ad Matres Upgrade Functioneel Beheer Word in drie maanden functioneel beheerder Benut je werkervaring Leren in de praktijk Persoonlijke begeleiding Upgrade Functioneel Beheer Leren in de praktijk Benut je werkervaring Opleiding op maat Persoonlijke begeleiding Word in drie maanden functioneel beheerder Upgrade Functioneel Beheer Als je - optimaal

Nadere informatie

Provincie Fryslân ervaart dat 'zaakgericht' werken veel efficiënter en goedkoper kan zónder papier en mét SharePoint Server

Provincie Fryslân ervaart dat 'zaakgericht' werken veel efficiënter en goedkoper kan zónder papier en mét SharePoint Server Provincie Fryslân ervaart dat 'zaakgericht' werken veel efficiënter en goedkoper kan zónder papier en mét SharePoint Server Organisatie De provincie Friesland wordt net als alle andere Nederlandse provincies

Nadere informatie