Netwerk. Younes. nieuwsbrief nummer 19 december 2007

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Netwerk. Younes. nieuwsbrief nummer 19 december 2007"

Transcriptie

1 Netwerk nieuwsbrief nummer 19 december 2007 Younes In de nieuwsbrief van december vorig jaar hebben wij u al veel over Younes verteld. We willen u graag verder informeren over hoe het op dit moment met Younes is. Lees verder op pagina 3 Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december

2 Redactioneel De nieuwsbrief Wolf Hirschhorn (4p-) syndroom verschijnt twee tot drie keer per jaar onder verantwoordelijkheid van het netwerk Wolf Hirschhorn (4p-). Het netwerk wordt ondersteund door VG Belang en de landelijke ouderverenigingen. PhiladelphiaSupport, christelijke vereniging voor mensen met een verstandelijke handicap, hun ouders, familie en vrienden T Hier is weer een mooi gevulde nieuwsbrief én net voor de Kerstdagen. Als bijlage bij deze nieuwsbrief sturen we de adviezen voor medische begeleiding van kinderen met Wolf Hirschhorn syndroom mee. Deze adviezen zijn de neerslag van de huidige kennis over WHS. Het onderzoek van Tim Antonius van het UMC Nijmegen in samenwerking met Conny van Ravenswaaij van het UMC Groningen zal hierop voortbouwen (zie pagina 6). Conny heeft de contacten gelegd met Josette Wulffaert van de afdeling orthopedagiek van de Universiteit Leiden. In een al lopend onderzoek naar ontwikkeling en gedrag bij kinderen met diverse syndromen is nu ook ruimte gevonden om kinderen met WHS te laten deelnemen. De uitnodiging om aan dit onderzoek mee te doen is vorige maand verzonden. We wensen jullie fijne kerstdagen en een rustige jaarwisseling. KansPlus, Algemene vereniging van ouders en verwanten van mensen met een verstandelijke handicap T dit Koningskind, Vereniging van gereformeerde mensen met een handicap, hun ouders en vrienden T Een pagina van onze website Helpende Handen, Vereniging Gehandicaptenzorg van de Gereformeerde Gemeenten T Redactie-adres Mieke van Leeuwen T ISSN-nummer ISSN Kerngroep WHS Hans Straus (voorzitter) papa van Naomi Marco van der Goot en Margreet Mast ouders van Micah Annina van Logtestijn mama van Philip Margo van de Meer mama van Nancy Oene en Henny Reitsma ouders van Jantine Arnoud en Angèle van Dijke ouders van Jelle Pascale Boualla-Frinking mama van Younes Voor alle 'hand- en span-' diensten, Mieke van Leeuwen, 2 Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december 2007

3 Younes vervolg van pagina 1 Peg-sonde We hebben eraan moeten geloven: na bijna drie jaar geprobeerd te hebben Younes normaal te laten eten, bleek dit toch te moeilijk te zijn. In periodes van ziekte kreeg hij een neussonde, waardoor hij in ieder geval zijn broodnodige medicijnen binnenkreeg. In mei van dit jaar kwamen we echter in een vicieuze cirkel terecht. Younes kreeg te weinig voeding en vocht binnen, waardoor hij ernorm verzwakte, ziek werd en niet meer echt beter werd. We brachten de neussonde in, maar die irriteerde hem zo dat hij de sonde er bij praktisch elke voeding uit hoestte. De grens was bereikt. Tijdens de ziekenhuisopname die op deze periode volgde namen we dan het o zo moeilijke besluit: Younes zou een peg-sonde krijgen. Het geworstel met voeding en daarna toch weer een neussonde te moeten inbrengen was een ware marteling voor hem en ook voor ons geworden. De operatie verliep gelukkig vlekkenloos. Younes was hier twee weken goed ziek van, maar herstelde nadien beetje bij beetje. Zonder verdere complicaties groeit hij nu als kool. Hapjes vla en fruit krijgt hij nu zuiver voor de lol. De noodzaak is er vanaf en dat geeft enorm veel rust en ruimte om de tijd anders te besteden. Communicatie De communicatie met Younes is sterk verbeterd. Hij maakt vaker en langer oogcontact en raakt ons hierbij ook graag aan. Daarnaast lijkt hij ons te roepen met geluidjes. En soms zingt hij zijn eigen lied! Vanuit de organisatie voor blinden en slechtzienden, VISIO, krijgen we regelmatig nieuw, visueel aantrekkelijk speelgoed te leen om zijn visuele aandacht langer te leren vasthouden. Daarnaast hebben we veel gehad aan een communicatiecursus waar vanuit de zogenaamde hanenmethode wordt gewerkt. Dit heeft geleid tot opmerkelijke resultaten. We zien en begrijpen de signalen die Younes uitzendt nu meer en hebben geleerd hoe hierop in te spelen. Voor meer informatie over deze methode, zie en Motorische ontwikkeling Zijn motorische ontwikkeling gaat langzaam vooruit. Zijn rompbalans is een stuk verbeterd, waardoor hij Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december

4 Younes maakt vaker en langer oogcontact en raakt ons hierbij ook graag aan. Daarnaast lijkt hij ons te roepen met geluidjes. En soms zingt hij zijn eigen lied! iets rechter zit. Hij vindt het heerlijk om op de arm gedragen te worden. Met zijn armpjes houdt hij zich vast aan je nek en schouders. Vorig jaar draaide hij nog zelf rapjes van rug naar buik en weer door naar buik, maar na een status epilepticus (langdurige epilepsieaanval) waardoor een opname op de intensive care noodzakelijk was, raakte hij deze vaardigheid helemaal kwijt. Inmiddels heeft hij genoeg energie en drive om dit opnieuw te leren. Nu draait hij zich bijna tot op zijn buik om iets te grijpen. Hij doet daar erg zijn best voor. We plaatsen het speeltje dan ook steeds een stukje verder. Verder probeert hij vanuit de lig- steeds in de zitstand te komen. Het lijken wel sit-ups! Uitdagingen Lagen de uitdagingen de eerste drie jaar nog in het in goede conditie houden van Younes en onszelf, inmiddels kunnen we ons meer bezig houden met leuke en ontspannen zaken. Het vinden van leuk, geschikt speelgoed voor Younes is zo n leuke uitdaging. Younes kan met beide handen spelen, maar nog niet zelf zitten. Als hij iets vastheeft, kan hij daar flink mee heen en weer schudden, ook als het zwaar is. Zaak is iets aantrekkelijks voor hem te vinden en dat zodanig te bevestigen dat het niet per ongeluk op zijn hoofd terechtkomt. Een andere uitdaging ligt in het verbeteren van zijn stabiliteit. Belangrijke voorwaarde hierbij is dat Younes sterkere rugspieren krijgt. Hiervoor moet hij regelmatig op zijn buik worden gelegd. Dit vindt hij echter niet zo fijn. We proberen hem dan visueel te stimuleren wat nog wel lastig is, gezien zijn korte visuele aandacht. Bovendien grijp hij direct naar speeltjes die je hem voorhoudt, en dat gaat weer ten koste van zijn stabiliteit. Met de fysiotherapeute die aan huis komt, blijven we zoeken naar mogelijkheden. We hopen de komende tijd nog meer van een gezonde, tevreden en bijzonder vrolijke Younes te kunnen genieten. Pascale Frinking en Samir Boualla Archimedestrainingen geeft Hanenoudercursussen voor ouders van kinderen met een taalontwikkelingsstoornis, verstandelijke beperking en voor ouders van kinderen met autisme of een aanverwante contactstoornis. Voor hulpverleners, (para) medici en leidsters in de kinderdagopvang biedt Archimedes een keur aan coahttp://www.archimedestrainingen.nl/hanen.html chingtrajecten en cursussen, met verschillende werkvormen en duur. De principes van de Hanenmethode en Video Interactie Begeleiding zijn hierbij de leidraad. Ga naar voor meer informatie over de Hanenmethode naar 4 Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december 2007

5 Cursus 'Natuurlijk een netwerk!' Ervaringen van de ouders van Jelle Een aantal jaren geleden is door de Federatie van Ouderverenigingen de cursus Natuurlijk, een netwerk ontwikkeld. Deze cursus bestaat uit een aantal bijeenkomsten bedoeld voor ouders en verwanten van mensen met een verstandelijke beperking, die aan de slag willen met het versterken van het sociale netwerk rond hun kind, broer, zus of hun gezin. Iedereen kan namelijk een goed sociaal netwerk gebruiken. Of het nu gaat om hulp bij een klusje, een maatje bij spel en sport of een luisterend oor op zijn tijd. Mensen hebben mensen nodig! Maar hoe bouw je aan een netwerk als je kind een verstandelijke beperking heeft? Angele van Dijke-Keulen, moeder van Jelle:,, Waarom hebben we voor deze cursus gekozen? Jelle is een sociaal en vrolijk ventje, dat graag onder de mensen is. We zijn deze cursus gaan volgen omdat hij nooit in staat is om zelf een netwerk op te bouwen. Als ouder zie je natuurlijk niets liever dan dat ook jouw kind, dat ernstig meervoudig gehandicapt is, een eigen leven heeft en omringd is door familie, vrienden en kennissen. Ook voor het moment dat wij niet meer voor Jelle zouden kunnen zorgen, voor het geval een van ons er alleen voor komt te staan of als wij er niet meer zouden zijn. Wat heeft het ons opgeleverd? Door deze cursus kan ik de zorgen die ik als moeder heb, beter verwoorden naar mijn man en kunnen wij het als ouders vertalen naar de toekomst in concrete stappen. De eerste jaren bestond het netwerk van Jelle voornamelijk uit ons en uit professionals (artsen, therapeuten en dergelijke). Door de cursus zijn we meer familie, vrien- den en kennissen bij zijn leven gaan betrekken. We hebben ons kwetsbaar naar hen opgesteld en onze zorgen en onzekerheden voor de toekomst met hen besproken. Ze hebben ons tips en ideeën aangereikt, waar we zelf nog niet over hadden nagedacht. Zo kunnen wij concrete stappen zetten naar de toekomst om zijn netwerk uit te breiden. Wat willen we er in de toekomst mee bereiken? We willen dat Jelle een maatje krijgt die hem begeleidt bij activiteiten zoals zwemmen, paardrijden et cetera. Daarnaast zijn we op zoek naar een gastgezin voor hem, niet bedoeld ter ontlasting van ons maar als verrijking van het leven van Jelle. Zodat hij in een gezin komt waar andere kinderen zijn en andere dingen met hem worden ondernomen dan thuis. Kijkend naar de verdere toekomst zullen we voor Jelle zoeken naar een mentor, iemand die opkomt voor zijn belangen. Tot slot willen we ons te zijner tijd oriënteren op vrijwillige bewind-,voering, voor het beheer van de financiële zaken. Arnoud van Dijke, papa van Jelle:,, Het is moeilijk om in een korte tekst aan te geven wat de cursus exact inhoudt. Angele had over de cursus gelezen en vond het een goed idee om het te gaan volgen. Ik had er vooraf best wat bedenkingen bij. Ik vroeg me af: moeten we nu al een netwerk opbouwen, Jelle is nog zo jong. Ik ben nu blij dat we de cursus gevolgd hebben. Het is voor mij duidelijk geworden dat als je het voor later goed geregeld wil hebben, het goed is om daar al vroeg mee te beginnen. Ook is het fijn geweest om vrienden en familie hierin te betrekken. Het is zeker een aanrader om de cursus te volgen en dan zul je begrijpen en voelen wat we hierboven hebben beschreven.,, Wilt u de map 'Natuurlijk, een netwerk!' bestellen? Dat kan via de oudervereniging PhiladelphiaSupport. Deze heeft na het failliet van de FvO de cursus en de bijbehorende map overgenomen. Zie Prijs leden: 20.00; Prijs niet-leden: (exclusief verzendkosten) Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december

6 Twee studies Wolf-Hirschhorn syndroom: WHS klinische studie in Nijmegen/Groningen De afdeling kindergeneeskunde van het UMC St. Radboud Nijmegen is in samenwerking met de afdeling klinische genetica van het UMC Groningen gestart met een klinische studie naar kinderen met Wolf- Hirschhorn syndroom (4p-). Dit syndroom wordt veroorzaakt door een deletie van een deel van de korte arm van chromosoom 4. Het syndroom gaat in de regel gepaard met een ernstige mentale retardatie en een grote kans op aangeboren problemen waaronder een lip/gehemeltespleet, hartafwijkingen, visus stoornissen en slechthorendheid. Veel klinische kenmerken, zoals het typische Griekse helm -gelaat, zijn goed gedocumenteerd. Andere kenmerken zoals epilepsie, nierfunctie, afweer en groei zijn veel minder goed in kaart gebracht. Deze klinische studie zal zich dan ook richten op die facetten van dit syndroom. Ook zal nader onderzoek gedaan worden naar de grootte van de deletie en de eventuele samenhang hiervan met het klinisch beeld. Voor onderzoek naar gedrag en ontwikkeling wordt samengewerkt met de Universiteit Leiden (zie hieronder). De patiënten worden / zijn benaderd via de oudervereniging WHS / 4pmin. Na toestemming van ouders zullen de betrokken medici en paramedici worden benaderd voor eventuele nadere (medische) gegevens. Het doel is om een onderzoeksgroep te verkrijgen van ongeveer 30 patiënten. Voor meer informatie en/of deelname: Met vriendelijke groet, drs. Tim Antonius Afd. kindergeneeskunde, UMC St. Radboud Postbus 9101, 6500 HB Nijmegen T Mede namens: Dr. Conny van Ravenswaaij Arts (UMC Groningen), Prof. Dr. Willy Renier (UMC St. Radboud Nijmegen) en Dr. Jos Draaisma (UMC St. Radboud Nijmegen). Universiteit Leiden: WHS Onderzoek naar gedrag en ouderbelasting In dit onderzoek waarvoor ouders onlangs een uitnodiging hebben ontvangen wordt bij de ouders thuis een uitvoerig interview afgenomen. Ook aan de leerkracht / groepsleider(s) van het kind worden een aantal vragenlijsten voorgelegd en er vindt een dossieranalyse plaats. Het doel van het onderzoek is om het gedragsbeeld van kinderen met WHS beter in kaart te brengen. Alle ouders ontvangen een verslag van de groep als geheel en een individueel verslag. Josette Wulffaert is verantwoordelijk voor de uitvoering van dit onderzoek. Met Conny van Ravenswaaij en Tim Antonius zijn afspraken gemaakt over de samenwerking en afstemming tussen beide onderzoeken. Dit om te voorkomen dat dubbel werk wordt gedaan. Voor meer informatie: Het onderzoek Het onderzoek omvat een aantal activiteiten. Bij u thuis wordt een uitvoerig interview over de ontwikkeling van uw kind afgenomen. Vervolgens krijgt u een vijftal vragenlijsten om zelf in te vullen. Het betreft drie vragenlijsten over het gedrag van uw kind en twee over de ouderbelasting. Verder worden er - afhankelijk van de diagnose bij uw kind - een aantal specifieke vragen gesteld, zoals leeftijd waarop het syndroom werd onderkend, hulp die is verkregen e.d. Aan de leerkracht of de groepsleider(s) van uw kind worden eveneens twee tot drie (afhankelijk van de leeftijd van uw kind) vragenlijsten voorgelegd. Daarnaast wil men graag een dossieranalyse op de dagbesteding/school van uw kind verrichten om een zo compleet mogelijk beeld via reeds bekende gegevens te verkrijgen. 6 Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december 2007

7 Vakantieproject Linda heeft voor de eerste keer het vakantieproject van Sensis georganiseerd. Ze is hier aan het woord. Al enkele jaren organiseert Sensis, een organisatie voor blinden en slechtzienden, op het terrein van Woon- en Dagcentrum De Blauwe Kamer, een vakantieproject. Dit project houdt in dat Sensis vele thuiswonende kinderen/ jong volwassenen met een visuele verstandelijke beperking, een geweldige vakantie wil bezorgen. De school van Sensis Breda wordt omgebouwd tot een vakantieoord. "Een uniek project omdat we streven naar een één op één-begeleiding door vrijwilligers, die de zorg van een van de deelnemers op zich wil nemen. Als vrijwilliger, met ondersteuning van de groepsoudste, heb je de totale zorg voor één deelnemer. Er wordt een activiteitenprogramma georganiseerd en er is een zwembad, snoezelruimte en speeltuin. Doordat het project op school wordt gehouden, is het voor veel deelnemers bekend terrein. Hierdoor voelen deelnemers zich al snel veilig. Daarnaast zijn er ook vrijwilligers die al jaren komen en hun vakantie samen willen vieren. Er ontstaat een hechte band. Afgelopen herfstvakantie heb ik voor de eerste keer het project georganiseerd. Ik vond het organisatorisch een hele kluif maar wat ik die week heb ervaren vond ik echt geweldig. De motivatie van de vrijwilligers, hun inzet, saamhorigheid en met name de betrokkenheid naar de deelnemers toe vond ik echt heel bijzonder " Linda heeft een hele week voor Philip gezorgd haar ervaring lees je hieronder: De week met Philip was voor mij een heel positieve ervaring. Ik vond het behalve erg leuk ook leerzaam en eigenlijk ook wel een uitdaging. Volgens mij klikte het wel tussen Philip en mij en dit maakte het omgaan met elkaar ook makkelijker. Ik had al vrij snel door hoe hij iets aanduidde en wat hij dan bedoelde. Ook van zijn kant ging het goed. Hij kwam ook echt naar mij toe om iets te vragen of gewoon om te spelen. Philip is een erg vrolijk kind, hij loopt eigenlijk altijd te lachen. Verder is hij niet erg moeilijk: als hij aan tafel zat dan at hij gewoon, met drinken af en toe iets minder maar ook dit ging, na een paar pogingen, heel goed. Met verschonen of omkleden werkt hij ook goed mee. Alleen op de eerste dag was hij mij overal aan het uit proberen. Maar ja dat hoort er allemaal bij. Wat ik erg leuk vond van Philip was, dat wanneer hij iets heel leuk vindt dit duidelijk laat merken, zoals bijvoorbeeld de muziek waar hij zodra hij het hoorde meteen naartoe ging, of met het in bad gaan of douchen. Dan zit hij daar te lachen en met water te spetteren. Dat is geweldig om te zien. Tegen het einde van de week werd hij moe en is de laatste dag een beetje opstandig geweest. Dit ging gepaard met een paar boze buien, maar die waren ook zo weer over. Ik denk dat hij die dag gewoon de spanning voelde dat er de volgende dag iets ging gebeuren. Zoals wel duidelijk is, is de hele week voor mij erg positief geweest Ik wilde kijken of ik die zorg aankan. Dit in verband met mijn studiekeuze. Door middel van deze week wilde ik er achter komen of dit iets voor mij is, en daar ben ik nu wel zeker van. Linda Voor meer informatie, foto s en dagboek verhalen kunt u terecht op onze website: Marijke Janssen Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december

8 Welkom in België! Er wordt me wel eens gevraagd hoe het nou is om een gehandicapt kind te hebben. Hoe deel je deze unieke ervaring met anderen? Ik zal hierbij een poging doen. Stel je het volgende s voor: Als je in verwachting bent, is het net alsof je een fantastische reis aan het plannen bent naar Italië. Je koopt diverse gidsen over het land en je stippelt een route uit: Het Collosseum, Vaticaanstad, de Vesuvius, de kanalen in Venetië Je leert wat basiszinnetjes in het Italiaans. Alles is zó spannend. Na maanden van enthousiaste voorbereiding, is het eindelijk zover. Je pakt je koffers en vertrekt. Na enige tijd landt het vliegtuig en je hoort een stem zeggen: Mijne dames en heren: Welkom in België. België? Hoezo België? Ik heb toch getekend voor Italië? Ik zou in Italië moeten zijn! Ik droom mijn hele leven al van Italië! Maar het vliegtuig is van koers veranderd. Je bent in België beland en daar zul je blijven. Wat belangrijk is om je te realiseren is dat je niet bent aangekomen in een verschrikkelijke plaats, één of ander smerig hol, waar hongersnood heerst en ziekten zijn. Het is simpelweg een andere plek. Dus moet je eropuit om andere reisgidsen te kopen. Daarnaast moet je een nieuwe taal leren. Je ontmoet mensen die je anders nooit tegengekomen zou zijn. Het is simpelweg een andere plek. Het leven is er minder flitsend dan in Italië. En er is minder te beleven. Maar na een tijdje, als je weer rustig kan ademhalen, begin je om je heen te kijken en merk je op dat er in België ook historische monumenten zijn, dat er rijke tradities bestaan en zelfs dat ze er bergen hebben! Toch zijn alle mensen om je heen druk bezig met reisjes naar Italië en scheppen bij terugkomst op over de geweldige tijd daar. En de rest van je leven zeg je tegen jezelf: tja, daar wilde ik ook naartoe, daar had ik ook heen moeten gaan, zo had ik het gepland. Dit verdriet zal nooit verdwijnen, want deze droom verliezen is heel erg. Als je de rest van je leven spendeert met jammeren omdat je nooit in Italië bent aangekomen, dan zul je je misschien nooit vrij voelen om de speciale en geweldige dingen te waarderen in België! (vrije vertaling door Pascale Frinking uit het Engels: "Welcome in Holland ) 8 Nieuwsbrief Wolf Hirschhorn december 2007

Federatie van Ouderverenigingen. Netwerk. nieuwsbrief 16 april 2006. Micah. Lees verder op pagina 3. Wolf Hirschhorn april 2006 1

Federatie van Ouderverenigingen. Netwerk. nieuwsbrief 16 april 2006. Micah. Lees verder op pagina 3. Wolf Hirschhorn april 2006 1 Federatie van Ouderverenigingen Netwerk nieuwsbrief 16 april 2006 Micah Lees verder op pagina 3 Wolf Hirschhorn april 2006 1 Redactioneel Redactie De nieuwsbrief Wolf Hirschhorn (4p-) syndroom verschijnt

Nadere informatie

ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN

ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN ZORGELOOS OP UITJE, VOOR OUDERS EN BEGELEIDING VAN AUTISTISCHE KINDEREN Inhoud: - Zorgeloos op uitje -Wat is autisme? - Wat houd een uitje precies in? - 15 TIPS om uw uitje tot een succes te maken Marinka

Nadere informatie

Netwerk CHARGE. Amber. nieuwsbrief nummer 20 december 2006. Federatie van Ouderverenigingen

Netwerk CHARGE. Amber. nieuwsbrief nummer 20 december 2006. Federatie van Ouderverenigingen Federatie van Ouderverenigingen Netwerk CHARGE nieuwsbrief nummer 20 december 2006 Amber Het is al weer meer dan een half jaar geleden dat ik een stukje over Amber heb geschreven voor in de nieuwsbrief

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Netwerk. Naomi. nieuwsbrief 15 oktober 2005. Federatie van Ouderverenigingen

Netwerk. Naomi. nieuwsbrief 15 oktober 2005. Federatie van Ouderverenigingen Federatie van Ouderverenigingen Netwerk nieuwsbrief 15 oktober 2005 Naomi Op pagina 3 leest u het verhaal over hoe het was om zonder Naomi op vakantie te gaan. Lees verder op pagina 3 Wolf Hirschhorn oktober

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Vanjezelfhouden.nl 1

Vanjezelfhouden.nl 1 1 Kan jij van jezelf houden? Dit ontwerp komt eigenlijk altijd weer ter sprake. Ik verbaas mij erover hoeveel mensen er zijn die dit lastig vinden om te implementeren in hun leven. Veel mensen willen graag

Nadere informatie

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen!

Inhoud. 1 Wil je wel leren? 2 Kun je wel leren? 3 Gebruik je hersenen! 4 Maak een plan! 5 Gebruik trucjes! 6 Maak fouten en stel vragen! 1 Wil je wel leren? Opdracht 1a Wat heb jij vanzelf geleerd? 7 Opdracht 1b Van externe naar interne motivatie 7 Opdracht 1c Wat willen jullie graag leren? 8 2 Kun je wel leren? Opdracht 2a Op wie lijk

Nadere informatie

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet

ik? Houd je spreekbeurt over GGNet ik? Houd je spreekbeurt over GGNet 1 Houd je spreekbeurt over GGNet Krijg je zelf hulp van GGNet Jeugd? Of je vader/moeder/broer(tje)/zus(je) of iemand anders die je kent? Werkt één van je ouders bij GGNet?

Nadere informatie

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in

Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in Met het hele gezin gezond het nieuwe jaar in LINDA AMMERLAAN KINDERVOEDINGSCOACH Inleiding Wie ben ik? Als moeder van 2 kinderen weet ik hoe lastig het is om in deze tijd je kinderen gezond te laten opgroeien.

Nadere informatie

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam!

Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Baby s houden van boeken! voorlezen leuk, gezellig én leerzaam! Waarom zo vroeg beginnen? Baby s kunnen veel meer dan je denkt. Luisteren Vanaf de eerste dag luistert je baby naar jouw stem. Al begrijpt

Nadere informatie

Luisteren: muziek (A2 nr. 1)

Luisteren: muziek (A2 nr. 1) OPDRACHTEN LUISTEREN: MUZIEK www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. Kijk

Nadere informatie

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap

De Winckelsteegh. voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap De Winckelsteegh voor mensen met een ernstig verstandelijke handicap Maak kennis met De Winckelsteegh Wil je deze brochure lezen in eenvoudige taal? Zoek de plaatjes van het vergrootglas. Daaronder staan

Nadere informatie

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door:

Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s. Foto Britt Straatemeier. Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Hoe kunt u voor uw bijzondere kleinkind zorgen? Tips voor opa s en oma s Foto Britt Straatemeier Deze brochure werd mogelijk gemaakt door: Tips voor grootouders Foto Susanne Reuling Als in het gezin van

Nadere informatie

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN

SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN SOCIALE VAARDIGHEDEN MET AFLATOUN Dit thema is opgesplitst in drie delen; gevoelens, ruilen en familie. De kinderen gaan eerst aan de slag met gevoelens. Ze leren omgaan met de gevoelens van anderen. Daarna

Nadere informatie

Netwerk CHARGE. Amber. nieuwsbrief nummer 24 maart 2008

Netwerk CHARGE. Amber. nieuwsbrief nummer 24 maart 2008 nieuwsbrief nummer 24 maart 2008 Amber Netwerk CHARGE Over het algemeen gaat het goed met Amber. Dat neemt niet weg dat we weer genoeg artsen gezien hebben dit jaar. Amber heeft voor de vierde keer buisjes

Nadere informatie

Enge mannen en. Je hebt nu al een tijdje aan je Bedtijdplan gewerkt.

Enge mannen en. Je hebt nu al een tijdje aan je Bedtijdplan gewerkt. niet durven slapen-bw-druk:bed 5/7/10 1:25 PM Pagina 60 HOOFDSTUK ZEVEN Enge mannen en monsters Je hebt nu al een tijdje aan je Bedtijdplan gewerkt. Waarschijnlijk val je al sneller in slaap, dichter bij

Nadere informatie

Verslag Comenius uitwisseling mavo Turkije 31 mei t/m 6 juni 2014

Verslag Comenius uitwisseling mavo Turkije 31 mei t/m 6 juni 2014 Verslag Comenius uitwisseling mavo Turkije 31 mei t/m 6 juni 2014 Zaterdag, 31 mei Na een aangename vlucht kwamen wij in Istanbul St. Gokcan aan en werden na een lange wachttijd bij de pascontrole van

Nadere informatie

MEE: PARTNER IN HET CJG

MEE: PARTNER IN HET CJG 1e kwartaal 2016 MEE: PARTNER IN HET CJG MEE ondersteunt mensen met een beperking zodat zij mee kunnen doen in de samenleving. Wij helpen iedereen (weer) grip op hun leven te krijgen, onder andere door

Nadere informatie

Bewust, aandachtig & positief leven

Bewust, aandachtig & positief leven Bewust, aandachtig & positief leven Bewust, aandachtig & positief leven Bewust, aandachtig & positief leven Mindful en vitaal leven Een praktische inleiding Adriana Anna Visser Adriana Anna Visser Coverontwerp

Nadere informatie

REDENEN OM. Dankbaar TE ZIJN. Dirkje Evers

REDENEN OM. Dankbaar TE ZIJN. Dirkje Evers REDENEN OM Dankbaar TE ZIJN Dirkje Evers Er zijn vele kleine zegeningen die het leven de moeite waard maken. Leer de kleine dingen in het leven te waarderen. Het helpt je om een dankbaar hart te ontwikkelen

Nadere informatie

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind

Relaxatie en ontspanning. voor ouder en kind Relaxatie en ontspanning voor ouder en kind door Sofie Possemiers www.elsole.be Deze oefening wordt aangeboden door Sofie Possemiers van El Sole. Wil je nog meer van zulke oefeningen ontvangen, schrijf

Nadere informatie

HET. ik ik ik. en...ik BOEK

HET. ik ik ik. en...ik BOEK HET en...ik BOEK Wie ben? Wie ben? Mijn naam weten jullie inmiddels. Ik ben nu...jaar oud. Ik ben nu...cm lang. Ik heb een tekening van mezelf gemaakt. Zoals jullie kunnen zien, zijn mijn ogen...en mijn

Nadere informatie

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen

BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE. voor het doopsel van meerdere kinderen BELOFTE-FORMULES DOOPLITURGIE voor het doopsel van meerdere kinderen In dit boekje vind je een 15-tal voorbeelden van belofte-formules die je als ouders kan uitspreken tijdens de doopviering van je kind.

Nadere informatie

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig?

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli?

Hoe gaat het in z n werk daar? Wat is er anders dan een gewone poli? INTERVIEW d.d. 28 december 2009 Coeliakiepoli Op het interview-wenslijstje van Nynke en Zara staat Dr. Luisa Mearin. Zij is kinderarts MDL in het LUMC te Leiden en heeft als eerste met haar collega s in

Nadere informatie

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram,

Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, Soms is er thuis ruzie Dan is mama boos en roept soms omdat ik mijn speelgoed niet opruim Maar ik heb daar helemaal niet mee gespeeld Dat was Bram, mijn kleine broer Dat is niet van mij mama Dan zegt ze

Nadere informatie

Netwerk CHARGE. Shelby. Correctie op nieuwsbrief nummer 15. nieuwsbrief nummer 17 september 2005. Federatie van Ouderverenigingen

Netwerk CHARGE. Shelby. Correctie op nieuwsbrief nummer 15. nieuwsbrief nummer 17 september 2005. Federatie van Ouderverenigingen Federatie van Ouderverenigingen Netwerk CHARGE nieuwsbrief nummer 17 september 2005 Shelby Correctie op nieuwsbrief nummer 15 In Nieuwsbrief nummer 15 (september 2004) heb ik verslag gedaan van onze zoektocht

Nadere informatie

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013

Nieuwsbrief Waalwijk centrum. Juli 2013 Nieuwsbrief Waalwijk centrum Juli 2013 De bladeren zijn weer aan het vallen: de herfst is begonnen. We genieten nog van een paar mooie zonnige najaarsdagen. Buiten valt er weer genoeg te ontdekken en beleven.

Nadere informatie

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN

BESTE OUDER, HET GLAZEN HUIS OP SCHEPELWEYEN 07-01-2016 Nr. 9 BESTE OUDER, Inmiddels ligt de Kerstvakantie achter ons, een vakantie vol feestdagen, waarin saamhorigheid en er voor elkaar zijn, belangrijke begrippen zijn. Nu zijn wij, vol goede moed

Nadere informatie

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman

Suzanne Peters. Blijf bij me! liefdesroman Suzanne Peters Blijf bij me! liefdesroman Hoofdstuk 1 Katja belde aan bij het huis. Ze vond het toch wel erg spannend. Het was de tweede keer dat ze op visite ging bij de hondenfokker en deze keer zou

Nadere informatie

ADHD. en kinderen (6-12 jaar)

ADHD. en kinderen (6-12 jaar) ADHD en kinderen (6-12 jaar) ADHD, DAAR BEN JE NIET BLIJ MEE Als je bij het buitenspelen een blauwe plek oploopt, dan zit je daar niet mee. Meestal is-ie na een paar dagen weer weg. Bij ADHD is dat anders,

Nadere informatie

Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan

Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan Psychisch functioneren bij het syndroom van Noonan drs. Ellen Wingbermühle GZ psycholoog / neuropsycholoog GGZ Noord- en Midden-Limburg Contactdag 29 september 2007 Stichting Noonan Syndroom 1 Inhoud Introductie

Nadere informatie

Observatielijst Groepsfunctioneren

Observatielijst Groepsfunctioneren Observatielijst Groepsfunctioneren Toelichting De Observatielijst Groepsfunctioneren is verdeeld in twee leeftijdscategorieën: kinderen tot 1,5 jaar en kinderen ouder dan 1,5 jaar. Met de lijst wordt de

Nadere informatie

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42.

Eén ding is nodig. Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. Eén ding is nodig Deze geschiedenis kun je lezen in Lukas 10 : 38 42. We hebben met elkaar nagedacht over de wonderen die de Heere Jezus heeft gedaan toen Hij op de aarde was. Grote wonderen! Weet je t

Nadere informatie

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief:

Wist je dat... Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015. In deze nieuwsbrief: Nieuwsbrief Opvoedwinkel Twinkeltje maart 2015 In deze nieuwsbrief: Wist je dat... Thema's en cursussen in maart Lezersvraag: "Moet ik mijn zoon verplichten met andere kinderen te spelen?" Mamatijd Moeders

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Beter teveel dan te weinig: communiceren met ouders. Dr. Suzanne Jansen Gedragswetenschapper

Beter teveel dan te weinig: communiceren met ouders. Dr. Suzanne Jansen Gedragswetenschapper Beter teveel dan te weinig: communiceren met ouders Dr. Suzanne Jansen Gedragswetenschapper Aanleiding onderzoek Goede samenwerking verhoogt kwaliteit geboden ondersteuning -> verhoogt kwaliteit van leven

Nadere informatie

C O N S U L T A T I E B U R E A

C O N S U L T A T I E B U R E A C O N S U L T A T I E B U R E A Zeist, december 2009 Beste ouders van Consultatiebureau Widar Allereerst wil ik hier, mede namens mijn collega s, jullie allen toewensen: Gezellige kerstdagen & Een zeer

Nadere informatie

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6

Samenvatting. Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Samenvatting Scores Interactie Informatiewaarde Werkrelevantie Totale waardering 8,6 8,7 8,7 8,6 Uit de opmerkingen van de deelnemers blijkt dat zij de training als leerzaam, interactief en praktijkgericht

Nadere informatie

Rotterdams Ambassadrices Netwerk

Rotterdams Ambassadrices Netwerk De ambassadrice als werver van inburgeraars 1. Inleiding; eigen ervaringen 2 A. Wat is werven 2 B. Het belang van werven 2 C. Verwachtingen 3 D. Rollenspel 4 E. Opdracht 4 2. Voortraject: 4 A. Doel 4 B.

Nadere informatie

Adviezen na een keizersnee

Adviezen na een keizersnee Adviezen na een keizersnee Informatie voor patiënten F0030-3415 juli 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Thema Kinderen en school

Thema Kinderen en school http://www.edusom.nl Thema Kinderen en school Lesbrief 20. Het adviesgesprek. Wat leert u in deze les? Advies vragen. / woorden die hetzelfde betekenen. Advies geven. / woorden die hetzelfde betekenen.

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan

Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt. Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Praten helpt Verslavingspreventie Mondriaan Wat vertel ik mijn kind als ik opgenomen word? Alle ouders hebben het beste voor met hun kinderen. Ouders vragen

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen?

Stap 6. Stap 6: Deel 1. Changes only take place through action Dalai Lama. Wat ga je doen? Stap 6. Changes only take place through action Dalai Lama Wat ga je doen? Jullie hebben een ACTiePlan voor het experiment gemaakt. Dat betekent dat je een nieuwe rol en andere ACTies gaat uitproberen dan

Nadere informatie

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen

Kids. &Go. Informatieblad speciaal voor kinderen Informatieblad speciaal voor kinderen Datum; Aalsmeer, jaar 2011 Gemaakt door; Bianca Wegbrands daar, Wat leuk dat je dit informatieblad speciaal voor kinderen wilt lezen. Ik zal me eerst even aan jou

Nadere informatie

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren

TAAL IS LEUK. Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren TAAL IS LEUK Adviezen om de taalontwikkeling te stimuleren 1 Inhoudsopgave Pagina Besteed extra aandacht aan de taal van uw kind 4 Adviezen die u kunt toepassen tijdens een gesprekje met uw kind 5 Maak

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Pychiatrische dagbehandeling voor moeder en kind

Pychiatrische dagbehandeling voor moeder en kind Centrumlocatie Naar aanleiding van de intake op onze polikliniek blijkt dat u in aanmerking komt voor de dagbehandeling voor vrouwen met psychiatrische problemen en hun baby s tot 1 jaar. In deze folder

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking

Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking Onderwijs, zorg en dienstverlening voor mensen met een visuele en andere beperking Gewoon als het kan, bijzonder waar nodig Onze dochter heeft een verstandelijke beperking. Wij denken dat zij ook slecht

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt.

Rianne haalt haar hand door Jochems haar terwijl ze naar de kamer loopt. Kijk eens wie we daar hebben? roept ze als ze uit het raam kijkt. Hoofdstuk 1 Zullen we deze ballonnen nog aan de lamp hangen? Vragend kijkt Rianne Jochem aan. Is goed, mompelt haar stiefbroertje zacht. Hé, wat is er? vraagt Rianne verbaasd. Vind je de slingers niet

Nadere informatie

Leefregels na een operatie

Leefregels na een operatie Leefregels na een operatie Onlangs heeft u een operatie ondergaan op de verpleegafdeling Heelkunde van het Radboudumc. In deze folder vindt u informatie over uw herstel en de periode na de operatie. Ook

Nadere informatie

Doorbraak Dagen Dagboek Dag 5

Doorbraak Dagen Dagboek Dag 5 Doorbraak Dagen Dagboek Dag 5 Doe de challenge 8 dagen lang en doorbreek je blokkades: Op naar meer flow, geluk en energie! Welkom! Heel erg leuk dat je meedoet aan de Doorbraak Dagen Challenge! Dit is

Nadere informatie

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren

Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Presentatie kwalitatief onderzoek beleving respondenten moestuinproject Asten - Someren Dia 1: Hallo allemaal en welkom bij mijn presentatie. Ik heb onderzoek gedaan bij Moestuin d n Erpel in Someren.

Nadere informatie

Vo o r k e u r s h o u d i n g b i j b a b y ' s

Vo o r k e u r s h o u d i n g b i j b a b y ' s Vo o r k e u r s h o u d i n g b i j b a b y ' s Wat kunt u doen om een voorkeurshouding bij uw baby te voorkomen of te verminderen? Onderdeel van Vo o r k e u r s h o u d i n g b i j b a b y ' s Wat is

Nadere informatie

Nieuwsbrief April 2010

Nieuwsbrief April 2010 DE ROBIJN Nieuwsbrief April 2010 Lieve cursisten Ik wens jullie via deze weg allemaal fijne paasdagen toe! Reiki Ryoho Foundation De Robijn is vanaf maart aangesloten bij de beroepsvereniging Reiki Ryoho

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

gedragsregel in verhaal: lekker luieren

gedragsregel in verhaal: lekker luieren gedragsregel in verhaal: lekker luieren De zomerstage van dit jaar zit erop voor de zwemmers en natuurlijk ook voor Henk Haai. Ze hebben allemaal keihard getraind en hebben mooie prestaties neergezet op

Nadere informatie

waar denkt u aan bij het woord opvoeden? De kracht van Positief opvoeden Overzicht Hoop en verwachting

waar denkt u aan bij het woord opvoeden? De kracht van Positief opvoeden Overzicht Hoop en verwachting Overzicht De kracht van Positief opvoeden 1 Hoop en verwachting Opvoeden in de praktijk Waarom positief opvoeden? De 5 principes van positief opvoeden Tijd voor vragen en discussie 2 Hoop en verwachting

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus

Creatief en flexibel toepassen van Triplep. Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Creatief en flexibel toepassen van Triplep Maarten Vos Doe, laat zien, lach, oefen en geef applaus Programma Overzicht Kennismaking Persoonlijke werving van ouders Een goede relatie opbouwen met de ouders

Nadere informatie

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo

Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken. Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo 2 Achtergrondinformatie bij de opdrachtenserie netwerken Met dit document geven wij docenten en loopbaanbegeleiders

Nadere informatie

Kindergeneeskunde. De Poeppoli. www.catharinaziekenhuis.nl

Kindergeneeskunde. De Poeppoli. www.catharinaziekenhuis.nl Kindergeneeskunde De Poeppoli www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat zijn poepproblemen?... 3 Mogelijke factoren die poepproblemen veroorzaken... 4 Gevolgen van poepproblemen... 4 De Poeppoli... 5 Doel

Nadere informatie

Langdurige gezondheidsklachten?

Langdurige gezondheidsklachten? Langdurige gezondheidsklachten? En wordt u daardoor belemmerd in uw dagelijkse leven? Werk met Winnock Zorg aan duurzaam herstel van functioneren en wees uw klachten de baas Printversie Winnock Zorg 2015

Nadere informatie

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s

Babylichaamstaal. Van te vroeg geboren baby s Babylichaamstaal Van te vroeg geboren baby s Inleiding Voor een pasgeboren baby is lichaamstaal de eerste en enige manier om te vertellen wat hij wel of niet prettig vindt. Omdat hij nog niet kan praten,

Nadere informatie

Cardiologie. Thuis na een hartoperatie, wat nu?

Cardiologie. Thuis na een hartoperatie, wat nu? Cardiologie Thuis na een hartoperatie, wat nu? 1 Thuis na een hartoperatie, wat nu? Onlangs heeft u een bypassoperatie en/of operatie aan de hartklep(pen) ondergaan. Na de operatie elders is de fysiotherapie

Nadere informatie

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer,

Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder. Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28. Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, Hillegom, De Hoeksteen 7 september 2014 Maurits de Ridder Jesaja 56 : 1-7 Mattheus 15 : 21-28 Gemeente van Christus Jezus, onze Heer, "Nu even niet", was ooit de reclameslogan van een landelijk bekend

Nadere informatie

KLASSIEKE HUILBABY S

KLASSIEKE HUILBABY S KLASSIEKE HUILBABY S Voorwoord Zodra je bevallen bent, wacht iedereen vol spanning op de eerste hartenkreet van je kleintje. Wanneer je baby goed doorhuilt, haalt iedereen opgelucht adem, goedkeurend

Nadere informatie

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips

VoorleesExpress. Samen met ouders aan de slag. Praktische tips VoorleesExpress Samen met ouders aan de slag Praktische tips Samen met ouders aan de slag Ouders betrekken bij het voorlezen Je gaat straks via de VoorleesExpress twintig weken voorlezen bij een of meerdere

Nadere informatie

Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes

Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes Persoonlijke praatkaartjes en gezellige gezinspraatjes p welke momenten hebben jullie als gezin aandacht voor elkaar? anneer is er tijd om even rustig samen te praten? ijdens het eten aan tafel wisselen

Nadere informatie

Cursusspel. GGNet Communicatie

Cursusspel. GGNet Communicatie Cursusspel Bij GGNet worden verschillende dingen (activiteiten) gedaan om mensen te helpen. Bepaalde therapieën (zo word het wel genoemd om je ergens mee te leren omgaan) of cursussen. Denk aan muziektherapie,

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care

Op bezoek. bij Sam op de Intensive Care Op bezoek S bij Sam op de Intensive Care Hoi, ik ben Sam en ik lig op de Intensive Care S Ik heb een fotoboekje gemaakt. Zo kun je alvast zien waar ik ben en wat iedereen op de afdeling doet. Natuurlijk

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Nieuws uit CBS Het Kompas

Nieuws uit CBS Het Kompas Nieuws uit CBS Het Kompas Er zijn weer zoveel leuke dingen gedaan deze periode, naast de vaste werkzaamheden. U leest er meer over in deze nieuwsbrief. Vergeet niet te kijken en te luisteren naar de libdub!

Nadere informatie

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen

Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Kinderen en vrijwillige terugkeer Tips voor ouders die vrijwillig terugkeren met minderjarige kinderen Deze brochure kan ook ondersteunend zijn voor iedereen die met het gezin in contact komt: maatschappelijk

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen

Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Koninklijke Visio expertisecentrum voor slechtziende en blinde mensen Perspectief voor iedereen In Nederland krijgen jaarlijks duizenden mensen te maken met blijvende slechtziendheid of blindheid. Wanneer

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training

2010 Marco Honkoop NLP coaching & training 2010 Marco Honkoop NLP coaching & training Introductie Dit ebook is gemaakt voor mensen die meer geluk in hun leven kunnen gebruiken. We kennen allemaal wel van die momenten dat het even tegen zit. Voor

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Fijn dat er afgelopen dinsdagavond een grote opkomst was op de informatieavond!

Fijn dat er afgelopen dinsdagavond een grote opkomst was op de informatieavond! 10 september 2015 Van de directie, Zoals u allemaal weet heeft juf Mirjam Doorn een tijdje in het ziekenhuis gelegen. Afgelopen vrijdag mocht zij gelukkig weer naar huis. Ze moet het nog een poosje rustig

Nadere informatie

Mijn computer is leuk

Mijn computer is leuk Handleiding Mijn computer is leuk Ouders praten samen over computers, kinderen en opvoeding Pharos, 2014 Marjolijn van Leeuwen INHOUDSOPGAVE Inleiding blz. 3 De themabijeenkomst blz. 5 Thema 1, oefeningen

Nadere informatie

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden,

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden, September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst Hallo mede dierenvrienden, Na mijn indrukwekkende reis naar India, is mij gevraagd om een kort verhaaltje

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

Uitkomst onderzoek EFFECTEN ZELFREALISATIE

Uitkomst onderzoek EFFECTEN ZELFREALISATIE Uitkomst onderzoek We geven in dit verslag een aantal samenvattende uitkomsten weer van het onderzoek onder de deelnemers die in de periode 2012-2015 hebben deelgenomen aan de zesdaagse Zelfrealisatie.

Nadere informatie

Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen

Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen Bijlage 4.2.2 Vragenlijst voor stotterende kinderen bussum 2011 Wij wijzen erop dat het gebruik van de bijlagen bedoeld is voor de praktijk van de therapeut die de in het boek Stotteren: van theorie naar

Nadere informatie