!! 1! Figuur!01!!aantal!Midden1!en!Oost1Europeanen!in!Nederland!

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "!! 1! Figuur!01!!aantal!Midden1!en!Oost1Europeanen!in!Nederland!"

Transcriptie

1 1 Arbeidsmigranten:huidigestandvan zakenentoekomstverwachtingen Hetaantalarbeidsmigranten,metnameuitMidden3enOost3Europa,neemt hardtoezezijnhardnodigvoordenederlandseeconomietegelijkertijd blijftarbeidsmigratietotophedeneenmoeilijktekwantificerenonderwerp Dezeanalysegeefteenbeeldvandehuidigestandvanzakenvan(vormen van)arbeidsmigratieenschetsheteentoekomstbeeldditdocumentvoedtde (internationale)arbeidsbemiddelaarmetinzichtenenkansenoverdemarkt waarophijactiefis HethuidigeaantalarbeidsmigranteninNederland arbeidsmigrantenineensterkgefragmenteerdesamenstelling HetaantalarbeidsmigranteninNederlandissindsdeopkomstervan onderschataanvankelijkverwachttehetcpbin2004daterin2006tussen de7500en15000arbeidsmigranteninnederlandzoudenwerkendat aantalkwambovenopde10000seizoenarbeidersbegin2008warener echteralminimaal100000deexacteaantallenzijnmoeilijktegeven, vanwegedegebrekkige(communicatietussendediverseinnederland gebruikte)registratiesystemenzoalsbijvoorbeeldvandegemeentelijkebasis Administratie(GBA),deBelastingdienst,hetUWVenhetKvK HetCBSgeefteentellingdienoghetmeestindebuurtkomtvanhetaantalin NederlandaanwezigearbeidsmigrantenInjuli2011publiceerdenzijdater Midden3enOost3Europeanenalswerknemerofalsinwonerin Nederland(figuur01)zijnDitcijfergeeftechtereenbeperktbeeldomgoed zichttekrijgenophetaantalarbeidsmigranteninnederlandzomisthet cijfereengrootaantalzelfstandigen,werknemersdieillegaaltewerkgesteld worden(aldannietviaeenbuitenlandsewerkgever)enarbeidsmigrantenen kennismigrantenuitanderelandendanmidden3enoost3europa Figuur01 aantalmidden1enoost1europeaneninnederland Kijkendnaarhetaantalbuitenlandsezelfstandigenligtditaantalvolgenseen laatsteschatting(januari2010)op27000zzp3erspolen,bulgarenen Roemenenzijnechteraljarendegrootstegroepstartendeondernemersin Nederland,rapporteerthetKvKDaaromwordtergeschatdatermomenteel zo n40000zzp3ersuitmidden3enoost3europaactiefzijnopdenederlandse arbeidsmarktvooralhetaandeelbulgaarseenroemeensezzp3ersisnaar verwachtinggegroeidditomdatzijnauwelijksmeerinaanmerkingkomen vooreentewerkstellingsvergunning(twv)enpasin2014degrenzenvoor henopengaanhetzzp3schapisdaneenaantrekkelijkalternatiefalszzp3er mogenzijnamelijkwelinnederlandwerken Arbeidsmigrantengeenlastvanconjunctuurgevoeligeuitzendbranche DegrootstegroeparbeidsmigranteniswerkzaamalsuitzendkrachtWatin deconjunctuurgevoeligeuitzendsectoropvalt,isdatdedoelgroep arbeidsmigrantenalsenigegroepinaantallenblijfttoenemenditterwijlde uitzendbrancheindeperiode nogaltijdflinkgekrompenis

2 2 HetaantalarbeidsmigrantenuitdeZuid3Europeselandenisooktoegenomen, zoblijktoauitanalysesvanhetcbsenzorgverzekeraarhollandzorgdeze personenwordennognietzoactiefgevolgd,maarerwordtuitgegaanvaneen aantalvanminimaal10000opjaarbasis EengroepdievaakwordtvergetenisdekennismigrantIn2004 introduceerdenederlanddekennismigrantenregelingomhetaantrekkelijkte makenvoorkennismigrantenomnaarnederlandtekomentotenmet2009 heeftditgeleidtoteentoetredingvan22000kennismigranten(cbs) Jaarlijkskomenertussende5000en6000kennismigrantenbijDatzou betekenendatermomenteelzo n35000kennismigranteninnederland werkzaamzijnexacteuitstroomcijferszijnnietbekend,maaraangenomen wordtdatkennismigrantenzekerenkelejareninnederlandverblijven TotslotisernoghetgrootaantalillegalearbeidsmigranteninNederland VooreengrootdeelzijnditBulgarenenRoemenendiezonderTWVin NederlandwerkenIntweedeinstantiekunnenditwerknemersuithet buitenlandzijndieviaeenbuitenlandsewerkgeverinnederland gedetacheerdwordenhetzouhiergaanomenkeleduizendentot tienduizendenillegaletewerkstellingenzijblijvenvooralsnogvooreengroot deelonderdehorizonvoordediverseinspectiesdaarnaastzitindezegroep eensterkeoverlapmethetaantalzzp3erseenbuitenlandsezzp3erisvaakin praktijkindienstbijeenwerkgeverenditbetrefteenillegalepraktijk Dooralleschattingenmetelkaartevergelijkenvaltereeninschattingvanhet totaaltemakenoverhetalgemeenwordtaangenomendaterzo n arbeidsmigranteninnederlandzijnnaarschattingwerkenerzo n200000, inclusiefdekennismigranten,directviaeenwerkgeverofviaeen uitzendorganisatiehetcbsberekendedatzo n50%(dus arbeidsmigranten)viaeenuitzendondernemingwerkendanblijftereen grotegroepvan100000arbeidsmigrantenoverdieminofmeerinhetgrijze circuitwerkenslechtseendeeldaarvaniswerkzaamalsvolwaardigzzp3er Eengrotediversiteitaantypenarbeidsmigranten DearbeidsmigrantblijftmoeilijkineenhokjeteplaatsenEengrote diversiteitaanarbeidsmigrantenkomtjaarlijksnaarnederlanduitdiverse Engelseonderzoekenenuiteigenveldwerk3onderzoekisdeErasmus Universiteittotvierarchetypischemigrantengekomen(ziehieronder):de circulairemigrant,detransnationalemigrant,defootloosemigrantende vestigersdeafkaderingvandezedoelgroepisgebaseerdopdematevan bindingmethetthuislandendematevanbindingmethetbestemmingsland Decirculairemigrant(23%) Dezedoelgroepbetreftvooralmensendieopeenwatlatereleeftijd zijngemigreerdeninhetthuislandeenpartneren/ofkinderen hebbenhetgaatrelatiefvaakommensendiewerkenals seizoensarbeiderindeland3entuinbouw,alhoewelhetnietaltijd laaggeschooldepersonenhoeventezijnzijblijvengedurendeeen bepaaldeperiodeinnederlandwerken,maardenkenweluiteindelijk definitiefterugtekerennaarhunthuisland Detransnationalemigrant(13%) DezedoelgroepbetreftvooralhoogopgeleidepersonenOokeen aanzienlijkdeelheefteenmiddenkaderopleidinggenotenzewerken ookvakerineenmiddenkaderberoepenhebbeneengoedinkomen ZezijnvaakwatlangerinNederlandenhebbenvaakeenpartner zonderkinderenonderdezedoelgroepvallendemeeste kennismigranten Devestigingsmigrant(22%) Dezedoelgroepbetreftvooralhogeropgeleidendiereedseen langeretijdinnederlandwoonachtigzijnveelalhebbenzekinderen dieookinnederlandwoonachtigzijndaarnaastisdemanindeze doelgroepvaakwerkzaamineenhogerberoepdevrouwindeze doelgroepwerktookinlagereberoepenofiswerkloos Defootloosemigrant(41%) Dezedoelgroepzijnvooralpersonendienogrelatiefkortin NederlandzijnVaakhebbenzeeenlagereopleidingenzijnze meestalnognietgebondenaaneenpartnerofaankinderendaarbij gevenzevaakaannogniettewetenhoelangzeinnederlandzullen blijvenzewordenookwel globalnomads genoemddaarmeezijn zetevenstetyperenalsde avonturiers dienaasthetverdienenvan eenhogerloon,ookbewusthetavontuurinhetbuitenlandopwillen zoeken

3 3 DeinNederlandaanwezigearbeidsmigrantenkomenvooraluitPolen(75%) Degemiddeldeleeftijdis31jaar,waarbij50%jongerisdan30jaar RoemenenenBulgarenzijngemiddeldeenstukouderDearbeidsmigrantis overhetalgemeenhogeropgeleiddangemiddeld:20%heeftminimaaleen hbo3opleidingen52%heeftminimaaleenhavo/vwo/mbodiploma Nederlandisvooralpopulaironderarbeidsmigrantenvanwegehet werkaanbodendehoogtevanhetloondaarnaastkandearbeidsmigrantzich metengelsenduitsrelatiefsnelverstaanbaarmakenspecifiekvoorde kennismigrantishetopleidingsaanbodendeinternationalestatusen openheidvandeeconomieeenduidelijkmotiefom(tijdelijk)innederlandte werken Steedsmeerarbeidsmigranteninsteedsmeersectoren Vanoriginewerkendemeestearbeidsmigrantenindeland3entuinbouwHet betreftdaarvooralhandwerkwaarbijtaalenanderecompetentiesminder belangrijkzijndoorhetgrootaantal(poolse)arbeidsmigrantendatde afgelopen12jaarindezesectorwerkt,wordendelaatstejarenooksteeds meerarbeidsmigrantenopmiddenkader3positiesgeplaatstinvergelijking metnederlandsearbeidskrachtenwerkenerbeduidendmeer arbeidsmigrantenindezesectoren Andereaantrekkelijkesectorenomarbeidsmigrantenteplaatsenzijnde bouw,deindustrieendelogistiekvooralindelaatstetweesectorenzijn hogevolumesteplaatsenvanwegehetlaaggeschooldwerkendehoge conjunctuurgevoeligheidindezesectorenveelalwordende arbeidsmigranteningezetalsorderpicker,inpakker,laderoflosser,maarook alshef3ofreachtruckchauffeurindeindustriewordensteedsmeervaklieden zoalslassers,frezersenoperatorsingezeteenzelfdeontwikkelingisinde bouwtezien,waarsteedsvakertimmerliedenenmetselaars(alszzp3er) wordeningezetbijalledriedezesectorenverschiltdetewerkstellingniet veelmetdievannederlandseuitzendkrachten Specifiekenichesomarbeidsmigrantenteplaatsen,zijnerinde vleesverwerkendeindustrie,degroenvoorziening,scheepvaartenreiniging enschoonmaaksectorvoordergelijkwerkzijnsteedsmindernederlanders tevinden,waardoorinlenersuitdezesectorensteedsmeervragennaar arbeidsmigrantenjuistindezesectorenisookvakerillegaliteit Insectorenzoalsdezorgenzakelijkeenfinanciëledienstverleningzijn, buitenkennismigrantenbijlaatstetweegenoemdesectoren,nogweinig arbeidsmigrantenwerkzaamvaakomdathetsprekenvandetaalrelatief belangrijkisenhethiernogomcomplexwerkgaatwaardoorhetmoeilijk controleerbaarishiervindtwellangzaameenkenteringplaatszoworden zorgmedewerkersuitbijvoorbeeldhongarijeenspanje,naeen(intensief) opleidingstrajectsteedsmeeringezetopdenederlandsearbeidsmarkt Toekomstperspectiefvoorarbeidsmigratie Eentekortvan770000arbeidskrachtenin2016biedtgrotekansen ElketweejaarprognotiseerthetResearchcentrumvoorOnderwijsen Arbeidsmarkt(ROA)devraagenaanbodvanarbeiddekomendevijfjaarUit deanalysevandecember2011blijkt(bijgemiddeldeontwikkelingvande economie)nederlandin2016eentekortaan777000mensenheefthierbijis rekeninggehoudenmetuitbreiding3envervangingsvraagendeinstroomvan studentenenscholierenvansterkeinvloedisdevergrijzingenontgroening Ruim81%vandebaanopeningenkomtdoorvervangingsvraagDeoverige 19%komtvooraldoordegroeiendewerkgelegenheidindezorgdooreen stijgendeleeftijdsverwachtingvandebevolkinganderzijdsneemtde instroomaf;erkomenminderjongerenopdearbeidsmarktnaar verwachtingloopthettekortna1016verderoptotnaarschattingmeerdan1 miljoenmensenin2040 Knelpuntenindepersoneelsvoorzieninggaannaarverwachtingvooral ontstaanbijberoepenindezorg&welzijnendeagrarischeentechnischeen industriëleberoepen(figuur02)laatstgenoemdeberoepsgroepenzijn beroepenwaarinreedsveelarbeidsmigrantenactiefzijndeberoepenwaar nauwelijkstekortengaanontstaanzijneconomisch3administratieveen informaticaberoepenookdecreatieveensociaal3cultureleberoepen vertonennaarverwachtinggeenknelpunten Arbeidsmigratieiseenvandeoplossingendiedeoverheidendiverse werkgeversorganisatieszienvoordeopkomendearbeidskraptede

4 introductievandekennismigrantenregelingendediverseinitiatievenvan VNO3NCW,MKBNederlandenABUenNBBUbewijzenditDitbeidtenorme kansenvoorinternationalearbeidsbemiddelaars Figuur92 ToekomstigeknelpuntenindepersoneelsvoorzieningnaarBeroep (ITKB)voorwerkgevers,enpercentagewerkendennaarITKB1typering, Beroepsklasse ITKBA typering (Vrijwel)geen knelpuntenin % (Zeer)grote knelpunten in% Pedagogischeberoepen Groot Creatieveberoepen Vrijwelgeen 46 4 Agrarischeberoepen Groot 1 54 Technische3enindustrieberoepen Groot 8 75 Transportberoepen Enige 4 4 Medische3enparamedischeberoepen Zeergroot Economisch3administratieveberoepen Vrijwelgeen Informaticaberoepen Vrijwelgeen Sociaal3cultureleberoepen Vrijwelgeen 87 0 Verzorgendeendienstverlenendeberoepen Groot Openbareorde3enveiligheidsberoepen Enige Totaal Bron:ROA/AIS GeentekortenvolgensABNAmro VolgenscalculatiesvanHanMestersvanABNAmrohoefter,inkwantitatieve zin,helemaalgeenarbeidstekorttezijntot2020inveelberekeningen, waaronderdievanroa,wordtergeenrekeninggehoudenmetdeeventuele toenamevandearbeidsparticipatie,terwijldezewelforskanbijdragenaan hetindammenvanhetarbeidstekortopbasisvandegroeivande arbeidsparticipatievandeafgelopenjarenendoorberekeningvaneenzelfde groeipadtot2040,blijktdateriniedergevaltot2020geenarbeidstekorten ontstaanabnamrobenadruktweldatditeenkwantitatieveberekening betreftendezedusnietingaatopspecifiekesectorenenberoepsgroepen Daarinzullennogweldegelijktekortentevindenzijn DevijverisnietoneindiggrootinMiddenBenOostBEuropa DeberoepsbevolkingvanlandenzoalsPolenisnietoneindiggrootSterker nog,deeerstevormenvanarbeidskrapteopeuropeesgebiedzijnreeds merkbaaruiteenonderzoekvanseoblijktdateuropabijgelijkblijvende omstandighedenin2050eenpotentieeltekortvan35miljoenmensenheeft Wanneerditzelfdescenariowordtdoorberekend(exclusiefdeinvloedvan arbeidsmigratie)kandittekortoplopentotmeerdan60miljoendit impliceerthetbelangvanarbeidsmigratievoordeeuropesearbeidsmarkt, ookvooranderelandendannederlanddus Indezeanalyseisooknaardeindividuelelandengekekenendaaruitkomt naarvorendatnaastdearbeidstekorteninnederland,ookflinketekortenin landenalsduitsland,polenendemeesteandereeuropeselandengaan ontstaandatbetekentdaterpotentiëleconcurrentiegaatontstaantussende landenvoorhetbehoudvanhunarbeidspotentieelnualdoetpoleneen oproepaanhaararbeidsmigrantenomterugtekerennaarhunmoederland DaarbijzijntevensaantrekkelijkebelastingvoordelentebehalenNotabenede DuitsepolitieknodigtZuid3EuropeanenzelfsuitominDuitslandtekomen werkenbanengenoegishetdevies DekomendejarenlijkenernoggeengrotetekorteninPolentegaanontstaan Hetlijktwelraadzaamtevensnaaranderelanden,ookbuitenEuropa(),dan PolenenandereMidden3enOost3EuropeselandentekijkenOpmiddellange termijnkanhetarbeidsaanbodinpolenenandereoost3europeselanden namelijkopdrogen Huidigestandlonengoedvoorbevorderenarbeidsmigratie Dehoogtevanhetloonisvoordearbeidsmigranteenbelangrijkeindicator voordekeuzeinwelklandhijgaatwerkenimmers:werkeninkomenblijven belangrijkemotievenomtijdelijkinhetbuitenlandtegaanwerken Kijkendnaarhetgemiddeldjaarlijksnettoinkomenperhoofdvande bevolkingvaltdirectteziendathetgemiddeldnettoinkomeninnederland nogaltijdeenstuklagerligtinvergelijkingmetoost3europaookziternog eenrelatiefgrootgattussendezuid3europeselandenennederland 4

5 5 FiguurXX gemiddeldjaarlijksnettoinkomenin perhoofdvandebevolking Bron:Eurostat HetgaathieromgemiddeldenNietelkePoolverdientinNederland automatischvierkeerzoveelvaakzijn(poolse)arbeidsmigrantenhoger opgeleidditzouautomatischmoetenleidentoteenhogerinkomenzodrahij opniveauwerkvindt(ineigenlandofinnederland)vaakwerkende arbeidsmigranteninnederlandechteropeenlagerniveauhierdoorliggen deverschilleninloonwatdichterbijelkaarliggendanbovenstaande afbeeldingweergeeftevengoedblijfthetverschilininkomenvoor arbeidsmigrantengrootgenoegomvoorlopignaarnederlandteblijven komen Eenvaakgehoordargumentisdatdelonendekomendejarenexponentieel zullenstijgen,waardoorarbeidsmigrantenmindersnelgeneigdzullenzijnin hetbuitenlandtegaanwerkenondanksdatersindsdetoetredingtotdeeu eenflinkegroeiheeftplaatsgevonden,isdezeexponentiëlegroeivooralsnog niettezienindeloonschaleninoost3europakijkendnaarlandendieenkele decenniageledenzijntoegetreden,zoalsspanjeenportugal,valtteziendater nogeengrootgatzittussendeloonniveausmetnederlandbovendienisdaar ookgeenexponentiëlegroeiteziendaaromwordtverwachtdatookde komendejarenhetloonverschiltussenoost3enzuid3europavoorlopig achterblijftbijlandenuitdemeestewest3ennoord3europeselanden(zoals Nederland,Duitsland,België,ScandinaviëenGroot3Brittannië) DeloonontwikkelinginAziatischelandenligtoverigensnogverachterop EuropaHetgemiddeldeChineseloonligtnogietsonderhetniveauvan BulgarijeenRoemeniëInlandenalsIndia,deFilippijnenligthetzelfsnog velemalenlagereenverklaringkanzijndaternogeenbredeonderklasse (dekanslozen)indezelandenisdiemoetenlevenvanzéérminimale inkomsten WerkloosheidmotiveertmetnameZuidBEuropeanenteemigreren Naasthetarbeidsaanbodinbestemmingslandenendehoogtevanhet potentieelinkomenishetwerkloosheidspercentageookeenbelangrijke indicatorvoorinternationalearbeidsbemiddelaarseenhogewerkloosheid nooptpotentiëlearbeidskrachtenertoeookhunheiltezoekeninhet buitenlanddatisderedenwaarommeninduitslandzolonktnaardezuid3 EuropeselandenMeteenwerkloosheidspercentagevanbovende20%in SpanjeisditeeninteressantarbeidspotentieelvoorbijvoorbeelddeDuitse industrie Spanjaardenemigratiegeoriënteerd SteedsmeerSpanjaardenemigrerendoordeeconomischecrisisnaarhet buitenlandindeeerstehelftvan2012zochtenmeerdan40000 Spanjaardenhunheilineenanderland,ruimtweekeerzoveelalsin dezelfdeperiodein2011datblijktuitcijfersvanine,despaanseequivalent vanhetcbsinnederlandvooralgroot3brittannië,duitsland,frankrijken Zwitserlandzijnpopulair Hetaantalarbeidsmigrantenneemtnaarverwachtingtoetot Kijkendnaardehuidigeschattingvan300000arbeidsmigrantenin Nederlandendeopkomendearbeidskraptevan770000arbeidskrachten magverwachtwordendathetaantalarbeidsmigrantendekomendejaren 0,00# 5000,00# 10000,00# 15000,00# 20000,00# 25000,00# 30000,00# Belgium# Germany# Netherlands# Spain# Portugal# Greece# Czech#Republic# Slovakia# Hungary# Poland# Bulgaria# Romania# Gemiddeld'jaarlijks'neo'inkomen'in' 'per' hoofd'van'de'bevolking' 2003# 2005# 2007# 2009# 2011#

6 6 flinktoeneemteenabuenquêteonderschrijftdit:zonderaantallentegeven verwachtbijna80%vandeabu3ledendathetaantaltewerkgestelde arbeidsmigrantentotenmet2015(flink)gaattoenemen Dempendefactorenvoordetoenamevanhetaantalarbeidsmigrantenkande concurrentieuithetbuitenlandzijnofdemeevallendearbeidstekortendoor stijgendearbeidsparticipatie,zoalsabnamroreedsbecijferdeversterkende factorendaarentegenzijndetoenemendeacceptatievandeinlenerende opengaandegrenzenvoorbulgarenenroemenenvanaf2014 Uitgaandevaneenzichpositiefontwikkelendeeconomieendaarbij behorendeversterkingvandearbeidskraptezalhetaantalarbeidsmigranten tussen2016en2020naarschattingtoenemenvan550000tot600000de groeizitdanvooralindelaaggeschooldearbeidskrachten,maarookinde ambachtenindeagrarischeentechnischesectordaarnaastzaleen toenemendpercentagedoorgroeiennaarmiddenkaderfunctiesindiezelfde sectorenendelogistiekesectoren Ondanksdathetarbeidstekortindezorghetmeestschrijnendgaatzijn, wordthierslechtseenlichtetoenamevanhetaantalarbeidsmigranten verwachtwerkenindezorgblijftrelatiefcomplexenvoordewerkgever moeilijkcontroleerbaarwerkdaarnaastishetmaarzeerdevraagin hoeverredepatiëntofcliëntaltijdverzorgingofverplegingvaneen arbeidsmigrantaccepteert,alishetmaarvanwegemogelijketaalbarrières Veelzorginstellingenworstelenmetdit(inpotentiediscriminerende) spanningsvelddaarnaastishetarbeidsmarktvraagstukindezorgsectorzo schrijnend,datalternatievenomwerkeneenvoudigerenpersoneel productievertemakenwaarschijnlijkeengrootdeelgaanoplossen Hetaantalkennismigrantenzalmondjesmaatblijventoenemen,maardan vooralindetechniekenbiomedischeindustriedezeaantallenzullenechter beduidendlagerliggenmedeookvanwegedesterkeconcurrentievanuit anderelanden Gebruiktebronnen: ABNAmro,ABU,AWVN,Beursnl,CBS,CPB,ErasmusUniversiteit,Eurostat, FME3CWM,FinancieelDagblad,HollandZorg,KamervanKoophandel,LTO, MKBNederland,NBBU,OTTOWorkForce,RandstadUitzendbureau,ROA, SEO,UniversiteitUtrecht,UWVWerkbedrijf,VNO3NCW Redactie DitdocumentisopgestelddoorBartVerlegh,associatemarketingbijProfessionalsinFlexAan dezeuitgavewerktemee:patrickhustinxvoormeerinformatiekuntucontactopnemenmet WatisProfessionalsinFlex?wwwprofessionalsinflexnl ProfessionalsinFlexbiedtadvies,project3eninterimmanagementvooruitzendondernemingen enandereondernemingenindeflexbranchedeorganisatieverenigtdebestezelfstandige professionalsuitdebrancheeninvesteertcontinuinhunnetwerkenkennisniveaubinnende flexbranchedezeinvesteringinkennisennetwerkkomentotuitinginseminarsvoor flexondernemingen,bijeenkomstenvoorprofessionalsenpublicatiesindiversemedia Disclaimer Nietsuitdezeuitgavemagwordenverveelvoudigden/ofopenbaargemaaktzonderschriftelijke bronvermeldingdezepublicatieislouterinformatiefenmagnietwordenbeschouwdalsadvies Hoewelaandesamenstellingvandezeuitgavedegrootstmogelijkezorgisbesteed,kunnende samenstellers,auteurs,en/ofdeuitgevernietaansprakelijkwordengesteldvooreventuele fouten,nochkunnenaandeinhoudrechtenwordenontleend (C)ProfessionalsinFlex,KvK Ditdocumentisafgeslotenop29augustus2012 wwwvisieopflexnl wwwprofessionalsinflexnl

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit

Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit Vlaanderen kende in 2012 laagste aantal tienermoeders ooit In 2012 bereikte het tienerouderschapscijfer in Vlaanderen een historisch laagterecord van 6 bevallingen per 1000 tieners (15-19 jaar). Ook in

Nadere informatie

De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar?

De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar? De groeiende informele arbeidsmarkt: is zwart werk onmisbaar? Prof dr Joanne van der Leun, Leiden Law School Met dank aan Piet Renooy, Regioplan Amsterdam DE STAAT VAN NEDERLAND, 22 september 2014 Informele

Nadere informatie

Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen

Einde aan roaming-afzetterij: tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen IP/09/1064 Brussel, 1 juli 2009 Einde aan "roaming-afzetterij": tarieven voor sms-en, bellen en internetten vanuit het buitenland vanaf vandaag een stuk lager dankzij EU-maatregelen Met ingang van vandaag

Nadere informatie

Korsakov in België: veel zorg of veel zorgen?

Korsakov in België: veel zorg of veel zorgen? Korsakov in België: veel zorg of veel zorgen? Bart Schepers UPC Sint-Kamillus Bierbeek Doel 1. Is België een goede leerling? Hoe goed is de zorg voor korsakovpatiënten vandaag georganiseerd? 2. Beschrijven

Nadere informatie

HUIDIGE STATUS. HuidigeBlue&MeTomTom geïntroduceerdop PuntoEvo in 2009 en nuleverbaarop 6 modellen

HUIDIGE STATUS. HuidigeBlue&MeTomTom geïntroduceerdop PuntoEvo in 2009 en nuleverbaarop 6 modellen BLUE&ME TOMTOM 2 Parts&Services Accessoire Marketing Fiat Group Automobiles Nertherlands B.V. Accessories Marketing, Mei 2011 20 Novembre, 2010 HUIDIGE STATUS MITO GIULIETTA 500 PUNTO EVO DOBLO QUBO F.L.

Nadere informatie

FACTSHEETshort PEPPERS

FACTSHEETshort PEPPERS FACTSHEETshort PEPPERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts15@gmail.com Paprika s: Nederland verliest terrein aan Spanje Export Nederland dit jaar fors gedaald De Nederlands export

Nadere informatie

Opleidingen en Trainingen VVCM

Opleidingen en Trainingen VVCM Opleidingen en Trainingen VVCM Even voorstellen 2 Hans Reitsma Ondernemer Bestuurder VVCM Student CCM (inmiddels module 2) De VVCM Circa 1.000 leden Credit Management Evenementen Uitgever Blad De Credit

Nadere informatie

Service. ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions

Service. ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions Service ASSA ABLOY, the global leader in door opening solutions www.besam.be Service van wereldniveau Kiest u voor Besam, dan kunt u rekenen op onze wereldwijde service met lokale, gecertificeerde en deskundige

Nadere informatie

Plan van aanpak. Verdringing van Henk? 10-12-13. Code Oranje voor vrij werkverkeer binnen EU-transportsector?

Plan van aanpak. Verdringing van Henk? 10-12-13. Code Oranje voor vrij werkverkeer binnen EU-transportsector? Code Oranje voor vrij werkverkeer binnen EU-transportsector? Context sinds 2004: hoge en lage lonen lidstaten 271 2008 GDP per inhabitant Index where the average of the 27 EU-countries is 100 137 135 123

Nadere informatie

4e Post EAUN Meeting. Men s Health. Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN

4e Post EAUN Meeting. Men s Health. Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN 4e Post EAUN Meeting Men s Health Willem de Blok Verpleegkundig specialist oncologie-urologie Antoni van Leeuwenhoek Amsterdam Board member EAUN Weergave presentatie Ian Banks 14-6-2011 Brussel Men s Health

Nadere informatie

Infographic: bellen vanuit Nederland naar Nederland + Top 10 handelspartners (FLEX) INTERN. 0 ct

Infographic: bellen vanuit Nederland naar Nederland + Top 10 handelspartners (FLEX) INTERN. 0 ct Infographic: bellen vanuit Nederland naar Nederland + Top 10 handelspartners (FLEX) INTERN 1 NL DE BE UK FR CN USA SE ES PT BR Abonnementskosten FirmTel MOBILE Per maand 5.00 Firmtel SENS Per maand 14.75

Nadere informatie

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet

Nationaal beleid voor transport veiligheid. Pieter van Vliet Nationaal beleid voor transport veiligheid Pieter van Vliet Zonder transport geen economische ontwikkeling Nationaal Verkeer en VervoersPlan: Nota mobiliteit 2002 2020 Meerjaren planning van infrastructuur

Nadere informatie

Lichtregulering BREEAM-NL

Lichtregulering BREEAM-NL Lichtregulering BREEAM-NL Lichtregulering Wat is BREEAM-NL BREEAM-NL is een beoordelingsmethode waarmee de duurzaamheidsprestaties van een gebouw kunnen worden bepaald. BREEAM is ontwikkeld door de Engelse

Nadere informatie

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013

Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013. 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Toerisme in cijfers Tourism in figures 2013 XL 03 aantal overnachtingen naar verblijfsmotief 2013 number of overnight stays by motive of stay 2013 Ju i 2014 2 AANTAL OVERNACHTINGEN NAAR VERBLIJFSMOTIEF,

Nadere informatie

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be)

Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Migratie en de welvaartsstaat: is er sprake van aanzuigeffecten? Bart Meuleman (bart.meuleman@soc.kuleuven.be) Inleiding Onderliggende assumptie gemaakt door aantal beleidsmakers: Sociaal beleid mag niet

Nadere informatie

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe

Visie op 2010. Frans de Jong, directievoorzitter. Rabobank West Betuwe Visie op 21 Frans de Jong, directievoorzitter 1 Rabobank West Betuwe Programma Welkomstwoord: directievoorzitter Frans de Jong Visie op 21: Allard Bruinshoofd Gelegenheid tot vragen en afsluitende borrel

Nadere informatie

Financiele instellingen en het herstel van de economie

Financiele instellingen en het herstel van de economie Financiele instellingen en het herstel van de economie Inhoudsopgave. 1. Rol financiële sector bij B2B kredietverlening 3 2. Balans tussen vertrouwen en krediet 4 3. Risicovrij bankieren bestaat niet 5

Nadere informatie

ivat Invoice Gebruikers handleiding 2015 1. Starten Om ivat Invoice te starten, ga naar www.vatat.com Onder my ivat login selecteer ivat Invoice

ivat Invoice Gebruikers handleiding 2015 1. Starten Om ivat Invoice te starten, ga naar www.vatat.com Onder my ivat login selecteer ivat Invoice ivat Invoice Gebruikers handleiding 2015 1. Starten Om ivat Invoice te starten, ga naar www.vatat.com Onder my ivat login selecteer ivat Invoice Geef uw login en paswoord in. Lees de gebruikdersvoorwaarden

Nadere informatie

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015

FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import jan-may 2015 IMPORT IN MILLION DOLLAR Factsheet RUSSIA cut flowers FACTSHEET CUT FLOWERS RUSSIA import Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com RUSSISCHE IMPORT SNIJBLOEMEN BEGIN DIT

Nadere informatie

Invend bespaart klanten geld

Invend bespaart klanten geld Invend bespaart klanten geld Het verminderen van verbruik zonder afbreuk van beschikbaarheid Invend maakt een beter beheer van industriële verbruiksartikelen met een hoge omloopsnelheid mogelijk, wat een

Nadere informatie

INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes

INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes INFOSHOP Het CAF in Europa Patrick Staes Doelstelling van de studie De evolutie in het gebruik van het CAF in de Europese administraties nagaan sinds de herfst van 2003 1. kijken hoe het CAF wordt gepromoot

Nadere informatie

Aanpak criminaliteit: wat leren we?

Aanpak criminaliteit: wat leren we? Aanpak criminaliteit: wat leren we? Mechelen, 9/12/2015 Eddy De Raedt, Beleidsadviseur van de algemeen directeur Federale Gerechtelijke Politie The boiled frog 1 Context - Jaren 90: - Operationele dossiers

Nadere informatie

Factsheet ESPAD 2011

Factsheet ESPAD 2011 Factsheet ESPAD 0 Het gebruik van alcohol, tabak en drugs onder Nederlandse scholieren vergeleken met de rest van Europa. De ESPAD studie Het belangrijkste doel van de European School Survey Project on

Nadere informatie

Windenergie; werking en perspectief

Windenergie; werking en perspectief Windenergie; werking en perspectief Jos Beurskens Den Haag 30 mei 2012 www.ecn.nl Energiedichtheid van wind P wind = ½..V 3 [W/m 2 ] Windsnelheid (m/s) Windsnelhed (Watt/m²) 3 16 V (m/s) 6 130 12 1035

Nadere informatie

Credit Risk Management in een internationale omgeving

Credit Risk Management in een internationale omgeving in een internationale omgeving 5 e Jaarcongres Credit Management Algemeen LeasePlan Corporation: Historie Profiel Internationale omgeving Risk Management Historie LeasePlan Corporation 1963 - Start LeasePlan

Nadere informatie

ROI DRIVEN INTERNET MARKETING AGENCY IN VOGELVLUCHT

ROI DRIVEN INTERNET MARKETING AGENCY IN VOGELVLUCHT ROI DRIVEN INTERNET MARKETING AGENCY IN VOGELVLUCHT Meer dan 11 jaar ROI gefocust als agency Full service strategisch tactisch - operationeel 45 professionals vanuit 2 kantoren Hoofdkantoor in Breda, Nederland

Nadere informatie

Indien u vragen of commentaar hebt ivm met het onderzoek, neem dan contact op:

Indien u vragen of commentaar hebt ivm met het onderzoek, neem dan contact op: Omtrent deze enquête Over heel de Europese unie zijn er heel wat organisaties die ICT opleidingen en toegang tot het internet aanbieden, meestal voor mensen die met sociale uitsluiting worden bedreigd.

Nadere informatie

Het bruto binnenlands product per inwoner in Gelderland (inter)nationaal vergeleken

Het bruto binnenlands product per inwoner in Gelderland (inter)nationaal vergeleken Het bruto binnenlands product per inwoner in Gelderland (inter)nationaal vergeleken Het bruto binnenlands product (BBP) van een land is de som van alle binnenlands geproduceerde goederen en diensten. De

Nadere informatie

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid,

FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, FORUM Factsheet Jeugdwerkloosheid, @ FORUM, Instituut voor Multiculturele Ontwikkeling, september 29 Samenvatting De werkloosheid onder de 1 tot 2 jarige Nederlanders is in het 2 e kwartaal van 29 met

Nadere informatie

IMEC: Hubert De Neve EVP Human Resources

IMEC: Hubert De Neve EVP Human Resources IMEC: PASSIE VOOR TALENT Hubert De Neve EVP Human Resources HUBERT DE NEVE THE EMBEDDED INTERNET: 4 DE GENERATIE 15B Devices Pervasive Ubiquitous Researchers Many Mainframes Servers, PC s Cell Phones Embedded

Nadere informatie

Trend Control Systems Ltd

Trend Control Systems Ltd Trend Control Systems Ltd Trend Approved Partner Network: Australia Germany ** Malaysia * Portugal Sweden ** Austria * Belgium China ** Croatia Czech Republic Denmark ** Estonia Faroe Islands Finland *

Nadere informatie

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU

Resultaten na 3 jaar. Suikermarktordening. Acties Cosun: Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling. Forse reorganisatie suikersector in EU EU suikermarkt Uitzaai 008 Vooruitblik 009 Jan Willem van Roessel Resultaten na jaar Prijsdaling Volumedaling Geografische herverdeling Suikermarktordening Forse reorganisatie suikersector in EU 6 Mln

Nadere informatie

E-Ready? Wordt de Vlaamse consument reeds warm van het e-boek?

E-Ready? Wordt de Vlaamse consument reeds warm van het e-boek? E-Ready? Wordt de Vlaamse consument reeds warm van het e-boek? De verkoopcijfers Cindy Van Mulders Business Unit Manager GfK Retail and Technology GfK introductie GfK Group actief in meer dan 100 landen

Nadere informatie

Trends in gezondheidsklachten en gezondheidsgedrag van jongeren Resultaten van de studie Jongeren en gezondheid

Trends in gezondheidsklachten en gezondheidsgedrag van jongeren Resultaten van de studie Jongeren en gezondheid Trends in gezondheidsklachten en gezondheidsgedrag van jongeren Resultaten van de studie Jongeren en gezondheid Prof. Dr. B. Deforche en Dr. A. Hublet Health Behaviour in School-Aged Children: WHO Collaborative

Nadere informatie

HD WIRELESS N OUTDOOR CLOUD CAMERA DCS-2330L INSTALLATIEHANDLEIDING

HD WIRELESS N OUTDOOR CLOUD CAMERA DCS-2330L INSTALLATIEHANDLEIDING HD WIRELESS N OUTDOOR CLOUD CAMERA DCS-2330L INSTALLATIEHANDLEIDING INHOUD VAN VERPAKKING HD WIRELESS N OUTDOOR CLOUD CAMERA DCS-2330L STROOMADAPTER ADAPTER NEDERLANDS ETHERNETKABEL (CAT5 UTP) SLUIT DE

Nadere informatie

Professionele beveiligingskabel

Professionele beveiligingskabel Professionele beveiligingskabel CQR Fire & Security Portfolio professionele beveiligingskabel FIRE & SECURITY First Choice for Quality FIRE & SECURITY CQR Fire & Security In samenwerking met CQR biedt

Nadere informatie

Ontwikkelingen en discussies op de koopwoningmarkt

Ontwikkelingen en discussies op de koopwoningmarkt Ontwikkelingen en discussies op de koopwoningmarkt Peter Boelhouwer 19-06-2015 Delft University of Technology Challenge the future Inhoud Was de crisis op de Nederlandse woningmarkt onafwendbaar? Verandert

Nadere informatie

Cutflowers: Export Netherlands and other countries - 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014

Cutflowers: Export Netherlands and other countries - 2003 2004 2005 2006 2007 2008 2009 2010 2011 2012 2013 2014 in million euro Factsheet cutflowers export worldwide november 2015 FACTSHEET CUTFLOWERS Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com WERELDHANDEL SNIJBLOEMEN: 7 MILJARD EURO

Nadere informatie

Modernisering Europese Staatssteunregels Drs. K.H.S. (Koert) van (Koert) Buiren van Buiren

Modernisering Europese Staatssteunregels Drs. K.H.S. (Koert) van (Koert) Buiren van Buiren Modernisering Europese Staatssteunregels Utrecht, juni 2014 Drs. K.H.S. (Koert) van Buiren k.vanbuiren@seo.nl Inhoud 1. Inleiding en achtergrond - Wat is Staatssteun - Enkele cijfers - Modernisering 2.

Nadere informatie

Presentatie Smits. Vendor Solutions. Hajo Kuperus Accountmanager Vendorlease 2 december 2014

Presentatie Smits. Vendor Solutions. Hajo Kuperus Accountmanager Vendorlease 2 december 2014 Presentatie Smits Vendor Solutions Hajo Kuperus Accountmanager Vendorlease 2 december 2014 Agenda Wie zijn wij? Wat gaan wij samen doen? Hoe werkt dat? Leasevormen Acties Onze ambitie 2 In het kort Opgericht

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IN DE PRAKTIJK

ZONNE-ENERGIE IN DE PRAKTIJK ZONNE-ENERGIE IN DE PRAKTIJK OUR ENERGY IS NATURAL Geert LENOIR Business Development Manager 1 Wereld energie reserves op vandaag belangrijk om weten Jaarlijks ingestraalde zonne-energie Conventionele

Nadere informatie

Radboud Beyond Borders 2015 Psychologie. Elise van Casteren International Officer Psychologie

Radboud Beyond Borders 2015 Psychologie. Elise van Casteren International Officer Psychologie Radboud Beyond Borders 2015 Psychologie Elise van Casteren International Officer Psychologie 07/10/2015 Even voorstellen.. Elise van Casteren International Officer Psychologie Ilse Baijens en Debbie Wolters

Nadere informatie

Netherlands and Belgium. Ad Klaassen, Secretary-General

Netherlands and Belgium. Ad Klaassen, Secretary-General Strawberries in the Netherlands and Belgium Ad Klaassen, Secretary-General Antwerp, September 1-3, 2010 1 Content 1. Introduction 2. Production Belgium/the Netherlands 3. Market 4. Consumption 5. Sustainable

Nadere informatie

Corneel Geerts Transportgroup heeft 12 kantoren en depots in de Benelux en verder ook filialen in Roemenië, Bulgarije, en Slovakije.

Corneel Geerts Transportgroup heeft 12 kantoren en depots in de Benelux en verder ook filialen in Roemenië, Bulgarije, en Slovakije. Corneel Geerts Transportgroup staat voor betrouwbaarheid, zekerheid en flexibiliteit. Wij zijn als Corneel Geerts Transportgroup een van de leidinggevende logistieke dienstverleners in België. Reeds meer

Nadere informatie

Gaat de wereldeconomie Japan achterna? Peter Vanden Houte Chief Economist ING Belgium

Gaat de wereldeconomie Japan achterna? Peter Vanden Houte Chief Economist ING Belgium Gaat de wereldeconomie Japan achterna? Peter Vanden Houte Chief Economist ING Belgium Lange-termijnrente naar historisch dieptepunt 2 BBP-evolutie sinds start financiële crisis België Eurozone 3 Waarom

Nadere informatie

www.luxalon.com Plafondsystemen

www.luxalon.com Plafondsystemen S T R E K M E T A A L www.luxalon.com Plafondsystemen Luxalon Strekmetaal Fantastische visuele effecten Luxalon Strekmetaal biedt architecten eigentijdse ontwerpvrijheid. Met deze veelzijdige materialen

Nadere informatie

FACTSHEET STRAWBERRIES

FACTSHEET STRAWBERRIES FACTSHEET STRAWBERRIES Aardbeien: Nederland teelt- én handelsland Jaarlijks worden er in Nederland tegenwoordig tussen de 45 en 50.000 ton aardbeien geproduceerd. Vergeleken met de periode daarvoor is

Nadere informatie

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog

Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog FACTSHEET BANANEN Fruit&VegetabelFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Wereldwijde productie van bananen nu vrijwel stabiel; export groeit nog Exportwaarde wereldwijd: 9 miljard dollar

Nadere informatie

Volhardmetalen Draadfrezen

Volhardmetalen Draadfrezen Volhardmetalen Draadfrezen Inleiding Het prograa volhardmetalen draadfrezen van Dormer is een complete range hoogproductieve gereedschappen met een indrukwekkende prijs-kwaliteitsverhouding, De premium

Nadere informatie

Het Europese perspectief van de oncologieverpleegkunde

Het Europese perspectief van de oncologieverpleegkunde Het Europese perspectief van de oncologieverpleegkunde Erik van Muilekom MANP, OCN, RN Verpleegkundig specialist Antoni van Leeuwenhoek ziekenhuis- Nederlands Kanker Instituut Amsterdam President European

Nadere informatie

Beleggen in de Belgische Staatsschuld. Opportuniteiten voor de particuliere belegger

Beleggen in de Belgische Staatsschuld. Opportuniteiten voor de particuliere belegger Kingdom of Belgium - Federal Public Service FINANCE - Treasury - Debt Agency Beleggen in de Belgische Staatsschuld Opportuniteiten voor de particuliere belegger 9 November 2011 Inhoudstafel Deel 1 De Belgische

Nadere informatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie

Naar een leiderschapscrisis. Visie zonder actie is hallucinatie Naar een leiderschapscrisis Visie zonder actie is hallucinatie Enkele risico s Spanningen tussen China en VS lopen verder op en monden uit in handelsoorlog Nieuwe spanningen binnen eurozone M.n. in de

Nadere informatie

Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg

Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg Energiebesparing voor vastgoedmanagers in de Zorg Hoe kan ik energiebesparing realiseren en financieren? George Müller 06-34855943 george.muller@energymatters.nl www.energymatters.nl Voorstellen: George

Nadere informatie

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Gevoegd bij het:

COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE. Gevoegd bij het: COMMISSIE VAN DE EUROPESE GEMEENSCHAPPEN Brussel, XXX SEC(2007) 707 WERKDOCUMENT VAN DE DIENSTEN VAN DE COMMISSIE Gevoegd bij het: Witboek van de Commissie aan het Europees Parlement en de Raad Een EU-strategie

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden. Algemene voorwaarden webverkoop Brink & Campman bv

Algemene Voorwaarden. Algemene voorwaarden webverkoop Brink & Campman bv Algemene Voorwaarden Inhoudsopgave: Artikel 1 - Definities Artikel 2 - Identiteit van de ondernemer Artikel 3 - Toepasselijkheid Artikel 4 - Het aanbod Artikel 5 - De overeenkomst Artikel 6 - Herroepingsrecht

Nadere informatie

Meer dan 250 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie

Meer dan 250 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie IP/08/605 Brussel, 18 april 2008 Meer dan 2 miljoen Europeanen gebruiken regelmatig het internet, volgens het Voortgangsrapport ICT van de Commissie Meer dan de helft van de Europeanen zijn regelmatige

Nadere informatie

Sustainable Public Procurement in Belgium: Policy and instruments. Jo Versteven Federal Public Planning Service Sustainable Development

Sustainable Public Procurement in Belgium: Policy and instruments. Jo Versteven Federal Public Planning Service Sustainable Development Sustainable Public Procurement in Belgium: Policy and instruments Jo Versteven Federal Public Planning Service Sustainable Development SPP Policy in Belgium Sustainable public procurement Policy and instruments

Nadere informatie

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse

Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse Statistieken 2012 96 ste Vierdaagse De limiet voor het aantal inschrijvingen is in 2012 gesteld op 45.000. In totaal zijn 4.896 personen uitgeloot voor de Vierdaagse. Barometer 2012 alle lopers % uitval

Nadere informatie

RECA Group RECA CONNECTS, PERFORMS, INSPIRES RECA CPS. C-Parts Management Solutions

RECA Group RECA CONNECTS, PERFORMS, INSPIRES RECA CPS. C-Parts Management Solutions RECA Group RECA CONNECTS, PERFORMS, INSPIRES RECA CPS C-Parts Management Solutions RECA Group RECA CONNECTS, PERFORMS, INSPIRES C-Parts Management oplossingen Een kleine moeite voor ons betekent een wereld

Nadere informatie

Europees Centrum voor de Consument België

Europees Centrum voor de Consument België Europees Centrum voor de Consument België Rapport activiteiten 2009 1 Het Belgische ECC maakt deel uit van een Europees netwerk van 29 centra: de 27 lidstaten + Noorwegen en IJsland. Het ECC-Net werd opgericht

Nadere informatie

Vakantiegids. Voor honden, katten en fretten. Uitneembare bijlage: Tips en checklist voor de vakantie

Vakantiegids. Voor honden, katten en fretten. Uitneembare bijlage: Tips en checklist voor de vakantie Vakantiegids Voor honden, katten en fretten Uitneembare bijlage: Tips en checklist voor de vakantie INHOUD Op reis gaan 2 Spoelwormen 3 Lintwormen 4 Vossenlintworm 5 Haakwormen 6 Hartwormen 7 Uitneembare

Nadere informatie

FACTSHEET NETHERLANDS International trade

FACTSHEET NETHERLANDS International trade FACTSHEET NETHERLANDS International trade Fruit&VegetableFacts; JanKeesBoon; +31654687684; fruitvegfacts@gmail.com Nederlandse import en export verse groenten en fruit 2013: minder kilo s; meer euro s

Nadere informatie

Elk project begint met KNX

Elk project begint met KNX Elk project begint met KNX Woning- en gebouwautomatisering voor een toekomstvaste investering Toekomstbestendig Toekomstbestendig vastgoed een flexibel, energie-efficiënt en duurzaam gebouw dat veel comfort

Nadere informatie

INSTALLATIE INSTRUCTIES Voor tegeltapijt met een Glasbac of Graphlex backing. InterfaceFLOR

INSTALLATIE INSTRUCTIES Voor tegeltapijt met een Glasbac of Graphlex backing. InterfaceFLOR INSTALLATIE INSTRUCTIES Voor tegeltapijt met een Glasbac of Graphlex backing InterfaceFLOR VOORBEREIDING 1. Conditionering van materialen De tegels moeten worden uitgepakt op een vlakke ondergrond waarna

Nadere informatie

Vakantiegids voor honden, katten en fretten

Vakantiegids voor honden, katten en fretten Vakantiegids voor honden, katten en fretten Bayer vakantiegids met uitneembare bijlage Tips en checklist voor de vakantie INHOUD Op reis gaan 2 Spoelwormen 3 Lintwormen 4 Vossenlintworm 5 Haakwormen 6

Nadere informatie

www.luxalon.com Plafondsystemen

www.luxalon.com Plafondsystemen X L P L A F O N D S www.luxalon.com Plafondsystemen Luxalon XL plafonds Extreme vlakheid en afmetingen Luxalon biedt al meer dan 40 jaar een zeer breed programma aan metalen plafonds, zoals: brede panelen,

Nadere informatie

Verpakking en Etikettering: Het perfecte huwelijk. Elly Spies AOAC-LL symposium, 21 November 2013

Verpakking en Etikettering: Het perfecte huwelijk. Elly Spies AOAC-LL symposium, 21 November 2013 Verpakking en Etikettering: Het perfecte huwelijk Elly Spies AOAC-LL symposium, 21 November 2013 FrieslandCampina brands Consumer products Professional market Ingredients 2 Wereldwijd Europe Netherlands

Nadere informatie

Van innovatief product

Van innovatief product Buitenplafondsystemen Van innovatief product naar innovatief project Voorpagina: Coina-station, Coina, Portugal Architect : Mata Guedes Product : 300L Exterior LUXALON BUITENPLAFONDS EEN BEPROEFD SYSTEEM

Nadere informatie

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013

Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 Worden senioren onbetaalbaar? Demografische verkenningen. Gerard Langerhorst 7 maart 2013 1 2 Trap des ouderdoms in de Gouden Eeuw In de Gouden Eeuw lieten de rijken geïllustreerde voorstellingen maken

Nadere informatie

IP/09/142. Brussel, 28 januari 2009

IP/09/142. Brussel, 28 januari 2009 IP/09/142 Brussel, 28 januari 2009 Commissievoorstel ter ondersteuning van het EUherstelplan: 5 miljard EUR extra investeringen in energie- en breedbandinternetinfrastructuur in 2009 en 2010 De Europese

Nadere informatie

it500 Internet Thermostaat INSTALLATIE HANDLEIDING

it500 Internet Thermostaat INSTALLATIE HANDLEIDING it500 Internet Thermostaat INSTALLATIE HANDLEIDING 1. Product & veiligheidsinformatie Deze instructies zijn bedoeld voor het SALUS Controls model dat is afgebeeld op de voorkant van deze handleiding. De

Nadere informatie

Big data: schat aan informatie voor regionaal-economische vraagstukken

Big data: schat aan informatie voor regionaal-economische vraagstukken Big data: schat aan informatie voor regionaal-economische vraagstukken Beleidsinformatiesymposium Feiten, Feiten, Feiten 2015 Datum: 11 juni 2015 Decisio, Menno de Pater en Gerwin van der Meulen Big data:

Nadere informatie

Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten. Trends Finance Day 01-06-2013

Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten. Trends Finance Day 01-06-2013 Onze visie op de markten en ons aanbod van beleggingsdiensten Trends Finance Day 01-06-2013 Samenvatting wereldeconomie Economie Monetair Aandelen Obligaties EMU Core* - + + - EMU PIIGS** - - 0 - USA 0

Nadere informatie

Nederland en duurzame mobiliteit: gidsland of achterblijver?

Nederland en duurzame mobiliteit: gidsland of achterblijver? Nederland en duurzame mobiliteit: gidsland of achterblijver? Auteurs: Huib van Essen en Rens Kortmann (CE) September 2005 Inhoudsopgave 1 Inleiding 1 2 Transport & Environment Reporting Mechanism van het

Nadere informatie

MOBIELE OPLOSSINGEN: DATA

MOBIELE OPLOSSINGEN: DATA MOBIELE OPLOSSINGEN: DATA Overzicht nieuwe portfolio NIEUW Mobistar-oplossingen voor mobiele data Oplossingen voor mobiele multimedia 6 verschillende Shape-formules met geïntegreerde mobiele datavolumes

Nadere informatie

Moleculaire biologische kwaliteits rondzendingen: Harmonisatie via netwerken. 14 juni 2011 Dr. R. Maatman

Moleculaire biologische kwaliteits rondzendingen: Harmonisatie via netwerken. 14 juni 2011 Dr. R. Maatman Moleculaire biologische kwaliteits rondzendingen: Harmonisatie via netwerken 14 juni 2011 Dr. R. Maatman Overzicht Nationale QCs Europese projecten EQUAL Spidia Biobanken Kwaliteit in harmonisatie 2 SKML

Nadere informatie

FREE INTERNET ACCESS: DO S AND DONT S

FREE INTERNET ACCESS: DO S AND DONT S Belnet Networking Conference 2012 FREE INTERNET ACCESS: DO S AND DONT S Francis Devriendt, City of Kortrijk History Wifi is an acquired right Most people are willing to use it but not willing to pay it

Nadere informatie

Artes Roegiers nv. Bouwen van waterbouwkundige werken, inbegrepen ondersteunende activiteiten waaronder de materieeldienst.

Artes Roegiers nv. Bouwen van waterbouwkundige werken, inbegrepen ondersteunende activiteiten waaronder de materieeldienst. CERTIFICAAT Milieumanagementsysteem AIB-VINCOTTE International nv Jan Olieslagerslaan 35, 1800 Vilvoorde, België Wij certificeren dat gevestigd te Burchtstraat 89 België een milieusysteem heeft ingevoerd

Nadere informatie

Ryanair Talk is available as part of your flight purchase in three great value demoninations - 1.99, 2.99 and 7.99

Ryanair Talk is available as part of your flight purchase in three great value demoninations - 1.99, 2.99 and 7.99 Ryanair Talk Ryanairtalk biedt ongeëvenaarde beltarieven naar elke mobiele of vaste telefoon in alle Europese landen waar wij naartoe vliegen. Wij hebben onze tarieven vergeleken met de tarieven van vele

Nadere informatie

BOUWKOSTEN KENGETALLENKOMPAS KENGETALLENKOMPAS BOUWKOSTEN 2013. BouwkostenKompas.nl. Bouwkostenkennis binnen handbereik!

BOUWKOSTEN KENGETALLENKOMPAS KENGETALLENKOMPAS BOUWKOSTEN 2013. BouwkostenKompas.nl. Bouwkostenkennis binnen handbereik! BOINTON DE GROOT ADVISEURS IN BOUWECONOMIE kostenkennis binnen handbereik! Het KengetallenKompas kosten is een handzaam boek met meer dan 1.000 kostenkengetallen van verschillende typen bouwwerken. De

Nadere informatie

Losse bijlage: Tips en checklist voor de vakantie. Vakantiegids. Voor honden, katten en fretten

Losse bijlage: Tips en checklist voor de vakantie. Vakantiegids. Voor honden, katten en fretten Losse bijlage: Tips en checklist voor de vakantie Vakantiegids Voor honden, katten en fretten INHOUD Op reis gaan 3 Spoelwormen Lintwormen Vossenlintworm Haakwormen Hartwormen Losse bijlage Longwormen

Nadere informatie

Style Technology 2012. Electric Fires Elektrische haarden

Style Technology 2012. Electric Fires Elektrische haarden Style Technology 2012 Electric Fires Elektrische haarden FRAMELESS WITH FRAME SAVING ENERGY = SAVING THE ENVIRONMENT Important features! Unique LED technology for very low energy consumption and long lifetime

Nadere informatie

flexibiliteit controle upsell Shape = mobile first De mobiele oplossing die steeds past Shape De voordelen

flexibiliteit controle upsell Shape = mobile first De mobiele oplossing die steeds past Shape De voordelen MOBIELE OPLOSSINGEN Shape De voordelen Shape = mobile first De mobiele oplossing die steeds past flexibiliteit controle upsell individuele oplossing per gebruiker binnen 1 bedrijf aangepaste formule mogelijk

Nadere informatie

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values

Opdracht behorende bij de Atlas of European Values Changing identity Stap 1: Voor de volgende les zal je in de rol van een andere leerling kruipen. Je bent dan niet meer Jeroen uit Barendrecht maar bijv. Björn uit Zweden. Van je leraar krijg je een badge

Nadere informatie

Leger des Heils. Beheersing van administratieve lasten in de zorg

Leger des Heils. Beheersing van administratieve lasten in de zorg Leger des Heils Beheersing van administratieve lasten in de zorg Welkom Patrick Kok Voorzitter Branchegroep Publieke Sector 2 Waarom de Branchegroep Publieke Sector? VRC en NBA/Aib willen de belangen van

Nadere informatie

Hydroproof Waterdicht en chemisch resistent

Hydroproof Waterdicht en chemisch resistent Hydroproof Waterdicht en chemisch resistent Hydroproof Parkeergarages CO² vervuiling Aanrijdingen Vochtigheid Opslagruimtes Stof Aanrijdingen Industrie Vetten Chemische dampen Ondergrondse parkeergarages

Nadere informatie

600.00 790.00 700.00. Germany, Hesse-Darmstadt, Ludwig III, 20 Mark. Austria, François Joseph, 4 Ducats. Austria, François Joseph, 4 Ducats

600.00 790.00 700.00. Germany, Hesse-Darmstadt, Ludwig III, 20 Mark. Austria, François Joseph, 4 Ducats. Austria, François Joseph, 4 Ducats Germany, Hesse-Darmstadt, Ludwig III, 20 Mark Jaar : 1873 Munthuis : Darmstadt 600.00 Kwaliteit : VF Austria, François Joseph, 4 Ducats Jaar : 1914 + 790.00 Austria, François Joseph, 4 Ducats Jaar : 1915

Nadere informatie

GfK 2014 WGOIR 8 april 2014 1

GfK 2014 WGOIR 8 april 2014 1 GfK 2014 WGOIR 8 april 2014 1 Marco Wolters Director Retail & Services Benelux GfK marco.wolters@gfk.com www.gfk.com/nl @MarcoWoltersGfK GfK 2014 WGOIR 8 april 2014 2 Our big thinking is at home in more

Nadere informatie

management van diversity is een business case bij TNT Post

management van diversity is een business case bij TNT Post management van diversity is een business case bij TNT Post Presentatie voor Utrechtse werkgeversalliantie 26-11-08 Bart Beek, Manager Diversity 2 Ontwikkelingen in Nederland 20% van Nederlandse bevolking

Nadere informatie

AERO 20 AERO 25. www.nilfisk-alto.com 302002328-2008-05-21

AERO 20 AERO 25. www.nilfisk-alto.com 302002328-2008-05-21 www.nilfisk-alto.com AERO 20 AERO 25 302002328-2008-05-21 NEDERLANDS - Gebruiksaanwijzing Belangrijke veiligheidsaan wijzingen Lees in elk geval de gebruiksaanwijzing door en berg deze binnen handbereik

Nadere informatie

Presentatie van het concept Februari 2013. Internal use only PLAN

Presentatie van het concept Februari 2013. Internal use only PLAN Presentatie van het concept Februari 2013 Internal use only I. Gezondheidswijsheid A. Concept B. Omvang C. Actoren D. Objectieven PLAN II. Het project van MSD Belgium A. MSD, een sociaal verantwoordelijk

Nadere informatie

De jungle in kaart. De opmars van retail & reisbureau. Laurens van den Oever Division Manager Media & Leisure

De jungle in kaart. De opmars van retail & reisbureau. Laurens van den Oever Division Manager Media & Leisure 1 De jungle in kaart De opmars van retail & reisbureau Laurens van den Oever Division Manager Media & Leisure GfK Group actief in meer dan 100 landen 2 Algeria Argentina Australia Austria Azerbaijan Bahrain

Nadere informatie

VAN-WWZ? 20 november 2014. Evert Verhulp verhulp@uva.nl

VAN-WWZ? 20 november 2014. Evert Verhulp verhulp@uva.nl VAN-WWZ? 20 november 2014 Evert Verhulp verhulp@uva.nl Algemeen n Het is enorm snel gegaan, binnen een week nota nav het verslag (van 108 p!). In parlementaire traject nauwelijks schade opgelopen, dus

Nadere informatie

Ontstaan rijden op aardgas

Ontstaan rijden op aardgas Ontstaan rijden op aardgas - Luc Goossens bioboer uit Ieper heeft geen gas in de straat en wenst een aardgasvoertuig aan te kopen - Vraag gesteld aan de stad om de mogelijkheden te onderzoeken - Samen

Nadere informatie