Topsectorenbeleid in vogelvlucht Het kabinet heeft de ambitie: Nederland in de top 5 van kenniseconomieën in de wereld (in 2020);

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Topsectorenbeleid in vogelvlucht Het kabinet heeft de ambitie: Nederland in de top 5 van kenniseconomieën in de wereld (in 2020);"

Transcriptie

1 MEMO Aan : Stuurgroep REO - stand van zaken Kopie aan : Werkgroep REO Van : C. Stoppelenburg MSc. Bc. Telefoon : Fax : adres : Datum : 11 april 2012 DIV nr : Betreft : Topsectorenbeleid : Schets en stand van zaken In deze notitie opgesteld in samenwerking met Provincie Zuid-Holland en gemeente Rotterdam - wordt een schets in volgelvlucht gegeven van (het afgelopen proces van) het topsectorenbeleid en wordt in een notendop de relatie gelegd met de economie van de regio. Topsectorenbeleid in vogelvlucht Het kabinet heeft de ambitie: Nederland in de top 5 van kenniseconomieën in de wereld (in 2020); Stijging van de Nederlandse R&D-inspanningen naar 2,5% van het BBP (in 2020); Topconsortia voor Kennis en Innovatie waarin publieke en private partijen participeren voor meer dan 500 miljoen waarvan tenminste 40% gefinancierd door het bedrijfsleven (in 2015). 1 Door het kabinet zijn 9 topsectoren aangewezen: water, agro en food, tuinbouw en uitgangsmaterialen, high tech, life sciences, chemie, energie, logistiek en creatieve industrie. De topsectoren kenmerken zich door een sterke markt- en exportpositie, een stevige kennisintensiteit, intensieve samenwerking tussen ondernemers en kennisinstellingen 2 de potentie een innovatieve bijdrage aan maatschappelijke uitdagingen te leveren. 3 en De inzet op (ondersteuning van deze) sectoren verloopt via het bedrijfslevenbeleid dat wordt ingericht middels een sectorale aanpak met meer vraagsturing door het 1 Ministerie ELI - Naar de top: het bedrijvenbeleid in actie(s) d.d. 13 september De wisselwerking tussen bedrijven, kennisinstellingen en de overheid wordt binnen het bedrijvenbeleid geduid als de gouden driehoek maar betekent in essentie hetzelfde als de tripple helix die in Metropoolverband wordt gebezigd. 3 Ministerie ELI - Naar de top: de hoofdlijnen van het nieuwe bedrijfslevenbeleid d.d. 4 februari

2 bedrijfsleven, met minder specifieke subsidies, meer generieke lastenverlichting en met meer ruimte voor ondernemers. 4 Per topsector is een actieagenda opgesteld welke o.a. ingaat op de kennis- en onderzoeksagenda, buitenlandbeleid, sectorale randvoorwaarden, duurzaamheid en onderwijs/scholing. Bij dit laatste aspect ligt de nadruk onder andere op de afstemming van beroepsopleidingen op de behoefte van het bedrijfsleven; een doelmatige inrichting van het mbo-opleidingenaanbod en indien nodig vormen van concentratie en taakverdeling. 5 Instellingen in het beroepsonderwijs worden gevraagd zich meer te specialiseren door middel van Centres of Expertise voor het Hoger onderwijs en Centra voor Innovatief Vakmanschap voor het mbo. Bij het opleidingenaanbod zal nadrukkelijk de arbeidsmarktvraag een rol spelen. 6 Een belangrijk adagium is ook een Leven lang leren. 7 Concretisering van deze actieagenda s vindt plaats via innovatiecontracten en human Capitalagenda s. De beschikbare rijksbudgetten worden toegewezen op basis van door de topsectoren ingediende innovatiecontracten (IC). De betrokken ministeries en organisaties blijven zelf verantwoordelijk voor de bestedingen. Recentelijk zijn de definitieve IC s ondertekend. 8 De Human Capitalagenda s (HCA s) geven, gezien vanuit de topsectoren, aan 1) hoe meer en structurele verbinding tussen bedrijven en onderwijsinstellingen moet worden bewerkstelligd en 2) de sectoren aantrekkelijker kunnen worden door het verbeteren van het beroepsperspectief (o.a. employability/ leven lang leren). Leidende principes in de HCA s zijn vraagsturing en maatwerk. De 9 HCA s zijn, onder leiding van topsector Chemie, opgewerkt tot een gezamenlijk Masterplan Bèta en Techniek. Dit plan Naar 4 op de 10, meer technologietalent voor Nederland is op 13 februari jl. overhandigd aan de minister van ELI. 9 4 Id. 3 5 Id 1 : Binnen het mbo worden instellingen gestimuleerd om samen met het bedrijfsleven keuzes te maken voor een heldere profilering en het aanbod aan opleidingen. Ook wordt de samenwerking tussen het bedrijfsleven en de mbo-instellingen verstevigd door de oprichting van de Stichting Beroepsonderwijs Bedrijfsleven. Door deze stichting wordt de betrokkenheid van het bedrijfsleven op het gebied van o.a. examineren en inhoud van de opleidingen groter. Verder wordt geïnvesteerd in een betere loopbaanoriëntatie via onder meer skills-wedstrijden. 6 Om bedrijven te stimuleren om in publiek-private samenwerkingsverbanden deel te nemen, ontwikkelt het kabinet een fiscale maatregel waarmee bedrijven hun bijdragen aan Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI s) in mindering kunnen brengen op de winstbelasting (RDA+, aftrek indicatief 25%) en om het MKB te betrekken wordt de IPC regeling (InnovatiePrestatieContracten) mede ingezet op de TKI s. 7 Id. 1 8 Ministerie ELI - Reactie op verzoek inzake innovatiecontracten en human capital agenda s van de topsectoren d.d. 9 februari Id 1 : In het Masterplan Bètatechiek worden die activiteiten uit de human capital agenda s op elkaar afgestemd waar brede samenwerking tussen sectoren waardevol is (zoals acties gericht op imago, instroom, basisonderwijs). 2

3 In zijn brief Bedrijvenbeleid in uitvoering heeft het kabinet zijn reactie geven op de HCA s en het masterplan, inclusief de aanvullende overheidsmaatregelen, de uitkomsten van de bestuurlijke overleggen over de landsdelige actieagenda's en over de rol en bijdragen van decentrale overheden aan de IC s en HCA s. Belangrijkste acties uitvoeringsbrief bedrijvenbeleid: privaat commitment van ruim 1,5 miljard in de innovatiecontracten, waarvan oplopend naar 350 mln voor privaatpublieke samenwerking in de Topconsortia voor Kennis en Innovatie (TKI's); de voor TKI s aangekondigde RDA+ maatregel wordt vanaf 2013 vormgegeven via een generieke toeslag (verwacht percentage zo n 25%) op de financiële bijdrage van de private sector aan een TKI; een mkb-loket bij de TKI s voor innovatieve mkb ers in de topsectoren, gericht op kennisopbouw en kennisverspreiding onder mkb ers; Het WBSO-plafond (Wet Bevordering Speur- en Ontwikkelingswerk) bedraagt vanaf mln en de eerste schijf wordt verlengd naar tenminste ; intensieve samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven (waaronder voor iedere topsector een centrum voor innovatief vakmanschap en center of expertise) en concentratie van het onderwijsaanbod op basis van de human capitalagenda's; een gezamenlijk offensief om tekorten aan bèta s en technici aan te pakken; internationaliseringsoffensieven worden ingezet voor de topsectoren, met afspraken over één gezamenlijke reisagenda; ook wordt het OS-instrumentarium aantrekkelijker gemaakt; samenwerking tussen topsectoren en regio's in de landsdelige actieagenda's met onder andere bijdragen aan Wetsus en Holst en financiering voor het innovatieve mkb. De regio en het topsectorenbeleid Voor de regio is i.c. de Economische Agenda Zuidvleugel (EAZ) leidend. Inzet van deze agenda is om ruimte te maken om de verwachte groei van de stuwende sectoren te faciliteren: (1) Transport & Logistiek, (2) Chemie & Energie, (3) Greenports, (4) Vrede, Recht & Veiligheid, (5) Cleantech, (6) Life Sciences & Health, (7)Pensioenen & Verzekeringen, (8) Maritiem en (9) ICT & Telecom. De EAZ volgt een drie-sporen strategie: versterken van het economisch fundament, versterken van bewezen sleutelsectoren, versterken van de kruisbestuiving tussen sectoren. 3

4 Belangrijk uitgangspunt is daarbij om steeds aan te sluiten bij topsectorenbeleid. Vier Pijlers Transitie Haven-Industrieel Complex Transitie Greenports Campusontwikkeling Kennis Intensieve zakelijke diensten 22 Projecten Uitvoeringsagenda Projectnaam Plant One Opzetten Biobased Programma Projecten Topteam water Projecten Maritieme Industrie Corridors en netwerk inland terminals Maritieme Campus University College Continuering Ecoshape* Kenniscentrum Plantenstoffen Fieldlab Tuinbouw** Greenrail Terminal Centrale As W estland Greenport Campus Versterking en samenwerking incubator programa's Open innovatie omgevingen Medtech Proeftuinen Medical Delta Biotech Park Delft BeBasic TIC Delft Ontwikkeling van omgeving campussen Organisatie Medical Delta Cross-sectorale IT-applicaties Veiligheidshuizen Business Service Networks voor internationale kantoren Voor specifiek de Rotterdamse regio zijn met name de innovatiecontracten Water, Biobased Economy (met in het kielzog Chemie), Tuinbouw & Uitgangsmaterialen en in mindere mate Life Sciences & Health en Logistiek interessant. Er zijn daarbij (sterke en minder sterke) linken met de EAZ-projecten Plant One, Opzetten Biobased Programma, Projecten Topteam Water (Continuering Ecoshape), Projecten Maritieme Industrie (Hyperbarisch lab/ Test Centrum en Schone Schepen), Corridors en netwerk inland terminals, Maritieme Campus, University College, Kenniscentrum Plantenstoffen, Greenrail Terminal, Centrale As Westland, Greenport Campus en de Medical Delta projecten. Er is kortom een aanzienlijke dekking, maar veel is echter nog onderwerp van gesprek en zal in de nabije toekomst verder duidelijk worden. Voor een uitgebreide(re) analyse wordt verwezen naar de bijlage. 4

5 BIJLAGE Topsector Energie / Biobased Voor het innovatiecontract zijn zes workpackages opgesteld die elk de totale keten van fundamenteel onderzoek tot en met valorisatie bestrijken. Deze zijn: Biobased materialen BioEnergy & BioChemicals Geïntegreerde bioraffinage Teeltoptimalisatie en biomassaproductie Terugwinnen en hergebruik: water, nutriënten en bodem Economie, beleid en duurzaamheid Onder sommige van de work packages zijn direct Rotterdamse projecten te benoemen. Daarnaast zijn er nog Rotterdamse initiatieven die work package overstijgend zijn. Biobased materialen: Geen specifieke projecten BioEnergy en BioChemicals: Projecten SG BioPort / HbR ((Bijstook biomassa in energiecentrales, stimulering biofuels, stimulering groene economie) B-Basic Biotech Park Delft Agro meets Chemistry (vergroening procesindustrie, versterking relaties landbouw) Geïntegreerde bioraffinage: Biobased Innovations Zuid-West Greenports project PzH Plant One Teeltoptimalisatie en biomassaproductie: Werkgroep Groene Chemie (trekker Deltalinqs en onderdeel SG Bioport) doet in dit kader een studie naar grondstoffen uit acquacultuur Economie, beleid en duurzaamheid Rotterdam is hier praktisch actief in door de stimulering van netwerken voor handel, en de oprichting van een handelsbeurs voor biomassa met afhandeling in Rotterdam. Stimulering van internationale normen voor duurzaamheid. 5

6 Work package overstijgende zaken op gebied van Biobased: MKB Biobased (onderdeel van ZVL fiche van Rotterdam, pzh en Syntens) Duurzaam inkopen vanuit het programma Economie wordt op dit moment innovatief inkopen uitgewerkt, biobased producten zullen hier onderdeel van zijn. De relatie tussen het innovatiecontract Biobased Economy en het EAZ-project Programma Biobased Economy lijkt mij duidelijk, evenals de relatie tussen het innovatiecontract Chemie (en dan met name het onderdeel TKI) en het EAZ-project Plant One. Ook begrijp ik van mijn collega die nauw bij het Biobased programma betrokken is dat er groene chemieprojecten uit Rotterdam op de lijst te staan (onder andere bioraffinage en bio-pet). Topsector Water Vanuit het topteam Water is in elk geval Deltatechnologie interessant voor Rotterdam. Hierin zitten verschillende projecten, waarin de link met de ZVL agenda ook al gelegd is. Digitale Delta betreft IT solutions en koppeling databanken. Rotterdam zit er in als case, (nog) geen deelnemende partij Ecoshape 2 - Betreft ecodynamische oplossingen voor watervraagstukken. Relevant voor duurzame klimaatadaptatie. Regio R dam wel als cases, inmiddels in gesprek i.v.m. pilots, o.a. Rijnhaven. R dam nog niet in consortium. Men moet wel openstaan voor uitbreiding, zeker nu de verstedelijkte delta op ons advies is opgenomen als cases. Floodcontrol 2100 betreft IT-solutions i.r.t. waterveiligheid. Regio Rotterdam vooralsnog als case, nog geen nadere invulling Duurzame Deltasteden betreft valorisatie van klimaatkennis gericht op integrale oplossingen voor duurzame inrichting van deltasteden. Is precies wat R dam is en doet: kennis ontwikkelen, toepassen en exporteren. Dit programma kan hier een impuls aan geven. Is als laatste toegevoegd aan het rijtje BC s van het topteam deltatech. sluit van de 4 businesscases het beste aan bij ambities R dam. In gesprek met Stadshavens over mogelijkheden voor huisvesten toekomstig programma bureau. Binnen het Innovatiecontract Water wordt er ingezet op onderzoek voor diepzeewinning en schone schepen. De Economische Agenda Zuidvleugel kent met het project Hyperbarisch lab/ Test Centrum (voor diepzeewinning) en het project Schone Schepen (vergunningverlening) twee projecten die daar goed op aansluiten. Punt van aandacht is de financiering van deze projecten (vooral van het Hyperbarisch Test Centrum). Die is op dit moment nog niet rond. Er wordt erg veel publieke financiering gevraagd, terwijl zowel de gemeente Rotterdam, het ministerie als de provincie het geld daarvoor niet hebben. Evenzo is er een relatie tussen het onderzoek naar Eco-engineering en het EAZ-project Continuering Ecoshape, alhoewel deze laatste nog verre van concreet is. 6

7 Hoewel niet vallend binnen de Rotterdamse Stadsregio (namelijk Dordrecht) is binnen de Human Capital Agenda van Water een duidelijke link met het EAZ-project 'Maritieme Campus' en in mindere mate met het project 'University College' te leggen. Topsector Life Sciences en Health Hoewel de projecten rond de Medical Delta zich uitstrekken van Leiden, via Delft tot Rotterdam en daarmee slechts ten dele betrekking hebben op de Rotterdamse Stadsregio zijn er raakvlakken met het innovatiecontract Life Sciences & Health. Zo vertelt het innovatiecontract in grote lijnen het verhaal van de Medical Delta en blijken partijen uit de Medical Delta daar ook bij betrokken. Van de genoemde roadmaps sluit een aantal goed aan bij de onderzoeksgebieden binnen de Medical Delta. Het gaat om de roadmaps Molecular Diagnostics, Imaging & image guided therapies, Health Technology Assesment & quality of life en Enabling technologies & infrastructure. Zoals gesteld is Medical delta (en het ambitiedocument) het belangrijkste vehicle voor life sciences en medische technologie in Rotterdam en de regio. Centraal staan R&D en behandelinfrastructuur in combinatie met user communities uit industrie en zorgsector een investerings- en ontsluitingsagenda opzetten. In het innovatiecontract worden uit deze agenda expliciet genoemd: Imaging Homecare and self management (Living labs) Zaken die wel vanuit MD naar voren gebracht zijn, maar niet zijn teruggekomen in de ICs: incubatie infrastructuur en programma optimaliseren flexibele labruimte voor bedrijven regelvrije zones - voor zorgconcepten en nieuwe zorgfinancieringsmodellen. Voor de Stadsregio is met name interessant het Zuid-Hollands concept proeftuinen voor zorginnovatie. Dit soort initiatieven worden binnen deze topsector sterk gestimuleerd. De Medical Delta coördineert dat in Zuid-Holland. Essentie is dat in thuiszorgsituaties en in verpleeginrichtingen innovaties worden ontwikkeld door de directe koppeling van vraag en aanbod (innovatieve bedrijven). Voor Rotterdam is dit een speerpunt. De hele regio wordt hier bij betrokken. Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen Van de twee aan Greenports gelinkte innovatiecontracten (Agro & Food en Tuinbouw & Uitgangsmaterialen) is de tweede voor de EAZ het meest relevant. Hoewel nog niet uitgekristalliseerd lijken er op voorhand linken mogelijk tussen het innovatiethema Gezondheid en welbevinden en het EAZ-project Kenniscentrum 7

8 Plantenstoffen, al richt de eerste zich meer op gezonde voeding en is de tweede gericht op de medicinale werking van plantenstoffen. Verder is er een HCA opgesteld onder beide innovatiecontracten die een sterke link kent met het EAZ-project Greenport Campus. Aangezien Sjaak van der Tak zowel trekker is van de HCA als voorzitter is van de Stuurgroep Greenport Campus lijkt afstemming gegarandeerd. Topsector Creatief CLICK//Networks zijn de platforms waarop bedrijven, kennisinstellingen en andere stakeholders samenwerken aan de ontwikkeling en uitvoering van een gemeenschappelijke innovatieagenda. Het zijn landelijke netwerken die sectorale en regionale sterktes combineren met een regionaal zwaartepunt. Er zijn 7 CLICK Networks: CLICK//BEAU : Rotterdam i.s.m. Delft CLICK//GATHER : provincie Utrecht/gemeente Utrecht CLICK//Media&ICT : Hilversum ism Amsterdam & Utrecht CLICK//Next Fashion : Arnhem/provincie Gelderland i.s.m. Amsterdam CLICK//SDS : Eindhoven CLICK//CI NeXt : Amsterdam CLICK//Cultural Heritage : Amsterdam i.s.m. Hilversum en Amersfoort Daarnaast is het er het landelijk opererende CLICK//NL. Dit TKI wordt gevestigd in en gecofinancierd door Eindhoven. Door een van de netwerken te trekken verplicht de gemeente Rotterdam zich tot de inzet van 0,4 fte (programmamanager-niveau), en het netwerk in te bedden in een rechtspersoon. Activiteiten die elk netwerk uitvoert zijn: Structureel agenderen van CLICK in bestaand (inter)regionaal/lokaal overleg en beleid Het verzorgen van een ambtelijk aanspreekpunt voor CLICK binnen de eigen organisatie Innovatief en breed inkopen: overheid als launching en lead customer die de creatieve sector structureel betrekt Stimuleren cross-overs naar eigen maatschappelijke domeinen (bijv. sociale zaken, zorg, verkeer en mobiliteit) Stimuleren betrokkenheid van het regionale maatschappelijke middenveld (bijv. zorginstellingen, woningbouwcorporaties) Vanuit Rotterdam lopen de volgende aan BEAU gelieerde activiteiten: Opzet van een lokale 'werktafel' Creatieve industrie Fusie NAI/St. Premsela/Virtueel Platform tot Instituut voor Creatieve industrie 8

9 Aanvraag bij UrbAct II (via Creative Factory) met project gericht op spill overs tussen creatieve bedrijfstakken en andere bedrijfstakken en maatschappij Overleg met TU Delft en Berlage Instituut over 'prefered' samenwerking met/in Rotterdam Topsector logistiek Op voorhand zou een sterke link verwacht worden tussen het innovatiecontract van de topsector Logistiek en de EAZ-projecten, maar die blijkt er slechts in geringe mate te zijn. De agenda bestaat uit 6 innovatie-roadmaps: Neutraal Logistiek Informatieplatform: Doel is dat alle bedrijven en overheden in 2020 op gestandaardiseerde wijze onderling met elkaar communiceren via dit platform; Synchromodaliteit: In 2020 bestaat er in Nederland een robuust mobiliteitssysteem waarmee het mogelijk is om op ieder tijdstip flexibel te switchen tussen modaliteiten; Douane: Uitbouwen leidende positie douane door stroomlijning en vereenvoudiging; Cross Chain Control Centers (4C): Nederlandse positie in ketenregie- en configuratie duurzaam versterken; Servicelogistiek; Nederland aan de top van de servicelogistiek (dit betekent dat alle logistieke activiteiten die nodig zijn om veelal kapitaalintensieve systemen, gedurende hun levenscyclus optimaal en ongestoord te laten functioneren); Supply Chain Finance: Optimaliseren van financiële transacties tussen bedrijven. De brede thema s zijn vastgesteld in deze topsector. Deze zijn nog niet geladen met concrete projecten. Een waaier aan projecten/acties uit de Havenvisie 2030, DelTri platform en Clean Tech Delta passen onder deze 6 thema s (wel is het lastig om de acties onder de noemer van één specifieke roadmap te brengen). De gemeente Rotterdam en het HbR zullen gezamenlijk actie ondernemen om met deze projecten de logistieke agenda van het topteam concreet invulling te geven. Nadruk binnen de EAZ-projecten liggen op het fysieke vlak en vallen daarmee buiten de scope van de onderzoeksketen. EAZ-projecten als Corridors & netwerk inland terminals, Greenrail Terminal en in mindere mate Centrale As Westland dragen natuurlijk wel bij aan een van de zes roadmaps, te weten synchromodaliteit. Verder is er een mogelijke link tussen de roadmap Douane, het Biobased Economy programma van de Rijksoverheid en het EAZ-project Programma Biobased Economy, daar waar het de verkenning van knelpunten rond de invoer van biomassa betreft. 9

10 Human Capital Agenda Via de sectoragenda Haven, Industrie en Techniek is Rotterdam aangehaakt op Bèta Human Capital Agenda (Chemie, Water, HighTech Systems en Food). Zo werken de regionale mbo-instellingen in het groot Rotterdams industriegebied, Deltalinqs, KMR en Hogeschool Rotterdam werken samen met het betreffende bedrijfsleven bij de oprichting van een Kenniscentrum Maintenance voor Proces-, Petrochemie en Energie (PPE). M.b.t. topsector logistiek - de Human Capital Agenda speelt een belangrijke rol in deze topsector. Daarom wordt er ook een Human Capital Agenda Logistiek gemaakt. Een belangrijk onderdeel van deze agenda is het Kennis Distributie Centrum (KDC). Een KDC is een regionaal samenwerkingsverband voor kennis en innovatie, gecoordineerd door de hogeschool in de regio, in het bijzondere het logistieke HBO-lectoraat. Er worden in Nederland 6 KDC s voor logistiek opgezet, waaronder 1 in de Rotterdamse regio. Het nationale logistieke instituut Dinalog is verantwoordelijk voor de afstemming tussen deze regionale KDC s. Dinalog wil deze KDC in Rotterdam opzetten in samenwerking met de Hogeschool van Rotterdam. Hiertoe zijn de eerste contacten gelegd. Welke middelen beschikbaar zijn voor deze KDCs is nog niet bekend. 10

Carrousel Drechtsteden Fysiek

Carrousel Drechtsteden Fysiek Carrousel Drechtsteden Fysiek Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Alblasserdam 2 oktober 2012 Proces Zuidvleugel: Economische Agenda Zuidvleugel November 2011: Economische Agenda

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

Bijlage 2. Human Capital Agenda s

Bijlage 2. Human Capital Agenda s Bijlage 2 Capital s De topsectoren gaan een human (onderwijs en scholing) voor de langere termijn opstellen en zullen onderwijsinstellingen hierbij betrekken. De s bevatten o.a. een analyse van de behoefte

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis

Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland. Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Innovatie-instrumenten voor bedrijven in Nederland Naar de top! Ino Ostendorf MT-lid directie Innovatie & Kennis Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Innovatie-instrumenten voor bedrijven

Nadere informatie

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek

Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Topsector en de Buitenland Promotie Logistiek Presentatie ALV NDL 20/11/2014 Agenda 1. Topsector logistiek 2. Organisatie en uitgangspunten 3. Cross-overs 4. Logistiek Koffertje en lonkend perspectief

Nadere informatie

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB

Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB High Tech Systems & Materials Life Sciences & Health Agro-Food Logistiek BEDRIJVEN Water Topsectoren en de Samenwerkingsagenda EZ-provincies-MKB Creatieve Industrie Energie Meer geld en betere dienstverlening

Nadere informatie

Samenwerkingsverbanden Economie op een rij

Samenwerkingsverbanden Economie op een rij Samenwerkingsverbanden Economie op een rij Factsheet Bedrijvenbeleid/topsectoren Doel Contactpersoon Ministerie EL&I: Dhr. M. Snippe??? Factsheet Gebiedsagenda Zuidvleugel Doel Contactpersoon Factsheet

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Navigatie topsectoren

Navigatie topsectoren Navigatie topsectoren Beleidsthema s en - doelen Beleid in cijfers Beleidsinstrumentarium 1 Versie oktober 215 Beleidsthema s en doelen topsectoren Specifiek beleid, ondersteunend aan doelen Bedrijvenbeleid:

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

BIJLAGE 1a ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012

BIJLAGE 1a ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 BIJLAGE 1a ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 NEDERLANDS KENNIS- EN INNOVATIE CONTRACT Op 4 februari 2011 heeft het Kabinet de brief Naar de top: de hoofdlijnen van het

Nadere informatie

Businessplan op hoofdlijnen

Businessplan op hoofdlijnen CLICK Creativity - Learning - Innovation - Co-creation - Knowledge Businessplan op hoofdlijnen 24 Februari 2012 CLICK IS......een landelijk innovatienetwerk van en voor een ijzersterke, innovatieve en

Nadere informatie

1. Ambitie, doelstellingen, acties

1. Ambitie, doelstellingen, acties 1. Ambitie, doelstellingen, acties Van Nederlandse distributie naar Nederlandse ketenregie Uitvoering van het Nationaal Innovatieprogramma Logistiek en Supply Chain Management 1 Agri-Food Chemie Hightech

Nadere informatie

14 december 2011 Amandus Lundqvist voorzitter topteam HTSM

14 december 2011 Amandus Lundqvist voorzitter topteam HTSM 14 december 2011 Amandus Lundqvist voorzitter topteam HTSM Topteam HTSM: advies Toename private èn publieke R&D investeringen in HTSM Herkenbaar en attractief technisch vakonderwijs Overheid als innovatieve

Nadere informatie

Nederland: de Maritieme Wereldtop

Nederland: de Maritieme Wereldtop 1 Nederland: de Maritieme Wereldtop Veilig, duurzaam en economisch sterk Maritiem Cluster in de Topsector Water: Innovatiecontract en Topconsortium Kennis en Innovatie V2.0, Samenvatting, 23 december 2011

Nadere informatie

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17

zuidwest Infrastructuur landsdeel Zuidwest 6 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 53 scholen en 17 LANDSDEEL zuidwest De regio West-Brabant is samen met de provincies Zeeland en Zuid-Holland verenigd in het landsdeel Zuidwest. In de Techniekpact-samenwerking op landsdeelniveau verbinden de zes subregio

Nadere informatie

Topsectoren. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken

Topsectoren. Bouwstenen van Bedrijvenbeleid. Hoofdstuk: In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Bouwstenen van Bedrijvenbeleid Hoofdstuk: Topsectoren In opdracht van DG Bedrijfsleven & Innovatie van het ministerie van Economische Zaken Klik hier voor de handleiding van deze presentatie Versie maart

Nadere informatie

Eerste reactie op innovatiecontracten en human capital agenda s van de topsectoren

Eerste reactie op innovatiecontracten en human capital agenda s van de topsectoren > Retouradres Postbus 20101 2500 EC Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 20 2594 AV Den Haag

Nadere informatie

Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen. Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed

Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen. Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed Innovatiecontract High Tech Systemen & Materialen Bart Reijnen Voorzitter SpaceNed NSO Netwerkbijeenkomst, 10 april 2012 Voortgang sinds NSO Netwerkbijeenkomst oktober 2011 Roadmap Aerospace in 2 delen:

Nadere informatie

Big Science for Business Erik Prins

Big Science for Business Erik Prins Big Science for Business 2012 Erik Prins Even voorstellen Ambitie om iets te veranderen Krediet & Banken crisis Leiderschap crisis Schulden crisis Welvaart ongelijkheid We need a more sustainable economy

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012

ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 ONDERTEKENING NEDERLANDS KENNIS & INNOVATIE CONTRACT OP 2 APRIL 2012 NEDERLANDS KENNIS- EN INNOVATIE CONTRACT Op 4 februari 2011 heeft het Kabinet de brief Naar de top: de hoofdlijnen van het nieuwe bedrijfslevenbeleid

Nadere informatie

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta BZW Bijeenkomst Middelburg, 4 april 2017 Inhoudsopgave 1. Campus Zeeland 2. Bèta College 3. Kennis & Innovatie Netwerken

Nadere informatie

Samenvatting. Balans van de topsectoren 2014 5

Samenvatting. Balans van de topsectoren 2014 5 Samenvatting Aanleiding In 2010 kondigde het kabinet Rutte I de topsectorenaanpak aan. Inmiddels is de aanpak een aantal jaren in uitvoering en kan er worden geleerd van de ervaringen tot nu toe. Daarom

Nadere informatie

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013

Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT. RvT maart 2013 Uw business case voor energiebesparing TKI-ISPT RvT maart 2013 Het topsectorenbeleid Overheid, Rijksdient voor ondernemend Nederland Tenders voor Demo, pilot en Early adapter projecten Topcluster voor

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL NOORD & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Stand van zaken Topsectorenbeleid

Stand van zaken Topsectorenbeleid Stand van zaken Topsectorenbeleid Evert-Jan Velzing 8 februari 2012 De tijdslijn naar de Innovatiecontracten Maar goed, waar staan we nu? In 2011 zagen we achtereenvolgens het volgende: Op 4 februari presenteerde

Nadere informatie

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta

Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta Campus Zeeland Investeren in economische structuurversterking in de Zuidwestelijke Delta Bijpraten Raadsleden Vlissingen, 10 april 2017 Agenda > Welkom: Harry van der Maas (voorzitter stuurgroep) > Stand

Nadere informatie

Agendabrief Topsectoren 2017 Verbinden om te vernieuwen

Agendabrief Topsectoren 2017 Verbinden om te vernieuwen Agendabrief Topsectoren 2017 Verbinden om te vernieuwen De topsectoren in 2017 Het afgelopen jaar waren de resultaten van het topsectorenbeleid breed zichtbaar. De weg naar economisch herstel is doorgezet,

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5

Innovatiethema s. Pagina! 1 van! 5 Innovatiethema s MIT 2016 Pagina 1 van 5 Innovatiethema s MIT 2016 Innovatieve MKB-ers kunnen subsidie aanvragen binnen de MKB Innovatiestimuleringsregeling Topsectoren (MIT). Daarin zijn de volgende instrumenten

Nadere informatie

De Biobased Economy in de Zuidvleugel

De Biobased Economy in de Zuidvleugel De Biobased Economy in de Zuidvleugel Wat is er nodig om de biobased-economy in de Zuidvleugel een impuls te geven? 17 1 13, Douwe-Frits Broens LEI: Biobased Economics - financiële en milieudoelen halen

Nadere informatie

KvK dienstverlening topsectoren

KvK dienstverlening topsectoren MIT regeling 2014 KvK dienstverlening topsectoren Bon Uijting senior adviseur KvK 15 mei 2014 KvK verzorgt vele MKB loketten topsectoren Telnr MKB Loket MKB loketten topsectoren MKB loket Agro Food 088-585

Nadere informatie

Toelichting op de NWO-bijdrage Topsectoren

Toelichting op de NWO-bijdrage Topsectoren Toelichting op de NWO-bijdrage Topsectoren 2016-2017 Nederlandse Organisatie voor Wetenschappelijk Onderzoek Inhoudsopgave Toelichting op de NWO-bijdrage Topsectoren 2016-2017 1 Inleiding en werkwijze

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15

Infrastructuur landsdeel Noordvleugel. 5 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 31 scholen en 15 Facts & Figures 2 Deel II LANDSDEEL NOORDvleugel In het Techniekpact Noordvleugel hebben de provincies Noord-Holland, Flevoland en Utrecht hun bestaande techniek-, human capital- en economische agenda

Nadere informatie

VEEL CROSS-SECTORALE INNOVATIES IN DE REGIO GRONINGEN ASSEN

VEEL CROSS-SECTORALE INNOVATIES IN DE REGIO GRONINGEN ASSEN VEEL CROSS-SECTORALE INNOVATIES IN DE REGIO GRONINGEN ASSEN De meeste innovaties ontstaan buiten de traditionele sectoren. Dat is de opvallendste uitkomst van de Regioanalyse die in opdracht van de Regio

Nadere informatie

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken

28753 Publiek-private samenwerking Bedrijfslevenbeleid. Brief van de minister van Economische Zaken 28753 Publiek-private samenwerking 32637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 33 Brief van de minister van Economische Zaken Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 4 april 2014 Hierbij

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Adaptieve Gebiedsagenda / Investeringsprogramma. Victor / Klaas

Adaptieve Gebiedsagenda / Investeringsprogramma. Victor / Klaas Adaptieve Gebiedsagenda / Investeringsprogramma Victor / Klaas Ondertussen in de regio Roadmap Next Economy Oeso-rapport Investeringsprogramma / Tordoir Real Life Testing Ground NOA / NOVI REOS Monitor

Nadere informatie

32673 Voordracht ter vervulling van twee vacatures in de Hoge Raad

32673 Voordracht ter vervulling van twee vacatures in de Hoge Raad 28753 Publiek-private samenwerking 32673 Voordracht ter vervulling van twee vacatures in de Hoge Raad Nr. 30 Brief van de minister van Economische Zaken en de staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en

Nadere informatie

Bijlage 3: Bijdragen decentrale overheden aan de topsectoren

Bijlage 3: Bijdragen decentrale overheden aan de topsectoren Bijlage 3: Bijdragen decentrale overheden aan de topsectoren Inleiding Decentrale overheden zijn verantwoordelijk voor de regionale economie en kunnen daarom bijdragen aan de topsectoren, zoals een aantrekkelijk

Nadere informatie

Campus Zeeland. Regiobijeenkomst Zeeuws Vlaanderen. 22 juni 2017

Campus Zeeland. Regiobijeenkomst Zeeuws Vlaanderen. 22 juni 2017 Campus Zeeland Regiobijeenkomst Zeeuws Vlaanderen 22 juni 2017 1 Agenda 1. Campus Zeeland 2. Bèta College 3. Kennis & Innovatie Netwerken 4. Versterken hele onderwijskolom 5. Financiering 6. Conclusies

Nadere informatie

De overheid als launching customer

De overheid als launching customer De overheid als launching customer Julia Williams Project leader elektrisch rijden Ministerie van Economische zaken, Landbouw en Innovatie Waarom elektrisch rijden? Klimaat Het duurzame energiesysteem

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2014 2015 34 000 XIII Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Economische Zaken (XIII) en de Diergezondheidsfonds (F) voor het jaar 2015

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Betreft: aanbieding samenvatting innovatiecontracten en human capital agenda s

Betreft: aanbieding samenvatting innovatiecontracten en human capital agenda s Aan de heer drs. M.J.M. Verhagen Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Postbus 20101 2500 EC Den Haag Betreft: aanbieding samenvatting innovatiecontracten en human capital agenda s Den

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Campus Zeeland. Regiobijeenkomst Schouwen Duiveland en Tholen. Bruinisse, 20 juni 2017

Campus Zeeland. Regiobijeenkomst Schouwen Duiveland en Tholen. Bruinisse, 20 juni 2017 Campus Zeeland Regiobijeenkomst Schouwen Duiveland en Tholen Bruinisse, 20 juni 2017 1 Agenda 1. Campus Zeeland 2. Bèta College 3. Kennis & Innovatie Netwerken 4. Versterken hele onderwijskolom (onderwijs

Nadere informatie

Topsector HTSM. Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space

Topsector HTSM. Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space Topsector HTSM Innovatie Contract LRN Subthema (Aero)space Netwerkmeeting NSO 28-10-2011 1 Inhoud HTSM en LRN Wat is een innovatiecontract? Hoe ziet de organisatie eruit? Hoe gaat de werking in de Gouden

Nadere informatie

Hoe gebruiken we de Maritieme Strategie om maritieme innovatie te stimuleren?

Hoe gebruiken we de Maritieme Strategie om maritieme innovatie te stimuleren? Hoe gebruiken we de Maritieme Strategie om maritieme innovatie te stimuleren? Brigit Gijsbers - Directeur Maritieme Zaken, Ministerie van Infrastructuur en Milieu De Nederlandse Maritieme Strategie 2015-2025

Nadere informatie

Hoe kan ik een project indienen? INFORMATIESESSIE TOPSECTOR LOGISTIEK

Hoe kan ik een project indienen? INFORMATIESESSIE TOPSECTOR LOGISTIEK Hoe kan ik een project indienen? INFORMATIESESSIE TOPSECTOR LOGISTIEK 1 Agenda 1. Welkom Aad Veenman 2. Topsector overzicht Machteld Leijnse 3. Niet-onderzoeksprojecten Machteld Leijnse, Herman Wagter

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016

SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 SAMENWERKINGSARRANGEMENT LANDSDEEL ZUIDWEST & PLATFORM BÈTA TECHNIEK 2014-2016 --------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

Nadere informatie

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils

Visie op Valorisatie. van onderzoeken naar ondernemen. InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011. Maarten van Gils Visie op Valorisatie van onderzoeken naar ondernemen InnoTep, Radboud Universiteit Nijmegen, 30 september 2011 Maarten van Gils Agenda Persoonlijke introductie Het onderzoeken bij MICORD De overgang in

Nadere informatie

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases

ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases ZUIDWEST-NEDERLAND DE NATIONALE KOPLOPER (OP WEG NAAR DE BIOBASED DELTA) Biobased Business Cases Mei 18, 2011 Waarom koploper? Zuidwest-Nederland: Aanwezigheid grondstoffen Hoogwaardige bedrijven in agro,

Nadere informatie

Dinalog: What s in it for me?

Dinalog: What s in it for me? KDC HAN 31 januari 2013 Dinalog: What s in it for me? door: Harry van den Hoff - Dinalog Harry van den Hoff Programma Manager MKB & Kennisverspreiding 076 5315305 vandenhoff@dinalog.nl 31 jan 2013 Ambitie

Nadere informatie

TOPSECTOR Wereldoplossingen voor werelduitdagingen

TOPSECTOR Wereldoplossingen voor werelduitdagingen TOPSECTOR TUINBOUW & UITGANGSMATERIALEN Wereldoplossingen voor werelduitdagingen Topsector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen Topsector met topcijfers De Nederlandse sector Tuinbouw & Uitgangsmaterialen behoort

Nadere informatie

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges

Clean Tech Delta. Innovative solutions to climate and energy challenges Clean Tech Delta Innovative solutions to climate and energy challenges De New Green Deal voor innovatie en schone technologie in de regio Rotterdam-Delft Clean Tech Delta gezamenlijk innovatie en schone

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bedrijfsleven Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594

Nadere informatie

NWO-bijdrage voor de Topsector Logistiek voor

NWO-bijdrage voor de Topsector Logistiek voor NWO-bijdrage voor de Topsector Logistiek voor 2014-2015 Inleiding De NWO-bijdrage aan de Topsector Logistiek bestaat voor een groot deel uit het nieuwe programma Duurzame logistiek. Dit programma komt

Nadere informatie

Roadmap Next Economy. Hans Beekman

Roadmap Next Economy. Hans Beekman Roadmap Next Economy Hans Beekman Aanleiding Roadmap Next Economy Economische potentie wordt onvoldoende benut Versterken regionale samenwerking noodzakelijk (OESO) Eenduidige toekomstbestendige economische

Nadere informatie

Samenvatting Roadmap ICT voor de topsectoren

Samenvatting Roadmap ICT voor de topsectoren Samenvatting Roadmap ICT voor de topsectoren 1. Inleiding De roadmap ICT voor de topsectoren vormt de basis om de komende jaren de mogelijkheden van ICT in topsectoren nog beter te benutten door publiek-private

Nadere informatie

Hier komt uw titel te staan 1

Hier komt uw titel te staan 1 Hier komt uw titel te staan 1 Regionale visie van de 3 O s Regionale visie van de 3 O s De regionale visie vormt de basis en het uitgangspunt voor het gezamenlijk meerjarig inzetten van acties door diverse

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020

Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Logistieke uitdagingen en kansen binnen Horizon 2020 Martin Bakker, november 2013 Samenvatting Het nieuwe kaderprogramma voor onderzoek & innovatie van de Europese Unie, Horizon 2020, geeft een breed scala

Nadere informatie

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011 Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H Datum 05 april 2011 kiemt KANSEN CREËREN EN BENUTTEN Thecogas Binnenstadservice.nl Sidcon Ingrepro Bredenoord Nuon Helianthos Ubbink Solar Solesta

Nadere informatie

Arbeidsmarktagenda 21

Arbeidsmarktagenda 21 Arbeidsmarktagenda 21 Topsectoren en de HCA Voor de twee agrarische topsectoren is een Human Capital Agenda opgesteld met als doel, de aansluiting tussen onderwijs en arbeidsmarkt te verbeteren, zowel

Nadere informatie

Het concert begint Uitvoeringsagenda van de Partituur naar de top

Het concert begint Uitvoeringsagenda van de Partituur naar de top Het concert begint Uitvoeringsagenda van de Partituur naar de top Basis voor het innovatiecontract Logistiek versie 28-12-11 1 Uitvoeringsagenda topsector logistiek Inhoud Samenvatting Uitvoeringsagenda

Nadere informatie

Contextschets Techniek

Contextschets Techniek Contextschets Techniek Nationaal Techniekpact 2020... 2 Welke activiteiten ondernemen de hbo-instellingen?... 2 Welke activiteiten ondernemen de universiteiten?... 3 Welke activiteiten onderneemt de 3TU?...

Nadere informatie

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk

Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk B r u g t u s s e n m a r k t e n k e n n i s i n d e r e g i o v o o r d e b i o b a s e d e c o n o m y Biobased Economy in BioBRUG tussen wetenschap en praktijk Prof. dr. Gert-Jan Euverink 14 11-2012

Nadere informatie

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016

De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector. 25 mei 2016 De kansen en mogelijkheden voor serious gaming in de logistieke sector 25 mei 2016 Agenda Serious gaming lijkt overal op te komen in de logistiek. Een bekend en veel gebruikt voorbeeld van serious gaming

Nadere informatie

CLICK//Media&ICT Matchmaking

CLICK//Media&ICT Matchmaking CLICK//Media&ICT Matchmaking 24 april 2012, Villa Heideheuvel Freek van t Ooster immovator Cross Media Expertisecentrum is mede gefinancierd met steun van het Europees Fonds voor regionale ontwikkeling

Nadere informatie

Food Tech Brainport...

Food Tech Brainport... Metropoolregio Eindhoven- Regionaal Platform Heeze, 12 april 2017 Food Tech Brainport... Food Tech Brainport is een internationaal expertisecluster voor technologie, product- en marktinnovaties. Het centrum

Nadere informatie

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014

HINDERNISSEN bedrijfsleven Zuidvleugel. Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Presentatie Bert Mooren, directeur VNO-NCW West Economische Programmaraad Zuidvleugel 24 februari 2014 Fundamentals Onvoldoende innovatiekracht MKB Zuidvleugel Triple helix samenwerking op bestuurlijk

Nadere informatie

dit* doorpakken in topsectoren

dit* doorpakken in topsectoren dit* doorpakken in topsectoren dit*doorpakken in topsectoren dit* is een prioriteitenprogramma. dit* zijn de maatregelen die nodig zijn om de groei van de Brabants-Zeeuwse economie te stimuleren, als voortrekker

Nadere informatie

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012

Voorstel inrichting TKI HTSM. Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Voorstel inrichting TKI HTSM Fred van Roosmalen Roadmapdag Eindhoven 25 juni 2012 Executive Council Utrecht 26 juni 2012 Agenda Uitgangspunten Structuur TKI HTSM Uitvoering TKI toeslag (onder voorbehoud)

Nadere informatie

1-5-2015. 1. Programma OP Oost - Prioriteiten - Resultaat- en 0utputindicatoren - Selectie. 2. Instrumenten. 3. Budget en planning. 4.

1-5-2015. 1. Programma OP Oost - Prioriteiten - Resultaat- en 0utputindicatoren - Selectie. 2. Instrumenten. 3. Budget en planning. 4. 22 april 2015 Bastiaan de Jonge 1. Programma OP Oost - Prioriteiten - Resultaat- en 0utputindicatoren - Selectie 2. Instrumenten 3. Budget en planning 4. Tips Aan deze presentatie kunnen geen rechten worden

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 29 826 Industriebeleid Nr. 64 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag, 8

Nadere informatie

DPI Value Centre Innovatie in Polymeren

DPI Value Centre Innovatie in Polymeren DPI Value Centre Innovatie in Polymeren DAS lectorenoverleg Applied Science 2012 d.d. 22/05/12 1. Introductie: wie zijn we en wat doen we? 2. Plannen Topsector Chemie en Biobased Economy 3. TKI Smart Polymeric

Nadere informatie

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013

Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Human Capital Tafel Logistiek in Drenthe op 3 oktober 2013 Op 3 oktober 2013 hebben Stenden Hogeschool en de provincie Drenthe samen met Transport en Logistiek Nederland, EVO en de Kamer van Koophandel

Nadere informatie

3x3 voor de technologische industrie

3x3 voor de technologische industrie 3x3 voor de technologische industrie Slimme groeiagenda met behoud van financiële stabiliteit Visie Wil Nederland op lange termijn de welvaart kunnen vasthouden, dan zullen we de kennisfabriek van onze

Nadere informatie

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren!

Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing. Bied ruimte om op topniveau te presteren! Maak van Brabant een proeftuin voor de arbeidsmarktvernieuwing Bied ruimte om op topniveau te presteren! Brabant loopt voorop. Als innovatieve regio willen we tot de Europese top horen. Dat ligt binnen

Nadere informatie

Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale Staten om:

Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale Staten om: STATENBRIEF Eindverslag EFRO-programma GO 2007-2013 Portefeuillehouder: M. Scheffer Kerntaak/plandoel: Economie Doel van deze brief: Het college van Gedeputeerde Staten verzoekt de leden van Provinciale

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

Masterclass Duurzaam ondernemen: Businessplan Biobased Economy Zuidwest-Nederland

Masterclass Duurzaam ondernemen: Businessplan Biobased Economy Zuidwest-Nederland Masterclass Duurzaam ondernemen: Businessplan Biobased Economy Zuidwest-Nederland Paul Bleumink Managing Partner Gent, 30 maart 2011 Buck Consultants International Postbus 1456 6501 BL Nijmegen Telnr :

Nadere informatie

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017

DE INDUSTRIE: MOTOR VAN VERNIEUWING. Drie acties voor een nieuw Kabinet. Manifest 2017 DE INDUSTRIE: Drie acties voor een nieuw Kabinet MOTOR VAN Manifest 2017 VERNIEUWING Nederlandse industriële bedrijven behoren tot de top van de wereld. We zijn wereldmarktleider in chipmachines en medische

Nadere informatie

Van strategische ligging naar strategische positie. Henk Rosman directeur REWIN West Brabant

Van strategische ligging naar strategische positie. Henk Rosman directeur REWIN West Brabant Van strategische ligging naar strategische positie 17 mei 2017 Henk Rosman directeur REWIN West Brabant Context: de uitdaging Globalisering = internationale concurrentieslag Sleutel: innovatie en vernieuwing

Nadere informatie

Introductie: het maritieme cluster

Introductie: het maritieme cluster Themabijeenkomst Topsector Water Drechtstedendinsdag, 3 oktober 2013, 17:00-18:00 - inleiding Bert van de Burgt - inleiding Hans Tanis - Hans Huis in t Veld, boegbeeld topsector Water Introductie: het

Nadere informatie

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016

DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen. Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis. 19 oktober 2016 DOC en EZ-innovatiebeleid: dat moet (kunnen) passen Luuk Klomp Plv directeur Innovatie en Kennis 19 oktober 2016 Beleidsthema s en doelen innovatie 1 Generiek spoor: ruimte voor ondernemers Doelen: NL

Nadere informatie

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken?

Platform Bèta Techniek. Connect 05 2015. Chemiedag 2015. Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Platform Bèta Techniek Connect 05 2015 Chemiedag 2015 Hoe kunnen onderwijs en bedrijfsleven succesvol samenwerken? Succesvolle samenwerking tussen onderwijs en bedrijfsleven is de basis voor groei van

Nadere informatie

Doel Doel van het programma VvW:

Doel Doel van het programma VvW: Doel Doel van het programma VvW: Een strategie en bijbehorende actielijnen opleveren en (laten) uitvoeren ten behoeve van de gewenste economische structuurversterking van de Vierkant voor Werk regio. Dit

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 32 637 Bedrijfslevenbeleid Nr. 185 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie