Brainport 2020 TOP ECONOMY, SMART SOCIETY SAMENVATTING VISIE, STRATEGIE EN URGENTIEPROGRAMMA

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Brainport 2020 TOP ECONOMY, SMART SOCIETY SAMENVATTING VISIE, STRATEGIE EN URGENTIEPROGRAMMA"

Transcriptie

1 Brainport 2020 TOP ECONOMY, SMART SOCIETY SAMENVATTING VISIE, STRATEGIE EN URGENTIEPROGRAMMA

2 AIRPORT SEAPORT BRAINPORT Brainport 2020

3 Samenvatting Brainport 2020 BRAINPORT 2020: TOP ECONOMY, SMART SOCIETY Dit is een aantal van de ambities in Brainport 2020, Top Economy, Smart Society. Brainport 2020 is gemaakt in opdracht van het kabinet en bestaat uit een visie en strategie en het concrete uitvoeringsprogramma. De opdracht luidde: Ontwikkel, analoog aan de luchtvaartnota en de havenvisie, een samenhangende en integrale visie op Brainport. Op het schaalniveau van Zuidoost-Nederland met Brainport als belangrijke spil en met aandacht voor de grensoverschrijdende verbindingen naar met name Vlaanderen en Nordrhein-Westfalen. Het kabinet wil dat de Nederlandse economie tot de vijf sterkste in de wereld gaat behoren en heeft gekozen om in te zetten op topsectoren. Vooral de topsectoren High Tech Systems & Materials, Chemie en Agrofood leveren een grote bijdrage aan de Nederlandse economie. Deze drie zijn verantwoordelijk voor 68% van de private uitgaven aan onderzoek en ontwikkeling en dragen gezamenlijk bijna de helft van de Nederlandse export, de motor van de economische groei. Wereldspelers, multinationals en midden- en kleinbedrijf met sterke exportposities in deze sectoren zijn gevestigd in Zuidoost Nederland. Alleen als de kenniseconomie van Zuidoost- Nederland volop de ruimte krijgt om verder te groeien, zal een top 5 positie voor Nederland bereikbaar zijn.

4 Vergeleken met topregio's wereldwijd met een soortgelijk business- en technologieprofiel zal Zuidoost - Nederland de top 3 in Europa en top 10 in de wereld moeten bereiken. Daar zijn gerichte acties en investeringen voor nodig. Deze worden in Brainport 2020 beschreven. Wereldspelers in topsectoren De kracht van de regio is dat het in twee topsectoren al in de Champions League meespeelt: High Tech Systems & Materials en Chemie, inclusief het sterke Lifetec-cluster dat zich op het snijvlak van deze topsectoren en Life-sciences bevindt. Uniek is de aanwezigheid van sterke grote bedrijven als ASML, Canon, DSM, Fuji, NXP, Philips en VDL met daarom heen een uitgebreid netwerk van hoogwaardige MKB toeleveranciers en een internationaal gerenommeerd Design cluster. Die bedrijven zijn concurrenten van elkaar, maar werken ook veel met elkaar samen aan nieuwe innovaties op de grens van wat technisch mogelijk is. Door die samenwerking in open innovatie staan ze sterk. Daarbij kunnen ze een beroep doen op universiteiten, ziekenhuizen en onderzoeksinstituten van wereldklasse. En op een goed opgeleide beroepsbevolking. Dit maakt Zuidoost- Nederland een plek waar ondernemingen en kenniswerkers uit binnen- en buitenland zich graag vestigen. Vooral ook omdat ze in een groene en gastvrije omgeving terecht komen met een menselijke maat waar het aangenaam leven is. Pijler van de Nederlandse economie Zuidoost-Nederland verdient een flink deel van de kost voor de rest van Nederland. 35% van de Nederlandse export komt uit deze regio. Samen met de mainports Amsterdam en Rotterdam vormt Zuidoost-Nederland de kurk waar de Nederlandse economie op drijft. Dat Zuidoost-Nederland zo sterk presteert komt omdat de bedrijven veel geld investeren in onderzoek en ontwikkeling (R&D) van nieuwe producten, diensten en technologieën. Bijna de helft van alle R&D investeringen binnen onze grenzen vindt hier plaats. En meer dan de helft van alle patenten en octrooien komt uit Zuidoost-Nederland. Ook is Zuidoost-Nederland onderdeel van de grensoverschrijdende toptechnologieregio Eindhoven-Leuven-Aken (TTR ELAt). Dit is een regio met 9,3 miljoen inwoners, een economie die groter is dan Finland en meer uitgaven aan R&D dan Singapore. Dit maakt van Zuidoost-Nederland één van de sterkste innovatieregio s van Europa. Maatschappelijke uitdagingen De basis van Zuidoost-Nederland is veelbelovend, maar de wereld verandert snel. De grote maatschappelijke thema s van deze tijd hebben grote impact op de concurrentiekracht van de regio: schaarste aan grondstoffen, vergrijzing, klimaatverandering, groeiende energie- en voedselbehoefte, dichtslibbende wegen en sterke internationale concurrentie. De Europese Unie wil deze problemen en kansen op Europees niveau aanpakken, met een integraal programma: Europe Europe 2020 is een strategie die economische actoren inzet om antwoorden te geven op de maatschappelijke vraagstukken. De aanpak van Brainport 2020 en de Europese Unie vallen grotendeels samen. Het beleid van het kabinet sluit hier naadloos bij aan. - Brainport 2020

5 TOP 10 BEDRIJFS-R&D IN NEDERLAND (mln euro) ANDERE ZON BEDRIJVEN IN TOP 30 TECHNISCH WEEKBLAD: Philips ASML NXP DSM Océ Unilever KPN/Getronics Corus Nederland Thales AkzoNobel OVERIGE R&D BEDRIJVEN*: *Geen gegevens beschikbaar bij het Technisch Weekblad Bron: Technisch Weekblad, Top 30 bedrijfs-r&d in Nederland, 2010; bewerking Brainport Development Bijdrage van Zuidoost-Nederland aan Nederlandse innovatiekracht (aandeel in Nederland) 18% 25% 26% 35% 45% 54% F F Bron: Eurostat, EIM, NFIA, CBS (t/m 2010) 5

6 Nationaal Zuidoost-Nederland Topsectoren Topclusters Clusters in ontwikkeling HTSM high tech systems smart mobility Chemie chemie smart materials Life-sciences lifetec (medische technologie en cardiovasculair) homecare (niet-klinische zorg) Energie solar energie in gebouwde omgeving Creatieve industrie industrial design Agrofood food & technology Tuinbouw en freshfood (& health) uitgangsmaterialen Water Logistiek - Brainport 2020

7 Samenvatting Brainport 2020 Ranking benchmark regio s Zuidoost-Nederland GDP per capita (2007) [USD 1000] in de 26 internationale regio's Tokyo 58,6 Ulsan 56,8 Boston-Cambridge 54,5 Île de France 50,5 Silicon Valley 49,5 Stockholm 49,3 Helsinki 48,4 Zwitserland 42,2 Øresund 41,6 Oxford 41,1 Bayern 40,9 Baden-Württemberg 39,2 Zuidoost-Nederland 38,8 Singapore* 38,5 East-UK 38,4 Ontario 37,9 Detroit 37,8 Barcelona 37,1 Shiga 35,2 Rhône-Alpes 32,8 Taiwan* 31,8 Israel* 28,9 Seoul 27,4 Bangalore* 12,7 Shanghai* 11,4 Mumbai* 11 Bron: Roland Berger; OECD 2010; *Wikipedia, geen OECD data beschikbaar Bestaande sterktes, nieuwe markten De uitdaging van Brainport 2020 is om antwoorden te vinden op maatschappelijk ontwikkelingen. Dat kan door de bestaande topclusters nog verder te versterken en op zoek te gaan naar nieuwe, duurzame markten. Die zijn er meer dan voldoende te vinden. Bekend is dat in Zuidoost-Nederland oplossingen worden bedacht voor problemen die overal op de wereld spelen. Slimme zorg op afstand, zonne-energie, elektrische auto s en led-verlichting zijn slechts enkele voorbeelden hiervan. Zuidoost-Nederland en Nederland verdienen er geld aan, de samenleving profiteert ervan. De strategie van de regio is om, naast de inzet op bestaande topclusters een aantal nieuwe clusters verder te ontwikkelen zoals slimme mobiliteit, slimme materialen, homecare, industrial design, zonne-energie, energie in de gebouwde omgeving en agrofood. Verbindingen zijn daarbij van cruciaal belang: tussen High Tech Systemen & Materialen en Chemie, maar ook biologie en psychologie, tussen technologie en design, tussen ondernemerschap en gedragswetenschap, tussen high tech systems en het agrofood cluster in Greenport Venlo, tussen Zuidoost-Nederland en topregio s in opkomende landen. 7

8 Top én basis Om Zuidoost-Nederland internationaal competitief te houden en sterker te maken, dient de regio zo aantrekkelijk mogelijk te zijn voor bedrijven, inwoners en bezoekers. Sommige vestigingsvoorwaarden zijn gericht op de absolute internationale top, bijvoorbeeld internationaal gezien excellente innovatiecampussen: de High Tech Campus Eindhoven en de Chemelot Campus in Sittard Geleen. Voor het verhogen van die top is echter een bredere basis en een steviger fundament nodig. Bij die bredere basis gaat het bijvoorbeeld om het verkrijgen van meer bedrijvigheid uit kennisinstellingen en grotere bedrijven en de makkelijke beschikbaarheid van kapitaal voor ondernemers die willen groeien. Voldoende aanwas van jongeren in technische opleidingen en beroepen en een attractief woonklimaat zijn voorbeelden van zaken die het fundament sterker maken. Alle spelers en bestuurslagen vervullen hierin een rol: bedrijven en onderwijs- en kennisinstellingen, gemeenten en provincies, rijksoverheid en de Europese Unie. Compleet programma Zoals eerder gezegd: Zuidoost-Nederland heeft een sterke positie. Willen de clusters in Zuidoost-Nederland internationaal concurrerend blijven, dan moet het vestigingsklimaat verbeterd worden. En zijn er tot 2020 maatregelen nodig op vijf terreinen die cruciaal zijn voor de toekomst van Nederland. Het betreft hier zowel acties die meteen opgepakt kunnen worden als acties die wat verder in de tijd liggen op een aantal terreinen. Er wordt daarbij een concrete meetlat aangereikt. Welke doelen moeten zijn bereikt binnen welke tijdspanne? Arbeidsmarkt. Op alle niveaus is onderwijs van hoge kwaliteit nodig dat aansluit bij wat de bedrijven vragen. De nadruk ligt daarbij op techniek en ondernemerschap. Zuidoost-Nederland zit te springen om technisch en ondernemend talent, zowel uit het binnen- als het buitenland. Maar ook voor vakmannen en -vrouwen liggen er grote kansen. Kenniswerkers en kundige vakmensen zijn nodig, want als er niets verandert kunnen duizenden vacatures niet opgevuld worden. Op de flexibele arbeidsmarkt van 2020 werken jong en oud, man en vrouw en is er voor alle werkzoekenden van alle niveaus. Technologie. Nodig is het waarborgen van open innovatie, één van de grote sterktes van Zuidoost-Nederland. Open innovatie draagt bij aan oplossingen voor maatschappelijke uitdagingen en producten en diensten met hoge toegevoegde waarde. Een sterkere publieke R&D-infrastructuur is van vitaal belang voor productontwikkeling, export en voor de vestigings- en ondernemingscondities. De huidige lage overheidsuitgaven aan onderzoek en ontwikkeling maken Zuidoost-Nederland kwetsbaar. Als bedrijven R&D afdelingen sluiten of verplaatsen, vallen er gaten in het systeem die de topclusters schade toebrengen. Een sterke en toegankelijke publieke kennisinfrastructuur heeft het vermogen private R&D te binden, te stimuleren en aan te trekken. Tenslotte kan de vooraanstaande kennis- en technologiepositie van TTR ELAt beter benut worden, zowel naar binnen toe (innovatie) als naar buiten toe (internationaal imago). Bedrijvigheid. Zuidoost-Nederland heeft meer starters met meer marktfocus nodig en snelle, innovatieve groeiers. Hiervoor is meer kapitaal nodig voor kansrijke bedrijven in elke fase van ontwikkeling. De publieke sector moet het voortouw nemen door als klant innovatieve producten te kopen. De sterke ketens van midden- en kleinbedrijven moeten nog meer samen optrekken. Dat is nodig voor het samenbrengen van verschillende disciplines, het ontwikkelen van nieuwe producten en diensten met hoge toegevoegde waarde, slimmer produceren en het verkennen van nieuwe markten in het buitenland. 8 - Brainport 2020

9 Voorzieningen. Hoogwaardige verbindingen naar klantenregio s, toeleveranciers en internationale vestigingen zijn een noodzakelijke voorwaarde voor een topregio als Zuidoost-Nederland. Onderzoekers moeten bovendien snel kunnen reizen tussen de Europese kennishubs. De regio presteert hierop onvoldoende in vergelijking met andere topregio s in de wereld. Door bij elkaar passende bedrijven en kennisinstellingen vlak bij elkaar te vestigen, profiteren ze optimaal van de kennis en vaardigheden bij anderen. Een herkenbaar imago geeft Zuidoost-Nederland een krachtige regionale identiteit en grotere internationale uitstraling. Daarnaast moet het prettig zijn om hier te wonen en te leven, met een fraaie natuur, aantrekkelijke steden, goed onderwijs en gevarieerde cultuur. Plus een imago dat tot ver over de grenzen enthousiasme opwekt. Brainport moet gaan leven in de harten van iedereen. Organisatie. Samenwerken zit Zuidoost-Nederland in de genen en is een belangrijke voorwaarde voor succes gebleken. Levendige uitwisseling tussen bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid - op alle niveaus - is een belangrijk fundament onder het succes. Het voortbouwen op en uitbouwen van deze triple helix-sterkte is noodzakelijk om in 2020 Zuidoost-Nederland tot een innovatieregio van wereldformaat te maken. Niet in een zware structuur, maar in de vorm van een lichte netwerkstructuur. De inzet van bestaande sterke uitvoeringsorganisaties kan daarbij niet gemist worden. Structurele samenwerking tussen rijk en regio is nodig vanwege het nationale belang van de uitvoering van Brainport Nu is de slagkracht van Nederland onvoldoende, vergeleken met opkomende economieën. Internationale samenwerking. Veel bedrijven hebben wereldwijd hun vestigingen en produceren voor de mondiale markt. Deze bedrijven tezamen zetten wereldstandaarden. Een hoogwaardig internationaal netwerk is voor deze bedrijven én voor Zuidoost-Nederland van vitaal belang. Op deze weg moet de regio daarom met extra inzet doorgaan. Ook de overheden moeten de grens over, internationaal maar ook in de grensoverschrijdende regio TTR ELAt. Door aansluiting te zoeken bij wat in Vlaanderen, Wallonië en Nordrhein-Westfalen gaande wordt de potentie van TTR ELAt beter en slimmer benut. Investering met hoog rendement Het uitvoeren van de plannen en voorstellen in het programma Brainport 2020, Top Economy and Smart Society, kost geld. Jaarlijks is een extra investering van 2 miljard euro nodig. De helft van het geld moet komen van de kennisinstellingen en het bedrijfsleven, het resterend bedrag van gemeenten, provincie en rijk. Het rendement is een veelvoud van deze investeringen. In totaal kan de regio in mld euro extra bijdragen aan de Nederlandse economie. Brainport 2020 draagt ook bij aan het afvlakken van de conjunctuurgevoeligheid. Door in Zuidoost- Nederland stevig in te zetten op clusters als food&technology en homecare, zwakt de invloed van conjunctuurschommelingen, in enige mate af. Daarvoor zijn de topsectoren high tech systems en chemie traditioneel gevoelig.maar Brainport 2020 draagt zeker niet alleen maar bij aan het verdienvermogen van Nederland en een versteviging van de economische basis. Het programma rendeert ook in de breed maatschappelijke zin. Het programma draagt namelijk ook in sterke mate bij aan het streven naar complete werkgelegenheid. Er zijn meer arbeidskrachten nodig dan de te verwachten instroom vanuit het onderwijs. Dat betekent dat er sterker een appèl gedaan zal worden op een ieder die kan werken: iedereen is nodig!

10 - Brainport 2020

11 Het uitvoeringsprogramma: concrete acties met draagvlak Het uitvoeringsprogramma Brainport 2020 bevat ruim zeventig acties gericht op het verhogen van de top, verbreden van de basis en verstevigen van het fundament. Deze acties zijn naar voren gekomen in gesprekken met honderden vertegenwoordigers in de regio en op nationaal en Europees niveau: van bedrijven, groot en klein, van kennisinstellingen, van financiële instellingen, van maatschappelijke organisaties en van decentrale en centrale overheden. Als prioritaire thema s komen hieruit naar voren: Talent en vakmanschap, kennis, ondernemerschap, clusters, infrastructurele verbindingen, innovatiecampussen, publieke R&D, branding en samenwerking. Per actielijn zijn indicatoren geformuleerd met de huidige situatie en het beoogde resultaat in 2015 en Onderstaande tabel geeft een overzicht van deze indicatoren, geordend naar de domeinen. De indicatoren en de te behalen waarden hierop zijn afgeleid van o.a. de Lissabon doelen, het European Innovation Scoreboard en de Global Competitiveness Index. Targets per domein, korte termijn (2015) en langere termijn (2020) ALGEMEEN Indicator Nu Bruto nationaal product 96 mld 110 mld 136 mld PEOPLE Indicator Nu Kenniswerkers en vakmensen: verwacht jaarlijks tekort (vervangingsvraag + banengroei): - MBO - HBO - WO Instroom bèta techniek: - MBO - HBO - WO bachelor - WO master Schoolverlaters zonder startkwalificatie voortgezet onderwijs Instroom internationale kenniswerkers Flexibel arbeidsmarktinstrumentarium: ranking NL op arbeidsmarktefficiëntie in Global Competitiveness Index 2.300( ) 450 ( ) 650 ( ) Geen tekorten ntb Op basis van nulmeting ntb ntb 23 e Top 15 Top 10 Leven lang leren 16,5% 20% 35%

12 TECHNOLOGY Indicator Nu Publieke R&D/aantal 0, 35 mld 0,5 mld 0,65 mld researchinstituten Researchinstituten Private R&D-uitgaven 3,3 mld 3,5 mld 4,0 mld Deelname aan Europese 47 mln 70 mln 100 mln kaderprogramma s per jaar Krachtige internationale kennispositie van universiteiten, instituten en bedrijven: - citatie impact - patenten per mln inwoners 1, , , % innovatieve bedrijven dat 37% 40% 45% samenwerkt met bedrijven en kennisinstellingen % innovatieve bedrijven dat internationaal samenwerkt bij innovatie 20% 30% 40% BUSINESS Indicator Nu % van omzet door MKB uit 11,4% 14% 20% innovatie Jaarlijkse groei van het aantal hightechvestigingen Snelle groeiers (bedrijven met meer dan 50 fte die in 3 jaar 60% groeien) Nieuwe OEM'ers (meer dan 100 mln omzet) Buitenlandse bedrijven in topgebieden Grootschalige open innovatie proeftuinen % van inkoopbudget Op basis van nulmeting ntb ntb van overheden voor innovatiebevorderend inkopen Export 80 mld 90 mld 110 mld - Brainport 2020

13 BASICS Indicator Nu Dekkingsgraad glasvezel huishoudens: NGA netwerken met 20 Mb symmetrisch Reistijd binnen regio met OV (overstappen) 15% dekking NGA 45% 90% Op basis van nulmeting ntb ntb Reistijd binnen regio met auto Op basis van nulmeting ntb ntb Reistijd buiten regio met OV (overstappen) EHV-Amsterdam: EHV-Aken: EHV-Düsseldorf: EHV-Luik: EHV-Brussel: Reistijd buiten regio met auto - EHV-Amsterdam (Zuidas): - EHV-Aken (RWTH Campus): - EHV-Leuven (Imec): - EHV-Luik (Univ): - EHV-Brussel (Europees parlement): - EHV-Düsseldorf (Flughafen): Vertrekpunt is oprit High Tech Campus Vliegverbindingen met andere Europese kennis- en besliscentra Internationaal concurrerend voorzieningenniveau op onderwijs, cultuur, sport, ontspanning en huisvesting Trots en ambassadeurschap van inwoners van Zuidoost- Nederland In de regio gevestigde bedrijven dragen Brainport actief uit Nationale en internationale bekendheid en imago bij burgers, bedrijven en kenniswerkers (0) (1) (1) (1) (1 of 2) Op basis van nulmeting (0) (0) (0) (0) (1) -1.33h -1.16h -1.35h -1.26h -1.37h -1.24h Op basis van 80 km/uur in de spits (0) (0) (0) (0) (1) -1.23h -1.08h -1.13h* -1.16h -1.25h* -1.15h Op basis van 90 km/uur in de spits *Bij Leuven en Brussel is ervan uitgegaan dat de autowegverbinding Eindhoven-Hasselt (N69) er tussen 2015 en 2020 ligt; wat betekent dat ook over deze eerste 50 km naar Leuven met 90 km/h gereisd kan worden. Tot 2015 is op dit eerste stuk vanaf Eindhoven uitgegaan van 60 km/h Op basis van nulmeting ntb ntb Op basis van nulmeting ntb ntb Op basis van nulmeting ntb ntb Op basis van nulmeting ntb ntb

14 - Brainport 2020

15

16 Brainport 2020 Urgentieprogramma Het urgentieprogramma ( ) bevat de acties voor de korte termijn uit het totale uitvoeringsprogramma; enerzijds bedoeld om niet achterop te raken en positie te verliezen, anderzijds om de voorsprong uit te bouwen. Kortom, acties die niet kunnen wachten. Hierin ligt dan ook een inspanningsverplichting besloten voor zowel het rijk als de regio. Voor een aantal topacties is directe betrokkenheid vanuit de rijksoverheid vereist: in de vorm van investeringen, beleid en leiderschap, op een aantal publieke domeinen. Deze gaan gepaard met acties op regionaal niveau met dezelfde focus. Rijk Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar Regio Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar PEOPLE Doel: in ontwikkeling: Vraaggestuurd beroepsonderwijs van topkwaliteit met doorlopende leerlijnen Internationaal toonaangevend multidisciplinair universitair onderwijs door Maastricht University, TU/e en Tilburg University 2,4 50% % 19 50% Aantrekken van kenniswerkers 0,3 4,7 Regionaal arrangement voor 10 0,5 werkzekerheid en een dynamische arbeidsmarkt Offensieve inzet op techniek en ondernemerschap in het basis- en voortgezet onderwijs Europees knooppunt voor strategische samenwerking met Aziatische universiteiten Programma ter bevordering van 50 een leven lang leren In de overzichten staan de projecten genoemd die onderdeel uitmaken van het urgentieprogramma Deze projecten worden nader beschreven in het uitvoeringsprogramma. (deel 2) - Brainport 2020

17 Brainport 2020 Urgentieprogramma Rijk Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar Regio Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar TECHNOLOGY Doel: Versterking van de internationale concurrentiekracht van de High Tech Campus Eindhoven en Chemelot Campus in Geleen Realisatie van nieuwe researchinstituten in TTR ELAt binnen de clusters Versterking van R&D-instituten binnen de topsectoren door rolling commitments: DPI, Holst en ESI Publiek-privaat commitment voor innovatie binnen topsectoren (Point-One, HTAS etc.) % Ca % % regionale overheidsbijdrage pm pm 30 23% % Uitgangssituatie % Versterking van de internationale concurrentiekracht van de High Tech Campus Eindhoven en Chemelot Campus in Geleen (vastgoed) Verhoging van de attractiviteit van de innovatiecampussen TU/e Science park, Maastricht Health Campus, High Tech Automotive Campus en Fhealinc door investeringen in: bereikbaarheid, incubators, kennisbasis en onderzoeksinfrastructuur Ontwikkelen van een Brainport EU-propositie. Daaronder valt: - participatie in eerste European Innovation Partnership; - Brainport 2020 als erkende Europe 2020 smart specialisation strategie; - Brainport, eerste EU region of innovation; - Realisatie van een derde co-locatie van een KIC. Valorisatieprogramma Solar 30% Vergroting de nationale impact 90 van de Nederlandse locaties van het European Institute for pm Innovation and Technology In de overzichten staan de projecten genoemd die onderdeel uitmaken van het urgentieprogramma Deze projecten worden nader beschreven in het uitvoeringsprogramma. (deel 2)

18 - Brainport 2020

19

20 Brainport 2020 Urgentieprogramma Rijk Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar Regio Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar BUSINESS Doel: Benutten van generieke innovatieinstrumenten en een revolverend fonds voor het versterken van de topsectoren Beleidsmaatregel Organiseren van een sluitende kapitaalstructuur voor startende en (snel) groeiende innovatieve bedrijven Funds (pm) pm Inrichten van grootschalige technologische proeftuinen voor slim rijden, elektronische zorg en duurzame energieopwekking Proactieve acquisitie voor topclusters in Brainport op gebied van high tech systems en smart mobility pm pm Uitbreiding van het Brainport Industries netwerk ter versterking van de industriële supply chain 0,6 Bevorderen innovatiegericht 100% inkopen door (decentrale) overheden % 75% regiobijdrage regiobijdrage - - Rijk Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar Regio Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar BASICS Doel: Groeiruimte voor extra Europese bestemmingen vanaf Eindhoven Airport Laten doorrijden van intercitytreinen naar de ICE-stations van Düsseldorf, Aken en Luik Ontsluiting economische toplocaties met hoogwaardig openbaar vervoer Urgente verbetering van bereikbaarheid voor het autoverkeer Holland Branding ondersteunt internationale promotie van Brainport 210 substantiële 144 substantiële 173 pm substantiële beleidsmaatregel - Versneld uitrollen van breedbandnetwerken met ultrahogesnelheden (NGA) - Doorontwikkeling van thematische bedrijvenparken Internationale branding van Brainport en programmering van events Impulsprogramma voor een internationaal concurrerend woon- en werkmilieu (o.a. culturele hoofdstad, int. Iconen) 400 publiek en privaat pm - pm pm pm - Brainport 2020

21 Brainport 2020 Urgentieprogramma Rijk Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar Regio Prioritaire acties Investering mln. Exploitatie mln. per jaar GOVERNANCE Doel: Brainport 2020 commissie pm pm Regionale triple helixen pm pm Clusterorganisaties pm pm Clustercoördinatie pm pm Multilaterale samenwerkingsovereenkomsten met Vlaanderen, Wallonië en NRW beleidsmaatregel Big Ten: Internationaal netwerk voor clusters binnen topsectoren pm pm Grensoverschrijdende clusterstimuleringsregeling MKB 10 25% Website gericht op Business Development in netwerken in TTR ELAt In de overzichten staan de projecten genoemd die onderdeel uitmaken van het urgentieprogramma Deze projecten worden nader beschreven in het uitvoeringsprogramma. (deel 2)

22 BRAINPORT 2020 TOP ECONOMY, SMART SOCIETY 22 - Brainport 2020

23 Colofon Secretariaat Brainport 2020 Brainport Development NV Redactie Brainport Development NV, Communicatiebureau Textuur, Horsten & Boxstart Concept en vormgeving Ad van Berlo, Mariëtte van Oort en Esther Ketelaars Kaarten en grafieken zie bronvermelding in voettekst Fotoverantwoording Aromano, Arthur Bagen, ASML, Bart Notermans, Bart van Overbeeke, Boris Photography, Boudewijn Bollmann, Bram Saeys, Christian I. Ionescu, DAF Trucks, Dreamstime, Dreamstimefree, DSM Chemelot, High Tech Campus, Jo Houben Fotostudio, Jos Lammers, Lucila De Avila Castilho, Mac Funamizu, Optifoam, Patrick Meis, Philip Ross, Philips, PM ATC, R.J.W. Ahne, Ralph van Erven, Rein Heiligers, Rens van Mierlo, Royal Has Koning Architecten, Ruud Balk, RWTH Aachen, Simac, St. Lucas Boxtel, SuperStock, Syntens, TNO, TU/e, Typhoonski, TypicalMedia, Unicron1bot, vanberlo Studio s, Yari Arcurs Druk Vandegarde/jeme

24

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development

Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Linco Nieuwenhuyzen Adviseur Strategie Brainport Development Brainport Development ontwikkelingsmaatschappij nieuwe stijl Bedrijfsleven, kennisinstellingen en overheid Strategie-ontwikkeling-uitvoering

Nadere informatie

URGENTIE- PROGRAMMA 2011-2015

URGENTIE- PROGRAMMA 2011-2015 Visie en Strategie X. URGENTIE- PROGRAMMA 2011-2015 Brainport 2020 urgentieprogramma 2011-2015 High tech keten De focus zal liggen op de nu al sterke sectoren High Tech Systems & Materials en Chemie, met

Nadere informatie

Brainport 2020. top economy, smart society. Samenvatting. Visie, strategie en urgentieprogramma

Brainport 2020. top economy, smart society. Samenvatting. Visie, strategie en urgentieprogramma Brainport 2020 top economy, smart society Samenvatting Visie, strategie en urgentieprogramma AIRPORT SEAPORT BRAINPORT 2020 2 - Brainport 2020 Samenvatting Brainport 2020 Brainport 2020: Top Economy, Smart

Nadere informatie

Edgar van Leest Sectormanager strategie & public affairs Brainport Development NV

Edgar van Leest Sectormanager strategie & public affairs Brainport Development NV Edgar van Leest Sectormanager strategie & public affairs Brainport Development NV Opdrachtbrief Kabinet (Ministerie van Economische Zaken, 2009) Ontwikkel, analoog aan de luchtvaartnota en de havenvisie,

Nadere informatie

Topsectoren. Hoe & Waarom

Topsectoren. Hoe & Waarom Topsectoren Hoe & Waarom 1 Index Waarom de topsectorenaanpak? 3 Wat is het internationale belang? 4 Hoe werken de topsectoren samen? 5 Wat is de rol voor het MKB in de topsectoren? 6 Wat is de rol van

Nadere informatie

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht

Brainport Monitor 2010 Samenvatting. Van crisis naar kracht Brainport Monitor 2010 Samenvatting Van crisis naar kracht People De effecten van de crisis laten zien dat de arbeidsmarkt in Brainport conjunctuurgevoelig is. Technology Brainport blijft goed presteren

Nadere informatie

BRAINPORT EINDHOVEN ECONOMISCH SUCCES DANKZIJ SAMENWERKING

BRAINPORT EINDHOVEN ECONOMISCH SUCCES DANKZIJ SAMENWERKING BRAINPORT EINDHOVEN ECONOMISCH SUCCES DANKZIJ SAMENWERKING Brainport, Europese toptechnologieregio van formaat, strekt zich uit over Zuidoost-Nederland. Kern is de regio Eindhoven, met circa 730.000 inwoners

Nadere informatie

Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting

Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting Analyse integrale aanpak arbeidsmarktbeleid Zuidoost-Nederland Samenvatting Versie 28 november 2012 In opdracht van de Brainport 2020-commissie Samenvatting Brainport 2020 heeft de ambitie om Zuidoost-Nederland

Nadere informatie

KOERS 2013-2016 Conceptmeerjarenplan Brainport Development NV

KOERS 2013-2016 Conceptmeerjarenplan Brainport Development NV KOERS 2013-2016 Conceptmeerjarenplan Brainport Development NV Versie datum 20-10-2011 v.06 Door het bestuur van de stichting Brainport, in haar vergadering van 8 december 2011, vastgesteld als conceptmeerjarenplan

Nadere informatie

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen

Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Holland High Tech High Tech Solutions for Global Challenges Topsector High Tech Systemen en Materialen Amandus Lundqvist Voorzitter Topteam HTSM 21 maart 2014 Topteam HTSM advies toename private én publieke

Nadere informatie

Strategisch raamwerk voor de Meerjarenstrategie 2012-2015 van Brainport Development NV

Strategisch raamwerk voor de Meerjarenstrategie 2012-2015 van Brainport Development NV Strateisch raamwerk voor de Meerjarenstrateie 20122015 van Brainport Development NV 1. Doel raamwerk meerjarenstrateie Het strateisch raamwerk van de stichtin Brainport, zoals vastesteld in maart 2011

Nadere informatie

Het Bedrijfslevenbeleid

Het Bedrijfslevenbeleid Het Bedrijfslevenbeleid NAAR DE TOP! Sjoerd Visser Programmadirectie Topsectoren i.o. Inhoud Regeerakkoord Bedrijfslevenbeleid - ambitie - topsectoren - ruimtelijke aspecten - financiering - Proces fasering

Nadere informatie

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top!

Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie. Samen naar de top! Ministerie van Economische Zaken, Landbouw & Innovatie Topsectoren aanpak en de Nederlandse Defensie & Veiligheid gerelateerde industrie Samen naar de top! Drs. G.M. Landheer Directeur Topsectoren en Industriebeleid

Nadere informatie

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading

Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven. Plaats voor een heading Succesvol samenwerken in de Regio Eindhoven Plaats voor een heading Jean Paul Kroese 26 april 2012 Opbouw presentatie 1. Kenmerken Regio Eindhoven 2. Regionale ambitie en inhoudelijke opgave 3. Governance

Nadere informatie

Het creëren van een innovatieklimaat

Het creëren van een innovatieklimaat Het creëren van een innovatieklimaat Bertholt Leeftink Directeur- Generaal Bedrijfsleven & Innovatie Inhoud 1. Waarom bedrijven- en topsectorenbeleid? 2. Verdienvermogen en oplossingen voor maatschappelijke

Nadere informatie

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant'

'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' 'Maak werk van Vrije tijd in Brabant' OPROEP VANUIT DE VRIJETIJDSSECTOR Opgesteld door: Vrijetijdshuis Brabant, TOP Brabant, Erfgoed Brabant, Leisure Boulevard, NHTV, MKB, BKKC, Stichting Samenwerkende

Nadere informatie

Trends en ontwikkelingen

Trends en ontwikkelingen Ons wereldbeeld ???!!! Intussen in Trends en ontwikkelingen >9 mld mensen!!!!! Wat betekent dit? Kernvraag Hoe zorgen we voor een blijvend goed leefklimaat voor onze burgers? Wonen, werken, welzijn

Nadere informatie

Excursie Bestuurlijk Platform Peelnetwerk, Vrijdag 27 september 2013

Excursie Bestuurlijk Platform Peelnetwerk, Vrijdag 27 september 2013 Excursie Bestuurlijk Platform Peelnetwerk, Vrijdag 27 september 2013 Jean van Zeeland Senior beleidsadviseur Programmamanager j.vanzeeland@sre.nl 0652065753 Naar een gemeenschappelijk ruimtelijk beeld

Nadere informatie

Brainport Monitor 2013 - Samenvatting. Samen slim standhouden

Brainport Monitor 2013 - Samenvatting. Samen slim standhouden Brainport Monitor 2013 - Samenvatting Samen slim standhouden Inleiding De Brainport Monitor 2013 en deze samenvatting daarvan, laten de economische ontwikkeling en de concurrentiepositie van Brainport

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding

Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020. Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Aanpak arbeidsmarkt Zuidoost-Nederland 2016-2020 Illustratie regionaal arbeidsmarkt dashboard. Inleiding Wil Zuidoost-Nederland als top innovatie regio in de wereld meetellen, dan zal er voldoende en goed

Nadere informatie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie

Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Europese EFRO-subsidies voor innovatie en CO 2 -reductie Via het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) stimuleert Europa de regionale

Nadere informatie

Samen slim standhouden. Brainport Monitor 2013

Samen slim standhouden. Brainport Monitor 2013 Samen slim standhouden Brainport Monitor 2013 Colofon Copyright 2013 Brainport Development De Brainport Monitor is een jaarlijkse uitgave van Brainport Development Contactgegevens: Brainport Development

Nadere informatie

Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020. Gerard Blom & Patrick Essers

Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020. Gerard Blom & Patrick Essers Maintenance Innovatie in de Delta Regio, de strategie van Zuid Nederland tot 2020 Gerard Blom & Patrick Essers Contents Koepelvisie Strategic Board Delta Region Strategische Innovatie Agenda Innovatiethema

Nadere informatie

Brabant 6. Visie Hoofdopgaven Gebieden met concentratie van opgaven van nationaal belang Overige gebiedsopgaven Kaarten Project- en programmabladen

Brabant 6. Visie Hoofdopgaven Gebieden met concentratie van opgaven van nationaal belang Overige gebiedsopgaven Kaarten Project- en programmabladen Brabant 6 Visie Hoofdopgaven Gebieden met concentratie van opgaven van nationaal belang Overige gebiedsopgaven Kaarten Project- en programmabladen Visie Het MIRT-gebied Brabant omvat de provincie Noord-Brabant.

Nadere informatie

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle

Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Leercyclus Enschede-Dordrecht-Zwolle Regionaal uitvoeringsprogramma economie en arbeidsmarktbeleid Enschede, 26 januari 2012 Gido ten Dolle Programmadirecteur Ruimtelijk economische strategie en arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Samen slim standhouden. Brainport Monitor 2013

Samen slim standhouden. Brainport Monitor 2013 Samen slim standhouden Brainport Monitor 2013 Colofon Copyright 2013 Brainport Development De Brainport Monitor is een jaarlijkse uitgave van Brainport Development Contactgegevens: Brainport Development

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Partners for International Business Als het gaat om internationaal ondernemen en samenwerken Partners for International Business (PIB) is een

Nadere informatie

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design

innovatiebevordering RIS3 MKB OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland overheden living labs koolstofarme economie cross-overs design OPZuid Europees Innovatieprogramma voor Zuid-Nederland BIObased logistiek maintenance hightech systems agrofood overheden RIS3 innovatiebevordering duurzaamheid schone energie welzijn samenwerking gezondheid

Nadere informatie

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue)

Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Brainport Eindhoven/ A2-zone (Brainport Avenue) Nota Ruimte budget 75 miljoen euro voor Brainport Eindhoven en 6,8 miljoen voor ontwikkeling A2-zone Planoppervlak 3250 hectare (Brainport Eindhoven) Trekker

Nadere informatie

PROJECT PRESENTATIE TIM-15. Project-B: Verbinden

PROJECT PRESENTATIE TIM-15. Project-B: Verbinden PROJECT PRESENTATIE TIM-15 Project-B: Verbinden 1 INTRODUCTIE Team: Louis Derks zelfstandig consultant Toon Kleinhout Koninklijke Landmacht Hans Slotema DSM Resolve René Verhoeven KvK Limburg Opdracht:

Nadere informatie

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland

Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland Samenvatting Operationeel Programma EFRO Noord-Nederland 2014-2020 Inzet op innovatie en een koolstofarme economie In het Europa van 2020 wil Noord-Nederland zich ontwikkelen en profileren als een regio

Nadere informatie

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen

Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen The Next Step: Coalition of the Willing Krachten bundelen, kennis delen en allianties vormen Een regio om trots

Nadere informatie

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020

Inhoud presentatie Cohesiebeleid 2014-2020 Situatie 2007-2013 Uitdaging 2014-2020 EU2020 OP EFRO OOST-NEDERLAND 2014-2020PRESENTATIE KENNISPARK, 23 APRIL 2014 JOLANDA VROLIJK, PROGRAMMAMANAGER EFRO OP EFRO Oost-Nederland 2014-2020 Inhoud presentatie 1. Inleiding Europese Fondsen: cohesie beleid

Nadere informatie

Samenstelling bestuur

Samenstelling bestuur Presentatie KvO 2.0 Samenstelling bestuur Krachtteam Peter Beckers : voorzitter Jan van Loon : initiatiefnemer Theo Vinken : initiatiefnemer Paul Jansen : aanvoerder werkorganisatie 2a Karel Jan van Kesteren

Nadere informatie

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen -

Propositiedocument. Business Cluster Semiconductors. - aanbevelingen - Propositiedocument Business Cluster Semiconductors - aanbevelingen - Uitgevoerd in opdracht van: Business Cluster Semiconductors Nijmegen, februari 2012 Aanbevelingen A Veranker en versterk de toppen (circuits,

Nadere informatie

Brainport Monitor 2009 Een sterke uitgangspositie

Brainport Monitor 2009 Een sterke uitgangspositie Brainport Monitor 2009 Een sterke uitgangspositie Brainport Monitor 2009 2 Brainport Monitor 2009 De Brainport Monitor geeft inzicht in de concurrentiepositie van Brainport als toptechnologie regio in

Nadere informatie

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot:

Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: Jac. Gofers 16 april 2015 1 Smart Industry Een Smart Industry is een industrie met (productie)faciliteiten die een maximale flexibiliteit realiseren met betrekking tot: de productvraag (specificaties,

Nadere informatie

Fit door de crisis; gemeentelijk arbeidsmarktbeleid nut of noodzaak? Presentatie REEF deelt kennis 22 april 2010

Fit door de crisis; gemeentelijk arbeidsmarktbeleid nut of noodzaak? Presentatie REEF deelt kennis 22 april 2010 Fit door de crisis; gemeentelijk arbeidsmarktbeleid nut of noodzaak? Presentatie REEF deelt kennis 22 april 2010 Economisch profiel Stad Eindhoven: 210.000 inwoners Regio Eindhoven: 725.000 inwoners 385.000

Nadere informatie

Universitaire Campus Venlo

Universitaire Campus Venlo Universitaire Campus Venlo Kennis/As Limburg Noordelijkste campus in de kennis/as plannen Ook de kleinste Universitaire campus binnen brede Greenport campus Universitaire Campus Venlo Doel bij te dragen

Nadere informatie

De industriële ambitie van de Brabantse Kempen

De industriële ambitie van de Brabantse Kempen De industriële ambitie van de Brabantse Kempen De industriële ontwikkeling van de Brabantse Kempen Op productie gerichte ambachten, zoals de maakindustrie en de agrosector, staan aan de basis van de bedrijvigheid

Nadere informatie

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942

Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe. Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 Aan de Statenleden van de provincies Fryslân, Groningen en Drenthe Groningen 30 juni 2015 Behandeld door bestuurszaken SNN Telefoonnummer 050 5224942 E-mail bestuur@snn.eu Briefnummer UP-15-15096 Bijlage

Nadere informatie

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE

DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE DE ECONOMISCHE KRACHT VAN ALMERE Hoofdlijnen van de strategische economische agenda 11 november 2014 2 ONDERNEMERS ZIJN DE ECONOMISCHE MOTOR VAN EEN STAD. OOK IN ALMERE. VOORWOORD Als getogen Almeerder

Nadere informatie

dit* doorpakken in topsectoren

dit* doorpakken in topsectoren dit* doorpakken in topsectoren dit*doorpakken in topsectoren dit* is een prioriteitenprogramma. dit* zijn de maatregelen die nodig zijn om de groei van de Brabants-Zeeuwse economie te stimuleren, als voortrekker

Nadere informatie

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid

F4-GEMEENTEN. Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord. Versterk Economie en Werkgelegenheid LEEUWARDEN SÚDWEST-FRYSLÂN SMALLINGERLAND HEERENVEEN Versterk Economie en Werkgelegenheid Manifest voor de vorming van een nieuw provinciaal coalitieakkoord SAMEN WERKEN AAN EEN SLAGVAARDIG FRYSLÂN 2 3

Nadere informatie

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner

Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner Internationaal Ondernemen Samen sterker in het buitenland met de overheid als partner In opdracht van het ministerie van Buitenlandse Zaken Partners for International Business Internationaal ondernemen

Nadere informatie

EU 2020-strategie publieke consultatie

EU 2020-strategie publieke consultatie EU 2020-strategie publieke consultatie reactie vanwege Stichting Brainport Met deze nota geeft de Stichting Brainport haar bijdrage aan het werkdocument van de Europese Commissie over de toekomstige EU

Nadere informatie

Co-Creation Lab. Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten. Brightlands Campus Greenport Venlo

Co-Creation Lab. Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten. Brightlands Campus Greenport Venlo Co-Creation Lab Vruchtbare voedingsbodem voor nieuwe foodconcepten Campus Greenport Venlo Welkom bij Knowledge crossing borders High Tech Campus Eindhoven Health Materials Chemelot Campus Fontys International

Nadere informatie

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE

Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen BRAINPORT SMART VILLAGE Ruimte voor de maatschappij van morgen De maatschappij van morgen is fundamenteel anders dan die van gisteren. De wereld wordt kleiner door

Nadere informatie

KOERS 2012 Jaarplan Brainport Development 2012

KOERS 2012 Jaarplan Brainport Development 2012 KOERS 2012 Jaarplan Brainport Development 2012 Versie datum 09-12-2011 v.025 Door het bestuur van de stichting Brainport, in haar vergadering van 13 oktober 2011, vastgesteld als conceptjaarplan voor Brainport

Nadere informatie

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek.

Kenmerkend voor ruimtevaart is de succesvolle samenwerking van bedrijfsleven, universiteiten & kennisinstituten en overheid: de gouden driehoek. 00 Ruimtevaart in Nederland en in Europa - Kort resume van de Nederlandse positie. Aandacht voor de komende Ministersconferentie van de European Space Agency (ESA) In december 2014 vindt de ESA Ministersconferentie

Nadere informatie

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland

Samenwerkingsagenda Hogeschool van Arnhem en Nijmegen en de Provincie Gelderland en de Provincie Gelderland 22 maart 2016 Overwegende dat: De provincie Gelderland veel waarde hecht aan de aanwezigheid van onderwijs/kennisinstellingen in haar Provincie. Uiteraard in hun functie van

Nadere informatie

Nextport International community Zwolle Region

Nextport International community Zwolle Region Nextport International community Zwolle Region December 2014 1 Ideaalbeeld Zwolle 2020 Wat hebben we bereikt? We schrijven 2020. Regio Zwolle heeft een transitie doorgemaakt en wordt internationaal gezien

Nadere informatie

Samen werken aan Gelderland. Wat kwam er uit de verkenningen economie?

Samen werken aan Gelderland. Wat kwam er uit de verkenningen economie? Samen werken aan Gelderland Wat kwam er uit de verkenningen economie? Leo Blanken, provincie Gelderland 29 oktober 2014 Inhoud 1. Aanleiding 2. De cijfers 3. De ondernemers 4. De wetenschappers 5. De rode

Nadere informatie

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant

Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering. Berry Roelofs Principal Consultant Naar meer scherpte in de Rijk-Regio agenda voor innovatiestimulering Berry Roelofs Principal Consultant Utrecht, 17 december 2015 Goede uitgangssituatie, maar Nederland doet het goed 16 e economie van

Nadere informatie

REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020

REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020 REGIONAAL CONVENANT ARBEIDSMARKT ZUIDOOST BRABANT 2020 Onderstaande partijen en personen, verenigd in het Regionaal Arbeidsmarkt Platform Zuidoost Brabant, hierna te noemen Partijen : Overheid - De samenwerkende

Nadere informatie

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011

Valorisatie Technosprong. Paul Althuis, 10-10-2011 Valorisatie Technosprong Paul Althuis, 10-10-2011 Visie Op regionaal niveau heeft Technosprong over 2010-2016 bijgedragen aan de realisatie van een optimaal starterklimaat in een regio vol open innovatie

Nadere informatie

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad

DORDRECHT. Aan. de gemeenteraad *P DORDRECHT Retouradres: Postbus 8 3300 AA DORDRECHT Aan de gemeenteraad Gemeentebestuur Spuiboulevard 300 3311 GR DORDRECHT T 14 078 F (078) 770 8080 www.dordrecht.nl Datum 4 december 2012 Begrotingsprogramma

Nadere informatie

HAN en duurzame energie

HAN en duurzame energie Beroepsonderwijs tijdens de energie transitie HAN en duurzame energie Van buiten naar binnen. Tinus Hammink programma-manager SEECE Hogeschool van Arnhem en Nijmegen HBO en topsectoren; keuze van HAN 1.

Nadere informatie

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013

Tilburg University 2020 Toekomstbeeld. College van Bestuur, april 2013 Tilburg University 2020 Toekomstbeeld College van Bestuur, april 2013 Strategie in dialoog met stakeholders Open voor iedere inbreng die de strategie sterker maakt Proces met respect en waardering voor

Nadere informatie

Economisch Manifest. Noord-Limburg

Economisch Manifest. Noord-Limburg Noord-Limburg Inleiding In de vorm van een Plan van aanpak programma Greenport Venlo heeft de Provincie najaar 2014 haar visie gegeven op de koers die men voor Noord-Limburg van belang acht: het komen

Nadere informatie

De internationale concurrentiekracht van Nederlandse (top)sectoren en de rol van bereikbaarheid. Frank van Oort Utrecht, 21 november 2011

De internationale concurrentiekracht van Nederlandse (top)sectoren en de rol van bereikbaarheid. Frank van Oort Utrecht, 21 november 2011 De internationale concurrentiekracht van Nederlandse (top)sectoren en de rol van bereikbaarheid Frank van Oort Utrecht, 21 november 2011 (PBL-onderzoek samen met Mark Thissen, Arjan Ruijs & Dario Diodato)

Nadere informatie

EZ 2020. Over de veranderende rol(len) van gemeentelijke afdelingen Economische Zaken. Peter Louter www.bureaulouter.nl. Zwolle, 4 maart 2014

EZ 2020. Over de veranderende rol(len) van gemeentelijke afdelingen Economische Zaken. Peter Louter www.bureaulouter.nl. Zwolle, 4 maart 2014 EZ 2020 Over de veranderende rol(len) van gemeentelijke afdelingen Economische Zaken Peter Louter www.bureaulouter.nl Zwolle, 4 maart 2014 Drie strategische rollen 1. Preventie 2. Duiding 3. Integraliteit

Nadere informatie

KOERS 2013. Jaarplan Brainport Development NV

KOERS 2013. Jaarplan Brainport Development NV KOERS 2013 Jaarplan Brainport Development NV Versienummer: 0.21 Versie datum 06-12-2012 Door het bestuur van de stichting Brainport, op 11 oktober 2012, vastgesteld als Conceptjaarplan. Ongewijzigd vastgesteld

Nadere informatie

llll lllliiii III! INI 3782773

llll lllliiii III! INI 3782773 Strategic Board Delta Region llll lllliiii III! INI 3782773 Boschstraat 35 4811GB BREDA T 076-5200247 KVK 56676328 IBAN NL07RABO0178996939 info@deltaregion.eu www.deltareeion.eu Aan Provincie Noord-Brabant

Nadere informatie

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband

WESTHOEK BUSINESS DISTRICT. een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband WESTHOEK BUSINESS DISTRICT een regionaal contactpunt voor bedrijven d.m.v. een officieel samenwerkingsverband AGENDA 1. Missie, doelstellingen en taakstellingen van Westhoek Business District 2. Inspirerende

Nadere informatie

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag

Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Introductie Metropoolregio Rotterdam Den Haag Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad 2040 (Structuurvisie Rijk, 2008/09) Herwaardering belang steden voor economie Randstad geen samenhangende metropool

Nadere informatie

Onderwerp. raad Energie Made in [Arnhem] 14-5. EMiA. Arnhem toonaangevend in energie. Themasessie raad 14 mei 2012 Marc de Kroon, sr.

Onderwerp. raad Energie Made in [Arnhem] 14-5. EMiA. Arnhem toonaangevend in energie. Themasessie raad 14 mei 2012 Marc de Kroon, sr. EMiA Arnhem toonaangevend in energie Themasessie raad 14 mei 2012 Marc de Kroon, sr. adviseur EZ Het begin van Energie Made in [Arnhem] UN Millennium doelen: Duurzame samenleving Duurzaam inkopen CO2 reductie

Nadere informatie

De kracht van de slimste

De kracht van de slimste De kracht van de slimste Brainport Monitor 2012 Colofon Copyright 2012 Brainport Development De Brainport Monitor is een jaarlijkse uitgave van Brainport Development Contactgegevens: Brainport Development

Nadere informatie

Symposium Groene chemie in de delta

Symposium Groene chemie in de delta DPI Value Centre als onderdeel van TKI SPM en het valorisatienetwerk 2.0 Symposium Groene chemie in de delta A. Brouwer, 12 November 2012 TKI Smart Polymeric Materials Topresearch in polymeren 5-10 jaar

Nadere informatie

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13

Infrastructuur landsdeel Zuidoost. 3 hogescholen met bètatechniek 3 universiteiten Jet-Net: 38 scholen en 13 Facts & Figures 24 Deel II LANDSDEEL zuidoost De Human Capital Agenda Brainport 2 vormt de basis voor het regionaal Techniekpact van het landsdeel Zuidoost, bestaande uit de provincies Noord-Brabant en

Nadere informatie

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over

Afsluiting TIM 2. Woord van welkom. Doel van de avond. Programma. Afsluiting. presenteren van klankborden over Afsluiting TIM 2 Woord van welkom Doel van de avond presenteren van klankborden over Programma Afsluiting TIM 2 Eindpresentatie Visie op de regio Eindhoven Programma Doelstelling van de eindpresentatie

Nadere informatie

MIRT Onderzoek FoodValley

MIRT Onderzoek FoodValley MIRT Onderzoek FoodValley Dutch Food to the European Top Management Samenvatting 15 oktober 2013 Status: Definitief Datum: 15 oktober 2013 Een product van: Bureau Stedelijke Planning bv Klein Amerika 18

Nadere informatie

in beweging juni 2015

in beweging juni 2015 Sowing innovation Harvesting the future AgriFood Capital in beweging juni 2015 Veghel, Sint-Oedenrode en Schijndel Noordoost Brabant topregio in agrifood In AgriFood Capital werken ondernemers, overheden

Nadere informatie

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011

Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H. Datum 05 april 2011 Topgebied Energie: kansen voor Oost-Nederland Workshop - H Datum 05 april 2011 kiemt KANSEN CREËREN EN BENUTTEN Thecogas Binnenstadservice.nl Sidcon Ingrepro Bredenoord Nuon Helianthos Ubbink Solar Solesta

Nadere informatie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie

De derde industriële revolutie is de redding van de Nederlandse Economie is de redding van de Nederlandse Economie 3D printing als voorbeeld van een nieuw industrieel paradigma Managing Director Industrial Innovation 2 Hier de RTL video over 3D-printen invoegen 3 De vraag Een

Nadere informatie

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid

Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid Het TKI SOLAR ENERGY in het Nederlandse Energie- / Topsectorenbeleid SundayNL 2014-19 november 2014 - Arnhem Wijnand van Hooff Programmadirecteur TKI Solar Energy Inhoud Het Nederlandse Energiebeleid en

Nadere informatie

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Zuid-Holland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen

De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie. Zuid-Holland. Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen De internationale concurrentiepositie van de topsectoren in de provincie Zuid-Holland Otto Raspe, Anet Weterings, Mark Thissen & Frank van Dongen Februari 2013 Centrale vraag in deze presentatie Welke

Nadere informatie

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken

Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Bijlage 1 Programma- en actielijnen Pieken Inhoud: A. Energie B. Water C. Sensortechnologie D. Agribusiness E. Life Science A. Energie Onder energie wordt verstaan: handel en distributie van aardgas, brandstoffen,

Nadere informatie

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg

Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Samen realiseren we de koers van Zuid-Limburg Ambitie programma Toegevoegde waarde/bijdrage aan BNP: 40 miljard euro op ZON niveau 8,5 miljard op het niveau van Zuid- Limburg Complete werkgelegenheid:

Nadere informatie

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland

Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland Subsidiemogelijkheden EFRO 2007-2013 Oost-Nederland 2 Europees stimuleringsprogramma versterkt positie Oost-Nederland Let s GO Gelderland en Overijssel toonaangevend in innovatie Oost-Nederland is een

Nadere informatie

Wereldspeler met groeikansen. Economische Monitor Zuid-Holland 2015

Wereldspeler met groeikansen. Economische Monitor Zuid-Holland 2015 Wereldspeler met groeikansen Economische Monitor Zuid-Holland 2015 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Economie algemeen 4 2. Innovatie 10 3. Hotspots 16 4. Topsectoren 18 5. Technisch onderwijs 24 6. Mobiliteit

Nadere informatie

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland

M201218. Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland M201218 Meer snelgroeiende bedrijven en meer krimpende bedrijven in Nederland drs. D. Snel drs. N. Timmermans Zoetermeer, november 2012 Relatief veel snelgroeiende bedrijven in Nederland In deze rapportage

Nadere informatie

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s

Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Excellente partnerschappen binnen Europa: de KIC s Martin Bakker, 18 februari 2014 Eind 2014 gaan twee nieuwe Europese samenwerkingsverbanden van start. Verspreid over Europa zullen universiteiten, kennisinstellingen,

Nadere informatie

Brainport pijler van de Nederlandse economie: No. 1 van Nederland op R&D, omzet uit innovatie en export; sterk in sleutelgebieden HTSM, Chemie en Food

Brainport pijler van de Nederlandse economie: No. 1 van Nederland op R&D, omzet uit innovatie en export; sterk in sleutelgebieden HTSM, Chemie en Food COVER Brainport pijler van de Nederlandse economie: No. 1 van Nederland op R&D, omzet uit innovatie en export; sterk in sleutelgebieden HTSM, Chemie en Food De drie pijlers van de Nederlandse economie:

Nadere informatie

Wereldwijd arbeidsmarktonderzoek bekendheid Eindhoven & Brainport Eindhoven Region

Wereldwijd arbeidsmarktonderzoek bekendheid Eindhoven & Brainport Eindhoven Region Rapportage: 1 Data: Mogelijk gemaakt door: Wereldwijd arbeidsmarktonderzoek bekendheid Eindhoven & Brainport Eindhoven Region Highlights uniek enquête-onderzoek Maart 2015 2 BEKENDHEID BRAINPORT EINDHOVEN

Nadere informatie

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl

Metropoolregio Rotterdam Den Haag. Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl Metropoolregio Rotterdam Den Haag Marion Stein secretaris/algemeen directeur Stadsgewest Haaglanden m.stein@haaglanden.nl 2 3 Metropoolregio by night feb 2012 4 Aanleiding voor Metropoolregio RDH [1] Randstad

Nadere informatie

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen:

Economische kracht van de maritieme sector in de Zuidvleugel (van tweede Maasvlakte tot Gorinchem) verder versterken door inzet op vier lijnen: Bijlage 1B behorend bij Voortgangsrapportage vragen Economie door gemeenten MKB: overzicht initiatieven MKB-kennisinstellingen Naam project Maritime Delta Economische kracht van de maritieme sector in

Nadere informatie

Valkenburg 63% 63% 50% Valkenburg: 16.614 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Valkenburg. Oprichting LED

Valkenburg 63% 63% 50% Valkenburg: 16.614 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. factsheet: Participatie. Valkenburg. Oprichting LED factsheet: Valkenburg Valkenburg: 16.614 inw. Zuid-Limburg: 604.154 inw. Participatie Valkenburg Oprichting LED 2012 2014 2020 63% 63% 50% beroepsbevolking werkend buiten eigen gemeente alledaagse voorzieningen

Nadere informatie

Groot Composiet II Houtkoolschets

Groot Composiet II Houtkoolschets II Groot Composiet II Houtkoolschets Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling Europa investeert in uw toekomst uit het Europese fonds voor regionale ontwikkeling

Nadere informatie

NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015

NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015 NOTITIE DE BRAINPORT SCHOOL PER 1 JANUARI 2015 - 2 - INLEIDING Twee jaar geleden kwamen de directeuren van het Jan van Brabant College in Helmond, het Strabrecht College in Geldrop en het Heerbeeck College

Nadere informatie

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland

Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Economie en arbeidsmarkt in Noord-Nederland Jan Dirk Gardenier 17 april 2015 Lokale verschillen in leefbaarheid veel gesloten platteland Economie is afhankelijk van ruimtelijke gebiedsontwikkeling en de

Nadere informatie

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1

Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Achterhoek 2020 Tom van der Horst, TNO 28 januari 2015 1 Dutch industry fit for the future?! onze wereld verandert en dus ook onze industrie. met impact op economie en samenleving smart industry agenda

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Bijlage

gemeente Eindhoven Bijlage A gemeente Eindhoven Bijlage De voorbije raadsperiode heeft u meerdere keren over Brainport Development gesproken, onder meer bij gelegenheid van de meerjarenfinanciering ervan en de jaarlijkse inbreng

Nadere informatie

25 jaar bewegen rond de luchthaven

25 jaar bewegen rond de luchthaven 25 jaar bewegen rond de luchthaven Peter Joustra Senior Projectleider 13 november 2015 @peter_joustra #SADC_NL Outline 1. SADC : organisatie en scope. 2. Van 1987 tot heden: de ontwikkeling van luchthaven

Nadere informatie

VERNIEUWDE STRATEGIE BRAINPORT NEXT GENERATION

VERNIEUWDE STRATEGIE BRAINPORT NEXT GENERATION VERNIEUWDE STRATEGIE BRAINPORT NEXT GENERATION BRAINPORT NEXT GENERATION Dankzij een krachtige combinatie van hightech, design en sociale innovatie heeft Brainport Regio Eindhoven bewezen om te kunnen

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

Kansen voor topsector HTSM:

Kansen voor topsector HTSM: Kansen voor topsector HTSM: Nederlands-Aziatische samenwerking in high-tech clusters Sound analysis, inspiring ideas Nederlands-Aziatische samenwerking biedt kansen voor topsector HTSM Het Nederlandse

Nadere informatie

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs

Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Duurzaamheid: speerpunt voor industrie en onderwijs Vereniging van de Nederlandse Chemische Industrie Nelo Emerencia, Speerpuntmanager Onderwijs & Innovatie Utrecht, 9 februari 2012 DAS Docentenconferentie

Nadere informatie

Naar een nieuw Operationeel Programma 2014 2020 Investeren en verbinden in Zuid Nederland

Naar een nieuw Operationeel Programma 2014 2020 Investeren en verbinden in Zuid Nederland Naar een nieuw Operationeel Programma 2014 2020 Investeren en verbinden in Zuid Nederland Het Europees regionaal beleid is geen vorm van liefdadigheid, maar een investeringsbeleid. Woorden van Johannes

Nadere informatie