2e Wereldoorlog verslag Verslag over de 2e Wereldoorlog. Jeroen de Wit Werkstuk Basisschool 2012

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "2e Wereldoorlog verslag Verslag over de 2e Wereldoorlog. Jeroen de Wit Werkstuk Basisschool 2012"

Transcriptie

1 2e Wereldoorlog verslag Verslag over de 2e Wereldoorlog Jeroen de Wit Werkstuk Basisschool 2012 Foto zelf gemaakt in herdenkingskamp Westerbork. Carnavalsvakantie 2012

2 Inhoudsopgave Voorwoord! 2 Ontstaan van de oorlog! 3 Adolf Hitler! 4 Jodenvervolging! 7 Anne Frank! 9 Verzet/NSB! 11 Geallieerden! 12 Hongerwinter! 13 Nederlands Indië! 14 Bevrijding! 15 Interview! 16 Tijdlijn! 19 Nawoord! 21 Bronnen! 22

3 Voorwoord Oorlog lijkt me verschrikkelijk. Het lijkt wel op een grote ruzie. Maar het is toch veel erger. Alles wordt totaal anders. Je kunt niet zomaar de straat op gaan. Niet meer met je vrienden spelen. Je kunt de dingen die je nodig hebt niet zomaar meer (ver)kopen. Er is overal dreiging en overal gevaar. De één vertrouwt de ander niet meer. Je mag niet meer zeggen wat je van iets vindt of doen wat je wilt. Je wordt gedwongen om dingen te doen die je helemaal niet wilt. Mensen worden bang voor elkaar. Ze durven elkaar niet meer te vertrouwen. Op school hebben we veel dingen gedaan de laatste tijd over de 2e Wereldoorlog. We hebben alle 13 afleveringen van 13 in de Oorlog gekeken. Ik vond dat ze het in die serie allemaal heel goed uitlegde. We hebben een werkboekje gekregen dat over de afleveringen van 13 in de Oorlog ging. De vader van m n ene opa en de moeder van m n andere opa hebben de oorlog alle twee op een vreselijke manier meegemaakt. Ik heb ze daarom geïnterviewd en dat kan je als laatste in dit verslag lezen. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 2

4 Ontstaan van de oorlog In 1914 brak de Eerste Wereldoorlog uit. Hitler vocht met de Duitsers mee. Hij deed dat vrijwillig. Hij vond de Duitsers een geweldig volk. In die oorlog kreeg hij zelfs 2 medailles voor zijn dapperheid. Hij raakte gewond, maar niet heel erg. Toen Duitsland in 1918 de oorlog verloren had, bleef Hitler in het Duitse leger. Na de oorlog moest Duitsland de schade aan veel landen terugbetalen. Vooral aan Frankrijk. Totaal moest Duitsland 132 miljard terugbetalen! De Duitsers (en ook Hitler) wilden ooit nog eens wraak nemen... Er brak in de wereld een moeilijke tijd aan. Er was veel werkeloosheid. Er was ook veel armoede. Er was één man die de Duitsers beloofde dat het allemaal wel weer goed zou komen: Adolf Hitler. Omdat hij zo n goed prater was, kon hij mensen dingen doen geloven die niet waar waren: hij gaf de Joden de schuld van alle problemen in het land... Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 3

5 Adolf Hitler Adolf Hitler werd geboren op 20 april Alois Hitler was zijn vader, hij werkte bij de douane. Zijn moeder was erg lief voor Adolf. Toen Adolf Hitler n kind was, was hij een gewoon jongetje. Toen Hitler 16 jaar was, overleed zijn vader. Vanaf dat moment ging het niet meer zo goed met hem op school. Hij deed niet goed zijn best waardoor hij van school gestuurd werd. Hij wilde toen kunstschilder worden, maar dan moest je 18 jaar zijn. Hij was nog maar 16. Hij moest dus nog 2 jaar wachten In die 2 jaar tijd zat hij thuis een beetje te tekenen of hij hielp zijn moeder. Toen Hitler 18 jaar was, ging hij naar Wenen toe. Daar was een school waar je kunstschilder kon worden. Hitler liet zijn mooiste tekeningen zien, maar de mensen vonden zijn tekeningen niet goed genoeg. Hij werd dus niet toegelaten op de school. Toch bleef Hitler in Wenen wonen. Hij huurde een kamer samen met een (muziek)vriend. Niet lang hierna overleed zijn moeder. In Wenen bleef hij tekenen, want hij vond dat zijn tekeningen goed genoeg waren. Hij ging 1 jaar later nog een keer proberen om op de school te komen waar je kunstschilder kon worden. Maar hij werd weer niet toegelaten. De school vond zijn tekeningen nog steeds niet goed genoeg. En dat was niet de enige pech... want zijn geld was ook nog opgegaan. Hij kon de kamer niet meer betalen... 4 Jaar lang was Hitler heel erg arm. Soms moest hij zelfs buiten slapen, op straat. Hij probeerde overal aan werk te komen, maar hij had geen diploma's. Daarom hielp hij mensen door koffers te dragen en sneeuw te ruimen. De mensen vonden hem er als een zwerver uit zien. Daardoor kreeg Hitler de pest aan de rijke mensen, vooral de rijke Joden. De Joodse mensen in Duitsland hadden vaak een goede baan (advocaat, juwelier, handelaar). Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 4

6 De N.S.D.A.P. Op een dag ging Hitler naar de vergadering van de "Duitse Arbeiderspartij". Die partij had (maar) 50 leden. Hitler werd lid van die partij. In het begin deed hij kleine werkjes voor de partij, zoals krantjes rondbrengen en geld ophalen. De naam van de partij werd ook veranderd: het werd de N.S.D.A.P. (Nationaal - Socialistische Duitse Arbeiderspartij). 2 Jaar later zou Hitler leider worden van de partij. Toen hadden ze al leden. Het symbool van de partij was een vlag met een zwart hakenkruis erop. In 1942 had de partij zelfs meer dan 7 miljoen leden! Vooral in 1933 steeg het aantal leden erg snel. Al snel dacht Hitler dat hij wel de macht over zou kunnen nemen. Hij maakte samen met anderen stiekem een plan om de regering in Berlijn af te zetten. Duizenden mensen liepen samen met hem naar Berlijn om daar de regering af te zetten, maar de opstand ging niet goed... Plotseling klonken er schoten en er vielen 19 doden. De mensen renden druk in paniek weg. Hitler werd gearresteerd, ze wisten namelijk dat hij de opstand had bedacht. Hitler werd veroordeeld tot 5 jaar gevangenisstraf! Mein Kampf Op het plaatje hiernaast kijkt Hitler uit zijn gevangenisraam. In de gevangenis zou hij een boek schrijven dat "Mijn Strijd" (Mein Kampf) heette. Het boek is nu verboden in veel landen. In het boek "Mein Kampf" schreef Hitler hoe hij over dingen dacht. Hij schreef eigenlijk zijn eigen toekomst als hij aan de macht zou komen. Er stonden 2 gevaarlijke dingen in: 1. Ongelijkheid. Volgens Hitler zijn niet alle mensen van gelijk. Blanke mensen zijn beter dan de zwarte mensen. Onder andere Duitsers maar ook bijvoorbeeld Nederlanders zijn de aller beste mensen. Zij waren beter dan iedereen. De slechtste mensen vond Hitler de Joodse. Dat waren de mensen die zorgden voor al de woede in de wereld. Dit sloeg natuurlijk nergens op! Helaas waren er meer mensen die hem wel geloofden. Er waren ook professoren, journalisten, Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 5

7 leraren en schrijvers die het met Hitler eens waren. In het boek stond ook dat Hitler alle Joden wilde vermoorden! 2.dictatuur Om Duitsland weer tot een groot en machtig land te maken, was er maar 1 leider nodig. Dat was natuurlijk Hitler zelf. Het hele volk moest voor hem zijn. Als mensen het niet met hem eens waren, werden ze vermoord of opgepakt. Er mocht maar op 1 partij gestemd worden, de NSDAP. Na 1 jaar in de gevangenis te hebben gezeten, werd Hitler al weer vrijgelaten. Hij werd weer leider van de NSDAP. In 1933 zou Hitler de leider van Duitsland worden. Tijdens de oorlog Hitler liet veel fabrieken bouwen waar veel dingen voor in de oorlog gemaakt konden worden, bijvoorbeeld tanks, wapens of bommen. Duitsland had nu veel meer wapens dan andere landen. Toen de Tweede Wereldoorlog begon in september 1939 hadden de Duitsers het beste leger van de hele wereld. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 6

8 Jodenvervolging Tussen 1940 en 1945 werden bijna alle Joden vermoord. De Joden opsporen, ze naar werkkampen brengen en vermoorden wordt de Jodenvervolging genoemd. Omdat Hitler een hekel had aan Joden en hij dacht dat alle problemen door hen kwamen, wilde hij alle Joden weg hebben. De jodenvervolging begon met dat de Joden niet meer alles mee mochten doen. Ze mochten niet meer naar de bioscoop of theater. Ze verloren hun baan omdat ze ontslagen werden. Er werd precies bijgehouden wie er Joods was en wie niet. Joden moesten een davidster gaan dragen. Vanaf juli 1942 besloten de Duitsers om alle Joden naar Oost Europa te brengen. Alle Joodse gezinnen kregen een bericht dat ze hun koffers moesten pakken om daar te gaan werken. Ze werden opgehaald en werden in treinen gezet naar kamp Westerbork in Drenthe. Ik ben dit jaar in de Carnavalsvakantie in kamp Westerbork geweest. Hiernaast zie je hoe kamp Westerbork er uit heeft gezien. Er waren barakken waar mensen sliepen, werkten en aten. Het leven was er zo gewoon mogelijk. Er werden bijvoorbeeld muziek optredens gehouden. Iedereen die daar was wist wel dat er iedere dinsdag een trein vol mensen zou vertrekken naar een concentratiekamp. Ze wisten niet precies wat daar zou gebeuren maar iedereen was bang. Elke dinsdag was iedereen bang dat zijn of haar naam genoemd zou worden om mee te gaan met de trein. Anne Frank zat op de laatste trein die ooit was Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 7

9 vertrokken uit kamp Westerbork. Er is daar een museum met allemaal persoonlijke herinneringen van mensen die in Westerbork gevangen hebben gezeten. Vanuit daar werden ze naar de vernietigingskampen in Oost-Europa gebracht. Daar zijn meer dan (!) Joodse mensen uit Nederland vermoord. Totaal zijn er Europese Joodse mensen vermoord. Op de foto hieronder (heb ik genomen in kamp Westerbork) kun je goed zien hoeveel Joden zijn vermoord. Links is voor de oorlog en rechts na de oorlog. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 8

10 Anne Frank Anne frank was een Joods meisje dat was geboren in 1929 in de Duitse stad Frankfurt am Main. In 1933 was Hitler in Duitsland aan de macht gekomen en hij wou alle Joden weg hebben. In dat jaar vluchtte Anne naar Nederland. Anne en haar vader, moeder en zus kregen een woning in de Amsterdamse Rivierenbuurt. Anne ging daar ook naar school en leerde Nederlands. Omdat de Duitsers ook in Nederland alle Joden weg wilden hebben moest Anne naar een Joodse school. Ze vond het heel erg dat ze afscheid moest nemen van haar leraren en vriendjes en vriendinnetjes. Joden moesten ook een ster gaan dragen (davidster) zodat iedereen kon zien dat ze Joods waren. Bij bioscopen, theaters en cafe s kwamen opeens bordjes te staan dat het daar verboden voor Joden was. Vanaf juli 1942 besloten de Duitsers om alle Joden naar Oost Europa te brengen. Alle Joodse gezinnen kregen een bericht dat ze hun koffers moesten pakken om daar te gaan werken. Anne kreeg ook zo n bericht. Ze wilden niet gaan omdat ze bang waren en besloten zich te verbergen. Samen met nog 4 andere mensen gingen ze wonen in een huis achter het bedrijf van vader Frank aan de Prinsengracht. Je kon het huis alleen binnen via een kastdeur. Anne kreeg voor haar verjaardag een dagboek waar ze in is gaan schrijven. Anne schreef op wat ze voelde, dacht en wat er die dag was gebeurd. Ze schreef dat ze later, als ze groot was graag schrijfster zou willen worden. Twee jaar lukte het de familie om zich te verbergen. Maar toen werden ze verraden, en opgepakt. Anne is toen naar kamp Westerbork gebracht. Vanuit daar is ze naar het concentratiekamp Bergen-Belsen gebracht. Daar is ze gestorven door Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 9

11 uitputting. Ook Anne s zus ging daar dood. Anne s moeder ging dood in Auschwitz. Alleen Anne s vader, Otto Frank overleefde het kamp. Toen de oorlog voorbij was kreeg Otto Frank het dagboek van Anne van Miep Gies, een vrouw die had geholpen met het onderduiken. In 1947 werd het dagboek uitgegeven met de naam: Het Achterhuis. Het werd wereldberoemd. Maar net op tijd, want het huis stond op het punt om gesloopt te worden. Dit is gelukkig niet gebeurd... Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 10

12 Verzet/NSB Tijdens de 2e Wereldoorlog ontstonden in Nederland 2 groepen: degene die voor Hitler waren en degene die tegen de Duitsers waren. Sommige mensen die voor Hitler waren hielpen de Duitsers ook echt. Ze verraadden wie onderduikers had en wie tegen de Duitsers waren. Deze groep mensen sloot zich aan bij de NSB. NSB stond voor Nationaal Socialistische Beweging. Deze partij bestond al voor de 2e Wereldoorlog en ging in de oorlog Hitler helpen. Gelukkig waren er ook mensen die tegen de oorlog en Hitler waren. Deze mensen vormden het verzet. Ze deden vooral de volgende dingen: Het was tijdens de oorlog moeilijk om precies te weten wat er voor nieuws was. De kranten werden door de Duitsers gecontroleerd. Er mochten alleen dingen in staan die gunstig waren voor de Duitsers. Je las bijv, niet dat de Engelsen, Amerikanen of Russen bezig waren de Duitsers te verslaan. Daarom werden er door verzetsmensen kranten uitgegeven waarin teksten stonden die van de Duitsers niet mochten. Dat waren de 'illegale' kranten. Zo vervoerden bijvoorbeeld vrouwen de kranten onder boodschappen en groenten. Ze maakten radio uitzendingen (Radio Oranje). Ze maakten persoonsbewijzen na zodat Joden konden bewijzen dat ze niet Joods waren. Ook hielpen ze mensen die vluchtten voor de Duitsers, de onderduikers. Al dit werk was heel gevaarlijk. Verzet mensen waren dan ook heel dapper.als ze opgepakt werden door de Duitsers kregen ze hele zware straffen. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 11

13 Geallieerden De geallieerden waren de landen die de oorloog hadden verklaart tegen Hitler. Dit waren onder andere Engeland, China, Amerika en Rusland. Ook de landen die door Duitsland waren ingenomen noemen we de Geallieerden. Dat zijn: Nederland, België, Frankrijk, Polen en Noorwegen. De geallieerden vochten tegen Duitsland. Heel bekend is de invasie bij Normandië. Bij deze invasie vochten heel veel landen samen tegen de Duitsers. Amerikanen en Engelse kwamen over de zee aan op het strand in Normandië. Maar ook andere landen vochten mee, bijvoorbeeld Canada. Er werd ook vanuit de lucht gevochten. Dit werd D-Day genoemd. De D staat voor Decision. Dat is Engels voor beslissing. Het was de beslissende dag in de oorlog. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 12

14 Hongerwinter Met de hongerwinter bedoelen we de winter aan het einde van de oorlog waarin er veel honger was. In Brabant, Limburg en Zeeland was geen honger. Want zij waren eind 1944 al bevrijd. Het noorden van Nederland was nog niet bevrijd en de Duitsers hielden alles tegen. Ook het eten. Er stierven meer dan Nederlanders van de honger. Heel erg eigenlijk want vlak daarna werden ze bevrijd. De winter was heel erg koud en er was geen brandstof. Dus waren er geen kolen om kacheltjes aan te maken. Als er al eten was kon het ook niet klaar gemaakt worden. De rivieren waren bevroren. Er konden dus geen boten met eten of met kolen naar noord Nederland komen. Er was ook nog een spoorwegstaking. Dus kwam het eten ook niet via de trein. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 13

15 Nederlands Indië Nederlands Indië is de naam voor wat we nu Indonesië noemen. In Nederlands Indie kwamen heel veel Nederlanders vanaf In die tijd stond Nederland bekend om het handelen met andere landen. Ze waren goed in schepen bouwen en haalden kruiden en andere dingen uit Nederlands Indië. In de 2e wereldoorlog wordt Nederlands Indië bezet door Japan. Japan hoort in de oorlog bij Duitsland. Nederlanders worden door de Japanners gevangen genomen en in kampen gestopt. Dit werden Jappenkampen genoemd De gevangenen werden slecht behandeld. Er was weinig eten en ze moesten hard werken in de kampen. Als je je niet aan de regels hield kon je zware straffen krijgen. Er werden geen gevangenen vermoord door de Jappeners. Er stierven er wel veel door ziektes en vermoeidheid. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 14

16 Bevrijding Het zuiden van Nederland in in 1944 bevrijd en het noorden in De bevrijding wordt gevierd op 5 mei. De bevrijding begon op 6 juni 1944 in Frankrijk, in Normandie, met de invasie. Nederland werd bevrijd door verschillende andere landen. De Canadezen hielpen, de Amerikanen, de Engelsen, de Polen, Belgische en Fransen. Natuurlijk hebben ook de mensen in het verzet in Nederland geholpen. De bevrijding duurde heel erg lang omdat er ook nog een hongerwinter tussen zat. Maar eindelijk, na 5 jaar oorlog, was Nederland weer vrij. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 15

17 Interview Mijn familie heeft natuurlijk ook de oorlog meegemaakt. Ik heb mijn opa s geïnterviewd om daarover meer te weten te komen. Hieronder heb ik eerst mijn stamboom getekend zodat je goed weet om wie het gaat. Ik heb mijn beide opa s geïnterviewd, die heb ik in geel ingetekend. De erge dingen die in mijn familie zijn gebeurd gaan over de mensen die ik in blauw heb gezet. Ik kon deze mensen niet meer interviewen want zij leven niet meer. Interview met Opa Jack Vraag: Hoe oud was je in de oorlog? Antwoord: In het begin van de oorlog, in 1940, was ik 3 jaar. Aan het einde van de oorlog, in 1945, was ik 8 jaar. Vraag: Wat vond je het ergst uit de oorlog? Antwoord: Dat mijn moeder gevangen werd. Mijn moeder heeft geholpen om franse krijgsgevangenen de grens over te smokkelen. De pastoor heeft haar verraden. Eerst werd ze gevangen genomen in Kamp Vught. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 16

18 Kamp Vught in Nederland, vlakbij Den Bosch. Hier zat mijn overgroot oma eerst even. Gevangenen: Doden: 735 Daarna werd ze via Kleef [concentratie kamp in Duitsland] gevangen gehouden in Dresden. In Dresden zat mijn moeder in concentratiekamp Flossenbürg, 1 op de 3 gevangenen stierf daar. Vraag: Wat moest ze daar doen? Antwoord: Haar werk bestond uit granaten vullen. Vraag: Hoe is ze weer thuis gekomen? Antwoord: Ze is bevrijd door de Russen. Ze kwam met de trein en te voet naar Nederland. Begin 1945 kwam ze terug. Vraag: Konden jullie gewoon leven, wat was er anders? Antwoord: We gingen gewoon naar school en hadden weinig last van Duitsers. Onze tante zorgde voor ons. Mijn vader had in de tuin een schuilkelder gemaakt. We gingen erin als er luchtalarm was. De lucht was soms vol met vliegtuigen. We vonden overal kogels en daar speelde we mee. Vraag: Haten jullie de Duitsers? Antwoord: Ja, mijn moeder ging nooit naar Duitsland. Nu is het niet zo erg meer. Vraag: Hoe was de bevrijding Antwoord: We zijn door de Canadezen bevrijd. De bevrijders maakten achter in de tuin kampen met potten waar hele grote vuren onder brandden. En we hebben toen m n moeder weer voor het eerst ontmoet. Interview met Opa Rien Vraag: Hoe oud was je in de oorlog? Antwoord: De oorlog was van 1940 tot In het begin, mei 1940 was ik nog niet geboren. Ik ben geboren in november In 1945 was ik dus 4 jaar. Vraag: Wat vond je het ergst uit de oorlog? Antwoord: Het ergste was dat mijn vader is gestorven. Hij werd doodgeschoten op de 1e dag in de oorlog. 6 maanden later werd ik geboren. Ik heb nooit een vader gehad. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 17

19 Dit is een Kazemat bij Roermond aan de Maaslinie. Een Kazemat is een soort bunker. De kazematten waren gebouwd om de Duitsers tegen te houden bij de Maas. Mijn overgrootopa zat in zo n Kazemat en hij moest ervoor zorgen dat de Duitsers de Maas niet zouden oversteken. De Duitsers waren veel sterker en gooide een granaat naar binnen. Vraag: Konden jullie gewoon leven in de oorlog, wat was er anders? Antwoord: Mijn moeder en ik gingen leven bij mijn oma en opa omdat mijn vader was gestorven. Er was weinig te eten. Opa en oma hadden wel kippen en daarom aten we altijd eieren en soms een kipje. De buurman was een boer en daarvan kregen we eten: melk en vlees. Opa had ook een eigen moestuintje. Er waren wel Duitsers in het dorp maar daar hadden we niet zo veel last van. Af en toe waren er luchtaanvallen en dan gingen we in de schuilkelder. De bommen zijn nooit in ons dorp gevallen, behalve bij de bevrijding. Er is wel ooit een man doodgeschoten in ons dorp. Vraag: Hoe zagen de schuilkelders eruit? Antwoord: De buren hadden een kelder voor opslag van voer voor de dieren. Deze kelder werd gebruikt als schuilkelder. We zaten er met zijn 10-en in. De schuilkelder was van steen. De schuilkelder was van boven dichtgemaakt en gecamoufleerd. We gingen er alleen in als er een luchtalarm was. Mijn bedje hing aan de muur. Mijn buurjongen hing aan de andere kant. En dan zwaaide ik soms naar hem. Vraag: Haten jullie de Duitsers? Antwoord: Ja, in de familie werd gezegd: Rot moffen. Ik haatte de Duitsers niet. Ze werden gedwongen door hun leiders. Vraag: Hoe was de bevrijding? Antwoord: Tijdens de bevrijding hadden twee Duitse militairen zich verscholen in onze kelder. Ze waren bang dat de bevrijders ze zouden vermoorden. Ik zat in onze gewone kelder en daar zaten die Duitsers ook. De bevrijders belden aan elke deur om te vragen of er Duitsers waren. Toen ze bij ons aanbelden deed mijn opa open. Het waren 2 Canadezen. Opa liep door de lange gang en zei: Daar zitten ze. De Duitsers gingen mee zonder geweld of schieten. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 18

20 Tijdlijn De inval Verduistering O.Z.O Duitsland valt Nederland onverwachts binnen. De ramen werden bedekt en alles werd zwart Dit schreven Nederlandse verzetsmensen op. Het betekent: Oranje Zal Overwinnen. Februaristaking De NSB ers pestten joodse mensen. De mensen in Amsterdam gaan vechten. Na een knokpartij is er een NSB er gedood. Daarom pakken de Duitsers 425 joodse mannen op. Daarom stopte de Amsterdammers op 25 februari 1941 met werken en gingen op straat protesteren Rusland In juni 1941 vallen de Duitsers Rusland aan en verliezen. Amerika In december 1941 verklaarden Duitsland en Japan de oorlog aan Amerika. Persoonsbewijs Het persoonsbewijs wordt verplicht. Het is een soort paspoort. Iedereen vanaf 14 moet het altijd bij zich hebben. Bonnetjes Er is weinig eten, daarom zijn er bonnetjes. Met een vleesbonnetje kan je vlees kopen en met een broodbonnetje brood. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 19

21 Doden Er waren meer dan doden aan het begin van de oorlog. Er leefde ongeveer Joden in Nederland waar er ongeveer dood gingen Invasie Op 6 juni 1944 begint de invasie. Amerikaanse en Britse groepen komen over zee naar Frankrijk. Die dag wordt D-Day genoemd. Hongerwinter Noordelijk Nederland werd later bevrijd dan Brabant. In de laatste Oorlogswinter stierven in Noord- Nederland mensen van honger en kou Hitlers dood Op 30 april 1945 pleegt Hitler zelfmoord. In mei geeft Duitsland zich over. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 20

22 Nawoord Ik vond het heel interessant om dit verslag te schrijven omdat ik nu meer weet van de geschiedenis van Nederland. Het interessantste vond ik het onderwerp over Anna Frank omdat ik het bijzonder vind dat ze zo lang in zo n achterhuis hebben gewoond. Want ze moesten heel stil zijn en dat lijkt me heel moeilijk. Ik vond het ook bijzonder om in Westerbork geweest te zijn. Daar is zoveel ellende gebeurd en daar zat Anna Frank ook. Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 21

23 BRONNEN Opa en Oma (Interview) Wikipedia.nl Entoen.nu (Anne Frank) 13indeoorlog.ntr.nl Herdenkingskamp Westerbork Jeroen de Wit 2e Wereldoorlog verslag 22

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Onderduiken Mijn spreekbeurt gaat over mensen die in de tweede wereldoorlog zijn ondergedoken. Mijn werkstuk heb ik gemaakt over Anne Frank. Anne Frank is in de tweede wereld oorlog ook ondergedoken. Vandaar

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 6 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Katrui ten Barge, Wilfried Dabekaussen, Juul Lelieveld, Frederike

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Ze laten zien dat ze geen leger meer willen. Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 12 Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les 1: Wat er vooraf ging Naam: Hitler Werkblad Ω De Tweede Wereldoorlog Ω Les : Wat er vooraf ging Na de Eerste Wereldoorlog gaat het slecht met Duitsland. Het land moet veel geld Hitler betalen aan de winnaars van de oorlog. De leider van

Nadere informatie

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler?

Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Hitler op weg naar de macht Wie was Adolf Hitler? Iedereen heeft wel eens van Adolf Hitler gehoord. Hij was de leider van Duitsland. Bij zijn naam denk je meteen aan de Tweede Wereldoorlog. Een verschrikkelijke

Nadere informatie

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen.

Welke wapens worden voor het eerst gebruikt in de Eerste Wereldoorlog? 1. Geweren en gifgas. 2. Machinegeweren en gifgas. 3. Gifgas en pistolen. Tussen welke twee landen is de Eerste Wereldoorlog begonnen? 1. Engeland en Frankrijk 2. Duitsland en Frankrijk 3. Duitsland en Engeland Nederland blijft neutraal. Wat betekent dat? 1. Nederland kiest

Nadere informatie

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad

Waar gebeurde het? Korte omschrijving. Lesdoel. Lesbeschrijving. Materiaal. Docentenblad Docentenblad Waar gebeurde het? Korte omschrijving In de strip worden vaak plaatsen genoemd. Er zijn drie kaartjes (Nederland, Europa en de wereld) en een aantal stripplaatjes waarin plaatsen genoemd worden.

Nadere informatie

Wie is Wie? Zet het nummer van het bijschrift bij de goede foto.

Wie is Wie? Zet het nummer van het bijschrift bij de goede foto. Wie is Wie? Zet het nummer van het bijschrift bij de goede foto. (28 september 1942) Het benauwt me ook meer dan ik zeggen kan dat we nooit naar buiten mogen, en ik ben erg bang dat we ontdekt worden en

Nadere informatie

Een brief schrijven aan Anne Frank

Een brief schrijven aan Anne Frank Thema: Bestaat vrede? Geschiedenis Belangrijke mensen Anne Frank Moeilijkheid; **** Tijd: *** Juf Yvonne Een brief schrijven aan Anne Frank Doel: Na deze opdracht weet je meer over het leven van Anne Frank.

Nadere informatie

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden

Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een bron uit de tijd van de wereldoorlogen. Moet op het kaartje staan. Ooggetuigen Voedselbon Monument Museum Oorlogsgraven Filmbeelden Bronnen Noem een museum uit die tijd. Openluchtmuseum

Nadere informatie

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking

Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Naam: JODENVERVOLGING Kristallnacht en Februaristaking Jodenvervolging in Duitsland De reden dat de joden vervolgd en vermoord werden tijdens de Tweede Wereldoorlog was, dat de joden rijk en succesvol

Nadere informatie

Rassenleer. Nog lager stonden volgens hem de zigeuners en vooral de joden. Dat waren geen mensen maar ongedierte, dat uitgeroeid moest worden.

Rassenleer. Nog lager stonden volgens hem de zigeuners en vooral de joden. Dat waren geen mensen maar ongedierte, dat uitgeroeid moest worden. De Holocaust Rassenleer Lang voordat Hitler de leider van Duitsland werd, schreef en vertelde hij over de rassenleer. Dat was een theorie die beweerde dat mensen waren verdeeld in rassen: zwakke, minderwaardige

Nadere informatie

Anne Frank, haar leven

Anne Frank, haar leven Vragen en opdrachten bij: Anne Frank, haar leven Doe meer met Leeslicht! Bij alle boeken in de serie Leeslicht kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan

Nadere informatie

Hoofdstuk 1: De Tweede Wereldoorlog: Hitler

Hoofdstuk 1: De Tweede Wereldoorlog: Hitler Hoofdstuk 1: De Tweede Wereldoorlog: Hitler Hitler wilde eerst kunstenaar worden, maar hij werd afgewezen op de kunstacademie. Hij werd militair en vocht mee in de Eerste Wereldoorlog. Ze verloren. Er

Nadere informatie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie

Lesbrief Van Papa, voor Sammie Lesbrief Van Papa, voor Sammie 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Introductie 4 Tweede Wereldoorlog 5 Concentratiekamp 6 Stripverhaal (opdracht) 8 Collage maken (opdracht) 9 Colofon 10 2 Inleiding Voor u ligt

Nadere informatie

Je gaat een kist inrichten met je groepje. Een presentatiekist van hout met glas ervoor

Je gaat een kist inrichten met je groepje. Een presentatiekist van hout met glas ervoor VERZET Je gaat een kist inrichten met je groepje. Een presentatie kist van hout, met glas ervoor. De kist gaat over het verzet. De volgende dingen moeten in ieder geval in de kist komen: Wat is onderduiken

Nadere informatie

1.Het leven van Anne Frank

1.Het leven van Anne Frank 1.Het leven van Anne Frank Anne Frank( haar echte naam is Anneliese Maria Frank) was een joodse meisje,dat op 12 juni 1929 in duitsland Op 13 maart 1933 zijn er verkiezingen in Duitsland, waarbij de Nazi

Nadere informatie

Tweede Wereldoorlog in Nederland

Tweede Wereldoorlog in Nederland Tweede Wereldoorlog in Nederland Valerie van den Broek Groep 7 20/04/2017 Voorwoord Dit werkstuk gaat over de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Die was er vanaf 1940 tot 1945 5 jaar dus. Ook in andere

Nadere informatie

Anne Frank. 1. Het leven van Anne Frank

Anne Frank. 1. Het leven van Anne Frank Anne Frank 1. Het leven van Anne Frank Anne Frank ( haar echte naam is Anneliese Maria Frank ) was een joods meisje, dat op 12 juni 1929 in Duitsland geboren wordt. Ze heeft een oudere zus Margot Frank,

Nadere informatie

Tweede Wereld Oorlog. Xavi van der Linden. 22 mei 2OI2 Groep 8A. Tekening; Bombardement van Rotterdam

Tweede Wereld Oorlog. Xavi van der Linden. 22 mei 2OI2 Groep 8A. Tekening; Bombardement van Rotterdam Tweede Wereld Oorlog Xavi van der Linden 22 mei 2OI2 Groep 8A Tekening; Bombardement van Rotterdam Inleiding Dit is mijn tweede werkstuk in groep 8. Voor dit werkstuk mag je geen eigen onderwerp kiezen,

Nadere informatie

Projectthema: De verhalenkoffer Les 1 Groeten van Leo Voorbereiding Lesdoelen Achtergrondinformatie Extra s Filmpjes Lesdoelen op het digibord

Projectthema: De verhalenkoffer Les 1 Groeten van Leo Voorbereiding Lesdoelen Achtergrondinformatie Extra s Filmpjes Lesdoelen op het digibord Voorbereiding Lesdoelen Achtergrondinformatie Extra s Knip de Mix en matchkaartjes uit (zie de laatste pagina van deze lesvoorbereiding). Zorg ervoor dat complete setjes worden uitgedeeld, anders is er

Nadere informatie

Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog

Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog Nederland vóór de Tweede Wereldoorlog Anders Nederland ziet er voor de Tweede Wereldoorlog heel anders uit dan nu. Er wonen maar 9 miljoen mensen. Er bestaan nog geen tv, computer, supermarkt of mobiele

Nadere informatie

1 Op de vlucht. vluchtelingen. Omdat er in Engeland geen oorlog was. Er is een vliegtuig neergestort op de stad en er zijn een paar bommen gevallen

1 Op de vlucht. vluchtelingen. Omdat er in Engeland geen oorlog was. Er is een vliegtuig neergestort op de stad en er zijn een paar bommen gevallen les 1 Op de vlucht 1 Wanneer speelt het verhaal zich af? Op 10 mei 1940 In de eerste dagen van de oorlog. In het midden van de oorlog Aan het eind van de oorlog 2 Waaruit blijkt dat Vlissingen in het begin

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam

www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam mede mogelijk gemaakt door Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project is mede gefinancieerd met steun van het europees fonds

Nadere informatie

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak II. november 2013 8: 30-10:00. SCHOOLONDERZOEK Tijdvak II GESCHIEDENIS november 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7

De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 De koude oorlog Jesse Klever Groep 7 1 Voorwoord Tijdens het maken van mijn spreekbeurt over Amerika kwam ik de Koude oorlog tegen. De koude oorlog leek mij een heel interessant onderwerp waar ik niet

Nadere informatie

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren

Geschiedenis kwartet Tijd van jagers en boeren Geschiedenis kwartet jagers en boeren jagers en boeren jagers en boeren Reusachtige stenen die door mensen op elkaar gelegd zijn. Zo maakten ze een begraafplaats. * Hunebedden * Drenthe * Trechterbekers

Nadere informatie

Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam

Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam www.verzetsmuseum.org Plantage Kerklaan 61 (tegenover Artis), Amsterdam mede mogelijk gemaakt door Hier wordt geïnvesteerd in uw toekomst. Dit project is mede gefinancieerd met steun van het europees fonds

Nadere informatie

HERDENKING JOODS MONUMENT

HERDENKING JOODS MONUMENT HERDENKING JOODS MONUMENT Op vrijdag 9 maart zullen de leerlingen aanwezig zijn bij de herdenking van het Joods monument op het terrein van voormalig Groot Bronswijk. Tijdens deze herdenking zullen de

Nadere informatie

Anne Frank, haar leven

Anne Frank, haar leven Anne Frank, haar leven EC_biwerk_Anne.indd 3 01-04-2008 16:11:45 Anne Op 12 juni 1929 wordt in Duitsland een meisje geboren. Het is een gelukkig meisje. Ze heeft een vader en moeder die van haar houden.

Nadere informatie

LEVEN IN DE OORLOG LES 1. Het begin van de oorlog

LEVEN IN DE OORLOG LES 1. Het begin van de oorlog Wereldoorlogen en Holocaust LES 1 LEVEN IN DE OORLOG JE LEERT wat er in het begin van de Tweede Wereldoorlog gebeurt; wat er verandert in het dagelijks leven van de mensen; wat de mensen doen bij een luchtalarm.

Nadere informatie

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015

OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 OORLOG IN OVERIJSSEL 2015 Opdrachten bij de film Naam Groep.. BEZETTING duur: ca. 15 minuten In de film zie je beelden van Hitler. Wie was hij? In welk jaar kwam Hitler aan de macht en welke plannen had

Nadere informatie

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1

35 oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1 35 Oefenvragen over de Tweede Wereldoorlog 1. De Tweede Wereldoorlog dankt zijn naam aan: a. Het aantal landen dat erbij betrokken was b. Het feit dat de oorlog in meerdere werelddelen werd uitgevochten

Nadere informatie

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht

SO 1. Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014. Historisch Overzicht SO 1 Tijdvak II AVONDMAVO 2013-2014 Historisch Overzicht 1. Welke doelstelling had Wilhelm II bij zijn aantreden als Keizer van Duitsland? 2. Welk land behoorde niet tot de Centralen tijdens de Eerste

Nadere informatie

Lesbrief bij het boek Kiezen in de oorlog. Marte Jongbloed Roelof van der Schans

Lesbrief bij het boek Kiezen in de oorlog. Marte Jongbloed Roelof van der Schans Lesbrief bij het boek Kiezen in de oorlog Marte Jongbloed Roelof van der Schans Lees dit boek lekker rustig door. Beantwoord iedere keer als je een hoofdstuk uitgelezen hebt de vragen die bij dat hoofdstuk

Nadere informatie

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC

Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Samenvatting Moderne Geschiedenis ABC Week 1ABC: De Franse Revolutie Info: De Franse Tijd (1795 1814) Na de Franse Revolutie werd Napoleon de baas in Frankrijk. Napoleon veroverde veel Europese landen,

Nadere informatie

Troubadourtje. Agenda: Woensdag 24 mei gaan de kinderen van de groepen 1, 2 en 3 naar: * Megapret in Lievelde

Troubadourtje. Agenda: Woensdag 24 mei gaan de kinderen van de groepen 1, 2 en 3 naar: * Megapret in Lievelde Troubadourtje Informatiekrant Katholieke basisschool De Troubadour Jaargang: 2016-2017 Datum: 12-05-2017 Inhoud: Schoolreisje Niet vergeten Schoolfotograaf Ouderbijdrage Groep 7, 4 & 5 mei Stripverhaaltjes

Nadere informatie

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben.

Anne Frank, 2 jaar oud Anne heeft een heerlijk leven. Ze weet niet dat haar ouders grote zorgen hebben. Anne Op 12 juni 1929 wordt in Duitsland een meisje geboren. Het is een gelukkig meisje. Ze heeft een vader en moeder die van haar houden. Ze heeft een zusje dat dol op haar is. Ze woont in een mooie stad:

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd.

Voorwoord. Daarna ging ik praten met Chitra, een Tamilvrouw uit Sri Lanka. Zij zette zich in voor de Tamilstrijd. Voorwoord In dit boek staan interviews van nieuwkomers over hun leven in Nederland. Ik geef al twintig jaar les aan nieuwkomers. Al deze mensen hebben prachtige verhalen te vertellen. Dus wie moest ik

Nadere informatie

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk).

germaans volk), een sterke Franse groepering. Ze verkochten haar aan de Engelsen die haar beschuldigden van ketterij (het niet-geloven van de kerk). Jeanne d'arc Aan het begin van de 15de eeuw slaagden de Fransen er eindelijk in om de Engelsen uit hun land te verdrijven. De strijd begon met een vrouw die later een nationale heldin werd, van de meest

Nadere informatie

Wat rest is een foto

Wat rest is een foto Wat rest is een foto Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum, Leeuwarden

Nadere informatie

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00.

Tijdvak I. 31 oktober 2013 8: 30-10:00. 1 SCHOOLONDERZOEK Tijdvak I GESCHIEDENIS 31 oktober 2013 8: 30-10:00. Dit onderzoek bestaat uit 38 vragen. Bij dit onderzoek behoort een antwoordblad. Beantwoord de antwoorden uitsluitend op het antwoordblad.

Nadere informatie

Voor de paboopleider. Werkvorm 2: voor de opleider (1) Anne Frank Tijdlijn

Voor de paboopleider. Werkvorm 2: voor de opleider (1) Anne Frank Tijdlijn Werkvorm 2: voor de opleider (1) Het persoonlijke verhaal en de historische context Anne Frank is het bekendste slachtoffer van de Holocaust. Haar levensverhaal biedt een venster op de geschiedenis van

Nadere informatie

Dit boekje is van. Doodgewone Helden

Dit boekje is van. Doodgewone Helden Dit boekje is van Doodgewone Helden Echte helden! Je kent ze misschien wel van tv. Ze kunnen vliegen, ze kunnen mensen redden uit brandende gebouwen en ze vechten tegen slechteriken. Iedereen heeft zo

Nadere informatie

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties

Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Samenvatting geschiedenistoets hoofdstuk 6: Een tijd van revoluties Dit hoofdstuk gaat over opstand in Amerika, Frankrijk en Nederland. Deze opstanden noemen we revoluties. Opstand in Amerika (1775). De

Nadere informatie

Marie Anne Tellegen overleefde de oorlog. Zij werd na de oorlog benoemd tot directeur van het Kabinet der Koningin (1945-1959).

Marie Anne Tellegen overleefde de oorlog. Zij werd na de oorlog benoemd tot directeur van het Kabinet der Koningin (1945-1959). Werkblad 1: Marie Anne Tellegen. Mijn naam is Marie Anne Tellegen. Ik ben geboren in het jaar 1893 in Arnhem. Mijn vader was burgemeester van Amsterdam van 1915 tot 1921. In februari 1944 kwam ik in de

Nadere informatie

Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen.

Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. Oefening 1: globaal lezen. Lees deze tekst in maximaal 8 minuten. Geef daarna antwoord op de vragen. 5 Nederland wordt door Duitsland bezet. De koningin en de regering vluchten naar Engeland. Ruim 75 procent

Nadere informatie

WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok

WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok WILLEM VAN HANEGEM Een voetballer die veel verdriet had door Auke Kok WILLEM VAN HANEGEM Geboren: 1944, Breskens Toptijd: 1962-1983 Clubs: Velox, Xerxes, Feyenoord, AZ 67, Chicago Sting, FC Utrecht Positie

Nadere informatie

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden

SAMUEL VAN DER MEER. De Ontsnapte Joden SAMUEL VAN DER MEER De Ontsnapte Joden De inval Het is een zonnige dag. Bram en Theo zijn een spelletje aan het spelen, maar ze moeten eigenlijk allang naar bed. Papa zegt tegen Bram: Bram, je moet naar

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Tweede Wereldoorlog Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik het altijd al interessant vond. En mijn vader vertelde er altijd over. En ik heb op discoverie ook veel van de eerste wereld oorlog gezien en toen

Nadere informatie

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna.

100 jaar geleden. t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. 100 jaar geleden t Is Oorlog! Een lesmap voor het vierde, vijfde en zesde leerjaar, door juffrouw Anita en de papa van Anna. t Is oorlog! Binderveld, Kozen, Nieuwerkerken en Wijer 100 jaar geleden is een

Nadere informatie

naam datum Op OnderZoek in het Verzetsmuseum Leven en verzet in bezet Nederland 1940-1945

naam datum Op OnderZoek in het Verzetsmuseum Leven en verzet in bezet Nederland 1940-1945 naam datum Op OnderZoek in het Verzetsmuseum Leven en verzet in bezet Nederland 940-945 Voor de Tweede Wereldoorlog Armoede Voor de Tweede Wereldoorlog wonen er 9 miljoen mensen in Nederland. Kijk naar

Nadere informatie

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek.

Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. Speech tijdens opening tentoonstelling Oorlog! Van Indië tot Indonesië 1945-1950, Bronbeek. 19 februari 2015 Goedemiddag, Ik ben heel blij met deze tentoonstelling. Als dochter van een oorlogsvrijwilliger

Nadere informatie

WERKBLAD ERNST VERDUIN

WERKBLAD ERNST VERDUIN WERKBLAD ERNST VERDUIN Bron 1. foto Ernst Ernst Verduin is geboren op 22 juni 1927. Deze schoolfoto komt uit 1940. Hoe oud is hij op deze foto? Op 17 januari 1943 komt hij samen met zijn vader, moeder

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken Holocaust Inhoud 1. Waarom dit onderwerp? 2. Wat is de Holocaust? 3. Wat er vooraf ging 4. Het Joodse geloof 5. Getto s 6. Razzia s 7. De transporten 8. Auschwitz 9. De dodenmarsen 10. De bevrijding 11.

Nadere informatie

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens.

> Lees In de loopgraven. > Lees Nieuwe wapens. LB -. Nederland doet niet mee > Lees Ruzie in Europa. Leg uit waarom Nederland toch met de oorlog te maken krijgt. Gebruik de volgende woorden: vluchten kamp voedsel België. In 9 krijgen twee landen ruzie

Nadere informatie

Wie is verantwoordelijk?

Wie is verantwoordelijk? Wie is verantwoordelijk? Anne Frank is vervolgd omdat zij joods was. Zij is één van de zes miljoen joden die in de Tweede Wereldoorlog zijn vermoord. Zonder hulp van anderen had Adolf Hitler nooit zoveel

Nadere informatie

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts'

Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' Originele stereofoto: 'Douamont. Cheveaux morts' In de conflicten voor de Eerste Wereldoorlog speelden paarden een belangrijke rol. De cavalerie was tot dan het speerpunt van de legers. Maar vanaf 1914

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

WERKBLAD. Anne Frank. Naam:

WERKBLAD. Anne Frank. Naam: WERKBLAD Anne Frank Naam: 1 Anne Frank Anne Frank werd op 12 juni 1929 geboren in Frankfurt am Main. Die stad ligt in Duitsland. De moeder van Anne heette Edith, vader Otto en Anne had nog een oudere zus,

Nadere informatie

Voor de paboopleider. Werkvorm 6: voor de opleider (1) Anne Frank in groep 5 en 6

Voor de paboopleider. Werkvorm 6: voor de opleider (1) Anne Frank in groep 5 en 6 Werkvorm 6: voor de opleider (1) Hoe kun je lesgeven over Anne Frank in groep 5 en 6? De bezoekers van het Anne Frank Huis worden steeds jonger. In 2009 kwamen er 13.000 kinderen tussen de 5 en 10 jaar

Nadere informatie

Janusz Korczak. door Renée van Eeken

Janusz Korczak. door Renée van Eeken Janusz Korczak door Renée van Eeken Hoofdstukken 1. Inleiding 2. Wie was Janusz Korczak? 3. Zijn levensverhaal 4. Janusz Korzcak in deze tijd 5. Waarom ik hem gekozen heb 6. Nawoord 7. Bronvermelding 1

Nadere informatie

Lieve broer! Je liefste zus!!! Camille Vandenbussche. 12-19 oktober

Lieve broer! Je liefste zus!!! Camille Vandenbussche. 12-19 oktober Lieve broer! 12-19 oktober Je bent nog maar 1 week weg, en ik mis je al! Hopelijk zie ik je nog terug! Ik heb gehoord dat er al heel wat mannen zijn gestorven! Jij nog niet,gelukkig! En,papa, alles goed

Nadere informatie

Echt vrij waren we niet

Echt vrij waren we niet Echt vrij waren we niet Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

Antwoorden OP ONDERZOEK IN HET VERZETSMUSEUM A. Leven en verzet in bezet Nederland

Antwoorden OP ONDERZOEK IN HET VERZETSMUSEUM A. Leven en verzet in bezet Nederland Antwoorden OP ONDERZOEK IN HET VERZETSMUSEUM A Leven en verzet in bezet Nederland 1940-1945 Verzetsmuseum Amsterdam, september 2010 Voor de Tweede Wereldoorlog 1. Armoede Voor de Tweede Wereldoorlog wonen

Nadere informatie

Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park)

Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park) Door Ruud en Jules Excursie Oorlogsmuseum Overloon (Liberty Park) Inleiding Op dinsdag 11 januari zijn wij, Ruud en Jules, naar het oorlogsmuseum in Overloon geweest. In dit museum wordt onder andere herdacht

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

INHOUD. Inleiding Anne Frank Huis Boijmans Van Beuningen Corpus reis door de mens Gevangenismuseum...

INHOUD. Inleiding Anne Frank Huis Boijmans Van Beuningen Corpus reis door de mens Gevangenismuseum... INHOUD Inleiding...6 1 Anne Frank Huis...8 2 Boijmans Van Beuningen... 10 3 Corpus reis door de mens... 12 4 Gevangenismuseum... 14 5 Beeld en Geluid... 16 6 Museon... 18 7 Museum of the Image, MOTI...

Nadere informatie

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten

Arigato. opdrachtenblad. Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Arigato opdrachtenblad Regie: Anielle Webster Scenario: Sandra Beerends Jaar: 2012 Duur: 10 minuten Lesuurpakket Arigato Thema s: oorlogsverleden; mensenrechten; vergeven; herdenken. Verdiepingsopdrachten:

Nadere informatie

Anne Frank, haar leven

Anne Frank, haar leven Anne Frank, haar leven Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus 10208 1001 EE Amsterdam Telefoon: (020) 520 60 70 Fax: (020) 520 60 61 E-mail: info@eenvoudigcommuniceren.nl Website: www.eenvoudigcommuniceren.nl

Nadere informatie

Beleef de vrijheid! Opdrachtenboekje

Beleef de vrijheid! Opdrachtenboekje Beleef de vrijheid! In dit museum maak je de aanloop naar de oorlog mee, ervaar je de bezettingstijd, vier je de bevrijding en zie je de wederopbouw van Nederland en Europa. Beleef de vrijheid! Met deze

Nadere informatie

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 9 Toetsvragen

Toetsvragen geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 9 Toetsvragen Tijdvak 9 Toetsvragen 1 De Eerste Wereldoorlog brak uit naar aanleiding van een moordaanslag in Serajewo. Maar lang daarvoor groeiden er al tegenstellingen waarbij steeds meer landen werden betrokken.

Nadere informatie

Dagboek Sebastiaan Matte

Dagboek Sebastiaan Matte Vraag 1 van 12 Dagboek Sebastiaan Matte Uit het dagboek van Sebastiaan Matte: "Ik ben vandaag bij een hagenpreek geweest, in de duinen bij Overveen. Wel duizend mensen uit de stad waren bij elkaar gekomen

Nadere informatie

groetjes Thijs Bezoek kasteeltje Geijsteren.

groetjes Thijs Bezoek kasteeltje Geijsteren. Bezoek kasteeltje Geijsteren. 7 Juni bezocht groep 6 het kasteeltje in Geijsteren. Cynthia Siefers heeft de kinderen rondgeleid. Ze heeft een boek geschreven: een trots kasteel. Ze heeft verteld wat er

Nadere informatie

Tweede wereldoorlog. Veel joden gingen eraan, al hadden ze niks fout gedaan. Hitler verklaarde de oorlog tegen de joden,

Tweede wereldoorlog. Veel joden gingen eraan, al hadden ze niks fout gedaan. Hitler verklaarde de oorlog tegen de joden, Tweede wereldoorlog. Veel joden gingen eraan, al hadden ze niks fout gedaan. Hitler verklaarde de oorlog tegen de joden, En toen vielen er veel doden. Alle joden moesten naar kampen, Ze gingen zich aan

Nadere informatie

Het dagboek. Enkele citaten uit het Dagboek van Anne Frank. Vraag. Vraag

Het dagboek. Enkele citaten uit het Dagboek van Anne Frank. Vraag. Vraag Een van de laatste foto s die van Anne gemaakt is. Het dagboek Enkele citaten uit het Dagboek van Anne Frank Wij zijn er heel sterk aan herinnerd dat wij geketende joden zijn, geketend aan één plek, zonder

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Interview met meneer Micha Schliesser

Interview met meneer Micha Schliesser Interview met meneer Micha Schliesser Inleiding Wij zijn Rafik, Noël en Cheramise. Op 27 januari hebben wij Micha Schliesser geïnterviewd. Micha Schliesser is geboren op 28 juni 1938 in Berlijn. Zijn ouders

Nadere informatie

L E E R W I N S C H O T E N W E S T E R B O R K V U G H T W E S T E R B O R K S O B I B O R

L E E R W I N S C H O T E N W E S T E R B O R K V U G H T W E S T E R B O R K S O B I B O R L E S B R I E F B O V E N B O U W B A S I S O N D E R W I J S Op de weg van Liesel Aussen L E E R W I N S C H O T E N W E S T E R B O R K V U G H T W E S T E R B O R K S O B I B O R Op deze foto zie je

Nadere informatie

DE MIDDELEEUWEN. Gemaakt Door: Amy van der Linden Leonardo Middenbouw groep 6

DE MIDDELEEUWEN. Gemaakt Door: Amy van der Linden Leonardo Middenbouw groep 6 DE MIDDELEEUWEN Gemaakt Door: Amy van der Linden Leonardo Middenbouw groep 6 INHOUDSOPGAVE Middeleeuwen. Karel de Grote. Middeleeuwse straffen. De pest. Dokters in de Middeleeuwen. Beroepen in de Middeleeuwen.

Nadere informatie

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld

Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld Naam KIDS FOR WARCHILD Oorlog en vrede in de wereld In meer dan dertig landen in de wereld is er oorlog. Wereldwijd zijn er dus miljoenen kinderen die een oorlog meemaken. Vraag 1. Kun je drie landen noemen

Nadere informatie

Toespraak Jet Bussemaker, Lid College van Bestuur van de UvA/Hva en voormalig staatssecretaris van VWS, op 11 april 2012.

Toespraak Jet Bussemaker, Lid College van Bestuur van de UvA/Hva en voormalig staatssecretaris van VWS, op 11 april 2012. Toespraak Jet Bussemaker, Lid College van Bestuur van de UvA/Hva en voormalig staatssecretaris van VWS, op 11 april 2012. Dames en heren, Op 11 april 1945, begin van de middag, werd Buchenwald door het

Nadere informatie

Het leven van Adolf Hitler

Het leven van Adolf Hitler Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Matthijs Admiraal 22 november 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/91671 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

1. Zinloos geweld. zinloos geweld vandalisme pesten Lieveheersbeestje 2. Wapens. In de prehistorie: pijl en boog bijlen knotsen

1. Zinloos geweld. zinloos geweld vandalisme pesten Lieveheersbeestje 2. Wapens. In de prehistorie: pijl en boog bijlen knotsen 1. Zinloos geweld. Alle vormen van geweld of agressiviteit zijn zinloos geweld. Geweld dat je moet gebruiken om jezelf of iemand anders uit een levensbedreigende situatie te redden, rekenen we niet tot

Nadere informatie

Mijn mond zat vol aarde

Mijn mond zat vol aarde Mijn mond zat vol aarde Serie: Verhalen kind in oorlog Tekst: Meike Jongejan Onderzoek: Mariska de Boer en Hans Groeneweg Redactie: Jan van Zijverden Vormgeving: Richard Bos 2015, Fries Verzetsmuseum,

Nadere informatie

H E R I N N E R I N G S C E N T R U M K A M P W E S T E R B O R K

H E R I N N E R I N G S C E N T R U M K A M P W E S T E R B O R K Het dagboek van Simon Lesmateriaal H E R I N N E R I N G S C E N T R U M K A M P W E S T E R B O R K Het dagboek van Simon Lesmateriaal Dit lesmateriaal hoort bij de strip Het dagboek van Simon en is ontwikkeld

Nadere informatie

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land.

Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Thema: Slag om de Schelde en de invloed op het Nieuwe land. Op 6 juni 1944 is het D Day, dat wordt nog steeds gevierd want het is het begin van de bevrijding van West Europa. Eigenlijk betekent D Day de

Nadere informatie

Na de WOI vluchtte de keizer naar Nederland

Na de WOI vluchtte de keizer naar Nederland Hoofdstuk 3 Na de WOI vluchtte de keizer naar Nederland Waarom NL? Nederland was een neutraal land. Bleef in NL tot aan zijn dood. Vrede van Versailles Vs, Eng, Fra winnaars. Duitsland als enige schuldig

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten

Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten Doortje Eerste druk, september 2009 2009 Tiny Rutten isbn: 978-90-484-0769-9 nur: 344 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgenomen

Nadere informatie

Dit boekje is van: Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Werkboek 1

Dit boekje is van: Lezen & schrijven. Anne Frank. met. Werkboek 1 Dit boekje is van: Lezen & schrijven Anne Frank met Werkboek 1 Hoi! In dit werkboekje zie je bij elke opdracht een plaatje staan. Elk plaatje heeft een betekenis zodat je weet wat je moet doen. Het plaatje

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Klein Kontakt. Jarigen in mei zijn: - A -

Klein Kontakt. Jarigen in mei zijn: - A - - A - Klein Kontakt Het is mei, de natuur is helemaal tot leven gekomen, overal bloeien bomen. De vogels zijn erg druk, ze leggen de laatste hand aan hun nestjes. Overal mooie dingen om ons heen, helaas

Nadere informatie

LAAT ME MEZELF ZIJN Het levensverhaal van Anne Frank

LAAT ME MEZELF ZIJN Het levensverhaal van Anne Frank LAAT ME MEZELF ZIJN Het levensverhaal van Anne Frank KAARTEN VOOR GIDSEN historische gedeelte Kaart 1A Paneel 1-2-3 1929-1933 Geboortedatum Anne: 12 juni 1929 (in Frankfurt am Main, Duitsland). De familie

Nadere informatie

In 1918 is na vier lange jaren vechten de eerste wereldoorlog voorbij. In een trein in frankrijk wordt de wapenstilstand getekend.

In 1918 is na vier lange jaren vechten de eerste wereldoorlog voorbij. In een trein in frankrijk wordt de wapenstilstand getekend. Een wapenstilstand is niet hetzelfde als een vrede. Daarover gaan de landen vanaf januari 1919 in het paleis van versailles bij parijs lang over praten... In 1918 is na vier lange jaren vechten de eerste

Nadere informatie