Publieksmonitor Wijzer in geldzaken

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Publieksmonitor Wijzer in geldzaken"

Transcriptie

1 Grote Bickersstraat KS Amsterdam Postbus BX Amsterdam tel fax Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Meting 4 september 2011 Een onderzoek in opdracht van Wijzer in geldzaken Dieter Verhue/Bart Koenen/Rogier van Kalmthout projectnummer: P5689

2 Inhoud Samenvatting 1 Inleiding 3 1 Financiële situatie Vooral bij gepensioneerden verslechtert de financiële situatie Huishoudens zonder werk of met lagere s komen moeilijk rond Gepensioneerden hebben vaak wel voldoende financiële veerkracht Profiel: een beschrijving van kwetsbare groepen 9 2 Financieel overzicht Drie op de tien overschatten overzicht over eigen huishoudfinanciën Uitkeringsgerechtigden kennen eigen uitgavenpatroon 13 3 Financieel beheer Liever bezuinigen dan geld lenen Hoger opgeleide eenverdieners hebben financiën minder goed geregeld 20 4 Financiële kennis en informatiezoekgedrag Weinig kennis over beleggingsproducten Men gaat niet actief op zoek naar financiële informatie Moeilijker om betrouwbare informatie te vinden 26 Bijlagen Bijlage 1 Onderzoeksverantwoording Bijlage 2 Vragenlijst Bijlage 3 Tabellen

3 Inhoud figuren en tabellen 1 Gerapporteerde financiële situatie en verwachtingen hierover 5 2 Gerapporteerde financiële situatie en verwachting hierover, per doelgroep 6 3 Gerapporteerde financiële situatie en verwachting hierover, per doelgroep, per jaar 6 4 Tevredenheid over financiële situatie en rondkomen 7 5 Rondkomen per doelgroep 8 6 Financiële veerkracht 8 7 Financiële veerkracht van uitkeringsgerechtigden 9 8 Profielschets kwetsbare groepen 10 9 Mijn kennis over de financiële situatie van mijn huishouden is Heeft u uw huidige financiële situatie onder controle? Heeft u uw huidige financiële situatie onder controle? (naar sgroep) Hoe precies weet u doorgaans hoeveel geld u heeft op uw betaalrekening? (naar zelfingeschatte kennis over financiële situatie) Overschatten kennis, naar sgroep Hoe belangrijk of onbelangrijk vindt u het om te weten wat uw vaste lasten zijn en hoeveel geld u maandelijks te besteden heeft? Kennis over specifieke uitgaven Belang van kennis over uitgaven versus kennis van eigen financiële situatie Vier stellingen over spaarzin (percentages (helemaal) van toepassing; n=1052) Spaarzin per doelgroep (n=1.040) Wat doet u meestal als u geen geld meer heeft? (n=1052) Wat doet u meestal als u geen geld meer heeft? ( per doelgroep; n=1052) Wat doet u meestal als u geld over heeft? (n=1.052) Wat doet u meestal als u geld over heeft? ( per doelgroep; n=1.052) Vier stellingen over financieel zelfvertrouwen (helemaal + enigszins van toepassing; n=1.052) Financieel zelfvertrouwen, per doelgroep (n=1.014) Welke van de volgende producten neemt u af? (n=1.052) Heeft u voldoende kennis over... (alleen gevraagd voor producten die men bezit; n=1.052) Antwoorden kennisvragen ( onjuist beantwoord) Antwoorden kennisvragen, per doelgroep ( onjuist beantwoord) Ingeschatte en feitelijke rente van rood staan en van een persoonlijke lening Op zoek naar financiële informatie (n=1.052) Heeft u wel eens moeite om goede en relevante financiële informatie te vinden? (selectie: zoekt weleens informatie; n=289) Aan welke kennis of informatie over financiën heeft u dan behoefte? (selectie: is gebaat bij extra kennis/informatie; n=304) Aan welke informatie heeft u dan behoefte? (selectie: is gebaat bij extra kennis/informatie; n=304) 29 De respons naar achtergrondkenmerken 3

4 1. Samenvatting Voor veel Nederlanders is de financiële situatie verslechterd Steeds meer Nederlanders zien hun financiële situatie verslechteren. Deze trend is zichtbaar sinds 2009 en sindsdien is de groep die een achteruitgang constateert telkens toegenomen. De groep die een verslechtering waarneemt, is ook groter dan de groep die een verbetering ziet. In mei 2009 waren beide groepen nog even groot. Er zijn grote verschillen per doelgroep. Hoger opgeleiden met dubbele s zien vaak een verbetering. Gepensioneerden en personen zonder uit arbeid ervaren daarentegen in sterke mate een achteruitgang. Van deze groepen is bijna de helft er in de afgelopen 12 maanden op achteruit gegaan, terwijl minder dan 10 een verbetering constateert. Ondanks dat een steeds grotere groep een achteruitgang van de financiële situatie constateert, is de financiële veerkracht van Nederlanders sinds 2009 ongewijzigd gebleven. Ook hier geldt dat de financiële veerkracht van hoger opgeleiden beter is dan die van lager opgeleiden of mensen zonder uit arbeid. Mensen zonder uit arbeid hebben de meeste moeite met rondkomen. Toch is hier een daling zichtbaar: in september 2009 gaf 56 van deze groep aan moeilijk tot zeer moeilijk te kunnen rondkomen. Nu geldt dit voor 34 van deze groep. Gepensioneerden nemen een bijzondere positie in. Hoewel een aanzienlijk deel vindt dat hun financiële positie dit jaar verder verslechterd is, ligt de financiële veerkracht van deze groep rond het gemiddelde. Men heeft de financiële situatie (meestal) onder controle Net als bij de voorgaande metingen geven acht op de tien Nederlanders aan goed tot zeer goed op de hoogte te zijn van de huishoudfinanciën. Een even groot deel geeft aan (zeer) goede kennis over de financiële situatie van het huishouden te hebben. Toch blijkt die goede kennis in de praktijk vaak minder goed te zijn: zo weet bijna een derde (29) van de Nederlanders niet preciezer dan op 500 euro nauwkeurig in te schatten wat men op de betaalrekening heeft staan. Een luxeprobleem, zo lijkt het. De overschatting van de eigen kennis blijkt namelijk het vaakst voor te komen bij hbo-plussers met een dubbel. Zelfoverschatting komt het minst voor bij mensen die geen uit arbeid hebben: van deze groep overschat slechts 16 de eigen kennis niet. Deze groep heeft dan ook een veel betere kennis over haar eigen uitgaven- en inkomstenpatroon dan hoger opgeleiden. Ook hier geldt:

5 2. hoe beter de financiële situatie is, des te minder zicht men heeft op de eigen bestedingsruimte en uitgaven. Nederlander bezuinigt liever dan rood staan Net zoals in voorgaande jaren bezuinigt men liever bij geldgebrek dan dat men geld leent. Nederlanders hebben daarnaast een goed ontwikkelde spaarzin: zo hebben bijna negen op de tien Nederlanders een spaarrekening en geeft 58 aan dat als men geld overhoudt men dit op de spaarrekening zet. Ongeveer een derde van de Nederlanders heeft veel financieel zelfvertrouwen, dit zelfvertrouwen is bij hbo ers met één net als in 2010 lager dan bij de andere groepen. Deze groep geeft aan er niet aan toe te komen om de financiën goed te regelen. Als gevolg hiervan denkt men geld mis te lopen. Nederlanders overschatten financiële kennis Nederlanders denken goed op de hoogte te zijn van financiële producten als spaarrekeningen, krediet, hypotheken en verzekeringen. De kennis over beleggingen is zelfs toegenomen. Toch worden veel praktijkvragen net als in voorgaande jaren onjuist beantwoord. Vooral vragen over beleggingen vindt men moeilijk. Ook zijn mensen die weleens rood staan of een lening afnemen, vaak niet goed in staat om aan te geven wat de rentestand is. Men onderschat daarbij de rente bij rood staan. De hoogte van de rente op een persoonlijke rekening of consumptief krediet schat men juist vaak hoger in dan in werkelijkheid het geval is. Betrouwbaarheid van financiële informatie blijft heikel punt Het aandeel Nederlanders dat actief op zoek gaat naar financiële informatie neemt met de tijd licht af. In september 2011 is dit 27, in mei 2009 was dit nog 34. Drie op de tien heeft behoefte aan extra informatie over de financiën. Aan personen die weleens naar financiële informatie zoeken, is gevraagd of men moeite heeft te vinden wat men zoekt. Net als vorig jaar is het meest genoemde probleem dat men moeilijk kan beoordelen hoe betrouwbaar en/of onafhankelijk aangeboden informatie is (34). Steeds meer mensen hebben hier moeite mee. Ook hebben veel mensen moeite om wegwijs te worden in de hoeveelheid aangeboden financiële informatie (19). Interessant zijn de verschillen in informatiebehoeften tussen de verschillende groepen. Zo zijn lager opgeleiden en mensen zonder uit arbeid vooral geïnteresseerd in informatie over belastingen, sondersteuning en hoe men het beste met schulden kan omgaan. hbo-ers met één zijn vooral geïnteresseerd in sondersteuning. De algemene informatiebehoefte is bij hoger opgeleiden wat lager dan bij lager opgeleiden.

6 3. Inleiding Achtergrond en doelstelling De financiële situatie in het Nederlandse huishouden is de afgelopen jaren complexer geworden. Van mensen wordt verwacht dat zij zelf keuzes maken voor financiële producten, bijvoorbeeld voor zorgverzekeringen of voor pensioenen. Daarnaast worden financiële producten steeds ingewikkelder en zijn de werking en risico s vaak onbekend. Ook is er bij bepaalde groepen in de samenleving sprake van een toename van schulden. Om mensen meer handvatten te bieden bij het nemen van financiële beslissingen is in 2007 het Platform Centiq opgericht, dat later verder is gegaan onder de naam Wijzer in geldzaken. Het platform vertegenwoordigt 45 organisaties die de krachten bundelen om consumenten wijzer in geldzaken te maken. Wijzer in Geldzaken richt zich niet alleen op het bijbrengen van kennis over geldzaken, maar ook op het vergroten van de interesse, het zelfvertrouwen en het innemen van een actieve rol van personen in hun financiële huishouding, met als doel dat mensen uiteindelijk weloverwogen financiële beslissingen kunnen nemen. Ten behoeve van Wijzer in Geldzaken volgt Veldkamp de ontwikkeling van de financiële verantwoordelijkheid van Nederlanders in de tijd. Dit monitoronderzoek heeft als doel inzicht te verschaffen in de financiële kennis, de houding en het gedrag van consumenten. Uitvoering van het onderzoek De publieksmonitor is een kwantitatief onderzoek, dat periodiek wordt uitgevoerd. Dit onderzoek betreft de vierde meting. Omdat veel vragen ongewijzigd zijn en de steekproef hetzelfde is opgebouwd, is het mogelijk vergelijkingen in de tijd te maken. De meting die in dit rapport wordt beschreven, is uitgevoerd onder een representatieve steekproef van n=1.052 personen van 18 jaar en ouder. Het veldwerk is uitgevoerd met behulp van de steekproefbron TNS NIPObase, waarbij de enquêtes online zijn ingevuld. Het veldwerk vond plaats van 1 tot en met 7 september Een uitgebreide onderzoeksverantwoording is als bijlage bij dit rapport opgenomen.

7 4. Opbouw van dit rapport Allereerst gaan we in hoofdstuk 1 in op de financiële situatie van Nederlanders, hoe die zich in het afgelopen jaar heeft ontwikkeld, welke verwachtingen men heeft en welke groepen kwetsbaar zijn. In hoofdstuk 2 beschrijven we het financiële overzicht van Nederlanders: weet men hoeveel men uitgeeft en kan uitgeven? In hoofdstuk 3 gaan we in op financieel beheer. In hoeverre spaart men en hoe groot is het financieel zelfvertrouwen? Tot slot beschrijven we in hoofdstuk 4 de algemene financiële kennis, het zoekgedrag naar financiële informatie en de bekendheid van de website van Wijzer in Geldzaken. Als bijlagen zijn de onderzoeksverantwoording (bijlage 1), de vragenlijst (bijlage 2) en de tabellen (bijlage 3) opgenomen. Doelgroepen Bij de beschrijving van de resultaten van dit onderzoek wordt een aantal doelgroepen onderscheiden. Deze doelgroepen zijn gekozen omdat deze indeling meer verschillen tussen de financiële situatie van mensen verklaart dan de traditionele kenmerken als sekse, leeftijd en opleiding. De groepen zijn als volgt gedefinieerd: Naam groep Definitie: in het huishouden van de ondervraagde Omvang geen uit arbeid is er geen uit arbeid 9 mbo één is er één uit arbeid en men heeft men maximaal 22 een mbo-opleiding mbo twee s zijn er twee s uit arbeid (hoofdkostwinner en 23 partner) en men heeft maximaal een mbo-opleiding hbo+ één is er één uit arbeid en men heeft men minimaal 10 een hbo-opleiding hbo+ twee s zijn er twee s uit arbeid (hoofdkostwinner en 13 partner) en men heeft minimaal een hbo-opleiding gepensioneerd is er minimaal één persoon (hoofdkostwinner of partner) gepensioneerd 23 Ten geleide Alle gepresenteerde resultaten zijn enquêteresultaten waarbij de steekproefkenmerken herwogen zijn naar populatiekenmerken. De resultaten zijn weergegeven in afgeronde percentages. Wanneer er door afronding totalen ontstaan van meer of minder dan 100, zijn deze niet gecorrigeerd. De titels van figuren en tabellen betreffen (behoudens bij enkele uitsplitsingen) de exacte vraagteksten die aan de respondenten zijn voorgelegd. Wanneer in de tekst wordt gesproken over verschillen tussen groepen betreft het getoetste significante verschillen.

8 5. 1 Financiële situatie 1.1 Vooral bij gepensioneerden verslechtert de financiële situatie Steeds meer Nederlanders zien hun financiële situatie verslechteren. Voor drie op de tien is de financiële situatie van het huishouden in de afgelopen 12 maanden verslechterd, twee op de tien constateren verbetering. In 2009 waren deze groepen nog even groot. 1 Gerapporteerde financiële situatie en verwachtingen hierover De financiële situatie van mijn huishouden is de laatste 12 maanden Ik verwacht dat de financiële situatie van mijn huishouden in de komende twaalf maanden september 2011 (N=1.052) september 2010 (N=1.046) mei 2010 (N=779) september 2009 (N=1.137) mei 2009 (N=1.013) september 2011 (N=1.052) september 2010 (N=1.046) 3 4 mei 2010 (N=779) september mei (N=1.013) (N=1.137) hetzelfde gebleven duidelijk verbeterd duidelijk verslechterd iets verbeterd iets verslechterd hetzelfde blijft duidelijk verbetert duidelijk verslechtert iets verbetert iets verslechtert Van de Nederlanders verwacht 28 dat de financiële situatie het komende jaar zal verslechteren, terwijl 20 een verbetering verwacht. In mei 2009 was de groep die een verbetering verwachtte nog groter dan de groep die een verslechtering verwachtte. Sinds september 2009 is de groep die verslechtering verwacht groter dan de groep die verbetering verwacht. Er zijn grote verschillen per doelgroep. De groep zonder uit arbeid, lager opgeleiden met één en gepensioneerden constateren vaker een verslechtering van de financiële situatie en hebben minder goede verwachtingen voor de toekomst.

9 6. 2 Gerapporteerde financiële situatie en verwachting hierover, per doelgroep geen uit arbeid mbo één mbo twee s hbo+ één hbo+ twee s gepensioneerd totaal N=92 N=227 N=238 N=105 N=141 N=246 N=1.052 financiële situatie afgelopen 12 maanden verbeterd verslechterd verwachting aankomende 12 maanden verbetering verslechtering Onder hoger opgeleiden met twee s is er een relatief grote groep die een verbetering constateert. Ook hebben veel hoger opgeleiden positieve verwachtingen voor het komende jaar. Ten opzichte van vorig jaar is het aandeel gepensioneerden dat een verslechtering constateert gestegen van 27 naar Gerapporteerde financiële situatie en verwachting hierover, per doelgroep, per jaar financiële situatie afgelopen 12 maanden verwachting aankomende 12 maanden geen uit arbeid geen uit arbeid MBO een MBO een MBO twee s MBO tw ee s HBO+ een HBO+ een HBO+ twee s HBO+ tw ee s gepensioneerd verslechterd verbeterd gepensioneerd verslechtering verbetering Als het gaat om verwachtingen voor de aankomende 12 maanden, zien we alleen verschillen bij de groepen lager opgeleiden met twee s, en de hoger opgeleiden (met één of twee in-

10 7. komens). Bij deze groepen is het aandeel dat een verbetering van de financiële situatie verwacht significant kleiner dan een jaar geleden. 1.2 Huishoudens zonder werk of met lagere s komen moeilijk rond Van de ondervraagden geeft 62 aan tevreden te zijn over de huidige financiële situatie, maar slechts 43 kan gemakkelijk rondkomen. De tevredenheid over de financiële situatie is significant lager dan in mei 2009, maar sinds september 2009 ongewijzigd. 4 Tevredenheid over financiële situatie en rondkomen Hoe tevreden bent u over de huidige financiële situatie van uw huishouden? september 2011 (N=1.052) 3 september 2010 (N=1.046) noch tevreden/ontevreden zeer tevreden zeer ontevreden 1 mei 2010 (n=780) 1 september 2009 (N=1.137) tevreden ontevreden 9 1 mei 2009 (N=1.013) Hoe kan uw huishouden in het algemeen met uw huidige gezins rondkomen? september 2011 (N=1.052) september 2010 (N=1.046) noch moelijk/ gemakkelijk zeer gemakkelijk zeer moeilijk 10 mei 2010 (N=780) gemakkelijk moeilijk 10 september 2009 (N=1.137) mei 2009 (N=1.013) In de vorige paragraaf zagen we dat veel personen zonder uit arbeid hun financiële situatie in het afgelopen jaar hebben zien verslechteren. Binnen deze groep is het aandeel dat moeite heeft rond te komen ook hoog. Wel constateren we dat men beter kan rondkomen dan een jaar geleden. Ook komt het minder vaak voor dat men geen geld meer heeft aan het eind van de maand. Een verklaring hiervoor kan zijn dat de ondervraagde personen binnen deze groep van vorig jaar een lager hadden dan in deze meting. Vorig jaar was het netto van deze groep voor 61 lager dan per maand, dit jaar is dit bij 43 het geval. De veranderingen hebben dus eerder te maken met de steekproef, dan met veranderingen in de financiële situatie van deze doelgroep.

11 8. 5 Rondkomen per doelgroep Percentage dat in het algemeen moeilijk tot zeer moeilijk met het huidige gezins kan rondkomen Percentage dat 7 keer of vaker aan het einde van de maand geen geld meer had om rond te komen september 2011 september 2010 september september 2011 september 2010 september 2009 geen uit arbeid mbo 2 s hbo 2 s mbo 1 hbo 1 gepensioneerden geen uit arbeid mbo 2 s hbo 2 s mbo 1 hbo 1 gepensioneerden Concluderend kunnen we stellen dat veel mensen een achteruitgang constateren, en dat men verwacht dat deze zal toenemen. Toch heeft dit geen invloed op het kunnen rondkomen. 1.3 Gepensioneerden hebben vaak wel voldoende financiële veerkracht Onder financiële veerkracht verstaan we het vermogen om een sdaling of grote uitgave op te vangen. De financiële veerkracht van Nederlanders is sinds 2009 onveranderd. Een op de zes Nederlanders kan slechts nog één maand financieel rondkomen wanneer het met 25 zou dalen. Een uitgave boven de 500 levert voor een kwart van de Nederlanders een probleem op. 6 Financiële veerkracht Wanneer kan men een sdaling van 25 of meer niet meer opvangen? Percentage voor wie een uitgave boven het vermelde bedrag een probleem wordt 65 na 12 maanden na 6 maanden na 3 maanden na 1 maand september 2011 (N=1.052) september 2010 (N=1.046) september 2009 (N=1.137) elk bedrag september 2011 (N=1.052) > september 2010 (N=1.046)

12 9. N.B. De percentages in beide figuren zijn cumulatief De financiële veerkracht verschilt per sgroep. Het opvangen van een sdaling of grote uitgave is voor de huishoudens zonder uit arbeid en de lager opgeleide eenverdieners het moeilijkst. Hoewel gepensioneerden vaak constateren dat hun financiële situatie is verslechterd, ligt de financiële veerkracht van deze groep rond het gemiddelde. 7 Financiële veerkracht van uitkeringsgerechtigden geen mbo één mbo twee hbo+ één hbo+ twee gepen- uit arbeid s s sioneerd totaal N=92 N=227 N=238 N=105 N=141 N=246 N=1.052 Wanneer kan men een sdaling van 25 of meer niet meer opvangen? > 12 maanden max. 3 maanden Percentage voor wie een uitgave boven het vermelde bedrag een probleem wordt > > Ten opzichte van de vorige meting is de financiële veerkracht van personen zonder uit arbeid iets verbeterd. Wanneer het met 25 daalt, kan 49 van deze groep nog maximaal drie maanden rondkomen, en 51 langer dan drie maanden. In 2010 kon 68 van deze groep nog maximaal 3 maanden rondkomen bij deze sdaling en 32 langer dan drie maanden. 1.4 Profiel: een beschrijving van kwetsbare groepen In de vorige paragrafen hebben we gezien dat de financiële situatie verschilt per type huishouden. In deze paragraaf zetten we de uitkomsten van drie groepen nog eens op een rij. Het gaat om de groepen huishoudens zonder uit arbeid, lager opgeleide huishoudens met één en gepensioneerden. Bij deze groepen scoren de verschillende aspecten van de financiële situatie lager dan gemiddeld.

13 10. 8 Profielschets kwetsbare groepen geen uit arbeid N=92 mbo één N=227 gepensioneerd N=246 Perceptie situatie financiële situatie (iets) verslechterd in afgelopen 12 maanden verwacht verslechtering aankomende 12 maanden Rondkomen komt (zeer) moeilijk rond betaalt niet alle rekeningen en komt financiële verplichtingen niet altijd na Financiële veerkracht minimaal 1 keer per jaar geen geld meer aan het eind van de maand kan sdaling van 25 niet meer dan 3 maanden opvangen heeft een probleem met een uitgave boven = significant hoger dan gemiddeld = verschilt niet van gemiddeld = significant lager dan gemiddeld We constateren het volgende: Huishoudens zonder uit arbeid hebben het het zwaarst; deze groep heeft een verslechtering geconstateerd in het afgelopen jaar, goed rondkomen lukt vaak niet en de financiële veerkracht is beperkt. De situatie van lager opgeleide huishoudens met één is niet vaker dan gemiddeld verslechterd in het afgelopen jaar, maar deze groep komt wel moeilijker rond dan gemiddeld. Het komt regelmatig voor dat men aan het einde van de maand geen geld meer heeft. Veel gepensioneerden zijn er in het afgelopen jaar op achteruit gegaan. Bovendien verwacht een groot deel van deze groep verslechtering in het komende jaar. Toch komt een groot deel goed rond en heeft men weinig moeite met het betalen van de rekeningen. Ook heeft maar een klein deel geld tekort aan het eind van de maand. Gepensioneerden hebben een groter spaarvermogen en minder schulden dan de uitkeringsgerechtigden en lager opgeleide eenverdieners.

14 11. 2 Financieel overzicht 2.1 Drie op de tien overschatten overzicht over eigen huishoudfinanciën Sinds mei 2009 is het aandeel Nederlanders dat aangeeft (zeer) goed op de hoogte te zijn van de huishoudfinanciën licht toegenomen. Bijna 80 zegt hier goed tot zeer goed van op de hoogte te zijn. 9 Mijn kennis over de financiële situatie van mijn huishouden is september 2011 september 2010 september 2009 mei 2009 (n=1.052) (n=1.046) (n=1.137) (n=1.013) zeer goed goed noch goed, noch slecht slecht zeer slecht Lager opgeleide huishoudens geven minder vaak aan (zeer) goede kennis te hebben (76) dan hoger opgeleide huishoudens met twee s (84) en gepensioneerden (83). Een ruime meerderheid geeft aan de financiële situatie onder controle te hebben. Dit beeld is gelijk sinds september Heeft u uw huidige financiële situatie onder controle? september 2011 (N=1.052) september 2010 (N=1.046) september 2009 (N=1.137) altijd meestal soms w el en soms niet soms nooit

15 12. Ook hier zien we verschillen tussen de doelgroepen. Bij personen zonder uit arbeid en lager opgeleide eenverdieners komt het meer voor dat men de financiële situatie niet onder controle heeft. 11 Heeft u uw huidige financiële situatie onder controle? (naar sgroep) geen uit arbeid mbo één mbo twee s hbo+ één hbo+ twee s gepensioneerd totaal N=92 N=227 N=238 N=105 N=141 N=246 N=1.052 meestal/altijd onder controle soms wel, soms niet onder controle (bijna) nooit onder controle Onder gepensioneerden zien we het grootste aandeel dat aangeeft de eigen financiële situatie onder controle te hebben. Ondanks dat deze groep verslechtering constateert en verwacht (zie hoofdstuk 1), is de controle over de situatie bovengemiddeld. Hoewel 79 aangeeft goed op de hoogte te zijn van de huishoudfinanciën, weet 36 van deze groep niet preciezer dan op 500 euro nauwkeurig wat men op de betaalrekening heeft staan. Omgerekend komt dit neer op 28 van alle ondervraagden. Deze groep was in de vorige meting Hoe precies weet u doorgaans hoeveel geld u heeft op uw betaalrekening? (naar zelfingeschatte kennis over financiële situatie) kennis is (zeer) goed (N=859) kennis is gemiddeld tot zeer slecht (N=219) geen flauw idee kan er meer dan 500 euro naast zitten binnen een marge van 500 euro binnen een marge van 100 euro binnen een marge van 50 euro

16 13. Deze 28 lijkt het overzicht over de financiën te overschatten; men zegt veel te weten van de eigen financiële situatie, maar weet niet goed hoeveel men op de betaalrekening heeft staan. Binnen de groepen hoger opgeleiden en gepensioneerden vinden we meer personen die hun eigen financiële situatie overschatten. Onder degenen zonder uit arbeid is deze groep een stuk kleiner. 13 Overschatten kennis, naar sgroep geen mbo één mbo twee hbo+ één hbo+ twee gepen- uit arbeid s s sioneerd totaal N=92 N=227 N=238 N=105 N=141 N=246 N=1.052 overschat eigen kennis overschat kennis niet Een groot deel van de overschatting komt dus voor bij groepen die relatief weinig kwetsbaar zijn, namelijk hoger opgeleiden. 2.2 Uitkeringsgerechtigden kennen eigen uitgavenpatroon Hoe belangrijk vindt men het om te weten wat de vaste lasten zijn en hoeveel men maandelijks te besteden heeft? Een ruime meerderheid van de Nederlanders geeft aan dit tamelijk tot heel belangrijk te vinden. De mate waarin men dit belangrijk vindt is gelijk over de verschillende sdoelgroepen. 14 Hoe belangrijk of onbelangrijk vindt u het om te weten wat uw vaste lasten zijn en hoeveel geld u maandelijks te besteden heeft? heel belangrijk tamelijk belangrijk noch belangrijk, noch onbelangrijk tamelijk onbelangrijk heel onbelangrijk Zien we dit ook terug in de kennis van de specifieke uitgaven? Van de ondervraagden weet 28 niet nauwkeuriger dan binnen een marge van 500 euro wat men vrij te besteden heeft van het na aftrek van alle vaste lasten. Ook weet 33 niet nauwkeuriger dan binnen een marge van 200 euro wat men maandelijks uitgeeft aan boodschappen en 33 niet wat men uitgeeft aan de auto. In de meting van 2010 zagen we een vergelijkbaar beeld. Wat opvalt is dat de minst vermogende groep (zonder uit arbeid) het nauwkeurigst weet hoeveel men kan besteden. Men weet dit het best bij zowel de vrije bestedingsruimte, als bij de uitgaven aan boodschappen of de auto.

17 Kennis over specifieke uitgaven geen uit arbeid mbo één hbo+ één mbo 2 s hbo+ 2 s gepensioneerd totaal (n=1.052) N=92 N=227 N=238 N=105 N=141 N=246 Weet u wat u vrij te besteden heeft na aftrek van uw vaste lasten van uw /uitkering? geen flauw idee/ binnen marge van 500 euro binnen marge van 200 euro binnen marge van 100 euro binnen marge van 50 euro Weet u wat u per maand uitgeeft aan boodschappen? geen flauw idee/binnen marge van 200 euro binnen marge van 100 euro binnen marge van 50 euro Weet u wat u per maand uitgeeft aan uw auto? (selectie: autobezitters) geen flauw idee/binnen marge van 200 euro binnen marge van 100 euro binnen marge van 50 euro = significant lager dan gemiddeld = significant hoger dan gemiddeld Hoe belangrijker men het vindt om te weten wat de vaste lasten zijn en hoeveel bestedingsmogelijkheden men heeft, des te beter men ook weet hoeveel men maandelijks uitgeeft en te besteden heeft. 16 Belang van kennis over uitgaven versus kennis van eigen financiële situatie 100 w eet binnen een marge van geld op de betaalrekening maandelijks vrij te besteden na aftrek vaste lasten uitgaven aan boodschappen uitgaven aan auto belangrijk om inkomsten en uitgavepatroon te w eten onbelangrijk om inkomsten en uitgavepatroon te w eten

18 15. Opvallend is dat de groep die de kennis van de bestedingsruimte belangrijk vindt, uit relatief meer vrouwen (53) bestaat dan de groep die deze kennis onbelangrijk vindt (40 vrouw). Concluderend kunnen we stellen dat hoe beter de financiële situatie is, des te minder kennis men heeft van de eigen bestedingsruimte en uitgaven. Degenen zonder uit arbeid overschatten de eigen inkomsten en mogelijkheden voor uitgaven minder. Onder hoger opgeleide groepen zien we meer overschatting. Gepensioneerden hebben niet meer kennis van inkomsten en uitgaven dan gemiddeld.

19 16. 3 Financieel beheer 3.1 Liever bezuinigen dan geld lenen Er zijn vijf stellingen voorgelegd die te maken hebben met spaarzin. Net als in 2009 is sparen de norm en bezuinigen mensen liever dan dat ze geld lenen. Negen van de tien Nederlanders betalen hun rekeningen op tijd. 17 Vier stellingen over spaarzin (percentages (helemaal) van toepassing; n=1052) ik betaal mijn rekeningen altijd op tijd ik bezuinig liever dan dat ik geld leen ik spaar een aanzienlijk deel van mijn ik koop vaak dingen zonder na te denken of ik daar wel geld voor heb september 2009 (n=1.137) september 2011 (n=1.052) ik koop liever dingen op krediet dan dat ik wacht tot ik geld gespaard heb De verschillen tussen de zes doelgroepen (zoals beschreven in de inleiding) zijn klein. De stelling ik spaar een aanzienlijk deel van mijn laat wel verschillen zien. Zo vindt iets meer dan een kwart van de mensen zonder uit arbeid (27) dat deze stelling van toepassing is op hun situatie. De andere groepen sparen vaker een aanzienlijk deel van hun. Hbo-plussers met een dubbel (53) zijn hierbij het meest spaarzaam. Om vast te stellen hoe de spaarzin van de ondervraagden is, hebben we een schaalscore (1-5) samengesteld op basis van een aantal stellingen die betrekking hebben op sparen (stelling 2 tot en met 5 in figuur 17). De twee laatstgenoemde stellingen zijn hiervoor omgescoord. Deze schaal is redelijk betrouwbaar (α=0,55).

20 17. We zien dat de spaarzin van de ondervraagden redelijk goed ontwikkeld is: bij 50 is de score voor spaarzin hoog (< 2), circa 39 scoort in het midden van de schaal (2-3) en de resterende 11 scoort laag (3-5). Deze cijfers zijn nauwelijks veranderd ten opzichte van september Spaarzin per doelgroep (n=1.040) geen mbo één mbo twee s hbo één hbo twee s gepensioneerden totaal N=1.040 uit arbeid N=91 N=226 N=236 N=105 N=141 N=242 hoog (score < 2) gemiddeld (score 2-3) laag (score 3-5) De spaarzin is bij mensen zonder uit arbeid en mbo-ers met één lager dan bij de andere groepen. Deze lagere score kan verklaard worden doordat deze groepen lagere s hebben, en dus minder geld hebben om opzij te zetten. In lijn hiermee zien we dat mensen zonder uit arbeid minder vaak aangeven een aanzienlijk deel van hun te sparen. Wat doet men meestal als men geen geld meer heeft? Het gedrag is nauwelijks gewijzigd ten opzichte van september De meest genoemde oplossingen zijn geld opnemen van de spaarrekening (35), bezuinigen (33) en rood staan (22). Vier op de tien Nederlanders geven aan dat dit vrijwel nooit voorkomt. 19 Wat doet u meestal als u geen geld meer heeft? (n=1052) geld opnemen van spaarrekening bezuinigen, niets meer uitgeven rood staan overuren werken, extra geld verdienen geld lenen van familie, vrienden, bekenden gebruik creditcards, winkelkredietkaarten rekeningen niet betalen lening afsluiten dat gebeurt vrijwel nooit mei 2009 (n=1.137) september 2009 (n=1.137) september 2011 (n=1.052)

Publieksmonitor. Meting 3 Oktober 2010. Een onderzoek in opdracht van Wijzer in geldzaken

Publieksmonitor. Meting 3 Oktober 2010. Een onderzoek in opdracht van Wijzer in geldzaken Publieksmonitor Meting 3 Oktober 2010 Een onderzoek in opdracht van Wijzer in geldzaken Publieksmonitor Wijzer in geldzaken 2 Wijzer in geldzaken (www.wijzeringeldzaken.nl) vertegenwoordigt meer dan 40

Nadere informatie

Publieksmonitor. Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp

Publieksmonitor. Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Veldkamp Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in

Nadere informatie

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan

Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Op eigen benen Onderzoek onder ouders over de financiën van kinderen die uit huis gaan Inhoudsopgave Samenvatting 3 Inleiding 6 Resultaten 8 1. Omgaan met geld 9 2. Opvoeding en gedrag ouders 14 3. Financiële

Nadere informatie

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011. Onderzoek onder 1.005 kinderen uit groep 5 8 van de basisschool over de manier waarop zij omgaan met geld

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011. Onderzoek onder 1.005 kinderen uit groep 5 8 van de basisschool over de manier waarop zij omgaan met geld Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011 Onderzoek onder 1.005 kinderen uit groep 5 8 van de basisschool over de manier waarop zij omgaan met geld Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2011 Onderzoek onder

Nadere informatie

Flitspeiling begeleid wonen

Flitspeiling begeleid wonen Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 fax 020 622 15 44 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Flitspeiling begeleid wonen Bart Koenen, Valerie Vieira

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2014 Beleggers November 2014 GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 1 Beleggingsportefeuille GfK 2014 AFM Consumentenmonitor November 2014 2 Zes op de tien beleggers

Nadere informatie

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk 30 FINANCIËLE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de financiële situatie van de Leidse burgers. In de enquête wordt onder andere gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk men rond kan komen met het

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken

Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Onderzoek Je wordt 18 jaar en dan? De gevolgen voor je geldzaken Rapportage Juli 2013 Meer informatie: info@wijzeringeldzaken.nl Samenvatting (1/3) 1. Veel 17-jarigen maken de indruk verstandig om te gaan

Nadere informatie

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk

Jongeren en het huwelijk. Jongeren en het huwelijk Inhoud Zijn je ouders nog bij elkaar? 3 Genschap van goederen: Stel je zou gaan trouwen, waarvoor zou je dan kiezen? 7 Ik zou later willen trouwen 4 Partneralimentatie: Waar gaat je voorkeur naar uit?

Nadere informatie

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 februari/maart 2015 Bewaren van geld Hoe bewaar jij je geld? (meerdere antwoorden mogelijk) In mijn spaarpot Op de bank In mijn portemonnee Op een speciale plek,

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

Vakantiegeldenquete 2010

Vakantiegeldenquete 2010 Vakantiegeldenquete 2010 Inleiding Net als vorig jaar heeft het Nibud onderzoek gedaan naar de manier waarop mensen zich in financieel opzicht voorbereiden op de vakantie en of men zich aan hun budget

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1

AFM Consumentenmonitor najaar 2015 Beleggers November 2015. GfK 2015 AFM Consumentenmonitor November 2015 1 AFM Consumentenmonitor najaar 1 Beleggers November 1 GfK 1 AFM Consumentenmonitor November 1 1 Percentage beleggers in Nederland stabiel 90 0 0 60 0 40 30 3 3 4 1 1 16 1 1 1 0 Voorjaar 1 (n = 934) Najaar

Nadere informatie

Factsheet: financiële planning MBO-ers

Factsheet: financiële planning MBO-ers bezoekadres Marnixkade 109 1015 ZL Amsterdam postadres Postbus 15262 1001 MG Amsterdam E moti@motivaction.nl T +31 (0)20 589 83 83 W www.motivaction.nl Factsheet: financiële planning MBO-ers Onderzoek

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie

Hoofdstuk 43. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 43. Financiële situatie Samenvatting Circa tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, ruim een kwart komt net rond en kan moeilijk

Nadere informatie

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012

April 2012 Vakantiegeldenquête 2012 April Vakantiegeldenquête Auteurs Jasja Bos Daisy van der Burg 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan Inhoudsopgave 3 2. Aantal keer op 4 4 5 3. Uitgaven aan 6 6 7 8 10 11 2 2. Aantal keer op 3. Uitgaven aan

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

Financieel goed voorbereid naar de middelbare school?

Financieel goed voorbereid naar de middelbare school? Financieel goed voorbereid naar de middelbare school? Onderzoek naar de veranderingen in de financiële situatie bij de overgang van basisschool naar middelbare school Inhoud Samenvatting 3 1 Verwachtingen

Nadere informatie

Resultaten Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Market Response

Resultaten Wijzer in geldzaken. Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Market Response Resultaten Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer in geldzaken Uitgevoerd door Market Response Publieksmonitor Wijzer in geldzaken Een onderzoek in opdracht van CentiQ, Wijzer

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Roodstand AFM Consumentenmonitor voorjaar 20 Roodstand Juni 20 GfK 20 AFM Consumentenmonitor Juni 20 1 Management Summary Bijna de helft van alle Nederlanders staat wel eens rood. Diegenen die niet rood kunnen staan,

Nadere informatie

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1

GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Type beleggingsverzekering en wijze van afsluiten Kennis van- en informatie over de

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

SIRE. Rapport. "Geef kinderen hun spel terug" Jonneke Heins. C0521b 29 oktober 2007

SIRE. Rapport. Geef kinderen hun spel terug Jonneke Heins. C0521b 29 oktober 2007 Grote Bickersstraat 74 3 KS Amsterdam Postbus 247 AE Amsterdam t 2 522 54 44 f 2 522 53 33 e info@tnsnipo.com www.tnsnipo.com Rapport SIRE "Geef kinderen hun spel terug" Jonneke Heins C52b 29 oktober 27

Nadere informatie

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015

Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten. Juni 2015 2015 Samenvatting van de belangrijkste onderzoeksresultaten Juni 2015 Alle doelstellingen behaald Kinderen en ouders: Doelstelling: 40% van de ouders van kinderen tussen de 8 en 12 jaar is bereikt met

Nadere informatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie

Hoofdstuk 7. Financiële situatie Stadsenquête Leiden Hoofdstuk 7. Financiële situatie Samenvatting Bijna driekwart van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, twee op de tien komt net rond en bijna een

Nadere informatie

Monitor financieel gedrag 2015

Monitor financieel gedrag 2015 Monitor financieel gedrag 2015 Inhoudsopgave Achtergrond, doel- en probleemstelling Pagina 3 Methode en opzet Pagina 4 Samenvatting Pagina 8 Resultaten Pagina 11 Bijlage Pagina 19 2 Achtergrond, doel-

Nadere informatie

Meting stoppers-met-roken juli 2008

Meting stoppers-met-roken juli 2008 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Consumer & Media Rapport Meting stoppers-met-roken juli 2008

Nadere informatie

FINANCIERINGSBAROMETER

FINANCIERINGSBAROMETER FINANCIERINGSBAROMETER Q1 14 Q2 14 Q3 14 Q4 14 GfK 14 VFN - Financieringsbarometer Juni 14 1 Inhoudsopgave 1. Management summary 2. Financieringsbarometer 3. Onderzoeksresultaten 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Onderzoektechnische verantwoording. Opinieonderzoek Solidariteit

Onderzoektechnische verantwoording. Opinieonderzoek Solidariteit Onderzoektechnische verantwoording Opinieonderzoek Solidariteit Project 18917 / mei 2013 Een onderzoek in opdracht van de Raad voor Maatschappelijke Ontwikkeling, te Den Haag. AUTEURSRECHT MARKETRESPONSE

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 11. Financiële situatie Samenvatting Hfst 10. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête

Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Nibud, 23 juni 2015 Vakantiegeld-enquête Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Visie De financiële zelfredzaamheid Het Nibud heeft verschillende vaardigheden gedefinieerd waarover iemand zou moeten beschikken

Nadere informatie

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 17. Financiële dienstverlening Samenvatting In dit hoofdstuk wordt allereerst gekeken naar de bekendheid en het gebruik van vijf inkomensondersteunende regelingen, te weten: Kwijtschelding gemeentelijke

Nadere informatie

FINANCIERINGSBAROMETER

FINANCIERINGSBAROMETER FINANCIERINGSBAROMETER Q1 14 Q2 14 Q3 14 Q4 14 GfK 14 VFN - Financieringsbarometer April 14 1 Inhoudsopgave 1. Management summary 2. Financieringsbarometer 3. Onderzoeksresultaten 4. Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Hoofdstuk 12. Financiële dienstverlening Samenvatting Dit hoofdstuk behandelt de bekendheid en het gebruik van vijf Leidse inkomensondersteunende regelingen onder respondenten met een netto huishoudinkomen

Nadere informatie

Jongeren & hun financiële verwachtingen

Jongeren & hun financiële verwachtingen Nibud, februari Jongeren & hun financiële verwachtingen Anna van der Schors Daisy van der Burg Nibud in samenwerking met het 1V Jongerenpanel van EenVandaag Inhoudsopgave 1 Onderzoeksopzet Het Nibud doet

Nadere informatie

Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering

Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Tabellenboek 'Bekendheid van verzekerden met de polisvoorwaarden en de inhoud van de zorgverzekering Behorende

Nadere informatie

Herhaalmeting Kennis over de AOW-partnertoeslag

Herhaalmeting Kennis over de AOW-partnertoeslag Herhaalmeting Kennis over de AOW-partnertoeslag Een internetonderzoek in opdracht van het ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Uitgevoerd door: Intomart GfK bv Projectnummer: 21095 Datum: 28-5-

Nadere informatie

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2016. Een onderzoek naar de manier waarop kinderen uit groep 5 8 van de basisschool met geld omgaan

Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2016. Een onderzoek naar de manier waarop kinderen uit groep 5 8 van de basisschool met geld omgaan Wijzer in geldzaken Junior Monitor 2016 Een onderzoek naar de manier waarop kinderen uit groep 5 8 van de basisschool met geld omgaan 1 Inhoudsopgave Samenvatting 4 Inleiding 6 Resultaten Wijzer in geldzaken

Nadere informatie

December 2014 Betalen aan de kassa 2013

December 2014 Betalen aan de kassa 2013 December 2014 Betalen aan de kassa 2013 Betalen aan de kassa 2013 Betalen aan de kassa 2013 Uitkomsten DNB/Betaalvereniging Nederland onderzoek naar het gebruik van contant geld en de pinpas in Nederland

Nadere informatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie

Hoofdstuk 19. Financiële situatie Stadsenquête Leiden 008 Hoofdstuk 19. Financiële situatie Samenvatting Ruim tweederde van de Leidenaren geeft aan gemakkelijk rond te komen met het huishoudinkomen, bijna een kwart komt net rond en een

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011 AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen December 2011 1 Inhoudsopgave 2 1 2 Management Summary Onderzoeksresultaten in detail 2a Pensioen algemeen 2b Pensioencommunicatie 2c Pensioenregeling 3 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

Hiv op de werkvloer 2011

Hiv op de werkvloer 2011 Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Samenvatting Hiv op de werkvloer 20 Natascha

Nadere informatie

Rapport. Roken en Zwangerschap. Jordy van der Steen. B-1272 Juli 2002. Bestemd voor: DEFACTO voor een rookvrije toekomst Den Haag

Rapport. Roken en Zwangerschap. Jordy van der Steen. B-1272 Juli 2002. Bestemd voor: DEFACTO voor een rookvrije toekomst Den Haag nipo het marktonderzoekinstituut Postbus 247 1000 ae Amsterdam Grote Bickersstraat 74 Telefoon (020) 522 54 44 Fax (020) 522 53 33 Email info@nipo.nl Internet www.nipo.nl Rapport Roken en Zwangerschap

Nadere informatie

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO

Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht. Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Persoonlijke financiën: Inzicht en overzicht Resultaten onderzoek Waar blijft mijn geld TNS NIPO Inleiding Voor u ligt de rapportage naar aanleiding van het onderzoek Waar blijft mijn geld? In totaal hebben

Nadere informatie

Publieksmonitor. & social media. Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012

Publieksmonitor. & social media. Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012 Publieksmonitor II: Mobiel bankieren, financiële informatie & social media Rapportage I. van Dijk 15 mei 2012 Samenvatting (1/2) Mobiel bankieren 1. Twee op de tien Nederlanders van 18 jaar en ouder maken

Nadere informatie

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar

Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar Maart 215 stijgt naar 91 punten Steeds meer vijftigers financieel kwetsbaar De is in het eerste kwartaal van 215 gestegen van 88 naar 91 punten. Veel huishoudens kijken positiever vooruit en verwachten

Nadere informatie

Derde meting Kennis over de AOWpartnertoeslag. Een internetonderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid

Derde meting Kennis over de AOWpartnertoeslag. Een internetonderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Derde meting Kennis over de AOWpartnertoeslag Een internetonderzoek in opdracht van het Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Uitgevoerd door: Intomart GfK bv Uw contact: Carlijn Ritzen Tel.:035-6258411

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2015 Beleggers Juni 2015 GfK 2015 AFM Consumentenmonitor Juni 2015 1 Inhoudsopgave 1. Onderzoeksresultaten in detail Beleggersprofiel Beleggingsportefeuille Risico, rendement

Nadere informatie

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten

Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten 1 Eindrapportage verantwoord lenen Onderzoek naar houding en gedrag consumenten In opdracht van InterBank juli 2006 2 Copyright 2006 Blauw Research bv Alle rechten voorbehouden. De resultaten zoals beschreven

Nadere informatie

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies

Inhoudsopgave 1 Inleiding Onderzoeksresultaten Conclusies NMa: Voordeel van Shoppen bij Financiële Producten - I - Oktober 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Onderzoeksresultaten 3 2.1 Jaarlijkse besparing per product voor de gemiddelde consument 4 2.2 Jaarlijks

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen. augstus 2011

AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen. augstus 2011 AFM Consumentenmonitor Voorjaar 2011 Uitvaartverzekeringen augstus 2011 Leeswijzer 2 Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het mei van 2011. Het betreft hier het deelonderwerp

Nadere informatie

Goede Voornemens 2015

Goede Voornemens 2015 Goede Voornemens 2015 Customer Intelligence Klantonderzoek & Advies Daniëlle Boshove december 2014 Achtergrond onderzoek en methode Doel: achterhalen welke goede voornemens de Nederlander heeft voor 2015

Nadere informatie

NOORDZEE EN ZEELEVEN. 2-meting Noordzee-campagne. Februari 2015. GfK 2015 Noordzee en zeeleven Stichting Greenpeace Februari 2015

NOORDZEE EN ZEELEVEN. 2-meting Noordzee-campagne. Februari 2015. GfK 2015 Noordzee en zeeleven Stichting Greenpeace Februari 2015 NOORDZEE EN ZEELEVEN 2-meting Noordzee-campagne Februari 2015 1 Inhoudsopgave 1. Samenvatting 2. Onderzoeksverantwoording 3. Onderzoeksresultaten 4. Contact 2 1. Samenvatting 3 Samenvatting Houding t.a.v.

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting In hoofdstuk 9 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit hoofdstuk is uitgebreider

Nadere informatie

Rapport. Martine van de Pol Elisabeth Duijser. B5462 13 november 2003. Bestemd voor: Hydron Zuid Holland te Gouda

Rapport. Martine van de Pol Elisabeth Duijser. B5462 13 november 2003. Bestemd voor: Hydron Zuid Holland te Gouda Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Concurrentie binnen watermarkt schaadt vertrouwen consument

Nadere informatie

Mening over sparen en beleggen van pensioenpremie

Mening over sparen en beleggen van pensioenpremie Vereniging Bedrijfstakpensioenfondsen - Pensioenvertrouwen ad hoc oktober 2009/ 11-1-2010 / P.1 / 11-1-2010 / P.1 Mening over sparen en beleggen van pensioenpremie Onderzoeksrapportage

Nadere informatie

Oudedagsvoorziening in het MKB

Oudedagsvoorziening in het MKB A201309 Oudedagsvoorziening in het MKB Vormen van pensioenopbouw en de verwachtingen van MKB-ondernemers in beeld gebracht drs. K. L. Bangma drs. J. Snoei Zoetermeer, februari 2013 Oudedagsvoorziening

Nadere informatie

Monitor financieel gedrag. September 2014

Monitor financieel gedrag. September 2014 Monitor financieel gedrag September 2014 Inhoudsopgave Achtergrond, doel- en probleemstelling Pagina 3 Methode, opzet en leeswijzer Pagina 4 Samenvatting Pagina 7 Resultaten Pagina 10-25 Bijlage Pagina

Nadere informatie

April 2013, Nibud. Nederland bezuinigt. Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders. Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf

April 2013, Nibud. Nederland bezuinigt. Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders. Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf April 2013, Nibud Nederland bezuinigt Onderzoek naar de bezuinigingsstrategieën van Nederlanders Auteurs Tamara Madern Minou van der Werf 1. Inleiding 3 2. Bezuinigen is vaak 4 2.1 Nederlanders zijn slecht

Nadere informatie

Minder geld. Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Minder geld. Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Minder geld Hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting 2 / Minder geld; hoe huishoudens omgaan met een inkomensdaling Minder geld Hoe huishoudens omgaan

Nadere informatie

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015

Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong. Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Vakantiewerk onderzoek 2015 FNV Jong Hans de Jong & Leon Pouwels Juni 2015 Achtergrond Achtergrond 2 Achtergrond SAMPLE 420 Respondenten WEging De data is gewogen op geslacht, leeftijd en opleiding naar

Nadere informatie

Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders

Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders Consumentenbond Onderzoek Financiële Toezichthouders Inleiding De Consumentenbond heeft onderzoek uitgevoerd naar de bekendheid en beoordeling van twee financieel toezichthouders in Nederland: De Autoriteit

Nadere informatie

Hiv en stigmatisering in Nederland

Hiv en stigmatisering in Nederland Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Samenvatting Hiv en stigmatisering in Nederland

Nadere informatie

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014

Alfahulp en huishoudelijke hulp. Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Alfahulp en huishoudelijke hulp Rapportage Ons kenmerk: 11110 Juni 2014 Inhoudsopgave Geschreven voor Achtergrond & doelstelling 3 Conclusies 5 Resultaten 10 Bereidheid tot betalen 11 Naleven regels 17

Nadere informatie

Hiv en stigmatisering in Nederland

Hiv en stigmatisering in Nederland Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Samenvatting Hiv en stigmatisering in Nederland

Nadere informatie

Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken

Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken Hoe gaat Nederland met pensioen? In vergelijk met België, Zweden en Denemarken Onderzoek van GfK september 2015 Inleiding Delta Lloyd doet doorlopend nieuwe kennis op over ontwikkelingen rondom pensionering

Nadere informatie

Locatiebereik Boomerang Media Inclusief bereik Toiletreclame

Locatiebereik Boomerang Media Inclusief bereik Toiletreclame Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Locatiebereik Boomerang Media Inclusief bereik Toiletreclame

Nadere informatie

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas

Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Onderzoek naar houding en kennis van Nederlandse burgers ten aanzien van schaliegas Inhoudsopgave 1. Doelstelling 2. Onderzoeksverantwoording 3. Samenvatting 4. Resultaten 5. Bijlagen (open antwoorden,

Nadere informatie

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij

Maatschappelijke waardering van Nederlandse Landbouw en Visserij Nederlandse Landbouw en Visserij Inhoud 1 Inleiding 03 2 Samenvatting en conclusies landbouw en visserij 3 Maatschappelijke waardering landbouw 09 4 Associaties agrarische sector 13 5 Waardering en bekendheid

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Onderzoek Passend Onderwijs

Onderzoek Passend Onderwijs Rapportage Onderzoek passend onderwijs In samenwerking met: Algemeen Dagblad Contactpersoon: Ellen van Gaalen Utrecht, augustus 2015 DUO Onderwijsonderzoek drs. Liesbeth van der Woud drs. Tanya Beliaeva

Nadere informatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 9. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële

Nadere informatie

betaalt nederland 2013 in het kort

betaalt nederland 2013 in het kort ZO in het kort 1 ZO Betaalgedragindex (BGX) De Betaalgedragindex (BGX) geeft in één oogopslag weer of Nederland het afgelopen jaar beter of slechter is gaan betalen. Deze index is samengesteld op basis

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep

Rondkomen van huishoudinkomen naar doelgroep Hoofdstuk 16. Financiële situatie Samenvatting 16. FINANCIËLE SITUATIE In hoofdstuk 5 is aan de hand van een aantal trendvragen kort ingegaan op de financiële situatie van de inwoners van Leiden. In dit

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

Een onderzoek autoverzekeringen. Pricewise 26-11-2014. Rapportage Auteurs: Yvette Randsdorp, Rob Doornbos Project Z5003

Een onderzoek autoverzekeringen. Pricewise 26-11-2014. Rapportage Auteurs: Yvette Randsdorp, Rob Doornbos Project Z5003 Een onderzoek autoverzekeringen Pricewise Rapportage Auteurs: Yvette Randsdorp, Rob Doornbos Project Z5003 26-11-2014 Inhoudsopgave Achtergrond, doel- en probleemstelling Pagina 3 Conclusies Pagina 4 Methode

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg

Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Is jouw maand ook altijd iets te lang? Onderzoek Jongerenpanel Tilburg Onderzoek uitgevoerd in opdracht van: Gemeente Tilburg DIMENSUS beleidsonderzoek December 2012 Projectnummer 507 Inhoudsopgave Samenvatting

Nadere informatie

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015

Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Hoe staan werkzame 50-plussers tegenover pensioen? oktober 2015 Inhoudsopgave Management Summary Pagina 3 Onderzoeksresultaten Pagina 7 Onderzoeksverantwoording Pagina 40 oktober 2015 2 Management Summary

Nadere informatie

Zicht op geld - Vakantiegeld Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden. ABN AMRO April 2015

Zicht op geld - Vakantiegeld Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden. ABN AMRO April 2015 Zicht op geld - Vakantiegeld Resultaten van kwantitatief online onderzoek onder werkenden ABN AMRO April 2015 Vakantiegeld 3 Op vakantie 8 Verantwoording onderzoek 13 2 Vakantiegeld Zicht op geld April

Nadere informatie

3 Hoe pensioenbewust zijn we?

3 Hoe pensioenbewust zijn we? 3 Hoe pensioenbewust zijn we? Door verschillende instanties en bedrijven wordt onderzoek gedaan naar het pensioenbewustzijn van burgers, hun houding tegenover pensioen en de kennis die zij hebben van (hun)

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2012 Beleggers Juni 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor Juni 2012 1 Leeswijzer Voor u ziet u de rapportage van de Consumentenmonitor, uitgevoerd in het voorjaar van 2012.

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten t.b.v. Clingendael Congres (Concept) In opdracht van: American Chamber of Commerce (AmCham)

Onderzoeksresultaten t.b.v. Clingendael Congres (Concept) In opdracht van: American Chamber of Commerce (AmCham) TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Onderzoeksresultaten t.b.v. Clingendael Congres (Concept) In opdracht van: American Chamber

Nadere informatie

(Voor)oordelen over parttimers

(Voor)oordelen over parttimers Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tnsnipo.com www.tnsnipo.com Political & Social Rapport (Voor)oordelen over parttimers Echte

Nadere informatie

Toptalenten in het onderwijs

Toptalenten in het onderwijs Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Toptalenten in het onderwijs Een monitoronderzoek naar het (waargenomen)

Nadere informatie

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X

GfK Group Media RAB Radar- Voorbeeldpresentatie Merk X fmcg. Februari 2008 RAB RADAR. Radio AD Awareness & Respons. Voorbeeldpresentatie Merk X RAB RADAR Radio AD Awareness & Respons Voorbeeldpresentatie Inhoud 1 Inleiding 2 Resultaten - Spontane en geholpen bekendheid - Herkenning radiocommercial en rapportcijfer - Teruggespeelde boodschap -

Nadere informatie

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders

Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtone Nederlanders Samenvatting 2-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder autochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Beleggers

AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Beleggers AFM Consumentenmonitor voorjaar 2013 Beleggers Juni 2013 GfK 2013 AFM Consumentenmonitor Juni 2013 1 Inhoudsopgave 1. Onderzoeksresultaten in detail Zorgplicht Beleggersprofiel Bijlagen Achtergrond Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers

AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers AFM Consumentenmonitor najaar 2012 Beleggers December 2012 GfK 2012 AFM Consumentenmonitor December 2012 1 Inhoudsopgave 1. Management Summary 2. Onderzoeksresultaten in detail Beleggingsfondsen en kosten

Nadere informatie

Onderzoeksresultaten. Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds. april 2011. 2010 Towers Watson. All rights reserved.

Onderzoeksresultaten. Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds. april 2011. 2010 Towers Watson. All rights reserved. Onderzoeksresultaten Pensioenbeleving deelnemers Stichting BMS Pensioenfonds april 2011 2010 Towers Watson. All rights reserved. Inhoud Context onderzoek Samenvatting Resultaten Communicatiemiddelen Uniform

Nadere informatie

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document.

Schulden van huishoudens dramatisch gestegen. Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Schulden van huishoudens dramatisch gestegen Klik hier om dit artikel te downloaden als pdf-document. Sinds 2008 kampt ook Nederland met de gevolgen van de internationale financiële kredietcrisis uit 2008,

Nadere informatie

Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik

Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik Geschonken in het verleden betekent eerder schenken in de toekomst Schenkingsregeling door vijfde van vermogenden actief in gebruik Schenken door vermogenden 2014 TNS 23 oktober 2014 Inhoudsopgave 1 3

Nadere informatie

Issuemonitor 2014 Pensioenen

Issuemonitor 2014 Pensioenen Grote Bickersstraat 76 1013 KS Amsterdam Postbus 1903 1000 BX Amsterdam tel 020 522 59 99 fax 020 622 15 44 e-mail info@veldkamp.net www.veldkamp.net Issuemonitor 2014 Pensioenen Koenen, Bart (TSAMM) augustus

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie