DE RELATIE TUSSEN EVA, CASHFLOWS EN AANDELENKOERSEN

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "DE RELATIE TUSSEN EVA, CASHFLOWS EN AANDELENKOERSEN"

Transcriptie

1 DOOR: IR. ERIC URFF Indicator voor waarderealisatie DE RELATIE TUSSEN EVA, CASHFLOWS EN AANDELENKOERSEN GEDURENDE EEN AANTAL JAREN IS IN HET NEDERLANDSE BEDRIJFSLEVEN (EN IN DE VAKBLADEN) SPRAKE GEWEEST VAN EEN WARE HYPE OVER ECONOMIC VALUE ADDED (EVA). AAN EVA WERDEN BIJNA MYTHISCHE PROPORTIES TOEGEKEND. VEEL AANDACHT IS HIERBIJ UITGEGAAN NAAR DE MATE WAARIN PRESTATIES VAN EEN ONDERNEMING IN TERMEN VAN EVA ZICH VERTALEN IN EEN POSITIEVE ONTWIKKELING VAN DE AANDELENKOERS. ALHOEWEL IN DE JAREN VEEL GESCHREVEN EN GEZEGD IS OVER DE RELATIE TUSSEN EVA EN AANDELENKOERSEN, BLEEF DEZE RELATIE VOOR VEEL BETROKKENEN MISTIG. INMIDDELS ZIJN WE EEN AANTAL JAREN VERDER EN LIJKT DOOR DE BOMEN HET BOS WEER ZICHTBAAR TE WORDEN. EEN GROOT AANTAL ONDERNEMINGEN HEEFT ERVARING OPGEDAAN MET EVA, WETENSCHAPPERS HEBBEN ONDERZOEK GEDAAN EN EEN GROOT AANTAL CASESTUDIES IS INMIDDELS BESCHIKBAAR. DIT ARTIKEL GEEFT DE MENING VAN DE AUTEUR WEER OVER DE RELATIE TUSSEN EVA EN AANDELENKOERSEN OP BASIS VAN DE EERDERGENOEMDE ERVARING EN KENNIS VAN DE LAATSTE JAREN. D e relatie tussen EVA en aandelenkoersen is zeer precair en moet niet te sterk worden aangezet, zo luidt de conclusie van dit artikel. Betoogd wordt dat, dankzij deze kanttekeningen, EVA met name moet worden gezien als een goede indicator voor waarderealisatie. Met name omdat geen andere indicator hiervoor beter is gekwalificeerd. EVA speelt hiermee terecht een prominente rol in een Value Based Management systeem. Het motto van EVA is: waarderealisatie is slechts mogelijk als de onderneming meer verdient dan haar vermogen kost. Met andere woorden: als ROIC > WACC. Dit motto zorgt voor de eenduidige boodschap van EVA: ~ROIC > WACC: waarderealisatie ~ROIC < WACC: waardevernietiging In figuur 2 is een voorbeeld van een EVA-berekening opgenomen. Dit voorbeeld betreft een situatie waarbij is uitgegaan van boekhoudkundige gegevens (de naïeve EVA ). Deze berekening geeft niet altijd het juiste beeld van waarderealisatie. Bij de meeste ondernemingen zal een (meestal beperkt) aantal correcties moeten worden doorgevoerd op de boekhoudkundige cijfers voor het verkrijgen van dit juiste beeld. Te denken valt dan bijvoorbeeld aan de behandeling van goodwill en voorzieningen. Ir. E. Urff CMA CFM is director Strategic Advisory bij NIB Capital Bank Corporate Finance. Hij is tevens als docent verbonden aan de Amsterdam Graduate Business School. 20 FEBRUARI 2002

2 DE CLAIM VAN STEWART In het boek The Quest for Value van Stewart wordt uitgebreid stilgestaan bij de verklarende kracht van EVA ten aanzien van ontwikkelingen in aandelenkoersen. Stewart, uitvinder van EVA, bespreekt deze verklarende kracht vanuit een conceptuele invalshoek en vanuit een empirische invalshoek. De conceptuele redenatie van Stewart is de volgende: ~Bewegingen in aandelenkoersen weerspiegelen normaliter de veranderingen in de waarde van onderneming (abstraherend van de waarde van het vreemd vermogen); ~De waarde van de onderneming volgens de DCF-methode is een goede indicatie van de beurswaarde van de onderneming (aantal aandelen maal de koers van dit aandeel); ~De waarde van de onderneming volgens de DCF-methode is identiek aan de waarde volgens de EVA-methode; ~Toekomstige EVA s (aangeduid met het begrip Market Value Added, MVA) bepalen, samen met het huidig geïnvesteerd vermogen, de waarde van de onderneming; ~Een toename in toekomstige EVA s resulteert in waardecreatie, tot uitdrukking komend in een hogere aandelenkoers; ~De onderneming die stuurt op groei in EVA, stuwt de aandelenkoers; ~Een hoge(re) gerealiseerde EVA komt tot uitdrukking in een stijging van de aandelenkoers. EVA: realiseer ik waarde? EVA geeft het antwoord op de vraag: realiseer ik waarde? EVA doet dit op een zeer eenduidige wijze: EVA 0: waarderealisatie EVA 0: waardevernietiging De EVA van een onderneming wordt bepaald door drie factoren: het rendement van de onderneming; het risicoprofiel van de onderneming; de groei van de onderneming. Alledrie de factoren moeten in onderlinge samenhang worden bekeken om tot een totaaloordeel te komen over de financiële prestatie van een bedrijf. Het rendement van een onderneming geeft aan hoeveel de onderneming verdient met het geld dat zij tot haar beschikking heeft. Rendement is gedefinieerd als: operationeel resultaat / geïnvesteerd vermogen. Een andere naam hiervoor is Return On Invested Capital (ROIC). Het risicoprofiel van een onderneming geeft aan in hoeverre de omzet, marge en winst gevoelig zijn voor schommelingen in het economische klimaat. Risico wordt uitgedrukt in het minimaal te genereren rendement. Dit is de zogenaamde Weighted Average Cost of Capital (WACC). De WACC is afhankelijk van het risicoprofiel van een bedrijf. Hoe hoger het risico, hoe hoger het minimaal te realiseren rendement. Een onderneming groeit als zij waarde creëert door extra te investeren. Groei is gedefinieerd als groei in het geïnvesteerd vermogen. Om te groeien, zal de onderneming moeten investeren. De ROIC geeft het gerealiseerde rendement weer, de WACC het minimaal te realiseren rendement. Het verschil tussen deze beide percentages (de spread) geeft de kwaliteit van de prestatie weer. Door de spread te vermenigvuldigen met het geïnvesteerd vermogen (de omvang van het bedrijf) resulteert de EVA: de absolute prestatie van een bedrijf (zie ook figuur 1). figuur 1 EVA gedefinieerd; rendement, risico en groei Weighed Avarage Cost Gerealiseerde waarde per periode Return On Invested Capital of Capital = Geïnvesteerd kapitaal minimaal verwachte opbrengst EVA = ROIC -/- WACC x Geïnvesteerd kapitaal } } Spread Omvang Value based managment Toename winstgevendheid en optimalisatie WACC Selecteer beste projecten (spread 0) en beheers het kapitaal FEBRUARI

3 Deze redenering klinkt zeer aantrekkelijk. De vraag is echter of hij klopt voor de laatste gedachte (de eerste zes zijn theoretisch niet omstreden). Stewart beschrijft in zijn boek een empirisch onderzoek waaruit blijkt dat een hoge gerealiseerde EVA en een gerealiseerde groei in EVA in hoge mate positief correleren met een stijging in aandelenkoersen. De correlatie van andere indicatoren als winst per aandeel, cashflow en ROE is zeer laag of zelfs nihil. De conceptuele redenatie van Stewart lijkt hiermee valide. Stewart spreekt in dit verband over de heilige graal: EVA is niet alleen toepasbaar voor het bepalen van waardecreatie, maar tevens voor de beoordeling van waarderealisatie. De manager die hoge EVA s realiseert, wordt beloond met stijgende aandelenkoersen. Onderstaande citaat is overgenomen uit het boek The Quest for Value : The unicorn is penned, the grail is discovered. Rest good knight, for victory is ours!...every company s most important goal must be to increase it s EVA...EVA is that really matters. DE VERKLARENDE KRACHT VAN EVA De claim van Stewart dat hij de heilige graal heeft gevonden is niet onopgemerkt gebleven. Niet in het minst overigens door de intensieve PR-campagne die het adviesbureau Stern Stewart heeft gevoerd om de voordelen van EVA voor het voetlicht te brengen. De claim van Stewart dat hij de heilige graal heeft gevonden is niet onopgemerkt gebleven De aandacht van managers en adviseurs voor EVA neemt na de publicatie van Stewart snel toe. Pas in een later stadium voelen wetenschappers zich geroepen onderzoek te doen naar de validiteit van Stewart s claim. In de jaren worden van een groot aantal onderzoeken de resultaten gepubliceerd. De meeste van deze onderzoeken zijn van Amerikaanse origine, hoewel enkele onderzoeken ook in Nederland zijn gedaan. In figuur 3 is een selectie van onderzoeken opgenomen, die representatief is voor de uitkomsten van de niet genoemde onderzoeken. De studies van Stewart, O Byrne, Douglas/Chen en Biddle/Bowen/Wallace hebben betrekking op de Amerikaanse kapitaalmarkt. De studie van Steenvoorden/Urff/ figuur 2 Voorbeeldberekening EVA Materiële vaste activa 500 Immateriële vaste activa (inclusief goodwill) 250 Financiële vaste activa 75 Totaal vaste activa 825 Netto onderhanden werk 25 Voorraden 250 Vorderingen (debiteuren en overige) 120 Operationele liquide middelen 60 Crediteuren -25 Overige niet rentedragende vlottende passiva -75 Totaal nettowerkkapitaal 355 Omzet 3000 Directe kosten Indirecte kosten -750 Operationeel resultaat 300 Belastingkosten 150 Belastingschuld op interestbaten 30 Belastingen over interestlasten -15 Belasting over niet-operationeel resultaat 5 Toename latentie (voorziening) -25 Kasbelastingen 145 NOPLAT 155 Operationeel resultaat 155 Capital charge 118 Operationeel resultaat 155 ROIC 13% Spread 3% EVA (capital charge methode) 37 EVA (spread methode) FEBRUARI 2002

4 Vrancken op de Nederlandse kapitaalmarkt. De onderzoeken leveren zeer verschillende uitkomsten op. De onderzoeken van Stewart en O Byrne geven een zeer hoge correlatie aan tussen EVA en MVA. De onderzoeken van Douglas/ Chen, Steenvoorden/Urff/Vrancken en Biddle/Bowen/Wallace daarentegen leiden tot exact de tegenovergestelde conclusie: de correlatie tussen EVA en MVA is niet aanwezig. Een eenduidige conclusie is aan de hand van deze (en de andere) onderzoeken niet te formuleren. De reactie van Stewart op de onderzoeken met een negatieve conclusie over de relatie tussen EVA en MVA is tweeledig: ~de onderzoekers hebben EVA niet goed gedefinieerd (zie de definitie van EVA in het kader); ~de onderzoeksopzet is niet correct. Beide argumenten worden als niet valide beschouwd door de meerderheid van deskundige wetenschappers. DE MYTHE ONTZENUWD Is er dan geen uitsluitsel te geven over de relatie tussen EVA en MVA? Waarschijnlijk wel. Een aantal observaties omtrent de verschillende onderzoeken en onderzoeksopzetten brengt licht in de duisternis: ~ Observatie 1 Kapitaalmarkten waarderen een onderneming met behulp van de verwachte toekomstige kasstromen (DCF-methode), de correlatiestudies analyseren historische prestaties als indicator voor de waarde van de onderneming. ~ Observatie 2 De DCF-methode heeft een langetermijnoriëntatie, indicatoren voor waarderealisatie en een kortetermijnoriëntatie. ~ Observatie 3 Stewart en O Byrne werken voor het adviesbureau Stern Stewart, de uitvinders van EVA. De observaties 1 en 2 sluiten uitstekend aan bij de theorie omtrent de verschillen tussen waardecreatie en waarderealisatie. In de wetenschap is reeds uitvoerig aangetoond dat geen enkele figuur 3 Uitkomsten onderzoeken naar de relatie tussen EVA en MVA Stewart: hoge correlatie tussen EVA en MVA; O Byrne: hoge correlatie tussen EVA en MVA; Douglas/Chen: negatieve correlatie tussen EVA en beurskoersen; residual cashflow is het beste alternatief; Steenvoorden/Urff/Vrancken: de correlatie tussen nettowinst en MVA is hoger dan de correlatie tussen EVA en MVA; Biddle/Bowen/Wallace: lage correlatie tussen EVA en MVA. Operating cashflow en nettowinst zijn betere alternatieven. prestatie-indicator de mogelijkheid biedt om op basis van korte termijn historische prestaties een verwachting te geven over de lange termijn toekomstige prestaties. Winst per aandeel niet, operationele cashflow niet, Return On Equity niet, en blijkbaar EVA ook niet. Stewart probeert aan te tonen wat niet is aan te tonen. De bewering van Stewart dat een groei in gerealiseerde EVA aandelenkoersen stuwt, lijkt niet valide. Deze conclusie lijkt te worden ondersteund door de observatie ten aanzien van het commerciële belang van de onderzoekers Stewart en O Byrne bij de uitkomst van de discussie. EVA EN VBM De conclusie dat geen enkele indicator voor waarderealisatie een eenduidige verklaring geeft voor bewegingen in aandelenkoersen is enerzijds teleurstellend, anderzijds ook stimulerend. Het teleurstellende zit in het feit dat een besturingssysteem gericht op waardecreatie niet alleen kan bestaan uit EVA. Het stimulerende zit in de constatering dat voldoende instrumenten voorhanden zijn om sturing op waardecreatie wel degelijk mogelijk te maken. Deze instrumenten maken deel uit van een geïntegreerd Value Based Managementsysteem. In een VBM-systeem wordt gewerkt volgens het adagium different techniques for different purposes. Een besturingssysteem, gericht op waardecreatie, kan niet alleen bestaan uit EVA In de management control staat de korte-termijn-eva centraal, in de strategische planning de lange-termijn-vrije-kasstromen. Het werken met verschillende instrumenten is misschien lastiger dan het werken met één instrument, het is echter zeer wel mogelijk. Voor voorbeelden hiervan wordt verwezen naar de literatuurlijst. PRESTATIE-INDICATOREN VERGELEKEN Na de constatering dat geen enkele indicator voor waarderealisatie een afdoende verklaring geeft voor bewegingen in aandelenkoersen, resteert de vraag: Is de keuze van de indicator voor waarderealisatie nog relevant? Het antwoord is een volmondig ja. De keuze voor de indicator dient namelijk te voldoen aan de volgende twee eisen: ~ Langetermijnverwachtingen op basis van een DCF-analyse moeten eenduidig kunnen worden vertaald naar kortetermijntargets en -budgetten. FEBRUARI

5 figuur 4 Indicatoren voor waarderealisatie vergeleken WPA ROS ROI/ROA ROE ROIC EVA CFROI DCF TSR Samenhang tussen rendement, risico en groei nee nee nee nee nee ja ja ja ja DCF-analyse vertaalbaar naar targets en budgetten nee nee ja ja ja ja ja - ja Indicatie mate van winstgevendheid ja ja ja ja ja ja ja ja ja Grote mate van objectiviteit ja ja ja ja ja ja ja nee ja Onderscheid operationele en financiële prestaties nee nee nee nee ja ja ja ja nee Onafhankelijkheid van accounting principles nee nee nee nee ja ja ja ja ja Bruikbaar voor diverse organisatorische niveaus nee ja ja ja ja ja ja ja nee Onderscheid economic performance en management performance nee ja ja ja ja ja ja nee nee Relatief eenvoudig ja ja ja ja ja ja nee nee ja EPS = Nettowinst/aantal aandelen ROS = Resultaat/omzet ROI/ROA = Nettowinst + rente/totaal vermogen ROE = Nettowinst/eigen vermogen EVA = (ROIC-WACC) x bedrijfseconomisch vermogen ROIC = Bedrijfseconomisch resultaat/bedrijfseconomisch vermogen CFROI = Sustainable cashflow/huidige bruto-investering DCF = Netto contante waarde toekomstige vrije cashflows TSR = (Koerswinst + dividend)/beginkoers ~De indicator dient een waardegerichte mindset bij managers te bevorderen. Zij moet hiertoe managers stimuleren aandacht te hebben voor (de relatie tussen) rendement, risico en groei. Uit figuur 4 blijkt dat EVA niet de enige indicator is die aan de bovengenoemde twee eisen voldoet. Ook bijvoorbeeld Total Shareholder Return (TSR) voldoet aan de twee eisen. Indien tevens rekening wordt gehouden met een aantal randvoorwaarden vanuit de economische theorie, is EVA de enige bruikbare indicator voor waarderealisatie in een VBM-systeem. CONCLUSIE EVA speelt met recht een prominente rol in VBM. Het is de enige indicator die aan alle eisen en randvoorwaarden voor een goede meting van waarderealisatie voldoet. Het feit dat de claim van Stewart over de relatie tussen EVA en aandelenkoersen niet valide blijkt te zijn, doet dan ook geen afbreuk aan de relevantie van EVA als indicator voor waarderealisatie. EVA is terecht de centrale stuurgrootheid in een VBM-systeem. Vanuit de economische theorie zijn de volgende randvoorwaarden te formuleren: ~De indicator moet de mate van winstgevendheid van een activiteit aangeven ( hoeveel marge maken we op onze omzet? ). ~De indicator moet een grote mate van objectiviteit hebben (geen discussies over de interpretatie van de uitkomst). ~De indicator moet een onderscheid maken tussen operationele en financiële prestaties (gescheiden verantwoordelijkheden). ~De prestatie volgens de indicator moet zo min mogelijk afhankelijk zijn van het gebruik en de interpretatie van accounting principes (ter voorkoming van manipulatie en subjectiviteit). ~De indicator moet toepasbaar zijn voor verschillende organisatorische niveaus zoals totale onderneming, divisies en business units (combinatie beïnvloedbaarheid en motiverende werking). ~Met behulp van de indicator moet verschil kunnen worden gemaakt tussen economic performance en management performance (wiens prestatie: markt of manager?). ~De indicator moet relatief eenvoudig zijn in te voeren (geen financieel-technische exercitie). Literatuur 1 Biddle c.s., Evidence on the relative and incremental information content of EVA, residual income, earnings and operating cashflow, juli Copeland c.s., Valuation: Measuring and managing the value of companies, third edition, John Wiley Sons, Ehrbar, EVA: The real key to creating wealth, John Wiley Sons, Janssen en Urff: Economic Value Addec bij Heijmans N.V., Handboek Management Accounting, O Byrne, EVA and market value, JOACF, Steenvoorden c.s., De relatie tussen EVA en marktwaarde: een mythe ontzenuwd?, Tijdschrift Financieel Management, Stewart, The Quest for Value, Harper Collins, Steenvoorden en Urff, EVA: prestatiemaatstaf van waarde, Tijdschrift Controlling, juni Urff, Value Based Management: Concept en toepassingen, Kluwer, FEBRUARI 2002

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo

Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever <> begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo Hoe cashflow te interpreteren. Volgens de lesgever begin liquiditeit einde liquiditeit hoewel alle reporting modellen wel zo zijn opgemaakt (ook onder IFRS) IAS 7 maakt gebruik van cashstroom tabellen,

Nadere informatie

Business Valuation : groeiend belang

Business Valuation : groeiend belang Business Valuation : groeiend belang Inleiding Vandaag de dag worden we steeds vaker geconfronteerd met de vraag hoeveel een onderneming waard is en of ze gelet op de huidige crisis financieel gezond is.

Nadere informatie

Welkom bij Aeternus. De vooruitkijkspiegel

Welkom bij Aeternus. De vooruitkijkspiegel Welkom bij Aeternus De vooruitkijkspiegel Wat doen we? Werkgebieden en internationale netwerken Aeternus heeft lokale kennis en is een relevante partij in haar netwerken en bezit een kwalitatief internationaal

Nadere informatie

Target EVA Het bepalen van EVA-doelstellingen vanuit bedrijfseconomisch perspectief Drs. Nicolai G. Knop Ir. Eric Urff CMA CFM 1

Target EVA Het bepalen van EVA-doelstellingen vanuit bedrijfseconomisch perspectief Drs. Nicolai G. Knop Ir. Eric Urff CMA CFM 1 Target EVA Het bepalen van EVA-doelstellingen vanuit bedrijfseconomisch perspectief Drs. Nicolai G. Knop Ir. Eric Urff CMA CFM 1 Februari 2003 1 Beide auteurs zijn werkzaam bij de business unit Advisory

Nadere informatie

Waardering van een Onderneming

Waardering van een Onderneming Waardering Congres Financieele Dagblad: Private Equity in de Praktijk 6 april 2006 Dr Michel van Bremen Partner First Dutch Capital B.V. Waardering, essentie: Res tantum valet quantum vendi potest Iets

Nadere informatie

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht

De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht De meest frequente Engelse waarderingstermen toegelicht In publicaties betreffende waarderingen van ondernemingen worden we vaak geconfronteerd met diverse Engelse termen, al dan niet eenvoudig te plaatsen

Nadere informatie

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow

Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Werkkapitaal, Equity cashflow, Entity cashflow en Discretionary Cashflow Er is al heel wat gezegd en geschreven over het onderwerp Cash Flows. Wat ons blijft verbazen is hoe onvolledig deze publicaties

Nadere informatie

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1

Welkom. RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering. ValuePro - RB Studiekring 1 Welkom RB Studiekring Lezing ondernemingswaardering 1 Voorstellen drs. Chris Denneboom RV RAB cdenneboom@valuepro.nl Master in Business Valuation Register Valuator Register adviseur bedrijfsopvolging Gerechtelijk

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Voor publicatie: 10 mei 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2012 Rotterdam, 10 mei 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider op het gebied van raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent

Nadere informatie

Corporate finance & treasury. Werkkapitaal en liquiditeit in de overnamepraktijk. Current ratio en quick ratio zijn geen liquiditeitsratio s

Corporate finance & treasury. Werkkapitaal en liquiditeit in de overnamepraktijk. Current ratio en quick ratio zijn geen liquiditeitsratio s Werkkapitaal en liquiditeit in de overnamepraktijk Current ratio en quick ratio zijn geen liquiditeitsratio s 18 december 2014 TIJDSCHRIFT CONTROLLING TIJDSCHRIFT CONTROLLING december 2014 Tekst: Taco

Nadere informatie

Toepassen van Adjusted Present Value

Toepassen van Adjusted Present Value Toepassen van Adjusted Present Value Blz. 1 van 8 In deze bijdrage wordt ingegaan op het berekenen van economische waarde. Naast de bekende discounted cash flow (DCF) methode wordt ook wel gebruik gemaakt

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Voor publicatie: 14 maart 2012 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN 2011 Rotterdam, 14 maart 2012 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,

Nadere informatie

De Grafiek. De waarde van een onderneming. Het lezen van de grafiek. Value drivers Interactief gebruik van de grafiek. Het lezen van de grafiek.

De Grafiek. De waarde van een onderneming. Het lezen van de grafiek. Value drivers Interactief gebruik van de grafiek. Het lezen van de grafiek. De Grafiek De waarde van een onderneming John Burr Williams definieerde al in 1938 de waarde van een onderneming: De waarde van een onderneming wordt bepaald door de netto verwachte kasstroom gedurende

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015

HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Voor publicatie: 5 augustus 2015 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE HALFJAAR 2015 Rotterdam, 5 augustus 2015 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355 HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014 Voor publicatie: 13 mei 2014 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN Q1 2014 Rotterdam, 13 mei 2014 - Hunter Douglas, wereldmarktleider in raambekleding (Luxaflex ) en een vooraanstaand producent van bouwproducten,

Nadere informatie

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010

TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 TA3290 Life-Cycle Modeling and Economic Evaluation 2009-2010 CiTG, minor Mining and Resource Engineering Economie college 1: Grip op Geldstromen Dr.ir. Gerard P.J. Dijkema Energy & Industry Group December

Nadere informatie

Value Based Business Steering / Value Based Management

Value Based Business Steering / Value Based Management Value Based Business Steering / Value Based Management Han Levink 2 maart 2004 1. Inleiding 1.1 Shareholder Value De focus van het management op het creëren van aandeelhouderswaarde heeft de afgelopen

Nadere informatie

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43

Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 Management en Organisatie VWO 6 Hst 31, 37 t/m 43 25 januari 2011 proeftoets 100 minuten Opgave 1 Handelsonderneming Astan bv heeft gegevens verzameld. Deze gegevens zijn nodig voor het opstellen van de

Nadere informatie

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur

De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur Hoofdstuk 5 De gemiddelde vermogenskosten en optimale vermogensstructuur 5.1 Inleiding In de vorige hoofdstukken hebben we het vreemd vermogen en het eigen vermogen van een onderneming besproken. De partijen

Nadere informatie

FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S

FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S FINANCIËLE ANALYSE EN RATIO S 1 CONTACT PARMENTIER GUY MGI BVBA Valkenlaan 31 2900 Schoten Tel: 03/685.40.07 Mail: guy@parmrev.be Guy Parmentier Bedrijfsrevisor Executive professor University of Antwerp

Nadere informatie

SomethingOld. SomethingBlue

SomethingOld. SomethingBlue Financiële Analyse voor Credit Managers SomethingOld Something New SomethingBorrowed SomethingBlue... and a sixpence for luck in your shoe! 3 We are living in a world of bounded rationality, based on

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V.

Balanced Scorecard. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Balanced Scorecard Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van: SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2 VERSIEBEHEER... 3 2 DE

Nadere informatie

Hoe verkoop ik mijn onderneming: het verkoopproces. Whitepaper van de Jong & Laan corporate finance. Bel 038-7779807 of kijk op www.jonglaan.

Hoe verkoop ik mijn onderneming: het verkoopproces. Whitepaper van de Jong & Laan corporate finance. Bel 038-7779807 of kijk op www.jonglaan. Hoe verkoop ik mijn onderneming: het verkoopproces Whitepaper van de Jong & Laan corporate finance Inhoudsopgave Inleiding 3 Verkooptraject 4 Waardebepaling 5 Over de Jong & Laan corporate finance 6 1.

Nadere informatie

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT?

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT? TOETS JAARREKENINGLEZEN BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR VOORJAARSSCYCLUS 2012 EN INHALERS 11 OKTOBER 2012 (12.00 13.15 UUR) Naam :..... Cursusgroep :..... a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET

Nadere informatie

Value-based Management Control Systemen: Een analyse van ontwerp en gebruik

Value-based Management Control Systemen: Een analyse van ontwerp en gebruik NEDERLANDSE SAMENVATTING Paul C.M. Claes Value-based Management Control Systemen: Een analyse van ontwerp en gebruik In dit proefschrift staat de volgende vraag centraal: Hoe implementeren Nederlandse

Nadere informatie

Fundamental Analyser (Bron: Reuters)

Fundamental Analyser (Bron: Reuters) (Bron: Reuters) Deze informatie is afkomstig van derden in de zin van artikel 24.8 en 24.9 van de Algemene Voorwaarden van BinckBank en is dus niet afkomstig van BinckBank. Deze informatie is indicatief

Nadere informatie

Goede groei elektronische omzet Succesvol tijdschriftenarchief Pensioenen naar verzekeraar Interne organisatie afgerond IT outsourcing en start

Goede groei elektronische omzet Succesvol tijdschriftenarchief Pensioenen naar verzekeraar Interne organisatie afgerond IT outsourcing en start 2008 Goede groei elektronische omzet Succesvol tijdschriftenarchief Pensioenen naar verzekeraar Interne organisatie afgerond IT outsourcing en start invoer nieuw systeem Consolidatie leveranciers Brill

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers 1. Balans in detail 2. Kengetallen Les 4. Vergelijk je resultaten op 4 manieren + maak goede investeringsbeslissingen Les 4 Vergelijk je resultaten

Nadere informatie

Managementcontrol Examennummer: 93329 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Managementcontrol Examennummer: 93329 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Managementcontrol Examennummer: 93329 Datum: 8 februari 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 5 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 3 cases met elk 5 open vragen (maximaal

Nadere informatie

Aurington. Administratie en Advies

Aurington. Administratie en Advies Aurington Administratie en Advies Let op de houdbaarheidsdatum! Mei 5 Pincode 6 7 8 Boetes Dit jaar Deze maand De balans Tandorine B.V. Debet Activa Bezittingen Wat heb ik? Credit Passiva Vermogen Hoe

Nadere informatie

Agenda. Wie is De Hooge Waerder?

Agenda. Wie is De Hooge Waerder? 1 Agenda 1. Wie is De Hooge Waerder? 2. Wat is mijn bedrijf waard? 3. Is uw bedrijf verkoopklaar? Vestigingen Wie is De Hooge Waerder? 2 Wie is De Hooge Waerder? Divisies: op alle vestigingen zijn alle

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 8

Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Oefenopgaven Hoofdstuk 8 Opgave 1 Hazelkoning Onderneming Hazelkoning NV heeft 7 jaar geleden een obligatielening uitgegeven met een oorspronkelijke looptijd van 30 jaar. De couponrente van de lening bedraagt

Nadere informatie

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION

Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION Voor een efficiënt planning & control proces FINANCIAL MONITOR A PLANNING COMPANY B.V. BUSINESS SOLUTION 1. De Controllers (en adviseurs) van MKB-ondernemingen en organisaties gebruiken de om een volledig

Nadere informatie

Voorwoord. Mededelingen Aureus:

Voorwoord. Mededelingen Aureus: Voorwoord Dit is het overzicht van de studiestof Finance. Het betreft hier een overzicht van de verplichte literatuur. Hoofdstuk A tot en met M bestaat uit de verplichte literatuur van het hoofdboek. Dit

Nadere informatie

Module 4 Inzicht in cijfers

Module 4 Inzicht in cijfers Geleerd in vorige presentaties Module 4 Inzicht in cijfers Les 3. Begrijp de balans en stuur op kengetallen 1. Winst- en verliesrekening 2. Balans 3. Kasstroomoverzicht 4. Winst en belasting Les 3 Maak

Nadere informatie

BEURSRATIO S BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig?

BEURSRATIO S BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? KDT Financiele analyse P.1 1 BEURSRATIO S KDT Financiele analyse P.1 BEURSRATIO S marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? wie stelt belang in deze ratio s? - institutionele

Nadere informatie

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT

a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT TOETS JAARREKENINGLEZEN BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR NAJAARSCYCLUS 2012 EN INHALERS 8 FEBRUARI 2013 (12.00 13.15 UUR) Naam :..... Cursusgroep :..... a. U hebt voor deze toets 75 minuten de tijd. VERGEET

Nadere informatie

BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel. - institutionele beleggers - private belegger

BEURSRATIO S. marktwaardering van het aandeel. - institutionele beleggers - private belegger KDT Financiele analyse P06.01 1 BEURSRATIO S KDT Financiele analyse P06.01 2 BEURSRATIO S marktwaardering van het aandeel is het aandeel duur? goedkoop? koopwaardig? wie stelt belang in deze ratio s? -

Nadere informatie

Het stuurmodel voor een opdrachtgever

Het stuurmodel voor een opdrachtgever Het stuurmodel voor een opdrachtgever Ir. Derk K. Kremer 1. Inleiding In één van mijn eerdere artikelen heb ik al aangegeven dat de rol van opdrachtgever op zich geen moeilijke rol is. Voor een ervaren

Nadere informatie

ONTWERP, GEBRUIK EN EFFECTEN VAN VALUE- BASED MANAGEMENT RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK

ONTWERP, GEBRUIK EN EFFECTEN VAN VALUE- BASED MANAGEMENT RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK Management accounting & control: ONTWERP, GEBRUIK EN EFFECTEN VAN VALUE- BASED MANAGEMENT RECENTE ONTWIKKELINGEN IN ONDERZOEK Value-Based Management (VBM) systemen hebben betrekking op geïntegreerde interne

Nadere informatie

Financiële analyse. Les 3 Kengetallen. Opdracht voor volgende lesweek

Financiële analyse. Les 3 Kengetallen. Opdracht voor volgende lesweek Financiële analyse Les 3 Kengetallen Opdracht voor volgende lesweek 1. Ieder teamlid download de financiele gegevens en berekent voor zijn bedrijf uit elke categorie van kengetallen (liquiditeit, solvabiliteit,

Nadere informatie

Groei van omzet en winst bij Koninklijke Brill. Kerncijfers (in EUR x miljoen) 2013 2012* 2012

Groei van omzet en winst bij Koninklijke Brill. Kerncijfers (in EUR x miljoen) 2013 2012* 2012 Groei van omzet en winst bij Koninklijke Brill Kerncijfers (in EUR x miljoen) 2013 2012* 2012 Omzet 29.3 27,5 27,5 EBITDA 4,5 4,2 4,2 Winst voor belastingen 3,3 3,1 3,1 Winst na belastingen uit voortgezette

Nadere informatie

VALUEPLAN Corporate Finance Business Planning Bedrijfswaardering Winstoptimalisatie Herstructureringen. Waardering van Ondernemingen

VALUEPLAN Corporate Finance Business Planning Bedrijfswaardering Winstoptimalisatie Herstructureringen. Waardering van Ondernemingen LEARNING OBJECTIVES - slides/handouts op www.valueplan.me 1. Waardering van ondernemingen OF Waarde creatie van ondernemingen 2 2. Beperkingen van het waarderen 4 3. Betekenis van waarderen 6 4. Boekhoudkundige

Nadere informatie

Financiële analyse en rapportage Examennummer: 62614 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur

Financiële analyse en rapportage Examennummer: 62614 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Financiële analyse en rapportage Examennummer: 62614 Datum: 2 februari 2013 Tijd: 10:00 uur - 11:30 uur Dit examen bestaat uit 4 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 10 meerkeuzevragen (maximaal

Nadere informatie

Toets 3 HAVO 5 g Diagnostische toets 2012

Toets 3 HAVO 5 g  Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Toets 3 HAVO 5 20 12 MO Onderdeel 3.1 Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Diagnostische toets 2012 Uitwerkingen/waardering Voor deze toets zijn maximaal 35 punten te behalen; De

Nadere informatie

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V.

BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. BUSINESS VALUATION UITWERKING TOPAAS B.V. VERONDERSTELLINGEN Vraagprijs 2.500.000 (pand en inventaris). Inkomsten: In totaal 40 kamers; Bezetting kamers: T1 45%, T2 52%, T3 63%, vanaf T4 en verder 68%;

Nadere informatie

Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan

Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan Belang van managerial balance sheet en uitwerking ervan In dit artikel wordt het belang van de managerial balance sheet of compressed balance sheet aangetoond. Hiervoor beginnen wij met een uitdieping

Nadere informatie

Onderdeel A. Toepassingsgerichte opgaven

Onderdeel A. Toepassingsgerichte opgaven Onderdeel A. Toepassingsgerichte opgaven Dit onderdeel betreft een casus met 4 verschillende deelvragen. U dient de gestelde opgaven te beantwoorden binnen de omlijnde vakken. Vermeldt daarbij de gevraagde

Nadere informatie

Bedrijfsfinanciering & Corporate Governance

Bedrijfsfinanciering & Corporate Governance Master TEW Bedrijfsfinanciering & Corporate Governance Prof. Keuleneer Q uickprinter Koningstraat 13 2000 Antwerpen www.quickprinter.be 190 4.50 EUR Nieuw!!! Online samenvattingen kopen via www.quickprintershop.be

Nadere informatie

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355. Voor publicatie: 8 november 2005 08.

HUNTER DOUGLAS N.V., Piekstraat 2, 3071 EL Rotterdam, Nederland, Tel. 010 4869911, Telefax 010-4850355. Voor publicatie: 8 november 2005 08. Voor publicatie: 8 november 2005 08.00 uur HUNTER DOUGLAS RESULTATEN EERSTE NEGEN MAANDEN 2005: 7,5% HOGERE OMZET EN 22,6% HOGERE WINST DERDE KWARTAAL 2005: 12,7% HOGERE OMZET, 79,4% HOGERE WINST Rotterdam,

Nadere informatie

KEN DE GETALLEN. Inzicht in financiële cijfers. Loek Vis BASIS & BELEID ORGANISATIEADVISEURS

KEN DE GETALLEN. Inzicht in financiële cijfers. Loek Vis BASIS & BELEID ORGANISATIEADVISEURS KEN DE GETALLEN Inzicht in financiële cijfers Loek Vis BASIS & BELEID ORGANISATIEADVISEURS 1. RESULTATENREKENING omzet - inkoopkosten = brutomarge - operationele kosten (excl. afschrijvingen) = EBITDA

Nadere informatie

Alternatieve financiële prestatie-indicatoren. Toezicht Kwaliteit Accountantscontrole & Verslaggeving

Alternatieve financiële prestatie-indicatoren. Toezicht Kwaliteit Accountantscontrole & Verslaggeving Alternatieve financiële prestatie-indicatoren Toezicht Kwaliteit Accountantscontrole & Verslaggeving April 2014 Inhoudsopgave 1 Conclusie en samenvatting 4 2 Doelstellingen, onderzoeksopzet en definiëring

Nadere informatie

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3 WOORD VOORAF.......................................................... 1 1. INLEIDING............................................................. 3 2. PUBLICATIEVERPLICHTINGEN...........................................

Nadere informatie

Hoofdstuk 6: Beoordelen

Hoofdstuk 6: Beoordelen Hoofdstuk 6: Beoordelen M&O VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Overzicht H6: Beoordelen Management & Organisatie Centraal Examen (CE) 1. Rechtsvormen 2. Prijsberekening 3. Resultaten 4. Balans 5. Liquiditeitsbegroting

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 5 onderdeel: Cash Management datum: 28 juni 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start

Nadere informatie

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30

Kasstroom uit investeringsactiviteiten Investering in machines / 350 Desinvestering in machines 65 Aandeel in winst C / 20 Aandeel in dividend C 30 Voortgezette Studie Boekhouden 12.1 a De functie van het kasstroomoverzicht is een bijdrage leveren aan de beoordeling door gebruikers van het vermogen van de onderneming om geldmiddelen en kasequivalenten

Nadere informatie

HET BUSINESSPLAN Schrijven van de financiële paragraaf

HET BUSINESSPLAN Schrijven van de financiële paragraaf Trefwoorden: businessplan, financiering, ratioanalyse HET BUSINESSPLAN Schrijven van de financiële paragraaf De financiële paragraaf is een kritiek onderdeel van het businessplan. Het betreft de cijfermatige

Nadere informatie

Het kasstroomoverzicht

Het kasstroomoverzicht 8 Het kasstroomoverzicht 801 Ingaande geldstromen 1 Toename eigen vermogen a Winst vóór belasting d 400.000** b Opbrengst aandelenemissie - 20.000** 2Toename langlopende schulden - 190.000** 3 Desinvestering

Nadere informatie

Verkorte jaarrekening

Verkorte jaarrekening Geconsolideerde winst- en verliesrekening voor het jaar eindigend op 31 december 2012 x miljoen Doorlopende activiteiten Beëindigde Vóór Bijzondere activiteiten bijzondere posten posten Netto-omzet 9.131-9.131-9.131

Nadere informatie

EEN NADERE ANALYSE VAN DE RELATIES TUSSEN AANDELENRENDEMENTEN EN WINSTEN, DIVIDENDEN EN CASH-FLOWS. Gert Hegge en Rezaul Kabir

EEN NADERE ANALYSE VAN DE RELATIES TUSSEN AANDELENRENDEMENTEN EN WINSTEN, DIVIDENDEN EN CASH-FLOWS. Gert Hegge en Rezaul Kabir EEN NADERE ANALYSE VAN DE RELATIES TUSSEN AANDELENRENDEMENTEN EN WINSTEN, DIVIDENDEN EN CASH-FLOWS Gert Hegge en Rezaul Kabir Vakgroep Bedrijfseconomie Katholieke Universiteit Brabant Tilburg, april 1995

Nadere informatie

* Deze cijfers zijn ontleend aan de conceptjaarrekening 2010. De jaarrekening zal op 6 april 2011 op de website www.brill.nl gepubliceerd worden.

* Deze cijfers zijn ontleend aan de conceptjaarrekening 2010. De jaarrekening zal op 6 april 2011 op de website www.brill.nl gepubliceerd worden. Goed jaar voor Koninklijke Brill Kerncijfers (in M )* 2010 2009 Omzet 27,1 26,1 EBITDA 4,6 3,6 Winst voor belastingen 3,7 2,9 Winst 2,8 2,1 Winst per aandeel ( ) 1,47 1,14 * Deze cijfers zijn ontleend

Nadere informatie

Examen PC 2 vak Cash Management

Examen PC 2 vak Cash Management Examen PC 2 vak Cash Management Instructieblad Betreft: examen: PC 2 leergang 6 onderdeel: CAS datum: 19 december 2013 tijd: 16.00 17.30 uur Deze aanwijzingen goed lezen voor u met uw examen start Aanwijzingen:

Nadere informatie

PERSBERICHT - AANKONDIGING JAARRESULTATEN 2014. Gereglementeerde informatie. Embargo tot 17 maart 2015, 17h40. The innovative packaging company

PERSBERICHT - AANKONDIGING JAARRESULTATEN 2014. Gereglementeerde informatie. Embargo tot 17 maart 2015, 17h40. The innovative packaging company PERSBERICHT - AANKONDIGING JAARRESULTATEN 2014 Gereglementeerde informatie Embargo tot 17 maart 2015, 17h40 The innovative packaging company Stijging van de operationele resultaten en de netto winst Verhoging

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 4

Persbericht Aantal pagina s: 4 Persbericht Aantal pagina s: 4 Brunel: sterke groei omzet en winst Kernpunten verslagjaar 2004 Omzet 313 miljoen; 27% groei EBIT 11,0 miljoen; toename van 8,1 miljoen Nettowinst 7,3 miljoen; toename van

Nadere informatie

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk

www.jooplengkeek.nl Hoofdstuk 42 belangrijk www.jooplengkeek.nl belangrijk 1 Liquiditeitskengetallen Current ratio Quick ratio Working capital (werkkapitaal) Cashflow Kengetallen Kengetallen zijn verhoudingsgetallen, ze geven de verhouding aan tussen

Nadere informatie

Groesman International B.V.

Groesman International B.V. Kredietrapport Rapport datum 15-05-2014 Bedrijf Adres groesman international amsterdam - Samenvatting Bedrijfsnaam Vestigingsadres Breitnerlaan 7 Kredietadvies EUR 1.000.000 Score 7,4 Betalingsscore 7,8

Nadere informatie

Oefenopgaven Hoofdstuk 4

Oefenopgaven Hoofdstuk 4 Oefenopgaven Hoofdstuk 4 Opgave 1 De NV Red Mobile verkoopt smartphones in Nederland en heeft de volgende aandeelhouders: KPN NV heeft 35% van de 10 miljoen gewone aandelen, France Telecom 30% van de aandelen

Nadere informatie

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30)

1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Faculteit Ruimtelijke Wetenschappen Naam: Studentnummer: Tentamen Financiering voor Vastgoedkunde Antwoordsuggesties 1 november 2011 Examenhal (18:30 21:30) Omcirkel het meest juiste antwoord bij de Multiple

Nadere informatie

Persbericht Aantal pagina s: 9

Persbericht Aantal pagina s: 9 Persbericht Aantal pagina s: 9 Brunel verdubbelt winst in eerste halfjaar Highlights eerste halfjaar 2005 Omzet Brunel International stijgt met 32% naar 184 miljoen Absolute bruto marge groeit met 25%

Nadere informatie

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg

Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Masterclass Financieel & Strategisch Management in de zorg Het verhaal achter de cijfers en sturen op ratio s Drs. ing. Sander Oude Luttikhuis 27-05-2015 Leadership Entrepreneurship Stewardship Even voorstellen

Nadere informatie

Financiële definities

Financiële definities Financieel Overzicht Bekaert Jaarverslag 2013 102 Financiële definities Boekwaarde per aandeel Dividendrendement Dochterondernemingen EBIT EBIT interestdekking EBITDA (Bedrijfscashflow) Eenmalige opbrengsten

Nadere informatie

Beoordeling van investeringsvoorstellen

Beoordeling van investeringsvoorstellen Beoordeling van investeringsvoorstellen C2010 1 Beoordeling van investeringsvoorstellen Ir. drs. M. M. J. Latten 1. Inleiding C2010 3 2. De onderneming C2010 3 3. Investeringen G2010 3 4. Selectiecriteria

Nadere informatie

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende?

9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation. Is sturen op budget voldoende? 9e PUG symposium PRINCE2, The Next Generation Is sturen op budget voldoende? Nieuwe ontwikkelingen om de resultaten te volgen! Nicole Claassen Gianni Piazza Performanagement Introductie Performanagement

Nadere informatie

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening

Schiphol Nederland B.V. 2011. Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Schiphol Nederland B.V. 2011 Vennootschappelijke balans en winst- en verliesrekening Jaarverslag 2011 Schiphol Nederland B.V. is onderdeel van de Schiphol Group (N.V. Luchthaven Schiphol voert Schiphol

Nadere informatie

TOETSVRAGEN ONDERDEEL JAARREKENINGLEZEN VAN DE BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR. 17 februari 2010 13.30-14.30 UUR NAJAARSCYCLUS 2009 EN INHALERS

TOETSVRAGEN ONDERDEEL JAARREKENINGLEZEN VAN DE BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR. 17 februari 2010 13.30-14.30 UUR NAJAARSCYCLUS 2009 EN INHALERS TOETSVRAGEN ONDERDEEL JAARREKENINGLEZEN VAN DE BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR 17 februari 2010 13.30-14.30 UUR NAJAARSCYCLUS 2009 EN INHALERS Naam :..... Cursusgroep :..... a: U hebt voor deze toets 60 minuten

Nadere informatie

sustainable cashflow Cashflow proxy: Corporate finance & treasury

sustainable cashflow Cashflow proxy: Corporate finance & treasury Cashflow proxy: sustainable cashflow In de praktijk komen diverse varianten van cashflowberekeningen voor die een benadering vormen van de operational cashflow, de net cashflow of de free cashflow. Deze

Nadere informatie

Persbericht BERICHT OVER HET EERSTE HALFJAAR 2006

Persbericht BERICHT OVER HET EERSTE HALFJAAR 2006 Persbericht HAL BERICHT OVER HET EERSTE HALFJAAR 2006 De nettowinst voor aandeelhouders van HAL Holding N.V. bedroeg over de eerste zes maanden van 2006 300,7 miljoen ( 4,72 per aandeel) vergeleken met

Nadere informatie

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven.

Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. www.jooplengkeek.nl Investeringsselectie Waarom gaan we investeren We verwachten winst te maken! Alleen rekening houden met toekomstige ontvangsten en uitgaven. belangrijk Calculaties voor beslissingen

Nadere informatie

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3

Inhoud WOORD VOORAF... 1 1. INLEIDING... 3 Inhoud WOORD VOORAF.......................................................... 1 1. INLEIDING............................................................. 3 2. PUBLICATIEVERPLICHTINGEN..........................................

Nadere informatie

A COMPANY NV - 999999999-9:07 maandag, 14 oktober 2013

A COMPANY NV - 999999999-9:07 maandag, 14 oktober 2013 44 A COMPANY NV - 999999999-9:07 maandag, 14 oktober 2013 Kredietlimiet Aankooplimiet Status Rechtzaken 0 0 actief nee Ondernemingsnummer 999999999 Bedrijfsnaam A COMPANY NV Adres A STREET 1 1001 A CITY

Nadere informatie

Pink Fee. Bureau voor financieel en organisatie advies. Stichting Het Dagelijks Bestaan Jaarrekening 2012/2013

Pink Fee. Bureau voor financieel en organisatie advies. Stichting Het Dagelijks Bestaan Jaarrekening 2012/2013 Pink Fee Bureau voor financieel en organisatie advies Stichting Het Dagelijks Bestaan Jaarrekening 2012/2013 Inhoudsopgave Pagina Opdracht 3 Balans per 31 augustus 2013 4 Winst- en verliesrekening over

Nadere informatie

het investeringsdomein is niet meer sectorgebonden, maar beslaat in potentie het geheel van de sectoren van de MSCI Europe index.

het investeringsdomein is niet meer sectorgebonden, maar beslaat in potentie het geheel van de sectoren van de MSCI Europe index. BRIEF AAN DE AANDEELHOUDER VAN HET GBF 'AMUNDI ETF MSCI EUROPE IT UCITS ETF' Parijs, 2 januari 2014 Mevrouw, Mijnheer, Hierbij delen we u, als aandeelhouder van het Gemeenschappelijk Beleggingsfonds 'AMUNDI

Nadere informatie

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf?

19 mei 2008. Wat is de waarde van een bedrijf? 19 mei 2008 Wat is de waarde van een bedrijf? Wat is de waarde van een bedrijf? P.P.C. Buijsrogge RV Register Valuator Makelaar in bedrijfsbelangen www.corporatesearch.nl buijsrogge@corporatesearch.nl

Nadere informatie

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013

Vastgoed financieren. In een commerciële omgeving. Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Vastgoed financieren In een commerciële omgeving Anja van Balen Sector Banker zorg 31 oktober 2013 Welkom in de commerciële bancaire wereld Businessplannen Bancaire normen Business plan Focus aanbrengen

Nadere informatie

Wat zegt uw financiële balans?

Wat zegt uw financiële balans? Wat zegt uw financiële balans? Samen met een door uw accountant opgestelde toelichting vormen de winst- en verliesrekening en de balans gezamenlijk de jaarrekening van uw onderneming. De balans is een

Nadere informatie

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers?

Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Performance Management: hoe mensen motiveren met cijfers? Prof. Dr. Werner Bruggeman www.bmcons.com De High Performance Organisatie Kenmerken van hoogperformante organisaties (Manzoni): 1. High level of

Nadere informatie

Persbericht NETTOWINST OVER 2008 VAN 383 MILJOEN NETTO VERMOGENSWAARDE DAALT MET 809 MILJOEN (19%)

Persbericht NETTOWINST OVER 2008 VAN 383 MILJOEN NETTO VERMOGENSWAARDE DAALT MET 809 MILJOEN (19%) Persbericht HAL NETTOWINST OVER 2008 VAN 383 MILJOEN NETTO VERMOGENSWAARDE DAALT MET 809 MILJOEN (19%) De nettowinst over 2008 bedroeg 383,1 miljoen, overeenkomend met 6,03 per aandeel, vergeleken met

Nadere informatie

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10

2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Financiering niveau 4 Correctiemodel voorbeeldexamen 2015 Nederlandse Associatie voor Examinering Financiering niveau 4 1 / 10 Vraag 1 Toetsterm 1.1 - Beheersingsniveau: K - Aantal punten: 1 Wat is de

Nadere informatie

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde

b Kerntaak gekoppeld aan het werkprogramma van het college Financiën helder en op orde gemeente Eindhoven Inboeknummer 12bst01585 Dossiernummer 12.38.651 18 september 2012 Commissienotitie Betreft startnotitie over Sturen met normen: domein 'flexibiliteit'. Inleiding Op 28 augustus is in

Nadere informatie

Halfjaarbericht 2015. N.V. Dico International

Halfjaarbericht 2015. N.V. Dico International Halfjaarbericht 2015 N.V. Dico International Inhoud Jaarverslag Directieverslag N.V. Dico International Verkorte halfjaarcijfers 2015 1. Verkort overzicht financiële positie per 30 juni 2015 2. Verkort

Nadere informatie

Best practices voor een waardevolle implementatie

Best practices voor een waardevolle implementatie NEDERLANDSE ERVARINGEN MET VALUE MANAGEMENT Best practices voor een waardevolle implementatie Door Rob Lanen, en Diane Vonk Bedrijven die de verschillende elementen van Value Management op een coherente

Nadere informatie

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens

Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Bestuur Nederlandse Associatie voor Praktijkexamens Eamenlijn Diploma Module Niveau MBO 4 Positionering Versie 1.2 Financieel-Administratief Praktijkdiploma Boekhouden (PDB) Bedrijfseconomie (BE) Geldig vanaf 01-01-2013 Vastgesteld op 13 juli 2011 Vastgesteld

Nadere informatie

Mutatie ( miljoen) Mutatie 2009* in %

Mutatie ( miljoen) Mutatie 2009* in % Tweede kwartaal/eerste halfjaar 2010 26 augustus 2010 Halfjaarbericht Hoofdpunten Omzet met 10,8% gestegen naar 7,1 miljard (stijging van 4,4% tegen constante wisselkoersen) Bedrijfsresultaat met 17,6%

Nadere informatie

Toelichting voor de AVA Agendapunt 3a: Vaststelling van het bezoldigingsbeleid van de raad van bestuur

Toelichting voor de AVA Agendapunt 3a: Vaststelling van het bezoldigingsbeleid van de raad van bestuur Toelichting voor de AVA Agendapunt 3a: Vaststelling van het bezoldigingsbeleid van de raad van bestuur Voorgesteld wordt om het bezoldigingsbeleid voor de raad van bestuur te wijzigen. Het bestaande beleid

Nadere informatie

a. U hebt voor deze toets 60 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT.

a. U hebt voor deze toets 60 minuten de tijd. VERGEET U NIET UW GEMAAKTE TOETS IN TE LEVEREN BIJ DE SURVEILLANT. TOETS JAARREKENINGLEZEN BEROEPSOPLEIDING ADVOCATUUR VOORJAARSCYCLUS 2011 EN INHALERS 14 OKTOBER 2011 (12.00-13.00 UUR) Naam :..... Cursusgroep :..... a. U hebt voor deze toets 60 minuten de tijd. VERGEET

Nadere informatie

Eindexamen m&o vwo 2011 - I

Eindexamen m&o vwo 2011 - I Opgave 2 Bij deze opgave horen de informatiebronnen 1 tot en met 4. Het Nederlandse bedrijf Cross nv is onderverdeeld in drie divisies: Cross Aerospace, Cross Technical Services en Cross Food Systems (zie

Nadere informatie

Over de interpretatie van schattingen van het private en het sociale rendement van R&D

Over de interpretatie van schattingen van het private en het sociale rendement van R&D CPB Memorandum Hoofdafdelingen : Institutionele Analyse en Bedrijfstakken Afdelingen : Kenniseconomie en Bedrijfstakkencoördinatie Samenstellers : Maarten Cornet, Erik Canton en Alex Hoen Nummer : 27 Datum

Nadere informatie

HOFAM - Financieel Management Module 3B

HOFAM - Financieel Management Module 3B HOFAM - Financieel Management Module 3B 1-1 Algemeen Gele planbladen geven het programma weer Sheets zijn niet meer dan een ondersteuning Examen: Open boek 1 uur en 30 minuten Meestal 3 vragen 60 % sommen,

Nadere informatie