zonder geld? Zakgeld en zo Uitstapje

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "zonder geld? Zakgeld en zo Uitstapje"

Transcriptie

1 Hoe overleef ik... zonder geld? Hou je pinpas voor jezelf! Heb jij een rekening met pinpas? Dan weet je dat je je pincode voor jezelf moet houden (niemand de code vertellen of mailen, niemand laten meekijken met pinnen). Leen ook nooit je pas (en code) uit, ook al heeft iemand een mooi verhaal of biedt hij of zij (veel) geld! Criminelen gebruiken namelijk rekeningen om gestolen geld tijdelijk op te zetten. Ze maken op die manier een geld-ezel van je en brengen je zwaar in de problemen. Je bent strafbaar en je moet het gestolen geld terugbetalen. Kijk op pasopjepas.nl voor meer informatie en tips. Huh!? Geld-ezel? Ik? Hoe zie je dat? 30 De Grote Geld Quiz 30 Geld aan de andere kant van de wereld 30 Slim euro s besparen 30 Stoere spaarders! 30 Welk bijbaantje past bij jou? 30 Kun jij met geld omgaan? (Kasboekje!) ~ Tekst Jolanda Dreijklufft Illustraties Annet Schaap, Petra Baan Uitstapje Geld verdienen in het museum In het Geldmuseum in Utrecht kom je van alles te weten over de geschiedenis en betekenis van geld. r zijn prachtige oude munten te zien, maar je kunt je kunt er ook ervaren hoe (snel) je geld kunt verdienen én verliezen door zogenaamd te handelen op de beurs, een bieding te doen op de bloemenveiling of te gokken in het casino. r is ook een spannende expositie over fraude met geld: Snel geld. Geldmuseum.nl Zakgeld en zo Krijgt echt íedereen meer zakgeld dan jij? Vaak lijkt dat maar zo. n bovendien ligt het eraan wat je ervan moet betalen. Op de site van Nibud Scholieren kun je zien wat redelijk is en wat je met je ouders kunt bespreken als jullie afspraken maken over zakgeld en kleedgeld. Nibud.nl/scholieren Arm in Nederland Nederland is wereldwijd gezien een rijk land, maar het is helemaal niet zo vanzelfsprekend dat er in elk gezin genoeg geld is om regelmatig kleding aan te schaffen, te sporten of elke dag gezond voedsel te kopen. r zijn op dit moment kinderen in Nederland die opgroeien in armoede en door bezuinigingen komen er dit jaar nog eens bij. Goed om bij stil te staan... (Bron: Nederlandse Kinderrechtenmonitor 2012.). Deze geldpagina s zijn gemaakt in samenwerking met nr.4 augustus/september 2012 de toekomst

2 1 D GROT geld Quiz Wat heeft een meisje van twaalf in Nederland gemiddeld per week te besteden aan zakgeld, extraatjes, klusjes en bijbaantjes? A Nooit genoeg. B Minder dan drie euro. C Ongeveer zes euro. D Bijna elf euro. Ik snap het niet... al m'n geld is alweer op! 2 Goud, geld, luxe Wie wil het nu niet? Maar maakt geld dan gelukkig? Volgens sommigen is rijkdom het begin van alle ellende, volgens anderen is armoede juist het begin van al het kwaad. Maar eh, wat weet jij eigenlijk van geld? Doe de quiz! Waar komt het woord bank eigenlijk vandaan? A Van het ngelse woord bank, dat oever of kust betekent. Geldhandelaren deden hun werk altijd waar andere handelaren hun werk ook deden: bij de havens van rivieren en zeeën. B Van het woord bank als in meubel om op te zitten. Geldhandelaren bewaarden het grootste deel van hun geldvoorraad onder de bank waar ze op zaten. C Van het Italiaanse woord banca dat tafelblad betekent. delsmeden lieten munten op dat tafelblad stuiteren om te horen of die wel helemaal van zuivere edelmetaalsoorten waren gemaakt. D Van het Zwitserse woord bank, dat geldkluis betekent. 3 Hoe is de rijkdom op aarde verdeeld? A Arme mensen hebben minder geld dan rijken. Maar er zijn véél meer armen dan rijken. Daarom is verreweg het meeste geld op aarde in handen van al die arme mensen bij elkaar. B De armste mensen op aarde hebben samen maar de helft van al het geld. De rijkste mensen hebben samen een kwart van al het geld op aarde. C De armste 3,5 miljard mensen (dit is de helft van alle mensen) hebben samen maar 1 procent van al het geld op aarde. en rijke bovenlaag van 700 miljoen mensen (1% van de wereld bevolking) heeft 85 procent van al het geld in bezit. D De 3 miljard armste mensen hebben samen een kwart van al het geld. De 1 miljard rijkste mensen bezitten ook een kwart. ik hou van iedereen! Tekst Jan Paul Schutten Illustraties Petra Baan en Annet Schaap v hmmm, lekkere aandelen heeft deze bank Stinkt geld? Vies is het in elk geval wel. Maar hóe vies? Op munten en bankbiljetten kom je de ergste bacteriën (zoals die van poep) tegen. Hoeveel procent daarvan is besmet? A Ongeveer 8 procent van de munten en 1 procent van de B Ongeveer 16 procent van de munten en 3 procent van de C: Ongeveer 31 procent van de munten en 16 procent van de D: Ongeveer 13 procent van de munten en 42 procent van de 5 Wat is een handig wachtwoord voor als je gaat internetbankieren? A Je voornaam en geboortedatum. Kun je nooit vergeten. B 1234wachtwoord. Ook makkelijk te onthouden. C De derde letter van de naam van de bank. Je postcode plus 1. n daarna je postcode in letters (1=A, 2=B, 3=C, enzo - voort). Dit raadt niemand. D De geboortedatum van je moeder, je lievelingskleur, de geboortedatum van je vader en je favoriete eten. Daar komen ze zéker niet achter! 6 Wat is een aandeel? A Als je een aandeel koopt, dan koop je een deel van een bedrijf. Je krijgt elk jaar dus ook een deel van de winst. B en aandeel is een credit default swap zonder de voordelen die een call-optie biedt boven een obligatie. Logisch toch? C en aandeel is een document waarop staat dat je een lening bij de bank hebt. D en aandeel is een document waarop staat dat je spaart bij de bank. 7 Hoe verdient een bank eigenlijk geld? A Banken beheren je spaargeld. Daarover krijg je rente. Ze lenen ook geld uit. Daarvoor betaal je rente. Het geld dat ze verdienen door geld uit te lenen is meer dan het bedrag dat ze aan spaarrekeningen uitbetalen. B Banken hebben aandelen in bedrijven. Als de bedrijven winst maken, dan verdienen de banken mee. C Als mensen rood staan op de bank moeten ze een boete betalen. D Alle drie de antwoorden zijn waar. ~

3 8 Banken hebben veel invloed in de wereld. Op welke gebieden spelen ze allemaal een belangrijke rol? a Ze bepalen de economie en de handel van alle landen. B Ze bepalen de economie en de lonen van mensen in het bedrijfsleven. c Ze bepalen de economie, de handel en de lonen. d Ze spelen een rol op het gebied van de economie, de handel, het milieu, mensenrechten, dierenwelzijn, financiering van wapenhandel en nog veel meer. 9 Wie is de rijkste man ter wereld? n hoe rijk is hij? a Het is de Mexicaan Carlos Slim met 58 miljard euro. Bill gates? Tsss.. ik, sultan Bruneitje, ben de rijkste! B Het is Bill Gates uit de Verenigde Staten met 56 miljard dollar. c Het is de sultan van Brunei, met 1580 miljard dollar. d Het is de emir van de Verenigde Arabische miraten. Alleen al zijn olievoorraad is 800 miljard euro waard. Verder is hij eigenaar van meer dan duizend grote bedrijven, waaronder Shell, Mobil en Texaco. 10 Hoe groot is de kans dat je de loterij wint? a Je kunt winnen of verliezen. De kans is dus 1 op 2. Oftewel 50 procent. B Het is een te lastige berekening om hier uit te leggen. Maar de kans om de hoofdprijs te winnen als er een miljoen loten verkocht zijn is ongeveer 1 op ik zei toch dat we die loterij ooit zouden winnen? Dat is ongeveer 0,009 procent kans. c Jij hebt zoveel pech. Bij jou is de kans dat je wint als er een miljoen loten verkocht zijn niet groter dan 1 op een miljoen. Dat is 0,00001 procent kans. d Als je elke week mee doet en je wordt honderd jaar, dan is de kans dat je hem uiteindelijk een keer wint ongeveer 50 procent. Iek! 50% kans om de loterij te winnen? d Valt mee hè? Had je antwoord A? In één maand krijgen Neder landse kinderen van twaalf meer dan wat de armste Indiase arbeiders in een heel jaar verdienen. 2 C lke metaalsoort klinkt anders. De Italiaanse edelsmeden waren zo getraind in het geluid van de munten dat ze direct konden horen of een munt vals was of niet. 3 C Geld is onvoorstelbaar oneerlijk verdeeld in de wereld. De rijkste 1 procent van de mensen op aarde heeft ongeveer 40 procent van alle rijkdom. 4 D Geld is echt, echt, echt heel vies. n bankbiljetten zijn het smerigst. Daarom heb je in India machines die de biljetten even tot boven de driehonderd graden verhitten. De biljetten zijn dan weer bacterievrij. Voor even dan... 5 C De antwoorden A en B zijn veel te makkelijk. C bestaat uit negen tekens die je eenvoudig kunt onthouden. Als je bij verschil - lende banken zit heb je ook nog D GROT geld Quiz De antwoorden eens verschillende wachtwoorden, wat nog veiliger is. D is minder veilig dan C en ook nog eens onhandig. Tenzij je het fijn vindt om elke keer dat je je saldo checkt kanariegeel pannen - koekenmetstroop in te vullen. 6 A Als je dus 51 procent van de aandelen koopt ben je de hoofdeigenaar! Daarom hebben aandeelhouders vaak veel macht over een bedrijf. 7 D n er zijn nog meer manieren waarop banken geld verdienen. Je hoeft in elk geval geen mede - lijden met ze te hebben dat ze niet genoeg winst maken. Je moet als bank behoorlijk domme dingen doen om veel verlies te maken. Maar dat is precies wat er de afgelopen jaren bij veel banken is gebeurd. 8 D Omdat banken aandelen in veel bedrijven hebben, spelen ze een grote rol op het gebied van het milieu en mensenrechten. Zo kunnen ze bedrijven steunen die naar olie boren in natuurgebieden. Of ze hebben aandelen in bedrijven die hun personeel uitbuiten. Dat komt vaker voor dan je denkt. Want juist dát soort bedrijven maakt veel winst! Wil jij weten of jouw bank zich netjes gedraagt? Surf dan naar eerlijkebankwijzer.nl. Als je bank slecht scoort kun je besluiten over te stappen. Daar heb je je hele leven nog plezier van. Want een bank die het beter voor heeft met de wereld heeft het ook beter voor met jou! 9 A Valt het mee? Hij kan het geld trouwens niet in een keer van de bank halen om er drop van te kopen. Het meeste geld zit in bedrijven en aandelen. Zou hij die allemaal verkopen, dan gaan tientallen bedrijven failliet. 10 C Je kunt ook zeggen dat je zoveel geluk hebt dat je 0,00001 procent kans heb om te winnen. Want die kans verandert niet. Ze zeggen niet voor niets dat loterijen een vorm van belasting zijn voor mensen die heel slecht zijn in kans - berekening... Het goede nieuws is dat de opbrengst van veel loterijen naar goede doelen gaat. ~

4 Pubers wereldwijd Hoe ziet hun toekomst eruit? Zoals je in de quiz hebt gelezen, is het geld niet bepaald eerlijk verdeeld in de wereld. Wat betekent dit voor leeftijdsgenoten in l Salvador, thiopië en India? Ook zij dromen over een goede toekomst. De één wil reisleidster worden, de ander astronaut en de volgende computerdeskundige. Ik slaap met mijn moeder en broer in één bed. Mijn neef slaapt op een matje op de grond. Minasayesh (10) woont in Hawassa, een stad 270 km ten zuiden van de hoofdstad van thiopië lke dag word ik om zes uur wakker om hout te verzamelen. M n moeder maakt hier vuur mee en bakt er injera op, een grote, zurige pannenkoek. Na schooltijd ga ik die verkopen om wat geld te verdienen. Zo kan ik mijn moeder helpen. Mijn vader is vlak na mijn geboorte overleden. Mijn broer van veertien poetst na schooltijd schoenen en draagt zware spullen van de ene plek naar de andere. n mijn neef van achttien die bij ons in huis woont, doet een oplei - ding voor kapper. We hebben niet veel geld over en mijn moeder is vaak bezorgd en boos over ons leven. Ik zeg dan tegen haar dat het wel goed komt. Ik zal haar helpen. Als ik goed mijn best doe op school, kan ik later wetenschapper en astronaut worden. Dan kan ik zorgen voor m n moeder, want ze is veel ziek. Ze heeft dikke voeten en haar ogen doen pijn van de rook van het houtvuur. Top 3 Van landen waar het meest verdiend wordt per jaar 1. Liechtenstein, gemiddeld Qatar, Luxemburg, ( ) 17. Nederland, Land: l Salvador Oppervlakte: 21,041 km2 Aantal inwoners: 6 miljoen mensen Levensverwachting: 73 jaar Gemiddeld inkomen: per jaar Land: Nederland Verónica (15) woont in l Salvador Mijn moeder verkoopt groenten op de markt. Meestal verdient ze zo n tien dollar per dag. Ik krijg elke week 4 euro zakgeld. Daarmee koop ik eten op school. Meestal ontbijt ik niet, maar ik lunch met gebakken bonen, rijst en verse koffie. r blijft niet veel geld over. Gelukkig kan ik lopen naar school, het is dichtbij. De school is gratis, maar het schooluniform en de schoenen moeten we zelf betalen. Dat geld is er niet, maar we krijgen het via een hulporganisatie. School is belangrijk. Ik wil later in het toerisme gaan werken om iedereen te laten zien hoe mooi mijn land is. Ik heb drie paar schoenen. én voor school, één voor naar de kerk en slippers voor in huis. Mijn grootste bezit, is een mobiele tele - foon. Ik heb de oude van een vriend gekregen. Alleen heb ik nooit beltegoed. Dus als je me wilt spreken, moet je míj bellen. R Oppervlakte: m2 Aantal inwoners: 16,5 miljoen Levensverwachting: 80 jaar Gemiddeld inkomen: per jaar Ik heb drie paar schoenen: één voor school, één voor naar de kerk en slippers voor in huis. Tekst Karin Wesselink Fotografie Minasayesh Adriaan Backer Illustratie Annet Schaap Bron statistieken CIA World Factbook Deze verhalen zijn mede mogelijk gemaakt door Cordaid Kinderstem. cordaidkinderstem.nl Als ik geld over heb, wil ik reizen. In m n eentje. Het liefst naar Mekka in Saoedi Arabië. Dat is de droom van veel moslims. Land: thiopië, Oppervlakte: 34 x zo groot als NL Aantal inwoners: bijna 94 miljoen Levensverwachting: 56 jaar Gemiddeld inkomen: 800 per jaar Meer dan een kwart leeft onder de armoedegrens ( 1,00 per dag) Land: India Oppervlakte: 3,287,263 km2 Aantal inwoners: 1,205,073,612 - iets meer dan 1200 miljoen (alleen in China wonen nóg meer mensen) Levensverwachting: 67 jaar Gemiddeld inkomen: per jaar (er zijn grote inkomensverschillen, want maar een kwart van de mensen leeft onder de armoedegrens) Atufa (13) komt uit Moradabad, een stad in het noorden van India. Ze woont hier met drie zussen, twee broers en haar ouders in een flat. Sinds ik op school computerles heb, weet ik dat ik later software wil ontwikkelen! Als ik heel goed oefen, kan ik straks hopelijk als eerste in mijn familie gaan studeren. Daarvoor moet ik naar Bangalore, een grote stad 2000 km hiervandaan. Wanneer mijn zussen zijn getrouwd, willen mijn ouders er hopelijk met mij naar toe verhuizen. Want ik kan er niet als meisje alleen naartoe. Ik wil later een goed leven en daarom moet ik mijn eigen geld verdienen. Om me heen zie ik veel daklozen en kinderen die niet naar school gaan, maar werken. Veel mensen hebben het moeilijk. Alles wordt steeds duurder, zelfs rijst. Als ik later geld heb, zal ik altijd een deel aan de armen geven. Maar ik wil ook winkelen en mooie kleren kopen. Ik heb nu geen eigen geld en dus ook nog nooit iets kunnen kopen van eigen geld.

5 Besparen doe je zo! Staat er bijna niets meer op je bankrekening? n is de bodem van je portemonnee in zicht? Dan wordt het de hoogste tijd om te gaan besparen. Misschien waren er deze maand wel drie vriendinnen jarig. Of pasten je schoenen écht niet meer. Of was dat ene T-shirt precies jouw kleur r is altijd wel een excuus om geld uit te geven. Maar of je weinig of iets meer te besteden hebt: het kan nooit kwaad om op je geld te letten. n je ouders vinden het ook wel fijn als je met wat minder toe kunt. Gulle gevers en lezers met een gat in de hand: opgelet! Met deze tips kun je flink besparen. n het is nog leuk ook! Ruilhandel Groei je elke week wel vijf centimeter? Daar kan geen spaaren kleedgeld tegenop. De oplossing: een kledingruil-feestje. Verzamel alle spullen die je niet meer aan kunt of die je niet meer zo leuk vindt. Doe ze voor de zekerheid even in de wasmachine en ga er met een strijkijzer overheen. Vraag je vrienden hetzelfde te doen en kom bij elkaar. Kijken en passen maar! Iedereen gaat in het nieuw en vast heel vrolijk weer naar huis. xtra tip: voor weinig geld kun je ook een compleet nieuwe outfit scoren in een tweedehands- of kringloop winkel. Geduldig rondsnuffelen, dan vind je hele leuke vintage bloesjes, shirts en zelfs schoenen! Je hebt originele kleding, en het is goed voor je portemonnee en het milieu. Kort koppie Baal jij/baalt je moeder er ook zo van dat alleen even de puntjes knippen hetzelfde kost als een heel nieuw kapsel? Laat dan eens een student aan de kappersschool de schaar in je bos zetten. Dat is heel voordelig en soms zelfs gratis. Zweethandjes zijn niet nodig, want er zijn docenten in de buurt. n de studenten hebben al veel geoefend op poppenhoofden T. Googel op kappersschool. uit de lezers- nquête Mag je zelf beslissen wat je met je geld doet? Ja 31% Ja, maar ik moet wel overleggen 59% Nee, ik moet om toestemming vragen 10% Tekst Karin Wesselink Illustraties Annet Schaap Heb je spaargeld? Nee 2% Soms 16% Ja 82% Heb je een eigen rekening? Ja 85% Nee 15% uit de lezers- nquête Word lid van de bibliotheek. Dat is gratis tot Goedkoper bellen je negentiende. Hier kun je niet Huiswerkopdrachten bespreken of alleen boeken lenen, maar ook heel laatste nieuwtjes uitwisselen, het veel tijdschriften lezen. Voor niks! goed koopst doe je dat via de Heb je de Twilight Saga al tien keer computer. Met chatten via msn, gekeken en kun je elke scene wel Hyves of Facebook of bellen via dromen? Wissel eens dvd s uit met Skype gaat dat ook nog eens heel een vriendin. Kun je heerlijk weer snel. Heb je een smartphone? een avondje zwijmelen Daarmee zul je vast wel chatten via of griezelen. Ping of WhatsApp. Maar je kunt ook skypen met je smartphone! Het handigst en goedkoopst is dat via wi-fi (vaak gratis beschikbaar in cafeetjes of op andere plekken). Ouderwets bellen is vaak duur. Want wist je dat je soms per minuut betaalt en niet per seconde? Stel dat je 1 minuut en drie seconden belt, dan wordt dat geteld als twee minuten. Zo ga je wel snel door je beltegoed heen! Lunchtrommel mee De kantine op school of de supermarkt om de hoek verkoopt allerlei lekkers waar je maag om smeekt T. Maar het kost best veel geld als je dat regelmatig doet, en echt lekker en gezond is het vaak ook niet. Waarom zou je thuis niet wat extra werk maken van je lunch - trommeltje? Leg plakjes banaan op een dun laag chocopasta of pindakaas. Maak een kaasboterham fris met tomaat, komkommer en/of sla. Of vul een wrap met humus en stukjes rode paprika of roomkaas met komkommer en kruiden. Smullen maar! Kritisch met koopjes Natuurlijk is er niets mis met koopjes jagen. In de opruiming of uitverkoop kun je juist slim je slag slaan. Bij spullen die altijd goedkoop zijn, is het slim extra kritisch te zijn. Hoe goedkoper een stuk vlees, hoe slechter het dier het waarschijnlijk had toen het nog leefde. n bij een shirtje dat maar vier euro kost, is de kans groot dat de makers ervan (vaak in China of een ander zogenaamd lage-lonen-land) heel weinig betaald kregen voor hun werk. Maar, dat hóeft niet zo te zijn, en ook dure merken bieden soms kleding aan die onder slechte omstandigheden is gemaakt. Check dit op het Monopoly -bord van modepoly.org. xtra tips uit de lezers- nquête

6 Stoere Spaarders Alessia spaart voor een onvergetelijke ervaring, Lara voor een goed doel en Senakirfa voor boeken en haar familie. Alle drie weten ze: sparen gaat niet vanzelf. Je moet er wel iets voor doen. Lara (14) Sparen voor mezelf doe ik niet. Maar twee jaar geleden heb ik wel in een paar maanden tijd bij elkaar gespaard. Wat veel geld hè? Ik had dat van tevoren nooit gedacht. Ik deed dat voor Kika, een stichting die geld inzamelt voor onderzoek naar medicijnen tegen kinderkanker. Ik heb zelf leukemie gehad toen ik twee was, en op m n achtste nog een keer en had toen veel last van de bijwerkingen van de medicijnen. Mijn haar viel uit, ik was erg misselijk en ik werd er agressief van. Dus ik vind het belangrijk dat daar meer onderzoek naar gedaan wordt. Ik bedacht dat ik de Nijmeegse Vierdaagse wilde gaan wandelen, vier dagen 30 kilometer per dag. Daar konden mensen en bedrijven me voor sponsoren. Dat ging dus heel goed! Als ik weer een keer zoiets zou doen, is dat voor Stichting Doe en Wens. Die verzorgen een leuke dag voor ernstig zieke kinderen. Ik spaar niet voor mezelf omdat ik nog niet echt in de toekomst durf te kijken. Ik moet nog een jaar kankervrij zijn, daarna heb ik net zoveel kans als ieder ander om leukemie te krijgen. Lara twee jaar geleden Lara nu Tekst Karin Wesselink Illustraties Annet Schaap Fotografie Lara jong: dwin Wiekens, Senakirfa: Ilse Savenije Alessia (16) Ik heb gespaard voor een vakantie naar Amerika met mijn vriendje. Zijn ouders komen daar vandaan. We gaan twee weken naar een blokhut aan een meer. Met zijn ouders en familie. Daarna gaan we een week op pad naar New York en Washington! Het geld heb ik verdiend door te werken: af en toe kon ik op mijn school klusjes doen, ik deed oppaswerk en ik stond elke zaterdag in een kledingwinkel waar ik zo n honderd euro per maand verdiende. Het ticket kostte 820, maar ik wil ook nog wat meer geld meenemen om daar dingen te doen. Dus alles bij elkaar wilde ik 1500 bij elkaar sprokkelen. Behalve geld verdienen, heb ik een tijdje zuinig gedaan en geen nieuwe kleren gekocht. Ik ben niet alleen blij omdat ik mijn eigen ticket heb betaald en lekker op vakantie ga, met werken in een kledingwinkel leer je meer dan je denkt. Je doet bijvoorbeeld mensenkennis op, en je leert creatief en geduldig te zijn. Senakirfa (12) lke week krijg ik vijf euro zakgeld. Daarvan leg ik twee euro apart. Ik wacht net zo lang tot ik genoeg heb om een nieuw boek te kopen. Als het me te lang duurt en ik wil het boek toch al graag lezen, ga ik naar de bibliotheek. De meeste boeken koop ik tijdens Koninginnedag of op boekenmarkten. Dan zijn ze niet zo duur. en andere manier om geld te verdienen, is goed mijn best doen op school. Voor elk mooi cijfer krijg ik een euro. Verder vraag ik voor m n verjaardag meestal een boekenbon. n met Kerst krijg ik meestal ook wel iets. In de zomervakantie doe ik vaak heitje voor een karweitje, maar daar verdienen we zo weinig mee, dat ik er liever een ijsje voor koop. Ik spaar ook nog op een andere manier: voor mijn familie in Ghana. Ik gooi bijvoorbeeld nooit kleren weg. n speelgoed dat ik niet meer gebruik, bewaar ik ook. Als we een doosje bij elkaar hebben, sturen we het op. Voor de lol spaar ik oude ansichtkaarten uit de jaren vijftig. n mijn vader spaart postzegels, als ik een leuke zie, bewaar ik die voor hem

7 Hoe kom je aan (extra) geld? Wie heel makkelijk zijn geld verdient, wordt slapend rijk. n sommige geluksvogels winnen de loterij of hebben een suikeroom of -tante. Maar gelukkig zijn er ook 1001 leuke en haalbare manieren om geld te verdienen. Voor een ijsje op een terras, een leuk T-shirt of om te sparen voor iets groters! Knutselen Ben je creatief en/of handig met gereedschap? Kijk eens rond op zolder of in een kringloopwinkel. Grote kans dat je daar prima spullen vindt die alleen wat beschadigd of saai zijn. n daar kun jij iets aan doen! Schuur ze op en geef ze een likje Groene vingers verf, of plak er iets moois op. Dan ziet het er weer Kijk eens rond in je straat of wijk. r zijn vast tuintjes fantastisch uit en kun je de spullen verkopen via waar jouw groene vingers meteen van beginnen te Marktplaats of op een vrijmarkt. Ben jij handiger in jeuken. Misschien heeft de eigenaar geen tijd? Of is de de keuken? Dan kun je op bestelling cupcakes of bewoner bejaard of ziek? Dan springen ze vast een gat taart gaan bakken en versieren voor een in de lucht als jij aanbiedt af en toe onkruid te wieden of verjaardag of andere speciale gelegenheid. nieuwe plantjes te poten. Overleg wat er van je wordt verwacht en wat je ermee verdient. Fietstassen achterop! Hou je van buiten zijn en kun je als het moet Kinderlijk eenvoudig Kun je best een luiertje verschonen, tegen een hagelbui en windkracht tien? Dan draai jij je hand niet om voor een folderwijk. Dit mag vanaf 13 jaar (een krantenwijk vanaf 15). Googel op hou je van voorlezen, ken je de spelregels van folderwijk en je woonplaats en Rummikub en Ganzenbord? en baantje als je vindt websites van babysitter lijkt jou op het lijf geschreven! bedrijven die dit werk Sommige mensen betalen daar drie euro per uur aanbieden. voor. Anderen hebben wel zes euro per uur over voor een betrouwbare oppas. Meld je in de straat bij mensen met jonge kinderen, ga een keertje Regeltjes proefdraaien en Vanaf je dertiende mag je officieel gaan werken. Maar spreek samen je mag niet elk soort werk doen en ook niet meer dan een uurprijs af. een bepaald aantal uren per dag en per week. Vanaf je vijftiende heb je recht op minimumloon. Dat is zo geregeld in de wet. Googel met de woorden werkregels voor jongeren en lees wat wel en niet mag. 43 de Tekst Karin Wesselink Illustraties Petra Baan Deze geldpagina s Deze zijn geldpagina s gemaakt zijn gemaakt in samenwerking samenwerking met met toekomst nr.4 augustus/september 2012 nr.4 augustus/september 2012 de toekomst Illustratie Annet Schaap kasboek Beltegoed, cadeautjes, tijdschriften, bioscoopbezoek Vliegt jouw geld je portemonnee uit, nog voordat je je zakgeld hebt gekregen? Of ben je juist een kei in sparen? Schrijf hier op wat er deze week binnenkomt. In Kasboek voor week... zakgeld,.. klusjes,.. +,.. Hou je aan het eind van de week veel geld over? Jij let goed op je geld! Misschien spaar je ergens voor? Vergeet niet af en toe een kleinigheidje voor jezelf of een ander te kopen. Uit Schrijf hier op wat je uitgeeft. Wees er heel precies in, want alleen dan krijg je een goed inzicht in je uitgavenpatroon! beltegoed,.. cadeautjes,.. snoep,.. +,.. Hoeveel hou je over? Trek het bedrag bij UIT af van het bedrag bij IN. Ligt het bedrag net boven nul? Jij geeft niet meer uit dan je binnen krijgt, heel verstandig T! Wil je toch meer sparen? Stop elke week of maand wat geld in een potje en zet het bij een bepaald bedrag op je spaarrekening. IN,.. UIT,.. -,.. Kom je uit op een bedrag onder nul? Oeps, jij hebt een gat in je hand! Zorg dat je eerst geld hebt voordat je het uitgeeft, anders stapelen de schulden zich op. Vraag zo nodig hulp aan je ouders. Kijk op hoeoverleefik.nl om extra kasboek - pagina s te printen.

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen

Inhoud. Mijn leven. ik ga verhuizen Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Plannen... 4 Hoofdstuk 2 Meubels enzo... 6 Hoofdstuk 3 Geld... 8 Hoofdstuk 4 Winkelen... 10 Hoofdstuk 5 Adreswijziging... 12 Hoofdstuk 6 De sleutel!... 14 Hoofdstuk 7 Voorbereiden...

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over de bank Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk

Nadere informatie

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld

door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld door: R-Newt jongerenwerk de Twern Werkboek Omgaan met Geld Les 1 Omgaan met Geld eze les leren jullie een aantal woorden die met het omgaan van geld te maken hebben, gaan jullie praten over geld en gaan

Nadere informatie

Gastles: Hoe word ik rijk?

Gastles: Hoe word ik rijk? Gastles: Hoe word ik rijk? Hoe word je rijk? Dat willen we natuurlijk allemaal weten. In deze presentatie krijg je veel tips. Eerst een quiz om te kijken hoe veel jullie weten. Wie weet er veel? Pak je

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank!

Inhoudsopgave. Jouw spreekbeurt over De Bank! Jouw spreekbeurt over De Bank! Wie aan de bank denkt, denkt waarschijnlijk aan veel geld. Grote gebouwen en mannen en vrouwen in pak. Maar wat doen ze nou eigenlijk op die bank? En wat gebeurt er met jouw

Nadere informatie

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc.

[zelf op te maken en in te vullen > denk hierbij aan het tonen van een foto en/of logo van de bank, je naam etc. Beschrijving Deze gastles gaat over inzicht krijgen in je inkomen en uitgaven. Jongeren moeten zorgen dat ze inkomen hebben. Anders is het lastig om een eigen leven in te vullen. Zakgeld, kleedgeld, baantje,

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit?

Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Hoofdstuk 2: Kom je ermee uit? Een middagje shoppen. a 75 209 x 100% = 35,9%. b 209 : 3,72 = 56,18. Dus zij moet 57 uur werken om de nieuwe jas te kunnen kopen. c Zij had eerst kunnen sparen of zij had

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

Colofon blz. 1 Handleiding blz. 3-4 Voorbeeld spaarplan blz. 5-7 Spaarplan 1 blz. 8-10 Spaarplan 2 blz. 11-13 Spaarplan 3 blz. 14-16 Spaarplan 4 blz.

Colofon blz. 1 Handleiding blz. 3-4 Voorbeeld spaarplan blz. 5-7 Spaarplan 1 blz. 8-10 Spaarplan 2 blz. 11-13 Spaarplan 3 blz. 14-16 Spaarplan 4 blz. Colofon blz. 1 Handleiding blz. 3-4 Voorbeeld spaarplan blz. 5-7 Spaarplan 1 blz. 8-10 Spaarplan 2 blz. 11-13 Spaarplan 3 blz. 14-16 Spaarplan 4 blz. 17-19 Spaarplan 5 blz. 20-22 Voorbeeld Contract blz.

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken

Inhoud. Mijn leven. ik regel mijn geldzaken Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Bewaren...5 Hoofdstuk 2 Administratie...7 Hoofdstuk 3 Inkomsten... 8 Hoofdstuk 4 Uitgaven... 10 Hoofdstuk 5 Sparen... 12 Hoofdstuk 6 Verzekeringen...15 Hoofdstuk 7 Begroting...

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Je hebt de test op de website van Nibud gedaan: http://service.nibud.nl/geldtypetest/ Welk geldtype ben je? Vind je dit zelf ook? Motiveer je antwoord. Beantwoord de volgende vragen

Nadere informatie

Bewindvoering: hoe werkt het?

Bewindvoering: hoe werkt het? Bewindvoering: hoe werkt het? Samen je centen de baas JE HEBT EEN BEWINDVOERDER. EN NU? Een tijdje terug heb je ervoor gekozen om je geld samen met Mijn Geld en Zo te regelen. De rechter vindt dit goed.

Nadere informatie

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin.

REGELS. Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 61 61 REGELS 1 Onderstreep de pluralisvorm in de zin. 1 Ik woon met mijn gezin in een rijtjeshuis met vier slaapkamers. 2 De vijf appartementen in deze flat zijn heel klein. 3 Hij heeft een groot huis

Nadere informatie

Wij een werkdag, zij een schooldag.

Wij een werkdag, zij een schooldag. Brenda haalt water Wij een werkdag, zij een schooldag. Actie boekje Steven veegt het erf Lamech werkt op het land Jacklyn maakt schoon Geef jouw tijd aan Steven, Brenda, Jacklyn, Lamech, Minasayesh, Adjida,

Nadere informatie

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer

Lesbrief. Schuld Anne-Rose Hermer Lesbrief Schuld Anne-Rose Hermer Doe meer met Thuisfront! Bij de boeken in de serie Thuisfront kunt u een gratis lesbrief downloaden van www.eenvoudigcommuniceren.nl. In deze lesbrief staan vragen, tips

Nadere informatie

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen

10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn. Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen NIEUWS NUMMER 16 Ι JAARGANG 8 Ι augustus 2012 10-Jarige Minasayesh uit Ethiopië kan weer kind zijn Indiase Angel (14 jaar) komt op voor kinderen met problemen Uw gift goed besteed Cordaid Kinderstem is

Nadere informatie

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld

Vroeg wijs met geld. gemeente www.heumen.nl. Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld Vroeg wijs met geld Informatie over hoe u uw kind helpt slim en verstandig om te gaan met geld gemeente www.heumen.nl Heumen HU.090 brch vroeg wijs met geld.indd 1 04-02-14 09:30 Inhoudsopgave Zakgeld

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Beste lezers van De Geldfabriek,

Beste lezers van De Geldfabriek, Beste lezers van De Geldfabriek, Ik hoop dat jullie veel plezier hebben gehad met het lezen van dit verhaal. Vonden jullie ook dat Pippa wel erg veel aan mooie spullen dacht? En dat sommige mensen onaardig

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Milieuopdrachten Sarahs Wereld

Milieuopdrachten Sarahs Wereld Milieuopdrachten Sarahs Wereld Om de wereld milieuvriendelijker te maken, heeft Sarah zeven milieutips. 1. De ruil je rijk! tip 2. De koop tweedehands! tip 3. De kijk uit wat je koopt! tip 4. De haal het

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

EURO. Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro.

EURO. Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro. EURO Vanaf januari 2002 betalen we in Nederland en in veel andere Europese landen met de euro. Muntgeld Bankbiljetten EURO Hadden jullie al gezien dat er 2 briefjes zijn van 5 euro? oud briefje nieuw briefje

Nadere informatie

Welkom en voorstellen

Welkom en voorstellen 3 november 2015 Welkom en voorstellen Francine Nijkamp-Ririhena Pubers en geld Zakgeld, richtlijnen (bron: NIBUD) Leeftijd Bedrag per week in 12 tussen 3,00 en 4,60 (19,00/mnd) 13 tussen 3,50 en 4,60 (19,00/mnd)

Nadere informatie

Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet. Hallo! Ik ben Oek.

Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet. Hallo! Ik ben Oek. Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet Hallo! Ik ben Oek. Welkom 1. - Hallo! - Oek - Museum - Kwartet Op deze kaarten kun je plaatjes vinden van mijn wereld. De wereld van Oek Welkom 1. - Hallo! -

Nadere informatie

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel!

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Samen je centen de baas INFORMATIE VOOR NIEUWE CLIËNTEN GELD EN GELDZAKEN: SOMS BEST LASTIG Het gebeurt iedereen wel eens. Dat je een brief krijgt die je

Nadere informatie

Maak je eigen jaarbegroting

Maak je eigen jaarbegroting Maak je eigen jaarbegroting Inleiding Een begroting maken. Het woord begroting wordt normaal gesproken alleen gebruikt bij bedrijven en de overheid. Maar het is tijd om ook jouw budget dezelfde aandacht

Nadere informatie

Voorblad Wat is geld?

Voorblad Wat is geld? Voorblad Wat is geld? Hieronder staan allerlei vragen over geld Beantwoord ze eerst zelf. Je bespreekt de antwoorden met de leraar. De opdrachten met * zijn extra. Heb jij weleens iets geruild met iemand?

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken

Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Rabobank s-hertogenbosch en omstreken Jouw spreekbeurt over geld Een spreekbeurt over geld, leuk! Dat zal iedereen aanspreken, want we hebben er allemaal mee te maken en de meesten kopen graag leuke dingen.

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Lees het verhaal over Geld eens rustig door. Maak voor jezelf een samenvatting of powerpoint.

Lees het verhaal over Geld eens rustig door. Maak voor jezelf een samenvatting of powerpoint. Jouw spreekbeurt over GELD. Een spreekbeurt over geld, leuk! Dat zal iedereen aanspreken, want we hebben er allemaal mee te maken en de meesten kopen graag leuke dingen. Maar ja, dan moet je wel geld hebben.

Nadere informatie

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering

Een nieuwe bank. Lesvoorbereiding Crisis graad 2. Verwondering Een nieuwe bank Lesvoorbereiding Crisis graad 2 Voorzie speelgoed - geld, echte kleine muntstukken of print het blad met de centen. Op elk blad staan 100 centen in rijen van 10. Zo kan je gemakkelijk het

Nadere informatie

Rekenmodule procenten Pagina 1

Rekenmodule procenten Pagina 1 % Rekenmodule procenten Pagina 1 Rekenmodule procenten Pagina 2 Inleiding Omdat gebleken is dat nog niet iedereen van jullie helemaal thuis is in procenten gaan we het nu hebben over dit onderwerp. Met

Nadere informatie

Lesbrief Meneer Beer

Lesbrief Meneer Beer Lesbrief Meneer Beer Het verhaal Het verhaal gaat over Meneer Beer. Hij is verliefd op een prachtig berinnetje, maar hij durft het haar niet te vertellen. Hij vindt zichzelf maar een eenvoudige beer. Om

Nadere informatie

U leert in deze les "om raad vragen". Als u niet weet wat u moet doen, kunt u iemand om raad vragen. U vraagt of iemand u kan helpen met advies.

U leert in deze les om raad vragen. Als u niet weet wat u moet doen, kunt u iemand om raad vragen. U vraagt of iemand u kan helpen met advies. OM RAAD VRAGEN les 3 spreken inleiding en doel U leert in deze les "om raad vragen". Als u niet weet wat u moet doen, kunt u iemand om raad vragen. U vraagt of iemand u kan helpen met advies. Het is belangrijk

Nadere informatie

Rekenmodule procenten Pagina 1

Rekenmodule procenten Pagina 1 % Rekenmodule procenten Pagina 1 Inleiding Omdat gebleken is dat nog niet iedereen van jullie helemaal thuis is in procenten gaan we het nu hebben over dit onderwerp. Met behulp van deze module proberen

Nadere informatie

Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD

Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD Gewoon zo! Geld: Wat moet je weten als je gaat winkelen? MAKKELIJKLEZENGIDS OVER GELD Betalen Als je een boodschap doet of bijvoorbeeld een trui koopt, moet je afrekenen. Betalen kan op verschillende manieren.

Nadere informatie

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel!

Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Je geldzaken goed geregeld: een rustig gevoel! Samen je centen de baas GELD EN GELDZAKEN. SOMS BEST LASTIG. Het gebeurt iedereen wel eens. Dat je een brief krijgt die je niet goed begrijpt. Of dat je een

Nadere informatie

Ga naar www.nibud.nl klik bij Test en spel op: Alle tests en spellen Doe de test: Wat voor geldtype ben jij? Uitslag: je bent een

Ga naar www.nibud.nl klik bij Test en spel op: Alle tests en spellen Doe de test: Wat voor geldtype ben jij? Uitslag: je bent een kritisch consument Geld genoeg? In deze opdracht ga je je eigen inkomsten vergelijken met leeftijdgenoten, je maakt een overzicht van je inkomsten en uitgaven. Daarna laat je zien hoe belangrijk reclame

Nadere informatie

NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE!

NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE! NEDERLAND HELPT NEPAL KOM IN ACTIE! NEPAL Nepal ligt in het werelddeel Azië en ligt tussen India en China. De oppervlakte van Nepal is 147.000 vierkante kilometer. Dat is vier keer groter dan Nederland.

Nadere informatie

Thema Informatie vragen bij een instelling

Thema Informatie vragen bij een instelling http://www.edusom.nl Thema Informatie vragen bij een instelling Lesbrief 28. De belastingaanslag. Wat leert u in deze les? Informatie over uw inkomsten begrijpen. Informatie over uw uitgaven begrijpen.

Nadere informatie

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl

R O S A D E D I E F. Arco Struik. Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl R O S A D E D I E F Arco Struik Rosa de dief Arco Struik 1 www.gratiskinderboek.nl In de winkel 3 Bart 5 Een lieve dief 7 De telefoon 9 Bij de dokter 11 De blinde vrouw 13 Een baantje 15 Bijna betrapt

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag

Desiree Piar 0824864 CMD 1B Docent : James boekbinder Project : vrijwilligers 55+ Doelgroeponderzoeksverslag Doelgroeponderzoeksverslag Interviews Naam: Sharlene Piar Arends leeftijd: 59 Hoe zou jij een tienermoeder helpen als jij een vrijwilliger was? En waarmee zou je een tienermoeder mee helpen? Advies geven

Nadere informatie

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang!

Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Matteüs 25:1-13 - Gezinsdienst: Wachten duurt lang! Liturgie Zingen: -Opwekking 654 Dank U voor deze nieuwe dag -Zoek eerst het Koninkrijk van God -Weet je waar het hemels koninkrijk op lijkt (Elly en

Nadere informatie

Op vakantie in het buitenland. Als je ouder bent, kun je met een bankpas overal geld opnemen.

Op vakantie in het buitenland. Als je ouder bent, kun je met een bankpas overal geld opnemen. Tekst bij powerpointpresentatie spreekbeurt basisschool Dia 1: Inleiding Wie is er wel eens bij een bank geweest?. Wie van jullie heeft al een eigen bankrekening?.. In Nederland heeft 8 van de 10 jongeren

Nadere informatie

Uitmetkorting.nl. Internet korting ontrafeld

Uitmetkorting.nl. Internet korting ontrafeld Uitmetkorting.nl Internet korting ontrafeld Inhoud Internet korting ontrafeld 3 Kortingsbon 4 Kortingscode 5 Dag deal 7 Last minute 9 Vroegboekkorting 11 Uitverkoop en sale 13 Bijzondere Sale 14 Kortlopende

Nadere informatie

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag

Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag Spaarpot van de Toekomst lesbrief en prijsvraag In 2009 bestond het Nibud 30 jaar. Tijdens het jubileumjaar heeft het Nibud geld ingezameld om binnen het onderwijs extra aandacht te kunnen besteden aan

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

40 DAys 40 nights. Werkboekje 40 dagentijd 2014. ProJOP

40 DAys 40 nights. Werkboekje 40 dagentijd 2014. ProJOP 40 DAys 40 nights Werkboekje 40 dagentijd 2014 De 40 dagen tijd is de periode voor Pasen. Het is een periode van stilte: van stilstaan bij waar je mee bezig bent, hoe je jezelf gedraagt, wat voor keuzes

Nadere informatie

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014

Onderzoek: Armoede. Publicatiedatum: 6-3- 2014 Onderzoek: Armoede Publicatiedatum: 6-3- 2014 Over dit onderzoek Het onderzoek is een driehoeksmeting bestaande uit een online enquête met zowel open als gesloten vragen, en een asynchrone online focusgroep

Nadere informatie

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING

KIJK IN JE BREIN LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING LESMODULE BASISSCHOOL LEERLING 1. DE HERSENEN 1.1 HOE ZIEN HERSENEN ERUIT? VRAAG WIE KAN VERTELLEN WAT HERSENEN ZIJN? VRAAG HEBBEN KINDEREN KLEINERE HERSENEN DAN GROTE MENSEN? 1.2 WANNEER GEBRUIK JE ZE?

Nadere informatie

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1

LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 12/11/14 1 LES 3 Ik leer Nederlands. TESTEN TEST 1 1. (lezen) Ik.... een lange tekst. 2 Hij.... een moeilijk boek. 3. Zij.... een gemakkelijk tekstje. 4..... jullie veel? Ja, wij.... graag kinderboeken.

Nadere informatie

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES

MODULE #6 DREAMBOARD PROCES MODULE #6 DREAMBOARD PROCES Welkom bij het 90 dagen mindset coachings programma. Dit programma heeft de potentie om jouw leven compleet te veranderen de komende 90 dagen. Daarin is het belangrijk dat je

Nadere informatie

Maak van je kind een maker!

Maak van je kind een maker! Maak van je kind een maker! En word er zelf ook één. Zes regels waarmee dat waarschijnlijk best wel lukt. 1 Welkom In dit boekje vertellen we over maken. Het is speciaal gemaakt voor ouders die samen met

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief gokken UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET GOKKEN 3 HOE KUN JE GOKKEN? 3 WIE IS DE WINNAAR? 4 EENS OF ONEENS?

Nadere informatie

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8

Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 Onderzoek onder kinderen groep 5 t/m 8 februari/maart 2015 Bewaren van geld Hoe bewaar jij je geld? (meerdere antwoorden mogelijk) In mijn spaarpot Op de bank In mijn portemonnee Op een speciale plek,

Nadere informatie

Streekproducten en eten uit de buurt

Streekproducten en eten uit de buurt Spreekbeurt of werkstuk Streekproducten en eten uit de buurt Inhoud Stap 1. Ga zelf op onderzoek uit Stap 2. Streekproducten of gewoon producten uit de buurt Stap 3. Waarom zijn streekproducten zo bijzonder?

Nadere informatie

Inhoud. Mijn leven. het internet en ik

Inhoud. Mijn leven. het internet en ik Inhoud Inleiding...3 Hoofdstuk 1 Wachtwoord... 4 Hoofdstuk 2 Cybercrime... 6 Hoofdstuk 3 Oplichting... 8 Hoofdstuk 4 Verbinding... 10 Hoofdstuk 5 Webwinkels... 12 Hoofdstuk 6 Sociale media... 14 Hoofdstuk

Nadere informatie

VEILIG OP DE BANK Opdrachtenblad Niveau:

VEILIG OP DE BANK Opdrachtenblad Niveau: Opdrachten Opdracht 1 Wat zijn de voor- en nadelen van internetbankieren volgens jou? Maak jij je wel eens zorgen over de risico s van internetbankieren? Maak jij zelf gebruik van internetbankieren? In

Nadere informatie

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin.

nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. 106 l linda. nooitopvakantie Een op de negen kinderen gaat nooit op vakantie omdat hun ouders er geen geld voor hebben. Gelukkig woon ik dicht bij een speeltuin. Revino Werners (8) woont met zijn zusjes

Nadere informatie

Kinderen leren omgaan met geld

Kinderen leren omgaan met geld Kinderen leren omgaan met geld Een onderzoek onder ouders van kinderen in groep 7 en 8 Rapportage November 2012 Samenvatting (1/4) 1.Negen op de tien kinderen in groep zeven en acht krijgen zakgeld Het

Nadere informatie

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af.

Alles onder de knie? 1 Herhalen. Intro. Met de docent. 1 Werk samen. Lees het begin van de gesprekjes. Maak samen de gesprekjes af. Intro Met de docent Wat ga je doen in dit hoofdstuk? 1 Herhalen: je gaat herhalen wat je hebt geleerd in hoofdstuk 7, 8 en 9. 2 Toepassen: je gaat wat je hebt geleerd gebruiken in een situatie over werk.

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

internet is gemakkelijk

internet is gemakkelijk internet is gemakkelijk september 2013 internet gids Inhoud tip 1: Bespreek met je ouders of begeleider als je op internet kan 4 tip 2: Maak samen internetafspraken waar iedereen zich kan in vinden 6 tip

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 1 Ω Steden Ω Les 1: De middeleeuwse steden Naam:

een zee van tijd een zee van tijd Werkblad 1 Ω Steden Ω Les 1: De middeleeuwse steden Naam: Werkblad Ω Steden Ω Les : De middeleeuwse steden De middeleeuwse steden Aan het eind van de middeleeuwen is de adel de baas. De adel is rijk en heeft alle grond. De kasteelheer woont met zijn vrouw, kinderen

Nadere informatie

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS?

Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Gewoon zo! WONEN: HOE ONTMOET JE BUURTBEWONERS? Inhoud WELKE INFORMATIE VIND JE IN DIT BOEKJE? Bladzijde 3 - Waarom een boekje over je buurt? Bladzijde 4 - Ontdek je buurt Bladzijde 6 - Een buurtkaart

Nadere informatie

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets.

Is jouw doel om ze te overtuigen ook in Nederland te komen wonen? Nee hoor; ik ga ze gewoon kennis laten maken; verder niets. Een stedentrip is wat Giga (28) het liefste doet tijdens zijn vakanties: het lijstje van steden die hij dit jaar nog gaat bezoeken is enorm; Amsterdam, Den Haag, Utrecht, Antwerpen, Brugge, Gent, Praag,

Nadere informatie

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager

Dat is een koopje! HOOFDSTUK 8 WOORDEN. Kies het goede woord. Ik ga even naar de... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 119 119 HOOFDSTUK 8 Dat is een koopje! WOORDEN 1 2 3 1 Ik ga even naar de.... Ik ga sla en tomaten halen. a groenteman b slager 2 Wil je wat drinken? Ja graag, een... koffie alsjeblieft. a fles b beker

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Leerjaar 1 Omgaan met geld Een informatieve tekst lezen Algemene modulegegevens Leerjaar: 1 Taaltaak: Een informatieve tekst lezen Thema: Omgaan met geld Leerstijlvariant: DOE

Nadere informatie

1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp.

1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp. Tekst lezen 1. Lees de tekst met het stappenplan. Kom je nog moeilijke woorden tegen in de tekst? Gebruik dan de woordhulp. 2. Er staan een aantal moeilijke woorden in de tekst. Hieronder staat een rijtje.

Nadere informatie

Naam: INDIA EN ARMOEDE

Naam: INDIA EN ARMOEDE Naam: INDIA EN ARMOEDE In India is het verschil tussen arme en rijke mensen erg groot. Een klein deel van de Indiërs is heel rijk. Maar de meeste mensen zijn er erg arm. Ze werken hard voor weinig geld

Nadere informatie

Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken.

Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken. Beschrijving Sparen en lenen zijn, naast het betalingsverkeer, de diensten van de bank waar de meeste mensen gebruik van maken. Heb jij inzicht in jouw geld- en bankzaken? Welke betaalvormen zijn er en

Nadere informatie

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl

Studeren in 2015-2016. Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten. www.wijzeringeldzaken.nl Studeren in 2015-2016 Check je geld! Wat je moet weten over studiekosten www.wijzeringeldzaken.nl Alles over studeren en geldzaken op een rij: Zorgen over geld, daar zit niemand op te wachten. Zeker niet

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen

30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen 30 Tips om de onderhandeling met de makelaar te winnen Waarom Jij koopt drie tot vier huizen in je leven. Je makelaar verkoopt er honderden. Hij kent dus het onderhandelingsspel beter dan jij. Wanneer

Nadere informatie

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal!

De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! De Bloem (van plastic) is een meid van nu! Tikkeltje brutaal! Hé hoi, hallo! Ik zal me even voorstellen. Ik ben Bloem. Bloem van Plastic. Maar je mag gewoon Bloem zeggen. Wow! Wat goed dat jullie even

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S

2 Ik en autisme VOORBEELDPAGINA S 2 Ik en autisme In het vorige hoofdstuk is verteld over sterke kanten die mensen met autisme vaak hebben. In dit hoofdstuk vertellen we over autisme in het algemeen. We beginnen met een stelling. In de

Nadere informatie

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL

SPEL VAN DE GOUDEN EEUW - LESMATERIAAL Amsterdam in 1594, aan het begin van de Gouden Eeuw. De Nederlandse kunst, wetenschap en vooral de economie bloeien op. Ondernemers krijgen nieuwe kansen en kunnen steeds grotere investeringen doen. De

Nadere informatie

Prediker 5:9 - Hoe ga ik met geld om?

Prediker 5:9 - Hoe ga ik met geld om? Prediker 5:9 - Hoe ga ik met geld om? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek. Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Lesbrief 3. Leren in de bibliotheek Wat leert u in deze les? Hoe je kunt leren in de bibliotheek en op het internet Grammatica: voltooide tijd Veel succes! Deze les is

Nadere informatie

Bedankt voor het downloaden van dit boek!

Bedankt voor het downloaden van dit boek! Geldbesparen Bedankt voor het downloaden van dit boek! Je financiële leven gaat nu veranderen. Helemaal vanzelf! Nee natuurlijk niet maar ik ga je wel helpen met dit gratis E-book om te besparen op alledaagse

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd

werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd werkbladen thema 6 feestdagen en vrije tijd 6.0 vragen bij de film alleen Kijk naar de film. Geef antwoord op de vragen. eerste ronde filmkijken Badria wordt vandaag 5 jaar. Jan koopt een boek voor Badria.

Nadere informatie

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan.

Geldtips van de Geld Universiteit. Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. Geldtips van de Een gratis e book gevuld met handige tips om goed met geld om te gaan. 1 Aankopen 1. Vermijd impulsaankopen, vaak heb je later spijt als het saldo van je bankrekening te laag is geworden

Nadere informatie

Financiële opvoeding. September 2007

Financiële opvoeding. September 2007 Financiële opvoeding September 2007 Inhoud INHOUD... 1 1 INLEIDING... 2 1.1 AANLEIDING... 2 1.2 METHODE VAN ONDERZOEK... 2 1.3 ACHTERGRONDVARIABELEN... 3 LEESWIJZER... 4 2 ZAKGELD EN KLEEDGELD... 5 2.1

Nadere informatie

Nederlands in Uitvoering

Nederlands in Uitvoering Nederlands in Uitvoering Omgaan met geld Een informatieve tekst lezen Kun jij met geld omgaan? Hoe ga jij met geld om? Geef je het uit als water of ben je juist heel zuinig? Gaat jouw geld op aan beltegoed

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Kun jij slim shoppen?

Kun jij slim shoppen? Kun jij slim shoppen? Wie heeft er al iets gehoord over de Week van het geld? Als ik later groot ben Omgaan met geld is leuk, zeker als je hebt geleerd hoe je dit kunt doen. Als jullie groot zijn, krijgen

Nadere informatie