Pop, wat levert het op? Onderzoek naar de inkomsten van popmusici in Nederland. Teunis IJdens Saskia von der Fuhr Joris de Rooij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Pop, wat levert het op? Onderzoek naar de inkomsten van popmusici in Nederland. Teunis IJdens Saskia von der Fuhr Joris de Rooij"

Transcriptie

1 Pop, wat levert het op? Onderzoek naar de inkomsten van popmusici in Nederland Teunis IJdens Saskia von der Fuhr Joris de Rooij

2

3 Pop, wat levert het op? Onderzoek naar de inkomsten van popmusici in Nederland Samenvattend rapport Teunis IJdens Saskia von der Fuhr Joris de Rooij Het onderzoek Pop, wat levert het op? werd uitgevoerd op initiatief van: Ntb, bv Pop/fnv-Kiem, norma en sena Tilburg, januari 2009 iva beleidsonderzoek en advies

4 2

5 Voorwoord Leuke hobby heb je! Dit soort enthousiaste reacties krijgt een professionele popmusicus regelmatig te horen als hij weer eens ergens optreedt. De grens tussen hobbyisme en professionaliteit is bij popmuziek blijkbaar moeilijk te trekken. Opmerkelijk genoeg contrasteert dit populaire idee met een andere algemene perceptie over popmuzikanten: het beeld van de succesvolle ster die echt wel genoeg verdient met optreden en revenuen uit auteursrechten, thuiskopievergoedingen en naburige rechten gemakkelijk missen kan. Deze contrasterende beelden hebben een negatieve uitwerking op de belangenbehartiging voor popmusici door de Ntb, BV Pop/fnv-Kiem en de rechtenorganisaties sena en norma. Maar vooral lijken zij een verlammende werking te hebben gehad op de totstandkoming van een modern popmuziekbeleid. Ook subsidiënten, politici en beleidsmakers verschuilen zich maar al te vaak achter de denkbeelden die ze al jaren over popmusici hebben, variërend van: Het zijn (veredelde) amateurs, tot: Ze verdienen toch genoeg? Kijk maar naar Marco Borsato. Bovendien houdt het achterhaalde romantische idee dat je alleen verantwoorde pop zou kunnen maken wanneer je financieel aan de grond zit in sommige kringen hardnekkig stand. De werkelijkheid is anders en op zijn minst genuanceerder. Om de genoemde vooroordelen voorgoed te verwijzen naar de categorie verhalen uit de oude doos zijn echter allereerst cijfers nodig. Cijfers waarop een verantwoord popmuziekbeleid kan worden gebouwd. Om die reden hebben bovengenoemde organisaties dit onderzoek naar de inkomenspositie van popmusici geïnitieerd. Het is al weer decennia geleden dat de inkomenspositie van popmusici werd onderzocht terwijl de sector inmiddels drastisch is veranderd. Zo heeft de komst van internet grote gevolgen gehad voor de popindustrie en zijn sommige inkomstenbronnen opgedroogd terwijl andere rijkelijk vloeien. Bovendien zijn de professionele opleidingen voor popmusici als paddenstoelen uit de grond geschoten. De popsector is bezig met een professionele inhaalslag ten opzichte van andere muziekgenres maar de vraag is of deze verregaande professionalisering zich ook vertaalt in een verbetering van de inkomenspositie van de musici. De onderzoeksresultaten geven voor een deel antwoord op deze en vele andere vragen rond de financiële positie van professionele popmusici. Ze schetsen echter vooral een beeld dat een deugdelijk fundament zou kunnen vormen voor een verbetering van het Nederlands Popmuziek Plan en andere rijkssubsidieregelingen voor popmusici, een wettelijke bescherming van popmusici tegen wurgcontracten en wetgeving op het gebied van het naburig recht en auteursrecht. Vooral politici en beleidsmakers uit de cultuursector zouden zich de onderzoeksresultaten moeten aantrekken en zich moeten afvragen of de door hen geïntroduceerde wetgeving en subsidieregelingen het effect sorteren dat zij zich vooraf hebben gewenst. Wij bedanken de rechtenorganisaties norma en sena voor de financiering van het onderzoek en de medewerkers van het iva die het onderzoek op zeer deskundige wijze hebben uitgevoerd. Dank vooral ook aan alle popmusici die de moeite hebben genomen om de internet-enquête over hun inkomenssituatie in te vullen. Door deze inspanningen beschikken we nu over de benodigde cijfers om met kracht te pleiten voor betere wetgeving en een adequater beleid. De begeleidingscommissie van het onderzoek bestond uit Hans Kosterman, Michiel Steenhuis, Rakendra Smit, Erwin Angad-Gaur en ondergetekende. Anita Verheggen 3

6 Inhoudsopgave Waar hebben we het over? In het voorwoord is uiteengezet waarom het onderzoek gedaan is. Hier lichten we kort toe op welke doelgroep het onderzoek gericht was, hoe het onderzoek is opgezet en hoe dit samenvattende rapport is opgebouwd. 2 Wie zijn het en wat doen ze? Wie zijn de musici die aan het onderzoek meewerkten? Hoe oud zijn ze en hoeveel mannen en vrouwen zijn actief in de popmuziek? Wat doen ze in de muziek? Welk instrument bespelen ze? Wat voor muziek spelen ze en in welke taal zingen ze? Hoe oefenen ze hun vak uit? 3 Waar leven ze van? Wat is de inkomenssituatie van samenwonende en alleenstaande musici? Wat is het persoonlijk jaarinkomen van musici? Hoeveel inkomsten halen ze uit muziek, uit ander werk en uit overige bronnen? Houden hoogte en samenstelling van het jaarinkomen verband met bepaalde achtergrondkenmerken, zoals leeftijd en opleiding? In hoeverre zijn musici tevreden over hun inkomenssituatie? 4 Wat verdienen ze met muziek? Inkomsten uit muziek vormen een belangrijk bestanddeel van het jaarinkomen van musici. Waar verdienen ze hun geld als musicus mee? Wat is het aandeel van optreden, van rechten en royalties en van andere activiteiten? Varieert het gewicht van verschillende muzikale inkomstenbronnen met de leeftijd van musici of met andere kenmerken? Waarin onderscheidt de financiële top 10 van de popmusici in Nederland zich van andere musici? 5 Hoe vaak treden ze op, waar en voor welke gage? Optreden is de voornaamste bron van inkomsten uit muziek voor de meeste popmusici. Waar treden ze op? Hoe vaak op welke podia? Welk deel van de omzet per optreden komt ten goede aan de musici zelf en hoeveel gaat er naar andere partijen? Wat is de gage per optreden? Welke verschillen in gage zijn er tussen diverse soorten podia? Zijn musici te typeren naar de soort podia waar ze vooral optreden? Houdt het type podia waar musici spelen verband met hun leeftijd? En variëren de hoogte en samenstelling van het totale jaarinkomen van musici en hun inkomsten uit muziek met de podia waar ze vooral optreden? 6 Wat vinden ze er zelf van? Wat zijn de opvattingen van musici over hun beroep en hun inkomenssituatie? Is popmuziek kunst of gewoon amusement? Moet je voor het vak van popmusicus geleerd hebben om succesvol te kunnen zijn? Moet de overheid popmuziek subsidiëren? Is een minimumgage voor optredens op gesubsidieerde podia wenselijk? 7 Nog even de hoofdpunten Wat zijn de belangrijkste bevindingen van het onderzoek? Voor wie zijn de resultaten van belang? Wat kunnen zij ermee doen?

7 1 Waar hebben we het over? Volgens het begin 2008 verschenen onderzoeksrapport 395 minuten van Remko van Bork zijn er in Nederland naar schatting een half miljoen mensen van zes jaar en ouder die zich actief als amateur bezighouden met popmuziek. Gemiddeld doen ze dat ruim zes uur per week: 395 minuten. Een amateurmusicus is volgens het rapport iemand die per week 50 minuten of meer actief met muziek bezig is in zijn vrije tijd, geen ter zake doende kunstvakopleiding heeft en niet substantieel met muziek in zijn levensonderhoud voorziet. Pop, wat levert het op? gaat niet over amateurs in de popmuziek maar juist over musici die beroepsmatig met muziek bezig (willen) zijn en voor wie muziek dus geen vrijetijdsbesteding is. Volgens het cbs-rapport Kunstenaars in Nederland (2007) zijn er ongeveer beroepsmusici in Nederland werkzaam. Niet bekend is, hoeveel van hen zich hoofdzakelijk of uitsluitend toeleggen op popmuziek en rock. Voor Pop, wat levert het op? is een internet-enquête gehouden onder personen die als popmusicus zijn aangesloten bij de vakbonden Ntb of fnv-kiem (bv Pop) en/of die als popmusicus in de administratie zitten van de rechtenorganisaties norma en sena. Dat zijn er duizenden. Uit deze populatie is een steekproef getrokken voor de enquête. Ruim 700 personen zijn met de enquête gestart. Daarvan gaven ongeveer 200 bij de ingangsvragen te kennen dat ze muziek vooral als vrijetijdsbesteding zien of dat ze niet hoofdzakelijk of uitsluitend popmuziek en rock maken. Zij horen dus niet bij de doelgroep. De resultaten van Pop, wat levert het op? hebben dus betrekking op ruim 500 personen die tenminste 12 uur per week actief zijn in de muziek, beroepsmatig met muziek bezig (willen) zijn en er hun brood mee (willen) verdienen en zich hoofdzakelijk of uitsluitend toeleggen op pop en rock in ruime zin. Het onderzoek naar de amateur-popmuziek en ons onderzoek hebben gemeen dat ze zich op popmuziek in ruime zin richten. Van Bork constateert terecht dat er geen sluitende definitie van popmuziek bestaat en duidt popmuziek losjes aan als muziek in de Anglo- Amerikaanse traditie die in de jaren 50 populair is geworden. In dezelfde trant wordt in ons onderzoek onder popmuziek en rock een breed scala van muziekgenres verstaan die in de muziekwereld gewoonlijk tot pop en rock worden gerekend, inclusief bijvoorbeeld country, dance, hiphop, R&B en wereldmuziek. Popmuziek en rock zijn vooral te onderscheiden van klassieke muziek, jazz en amusementsmuziek. In dit samenvattende rapport presenteren we de belangrijkste resultaten en bevindingen van het onderzoek. Hoofdstuk 2 is een beschrijving van de populatie aan de hand van een aantal kenmerken. In hoofdstuk 3 wordt de inkomenssituatie van popmusici belicht. Hoofdstuk 4 zoomt vervolgens in op de inkomsten uit muziek. Hoofdstuk 5 gaat over de optredens van musici: hoe vaak, waar en voor welke gage. Hoofdstuk 6 geeft een beeld van de opvattingen van musici over diverse aspecten van hun beroepspraktijk. Tot slot worden in hoofdstuk 7 een aantal hoofdpunten naar voren gehaald. 5

8 2 Wie zijn het en wat doen ze? Leeftijd en geslacht Mannen maken 84 procent uit van de bevraagde popmusici, vrouwen 16 procent. De gemiddelde leeftijd van de bevraagde popmusici ligt bij 40 jaar. Twintigers maken ruim eenvijfde van de musici uit, dertigers bijna eenderde, veertigers ruim een kwart en vijftigplussers ruim eenvijfde. Vrouwen in de popmuziek zijn jonger (gemiddeld 37 jaar) dan hun mannelijke collega s (41 jaar). figuur 2/1 Leeftijd en geslacht 40% 35% 30% 25% 20% 15% 10% 5% 0% twintigers dertigers veertigers vijftig+ man vrouw totaal Opleiding Bijna de helft van de musici heeft een beroepsopleiding in de muziek gedaan, waarvan tweederde het diploma van deze opleiding heeft behaald, een kwart de opleiding voortijdig heeft afgebroken en bijna eentiende nog studeert. In de meeste gevallen gaat het om een conservatoriumopleiding, in een klein aantal gevallen om de Rockacademie of om andere beroepsopleidingen in de muziek. Jazz, popmuziek en klassieke muziek zijn de meest voorkomende studierichtingen. Van degenen die geen beroepsopleiding in de muziek hebben gedaan heeft ongeveer 40 procent een diploma van een (andere) hogere opleiding. figuur 2/2 Soort opleiding muziek diploma, hoger onderwijs 25% muziek diploma, geen hoger onderwijs 6% muziek (nog) geen dipl, hoger onderwijs 4% muziek (nog) geen dipl, geen hoger onderwijs 12% geen muziek, wel hoger onderwijs 22% geen muziek, geen hoger onderwijs 32% Misschien zou men verwachten dat opleidingsniveau en soort opleiding samenhangen met de leeftijd van musici, maar dat is (nog) niet zo. Onder de twintigers zijn wel relatief veel musici die nog studeren aan een muziekopleiding. Als zij afstuderen en het beroep van popmusicus gaan uitoefenen, zullen er onder de twintigers en (straks) dertigers wel 6

9 meer musici met een afgeronde beroepsopleiding in de muziek zijn dan onder de veertigers en vijftigplussers. Overigens heeft bijna iedereen, ook degenen met een muzikale beroepsopleiding, zich (ook) langs andere weg in de muziek bekwaamd, via zelfstudie (81 procent), door in bandjes te spelen (77 procent) of door privéles (58 procent). Hoofdberoep en tijdsbesteding Bijna 60 procent van de ondervraagden noemt zich musicus of muzikant van beroep of zanger/zangeres, gitarist, pianist, artiest en dergelijke. Naast deze grote groep uitvoerende musici is er een kleinere groep (10 procent) die zich producer, componist, singer-songwriter of in sommige gevallen arrangeur noemt, en een nog kleinere groep die zich muziekdocent noemt (4 procent) of een ander beroep vermeldt dat iets met muziek te maken heeft (5 procent, van manager tot geluidstechnicus en werken in een muziekwinkel). Voor verreweg de meeste respondenten (80 procent) is het hoofdberoep de activiteit waar ze de meeste tijd aan besteden en hun brood mee verdienen. Anderen noemen muziek hun hoofdberoep omdat ze er de meeste tijd aan besteden en hun brood mee willen verdienen, ook als dat nog niet kan. Een kwart van de bevraagde musici noemt een beroep dat niets met muziek te maken heeft omdat ze daar hun brood mee verdienen. Zij behoren desondanks wel tot de doelgroep van het onderzoek. De bevraagde musici besteden gemiddeld 20 uur per week aan betaalde activiteiten in de muziek, 13 uur per week aan onbetaalde activiteiten in de muziek en 11 uur aan overige betaalde werkzaamheden (buiten de muziek). Tussen uitvoerende musici, producers/ componisten en docenten bestaat niet veel verschil voor wat betreft het aantal uren dat ze aan deze activiteiten besteden. Wie een hoofdberoep vermeldt dat niet met muziek te maken heeft, besteedt relatief weinig uren aan betaalde activiteiten in de muziek en veel uren aan betaalde activiteiten buiten de muziek, maar gemiddeld even veel aan onbetaalde activiteiten in de muziek als de eerste drie groepen. Activiteiten in de muziek Optreden is de meest genoemde activiteit in de muziek (92 procent). Bijna driekwart van de musici componeert (ook). Promotie en publiciteit, produceren, teksten schrijven, arrangeren en sessiewerk worden eveneens vaak genoemd, elk door 50 tot 60 procent van de musici. Bijna 40 procent van de musici noemt (tevens) management of boekingen doen. Eenderde van de musici noemt lesgeven. Optreden levert 80 procent van de ondervraagde musici direct inkomsten op. Sessiewerk, componeren, lesgeven en produceren leveren respectievelijk 38, 35, 31 en 29 procent van de musici inkomsten op en teksten schrijven 25 procent. Optreden, sessiewerk en lesgeven zijn de enige activiteiten die vaker als betaalde activiteit dan als niet direct betaalde activiteit genoemd worden. Vooral promotie en publiciteit horen volgens de meeste musici wel bij activiteiten in de muziek maar leveren slechts eentiende van hen ook inkomsten op. Ruim eenvijfde van de musici noemt naast de hierboven vermelde activiteiten ook andere activiteiten in de muziek, waaronder bijvoorbeeld repeteren, administratie en boekhouden. Ook dat zijn vooral onbetaalde activiteiten. 7

10 Mannen hebben vaker inkomsten uit componeren, arrangeren en vooral produceren dan vrouwen. Opmerkelijk is, dat relatief veel vrouwen teksten schrijven zonder daar direct inkomsten mee te verwerven. Qua overige betaalde en onbetaalde activiteiten in de muziek is er geen of weinig verschil tussen mannen en vrouwen. In hoofdstuk 4 wordt verder ingegaan op de inkomsten uit muziek. figuur 2/3 Betaalde en onbetaalde activiteiten in de muziek promotie, publiciteit management boekingen doen arrangeren teksten schrijven produceren lesgeven componeren sessiewerk optreden 0% 20% 40% 60% 80% 100% ja, directe inkomsten ja, maar geen directe inkomsten Instrument De meeste popmusici (44 procent) zingen én bespelen een instrument, 42 procent is alleen instrumentalist en 14 procent is alléén zangeres of zanger 1. Op de vraag naar hun hoofdinstrument noemt echter ruim eenvijfde van de musici (21 procent) zang of stem. Op grond van het eerstgenoemde instrument zijn musici in zeven groepen ingedeeld 2 : 25 procent speelt gitaar (elektrisch of akoestisch); 21 procent is zanger of zangeres; 17 procent speelt keyboards, piano en dergelijke (toetsen); 13 procent speelt slagwerk (drums, percussie, et cetera); 11 procent speelt basgitaar (of contrabas); 8 procent speelt een ander akoestisch instrument; 4 procent speelt een ander niet-akoestisch instrument. Tussen mannen en vrouwen in de popmuziek bestaat nog altijd een scherpe arbeidsdeling: bijna driekwart van de vrouwen is zangeres, tegen ruim eentiende van de mannen. Gitaar, figuur 2/4 Hoofdinstrument en geslacht gitaar, bas, slagwerk toetsen overige instrumenten zang man vrouw 1 13 procent heeft deze vraag niet ingevuld. 2 Van 73 respondenten is niet bekend of ze een instrument bespelen of welk instrument. Deze zijn hier niet meegeteld. 8

11 bas en slagwerk, maar ook piano, keyboards en dergelijke worden in de popmuziek relatief weinig door vrouwen bespeeld. Soort muziek Bij de open vraag naar het genre muziek waar men zich op toelegt noemt 70 procent van de musici meer dan één genre. De volgende genres worden als eerste genoemd: 32 procent pop (popmuziek); 15 procent rock (diverse varianten); 7 procent pop/rock (diverse varianten); 5 procent dance of house; 5 procent jazz; 3 procent Nederlandstalige (pop)muziek; 3 procent wereldmuziek; 2 procent hiphop of rap; 2 procent noemt singer-songwriter als genre. Diverse andere genres worden telkens door minder dan twee procent van de overige musici (samen 26 procent) genoemd. figuur 2/5 Muziekgenre pop pop/rock rock nederlandstalige (pop)muziek hiphop, rap dance, house jazz wereldmuziek singer-songwriter diverse andere genres Het aandeel van de hoofdgenres pop, pop/rock en rock varieert maar weinig met de leeftijd van musici. Bij de speciale genres zijn er wel leeftijdsverschillen. Zo spelen twintigers en dertigers vaker hiphop, rap, dance, house en alternative dan vijftigplussers, en de laatste vaker Nederlandstalige pop, country en folk en soul en wereldmuziek. Ruim een kwart van de musici zegt dat de muziek die ze maken veel (8 procent) of wel iets (19 procent) met hun culturele roots te maken heeft. Dat aandeel is onder degenen die (vooral) wereldmuziek spelen een stuk hoger (een kwart) dan onder alle musici samen (minder dan eentiende). In een band of solo, met eigen nummers of covers Musici treden op met een vaste band (37 procent), in verschillende losse bands (26 procent) of als soloartiest (20 procent). Soloartiesten treden in 29 procent van de gevallen op met een orkestband en in 15 procent van de gevallen met een live begeleidingsorkest; de rest van hen treedt alleen op, bijvoorbeeld als singer-songwriter of als DJ. Van de musici die vooral in een vaste band spelen en de soloartiesten speelt ruim de helft vooral eigen nummers, 15 procent vooral covers en nog eens 15 procent ongeveer evenveel 9

12 eigen nummers als covers. De taal waarin gezongen wordt is bij 47 procent van dezelfde groep musici Engels, bij 14 procent Nederlands en nog eens 13 procent Nederlands en Engels. Een kleine groep (6 procent) zingt vooral in een Nederlands dialect of in het Fries. Resumé De modale popmusicus anno 2008 is een man van tussen de 35 en 40 jaar die zich toelegt op popmuziek of rock, vooral geld verdient met optreden en waarschijnlijk gitaar speelt en zingt. De modale vrouwelijke popmusicus is zangeres, legt zich vooral toe op pop of pop/rock en is jonger dan haar mannelijke collega s. Naast optreden zijn componeren, produceren of arrangeren en teksten schrijven veel genoemde activiteiten. Mannen in de popmuziek verdienen vaker geld met componeren en produceren dan vrouwen, terwijl vrouwen dikwijls teksten schrijven zonder daar direct iets mee te verdienen. 3 Waar leven ze van? De inkomenssituatie van samenwonende en alleenstaande musici Tweederde van de bevraagde musici woont samen met een partner en eenderde is alleenstaand. Hierin is geen verschil tussen mannen en vrouwen. De leefsituatie houdt wel verband met de leeftijd: van de twintigers woont ruim 40 procent samen, van de dertigers en veertigers ongeveer 70 procent en van de vijftigplussers ruim 80 procent. Ruim eenvijfde van de samenwonende musici zegt dat hij/zij met zijn/haar gezin kan rondkomen van zijn eigen inkomsten uit muziek en bijna eenvijfde verdient genoeg met muziek en ander werk om met zijn gezin rond te komen. De meeste musici die samenwonen hebben echter inkomsten van beide partners nodig om met hun gezin rond te kunnen komen. figuur 3/1 Inkomenssituatie van samenwonende musici kan met gezin rondkomen van eigen inkomsten uit muziek 22% kan met gezin rondkomen van eigen inkomsten uit muziek en ander werk 18% is met gezin aangewezen op inkomsten beide partners 56% anders 4% Alleenstaande musici kunnen vaker rondkomen van uitsluitend inkomsten uit muziek (39 procent) of inkomsten uit muziek en ander werk (46 procent). Bijna eenvijfde van de alleenstaande musici is aangewezen op een uitkering (of studiebeurs) of heeft overige inkomsten nodig om rond te kunnen komen. 10

13 figuur 3/2 Inkomenssituatie van alleenstaande musici kan rondkomen van inkomsten uit muziek 36% kan rondkomen van inkomsten uit muziek en ander werk 46% is (mede) aangewezen op een uitkering of studiebeurs 10% anders 8% Tussen samenwonende vrouwelijke en mannelijke musici bestaat een groot verschil in inkomenssituatie, niet tussen de alleenstaande mannen en vrouwen. Vrouwelijke musici die samenwonen zijn veel vaker (mede) aangewezen op inkomsten van hun partner dan mannen die samenwonen. Partners van samenwonende musici hebben meestal een parttime inkomen (51 procent) of een volledig inkomen (39 procent). Ook hierin verschillen vrouwelijke musici die samenwonen weer sterk van hun samenwonende mannelijke collega s. Terwijl 62 procent van de partners van vrouwelijke musici een volledig inkomen heeft, geldt dit voor 35 procent van de partners van de mannen die samenwonen. Persoonlijk jaarinkomen Musici is gevraagd om aan te geven wat hun persoonlijk jaarinkomen ongeveer is, door een bedrag aan te kruisen wat daar het dichtst bij in de buurt komt, in zeven gradaties oplopend van A 0 tot A of meer bruto en A en meer netto. Dit geeft dus een ruwe indicatie van de inkomsten van musici. Gemiddelde bedragen worden in het volgende afgerond op 500 of om een valse schijn van exactheid te vermijden. De hoogte van het bruto en netto jaarinkomen hangt sterk samen: het netto bedrag is ruwweg tweederde van het bruto bedrag. In het volgende wordt onder het jaarinkomen alleen het netto jaarinkomen verstaan. Het persoonlijk jaarinkomen van de modale popmusicus ligt rond de A netto. Dat geldt voor eenderde van de musici. Bijna eenderde heeft een jaarinkomen dat dichter bij de A netto ligt. De onderkant van de inkomensverdeling bestaat uit eenzesde tot bijna eenvijfde van de musici met een jaarinkomen rond de A netto. De bovenkant bestaat eveneens uit eenzesde tot eenvijfde van de musici met een inkomen van rond de A netto of (veel) meer. Er zitten verhoudingsgewijs meer vrouwen dan mannen in de laagste twee inkomensklassen (dichtbij A 0 en rond A 6.000) en in de modale klasse (A ), minder vrouwen figuur 3/3 Persoonlijk netto jaarinkomen en geslacht in duizenden euro s man vrouw totaal 11

14 in de drie inkomensklassen boven modaal (rond A tot rond A ) maar wel weer iets meer in de hoogste inkomensklasse. De inkomensverdeling onder vrouwelijke musici is dus nog iets schever dan onder de mannen. Samenstelling van het jaarinkomen Inkomsten uit muziek maken over het geheel genomen en gemiddeld bijna 60 procent uit van het persoonlijke netto jaarinkomen van de bevraagde musici, inkomsten uit ander werk ongeveer eenderde en uitkeringen of een studiebeurs ongeveer 6 procent. Bij de laatste categorie gaat het vooral om studiebeurzen en in mindere mate om een werkloosheidsuitkering of om de Wwik. figuur 3/4 Samenstelling van het jaarinkomen inkomsten uit muziek 59% inkomsten uit ander werk 33% uitkering of studiebeurs 6% overige inkomsten 2% De hierboven beschreven inkomenssituatie van samenwonende en alleenstaande musici komt duidelijk tot uitdrukking in de hoogte van hun jaarinkomen en in het aandeel van verschillende bronnen in dat inkomen. Samenwonende musici die met hun gezin kunnen rondkomen van hun inkomsten uit muziek hebben een veel hoger jaarinkomen (A ) dan de samenwonende musici die hun gezin kunnen onderhouden van hun inkomsten uit muziek en uit ander werk (A ) of wier gezin ook afhankelijk is van inkomsten van hun partner (A ). De musici die tamelijk veel verdienen met muziek hebben absoluut en ook relatief veel minder inkomsten uit andere bronnen. Inkomsten uit muziek maken (ruim) 95 procent uit van het totale jaarinkomen van de musici die (met of zonder gezin) kunnen rondkomen van hun (eigen) inkomsten uit muziek. Bij degenen die ook op inkomsten uit ander werk of op inkomsten van hun partner zijn aangewezen varieert het aandeel van inkomsten uit muziek met de leefsituatie van eenvijfde tot bijna de helft. tabel 3a Persoonlijk inkomen en aandeel van inkomsten uit muziek, naar situatie leef- en inkomenssituatie persoonlijk aandeel netto inkomsten jaarinkomen uit muziek gem. A % samenwonend, kan met gezin rondkomen van eigen inkomsten uit muziek samenwonend, kan met gezin rondkomen van eigen inkomsten uit muziek en ander werk alleenstaand, kan rondkomen van inkomsten uit muziek samenwonend, is met gezin aangewezen op inkomsten van beide partners alleenstaand, kan rondkomen van inkomsten uit muziek en ander werk

15 Inkomenssituatie naar leeftijd Hoe ouder, des te hoger het jaarinkomen van musici. Dit verband berust uitsluitend op de inkomsten uit muziek die toenemen naarmate musici ouder zijn. Het is verleidelijk om hieruit de conclusie te trekken dat een musicus meer gaat verdienen (met muziek) naarmate hij of zij langer actief is en dus meer ervaring opdoet. Deze redenering klopt echter niet zonder meer. Waarschijnlijk zijn de oudere musici de betrekkelijk succesvolle survivors die doorgingen met muziek waar andere, minder succesvolle popmusici op een bepaald moment gestopt zijn. Met andere woorden: een onbekend aantal jongere musici zal in de loop der jaren bij gebrek aan succes ophouden met popmuziek en maakt dan geen deel meer uit van de populatie. Degenen die wel doorgaan en overblijven zijn de betrekkelijk succesvolle musici. Hun inkomen is dus hoger dan dat van de jongere musici die nog weinig te verliezen en alles te winnen hebben. tabel 3b Hoogte en samenstelling jaarinkomen naar leeftijdsklasse inkomen uit twintigers dertigers veertigers 50+ totaal gem. A gem. A gem. A gem. A gem. A muziek* ander werk uitkering overig ~0 500 ~ totaal* n (74) (118) (91) (78) (361) * Het verschil in hoogte van inkomsten uit deze bron (muziek) en in totaal inkomen tussen de leeftijdsklassen is significant en berust dus niet op toeval (p<0,01). ~0 betekent hoger dan 0 maar lager dan A 500. Inkomenssituatie naar soort opleiding Volgens de human capital benadering in de arbeidseconomie nemen inkomsten toe met het niveau van de opleiding. Als popmusici naast of in plaats van een beroepsopleiding in de muziek ook een andere (hogere) opleiding hebben gedaan, zouden ze volgens dezelfde benadering meer inkomsten uit nevenactiviteiten kunnen verwerven. tabel 3c Hoogte en samenstelling jaarinkomen naar soort opleiding inkomen uit muziek muziek muziek geen geen totaal diploma diploma (nog) geen muziek muziek ho geen ho diploma wel ho geen ho gem. A gem. A gem. A gem. A gem. A gem. A muziek* ander werk uitkering overig ~ ~ totaal n (90) (17) (54) (89) (111) (361) * Het verschil in hoogte van inkomsten uit deze bron (muziek) tussen de soorten opleiding is significant en berust dus niet op toeval (p<0,01). Bij is het verschil marginaal significant (p<0,05). ~0 betekent hoger dan 0 maar lager dan E

16 Tabel 3c laat zien dat musici met het diploma van een hogere muziekopleiding meer met muziek verdienen dan andere musici met of zonder muziekopleiding en dat inkomsten uit ander werk het hoogst zijn onder degenen die geen muziekopleiding hebben gedaan maar wel (ander) hoger onderwijs volgden. De laatste groep heeft door die inkomsten uit ander werk ook een hoger jaarinkomen dan de andere groepen. De verschillen in jaarinkomen tussen de verschillende groepen, ingedeeld naar soort opleiding, zijn echter niet groot en ook niet significant. Kortom: een diploma van een hogere muziekopleiding gaat gepaard met hogere inkomsten uit muziek maar niet per se met een hoger totaalinkomen, en een hogere opleiding buiten de muziek levert hogere inkomsten naast de muziek op en daardoor (mogelijk) ook een hoger totaalinkomen. Beide bevindingen zijn in overeenstemming met de human capital theorie. Tevreden over de inkomenssituatie? Bijna 80 procent van de bevraagde musici is niet tevreden over zijn of haar huidige inkomenssituatie en wil graag meer verdienen met muziek in het algemeen (45 procent), met pop/rockmuziek (23 procent) of met muziek en ander werk (10 procent). Of musici tevreden zijn met hun inkomenssituatie hangt vooral af van de hoogte van hun inkomsten uit muziek en van het aandeel van dat inkomen in hun totale jaarinkomen. Musici die tevreden zijn over hun inkomenssituatie hebben een veel hoger jaarinkomen en verdienen verhoudingsgewijs ook meer met muziek dan hun collega s die graag meer zouden verdienen met pop/rockmuziek, met muziek in het algemeen of met muziek en ander werk. tabel 3d Hoogte en samenstelling jaarinkomen en tevredenheid over inkomenssituatie inkomen uit ja, niet tevr., niet tevr., niet tevr., totaal tevreden graag meer graag meer graag meer inkomen uit inkomen uit inkomen uit pop/rock muziek muziek en/of ander werk gemiddeld A gem. A gem. A gem. A gem. A muziek* ander werk uitkering/beurs ~ overig 500 ~0 500 ~0 500 totaal* n (80) (82) (165) (34) (361) * Het verschil in hoogte van inkomsten uit deze bron (muziek) en in totaal inkomen tussen de groepen is significant en berust dus niet op toeval (p<0,01). ~0 betekent hoger dan 0 maar lager dan A 500. Resumé Het netto jaarinkomen van de modale popmusicus ligt rond de A De modale samenwonende popmusicus kan met zijn partner of gezin niet rondkomen van zijn eigen inkomsten en is daarvoor dus mede aangewezen op inkomsten uit ander werk of op inkomsten van zijn partner. De modale alleenstaande popmusicus kan evenmin rondkomen van uitsluitend inkomsten uit muziek en heeft ook inkomsten nodig uit ander werk of een uitkering. Vrouwelijke musici die samenwonen zijn betrekkelijk vaak (mede) aangewezen op inkomsten van hun partner. 14

Hoog opgeleid, laag inkomen

Hoog opgeleid, laag inkomen Hoog opgeleid, laag inkomen De situatie van buitenschoolse kunstdocenten en artistiek begeleiders Henk Vinken en Teunis IJdens Een groot deel van de voorzieningen voor actieve cultuurparticipatie bestaat

Nadere informatie

Onderzoek Wereldmuziek in NL: wereldmusici LAURA HÖLZENSPIES. 2012 Toucher Muziek, World Music Forum NL

Onderzoek Wereldmuziek in NL: wereldmusici LAURA HÖLZENSPIES. 2012 Toucher Muziek, World Music Forum NL Onderzoek Wereldmuziek in NL: wereldmusici LAURA HÖLZENSPIES 2012 2012 Toucher Muziek, World Music Forum NL Inhoud pagina Voorwoord Verantwoording 3 4 1. Achtergrond van de respondenten 5 Leeftijd en geslacht

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD LIMBURG voor muzikanten BELANGRIJK: Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar

Nadere informatie

ACT Monitor 2015. Onderzoek werk en inkomen acteurs. Henk Vinken Teunis IJdens Hans Mariën

ACT Monitor 2015. Onderzoek werk en inkomen acteurs. Henk Vinken Teunis IJdens Hans Mariën ACT Monitor 2015 Onderzoek werk en inkomen acteurs Henk Vinken Teunis IJdens Hans Mariën 1 ACT brochure A4 inkomen2015 210x297 v2.indd 1 27-08-15 10:14 ACT Monitor 2015 Onderzoek werk en inkomen acteurs

Nadere informatie

Radio: Still going strong? Radio: Still going strong?

Radio: Still going strong? Radio: Still going strong? Ieder jaar weer worden er voor het Continu Luisteronderzoek ongeveer 17. personen geworven, een mooie landelijke representatieve steekproef. Ruim tweederde van deze personen wordt telefonisch een korte

Nadere informatie

Inkomenspositie van startende ondernemers

Inkomenspositie van startende ondernemers M201112 Inkomenspositie van startende ondernemers drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2011 Inkomenspositie van startende ondernemers Enkele jaren na de start met een bedrijf is slechts een kwart van de ondernemers

Nadere informatie

5-puntenplan. voor. Popbeleid

5-puntenplan. voor. Popbeleid 5-puntenplan voor Popbeleid Muziekvakbonden FNV Kiem/BV Pop en Ntb presenteren bij de viering van 25 jaar BV Pop tijdens Noorderslag 2010 het navolgende 5-puntenplan voor Popbeleid in Nederland. Context

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

INKOMSTEN BEELDENDE KUNSTENAARS

INKOMSTEN BEELDENDE KUNSTENAARS INKOMSTEN BEELDENDE KUNSTENAARS In het kader van de opdracht coördinatie en verruiming van het sociaal overleg in de artistieke sector wil het Kunstenloket met dit onderzoek nagaan op welke manier beeldende

Nadere informatie

Van baan naar eigen baas

Van baan naar eigen baas M200912 Van baan naar eigen baas drs. A. Bruins Zoetermeer, juli 2009 Van baan naar eigen baas Ruim driekwart van de ondernemers die in de eerste helft van 2008 een bedrijf zijn gestart, werkte voordat

Nadere informatie

Vrouwen op de arbeidsmarkt

Vrouwen op de arbeidsmarkt op de arbeidsmarkt Johan van der Valk Annemarie Boelens De arbeidsdeelname van vrouwen lag in 23 op 55 procent. De arbeidsdeelname van vrouwen stijgt al jaren. Deze toename komt de laatste jaren bijna

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

Amateurkunst & publiek

Amateurkunst & publiek Amateurkunst & publiek 2011 inhoudsopgave Inleiding 05 Bezoeken 06 Formele podia 07 Informele podia 10 Vergelijking formele en informele podia 15 Amateurs en professionals 17 Colofon 18 Inleiding Inleiding

Nadere informatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie

Hoofdstuk 24 Financiële situatie Hoofdstuk 24 Financiële situatie Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren zijn bekend

Nadere informatie

Kleine Muziekpodia in Beeld. Cijfers en kengetallen 2007

Kleine Muziekpodia in Beeld. Cijfers en kengetallen 2007 Kleine Muziekpodia in Beeld Cijfers en kengetallen 2007 Inhoud Kleine Muziekpodia in Beeld Samenvatting...4 1 De kleine podia...5 2 Regionale spreiding...6 3 De concerten...7 4 Het bezoek...8 5 Financiën...9

Nadere informatie

De twee grootste groepen zijn de auteurs tussen de 35 en 45 jaar en tussen de 45 en 55 jaar. Twee op de tien ondervraagden zijn 55 jaar en ouder.

De twee grootste groepen zijn de auteurs tussen de 35 en 45 jaar en tussen de 45 en 55 jaar. Twee op de tien ondervraagden zijn 55 jaar en ouder. %%[NAME: ] www.veldkamp.net www.vvl.nu Samenvatting De Vereniging van Letterkundigen (VvL) behartigt de belangen van schrijvers en vertalers van boeken en theaterwerk. Een van de doelen van de VvL is de

Nadere informatie

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR

VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR VROUWELIJKE PARTNERS IN DE TOP ADVOCATUUR FEITEN EN CIJFERS Onderzoeksgegevens Onder wie: partners van de 30 grootste advocatenkantoren in Nederland Gezocht: 3 vrouwelijke en 3 mannelijke partners per

Nadere informatie

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs

Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Enquête functiewaardering voortgezet onderwijs Nico van Kessel (ITS) en Robert Sikkes (AOb) november 2005 Voorwoord In de maanden oktober en november heeft het ITS voor de AOb een enquête uitgevoerd onder

Nadere informatie

Samenvatting onderzoek Muziek en Werk

Samenvatting onderzoek Muziek en Werk Samenvatting onderzoek Muziek en Werk In opdracht van Randstad zijn er twee onderzoeken uitgevoerd door R2Research. Met het eerste onderzoek is het fundament gelegd voor de link tussen Werk en Muziek.

Nadere informatie

Doel van het onderzoek Inzicht bieden in de gevolgen van de Wet kinderopvang voor de verschillende gebruikersgroepen.

Doel van het onderzoek Inzicht bieden in de gevolgen van de Wet kinderopvang voor de verschillende gebruikersgroepen. SAMENVATTING 1. Doel en onderzoeksopzet De invoering van de Wet kinderopvang per 1 januari 2005 heeft veel veranderingen gebracht voor de gebruikers van formele kinderopvang in kinderdagverblijven (KDV),

Nadere informatie

Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun partners

Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun partners Inkomsten uit arbeid van vrouwen en hun s Karin Hagoort en Maaike Hersevoort In 24 verdienden samenwonende of gehuwde vrouwen van 25 tot 55 jaar ongeveer de helft van wat hun s verdienden. Naarmate het

Nadere informatie

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen

Mannen geven veel vaker leiding dan vrouwen nen geven veel vaker leiding dan vrouwen Astrid Visschers en Saskia te Riele In 27 gaf 14 procent van de werkzame beroepsbevolking leiding aan of meer personen. Dit aandeel is de afgelopen jaren vrijwel

Nadere informatie

Onderzoek Marktbeschrijving Podiumkunsten 2006

Onderzoek Marktbeschrijving Podiumkunsten 2006 Onderzoek Marktbeschrijving Podiumkunsten 2006 Samenvatting en conclusies TNS NIPO Bureau Promotie Podiumkunsten Onderzoeksmethode Dit is een herhalingsonderzoek, het is eerder uitgevoerd over 2002 en

Nadere informatie

Enquête Kunstenaars in de WWIK

Enquête Kunstenaars in de WWIK Enquête Kunstenaars in de WWIK We zouden u graag een aantal vragen willen stellen over uw werkzaamheden en positie als kunstenaar. Eerst komen een paar algemene vragen aan de orde. 1. Wat is uw geboortejaar?

Nadere informatie

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen

Wonen zonder partner. Arie de Graaf en Suzanne Loozen Arie de Graaf en Suzanne Loozen In 25 telde Nederland 4,2 miljoen personen van 18 jaar of ouder die zonder partner woonden. Eén op de drie volwassenen woont dus niet samen met een partner. Tussen 1995

Nadere informatie

Digipanel Theater aan de Parade

Digipanel Theater aan de Parade Digipanel Theater aan de Parade 20 mei 2011 Afdeling Onderzoek en Statistiek Gemeente s-hertogenbosch Inleiding Het Theater aan de Parade is bijna 40 jaar oud. Op veel punten voldoet het niet meer aan

Nadere informatie

Bijlage III Het risico op financiële armoede

Bijlage III Het risico op financiële armoede Bijlage III Het risico op financiële armoede Zoals aangegeven in hoofdstuk 1 is armoede een veelzijdig begrip. Armoede heeft behalve met inkomen te maken met maatschappelijke participatie, onderwijs, gezondheid,

Nadere informatie

Hoofdstuk 21. Cultuur

Hoofdstuk 21. Cultuur Hoofdstuk 21. Cultuur Samenvatting Evenals in 2003, heeft driekwart van de Leidenaren in de afgelopen 12 maanden één of meerdere culturele voorstellingen of voorzieningen bezocht. De bioscoop is veruit

Nadere informatie

Sterkste groei bij werknemers

Sterkste groei bij werknemers In 1994 stagneerde de ontwikkeling van de koopkracht nog. In de daarop volgende jaren nam de koopkracht echter steeds sterker toe: met 1% in 1995 tot 1,5% in 1997. De grootste stijging,,7%, deed zich voor

Nadere informatie

Cultuurpodia in Enschede September 2011

Cultuurpodia in Enschede September 2011 Cultuurpodia in Enschede September 2011 1. Achtergrond De gemeente Enschede doet op dit moment onderzoek naar de theaters en de muziekpodia in de stad. Daarbij wordt ook gekeken naar hoe het Enschedese

Nadere informatie

Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven

Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven Vuurwerk: veel draagvlak voor alternatieven Minderheid (14%) steekt af, gemiddeld voor 30 à 40 euro Afsteektijden goed bekend; één op de vijf afstekers houdt zich er niet aan Meerderheid voor algeheel

Nadere informatie

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013

Fact sheet. Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam. nummer 5 maart 2013 Fact sheet nummer 5 maart 2013 Monitor jeugdwerkloosheid Amsterdam Er zijn ruim 133.000 jongeren van 15 tot en met 26 jaar in Amsterdam (januari 2012). Met de meeste jongeren gaat het goed in het onderwijs

Nadere informatie

De slag om de vrije tijd

De slag om de vrije tijd De slag om de vrije tijd cultuurparticipatie en andere vormen van vrijetijdsbesteding Henk Vinken en Teunis IJdens Sinds 2007 daalt het percentage van de Nederlandse bevolking dat in de vrije tijd actief

Nadere informatie

Meer klanten gezocht. en artistiek begeleiders in de amateurkunst. Henk Vinken en Teunis IJdens

Meer klanten gezocht. en artistiek begeleiders in de amateurkunst. Henk Vinken en Teunis IJdens Meer klanten gezocht De markt voor kunstdocenten en artistiek begeleiders in de amateurkunst Henk Vinken en Teunis IJdens Kunstdocenten die aan een Centrum voor de Kunsten (CvK) verbonden zijn, werken

Nadere informatie

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages

Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Dit rapport is een uitgave van het NIVEL. De gegevens mogen worden gebruikt met bronvermelding. Stoppen als huisarts: trends in aantallen en percentages Een analyse van de huisartsenregistratie over de

Nadere informatie

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins

M200916. Parttime van start. drs. A. Bruins M200916 Parttime van start drs. A. Bruins Zoetermeer, 24 september 2009 Parttime van start Van de startende ondernemers werkt een kleine meerderheid na de start fulltime in het bedrijf. Een op de vier

Nadere informatie

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013

Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Oordeel over de positie van ouderen in Nederland in 2013 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het wetenschappelijk instituut van 50PLUS heeft ons de opdracht gegeven

Nadere informatie

M200501 Ervaringen van startende ondernemers in hun eerste jaar

M200501 Ervaringen van startende ondernemers in hun eerste jaar M200501 Ervaringen van startende ondernemers in hun eerste jaar drs. A. Bruins Zoetermeer, juni 2005 Ervaringen van starters in het eerste jaar Na ruim een jaar bezig zijn met een nieuw bedrijf, zeggen

Nadere informatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie

Hoofdstuk 10. Financiële situatie Hoofdstuk 10. Financiële situatie Samenvatting Hfst 9. Trendvragen financiële situatie Jaarlijks worden drie trendvragen gesteld die inzicht geven in de financiële positie van de Leidenaar. De resultaten

Nadere informatie

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders

Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Veranderingen in arbeidsparticipatie van gescheiden moeders Suzanne Peek Gescheiden moeders stoppen twee keer zo vaak met werken dan niet gescheiden moeders. Ook beginnen ze vaker met werken. Wanneer er

Nadere informatie

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS

Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Kiezers en potentiële kiezers van 50PLUS Versie 2013-2014 Tekstrapport Peil.nl/Maurice de Hond 1 Doelstelling en opzet van het onderzoek Het Wetenschappelijk Instituut van 50PLUS heeft ons in december

Nadere informatie

Rapportage Kunsten-Monitor 2014

Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Rapportage Kunsten-Monitor 2014 Inleiding In 2014 heeft de AHK deelgenomen aan het jaarlijkse landelijke onderzoek onder recent afgestudeerden: de Kunsten-Monitor. Alle bachelor en master afgestudeerden

Nadere informatie

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer

Ivar Key Oosterloo. Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Ivar Key Oosterloo Over muziek, The Voice of Holland en Deventer Hij is dit najaar een van de favorieten voor de titel Voice of Holland 2012. Hij schrijft zijn eigen muziek en treedt al jaren op met zijn

Nadere informatie

Brick Blues. Met optredens van:

Brick Blues. Met optredens van: Voor Jong en Oud zijn er nevenactiviteiten om er een gezellig festijn van te maken. U kunt genieten op ons terras van een kop koffie, thee of een drankje en smullen van overheerlijke pannenkoeken! Met

Nadere informatie

Statistisch Jaarboek 2003. inkomen

Statistisch Jaarboek 2003. inkomen 99 9 100 Inkomen Individuen: stijging, minder personen met WW en bijstand Het gemiddeld besteedbaar van personen met 52 weken bedroeg 15.600 euro in 2000. Het gaat hier om individuen die het gehele jaar

Nadere informatie

Kunstenaarstoets. Achternaam. Voorletters

Kunstenaarstoets. Achternaam. Voorletters Kunstenaarstoets Waarom deze toets? U wilt de Utrechtse Cultuurlening aanvragen. Om in aanmerking te komen voor deze lening moet u beroepsmatig werken als kunstenaar. Met dit formulier kunt u uw beroepsmatigheid

Nadere informatie

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.

MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1. MCO Educatie Voortgezet Onderwijs. Muziek. moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www. MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 1 MCO Educatie Voortgezet Onderwijs Muziek moet je maken! Muziekcentrum van de Omroep www.mco/educatie MCO_VO_krant_23_10 25-10-10 09:15 Pagina 2 Muziek moet je

Nadere informatie

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes?

Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? Rapportage online marktonderzoek Wat maakt succes? December 2007 / Januari 2008 Door: Marco Bouman, Impulse, Strategie & Marketing Februari 2008 2008 Marco Bouman, alle rechten voorbehouden Het is niet

Nadere informatie

Werkbelevingsonderzoek 2013

Werkbelevingsonderzoek 2013 Werkbelevingsonderzoek 2013 voorbeeldrapport Den Haag, 17 september 2014 Ipso Facto beleidsonderzoek Raamweg 21, Postbus 82042, 2508EA Den Haag. Telefoon 070-3260456. Reg.K.v.K. Den Haag: 546.221.31. BTW-nummer:

Nadere informatie

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3

1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 2 ALGEMENE VRAGEN... 3 2.1 STAAT UW TURBINE IN FRYSLÂN?... 3 2.2 BENT U DE ENIGE EIGENAAR?... 3 2.3 ZO NIET, WELK AANDEEL IS UW EIGENDOM?... 4 2.4 HOEVEEL TURBINES HEEFT

Nadere informatie

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012

Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie. Resultaten SJBN Enquête 2012 Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding-GeenAfgeleideWerken 3.0 Unported licentie Resultaten SJBN Enquête 2012 Inhoudsopgave Achtergrond Resultaten enquête Steekproef Algehele

Nadere informatie

Uit huis gaan van jongeren

Uit huis gaan van jongeren Arie de Graaf en Suzanne Loozen Jaarlijks verlaten bijna een kwart miljoen jongeren het ouderlijk huis. Een klein deel van hen is al vóór de achttiende verjaardag uit huis gegaan. De meeste jongeren gaan

Nadere informatie

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013

FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 FACTSHEET MAART 2014 FACTSHEET CONTINU ONDERZOEK ROOKGEWOONTEN 2013 KERNPUNTEN Een kwart (25%) van de Nederlandse bevolking vanaf 15 jaar rookt in 2013: 19% rookt dagelijks en 6% niet dagelijks. Het percentage

Nadere informatie

Onderzoek Inwonerspanel: Geinbeat (Cityplaza) Festival

Onderzoek Inwonerspanel: Geinbeat (Cityplaza) Festival 1 (12) Onderzoek Inwonerspanel: Auteur Tineke Brouwers Respons onderzoek Op 26 maart kregen de panelleden van 18 jaar en ouder (1.155 personen) een e-mail met de vraag of zij digitaal een vragenlijst over

Nadere informatie

Vacatures in de industrie 1

Vacatures in de industrie 1 Vacatures in de industrie 1 Martje Roessingh 2 De laatste jaren is het aantal vacatures sterk toegenomen. Daarentegen is in de periode 1995-2000 het aantal geregistreerde werklozen grofweg gehalveerd.

Nadere informatie

Van eenverdiener naar tweeverdiener: de nieuwe norm?

Van eenverdiener naar tweeverdiener: de nieuwe norm? Van verdiener naar tweeverdiener: de nieuwe norm? Lian Kösters en Linda Moonen Binnen de groep echtparen of samenwonenden tot 65 jaar is de laatste jaren met name het aantal tweeverdieners toegenomen.

Nadere informatie

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011

AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen. December 2011 AFM Consumentenmonitor Najaar 2011 Pensioen December 2011 1 Inhoudsopgave 2 1 2 Management Summary Onderzoeksresultaten in detail 2a Pensioen algemeen 2b Pensioencommunicatie 2c Pensioenregeling 3 Onderzoeksverantwoording

Nadere informatie

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia

ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia ENQUETE POPCULTUUR IN NOORD-LIMBURG voor podia BELANGRIJK Gegeven antwoorden worden strikt vertrouwelijk en naamloos verwerkt. Deelname aan de enquête is anoniem. Wil je echter kenbaar maken waar je voor

Nadere informatie

ontspanning en iets presteren

ontspanning en iets presteren ontspanning en iets presteren motieven en ambities van amateurkunstbeoefenaars Henk Vinken en Teunis IJdens Ontspanning, doelgericht leren, gezellig tijdverdrijf met anderen en de ambitie om een kunstzinnige

Nadere informatie

VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR)

VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR) 3 RIJBEWIJSBEZIT TABEL 1 VERDELING VAN PERSONEN VOLGENS RIJBEWIJSBEZIT (VANAF 6 JAAR) Cumulative Cumulative RYBEWYS Frequency Percent Frequency Percent ƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒƒ

Nadere informatie

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk

53% 47% 51% 54% 54% 53% 49% 0% 25% 50% 75% 100% zeer moeilijk moeilijk komt net rond gemakkelijk zeer gemakkelijk 30 FINANCIËLE SITUATIE In dit hoofdstuk wordt ingegaan op de financiële situatie van de Leidse burgers. In de enquête wordt onder andere gevraagd hoe moeilijk of gemakkelijk men rond kan komen met het

Nadere informatie

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies

HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6 pagina 97 HOOFDSTUK 6 Samenvattende conclusies 6.1 Nieuws 6.1.1 Content: Zijn jongeren in nieuws geïnteresseerd? 6.1.2 Waarde: Is nieuws volgen belangrijk? 6.1.3 Oordeel: Hoe beoordelen jongeren nieuws?

Nadere informatie

De kwalitatieve aspecten van internetradio. Management Summary T.b.v. RAB Amstelveen. Uitgevoerd door: Intomart GfK bv

De kwalitatieve aspecten van internetradio. Management Summary T.b.v. RAB Amstelveen. Uitgevoerd door: Intomart GfK bv De kwalitatieve aspecten van internetradio Management Summary T.b.v. RAB Amstelveen Uitgevoerd door: Intomart GfK bv Uw contact: Inge Monsees Tel.: +31 (0)35-6258411 / Fax: +31 (0)35-6246532 E-mail: inge.monsees@intomartgfk.nl

Nadere informatie

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders

Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne. Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtone Nederlanders Samenvatting 3-meting effectonderzoek integratiecampagne Onderzoek onder allochtonen 1) Integratiecampagne

Nadere informatie

Wie is de Nederlandse huisarts?

Wie is de Nederlandse huisarts? 8 LHV jubileumboek onderhuids onderzoek 9 Wie is de Nederlandse huisarts? Eerst het goede nieuws: 4 van de 5 huisartsen hebben geen enkele spijt van hun beroepskeuze. Sterker nog: als ze opnieuw zouden

Nadere informatie

WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen. Analyse en vooruitblik

WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen. Analyse en vooruitblik WMO-huishoudelijke hulp in natura Ontwikkelingen in Nijmegen Analyse en vooruitblik Afdeling Onderzoek en Statistiek 8 maart 2012 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 2 2 Ontwikkeling 2008-2011, de cijfers...

Nadere informatie

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar

Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Hoofdstuk 2. Profiel Leidenaar Samenvatting Hoofdstuk 2 geeft een profiel van de inwoners van Leiden. Dit hoofdstuk is gebaseerd op zowel kerncijfers uit de Gemeentelijke Basis Administratie zoals aantal

Nadere informatie

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs?

Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Artikel pag. 5-8 Wie werken er in het christelijk en reformatorisch onderwijs? Opzet en verantwoording van het onderzoek In de afgelopen maanden heeft een projectgroep vanuit de redactie van DRS Magazine

Nadere informatie

Grafiek 23.1a Bezoek aan culturele voorstellingen en voorzieningen de afgelopen 12 maanden, 2002-2013 29% 26% 26% 26% 19% 17% 12% 10%

Grafiek 23.1a Bezoek aan culturele voorstellingen en voorzieningen de afgelopen 12 maanden, 2002-2013 29% 26% 26% 26% 19% 17% 12% 10% 23 CULTUURPARTICIPATIE De bekendheid en het gebruik van de diverse culturele voorzieningen, instellingen, plekken en festivals staan centraal in dit hoofdstuk. Daarnaast wordt ingegaan op de mate waarin

Nadere informatie

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving

Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Waardering van leefbaarheid en woonomgeving Burgerpeiling Woon- en Leefbaarheidsmonitor Eemsdelta 2015 In de Eemsdelta zijn verschillende ontwikkelingen die van invloed kunnen zijn op de leefbaarheid.

Nadere informatie

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy

Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media in Nederland Door: Newcom Research & Consultancy Sociale media hebben in onze samenleving een belangrijke rol verworven. Het gebruik van sociale media is groot en dynamisch. Voor de vierde

Nadere informatie

Evenementen in Hoek van Holland - 2009

Evenementen in Hoek van Holland - 2009 Evenementen in Hoek van Holland - 2009 Evenementen in Hoek van Holland - 2009 René van Duin & Maaike Dujardin Centrum voor Onderzoek en Statistiek (COS) december 2009 In opdracht van deelgemeente Hoek

Nadere informatie

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap

Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap Grote dynamiek in kleinschalig ondernemerschap J. Mevissen, L. Heuts en H. van Leenen SAMENVATTING Achtergrond van het onderzoek Het verschijnsel zelfstandige zonder personeel (zzp er) spreekt tot de verbeelding.

Nadere informatie

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010

Allochtonen op de arbeidsmarkt 2009-2010 FORUM Maart Monitor Allochtonen op de arbeidsmarkt 9-8e monitor: effecten van de economische crisis In steeg de totale werkloosheid in Nederland met % naar 26 duizend personen. Het werkloosheidspercentage

Nadere informatie

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt

Voortijdig schoolverlaters: een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt : een kwetsbare groep op de arbeidsmarkt Harry Bierings en Robert de Vries Direct nadat zij school hadden verlaten, maar ook nog vier jaar daarna, hebben voortijdig naar verhouding vaak geen baan. Als

Nadere informatie

Het glazen plafond in de Nederlandse culturele sector Een samenvatting

Het glazen plafond in de Nederlandse culturele sector Een samenvatting Het glazen plafond in de Nederlandse culturele sector Een samenvatting Noem drie namen van leidinggevende vrouwen in de kunst- en cultuurwereld : het zou een quizvraag kunnen zijn. Nochtans is er veel

Nadere informatie

Statistisch Jaarboek 2006

Statistisch Jaarboek 2006 101 9 102 Inkomen 1) Inkomens van huishoudens Het besteedbaar van particulier huishoudens bedroeg in 2002 bijna 29.000 euro. Daarmee ligt het van huishoudens in Hengelo bijna 1.500 euro lager dan een gemiddeld

Nadere informatie

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening

Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Hoofdstuk 25 Financiële dienstverlening Samenvatting De gemeente voert diverse inkomensondersteunende maatregelen uit die bedoeld zijn voor huishoudens met een lager inkomen. Zes op de tien Leidenaren

Nadere informatie

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl

Seizoen 2012-2013. Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Seizoen 2012-2013 Alles is muziek! www.zeistermuziekschool.nl Liefde voor muziek De Zeister Muziekschool is hèt trefpunt voor muziek in Zeist. Iedereen die iets met muziek wil doen - van spelen tot luisteren,

Nadere informatie

(Voor)oordelen over parttimers

(Voor)oordelen over parttimers Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tnsnipo.com www.tnsnipo.com Political & Social Rapport (Voor)oordelen over parttimers Echte

Nadere informatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie

Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Hoofdstuk 5. Trendvragen financiële situatie Samenvatting Hfst 5. Trendvragen financiële situatie Na twee jaar van stijgende inkomens zien Leidenaren dit jaar hun inkomenspositie verslechteren. Het zijn

Nadere informatie

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok

Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Zit de online burger wel online op u te wachten? Door: David Kok Veel gemeenten zijn inmiddels actief op sociale media kanalen, zoals ook blijkt uit het onderzoek dat is beschreven in hoofdstuk 1. Maar

Nadere informatie

Alleen-Pinnen-Monitor

Alleen-Pinnen-Monitor 1 Alleen-Pinnen-Monitor Perceptie van alleen-pinnen kassa s 2 e meting Erwin Boom & Markus Leineweber, 11 september 2012 Uitgevoerd in opdracht van de Betaalvereniging Nederland en Stichting BEB Vertrouwelijk

Nadere informatie

Nog steeds liever samen

Nog steeds liever samen Nog steeds liever samen Steeds meer alleenstaanden 20 procent van de bevolking van 15 jaar of ouder alleenstaand Momenteel zijn er 486 duizend eenoudergezinnen 16 Trouwen niet uit de gratie Ongeveer drie

Nadere informatie

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl

Nationaal Studentenonderzoek 2008. Stageplaza.nl Nationaal Studentenonderzoek 2008 Stageplaza.nl Gepubliceerd door: S. Icke & B. Rooijendijk De Ruyterkade 106 II 1011 AB Amsterdam Tel : 020 422 33 22 Fax : 020 422 20 22 I : www.stageplaza.nl Maart 2008

Nadere informatie

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden

Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Evaluatie hinder bij wegwerkzaamheden Projectnummer: 10203 In opdracht van: Dienst Infrastructuur, Verkeer en Vervoer drs. Merijn Heijnen dr. Willem Bosveld Oudezijds Voorburgwal 300 Postbus 658 1012 GL

Nadere informatie

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen

Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Analyse ontwikkeling leerlingaantallen Naar aanleiding van de 1 oktobertelling 2014 heeft VGS Adivio weer een korte analyse uitgevoerd waarbij onderzocht is in hoeverre de leerlingaantallen onderhevig

Nadere informatie

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen

Samenvatting. Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Samenvatting Achtergrond, doel en onderzoeksvragen Voor de tweede keer heeft het Wetenschappelijk Onderzoek- en Documentatiecentrum (WODC) de situatie van (ex-)gedetineerden op de gebieden identiteitsbewijs,

Nadere informatie

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting

Vakantiegeld-enquête 2016. Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Nibud/Nationaal Instituut voor Budgetvoorlichting Vakantiegeld-enquête 2016 Auteurs Gea Schonewille Jasja Bos Inhoud SAMENVATTING... 6 1 INLEIDING... 8 2 AANTAL KEREN OP VAKANTIE...

Nadere informatie

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten

ROI Driven Internet Marketing. Yonego Affiliate Enquête 2012. Resultaten ROI Driven Internet Marketing Yonego Affiliate Enquête 2012 Resultaten Maart 2013 INHOUDSOPGAVE INLEIDING... 3 SAMENVATTING... 4 VRAAG 1 SINDS WANNEER BENT U ACTIEF ALS AFFILIATE?... 6 VRAAG 2 HOEVEEL

Nadere informatie

StudentenBureau Stagemonitor

StudentenBureau Stagemonitor StudentenBureau Stagemonitor Rapportage Mei 2011 1 SAMENVATTING... 3 ERVARINGEN... 3 INLEIDING... 4 ONDERZOEKSMETHODE... 5 RESPONDENTEN... 5 PROCEDURE... 5 METING... 5 DEEL I ANALYSE... 6 1. STAGE EN ZOEKGEDRAG...

Nadere informatie

Meting economisch klimaat, november 2013

Meting economisch klimaat, november 2013 Meting economisch klimaat, november 2013 1.1 Beschrijving respondenten Er hebben 956 ondernemers meegedaan aan het onderzoek, een respons van 38. De helft van de respondenten is zzp er (465 ondernemers,

Nadere informatie

Deelverdelingsreglement uitvoerende kunstenaars

Deelverdelingsreglement uitvoerende kunstenaars Deelverdelingsreglement uitvoerende kunstenaars Categorie Thuiskopie Audio Artikel 1. Algemeen 1.1 Tenzij in dit reglement uitdrukkelijk anders is bepaald, zijn de bepalingen van het Algemeen Verdelingsreglement

Nadere informatie

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h

Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h TNS Nipo Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam t 020 5225 444 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Rapport Monitoring gebruikerstevredenheid invoering 130 km/h Rick Heldoorn & Matthijs de Gier H1630

Nadere informatie

8. Werken en werkloos zijn

8. Werken en werkloos zijn 8. Werken en werkloos zijn In 22 is de arbeidsdeelname van allochtonen niet meer verder gestegen. Onder autochtonen is het aantal personen met werk nog wel licht toegenomen. De arbeidsdeelname onder Surinamers,

Nadere informatie

Podia 2010 CIJFERS EN KENGETALLEN VAN DE VERENIGING VAN SCHOUWBURG- EN CONCERTGEBOUWDIRECTIES. Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties

Podia 2010 CIJFERS EN KENGETALLEN VAN DE VERENIGING VAN SCHOUWBURG- EN CONCERTGEBOUWDIRECTIES. Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties Podia 21 CIJFERS EN KENGETALLEN VAN DE VERENIGING VAN SCHOUWBURG- EN CONCERTGEBOUWDIRECTIES Vereniging van Schouwburg- en Concertgebouwdirecties Inhoud Samenvatting gegevens 21 3 Aantal leden, stoelen

Nadere informatie

Even voorstellen Music City The Hague Showcase Festival 23 t/m 26 sept. Selectieprocedure Music City The Hague Showcase Party and more..

Even voorstellen Music City The Hague Showcase Festival 23 t/m 26 sept. Selectieprocedure Music City The Hague Showcase Party and more.. Reeperbahn Festival Hamburg 23-26 september Music City The Hague Showcase Party 2015 Even voorstellen Music City The Hague Popmuziek zit Den Haag in de genen. Den Haag is een stad die hiermee zeker niet

Nadere informatie

Kunstenaarstoets. Uw gegevens. Beroep en opleiding als kunstenaar

Kunstenaarstoets. Uw gegevens. Beroep en opleiding als kunstenaar Kunstenaarstoets Waarom deze toets? U wilt een cultuurlening aanvragen bij Cultuur+Ondernemen. Om in aanmerking te komen voor deze lening moet u beroepsmatig werken als. Met dit formulier kunt u uw beroepsmatigheid

Nadere informatie

Van mbo en havo naar hbo

Van mbo en havo naar hbo Van mbo en havo naar hbo Dick Takkenberg en Rob Kapel Studenten die naar het hbo gaan, komen vooral van het mbo en de havo. In het algemeen blijven mbo ers die een opleiding in een bepaald vak- of studiegebied

Nadere informatie

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen

Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Nieuwe tijden, nieuwe collectieve pensioenen Werkgevers en werknemers aan het woord Onderzoek verricht in opdracht van Nationale-Nederlanden door Motivaction. Wat vinden werkgevers en werknemers van pensioenen.

Nadere informatie