(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "(Burger) participatie. De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli 2015 Tessa van den Berg"

Transcriptie

1 (Burger) participatie De raad aan zet!? ZomerRaad Dinsdag 14 juli Tessa van den Berg

2 AGENDA - Welke soorten en vormen van (burger)participatie zijn er? - Een korte theoretische introductie - Wat is en wat vindt u van uw rol in (burger)participatie? - Aan de slag met een casus!

3 VOORSTELLEN - Positieve ervaringen? - Stellingname: Directe invloed van burgers botst met (de uitgangspunten voor) een representatieve democratie! - Belangrijker: proces of inhoud?

4 SOORTEN EN VORMEN (I) - Burgerparticipatie inspraak - Soorten participatie: - Zelf organiseren - Meebeslissen - Samenwerken - Laten adviseren - Raadplegen - (Informatie geven)

5 SOORTEN EN VORMEN (II) TREDE DE BURGER DE GEMEENTE VOORBEELD? Zelf organiseren Meebeslissen.. organiseert en voert zelf projecten uit.... is medeverantwoordelijk voor beslissingen... ondersteunt en faciliteert.... laat (deel)beslissingen over aan de burger. Burgerinitiatieven Wijkbudgetten Samenwerken... werkt intensief met de gemeente mee aan plannen of beleid.... ziet de burger als partner in de planvorming en laat het resultaat van de participatie zwaar wegen in de besluitvorming. Meeschrijven aan beleid, bijvoorbeeld in een Wiki. Laten adviseren... genereert ideeën en oplossingen voor een goed advies binnen een beleidsthema.... geeft vooraf het beleidsthema aan en neemt het advies serieus in overweging. Denktank over bezuinigingen Raadplegen... geeft zijn mening of kennis van een beleidsonderwerp.... wil de mening van de burgers weten en houdt hiermee rekening in de besluitvorming. Stadsdebat of politiek café

6 ROLLEN VAN DE OVERHEID FACILITATOR DEELNEMER SELECTOR ADAPTOR De facilitator zorgt dat anderen een mooi resultaat bereiken. Als facilitator ondersteunt u anderen bij het proces. U kunt: optreden als gespreksleider, bemiddelaar of makelaar, soms als scheidsrechter; ontmoetingen organiseren; randvoorwaarden scheppen, bijvoorbeeld middelen en ondersteuning door experts. De deelnemer doet mee aan het interactieve proces en gaat het gesprek aan met inwoners en maatschappelijke organisaties. Aandachtspunten zijn: meedenken mag, maar stel vooral vragen; een interactief proces is geen politieke arena; meedoen schept verwachtingen: kunt u een plan verwerpen waaraan u zelf heeft meegedacht? De selector wil nog iets te kiezen hebben aan het einde van een interactief proces. Dat kan, als alle betrokkenen daarvan maar op de hoogte zijn. Aandachtspunten zijn: geef vooraf aan wat voor voorstel u verwacht, bijvoorbeeld drie uitgewerkte concurrerende plannen of een groslijst aan ideeën; maak vooraf helder hoe u gaat selecteren. Bedenk wat de criteria zijn en wie mag meebeslissen; koppel aan alle betrokkenen terug wat en hoe u besloten heeft. Noem uw afwegingen. De adaptor accepteert de uitkomsten van een interactief proces, zolang die binnen de gestelde kaders vallen. Aandachtspunten zijn: als u deze rol kiest, zit u daar ook aan vast. Afspraak is afspraak; zorg dat u tussentijds op de hoogte blijft. Als u nog wilt bijsturen, geldt: hoe vroeger, hoe beter.

7 SPELREGELS (VOLGENS OMBUDSMAN) - Voorafgaand aan het proces - Tijdens het proces - Communicatie en informatie

8 ALLERLEI VARIANTEN - Vragen staat vrij! - Stel eens de vraag Ik ben benieuwd hoe u denkt over... op de markt of bij de supermarkt, over een onderwerp dat (nog) niet op de politieke agenda staat. - Volg de initiatieven! - Laat u verrassen en verzamel initiatieven die inwoners van uw gemeente in de afgelopen maanden zijn gestart. Verdiep u in een van de gevonden initiatieven en vraag u zelf af, wat u kunt doen als bestuurder om het initiatief te ondersteunen. - Verleg het perspectief: kijk door een andere bril! - Kies een onderwerp dat binnenkort op de agenda van de raad of het college staat. Maak een lijst van personen die vanuit verschillende perspectieven met het onderwerp te maken hebben. Ga met hen praten over hun ideeën over en hun beelden bij dit onderwerp, bij voorkeur op de plek zelf.

9 ONTWIKKELINGEN - E-participatie - Van burgerparticipatie naar overheidsparticipatie - Burgers in eigen kracht zetten: andere doeleinden?! - -

10 PAUZE

11 WAT IS UW ROL ALS RAAD? - Stel u voor - Wat adviseert u raadslid Jansen?

12 WAT IS UW ROL? (I) - Als volksvertegenwoordiger: - Hoe betrokken toont u zich als raad gedurende een participatieproces? - In hoeverre bent u als raad verantwoordelijk voor het mee laten wegen van de input van inwoners? - Als kadersteller: - In hoeverre (en hoe) bepaalt u als raad de doelen van burgerparticipatie? - Moet de raad zelf het initiatief nemen om een burgerparticipatietraject te starten?

13 WAT IS UW ROL? (II) - Als controleur: - Hoe dicht moet de raad op (de resultaten van) het burgerparticipatiebeleid zitten? - Welke kwaliteitseisen zou de raad moeten stellen?

14 WAT VINDT U VAN UW EIGEN ROL? - Hoe ervaart u uw eigen rol in de huidige praktijk? - Waar zit (eventueel) ruimte voor verbetering? - Welke randvoorwaarden en ondersteuning zijn er nodig om uw verantwoordelijkheid adequaat in te kunnen vullen?

15 BEDANKT!

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren,

Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009. Dames en heren, Toespraak staatssecretaris Bijleveld (BZK) Festival In actie met burgers! Woensdag 16 december 2009 Dames en heren, Een maand geleden mocht ik in Utrecht samen met vertegenwoordigers van 47 Europese landen

Nadere informatie

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk!

Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! NOTA BEWONERSPARTICIPATIE GEMEENTE BEST Bewonersparticipatie: de rode draad in ons werk! Refnummer: INT12-0110 Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Waarom bewonersparticipatie? 3 3. Maatwerk 4 4. Kaders Best

Nadere informatie

Benchmark Burgerparticipatie

Benchmark Burgerparticipatie Benchmark Burgerparticipatie meten, vergelijken, leren en ontwikkelen Jaarbijeenkomst 18 juni 2012 13.00 tot 17.30 uur Stadhuis, gemeente Almere hein albeda Jaarrapport De 11 deelnemende gemeenten in beeld

Nadere informatie

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41

Participatie en social media. Futurawonen. Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Participatie en social media Politiek Online Prinses Mariestraat 36 2514 KG Den Haag T: 070 362 97 97 F: 070 345 45 41 Futurawonen E: info@politiekonline.nl www.politiekonline.nl 21 april 2011 1 Inhoud

Nadere informatie

buiten Naar burgerparticipatie Spoorboekje voor raad en college juni 2010

buiten Naar burgerparticipatie Spoorboekje voor raad en college juni 2010 Actie in juni 2010 Uitgave van In actie met burgers!, deelproject van het Actieprogramma Lokaal Bestuur Naar buiten Spoorboekje burgerparticipatie voor raad en college Woord vooraf geachte lezer, Zorg

Nadere informatie

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015

De weg van Wmo naar sociaal domein. Minisymposium Borger 27 oktober 2015 De weg van Wmo naar sociaal domein Minisymposium Borger 27 oktober 2015 Burger- en clientenparticipatie Inspraak en invloed Participatie = deelnemen meedenken over beleid, recht op inspraak en invloed

Nadere informatie

Participatie betrokkenheid

Participatie betrokkenheid 5 Participatie en betrokkenheid De mate van participatie in de sessies die je organiseert kan erg verschillen. Soms wil je gebruik maken van de ideeën van de medewerkers door een brainstorm te organiseren

Nadere informatie

Kadernota Burgerparticipatie Naarden 2013. Versie: definitief Datum: 18 september 2013

Kadernota Burgerparticipatie Naarden 2013. Versie: definitief Datum: 18 september 2013 Kadernota Burgerparticipatie Naarden 2013 Versie: definitief Datum: 18 september 2013 Portefeuillehouder: Wil de Vries- Kempes Ambtelijk opdrachtgever: Arnold Hoeve Procesbegeleiding: Margriet Achtereekte

Nadere informatie

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten

Samen werken aan betere zorg. Handreiking voor begeleiding van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten Samen werken aan betere zorg van cliëntenraden betrokken bij verbetertrajecten INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 Participatie van cliënten... 4 De rol van de cliëntenraad in verbetertrajecten... 6 Het stappenplan:

Nadere informatie

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels.

Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. 06 Samen met leden beleid maken, we doen toch niets anders? Co-creatie versterkt het draagvlak. Adviezen, tips en regels. tekst: Erik van co- Laar en Therèse van t Westende-de Bijl 26 vm juni 2013 creatie

Nadere informatie

Strategisch Communicatie Beleidsplan

Strategisch Communicatie Beleidsplan Strategisch Communicatie Beleidsplan Op weg naar moderne, actieve en open communicatie met onze inwoners gemeente Hendrik-Ido-Ambacht Communicatie Afdeling Bestuurszaken Visie op communicatie: De gemeente

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda

RAADSVOORSTEL. TITEL Toekomstgerichte media-agenda RAADSVOORSTEL Van : Burgemeester en Wethouders Reg.nr. : 3802123v2 Aan : Gemeenteraad Datum : 14 juni 2011 Portefeuillehouder : Wethouder M.C. Barendregt Agendapunt : HB-6 B&W-vergadering : 31-05-2011

Nadere informatie

We houden contact. Burgerparticipatie in Velsen. Beleidskader voor Inspraak en Samenspraak 10 december 2009

We houden contact. Burgerparticipatie in Velsen. Beleidskader voor Inspraak en Samenspraak 10 december 2009 We houden contact Burgerparticipatie in Velsen Beleidskader voor Inspraak en Samenspraak 10 december 2009 College van Burgemeester en wethouders van Velsen Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 2 1. Inleiding...

Nadere informatie

De Ronde 21-06-2011 Aanvang: 19:00

De Ronde 21-06-2011 Aanvang: 19:00 De Ronde 21-06-2011 Aanvang: 19:00 Tijd Raadzaal 1.02 Molendijkzaal 0.01 Vermeerzaal 1.03 19:00 Basisrichting Structuurvisie Amersfoort 2030 Informatie Regionaal Werkvoorzieningschap Amersfoort en omgeving:

Nadere informatie

Handleiding Verbetercheck in teams

Handleiding Verbetercheck in teams Handleiding Verbetercheck in teams Praktisch hulpmiddel om de Verbetercheck in een team toe te passen 22 maart 2011 Betrokken partijen: Teksten en advies: Huub Pennock en Alex van der Wal 1 Inleiding De

Nadere informatie

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie?

Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Burgerparticipatie of Overheidsparticipatie? Berenschot seminar Hoe dienend is uw gemeente? Even voorstellen Marieke Knobbe Openbaar bestuur Participatie Maaike Zunderdorp Procesmanagement Participatie

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel. Status: besluitvormend. Agendapunt: * Instelling Jongerenraad. Datum: 22 juni 2015. Decosnummer: 361

Initiatiefvoorstel. Status: besluitvormend. Agendapunt: * Instelling Jongerenraad. Datum: 22 juni 2015. Decosnummer: 361 Initiatiefvoorstel Status: besluitvormend Agendapunt: * Onderwerp: Instelling Jongerenraad Datum: 22 juni 2015 Portefeuillehouder: drs. H.C.P. Noten Decosnummer: 361 Informant: Jan Rooijakkers j.rooijakkers@dalfsen.nl

Nadere informatie

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE

MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE MONITOR BURGERPARTICIPATIE 2013 ENQUÊTE De Monitor Burgerparticipatie wordt tweejaarlijks uitgevoerd om het gemeentelijk beleid en activiteiten op het gebied van burgerparticipatie landelijk in kaart te

Nadere informatie

VERTREKPUNT AAN DE SLAG PLANNING OVER 2 JAAR

VERTREKPUNT AAN DE SLAG PLANNING OVER 2 JAAR Mee DENK WERK SCHRIJF LEEF MEE MET DOE SPEEL KIJK CHAT PRAAT LEIDEN met Leiden Plan van aanpak publieksparticipatie 2013-2015 AANLEIDING VISIE UITGANGSPUNTEN PLAN VAN AANPAK AANLEIDING De gemeente Leiden

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Gemeenteblad Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel 23 oktober 2015 Onderwerp Initiatiefvoorstel ter instemming

Nadere informatie

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal:

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal: Natuur & Techniek het broeikaseffect Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Broeikaseffect In deze les staan de volgende hogere- orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou je het broeikaseffect kunnen

Nadere informatie

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving

COMMUNICATIE & PARTICIPATIE. Samenleven in Leiderdorp. Met elkaar voor een sterke samenleving 3D COMMUNICATIE & PARTICIPATIE Samenleven in Leiderdorp Met elkaar voor een sterke samenleving 1 Inhoud De opgave... 3 Communicatiedoelstellingen... 3 Communicatieaanpak... 5 Doelgroepen, belangen en invloed...

Nadere informatie

Hoe ondernemend is jouw OR?

Hoe ondernemend is jouw OR? Hoe ondernemend is jouw OR? WORKSHOP OR IMPULSE 2015 WWW.OOSTERHOORNMZ.NL 1 Wensen bestuurder en OR Bestuurders krijgen graag input van de OR OR wil graag vroeg bij bepaalde onderwerpen worden betrokken

Nadere informatie

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender

Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Voorbeeldprogramma - 1 Voorbeeldprogramma Voorbeeldprogramma werksessie communicatiekalender Hier vindt u een voorbeeldprogramma voor een werksessie/trainingsmodule communicatiekalender Factor C, met een

Nadere informatie

Zes tools om je doelgroep actief te betrekken

Zes tools om je doelgroep actief te betrekken Zes tools om je doelgroep actief te betrekken Hoe kun je je doelgroep laten meepraten, meedenken, meebeslissen en meedoen? door Marijke Krabbenbos 18-10-2015 We leven in een wereld van sociale innovatie

Nadere informatie

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht

Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht Kick-off Kenniskring Zelfredzaamheid ICT, Zorg en Welzijn 20 maart 2014, In de Ruimte, Utrecht 13.30 - Opening danielle@digitalestedenagenda.nl h.haveman@enschede.nl www.twitter.com/dezorgendestad 1 Digitale

Nadere informatie

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers

Gemeente Leusden. Bomenplan 2012-2021. Module E: Bomen en burgers Gemeente Leusden Bomenplan 2012-2021 Module E: Bomen en burgers Colofon Gemeente Leusden 't Erf 1 3831 NA LEUSDEN september 2011 Samenvatting Goede communicatie is een van de peilers van goed bomenbeleid.

Nadere informatie

SAMENSPEL RAADGEVEND BERAAD SAMENLEVING GEMEENTERAAD GEMEENTERAAD SAMENLEVING ORGANISATIE ORGANISATIE COLLEGE COLLEGE

SAMENSPEL RAADGEVEND BERAAD SAMENLEVING GEMEENTERAAD GEMEENTERAAD SAMENLEVING ORGANISATIE ORGANISATIE COLLEGE COLLEGE SAMENLEVING GEMEENTERAAD SAMENSPEL ORGANISATIE COLLEGE SAMENLEVING GEMEENTERAAD SWOT-analyse Stellingen-discussie Aanpakplan RAADGEVEND BERAAD ORGANISATIE COLLEGE 1 De duale fabriek Draagvlakproductielijn

Nadere informatie

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177

Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Rapport opvolging bevindingen burgervisitatiecommissie 14ini03177 Inleiding De burgervisitatiecommissie heeft haar bevindingen gedeeld over hoe wij onze visie over onze veranderende rol van de gemeente

Nadere informatie

Grip op Decentralisaties. Neerijnen 28 oktober 2014

Grip op Decentralisaties. Neerijnen 28 oktober 2014 Grip op Decentralisaties Neerijnen 28 oktober 2014 Even voorstellen Mirjam Kersbergen Programma manager Sociaal Domein adviseur, gespreksleider bij OTD / VNG Oud raadslid Leidschendam-Voorburg Decentralisaties

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden 2015 Inhoud De ervaring Leert 3 Workshops 4 1. Beperkte tijd, toch kwaliteit 2. Resultaat in de raad 3. Rollen en instrumenten 4. De decentralisatiedossiers

Nadere informatie

Communicatie aanpak. Sociaal Domein regio Maastricht-Heuvelland

Communicatie aanpak. Sociaal Domein regio Maastricht-Heuvelland Communicatie aanpak Sociaal Domein regio Maastricht-Heuvelland Van visie naar opgave - beleidsdoel Vanuit de visie op 3D Meedoen en meetellen : transitie 3D = transformatie = cultuuromslag De visie Meedoen

Nadere informatie

Voorbeeldprogramma werksessie omgevingsanalyse (1 dagdeel)

Voorbeeldprogramma werksessie omgevingsanalyse (1 dagdeel) Voorbeeldprogramma - 1 Voorbeeldprogramma Voorbeeldprogramma werksessie omgevingsanalyse (1 dagdeel) Hieronder vindt u een voorbeeldprogramma voor een werksessie/trainingsmodule omgevingsanalyse voor Factor

Nadere informatie

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030

Doel: In samenwerking met maatschappelijke partners organiseren van een proces dat leidt tot een herijkte visie op Borne in 2030 Projectvoorstel Projectopdracht / -voorstel Datum: 8 juli 2010 Versie: definitief t.b.v. definitiefase en ontwerpfase Pagina: 1 / 9 Soort project Extern/Lijn Projectnaam MijnBorne2030 (Herijking Toekomstvisie)

Nadere informatie

Bijlage 2a Concept Reglement van orde Agendacommissie CONCEPT

Bijlage 2a Concept Reglement van orde Agendacommissie CONCEPT Bijlage 2a Concept Reglement van orde Agendacommissie CONCEPT Reglement van orde voor de vergaderingen en andere werkzaamheden van de Commissie van de Modulaire Gemeenschappelijke Regeling Rijk van Nijmegen

Nadere informatie

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden.

10 onmisbare vaardigheden voor. de ambtenaar van de toekomst. 10 vaardigheden. Netwerken. Presenteren. Argumenteren 10. Verbinden. 10 vaardigheden 3 Netwerken 7 Presenteren 1 Argumenteren 10 Verbinden Beïnvloeden 4 Onderhandelen Onderzoeken Oplossingen zoeken voor partijen wil betrekken bij het dat u over de juiste capaciteiten beschikt

Nadere informatie

Burgerinitiatief. Hoe krijgt u uw burgerinitiatief op de raadsagenda?

Burgerinitiatief. Hoe krijgt u uw burgerinitiatief op de raadsagenda? Burgerinitiatief Heeft u een concreet idee of plan? En wilt u hier serieus werk van maken? Denk dan eens aan het indienen van een burgerinitiatief bij uw gemeenteraad. Burgerinitiatief Heeft u wel eens

Nadere informatie

Groepsactiviteit organiseren en uitvoeren

Groepsactiviteit organiseren en uitvoeren OPDRACHTFORMULIER Groepsactiviteit organiseren en uitvoeren Naam student: Datum: 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of

Nadere informatie

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming!

De parels benutten! Meedoen, meepraten en meedenken! Samenspraak! Medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming! Drie workshops over medezeggenschap en participatie van vrijwilligers in de besluitvorming 1. De parels benutten - voor leidinggevenden en medewerkers van organisaties 2. Meedoen, meepraten en meedenken

Nadere informatie

Verslag. Gebiedsschouw De Slinger

Verslag. Gebiedsschouw De Slinger Verslag Gebiedsschouw De Slinger Dat um /tij d Pl aats Re ferentie Projec tnum mer 90934 16 januari 2010/10.00 uur-12.30 uur Houten kmu/nkl/v/09.295 Aanleiding van de wijkschouw: De heer Mulder heet als

Nadere informatie

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING

MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING MEER ZIELEN, MEER IDEEËN, MEER OPLOSSINGEN BEWONERSPARTICIPATIE IN STEDELIJKE ONTWIKKELING P5, 30 januari 2014 TU DELFT - BK - RE&H/UAD Wilson Wong INHOUD - Onderwerp en context - Onderzoeksopzet - Theoretisch

Nadere informatie

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN

BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN BESTURINGSFILOSOFIE GEMEENTE GOOISE MEREN Projectleider Afdeling Iris van Gils Kerngroep Visie/Missie Datum 28 november 2014 Planstatus Vastgesteld in de Fusieraad 24 november 2014 Opdrachtgever Stuurgroep

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

Inwoners aan zet. Nota burgerinitiatief en burgerparticipatie. Hoe we van burgerinitiatief en burgerparticipatie een succes maken in Lansingerland

Inwoners aan zet. Nota burgerinitiatief en burgerparticipatie. Hoe we van burgerinitiatief en burgerparticipatie een succes maken in Lansingerland Inwoners aan zet Nota burgerinitiatief en burgerparticipatie Hoe we van burgerinitiatief en burgerparticipatie een succes maken in Lansingerland 1 Voorwoord De gemeenteraad en het college van Lansingerland

Nadere informatie

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn

Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn Toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn De toolkit Cliëntenparticipatie Zorg en Welzijn bevat vier praktische instrumenten om samen met cliënten te werken aan verbetering of vernieuwing van diensten

Nadere informatie

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake

E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake E-participatie via sociale media: hoe doe je dat? Door: Janine Bake Kijkt u eens om u heen, zit u ook met een computer, mobiele telefoon, misschien wel twee en mogelijk ook nog andere type computer zoals

Nadere informatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie

Bijlage 1: wetteksten met toelichting cliënten- en burgerparticipatie In deze informatie-set vindt u voorbeelden van documenten en profielen die door Wmo Adviesraden zijn gebruikt in het Plan van aanpak bij de omvorming naar een brede Adviesraad Sociaal Domein of Participatieraad.

Nadere informatie

Onderzoek burgerparticipatie Rekenkamer West-Brabant

Onderzoek burgerparticipatie Rekenkamer West-Brabant Onderzoek burgerparticipatie Rekenkamer West-Brabant Uitkomsten Participatiemonitor gemeente Etten-Leur April 2012 Leeswijzer Voor u ligt de projectenrapportage van de van de Benchmark Burgerparticipatie.

Nadere informatie

Bijeenkomst Omvormingen openbaar groen

Bijeenkomst Omvormingen openbaar groen Bijeenkomst Omvormingen openbaar groen Hogere kwaliteit met minder geld Programma Inleiding Kaders gemeente n.a.v. vaststellen begroting Opdracht en werkwijze Alles over Groenbeheer Vragen / korte pauze

Nadere informatie

Plan van aanpak strategische heroriëntatie

Plan van aanpak strategische heroriëntatie Plan van aanpak strategische heroriëntatie 1. Doelstelling In zowel de programmabegroting 2014-2017 als het collegeprogramma wordt een strategische heroriëntatie aangekondigd. Deze heroriëntatie heeft

Nadere informatie

Communicatie en participatie

Communicatie en participatie Communicatie en participatie Beleid / project: Toekomstvisie Albrandswaard 2025 Documentversie: Versie D1, 12 november 2010 Vooraf: 1. In het projectplan Toekomstvisie Albrandswaard 2025 komen veel communicatieaspecten

Nadere informatie

PARTICIPATIEWERKVORMEN

PARTICIPATIEWERKVORMEN PARTICIPATIEWERKVORMEN Participatie Doel procesbegeleider Informeren Raadplegen Adviseren Coproduceren Weinig Werkvorm Interactie Tijd werkvorm 10min Omvang groep Informerende brief X 100+ Nieuwsbrief

Nadere informatie

Notitie Burgerparticipatie en Wijkgericht werken

Notitie Burgerparticipatie en Wijkgericht werken Notitie Burgerparticipatie en Wijkgericht werken Gemeente Middelburg Afdeling Stedelijk Sociaal Beleid in samenwerking met een afvaardiging van de wijkbeheergroepen 1 mei 2013 Hoofdstuk 1 Inleiding 1.1

Nadere informatie

Buurthuizen en activiteiten

Buurthuizen en activiteiten Invalshoek: een wijkbudget voor activiteiten We stoppen met de financiering van (een gedeelte van) de huidige activiteiten in de wijk en stellen per wijk een budget beschikbaar voor initiatieven van inwoners

Nadere informatie

Inhoud van de ochtend

Inhoud van de ochtend Inhoud van de ochtend 1. Introductie in Pedagogisch kader 2. Begeleiden van de groep 3. Ontwikkelingsgericht werken 4. Pauze (15 minuten) 5. Kinderparticipatie 6. Vragen over andere onderwerpen 7. Voornemens

Nadere informatie

Whitepaper Crowdsourcing

Whitepaper Crowdsourcing Publieksparticipatie Whitepaper Crowdsourcing Centrum Publieksparticipatie Inleiding Steeds vaker beseffen overheden dat zij niet meer zonder de kennis uit de samenleving kunnen. Ook in de adviesrapporten

Nadere informatie

Ambitiedocument. inspraak, participatie en actief burgerschap in Nijmegen. Meedoen in Nijmegen

Ambitiedocument. inspraak, participatie en actief burgerschap in Nijmegen. Meedoen in Nijmegen Ambitiedocument inspraak, participatie en actief burgerschap in Nijmegen Meedoen in Nijmegen Nijmegen, 18 januari 2012 1. Inleiding Deze notitie is het beleidskader Meedoen in Nijmegen. Hierin zijn de

Nadere informatie

Workshops Arbeidsmarktbeleid

Workshops Arbeidsmarktbeleid bij de invoering van de Participatiewet Workshops Arbeidsmarktbeleid November 2014 Stimulansz-CliP in opdracht van de LCR 1 Programma Workshop Introductie Ontwikkelingen / achtergrond arbeidsmarktbeleid

Nadere informatie

Experiment Breda Begroot. startnotitie

Experiment Breda Begroot. startnotitie Experiment Breda Begroot startnotitie 1 1. Inwoners mee laten kiezen: zo help je Breda vooruit! Breda Begroot is een zoektocht. Een zoektocht naar een nieuwe relatie tussen het bestuur van Breda (de gemeenteraad

Nadere informatie

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek

Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Evalueren van projecten met externen Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen Stad met een hart Inhoud Hoofdstuk 1 Inleiding 3 Hoofdstuk 2

Nadere informatie

Onderwerp: Visiedocument Drie decentralisaties: Vooruitzicht op veranderingen in het maatschappelijk domein

Onderwerp: Visiedocument Drie decentralisaties: Vooruitzicht op veranderingen in het maatschappelijk domein Agendapunt : 6 Voorstelnummer : 11-085 Raadsvergadering : 7 november 2013 Naam opsteller : L. Hulskamp/ E. van Braak/ M. Zweers / M. Klaver Blankendaal Informatie op te vragen bij : L. Hulskamp Portefeuillehouders

Nadere informatie

BESLUITENLIJST. Voorronde Open Huis. Datum: 10 september 2015 Onderwerp: Discussienota herziening subsidiebeleid

BESLUITENLIJST. Voorronde Open Huis. Datum: 10 september 2015 Onderwerp: Discussienota herziening subsidiebeleid BESLUITENLIJST Voorronde Open Huis Datum: 10 september 2015 Onderwerp: Discussienota herziening subsidiebeleid Aanwezig: Voorzitter: dhr. J. Buzepol Locogriffier: mw. A. van Wees (locogriffier) Leden:

Nadere informatie

draadswijzer week 01 Zwolle

draadswijzer week 01 Zwolle draadswijzer week 01 Zwolle Agenda Raadsplein Maandag 11 januari 2016 Raadzaal Besluitvormingsronde 19.30 uur Start besluitvormingsronde met de volgende hamerstukken: - Nota van Uitgangspunten MPV 2016*

Nadere informatie

A. Kinderparticipatie in beleid door BSO De stal Liemeer

A. Kinderparticipatie in beleid door BSO De stal Liemeer VOORBEELDEN KINDERPARTICIPATIE IN PEDAGOGISCH BELEID. A. Kinderparticipatie in beleid door BSO De stal Liemeer B. B4 Kids te Leiden Handvest Handvest vertaald voor kinderen C. COKD, Dordrecht A. Beleidsplan:

Nadere informatie

Reorganisatieprocedure in een notendop

Reorganisatieprocedure in een notendop Reorganisatieprocedure in een notendop Typen reorganisaties Geen reorganisatie (type 1 en 2), voorbeelden: Kleine wijzigingen in de organisaties, zoals een individuele aanpassing van de functieomvang.

Nadere informatie

Denk mee over flexibel roosteren

Denk mee over flexibel roosteren Denk mee over flexibel roosteren Op het programma De context van flexibel roosteren Rol OR rechten en mogelijkheden, moeilijke kwesties Stappen in de besluitvorming Nicole Pikkemaat, trainer / adviseur

Nadere informatie

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010

Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Raamwerk communicatiebeleid gemeente Heusden 2007-2010 Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Thema Profilering gemeente(-bestuur) 3. Thema Communicatie en samenwerking met inwoners 4. Thema Communicatief bewustzijn

Nadere informatie

Lelie 63 m 2 Roos 87 m 2. 3 e verdieping nr. 120 t/m 130. Woningtype

Lelie 63 m 2 Roos 87 m 2. 3 e verdieping nr. 120 t/m 130. Woningtype 63 m 2 87 m 2 3 e verdieping nr. 120 t/m 130 agnerplein 126 128 130 124 122 120 63 m 2 87 m 2 4 e verdieping nr. 132 t/m 142 agnerplein 138 140 142 136 134 132 63 m 2 87 m 2 5 e verdieping nr. 144 t/m

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden

De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden De Ervaring Leert! Programma voor gemeenteraden Inhoud De ervaring Leert 3 Workshops 4 1. Beperkte tijd, toch kwaliteit 2. Resultaat in de raad 3. Rollen en instrumenten 4. De decentralisatiedossiers 5.

Nadere informatie

Evalueren van participatietrajecten

Evalueren van participatietrajecten Evalueren van participatietrajecten Kennisdocument Onderzoek & Statistiek Zwaantina van der Veen / Dymphna Meijneken / Marieke Boekenoogen 3 Inhoud Inhoud hfdstk 1 Inleiding 5 hfdstk 2 Afwegingen vooraf

Nadere informatie

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015

De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 De Ervaring Leert! Programma voor Provinciale Statenleden 2015 Inhoud De ervaring Leert! 3 Workshops 4 1. Krachtenveld Provincie 2. Simulatie Statenvergadering 3. Rollen en instrumenten 4. Integriteit

Nadere informatie

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven?

Deze cirkel bestaat uit vijf stappen die u kunt doorlopen om uw wervingscampagne systematisch op te zetten. Waar wil je vrijwilligers voor werven? Werving U wilt nieuwe vrijwilligers werven. Mensen die één keer aan een actie meedoen, mensen waar u af en toe een beroep op kunt doen, of mensen die voor langere tijd willen meewerken. U wilt hen in elk

Nadere informatie

Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed?

Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed? Participatie bij verkeersplannen: wanneer doe je het goed? ing. Eli Schapendonk (gemeente Wageningen) Thijs van Duijn (Emotion Kommunikatie Buro) Samenvatting Het goed organiseren van inspraak bij verkeers-

Nadere informatie

Wat is cliëntenparticipatie? Lezing 14 november ISOQOL Symposium door Dr. M.T. Slager/Opleidingsmanager Verpleegkunde en onderzoeker

Wat is cliëntenparticipatie? Lezing 14 november ISOQOL Symposium door Dr. M.T. Slager/Opleidingsmanager Verpleegkunde en onderzoeker Wat is cliëntenparticipatie? Lezing 14 november ISOQOL Symposium door Dr. M.T. Slager/Opleidingsmanager Verpleegkunde en onderzoeker Wat is cliëntenparticipatie Waarom is patiëntenparticipatie van belang?

Nadere informatie

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab

Aanjagers 1 december 2015 Ctylab Ctylab zoekt aanjager(s) Je hebt misschien al eens van ons gehoord. Een online platform voor klein nieuws en frisse ideeën uit je eigen omgeving. Nu doen we dat nog op Facebook met een kleine groep. Maar

Nadere informatie

Publicatiereeks over burgerparticipatie. De raad en burgerparticipatie

Publicatiereeks over burgerparticipatie. De raad en burgerparticipatie Publicatiereeks over burgerparticipatie De raad en burgerparticipatie De raad en burgerparticipatie Ieder in zijn rol en in zijn kracht Handvatten, theorie en praktijkvoorbeelden voor gemeenteraden en

Nadere informatie

Evaluatieonderzoek participatiebeleid

Evaluatieonderzoek participatiebeleid Evaluatieonderzoek participatiebeleid Gemeente Leusden Afdeling Communicatie Februari 2011 E: communicatie@leusden.nl T: 14 033 2 Inhoudsopgave Samenvatting 3 1. Inwonerparticipatie in Leusden 4 2. Resultaten

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie

Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie Publieksparticipatie Whitepaper: samenwerking communicatie en participatie Waarom een whitepaper? Participatie- en communicatieadviseurs ondervinden over en weer dat er onduidelijkheid is over de doelen

Nadere informatie

1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren

1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren OR - competentieprofiel LNV Camiel Schols SBI training & advies Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Het competentieprofiel voor de OR binnen LNV 3 Omschrijving van de competenties; definities en gedragsindicatoren

Nadere informatie

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling

Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling Onderzoek onder Raadsleden naar regionale samenwerking, gemeenschappelijke regelingen en herindeling 13 januari 2014 Uitgevoerd door Overheid in Nederland in opdracht van Raadslid.Nu www.overheidinnederland.nl

Nadere informatie

Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout

Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout Digitaal burgerpanel gemeente Noordwijkerhout 0-meting burgerparticipatie en communicatie De gemeente Noordwijkerhout heeft een nieuw communicatiebeleidsplan dat uitgaat van meer omgevingsbewust werken

Nadere informatie

Het doet ons bijzonder genoegen dat u de opleiding KT 2 (KorfbalTrainer 2) gaat volgen.

Het doet ons bijzonder genoegen dat u de opleiding KT 2 (KorfbalTrainer 2) gaat volgen. Beste cursist, Het doet ons bijzonder genoegen dat u de opleiding KT 2 (KorfbalTrainer 2) gaat volgen. U heeft bijgaand de handleiding voor de cursist en die voor de PB (PraktijkBegeleider) digitaal ontvangen.

Nadere informatie

Wij, de overheid - samenvatting

Wij, de overheid - samenvatting Wij, de overheid - samenvatting Inleiding: de complexe overheid Overal waar een grens wordt gelegd, ontstaat behoefte aan samenwerking en kennisuitwisseling over die grens heen, binnen organisaties, tussen

Nadere informatie

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent.

1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. OPDRACHTFORMULIER Gesprekken voeren 1 Lees het handelingsformulier van deze vaardigheid en noteer vragen en opmerkingen. Bespreek deze met medestudenten of je docent. 2 Kijk in de bronnen welke informatie

Nadere informatie

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo

Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Handleiding bij de LOB-scan voor het mbo Inleiding Voor u ligt de handleiding bij de LOB-scan voor het mbo. De LOB-scan voor het mbo is in opdracht van MBO Diensten ontwikkeld en is te vinden op www.mbodiensten.nl.

Nadere informatie

Onze relatie met u! Een goed gesprek over

Onze relatie met u! Een goed gesprek over Een goed gesprek over Onze relatie met u! Wij houden van ons vak. Ons vak is u te helpen bij het organiseren van uw financiële zekerheid. Daar praten we veel en graag met u over. In die gesprekken stellen

Nadere informatie

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren

1 Doe jij ook mee?! Team in beweging - Nu beslissen Steunpunt Diversiteit & Leren Nu beslissen De motieven om te starten met leerlingenparticipatie kunnen zeer uiteenlopend zijn, alsook de wijze waarop je dit in de klas of de school invoert. Ondanks de bereidheid, de openheid en de

Nadere informatie

Programma workshop OTB

Programma workshop OTB Programma workshop OTB Presentatie over hoe en wat OTB Reflectie van een ervaringsdeskundige op OTB Zelf aan de slag als OTB, aan de hand van een casus wordt de groep gevraagd om zelf in de rol van denktank/

Nadere informatie

Je functie, taken en planning van werkzaamheden

Je functie, taken en planning van werkzaamheden Oriënterende opdracht 2 Je functie, taken en planning van werkzaamheden Oriëntatie op de organisatie (niveau 2) 2 Je functie, taken en planning van werkzaamheden Inhoud Inleiding... 3 Opdracht 1: Je eigen

Nadere informatie

Maatschappelijke structuurvisie 2013-2025. Projectopdracht / Plan van Aanpak

Maatschappelijke structuurvisie 2013-2025. Projectopdracht / Plan van Aanpak Maatschappelijke structuurvisie 2013-2025 Projectopdracht / Plan van Aanpak Afdeling Beleid, cluster Maatschappij januari 2013 Inhoudsopgave Aanleiding... 3 Doelstelling... 3 Resultaat... 3 Afbakening...

Nadere informatie

Introductie FONDSENWERVING. door Carla van de Brake werkzaam bij

Introductie FONDSENWERVING. door Carla van de Brake werkzaam bij Introductie FONDSENWERVING door Carla van de Brake werkzaam bij Inleiding Waarom fondsen werven? 1. Fondsen willen hun geld graag kwijt aan maatschappelijke projecten/ontwikkelingen. 2. Georganiseerde

Nadere informatie

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Kennismaken met de gemeenteraad Zutphen 9 september 2013 Ontstaan van PMO Sociale Samenhang Conferenties

Platform Maatschappelijke Ondersteuning Kennismaken met de gemeenteraad Zutphen 9 september 2013 Ontstaan van PMO Sociale Samenhang Conferenties Platform Maatschappelijke Ondersteuning Kennismaken met de gemeenteraad Zutphen 9 september 2013 Even voorstellen wie wij zijn: Connie van der Tuin -de voorzitter Erik Rossel -de secretaris Dinie Roeterdink

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid Cavent

Vrijwilligersbeleid Cavent Vrijwilligersbeleid Cavent Datum vaststelling : 12112013 Eigenaar : Beleidsmedewerker Vastgesteld door : Directeur bestuurder Datum aanpassingen aan : 20012015 KD23 Vrijwilligersbeleid Cavent 20012015

Nadere informatie

Leerbijeenkomst Marke Mallem. 12 November 2014, Het Muldershuis in Eibergen

Leerbijeenkomst Marke Mallem. 12 November 2014, Het Muldershuis in Eibergen Leerbijeenkomst Marke Mallem 12 November 2014, Het Muldershuis in Eibergen Welkom Stichting Marke Mallem, Waterschap Rijn & IJssel en Alterra In het kader van het Leernetwerk Samenspel Burgerinitiatieven

Nadere informatie

Actualiteiten decentralisaties in het sociaal domein

Actualiteiten decentralisaties in het sociaal domein Actualiteiten decentralisaties in het sociaal domein Raad op zaterdag s Hertogenbosch, 22 november 2014 Hugo ter Steege Programmamanager Jeugd en Wmo gemeente s Hertogenbosch Dorrit de Jong VNG en plv

Nadere informatie

Veranderingen in de relatie tussen overheid en burger, een uitdaging voor onderzoekers: een verkenning van de VSO-netwerkgroep

Veranderingen in de relatie tussen overheid en burger, een uitdaging voor onderzoekers: een verkenning van de VSO-netwerkgroep 1 van 7 22-11-2012 8:46 Veranderingen in de relatie tussen overheid en burger, een uitdaging voor onderzoekers: een verkenning van de VSO-netwerkgroep André Peters, Hans Voutz, Jan Schalk, Dymphna Meijneken

Nadere informatie

Beleidsregels nieuw subsidiebeleid Gemeente Oude IJsselstreek concept 26 mei 2015 1. Inleiding. Op initiatief van de gemeenteraad en het college van burgemeesters en wethouders zijn op 3 maart en 25 maart

Nadere informatie

Locatie Het Mozaïek / De Haag

Locatie Het Mozaïek / De Haag Locatie Het Mozaïek / De Haag Informatie avond omwonenden 4 maart 2014 Agenda voor vanavond Opening en welkomstwoord door wethouder Van Dalen Doel van deze avond Wijziging bevolkingsopbouw -> wijzigen

Nadere informatie

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015

Welkom! Bewonersavond Haalbaarheid woningbouw Haanwijk. Maandag 18 mei 2015 Welkom! Bewonersavond aalbaarheid woningbouw aanwijk Maandag 18 mei 2015 Agenda 1. Opening 2. Formaliteiten 3. Interview wethouder M. Schreurs 4. Toetsing aalbaarheid 5. Burgerinitiatief 6. Klankbordgroep

Nadere informatie