Motivationele Gespreksvoering

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Motivationele Gespreksvoering"

Transcriptie

1 STUDIEHANDLEIDING Motivationele Gespreksvoering Hogeschool Rotterdam Instituut Sociale Opleidingen Opleiding: Modulecode: Studiebelasting: Pedagogiek PEDMGV01RV 2ECTS Bestemd voor: Jaar 2 Voltijd Versie: AUGUSTUS 2012 Modulebeheerder: Peter Vanhoof

2 1 Motivationele Gespreksvoering 1 Inhoud 1. Algemene omschrijving van de module Inleiding Relatie met andere onderwijseenheden Leerlijn Kwalificaties /competenties en leerdoelen Inhoud Verplicht studiemateriaal Aanbevolen Literatuur Programmaoverzicht Wekenschema Opdrachten Studielast van de module Toetsing en beoordeling Deelnamevereisten toetsing Toetsprocedure Herkansing Tentameninzage Beoordeling Bijlagen 1. Registratieformulier en voorbeeld van registratie. 2. Werkblad voor veranderplan. 3. Beoordelingsformulier toetsgesprek. 4. Beoordelingsformulier reflectieverslag.

3 2 Motivationele Gespreksvoering 1. Algemene omschrijving van de module Inleiding Als je iemand behandelt zoals hij is, zal hij blijven zoals hij is, maar als je hem behandelt alsof hij was wat hij zou moeten en kunnen zijn, zal hij worden wat hij zou moeten en kunnen zijn. -JOHANN WOLFGANG VON GOETHE Motivatie, het werken aan en het stimuleren van motivatie is voor pedagogen in het werkveld van groot belang. Hoe motiveer je een jongere tot niet meer blowen, opnieuw naar school gaan, minder alcohol drinken, een nieuwe leefstijl aan te nemen? Hoe ga je om met een collega die weerstand vertoont tegen een nieuwe werkwijze? Hoe help je ouders om een goede keuze te maken? Gedrag veranderen is hard werken. Denk eens na, hoe vaak ben je er zelf in geslaagd om bewust en met blijvend resultaat echt iets in je leven te veranderen? Als je daar even bij stilstaat, is het logisch dat het voor anderen ook niet makkelijk zal zijn. Hoe kunnen wij als pedagoog kijken naar, denken over en werken aan motivatie? Wat is er nodig om mensen tot een weloverwogen keuze te laten komen? Hoe kunnen we de bereidheid tot verandering vergroten? Hoe komt het dat die leerlingen onze goede raad niet opvolgen? Waarom krijg je steeds weer een Ja, maar als antwoord? Wat maakt dat je (vriend) steeds opnieuw begint te roken? Wat is er nodig om mensen met succes te helpen hun gewoontes te veranderen? De module Motivationele gespreksvoering heeft de ambitie om de studenten inzicht te geven in motivatie en een training te bieden in de motivationele gespreksvoering. Hierbij wordt er aandacht gegeven aan de motivatiecircel van Prochaska en DiClemente, deze biedt een bruikbaar kader om na te denken en te spreken over motivatie en gedragsverandering. De methode van de Motivationele gespreksvoering van Miller en Rollnick helpt ons om op een deugdelijke, respectvolle manier te werken aan het vergroten van motivatie en het verminderen van weerstand.

4 3 Motivationele Gespreksvoering 1.2 Relatie met andere onderwijseenheden 3 De module Motivationele Gespreksvoering sluit aan bij de gespreksvaardigheden modules uit jaar één. De motivationele gespreksvoering is te situeren in de Rogeriaanse, cliëntgerichte benadering die in dit kwartaal (kwartaal één) ook besproken wordt in de module Modellen en Stromingen en in jaar één uitgebreid aan bod is gekomen in de module Gespreksvaardigheden. 1.3 Leerlijn Het betreft hier de kennisgestuurde leerlijn. Studenten krijgen theorie, werkmodellen, vaardigheden en attituden aangereikt die relevant zijn voor de beroepspraktijk van een pedagoog. In deze module worden de kennis en attituden geconcretiseerd in vaardigheden die de student toepast in oefengesprekken. 1.4 Kwalificaties /competenties en leerdoelen De module draagt bij aan de volgende competenties uit de competentiematrix Pedagogiek: Kerntaak 3.1 Opvoeders en mede-opvoeders ondersteunen om kinderen en jongeren op te voeden in dagelijkse situaties. g) Maakt de ouders/opvoeders bewust van de eigen mogelijkheden (eventueel in het sociale netwerk) om de ontwikkeling/het gedrag van kinderen/jongeren te stimuleren, en motiveert en faciliteert hen hierbij Kerntaak 3.2 Ondersteunt (mede)opvoeders, zowel individuen als groepen, in het oog hebben voor en omgaan met grootstedelijke diversiteit. e) Kan verschillende communicatietechnieken inzetten in de benadering en begeleiding van ouders/opvoeders Kerntaak 3.3 Verleent begeleiding, ondersteuning en interventie bij problematische opvoedingssituaties. e) Kan in problematische opvoedingssituaties kwaliteiten van kinderen, jongeren en/of ouders/opvoeders benoemen De algemene doelstelling is het vergroten van de professionele vaardigheden van de student in het voeren van motivationele (hulpverlenings)gesprekken. Leerdoelen Aan het eind van de module: 1. is de student in staat om de aangeleerde gespreksvaardigheden (open vragen stellen, reflecteren, bevestigen, samenvatten, meegaan met weerstand, het uitlokken van verandertaal, ambivalentie verkennen, verandertaal uitspreken en uitlokken, vertrouwen uitspreken en uitlokken, de schaalvraag, de beslissingsbalans onderzoeken, terugkijken, vooruitkijken, doelen en waarden verkennen, herkaderen, de blikrichting veranderen, ) toe te passen; 2. is de student in staat om de cliënt te ondersteunen tijdens het veranderingsproces en de cliënt zelf verantwoordelijk te laten zijn voor de oplossing van zijn/haar problemen; 3. is de student in staat een zelf gevoerd gesprek kritisch te analyseren aan de hand van concepten uit de motivationele gespreksvoering. 4. is de student in staat de problemen die hij/zij ondervindt bij het uitvoeren van de motivationele gespreksvoering te onderkennen en te benoemen.

5 4 Motivationele Gespreksvoering 1.5 Inhoud 4 Werkcolleges In de werkcolleges wordt de theorie van de motivationele gespreksvoering toegelicht en worden de daarbij horende vaardigheden ingeoefend. De geest, de uitgangspunten en de technieken van de motivationele gespreksvoering komen aan bod. Daarnaast wordt er aandacht geschonken aan de Motivatiecirkel van Prochaska en DiClemente waarin de stadia van verandering worden onderscheiden. Daarnaast ga je als student elke week oefenen samen met medestudenten. Je maakt opnames van deze oefengesprekken, opnames die je toont tijdens de lesbijeenkomsten. Tijdens deze oefengesprekken kan je in de rol van cliënt een casus gebruiken of kan je een persoonlijk thema inbrengen. Dit biedt je enerzijds het voordeel dat je als cliënt kan ervaren hoe de motivationele gespreksvoering aanvoelt voor de cliënt en anderzijds biedt het je de gelegenheid om in de rol van pedagoog te werken met echte cliënten. Daartoe word je als student in week 1 gevraagd om een gewoontegedrag van jezelf een week lang in kaart te brengen. Nadien word je uitgenodigd en uitgedaagd om dit gewoontegedrag voor de duur van het kwartaal te laten, niet te stellen. We nodigen je uit om een pittig gewoontegedrag te kiezen. Dat vraagt dan motivatie om dit vol te houden. De klasgenoten kunnen je daarbij helpen. Ze kunnen jouw motivatie doorheen het kwartaal bewerken. Tijdens de wekelijkse oefengesprekken kan de pedagoog de cliënt ondersteunen in zijn/haar poging om gewoontegedrag te laten. Tijdens de lesbijeenkomsten: - wordt de theorie besproken - tonen studenten opnames van gesprekken (van de voorbije week) zodat de klasgenoten de gesprekken kunnen analyseren en feedback kunnen geven op de getoonde fragmenten. Daarbij kan in de klas gezocht worden naar een alternatieve aanpak/benadering voor momenten in de gesprekken die moeizaam verlopen zijn. - worden specifieke vaardigheden ingeoefend. - de laatste vijftien minuten van het werkcollege kunnen besteed worden aan het werken met een veranderplan. In duo s kan je elkaar helpen om een veranderplan op te stellen voor de volgende week. Daarbij gebruik je het werkblad voor een veranderplan in bijlage Verplicht studiemateriaal Veen, M., van der & Goijarts, F. (2012). Motiverende gespreksvoering voor sociaal- agogisch werk. Houten: Bohn Stafleu Van Loghum 1.7 Aanbevolen Literatuur Miller, W.R en Rollnick, S. (2010) Motiverende gespreksvoering. Een methode om mensen voor te bereiden op verandering. Gorichem: Ekklesia. NIJ. (2009). Motiverende gespreksvoering. Verkregen op 25 juni 2011, van werkt_motiverende gespreksvoering.pdf. Rigter, J. (2004). Psychologie voor de praktijk. Bussum: Coutinho Rosenger, D.B. (2011). Motiverende gespreksvaardigheden. Werkboek voor behandelaars (in opleiding). Gorinchem: Ekklesia

6 5 Motivationele Gespreksvoering 5 2. Programmaoverzicht 2.1 Wekenschema De module loopt in kwartaal 1 van jaar 2 over 9 weken. Week Tijd Week 1 3 x 50 Week 2 3 x 50 Activiteit/ werkvorm Voorbereiding Groepsvorm Inleiding in de module Hoorcollege: - Wat is motivatie? - Motivationele gespreksvoering (MGV) - Achtergronden van de MGV - Grondhouding en werkingsprocessen - Model van Prochaska en DiClemente Werkcollege: - Duo s of trio s vormen voor de oefeningen tijdens de volgende weken - Voorbeeld filmpje motivationele gespreksvoering - Voorbereiding registratieopdracht (opdracht 1) Terugblik vorige week Hoorcollege: - Verschillende communicatiestijlen - Relatie aangaan - Focus aanbrengen Werkcollege: - Bespreking registratieopdracht - Vraag om gewoontegedrag te laten - Oefenen in duo s of trio s - Vergelijken vaardigheden motivationele gespreksvoering met vaardigheden van module Gespreksvaardigheden - Veranderplan opstellen Lezen: Studiehandleiding H 1, 2 en 3 Lezen: H 4, 5 en 6 klas Afwisselend in duo s of trio s en klassikaal Huiswerk: - Opdracht 2: een gewoonte laten - Opdracht 3: Oefengesprek opnemen Week 3 3 x 50 Terugblik vorige weken Hoorcollege: - Verandertaal, Bezwaartaal, Weerstand Werkcollege: - Opnames analyseren en feedback geven - Evt: veranderplan aanpassen - (oefenen in duo s of trio s ) - Indeling groepen voor presentqties week 4 Lezen: H 7, 8 en 9 Afwisselend in duo s of trio s en klassikaal Huiswerk: - Opdracht 3 - Voorbereiding presentqties week 4

7 6 Motivationele Gespreksvoering 6 Week 4 3 x 50 Week 5 3 x 50 Week 6 3 x 50 Terugblik vorige week Hoorcollege: - Planning - 4 groepen vormen, ieder groepje 1 onderwerp: Model van Prochaska en DiClemente Verandertaal Bezwaartaal en weerstand Basisvaardigheden en Rogeriaanse grondhouding - Ieder groepje krijgt 15 min tijd om het onderwerp voor te bereiden: kort, bondig en interactief presenteren aan de klas Werkcollege: - Veranderplan opstellen - Oefenen in duo s of trio s Huiswerk: - Opdracht 3 Terugblik vorige weken Werkcollege: - Opnames bekijken - Analyseren en feedback geven - Evt: veranderplan opstellen - Oefenen in duo s of trio s Huiswerk: - Opdracht 3 Terugblik vorige weken Werkcollege: - Opnames bekijken - Analyseren en feedback geven - Schrijf een casus voor toetsgesprekken, (docent moet casus goedkeuren) - Oefenen in duo s of trio s Lezen: H 10 En herhalen alles Lezen: Alles Lezen: Alles Klas en in groepjes Klas en in duo s of trio s klas Individueel en in duo s of trio s Week 7 3 x 50 Huiswerk: - Meenemen filmpje - Evt. verder uitwerken casus en meenemen naar les Terugblik vorige weken Goedkeuren uitgewerkte casussen Lezen: alles klas Werkcollege: - Opnames bekijken - Analyseren en feedback geven - Evt: veranderplan opstellen - Oefenen in tweetallen In duo s of trio s Week 8 Week 9 Toetsgesprekken - Neem casus mee! Toetsgesprekken - Neem casus mee! Klas Klas

8 7 Motivationele Gespreksvoering 2.2 Opdrachten 7 - Opdracht 1: Registratieopdracht: Welk gewoonte wil ik veranderen? Iedereen heeft wel een gewoonte die hij/zij wil afleren/veranderen/aannemen. Ben je het nagelbijten ook zat? Wil je niet meer elke dag cola drinken? Wanneer ga je eens écht stoppen met het roken van sigaretten of cannabis? Kan je je geen dag voorstellen zonder snoep? Wil je drie keer per week gaan sporten? Heb jij je al vaker (maar tevergeefs) voorgenomen om je van in week één in te zetten voor school? Kies een gewoonte waarvan je inschat dat het je veel moeite kost om ze een kwartaal/voor altijd te laten of kies een gewoonte die jij graag zou aannemen/aanleren. Gebruik het registratieformulier (bijlage 1) om gedurende zeven dagen de door jou gekozen gewoonte te registreren. Zorg ervoor dat je dit formulier altijd bij de hand hebt. Vanzelfsprekend is het de bedoeling om je gedrag deze week niet te veranderen, enkel om het te registreren. Dus nog niet minderen met nagelbijten, blowen, zeuren, snoepen,, nog niet meer gaan sporten, studeren, - Opdracht 2: Een gewoonte laten tot in week 7 Je kiest een gewoontegedrag dat je wil stopzetten/aanleren of dat je voor de duur van de lessenreeks niet wil stellen. Kies voor een uitdaging waarvan je inschat dat ze je moeite zal kosten. Heb je een gewoonte die je echt voor altijd zou willen stoppen? Dit is je moment! De volgende weken krijg je ondersteuning van experten in de motivationele gespreksvoering. Zij weten hoe moeilijk het is gedragsverandering te realiseren! Ben je nog niet helemaal zeker of je dat gedrag wel wil/kan achterwege laten of aannemen? Geen probleem. De experten in de motivationele gespreksvoering willen het met jou hebben over die ambivalentie en ze zullen je helpen een weloverwogen keuze te maken. - Opdracht 3: Oefengesprekken voeren en tonen Tijdens de eerste lesbijeenkomst vorm je bij voorkeur drietallen. Samen met deze twee andere studenten ga je elke week afspreken om oefengesprekken te voeren en er een opname van te maken. Het voordeel van drietallen is dat je om de beurt de rol van pedagoog, cliënt en observator kan opnemen. In de rol van cliënt ben je bij voorkeur jezelf en spreek je over je voornemen om gewoontegedrag te veranderen of over een zorg of twijfel die je hebt. In de rol van pedagoog oefen je elke week de gespreksvaardigheden van de motivationele gespreksvoering. Je focust daarbij op de doelen die je voor jezelf hebt geformuleerd (in jouw veranderplan). In de rol van observator bekijk je een gesprek en geef je gerichte feedback op het functioneren van de pedagoog. Je geeft de pedagoog eerst de kans om het zelf gevoerde gesprek kritisch (met aandacht voor wat goed ging en voor wat nog vatbaar is voor verbetering) te analyseren en je geeft aanvullend jouw persoonlijke feedback. Elke student maakt elke week van zichzelf een opname in de rol van pedagoog. Deze opnames worden telkens meegebracht naar de lesbijeenkomst. Elke lesbijeenkomst worden er een paar filmpjes klassikaal bekeken/geanalyseerd en wordt er feedback op gegeven. Elke student toont minstens twee keer een opname tijdens de lesbijeenkomsten.

9 8 Motivationele Gespreksvoering 8 - Veranderplan opstellen Je kan regelmatig een veranderplan opstellen. Hierbij kijk je naar wat je geleerd hebt tijdens het werkcollege, wat je ermee gaat doen, wat je leerdoelen zijn tegen de volgende bijeenkomst, wat je valkuilen zijn en welke acties je zal ondernemen. In bijlage 2 is een werkblad te vinden voor het veranderplan. - Casus schrijven In week 6 schrijven de studenten tijdens de les een casus. Deze casus kan fictief zijn of je kan een onderwerp van jezelf bespreken. Je zet deze casus in de rol van cliënt neer tijdens het tentamengesprek van een collega-student in week 8 of 9. Je zorgt ervoor dat je tijdens het tentamengesprek de gelegenheid biedt aan de pedagoog om zijn/haar vaardigheden in de motivationele gespreksvoering te tonen. De casus wordt bekeken en goedgekeurd door de docent In week 6 of Studielast van de module Studieactiviteit Uren Contacttijd 9 x 150. = 22,5 uur Leestijd Pagina s: 144 X norm 10 = 21.5 uur Schijftijd = Opdrachten Toetstijd Overig totaal module Toetsgesprek tijdens werkcollege Oefening (video- opname) buiten lestijd+ analyseren. = 12 uur 56 uur

10 9 Motivationele Gespreksvoering 3. Toetsing en beoordeling 9 Tijdens de lesbijeenkomsten wordt appel gedaan op een actieve deelname en inbreng van de student. Aan de student wordt gevraagd de lesbijeenkomsten grondig voor te bereiden door de literatuur goed te bestuderen zoals voorgeschreven en eventuele vragen mee te brengen naar de lesbijeenkomst Aan iedereen die deelneemt aan de bijeenkomsten wordt gevraagd om de regel van de vertrouwelijkheid te respecteren: persoonlijke informatie die in de groep naar voren komt naar aanleiding van oefeningen of klassengesprekken, blijft in de groep en wordt niet verspreid buiten de groep. 3.1 Deelnamevereisten toetsing Aanwezigheidsplicht Voor deze module geldt een aanwezigheidsplicht, dit houdt in dat een student maximaal één lesbijeenkomst mag missen. Indien een student één bijeenkomst mist, doet hij/zij zelf een voorstel voor een zinvolle bijkomende opdracht gerelateerd aan de door de student gemiste les. De student werkt na akkoord van de docent de vervangingsopdracht uit en levert die in bij de docent. Bij een voldoende beoordeling van de opdracht door de docent kan de student deelnemen aan de toetsing. Wanneer de student een tweede keer een bijeenkomst mist, zal de student de module het volgende schooljaar moeten herkansen. Opnames tonen in de les Elke student moet minstens twee opnames getoond hebben tijdens een bijeenkomst. Casus schrijven en neerzetten tijdens toetsgesprek Tot slot moet elk student een goedgekeurde en uitgewerkte casus meenemen naar de toetsgesprekken. Het niet voldoen aan deze vereisten betekent het niet kunnen deelnemen aan de toets. 3.2 Toetsprocedure Tijdens de laatste twee bijeenkomsten voeren de studenten allemaal een gesprek van 15 minuten voor de klas, waarin ze hun vaardigheden tonen. De studenten werken elk een casus uit en nemen deze de les vóór de toetsbijeenkomst mee. De door de docent goedgekeurde casus wordt gebruikt tijdens de toetsbijeenkomst(en). Het is de docent die op het moment van de toets beslist met welke cliënt de pedagoog het toetsgesprek voert. Dit houdt dus in dat de pedagoog van te voren niets weet over de casus! In het beoordelingsformulier worden 10 (clusters van) vaardigheden opgesomd die de student tijdens het gesprek kan demonstreren. Van de student wordt verwacht dat hij/zij tijdens het toetsgesprek ten minste voor zes van deze (clusters van) vaardigheden een voldoende beheersingsniveau toont. Dit is noodzakelijke voorwaarde voor het behalen vaan een voldoende cijfer, maar geen voldoende voorwaarde. Het is de bevoegdheid van de docent om in te schatten of het gesprek als voldoende kan worden beoordeeld.

11 10 Motivationele Gespreksvoering Wanneer een student de zes vaardigheden toont maar daarnaast ook interventies doet die de cliënt in verwarring brengen of die het proces van de cliënt verstoren, dan kan dat aanleiding zijn voor het beoordelen van het gesprek als onvoldoende. Na het gesprek toont de student aan op een kritische wijze te kunnen reflecteren op het gevoerde gesprek. Bij het aangeven van wat goed ging, wat ontbrak en hoe het anders had gekund, legt de student linken met de theorie van de motivationele gespreksvoering. De klasgenoten en de docent geven vervolgens kort feedback aan de student die gereflecteerd heeft op haar/zijn gesprek Herkansing Wanneer het toetsgesprek en/of de reflectie als onvoldoende wordt beoordeeld door de docent, dient de student te herkansen. Di toetsgesprek (met bijbehorende reflectie) kan in overleg met de docent gepland worden in week 9 of 10 van kwartaal Tentameninzage Wanneer de student een onvoldoende heeft behaald voor de toets, dan kan zij/hij een kort feedbackmoment aanvragen aan de docent. De docent voorziet dan een individueel feedbackmoment van 10 minuten in weken 1, 2 of 3 van kwartaal Beoordeling De uiteindelijke beoordeling vindt plaats aan de hand van het toetsgesprek en de kritische reflectie. Op het beoordelingsformulieren (bijlage 3 ) zijn de punten terug te vinden waarop de student beoordeeld wordt.

12 11 Motivationele Gespreksvoering 11 Bijlagen 1. Registratieformulier en voorbeeld van registratie Gedragsobservatie Gedrag: Dag Datum: maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag zaterdag zondag Hoe laat? Wat? Hoeveel? Waar? Bij wie? Omstandigheden Intern en extern

13 12 Motivationele Gespreksvoering 12 Voorbeeld Gedragsobservatie Gedrag: alcoholconsumptie Datum: 9 juli Naam: A. D. Dag maandag dinsdag woensdag donderdag vrijdag zaterdag zondag Hoe laat? Wat? Hoeveel? Waar? Bij wie? Omstandigheden Intern en extern Bier 3 terras vakantiepark vader en broers Net toegekomen na lange autorit 30 graden warm Vader en broers drinken biertje drinken op terras Heb zelf veel dorst Wijn 2 terras vakantiehuisje familie aperitief met familie warm gezellig, vrolijk uur Wijn 7+ vermoedelijk nog 2 of 3 meer maar registreren is niet helemaal gelukt terras vakantiehuisje familie warm gezellig,ik voel mij ontspannen, ontstressen na een lange werkweek,raak in aangename roes Drink water tussendoor Het is gezellig, er wordt gepraat en veel gelachen

14 2. Werkblad voor veranderplan Registratieformulier invoegen Wat was voor mij waardevol tijdens dit werkcollege? Welke inzichten en vaardigheden wil ik vasthouden? In de loop van volgende week wil ik de volgende verandering(en) doorvoeren/ vaardigheid verwerven? De belangrijkste redenen waarom ik deze verandering(en) wil doorvoeren is/zijn: Om mijn doel(en) te bereiken neem ik mij het volgende voor: Specifieke actie(s): Wanneer? Andere mensen kunnen mij op de volgende manieren helpen bij deze verandering: Wie: Hoe? Dit zijn de hindernissen die ik mogelijk tegenkom en de manieren waarop ik ermee wil omgaan: Mogelijke hindernissen: Mogelijke acties Aan deze resultaten kan ik volgende week zien dat mijn plan gelukt is:

15 14 Motivationele Gespreksvoering Beoordelingsformulier toetsgesprek Beoordelingscriteria Beheersingsniveau Toelichting voor voldoende Open vragen stellen (Wie, wat, welk, hoe en waarom) Tenminste 2 op 3 vragen zijn open vragen die de cliënt uitnodigen zijn/haar verhaal te doen. Reflecteren Eenvoudig Versterkte Dubbelzijdige Complex Bevestigen Tenminste 50% van de interventies zijn reflecties. Tenminste drie van deze reflecties zijn dubbelzijdig, versterkt of complex. De student bevestigt tenminste één keer. Samenvatten De student vat tenminste één keer adequaat samen. Focus aanbrengen Agenda en gespreksopening Richting bepalen Je eigen zorg uitspreken Informatie/advies geven De student doet tenminste één interventie die focus aanbrengt.

16 15 Motivationele Gespreksvoering 15 Verandertaal Ambivalentie verkennen Uitlokken Versterken De student doet tenminste twee interventies in het kader van verandertaal. Bezwaartaal De student doet tenminste één interventie om bezwaren te verkennen. Omgaan met weerstand De studente doet geen interventies die (onnodige, te voorkomen) weerstand oproepen. Plannen De student doet tenminste één interventie in het kader van plannen. De belangenliniaal gebruiken, de beslissingsbalans onderzoeken, vragen naar extremen, terugkijken, vooruitkijken, doelen en waarden verkennen, herkaderen, de blikrichting veranderen,

17 16 Motivationele Gespreksvoering De student kan na het gesprek de getoonde motivationele vaardigheden verantwoorden vanuit theorie. De student kan beschrijven welke vaardigheid/ vaardigheden in het gesprek minder goed gingen of ontbraken en aangeven wat daartoe de aanleiding of reden was. De student kan beschrijven hoe hij/ zij dit anders had kunnen aanpakken (onderbouwd vanuit theorie) Eindbeoordeling door docent 16 Totaal punten In het beoordelingsformulier worden 10 (clusters van) vaardigheden opgesomd die de student tijdens het gesprek kan demonstreren. Van de student wordt verwacht dat hij/zij tijdens het toetsgesprek ten minste voor zes van deze (clusters van) vaardigheden een voldoende beheersingsniveau toont. Dit is noodzakelijke voorwaarde voor het behalen vaan een voldoende cijfer, maar geen voldoende voorwaarde. Het is de bevoegdheid van de docent om in te schatten of het gesprek als voldoende kan worden beoordeeld. Wanneer een student de zes vaardigheden toont maar daarnaast ook interventies doet die de cliënt in verwarring brengen of die het proces van de cliënt verstoren, dan kan dat aanleiding zijn voor het beoordelen van het gesprek als onvoldoende. Na het gesprek toont de student aan op een kritische wijze te kunnen reflecteren op het gevoerde gesprek. Bij het aangeven van wat goed ging, wat ontbrak en hoe het anders had gekund, legt de student linken met de theorie van de motiavationele gespreksvoering.

STUDIEHANDLEIDING MODULE Methodiek: Plancyclus

STUDIEHANDLEIDING MODULE Methodiek: Plancyclus STUDIEHANDLEIDING MODULE Methodiek: Plancyclus ing: MWD Hogeschool Rotterdam Instituut Sociale Opleidingen Opleiding Modulecode Studiebelasting : 2 ECTS : Pedagogiek : PEDM1P01RV Bestemd voor Versie :

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 8. Leeswijzer 10

Inhoud. Inleiding 8. Leeswijzer 10 Inhoud Inleiding 8 Leeswijzer 10 1 Motiverende gespreksvoering: een introductie 14 1.1 Wat is motiverende gespreksvoering? 14 1.2 Kenmerken van motivatie 15 1.3 Waarom werkt motiverende gespreksvoering?

Nadere informatie

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts

Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag. 26 november 2014 Frank Goijarts Motiverend leidinggeven: invloed op gedrag 26 november 2014 Frank Goijarts Programma Gedragsverandering: wat werkt? Weerstand tegen veranderen Motivatie 3.0 (intrinsiek) Kernpunten Motiverende benadering

Nadere informatie

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door:

Media Outlook 2 HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI CDMMOU02-2. Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt. Goedgekeurd door: HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Media Outlook 2 CDMMOU02-2 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE MEDIA 6-5 -

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo. Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Workshop Motiverende Gespreksvoering Hoe werkt advies? drs. Hilde Jans psycholoog hilde.jans@cambiamo.nl Waarom mensen niet? Dus wat kun je doen? Ze weten niet

Nadere informatie

Motiverende gesprekstechnieken. zelf. redzaamheid

Motiverende gesprekstechnieken. zelf. redzaamheid Motiverende gesprekstechnieken zelf redzaamheid Motiverende gesprekstechnieken Wat is motiverende gespreksvoering? Motiverende gespreksvoering is een cliëntgerichte, directieve methode om te bevorderen

Nadere informatie

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V.

Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Programma van toetsing tot september 2015 Programma van toetsing tot september 2015 Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding Voor studenten die zijn begonnen met het curriculum voor september 2015 is het oude

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Reflecteren BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Inleiding en leerdoelen Reflectie is de weerkaatsing van licht in bijvoorbeeld een spiegel. Reflectie zoals je dat in deze opdracht zult leren is eigenlijk

Nadere informatie

Studiehandleiding. Ontwikkeling van het kind

Studiehandleiding. Ontwikkeling van het kind Studiehandleiding Ontwikkeling van het kind Hogeschool Rotterdam Instituut Sociale Opleidingen Opleiding : Pedagogiek Modulecode : PEDOVK01RD Studiebelasting : 3 Bestemd voor : Deeltijd Jaar 1, kwartaal

Nadere informatie

Marketing met Interactieve Media

Marketing met Interactieve Media HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Marketing met Interactieve Media CDMMIM01-1 Aantal studiepunten:2 Modulebeheerder: Ayman van Bregt Goedgekeurd door: (namens curriculumcommissie) Datum: MARKETING MET INTERACTIEVE

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3. Lestijden 40 ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Graduaat Maatschappelijk werk Module Geïntegreerde competentieverwerving 3 Code Ad3 Lestijden 40 Studiepunten n.v.t. Ingeschatte totale 120 studiebelasting (in uren)

Nadere informatie

Hoe werkt advies? Ze weten niet wat Ze weten niet waarom Ze weten niet hoe. HersenletselCongres 2014 3 november

Hoe werkt advies? Ze weten niet wat Ze weten niet waarom Ze weten niet hoe. HersenletselCongres 2014 3 november HersenletselCongres 2014 3 november Disclosure belangen sprekers C1 Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; wat is lastig en wat kun je als professional doen? (potentiële)

Nadere informatie

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen?

Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedragsverandering; Wat is lastig en wat kun je doen? Leerlingen met SOLK Effectieve gesprekken met ouders en leerlingen drs. Hilde Jans psycholoog

Nadere informatie

Let s motivate the patient

Let s motivate the patient LET S MOTIVATE THE PATIENT Melissa.Ooms@Ugent.be Let s motivate the patient 1. Wat is motivatie? 2. Het belang van motivationele gespreksvoering (MG) 3. Theoretische achtergrond 4. Basisprincipes in MG

Nadere informatie

BPV Styling Design 3e jaars cohort 2009 2010

BPV Styling Design 3e jaars cohort 2009 2010 BPV Styling Design 3 e jaars cohort 2009 2010 BPV STYLING DESIGN 3 e jaar 2011-2012 Voor je ligt het werkboek voor de BPV-periode van het 3 e jaar, deze stage beslaat 20 weken. Deze periode loopt van 12-09-11

Nadere informatie

Training motiverende gespreksvoering

Training motiverende gespreksvoering Training motiverende gespreksvoering Bij mensen met een lichte verstandelijke beperking LEDD 2014 1 Motiverende gespreksvoering Volgens Miller en Rollnick (de grondleggers van MG) is het bewerken van motivatie

Nadere informatie

Reflectiegesprekken met kinderen

Reflectiegesprekken met kinderen Reflectiegesprekken met kinderen Hierbij een samenvatting van allerlei soorten vragen die je kunt stellen bij het voeren van (reflectie)gesprekken met kinderen. 1. Van gesloten vragen naar open vragen

Nadere informatie

Eindverslag SLB module 12

Eindverslag SLB module 12 Eindverslag SLB module 12 Marthe Verwater HDT 3C 0901129 Inhoudsopgave: Eindreflectie.. Blz.3 Reflectieverslag les 1.. Blz.4 Reflectieverslag les 2.. Blz.6 Reflectieverslag les 3.. Blz.8 2 Eindreflectie

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Programma van toetsing Versie 1.1 Con Amore B.V. Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we een nieuw programma van toetsing ontworpen. We zijn afgestapt van

Nadere informatie

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd

TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd TOEGEPASTE PSYCHOLOGIE Praktijk 8 Deeltijd Titel vak: Praktijk 8 Kwartaal: 4 Voltijd/deeltijd: Deeltijd Studiejaar: 2 Datum versie: April 2013 ECTS: 5 Assessoren: Vakcoördinator: Caroline Zijlstra, Chris

Nadere informatie

Opleiding: HBO-V, Hogeschool van Amsterdam

Opleiding: HBO-V, Hogeschool van Amsterdam Naam student: Roos Wiggelendam Klas: 2A2 Studentnummer: 500634829 Docent: D. Kronenburg Opleiding: HBO-V, Hogeschool van Amsterdam Datum: 14/06/2013 Inhoudsopgave Inleiding Blz. 3 Casus Blz. 4 Leerdoelen

Nadere informatie

Het gedragmodel. 1. Inleiding

Het gedragmodel. 1. Inleiding Het gedragmodel 1. Inleiding Het gedragmodel is een NLP-techiek, ontwikkeld door Peter Dalmeijer (zie www.vidarte.nl) en Paul Lenferink. Het model leert ons feedback te geven waarbij we anderen op hun

Nadere informatie

Het maken van een casus is een onderdeel van beroepsprestatie 1.5 Zorgen voor veiligheid in onverwachte situaties

Het maken van een casus is een onderdeel van beroepsprestatie 1.5 Zorgen voor veiligheid in onverwachte situaties Docenthandleiding. Inleiding opdracht 1: schrijven van een casus. Het maken van een casus is een onderdeel van beroepsprestatie 1.5 Zorgen voor veiligheid in onverwachte situaties Voor de leerlingen is

Nadere informatie

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35

2 Stappen en fasen. 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 2 Stappen en fasen 8 ICT-beheerder - Netwerkbeheerder 006128860006-bw.indd 8 19-09-13 12:35 De projectwijzers brengen je in realistische situaties die te maken hebben met het ICT-vakgebied zodat je niet

Nadere informatie

Informatie opleiding Brains 4 Use (B4U)

Informatie opleiding Brains 4 Use (B4U) Informatie opleiding Brains 4 Use (B4U) Den Dolder, mei 2014 Versie: 2.1 Auteur(s):Angela van den Berg/Marten Leistra Dolderseweg 120, 3734 BL Den Dolder Postbus 37, 3734 ZG Den Dolder T 088 8800300 E

Nadere informatie

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot

Eliane Duvekot. Eliane Duvekot Eliane Duvekot Eliane Duvekot Familie Motiverende Interventie (FMI) Marijke Krikke, gezinstherapeut Maarten Smeerdijk, psycholoog René Keet, projectleider Opbouw Aanleiding familie-training gericht op

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering, Apeldoorn, de GGZ Academie, 28 mei 2013 Bert Bakker, Ekklesia Training & Advies, advies@ekklesia.nl

Motiverende gespreksvoering, Apeldoorn, de GGZ Academie, 28 mei 2013 Bert Bakker, Ekklesia Training & Advies, advies@ekklesia.nl Motiverende gespreksvoering, een introductie Apeldoorn, de GGZ Academie, 28 mei 2013 Bert Bakker, Ekklesia Training & Advies, advies@ekklesia.nl Als organisatie in overgang Medisch model Expert Leidende

Nadere informatie

werkbladen, telefoons en opnametoestel

werkbladen, telefoons en opnametoestel DE BAAN OP! De jongeren organiseren zelf één of meerdere bedrijfsbezoeken. Ze verzamelen informatie over verschillende bedrijven en op basis hiervan kiezen ze met de hele klas het meest interessante bedrijf

Nadere informatie

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling

Ontwikkeling. Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Opleiding Persoonlijke Ontwikkeling Waarom? Ik heb het idee dat ik wel eens tekortschiet als het erom gaat anderen duidelijk te maken wat ik bedoel. Ik

Nadere informatie

Proces beoordeling portfolio

Proces beoordeling portfolio Proces beoordeling portfolio 2016-2017 Beoordelingsinstrument portfolio 2016-2017 1 Inhoud Beoordeling proces portfolio... 3 Overzicht inhoud beoordeling portfolio... 4 Leerlijn portfolio (per IO)... 6

Nadere informatie

Rondleiding collega. Bij deze opdracht toon jij vaardigheden en werkhouding aan door een rondleiding op je stagebedrijf te

Rondleiding collega. Bij deze opdracht toon jij vaardigheden en werkhouding aan door een rondleiding op je stagebedrijf te Rondleiding collega Bij deze opdracht toon jij vaardigheden en werkhouding aan door een rondleiding op je stagebedrijf te verzorgen aan een collega van het stagebedrijf. Jouw stagebegeleider en/of docent

Nadere informatie

Exameneisen NLP Practitioner

Exameneisen NLP Practitioner Exameneisen NLP Practitioner Het examen Onze opleiding wordt afgesloten met een toetsmoment. Wij vinden het belangrijk dat elke deelnemer voor zichzelf helder heeft waar hij/zij staat ten opzichte van

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering

Motiverende gespreksvoering Motiverende gespreksvoering Agenda Verwachtingen en doelstelling Opfris kennis Houding en vaardigheden ervaringsoefeningen Vertalen naar praktijk oefenen Doelstelling Bevorderen van gezond gedrag en voorkomen

Nadere informatie

Stappenplan Ontdekken van de Wereld

Stappenplan Ontdekken van de Wereld Stappenplan 2.1.2 Ontdekken van de Wereld In dit document lees je wat het beroepsproduct bij de onderwijseenheid Ontdekken van de Wereld inhoudt en volgens welke stappen je er aan kunt werken. Inleiding

Nadere informatie

Proeve van Bekwaamheid. Onderzoeken en presenteren. Crebonummer 93500. Opleiding Onderwijsassistent Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL

Proeve van Bekwaamheid. Onderzoeken en presenteren. Crebonummer 93500. Opleiding Onderwijsassistent Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL Proeve van Bekwaamheid Onderzoeken en presenteren Crebonummer 93500 Opleiding Onderwijsassistent Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL EXAMENBANK PROVE2MOVE Kwalificatiedossier 2012-2013 Inhoudsopgave Inleiding

Nadere informatie

Reflectie en feedback Professionele vorming

Reflectie en feedback Professionele vorming Reflectie en feedback Professionele vorming Kennis Attitude Skills Module ICTPIS01VX/DX Aantal studiepunten: 3 1 Modulebeschrijving Modulenaam: Modulecode: Reflectie en feedback. Deze module is onderdeel

Nadere informatie

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs

Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs universitair onderwijscentrum groningen hoger onderwijs Beschrijving Basiskwalificatie onderwijs 2008-2009 september 2008 Basiskwalificatie onderwijs 2 Wat is de basiskwalificatie onderwijs (BKO)? De basiskwalificatie

Nadere informatie

De slag om het imago

De slag om het imago Blok D Hire me De slag om het imago Opbouw van het blok JCM-OREP.1V-13 Onze reputatie (5,0) P Onze reputatie - opdracht weging 100 JCM-ORG.1V-13 Organisaties (5,0) P Adviesgesprek weging 100 JCM-HIREM.1V-13

Nadere informatie

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot

ECTS-fiche. Opleiding. Geïntegreerde competentieverwerving 2. Lestijden. Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot ECTS-fiche 1. Identificatie Opleiding Module Code Lestijden Studiepunten Ingeschatte totale studiebelasting (in uren) 1 Mogelijkheid tot GMW Geïntegreerde competentieverwerving 2 AD2 40 n.v.t. 220 JA aanvragen

Nadere informatie

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W

Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W Zelfreflectie meetinstrument Ondernemende houding studenten Z&W 1 Naam student: Studentnummer: Datum: Naam leercoach: Inleiding Voor jou ligt het meetinstrument ondernemende houding. Met dit meetinstrument

Nadere informatie

Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk

Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk Toepassing van de fases van gedragsverandering in de praktijk Jouw werk bestaat eruit om de klant te begeleiden bij een verandering in zijn financiële gedrag. Daarvoor kun je het model van DiClemente,

Nadere informatie

Motiverende gespreksvoering

Motiverende gespreksvoering Motiverende gespreksvoering Naam Saskia Glorie Student nr. 500643719 SLB-er Yvonne Wijdeven Stageplaats Brijder verslavingszorg Den Helder Stagebegeleider Karin Vos Periode 04 september 2013 01 februari

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI

HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI HOGESCHOOL ROTTERDAM / CMI Inleiding Ontwerpen CMTONT01-1 Aantal studiepunten: 2 Modulebeheerder: Rob Zoeteweij Modulebeschrijving 3 1. Algemene omschrijving 4 1.1. Inleiding 4 1.2. Relatie met andere

Nadere informatie

Leerplanschema Minor Psychologie

Leerplanschema Minor Psychologie Minor Psychologie 1 Inleiding Waarom houden mensen zich niet aan dieetvoorschriften? Hoe kan ik ze dan stimuleren om dat wel te doen? Hoe kan ik teamsporters leren om beter om te gaan met zelfkritiek?

Nadere informatie

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89

Inhoud. Inleiding 9. 5 Planning 83 5.1 Leerdoelen en persoonlijke doelen 84 5.2 Het ontwerpen van het leerproces 87 5.3 Planning in de tijd 89 Inhoud Inleiding 9 1 Zelfsturend leren 13 1.1 Zelfsturing 13 1.2 Leren 16 1.3 Leeractiviteiten 19 1.4 Sturingsactiviteiten 22 1.5 Aspecten van zelfsturing 25 1.6 Leerproces vastleggen 30 2 Oriëntatie op

Nadere informatie

Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen. Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs!

Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen. Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs! Sneller, Leuker en Makkelijker : Plannen Pauline Jonker Maak Mij Wat Wijs! Welkom! Allereerst bedankt voor het downloaden van deze planner! Deze planner gaat jou helpen om SLiM te plannen. Je gaat leren

Nadere informatie

kritiekgesprekken voeren.

kritiekgesprekken voeren. STUDIEFICHE CVO DE AVONDSCHOOL Opleiding HBO5 Bedrijfsbeleid (90 studiepunten) Module Bedrijfspsychologie (9 studiepunten) Plaats van de module in de opleiding: In deze module leer je de basisvaardigheden

Nadere informatie

De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk

De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk De CBP: Competentie Beoordeling Praktijk Op de HBOV van de Hogeschool Leiden wordt sinds het studiejaar 2013-2014 gewerkt met CBP s, Competentie Beoordelingen in de Praktijk. Gedachte hierachter is, dat

Nadere informatie

Cursus. Leren kun je leren

Cursus. Leren kun je leren Cursus Leren kun je leren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn Leren

Nadere informatie

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken.

Weekschema maken. Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Weekschema maken Je gaat praten over de dingen die jij in één week doet. Deze activiteiten ga je in een schema op de computer uitwerken. Leer en oefen: Neem samen me de docent/assistent het fotoboek de

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2016 2017 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN

STUDIEGIDS 2016 2017 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN STUDIEGIDS 2016 2017 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN De specialisatiemodule Trainersvaardigheden is geaccrediteerd door: Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Trainersvaardigheden!

Nadere informatie

Training. Zakelijk communiceren

Training. Zakelijk communiceren Training Zakelijk communiceren Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media

SQL & Relationele datamodellen in interactieve media SQL & Relationele datamodellen in interactieve media HVA-IAM-V1-TDI-SQL Algemene handleiding bij het vak 2010-2011 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Leerdoelen:... 3 Competenties:... 3 Plaats in het leerplan:...

Nadere informatie

Onderwijsassistent niveau 4

Onderwijsassistent niveau 4 examenproducten Onderwijsassistent Onderwijsassistent niveau 4 EXAMENBANK PROVE2MOVE Inhoudsopgave 1. Inleiding 3 2. Doel 3 4. Dekkingsgraad 3 7. Inhoudelijke wijzigingen per proeve 4 8. Vakkennis en vaardigheden

Nadere informatie

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties

Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Zelfdiagnostische vragenlijst verandercompetenties Het gaat om de volgende zeven verandercompetenties. De competenties worden eerst toegelicht en vervolgens in een vragenlijst verwerkt. Veranderkundige

Nadere informatie

Programma van toetsing

Programma van toetsing Programma van toetsing Inleiding In samenwerking met onderwijskundige experts hebben we ons programma van toetsing ontworpen. Het programma van toetsing is gevarieerd en bevat naast kennistoetsen en beoordelingen

Nadere informatie

Individuele Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken. Dagdeel 1 1-1

Individuele Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken. Dagdeel 1 1-1 Individuele Cognitieve Gedragstherapie bij Middelengebruik en Gokken Dagdeel 1 1-1 Voorstellen Naam Kennis en kunde in Cognitieve gedragstherapie Eventuele specifieke leerwensen Maximaal 2 minuten 1-2

Nadere informatie

Training. Gesprekstechnieken

Training. Gesprekstechnieken Training Gesprekstechnieken Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur: Anne Marie Klaassens Inhoudelijke redactie: Jo-Anne Schaaf Titel: Gesprekstechnieken

Nadere informatie

Communicatieve vaardigheden Ac 1

Communicatieve vaardigheden Ac 1 Communicatieve vaardigheden Ac 1 HIK Hoger Instituut der Kempen Afdeling Graduaat Maatschappelijk Werk Academiejaar 2008-2009 Els Boven en Lize Vandereycken Module: A Sociaal werk Ac1 Communicatieve vaardigheden

Nadere informatie

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal:

Introduceren thema Broeikaseffect. Startopdracht. gekeken. http://bit.ly/1vqs19u. Thema: Broeikaseffect. laten stoppen? centraal: Natuur & Techniek het broeikaseffect Omschrijving van de opdracht: Introductie Thema: Broeikaseffect In deze les staan de volgende hogere- orde denkvragen centraal: 1. Hoe zou je het broeikaseffect kunnen

Nadere informatie

Module 9 Kennis delen en coachen

Module 9 Kennis delen en coachen OPDRACHTEN Verzorgende IG Maatschappelijke Zorg Module 9 Kennis delen en coachen Inhoudsopgave Leeropdrachten 3 Leren 5 A Hoe leer ik? 5 B Bevorderende en belemmerende factoren 7 C Plan van aanpak bij

Nadere informatie

GROEPSDYNAMICA STUDIEHANDLEIDING

GROEPSDYNAMICA STUDIEHANDLEIDING GROEPSDYNAMICA STUDIEHANDLEIDING Opleiding Sociaal Pedagogische Hulpverlening Instituut ISO/Hogeschool Rotterdam Code ISOGDY Module-beheerder: Claudine van Boxtel Studiejaar: 2014-2015 Kwartaal: 1 Opleiding:

Nadere informatie

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk

Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk Sollicitatietraining: op weg naar stage & werk De jongeren die zich aanmelden bij Maljuna Frato hebben een grote afstand tot de arbeidsmarkt en hebben weinig of geen zicht op hun mogelijkheden, kwaliteiten

Nadere informatie

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van

Wat is belangrijk? ik kan me niet concentreren. ik heb geen zin. ik ben de helft weer vergeten. ik snap er niets van ik kan me niet concentreren ik heb geen zin ik ben de helft weer vergeten ik snap er niets van Maar al te vaak hoor je dergelijke verzuchtingen van mensen die boven hun studieboeken gebogen zitten. Al

Nadere informatie

Training. Talentherkenning

Training. Talentherkenning Training Talentherkenning Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteur(s): Nienke Koopman Inhoudelijke redactie: Ariëlle Potter Titel: Talentherkenning ISBN:

Nadere informatie

Handleiding Coaching/stagereflectie

Handleiding Coaching/stagereflectie Fontys Hogeschool Pedagogiek Coaching/Intervisie Minor Forensische Orthopedagogiek 2013-2014 Studiejaar 3 Handleiding Coaching/stagereflectie Voor studenten voltijd Minor Forensische Orthopedagogiek Studiejaar

Nadere informatie

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs

Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Bijlage 5 Interviewformulier studieadviseurs Studentnummer: Naam aanmelder: Stap 1. Welkom heten en uitleggen wat het onderzoek inhoudt (Tijd: 5 minuten) Landelijk en bij de FEM is er sprake van een hoge

Nadere informatie

Programma. 1. ADHD bij adolescenten 2. Motiverende gespreksvoering 3. Werken met Zelf Plannen

Programma. 1. ADHD bij adolescenten 2. Motiverende gespreksvoering 3. Werken met Zelf Plannen Programma 1. ADHD bij adolescenten 2. Motiverende gespreksvoering 3. Werken met Zelf Plannen ADHD BIJ ADOLESCENTEN problemen EF/motivatie ADHD gedrag Adolescentie: Middelbare school Minder oudercontrole

Nadere informatie

OPDRACHTEN. Verzorgende IG. Module 8 Kraamzorg

OPDRACHTEN. Verzorgende IG. Module 8 Kraamzorg OPDRACHTEN Verzorgende IG Module 8 Kraamzorg Inhoudsopgave Leeropdrachten 3 De cliënt in de kraamzorg 5 A Taken van de kraamverzorgende 5 B Visie op kraamzorg 7 C Ontwikkelingskenmerken van het ongeboren

Nadere informatie

Training. Dienstoverdrachte. Estafette in het ziekenhuis. Optimaliseren Dienstoverdra. Competenties. Arts-assistenten

Training. Dienstoverdrachte. Estafette in het ziekenhuis. Optimaliseren Dienstoverdra. Competenties. Arts-assistenten Training Optimaliseren Dienstoverdra Training Competenties Dienstoverdrachte Arts-assistenten Estafette in het ziekenhuis Dienstoverdracht: training voor arts-assistenten Dienstoverdracht: training voor

Nadere informatie

Voorwoord Bieden van zorg en ondersteuning op basis van een werkplanning

Voorwoord Bieden van zorg en ondersteuning op basis van een werkplanning Voorwoord Voor u ligt een proeve van bekwaamheid voor de opleiding Helpende Zorg & Welzijn, niveau 2, voor de kerntaak 1: Bieden van zorg en ondersteuning op basis van een werkplanning Deze proeve sluit

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 8 GESPREKSMODELLEN

OPDRACHTEN BIJ THEMA 8 GESPREKSMODELLEN OPDRACHTEN BIJ THEMA 8 GESPREKSMODELLEN Gespreksvoering is een kwestie van je gezond verstand gebruiken. INLEIDING Een professioneel gesprek is geen alledaags gesprek. Bij een professioneel gesprek heb

Nadere informatie

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk Werk Systeemgericht werken. Lestijden 60

ECTS-fiche. 1. Identificatie. Graduaat Maatschappelijk Werk Systeemgericht werken. Lestijden 60 ECTS-fiche Opzet van de ECTS-fiche is om een uitgebreid overzicht te krijgen van de invulling en opbouw van de module. Er bestaat slechts één ECTS-fiche voor elke module. 1. Identificatie Opleiding Graduaat

Nadere informatie

(Docentenhandleiding) Rollenspel

(Docentenhandleiding) Rollenspel (Docentenhandleiding) Rollenspel Een rollenspel is als het ware een klein toneelstukje. In een rollenspel komen personages aan bod die bepaalde eigenschappen of een doel in het verhaal hebben. De bedoeling

Nadere informatie

Minder Drank of Drugs. Module voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking

Minder Drank of Drugs. Module voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking Minder Drank of Drugs Module voor cliënten met een lichte verstandelijke beperking Voorstellen Willy Ron Marion Agenda Uitleg over Minder Drank of Drugs Willy en Ron spelen een sessie na Uitleg over de

Nadere informatie

STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE

STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE STUDIEGIDS 2015 SPECIALISATIEMODULE TRAINERSVAARDIGHEDEN Leuk dat je geïnteresseerd bent in onze opleiding Trainersvaardigheden! In deze gids zetten we de details van de opleiding overzichtelijk voor je

Nadere informatie

Training. Coachend begeleiden

Training. Coachend begeleiden Training Coachend begeleiden Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Bertine Pruim Inhoudelijke redactie: Napona Smid Titel: Factor-E Coachend begeleiden

Nadere informatie

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL

Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid. Leg het fundament. Crebonummer 91370. Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL Beoordelingseenheid A Proeve van Bekwaamheid Leg het fundament Crebonummer 91370 Opleiding Sociaal Cultureel Werker Kwalificatieniveau 4 BOL/BBL EXAMENBANK PROVE2MOVE 2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Opdrachten

Nadere informatie

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal

Week 1 twee weken voorafgaand aan het Voorleesontbijt. Bijeenkomst 1. Materiaal Introductie Deze lesmodule is geschreven voor een project van 5 bijeenkomsten van elk 60 minuten, waarvan de laatste bijeenkomst het werkelijke Voorleesontbijt is. Het aantal, de duur en inhoud van de

Nadere informatie

Vakgebied(en) Bedrijfsadministratie

Vakgebied(en) Bedrijfsadministratie Modulebeschriiving Aangemaakt door: Bert Dambrink Eerste versie Laatste revisie Initieel bedoeld voor collegejaar 2010 2011, opleidingsjaar 2, blok 2.2 Gecontroleerd

Nadere informatie

MODULEHANDLEIDING BM- Succesvolle Organisaties

MODULEHANDLEIDING BM- Succesvolle Organisaties MODULEHANDLEIDING BM- Succesvolle Organisaties Opleiding Bedrijfskunde MER Hoofdfase Osiriscode: Collegejaar: 2015-2016 Blok: 2 jaar 3 business management 1 Samenvatting Naam onderwijseenheid BM-Succesvolle

Nadere informatie

Voorlezen en vertellen - ROC 4. Voorlezen en vertellen ROC 4

Voorlezen en vertellen - ROC 4. Voorlezen en vertellen ROC 4 Voorlezen en vertellen ROC 4 135 136 Voorlezen en vertellen - ROC 4 1. Interactief voorlezen Waar gaat het over? Tijdens je stage heb je vast wel eens een juf zien voorlezen aan de klas. Tijdens het voorlezen

Nadere informatie

Kerntaak 1 Bieden van zorg en ondersteuning op basis van een werkplanning. STER opdracht: helpen bij een creatieve activiteit

Kerntaak 1 Bieden van zorg en ondersteuning op basis van een werkplanning. STER opdracht: helpen bij een creatieve activiteit werkplanning Werkproces 1.5 Ondersteunt bij (sociale) activiteiten STER opdracht: helpen bij een creatieve activiteit Als je in zorg of welzijn werkt, krijg je te maken met het helpen bij creatieve activiteiten.

Nadere informatie

OPDRACHTEN BIJ THEMA 7 PROFESSIONELE GESPREKKEN

OPDRACHTEN BIJ THEMA 7 PROFESSIONELE GESPREKKEN OPDRACHTEN BIJ THEMA 7 PROFESSIONELE GESPREKKEN Een professioneel gesprek moet je altijd voorbereiden! INLEIDING Je voert dagelijks gesprekken. En dat doe je vaak op de automatische piloot. Professionele

Nadere informatie

Stageboek Derde jaar BOL Verpleegkunde

Stageboek Derde jaar BOL Verpleegkunde Stageboek Derde jaar BOL Verpleegkunde 1 Inleiding Beste student, De derde stage komt eraan. Je bent natuurlijk goed voorbereid om na het onderwijs op school naar de praktijk te gaan. Je stageperiode duurt

Nadere informatie

Nieuw! : Kies je eigen programma

Nieuw! : Kies je eigen programma Informatiebijeenkomst 2015 Lucas Onderwijs Master Sen opleiding Nieuw! : Kies je eigen programma Lucas Onderwijs & het Seminarium voor Orthopedagiek regio Zuidwest-Nederland Seminarium: Innovatief opleiden!

Nadere informatie

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Samenwerken

BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Persoonlijke ontwikkeling Samenwerken BBL-4, topklinisch traject RdGG Pagina 1 van 5 Inleiding en leerdoelen Als verpleegkundige werk je niet alleen. Je hebt veel contact met anderen, onder andere collega s, patiënten en andere disciplines.

Nadere informatie

Opleiding Verpleegkunde Leerondersteuning Stage (LOS)

Opleiding Verpleegkunde Leerondersteuning Stage (LOS) Opleiding Verpleegkunde Leerondersteuning Stage (LOS) Handleiding Voltijd Jaar 3 Studiejaar 2015-2016 Inleiding Tijdens de stage zijn er zeven leerondersteuningsbijeenkomsten (LOS-bijeenkomsten). Het onderwijs

Nadere informatie

Oplossingsgerichte gesprekken. Met kinderen

Oplossingsgerichte gesprekken. Met kinderen Oplossingsgerichte gesprekken Met kinderen VANDAAG Geeft meer richting in je gesprekken met kinderen. Leer je loslaten dat jij de oplossing moet hebben. Vanaf NU: Ga je anders handelen. Ben je gericht

Nadere informatie

Datawarehousing BIM. Modulecode: BIMDTB06 Modulehouder: H.D.A. de Wit Publicatiedatum: mei 2014 Studiejaar:2013-2014 Studielast: 2 punten

Datawarehousing BIM. Modulecode: BIMDTB06 Modulehouder: H.D.A. de Wit Publicatiedatum: mei 2014 Studiejaar:2013-2014 Studielast: 2 punten Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand en/of openbaar gemaakt in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch,

Nadere informatie

PROJECTHANDLEIDING Oudercontacten. On your site BOL PW, niveau 4

PROJECTHANDLEIDING Oudercontacten. On your site BOL PW, niveau 4 PROJECTHANDLEIDING Oudercontacten On your site BOL PW, niveau 4 In je dagelijkse werk heb je veel met ouders te maken. Zij zijn, samen met de kinderen, jouw belangrijkste klant, en zoals je weet is het

Nadere informatie

Training Resultaatgericht Coachen

Training Resultaatgericht Coachen Training Resultaatgericht Coachen met aandacht voor zingeving Herken je dit? Je bent verantwoordelijk voor de gang van zaken op je werk. Je hebt alle verantwoordelijkheid, maar niet de bijbehorende bevoegdheden.

Nadere informatie

COVA 2. - Voorlichtingsgesprek Colonscopie - Student.nr: 500634892. Vak: COVA 2

COVA 2. - Voorlichtingsgesprek Colonscopie - Student.nr: 500634892. Vak: COVA 2 COVA 2 - Voorlichtingsgesprek Colonscopie - Naam: Esmée Keur Student.nr: 500634892 Klas: LV12-2B2 Vak: COVA 2 Docent: L. te Hennepe Leerjaar: 2012 2013 Inhoudsopgave Inleiding Blz.3 Leerdoelen Blz.4 Sterkte/zwakte

Nadere informatie

De kracht van reflecteren

De kracht van reflecteren 28 test en techniek in beeld Motivational Interviewing deel 5 De kracht van reflecteren Speciaal voor Fysiopraxis schrijven Stijn van Merendonk, Mirjam Hulsenboom en Albertina Poelgeest een vijfdelige

Nadere informatie

Gedragsverandering: Doen en blijven doen, Over motivatie en weerstand.

Gedragsverandering: Doen en blijven doen, Over motivatie en weerstand. Gedragsverandering: Doen en blijven doen, Over motivatie en weerstand. Theoretische achtergrond: - Miller en Rollnick De motivering van cliënten en het verminderen van weerstand zijn centrale thema's.

Nadere informatie

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie!

Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden. Jouw talent, onze ambitie! Trainingen en workshops voor praktijkopleiders en leidinggevenden Jouw talent, onze ambitie! Je vindt het belangrijk om te blijven investeren in je eigen ontwikkeling. Zeker als je nieuwe vaardigheden

Nadere informatie

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18

2.3 Wanneer ben je een goede werkbegeleider? Methodisch werken als werkbegeleider 18 15 De werkbegeleider Samenvatting De werkbegeleider heeft een belangrijke rol binnen zorg- en welzijnsorganisaties. Zij helpt de student zich het vak eigen te maken en leert tegelijkertijd zelf hoe zij

Nadere informatie

Cursus. Diversiteit in sociaal werk

Cursus. Diversiteit in sociaal werk Cursus Diversiteit in sociaal werk Colofon Uitgeverij: Edu Actief b.v. 0522-235235 info@edu-actief.nl www.edu-actief.nl Auteurs: Paulien Klap Inhoudelijke redactie: Floortje Vissers Titel: Factor-E Welzijn

Nadere informatie

Tessenderlandt. Puberbrein als innovatiekans. Project puberbrein Kompas

Tessenderlandt. Puberbrein als innovatiekans. Project puberbrein Kompas Tessenderlandt Puberbrein als innovatiekans Project puberbrein Kompas Product presentatie Kompas Van PSL naar activerend onderwijs. Kompas heeft in de loop der jaren het bestaande stage programma omgebouwd

Nadere informatie

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E

OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE. Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E OPLEIDING tot MBO- VERPLEEGKUNDIGE Ondersteuningsmagazijn gevorderd 1 BEROEPSTAAK E Albeda college Branche gezondheidszorg Kwalificatieniveau 4 Cohort: 2009-2010 Versie: 3 Fase: Gevorderd 1 Naam Student:.

Nadere informatie